In dit land. is binnenkort het WK... PRIJSDALING!! p/mnd. Woensdag

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "In dit land. is binnenkort het WK... PRIJSDALING!! 19. 95 p/mnd. Woensdag"

Transcriptie

1 SPORT Cancellara Met of Zonder? Het boze gerucht gaat dat Zwitserse Fabio een motortje in zijn fiets heeft. Zou het? 18 EERST Dead man walking Jan Peter Balkenende krijgt alleen maar de vraag wanneer hij stopt. Het CDA treurt. 2 PRIJSDALING!! 24 MND KORTING! WIT! GEEN VERZENDKOSTEN p/mnd 24 UURS LEVERING MET KOERIER! 2 Woensdag Juni GRATIS, MAAR NIET GOEDKOOP Zuid-Afrika De blanken komen weer naar huis Na het einde van de Apartheid trok een miljoen blanken weg uit Zuid- Afrika. Maar ze komen terug. Heimwee. En het weer. FOTO S: REUTERS In dit land is binnenkort het WK En De Pers gaat vanaf 11 juni op zoek naar hoe het er echt is. Met z n dertienen. Vandaag alvast een voorproefje vanaf pagina 7 Elles van Gelder JOHANNESBURG Nadine Chamberlain staat met haar man, ouders en twee kinderen in haar tuin met zwembad, jacuzzi en trampoline. Twaalf jaar woonde ze in België en in Ierland. Nog geen jaar geleden verhuisde ze terug naar haar Zuid-Afrikaanse geboortegrond. Haar vader steekt de barbecue aan en legt er kip en worsten op. Dit doen we ieder weekend, lacht ze. Zelfs in de winter is het weer er overdag mooi genoeg voor. Betere kansen Nadine is een van de miljoen blanke Zuid-Afrikanen die tussen 1995 en 2005 naar het buitenland zijn vertrokken (aldus het Zuid-Afrikaanse Instituut voor Rassenrelaties). Dat is bijna een vijfde van het totaal aantal blanken. Ze emigreerden vooral vanwege de hoge criminaliteit en omdat ze in het buitenland betere kansen hadden op een baan. Door positieve discriminatie hadden en hebben jonge blanken in Zuid-Afrika het moeilijk op de arbeidsmarkt. Veel emigranten zijn hoogopgeleid. Daardoor gaan belangrijke kennis en vaardigheden voor het land verloren. En omdat zwarte Zuid-Afrikanen tijdens de Apartheid slecht onderwijs kregen, kampt het land nu met een groot tekort aan hoogopgeleiden. Er is onder meer gebrek aan IT ers, doktoren en ingenieurs. Groeiende trend Maar er is nu ook een tegenbeweging. De organisatie Homecoming Revolution zegt dat de stemming op teruggaan staat. Onlangs hadden we een bijeenkomst in Londen met duizend Zuid-Afrikanen, zegt Brigitte Lightfoot, die zelf ook lange tijd buiten haar eigen land verbleef. Meer dan 60 procent van hen zei snel terug te willen komen. En we krijgen rond de 150 andere aanvragen per maand. Homecoming Revolution helpt mensen met praktische vragen over het remigreren. Hoewel het nog niet om een massale volksverhuizing gaat, zien ook verhuisbedrijven een groeiende trend van terugkeerders. Lees verder op pagina 11

2 2 Eerst LANGE POTEN PETER MIDDENDORP H et stond vooraf in de krant: maandagavond neemt Mariëtte Hamer deel aan een debat van politieke topvrouwen in café De Haagsche Kluis. Ik dacht: de mensen zullen wel massaal willen weten hoe zij de campagne ziet. Er waren vijftien belangstellenden. De topvrouwen bleken laaggeklasseerde dames van CDA, VVD en Lijst 17. Zo ben je het gezicht van de PvdA, zo bepaal je wat er met het ontslagrecht moet gebeuren het bonnetje van de JSF veilig in je portemonnee, zoals beloofd zo zit je tussen de beginnelingen in een leeg café, de benen over elkaar, een meewarige blik. Ik wist dat dingen snel konden gaan, maar dit was overdreven. De echte topvrouwen zaten tezelfdertijd rond Femke Halsema in De Wereld Draait Door. Alles in dat programma draaide om Femke, de koningin van het Binnenhof. Zij kon er haar mond niet van houden, liet Klijnsma (PvdA) en Hennis-Plasschaert (VVD) niet aan het woord; het schitteren liep een beetje de spuigaten uit. In een emotioneel betoog verweet huisdichter Nico Dijkshoorn de topvrouwen aan het einde van het programma dat zij geen enkel woordje van bekommernis hadden gesproken over de doden op een hulpkonvooi voor Gaza. Toen zagen we Femke in beeld. De schouders zakten, de blik werd invoelend. Het moralisme leeft. Je kunt niet gaan lopen schitteren als je niet eerst publiekelijk je gemak hebt afgesmeekt. De Koningin had even jammerlijk haar verdediging uit het oog verloren. In het café moest Hamer intussen belangstelling veinzen voor wat een meisje van jongerenpartij Lijst 17 over emancipatie te zeggen had. In een oorlog, zei ze, komt al snel veel op de schouders van vrouwen terecht. Denk aan het gezin draaiende houden, kinderen in veiligheid brengen. Een man gaat dan toch al snel op pad om te vechten. Ik keek naar Mariëtte Hamer. Bij de meewarigheid had zich nu ook angst gevoegd. Tenminste: dat zag ik, meende ik te zien. Maar misschien legde ik de angst wel in haar ogen. Misschien was ik in haar geval wel een beetje in paniek geraakt. 1 Neergang Breekpunt Balkenende niet zo hard meer CDA heeft het zweet op de rug en de angst in de ogen Jan Peter Balkenende is een dead man walking. Het CDA heeft de hoop op winst opgegeven. Nu is het: alles beter dan de oppositie. Kustaw Bessems DEN HAAG Zijn dispuut sprong voor Jan Peter Balkenende nog in het gelid. Dat mocht gisteren op de VU, zijn oude universiteit, de Nova College Tour vrolijk aftrappen met het dispuutslied. Balkenende zong uit volle borst mee. Maar daarna kwamen de vragen van studenten: Waarom stopt u er niet mee? Wanneer is uw werk dan wel klaar? Moet het CDA geen nieuw gezicht? Waarom is Maxime Verhagen geen lijsttrekker? En, zo kreeg hij nog te horen, in de Politieke Barometer zakte het CDA weer een zetel. Balkenende bleef, zoals eigenlijk altijd, uiterlijk onbewogen, maar het was opnieuw een pijnlijk moment. Hij raakt er deze campagne aan gewend. De CDA-toppers Ab Klink en Marja van Bijsterveldt zeggen hardop dat lijsttrekker Jan Peter Balkenende hen overviel toen hij de hypotheekrenteaftrek tot breekpunt verklaarde. Waarmee dat in één klap geen belofte van de partij aan de kiezer meer is maar een wanhoopspoging van Balkenende om zijn politieke leven te redden. Of Ank Bijleveld, de anonieme staatssecretaris en nummer twee op de lijst, die antwoordt op de vraag of zij beschikbaar is om Balkenende op te volgen, wanneer die na verlies vertrekt, dat zij voor alle functies beschikbaar is. In plaats van: niet aan de orde, vertrouwen in onze man, wacht de verkiezingen maar af. Balkenende worstelt om zijn politieke leven te redden. EVELYNE JACQ/HH Coalitievoorkeur En de plotse CDA-wens om samen te werken met de hervormingsgezinde partijen VVD, GroenLinks en D66. Terwijl Balkenende steeds vertikt een coalitievoorkeur uit te spreken, wordt deze als eerste naar buiten gebracht door staatssecretaris Marja van Bijsterveldt. De vrouw die als partijvoorzitter in 2006 Balkenende al terechtwees en naar links liet buigen om de verkiezingen tóen niet te verliezen. Doodleuk voegt minister van Financiën en komende CDA-man Jan Kees de Jager daaraan toe dat bij het uitspreken van deze voorkeur is gekeken naar mogelijke coalities, naar het aantal zetels. Ofwel: er wordt uit gegaan van een klein CDA in die coalitie, zonder Balkenende dus. Ja, ná Van Bijsterveldt maakte ook Balkenende een opening naar deze partijen. En gisteren relativeerde hij tegen journalisten zijn breekpunt. Dat wordt nu een hele hype. Ik heb dat gezegd om helderheid te verschaffen ten opzichte van de VVD. Iets heel anders dan een formatie, die weer een heel andere dynamiek kent. Balkenende leidt niet meer, hij volgt. Het is wennen: dat grote, machtige CDA, dat bedelt om een plaatsje naast de waarschijnlijke winnaar VVD en de natuurlijke opponenten Groen- Links en D66. Maar álles liever dan de oppositie. En dat is te begrijpen. Want de vorige keer dat het CDA buiten het kabinet viel, van 1994 tot 2002, was afschuwelijk voor de partij. Het CDA vertelt graag dat dat een louterende periode van herbronnen was waarna de partij met een doorwrocht verhaal over eigen verantwoordelijkheid en maatschappelijk middenveld sterker terug kon komen. Dat wordt vaak aangenomen. Vanaf 2002 won het CDA weer en winnaars schrijven de geschiedenis. Breekpunt? Dat wordt een hype. Een formatie kent een andere dynamiek. CDA-leider Jan Peter Balkenende Maar zo mooi en vanzelfsprekend was het niet. Die tijd buiten de regering was het CDA doodongelukkig. Het versleet leider na (potentiële) leider. Meer dan eens werd het eind van de christendemocratie uitgeroepen. En zo gek was die gedachte niet. Confessionele partijen regeren al lang vrijwel onafgebroken maar in een seculariserend, polariserend en steeds verder verstedelijkt Nederland is steeds minder aanhang voor een christelijke middenpartij met haar basis in de provincie. Als christelijke partijen er niet al slecht aan toe waren geweest, hadden zij zich in 1980 helemaal niet in het CDA verenigd. Uitgebroed Toen vlak vóór de verkiezingen van 2002 de onbekende Jan Peter Balkenende aan het roer kwam, stond het allesbehalve vast dat het CDA de weg omhoog zou vinden. Het is een mooi beeld dat dat lukte omdat Balkenende in de jaren daarvoor op het wetenschappelijk bureau christendemocratische gedachten had uitgebroed. Maar het was platter: Nederland was Paars zat, Pim Fortuyn mobiliseerde de onvrede over immigratie en establishment en het CDA spon garen bij een niet-aanvalsverdrag met Fortuyn. Toen werd Fortuyn ook nog vermoord. De Lijst Pim Fortuyn viel in puin en een hele generatie politiek leiders stapte op. Balkenende kaapte met zijn normen en waarden -betoog veel van Fortuyns erfenis. Gebeurtenissen buiten de partij, haar oude machtsstructuren, de behoefte aan een vluchtplek in roerige tijden en Balkenendes eeuwig onderschat politiek instinct dáármee kwam het CDA weer aan de macht. Nu doemt de vraag op: was dat een tijdelijke onderbreking in de neergang van de confessionelen? Als het CDA nu in de oppositie komt, tussen al die politieke splinters en met een electoraat op drift, komt het daar ooit nog uit? Sociaal-christelijke kiezers kunnen naar de Christen- Unie. Rechtse stemmers naar de VVD. Een logische opvolger voor Balkenende staat niet klaar. En het CDA, dat toch al geen aanleg heeft voor oppositie, zou de komende tijd ook nog moeten opboksen tegen een kabinet dat op alle kritiek kan zeggen: wij ruimen de rommel op die u heeft achtergelaten, deels met maatregelen die u zelf heeft voorgesteld. 1 Zware kritiek op Elektronisch Patiënten Dossier MINISTER KLINK ONTSNAPT Demissionair minister Ab Klink (Volksgezondheid, CDA) is gisteren ontsnapt aan een motie waardoor hij alle voorbereidende activiteiten zou moeten staken voor het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD). De senaat had felle kritiek op het voorstel dat zorgaanbieders verplicht aan te sluiten op een landelijk schakelpunt. Huisartsen, apothekers en specialisten kunnen hiermee gegevens uitwisselen in het hele land. Maar verschillende senatoren zeggen dat het zelden voorkomt dat patiënten zorg nodig hebben buiten hun regio. De minister die het debat herhaaldelijk hoofdschuddend doorstond dreigde dan ook de stekker te trekken uit de regionale dossiers, die onveiliger zouden zijn. Klink werkt aan een schriftelijke reactie en het debat wordt binnen twee weken hervat. Argus Roep om einde blokkade Gaza DE KROON Service- en schoonmaakdiensten. Zoekt Enthousiaste Vakantiekrachten. die voor ons in de periode juni tot september willen werken. Werk je langere periode naar tevredenheid dan ontvang je een leuk KADO. Diverse werktijden en locaties. Lijkt dit jou leuk vakantiewerk neem dan z.s.m. contact met ons op. Tijdens kantooruren: reageer via Of

3 Eerst 3 Opzegging EURO-SP ERS MAKEN RUZIE De SP-fractie in het Europees Parlement is uit elkaar gevallen. Europarlementslid Kartika Liotard (38) zegde gisteren haar lidmaatschap van de SP op. Reden: de slechte werkverhouding met fractiegenoot Dennis de Jong. Ik was voortdurend doelwit van ongeoorloofde druk, gerichte tegenwerking, opzettelijke sabotage en fysieke intimidatie. Fraude GEZEGENDE WITWASSERS Het Openbaar Ministerie in Italië verdenkt de bank van het Vaticaan van betrokkenheid bij witwaspraktijken. Aanklagers zijn bezig met een onderzoek. Een tiental andere Italiaanse banken zou de Vaticaanse bank voor frauduleuze deals en belastingontduiking gebruikt hebben. Met de fraude zou een bedrag gemoeid zijn van 180 miljoen euro. Ziek Q-KOORTS NOG NIET VOORBIJ Hoewel het aantal Q-koortspatiënten in april en mei 2010 niet snel steeg, blijft het sinds december geldende fok- en vervoersverbod op bedrijven met melkgeiten van kracht. Sinds januari 2010 registreerde het RIVM 221 nieuwe meldingen van mensen met Q-koorts, waarmee het totaal aantal patiënten op 333 komt. Carrière FAVORIETE WERKGEVERS De Rabobank is net als vorig jaar de favoriete werkgever onder jonge hogeropgeleiden. Dat concludeert het jaarlijkse Intermediair Imago Onderzoek. Philips en Shell completeren de top-3. Het imago van de Rabobank heeft dus niet geleden onder de bankencrisis, stelt Intermediair. ING klom van plaats zes naar vijf, ABN Amro staat net als vorig jaar op elf. Google kwam als nieuwkomer de top-10 binnen. En ineens is je huis weg Deze gigantische sinkhole (zinkput) in Guatemala City werd veroorzaakt door de tropische storm Agatha. Een dergelijk fenomeen ontstaat als losse Crisis Unie liet de boel in zuidelijke lidstaten uit de hand lopen De EU moet vooral naar zichzelf kijken Met de euro in de touwen en een werkloosheid die recordhoogtes bereikt, is de Europese Unie alleen met snoeihard ingrijpen te redden. Mathijs Rotteveel Het zag er zo mooi uit, op die lentedag tien jaar geleden in Lissabon. De Europese Unie maakte toen haar ambitieuze plannen bekend, die ervoor zouden zorgen dat Europa in 2010 de meest dynamische en concurrerende economie ter wereld zou zijn. Een flexibele arbeidsmarkt, investeringen in onderzoek, een hogere productiviteit en strenge controle op het economisch beleid van de leden aarde wordt weggespoeld door overvloedige regen. De storm leidde tot de evacuatie van mensen in de hoofdstad van Guatemala. Zinkgaten gingen daar voor zorgen. Nu, tien jaar later, vragen we ons af hoe naïef we waren toen deze plannen werden vastgelegd. Maandagavond meldde de Europese Centrale Bank dat de Europese banken waarschijnlijk een nieuwe serie afschrijvingen te wachten staat. Gisteren werd bekend dat de werkloosheid in april is gestegen tot 10,1 procent van de Europese beroepsbevolking. Dat is het hoogste sinds de invoering van de euro in Als gevolg van de grafstemming daalde de koers van de eenheidsmunt gisterochtend tot 1,21 dollar: de laagste in de afgelopen vier jaar. Deze dramatische cijfers komen voort uit structurele onevenwichtigheden, die met de Lissabon-plannen juist moesten worden opgeruimd. Al snel na 2000 werd echter duidelijk dat dat niet zou lukken. Uitgaven aan onderzoek moesten omhoog naar 3 procent van het bbp. We halen nog steeds niet de helft. En terwijl Duitsland diep sneed in de loonkosten, liepen die in Zuid-Europa aardig uit de hand. De kosten per eenheid product stegen in Griekenland sinds 2002 met 25 procent, in Spanje 20 procent en in Portugal 18 procent. komen vaker voor in het Zuid-Amerikaanse land. In 2007 ontstond door weglekkend rioolwater een gat van 100 meter diep. 1 FOTO: REUTERS Kredietwaardigheid Al jaren maken Europese rapporten melding van deze verschillen. Er werd alleen niks mee gedaan. Om de EU te redden moet dat nu wel gebeuren. Er wordt nog steeds hevig gespeculeerd op betalingsproblemen van de zuidelijke overheden. Vrijdag werd de kredietwaardigheid van Spanje naar beneden bijgesteld en gisteren waren er ook geruchten over een downgrade van Frankrijk. Europese leiders wijzen dan al snel naar speculanten die ons financiële systeem ondermijnen. Ze moeten echter kijken naar de problemen die ze al tien jaar onder het tafellaken vegen. De zuidelijke landen moeten saneren, niet alleen in hun overheidsfinanciën, maar ook in hun loonkosten. Pas dan zijn ze in staat mee te doen met landen als Duitsland en, ja, Nederland. En kunnen ze hun immense schuldenlast terugbetalen. Wie weet lukt het ze dan ook ooit om een werkloosheidscijfer van 4,1 procent te bereiken, zoals Nederland nu. 1 NOG ÉÉN WEEK HANS WIEGEL V olgende week verkiezingen. Er kan nog van alles gebeuren. Eén grote fout, één verloren of gewonnen televisiedebat, één hoog opgespeeld negatief bericht in de media, of een goed gemikte voltreffer van de concurrentie, kan meteen een wereld van verschil maken. Heel vroeger zeg maar in de vijftiger jaren van de vorige eeuw waren twee of drie zetels verlies of winst bijzonder en beslissend. Denk aan de nek-aan-nekrace in die tijd tussen de PvdA en de KVP, tussen Drees en Romme. De uitslag voor de VVD in 1959, onder aanvoering van professor Oud, was een mirakel: van dertien naar negentien zetels. Oud was toen 72 jaar! Dertig jaar geleden waren de marges al groter, de kiezers dus meer in beweging. En er waren de eerste opiniepeilingen. Aan de vroegtijdige Kamerverkiezingen ook toen was er een kabinet gevallen van 1972, bewaar ik onvergetelijke herinneringen. Half oktober stond mijn partij op veertien zetels (een licht verlies tot de verkiezingen daarvoor) eind november boekte de VVD maar liefst 22 zetels. En van regeringspartij werd die VVD tot oppositiepartij. Twee lessen van toen, nu meer dan ooit rechtovereind: er kunnen de laatste week nog heel wat verschuivingen optreden én ook al wint een partij straks fors, dat betekent niet als vanzelf, dat ze alsdan ook in het kabinet komt. Hoe lagen de kaarten half februari? Het CDA 26, de PvdA 15, de VVD 23, D66 20, de PVV 25, de SP 15 zetels. Hoe eind april? Het CDA 29, de PvdA 33, de VVD 32, D66 17, de PVV 18, de SP 8 zetels. En nu stagneert het CDA, valt de PvdA terug, gaat de VVD aan kop en zakt D66 weg. Het Institute for Innovation and Governance Studies berekende onlangs de achterliggende verschuivingen in het kiezersgedrag. Het percentage van de kiezers dat zegt altijd op dezelfde partij te hebben gestemd, lag in 1970 nog op 70 procent en is nu gezakt tot 30 procent. Lagen de netto zetelwisselingen in 1958 nog op 10 procent, nu is dat boven de 30 procent. Maakte in procent van de kiezers in de laatste weken van de campagnes zijn keuze, nu ligt dat op 50 procent! En op dit moment heeft een kwart zijn keuze nog niet gemaakt! Ik hoop dat de nog komende debatten te genieten zullen zijn: met inhoud, ontspannen, met humor en zelfspot en vooral stijlvol. 1 Sambal bij? Het cement van de Chinese muur bestaat uit plakkerige rijst en kalk. De rijst houdt het bouwwerk al meer dan tweeduizend jaar overeind.. Game-over Alzheimer Computerspellen verlagen de kans op Alzheimer. Het spelen van spellen als Bejeweld levert een hogere hersenactiviteit op. Uit de kunst Een schilderij van aap Karl uit de Apenheul bracht maar liefst euro op. Het is waarschijnlijk het laatste kunstwerk van de 50-jarige mensaap.

4 4 STEL Eerst dat je pillen kunt uitprinten e tijd dat de medische wetenschap zich uitslui- om u bekommert als Dtend u ziek bent, ligt definitief achter ons. Die oude aanpak levert echt te weinig op. De dokter wil altijd aan u verdienen, ook als u denkt kerngezond te zijn. Met behulp van de nieuwste technieken kan de moderne dokter in uw bloed namelijk allerlei chemische waarschuwingen, zogenoemde biomarkers opsporen die aangeven dat u wellicht ziek gaat worden. Kanker, vaatvernauwing, botontkalking, dementie: alle kwalen zijn straks jaren voordat ze daadwerkelijk optreden in het bloed aan te wijzen. Het aantal biomarkers is in principe onbegrensd, en telkens wanneer er een in uw bloed opduikt, zegt de dokter glimlachend: better safe than sorry! En schrijft een recept. Nadeel van deze medische revolutie is dat we straks tientallen preventiepillen moeten slikken. Maar ook hier biedt de wetenschap uitkomst. Medewerkers van de universiteit van Leeds en Durham hebben in samenwerking met GlaxoSmithKline een pillenprinter ontwikkeld. Een printer die geen gewone inktdruppeltjes spuit, maar medicijnendruppeltjes. Op een stukje papier. Niet alle medicijnen zijn als inkt te gebruiken, maar de onderzoekers verwachten dat de helft daarvoor toch wel geschikt kan worden gemaakt. De mogelijkheden zijn ongekend. Straks gaat u naar de digitale dokter op de hoek van de straat. Die scant uw iris (voor de identificatie, en de betaling) en voert daarna op basis van een druppeltje bloed een biomarkertest uit. U bent gezond, zegt de digitale dokter, maar er dreigen een stuk of twintig kwalen. Wilt u doorgaan? vraagt de machine. U drukt op de knop Ja. En prompt rolt uit het apparaat een bonnetje, met daarop geprint alle medicijnen die u nodig heeft. Het kost wat, het is even slikken, maar daarna voelt u zich toch een stuk beter. 1 De rubriek Stel verkent wat ook het nieuws had kunnen zijn. Reacties/suggesties: Israël gaf gisteren eigen video-opnames van de aanval vrij. Ze waren snel op YouTube te zien. Gazavloot Israël slaat terug Veel opvarenden van het konvooi waren bepaald geen lieverdjes Het waren terroristen, houdt Israël halsstarrig vol. Wie voeren er eigenlijk op de vloot naar Gaza? Eva Ludemann Terwijl gisteren een nieuw hulpkonvooi voor Gaza vertrok, dit keer uit Malta, ging Israël opnieuw in de aanval. In de media dit keer, om het imago bij te stellen van het Israëlische leger het meest morele ter wereld, zoals Israël zelf zegt. Dat imago liep maandag een zoveelste deuk op na een gewelddadige aanval op een vloot pro-palestijnse activisten die de Israëlische blokkade van Gaza wilden doorbreken. Bij de Israëlische operatie in internationale wateren werden zeker tien activisten gedood. De immer goedgeoliede Israëlische propagandamachine gaf gisteren eigen video-opnames van de gewelddadigheden vrij. Daarop is te zien hoe opvarenden van het Turkse cruiseschip Mavi Marmaris de Israëlische militairen te lijf gaan. Met knuppels volgens Israël metalen staven en stoelen. Een groepje activisten slingert een Israëlische militair overboord, anderen trimmen de paniekende Israëliërs in elkaar. Ze probeerden ons te lynchen, zeggen Israëlische commando s. Zeven van hen raakten gewond. Een Israëlische foto toont het wapenarsenaal van de activisten: houten knuppels, touw, een dozijn (keuken)messen, metalen kettingen, een Engelse sleutel en twee hamers. In de handen van dode activisten zijn twee pistolen gevonden, zegt Israël. Hamas en Turkije De fundamentalistisch-islamitische Hamas doet er weinig aan zijn banden met IHH te verbergen. Enkele weken voor het vertrek van de vloot naar Gaza verklaarde een Hamaswoordvoerder dat IHH schepen zou sturen. Invloedrijke Hamasleden hebben de afgelopen twee jaar herhaaldelijk ontmoetingen gehad met delegaties van IHH. Begin vorig jaar vergaderde Hamaschef Khaled Meshaal met IHH-voorzitter Bülent Yildirim in Damascus, waarbij Meshaal Yildirim hartelijk bedankte Volgens de Israëlische mariniers zijn die mannen de chaotische schietpartij aan boord van de Mavi Marmaris begonnen. Het was een bont gezelschap op de vloot naar Gaza. Het waren in totaal acht schepen, zes passagiersschepen en twee vrachtschepen vol hulpgoederen. Toen Israël de vloot maandagmorgen vroeg aanviel, gaven de opvarenden van de vijf achterste passagiersschepen zich direct over. Veel van hen waren lid van de internationale Free Gaza Movement; er voeren vertegenwoordigers mee van de kantoren in de VS, Ierland, Engeland, Schotland, Duitsland, Griekenland, België, Polen en Nederland, onder wie antropologe Anne de Jongh die inmiddels in een Israëlische gevangenis zit. Onder de opvarenden ook veel juristen, een 86 jaar oude Amerikaans-Duitse Holocaustoverlevende en een Ierse Nobelprijswinnares. Ook voer een aantal Europese parlementsleden en senatoren mee. De Israëlische mariniers wisten de vijf schepen (één Iers en vier uit Griekenland) direct onklaar te maken. Maar op het voorste schip, de Mavi Marmaris uit Istanbul, boden de in totaal 581 passagiers fel verzet. De Ze waren allemaal bewapend en ze probeerden ons te lynchen. Israëlische mariniers voor zijn hulp aan Hamas. IHH organiseert regelmatig Hamassupportdagen door heel Turkije om steun onder gewone Turken te werven, het is één van de prominentste pro- Palestijnse organisaties in Turkije. Sinds zijn isolatie door de internationale gemeenschap sinds 2007 ziet Hamas Turkije onder de islamitische AK-partij als een belangrijke bron van financiële en politieke steun. De website van Hamas is er sinds ruim een jaar ook in een Turkse versie. Mavi Marmaris en de twee vrachtschepen uit Turkije hadden zich als laatste bij de vloot gevoegd. De Turkse deelname was georganiseerd door de Turkse islamitische organisatie Insani Yardim Vakfi (IHH) die zijn hoofdkwartier heeft in Istanbul. Op haar website beschrijft IHH zichzelf als een humanitaire organisatie, met projecten in meer dan honderd landen, waaronder Pakistan, Libanon, Indonesië en de Palestijnse gebieden. Maar volgens Israël is het een terroristische organisatie. Jihadi De Israëliërs zijn niet de enigen in hun vermoeden dat het humanitaire werk door IHH slechts een dekmantel is. Ook analisten van denktanks als de Carnegie Endowment for International Peace en het Deense Instituut voor Internationale Studies menen dat IHH er een geheime jihadi-agenda op nahoudt en hechte banden onderhoudt met onder andere de Palestijnse organisatie Hamas en met soennitische opstandelingen in Irak. In 2007 zouden bij een inval door de Turkse politie in het IHH- hoofdkwartier wapens, explosieven en instructies om bommen te maken zijn gevonden. IHH werd in 1992 opgericht om hulp te verlenen aan Bosnische moslims in hun strijd tegen de Serviërs. Eén van de redenen van Israël om IHH tot terreurgroep te bestempelen, is de band van de organisatie met de Union of Good (UoG), een koepelorganisatie waaronder zo n vijftig islamitische hulporganisaties wereldwijd vallen. Volgens Israël kanaliseert de UoG fondsen van die organisaties naar Hamas. Het Israëlische bewijs voor die financiële jihad is een document uit 2005 dat aantoont dat UoG familieleden van Palestijnse zelfmoordenaars sommen geld betaalt. 1 Europa DOELSTELLING 2010 MISLUKT Het streven om van Europa in 2010 de meest concurrerende en productieve economie ter wereld te maken is mislukt, zo stelt een rapport van het Centraal Planbureau (CPB) en Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). De doelstellingen voor hogere onderwijs- en onderzoeksuitgaven, die in 2000 werden opgesteld, zijn niet gehaald. Ook met milieu en integratie gaat het niet zoals tien jaar geleden was beoogd. Grote overwinning voor CIA LEIDER AL-QAIDA GEDOOD Het islamitische terreurnetwerk Al- Qaida heeft de dood van zijn leider in Afghanistan, Mustafa Abu al-yazid, bekendgemaakt. Yazid, ook bekend als sjeik Said al-masri (de Egyptenaar), gold eind jaren tachtig als een van de oprichters van Al-Qaida en als vertrouweling van Osama bin Laden. Hij werd in Egypte diverse keren bij verstek veroordeeld tot onder meer levenslange gevangenisstraf en de doodstraf. Amerikaanse en Pakistaanse veiligheidsfunctionarissen gaan ervan uit dat de terreurleider en zijn familie om het leven zijn gekomen tijdens een raketaanval in het grensgebied tussen Afghanistan en Pakistan. De beschieting zou zijn uitgevoerd door een onbemand vliegtuigje, een zogeheten drone, van de CIA. Een functionaris van de CIA bestempelde de uitschakeling van de in december 1955 geboren Yazid als een grote overwinning. Volgens de Amerikaanse recherche maakte Yazid geld over naar zeker drie terroristen die op 11 september 2001 aanslagen pleegden in de Verenigde Staten. Onderwijs KIES VOOR SCHEIKUNDE Het ministerie van Onderwijs heeft gisteren tot 2016 elk jaar 20 miljoen euro extra beschikbaar gesteld voor natuur- en scheikunde op de universiteiten. Met de kapitaalinjectie moeten meer wetenschappers en jongeren, vooral meisjes, worden aangetrokken voor die vakken. Volgens het ministerie hebben het bedrijfsleven en wetenschappelijke instituten veel meer natuur- en scheikundigen nodig. Park-Factor Kans gemist bij Idols? Kunstenaar Luke Jerram plaatste overal ter wereld piano s voor openbaar gebruik. In parken, op bruggen en in bushokjes. Sonja, beat your head out Wie wil er nog Sonjabakkeren of dr.franken als je al 150 kcal/uur verbrandt met je hoofd tegen de muur slaan? Kleur bekennen Ondanks het gestuntel binnen het CDA is Balkenende op kleurplaten.nl de grote winnaar. Er werd al keer een plaat van zijn hoofd afgedrukt.

5 Eco-nomie 5 Energie Willen we dit echt? Links geldverspillen doe je zo Links wil een subsidiesysteem naar Duits model voor het stimuleren van duurzame energie. Duitse economen maken er gehakt van. Jan-Hein Strop Van de VVD weten we dat bijstandsmoeders ervan gaan huilen, van het CDA dat de hypotheekrenteaftrek een breekpunt is en van de PvdA dat de rijken meer moeten betalen. Maar wat partijen willen met het klimaaten energiebeleid is veel minder bekend, omdat het in deze campagne een totaal non-issue is. Toch maakt het op dit punt nogal wat uit of er een links of rechts kabinet komt, vooral voor de ontwikkeling van duurzame energie. De VVD doet kort gezegd zo min mogelijk; PvdA, GroenLinks en D66 hebben een ambitieus subsidiesysteem in gedachten om zoveel mogelijk windmolens en zonnepanelen geinstalleerd te krijgen. Doel is de CO 2 -uitstoot terugdringen door Nederland minder afhankelijk te maken van fossiele brandstoffen. Een van de pijlers van het systeem is het vervangen van de huidige subsidieregeling ( SDE ) door een feed-in tarief: een langdurige, vaste vergoeding voor iedere duurzaam opgewekte kilowattuur elektriciteit die wordt teruggeleverd aan het net. Consumenten en bedrijven financieren dit met een opslag op de energienota. Werkgelegenheid Als politici naar feed-in gevraagd wordt, verwijzen ze altijd naar het succesvolle beleid in Duitsland dat model staat voor de links plannen. Ze presenteren het beleid niet alleen als goed voor het milieu, maar ook als een economisch succesverhaal nu Duitsland dankzij de subsidie een grote duurzame sector heeft die voor honderdduizenden mensen werkgelegenheid biedt. Vervelend alleen dat Duitse economen eind vorig jaar al met de kettingzaag door het beleid zijn gegaan. Zij komen tot de conclusie dat de subsidie ontzagwekkend duur is, innovatie hindert, geen extra werkgelegenheid oplevert en nauwelijks tot CO 2 -reductie heeft geleid. Het ontnuchterende leesvoer (Economic Impacts from the Promotion of Renewable Energy Technologies The German Experience, nov 2009) is het werk van drie universiteiten en het gezaghebbende MERIJN BEELDVERTELLER economisch instituut RWI. Eerst de kosten: in de periode heeft feed-in voor zonneenergie de Duitsers 35 miljard euro gekost; een bedrag dat tot eind dit jaar naar verwachting oploopt tot boven de 50 miljard. Maar al die zonnepanelen waren in 2008 slechts goed voor 0,6 procent van de Duitse energieproductie. Peanuts dus. Probleem is, zo betogen de economen, dat Duitsland ervoor heeft gekozen om zonne-energie met meer subsidie te belonen dan bijvoorbeeld windenergie, omdat het zo onrendabel is dat wil zeggen: veel duurder dan grijze stroom. Ook D66 vindt zo n technologieafhankelijke subsidie een goed idee. Gevolg: de minst efficiënte manier om duurzame energie op te wekken, krijgt verhoudingsgewijs het meeste geld. Niet de markt bepaalt zo wat de beste technologie is, maar de voor lobby gevoelige politiek. Veel specialisten denken dat die 35 miljard veel meer resultaat had kunnen hebben in termen van milieuwinst, als het niet aan zonnepanelen was besteed. Prikkel Bovendien hindert het beleid innovatie, stellen de auteurs. Niet alleen omdat de ene technologie voorrang krijgt boven de andere, maar ook omdat de vergoeding voor nieuwkomers in de regeling ieder jaar afneemt. Dat stimuleert mensen om onmiddellijk bestaande technologie te kopen om zo de langjarige subsidie met de huidige hoge vergoeding binnen te slepen. De prikkel om te wachten op betere, efficiëntere technologie of de verouderde spullen te vervangen, ontbreekt. Vandaar dat gewone zonnepanelen nu niet zijn aan te slepen, terwijl de goedkopere, innovatieve dunnefilmtechnologie achterblijft. Dan het werkgelegenheidseffect. In Duitsland werken nu ruim mensen in de duurzame energiesector. Ook met dit op het oog mooie cijfer maken de economen korte metten. Door de toename van duurzame energieproductie zijn er ten eerste minder banen bij conventionele energiebedrijven en toeleveranciers. Daar komt bij dat consumenten en bedrijven door de hogere energienota minder te besteden hebben met negatieve gevolgen voor werkgelegenheid in andere sectoren. Conclusie: feed-in leidt tot nul extra banen. 1 DILEMMA NATASJA VAN DEN BERG Koop wijzer V olgens de kranten zijn het dit jaar bijzondere verkiezingen, want er is eindelijk weer echt iets te kiezen. Je hoort ook vaak de opmerking dat de links/rechtsscheiding duidelijker is dan ooit. Gek genoeg gaat dat samen met een steeds grotere groep zwevende kiezers. Zo duidelijk is het dus niet. Stemwijzers worden veelvuldig gebruikt en de helft van de zwevende kiezers laat de stemadviezen bepalen welke partij ze gaan stemmen. Dat riep bij mij de vraag op waarom er eigenlijk geen stemwijzer om te shoppen is in de supermarkt. Want als ik het ergens moeilijk heb met kiezen is dat in de supermarkt. Het lijkt wel of op elk artikel een of ander keurmerk staat. Het is echt gekkenwerk om uit te zoeken wat die keurmerken precies betekenen. De een let op de CO 2 -uitstoot, de andere werkt samen met ontwikkelingsorganisaties. Allemaal belangrijke dingen. Maar het gevolg is dat we door de bomen het bos niet meer zien. Jan Pronk heeft ooit gepleit voor een superkeurmerk. Een overkoepeld symbool dat aangeeft dat de producten die dat keurmerk hebben beter zijn dan andere. Albert Heijn heeft daarvoor eigenlijk gekozen door de lijn Puur en Eerlijk te introduceren. Vorige week waren alle producten Puur en Eerlijk in de aanbieding. En het was echt grappig. Toen ik boodschappen ging doen waren verschillende schrappen met deze producten helemaal leeg. Het laat zien dat consumenten graag via hun boodschappen een bijdrage leveren aan een betere wereld als het maar iets simpeler wordt gemaakt. Er is dus werk aan de winkel bij de verschillende keurmerken. Samenwerken moet gewoon. Dat staat echter haaks op een andere trend, namelijk dat iedereen zijn eigen prioriteiten en visie heeft op wat een betere wereld is. Om maar te zwijgen over de verschillen in visie hoe je die idealen het beste bereikt. Of al die zaken samen gaan in een keurmerk, is de vraag. Tot die tijd zou het goed zijn als er een koopwijzer komt, waardoor wij consumenten beter worden geadviseerd welke producten we moeten kopen om onze eigen idealen dichterbij te brengen. 1 Natasja van den Berg werkt bij Llink en schreef het boek Praktisch Idealisme. ONWAARDIG MARK LEENARDS eel af toe, als er niet wordt gesproken over Grie- Spanje of bonus- Hkenland, sen, hebben analisten het over waarderingen. Waar de koerswinstverhouding vóór de kredietcrisis werd gezien als belangrijke indicator voor markten en individuele aandelen, wordt het kengetal inmiddels nog slechts gebruikt door verstokte optimisten (althans, zo lijkt het). Die roepen dan dat de beurzen niet duur zijn. Daarmee hebben ze een punt. Gunstige vooruitzichten De gemiddelde waardering van aandelen bedraagt wereldwijd thans tien tot zestien keer de gemaakte winst in In historisch opzicht is dat niet erg hoog, zeker niet als men kijkt naar de afgelopen twintig jaar. Alleen begin jaren negentig en tijdens de kredietcrisis in 2008 waren aandelen goedkoper dan nu. Belangrijker zijn de vooruitzichten; die zijn gunstig. Wanneer men kijkt naar de verwachte bedrijfswinsten in 2011, dan noteren Europese aandelen momenteel gemiddeld tegen minder dan tien keer de winst. Uitgaande van de verwachte winsten dit jaar noteren aandelen uit de AEX gemiddeld slechts tegen elf keer de winst (bron: Bloomberg). Opkomende markten De verwachte koers-winstverhouding in 2011 voor de S&P 500 bedraagt elf en dat is hoger dan een bepaald type aandelen op de beurs van Shanghai en groeimarkten als Zuid- Korea en Brazilië. Landen die bekend staan om hun schulden, zoals Griekenland en Argentinië, behoren tot de goedkoopste. Dat geldt ook voor indices waarin oliebedrijven en financials zwaar wegen, zoals de Euro Stoxx 50. Wie dieper graaft en individuele waarderingen analyseert, stuit op nog veel lagere waarderingen. De aandelen uit het fonds dat ik beheer noteren momenteel gemiddeld tegen circa zeven keer de verwachte winst dit jaar en vijf keer de verwachte winst in Dat is circa de helft van het wereldwijde gemiddelde, ondanks dat het financieel sterke bedrijven betreft uit allerlei sectoren, behalve het bankwezen. Want daar zegt een lage waardering niet zoveel. De belangrijkste reden voor de lage waarderingen is de onzekerheid op de financiële markten, als gevolg van de kredietcrisis en de staatsschuldencrisis. De risicobereidheid van beleggers ligt nog steeds op een historisch laag niveau. Dat de verschillen tussen aandelen zo groot zijn komt door het gebrek aan focus op waardering en andere objectieve ratio s. Beleggers zijn meer bezig met het bepalen of ze wel of niet in aandelen beleggen dan met de vraag welke aandelen het kopen waard zijn. 1 Mark Leenards is fondsmanager van het SBS Global Equity Fund. Groener kantoor Een nieuw Europees project gaat een systeem ontwikkelen dat het energieverbruik in kantoren automatisch afstemt op de activiteit die er plaatsvindt. Slurpende gebouwen In Europa zijn bedrijfsgebouwen verantwoordelijk voor 40 procent van de energieconsumptie. In Engeland en Zwitserland is dat zelfs 50 procent. Groener met EU-geld Het project Greener Buildings wordt gecoördineerd door de TU Eindhoven en de Rijksuniversiteit Groningen. De EU draagt 1,85 miljoen euro bij.

6 6 De betere wereld COLUMN TOM VAN DE BEEK Met z n allen naar de film, helpt! M et de verkiezingskoorts in het verschiet zouden we bijna vergeten dat er ook nog andere dingen op het spel staan, behalve wie de nieuwe premier van Nederland wordt. Het klimaat bijvoorbeeld. Zo las ik onlangs dat uit onderzoek van samenwerkende natuuren milieuorganisaties blijkt dat een aantal partijen uit een hier niet nader te noemen politiek spectrum natuur als luxe beschouwen. Economie gaat voor, zo pleiten zij. Deze mensen vergeten gemakshalve even dat wij bestaan bij de gratie van diezelfde natuur. Wat doe je als die verdwijnt of wordt verkwanseld? Hoe zit het met water en lucht en bijvoorbeeld planten en bomen? Bijzaak? Dacht het niet! Cruciaal voor onze kwaliteit van leven, we zijn er zelfs voor de volle 100 procent uit opgebouwd. Om meteen het flauwe weerwoord olie, gas, kwik en lood zijn toch ook natuur? te pareren: helaas, diezelfde natuur heeft niet voor niets de voor ons schadelijke (grond)stoffen onder het aardoppervlak gehouden. Dat heet balans. Die balans is wel enigszins flexibel, maar er is een cruciale grens, een tipping point. En dus is het voor ons zaak daar niet overheen te gaan. Praktische voorbeelden van hoe we de precaire balans tussen ons gedrag en de natuur kunnen herstellen, zijn komende week te zien tijdens het Dutch Environmental Film Festival, in Amsterdam en Rotterdam. Net als bij alle andere door Strawberry Earth georganiseerde evenementen gaat de gehele opbrengst van het festival naar het verduurzamen van de locaties. Zo draag je als bezoeker direct bij aan een schone en betere wereld. Voor het volledige programma, 1 Tom van de Beek Strawberry Earth Toekomst Duurzaam Energie gaat alle kanten op Het elektriciteitsnet is te lang eenrichtingsverkeer geweest. Dat moet anders Redactie De Betere Wereld Toenemend energiegebruik en schaarser wordende fossiele bronnen dwingen tot efficiëntie en gebruik van duurzame energiebronnen; zon, wind, water, of biomassa. Consumenten kunnen zelf energieproducent worden als zij hun teveel opgewekte energie terugleveren. Alleen dat kan niet zomaar, de gas- en elektriciteitsnetwerken moeten worden geschikt gemaakt voor dit tweerichtingsverkeer. Een leuke uitdaging voor de beheerders van die netten. Terugleveren Neem een netbeheerder van gas- en elektriciteitsnetten als Liander. Die wil iedereen van energie voorzien om het leven gemakkelijk en comfortabel te maken. Maar ook het mogelijk maken van duurzaam omgaan met energie, zoals terugleveren aan het net, is voor de netbeheerder een technologische en innovatieve uitdaging waar zij dagelijks aan werkt. De meer dan kilometer elektriciteitskabels en kilometer gasleidingen van Liander worden nu nog hoofdzakelijk gebruikt voor eenrichtingsverkeer van de producent, zoals centrales, naar de afnemers, een kleine drie miljoen huishoudens en bedrijven. Als consumenten en bedrijven meer zelf duurzaam energie gaan opwekken, moeten de netten daar wel klaar voor zijn. Innovatief Steeds meer consumenten en bedrijven denken na over het huidige en toekomstige energieverbruik. Daarbij gaat het niet alleen om de bijdrage aan een beter milieu, maar ook het terugbrengen van de kosten van het energieverbruik. Ook bij de netbeheerder denken ze daar veel over na. Duurzaam omgaan met energie, tweerichtingsverkeer mogelijk maken en consumenten inzicht geven in hun eigen energiegebruik, allemaal punten waar netbeheerder Liander mee bezig is. Niet alleen nu, maar ook in de toekomst. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met het netwerk als veel mensen tegelijk zelfstandig energie gaan opwekken of als iedereen elektrisch gaat rijden? Voor antwoorden op deze vragen zijn slimmeriken nodig. En of deze mensen nu in een bedrijf werken of in de schoolbanken zitten, vaak weten ze niet wat er schuil gaat achter de verborgen wereld van de netbeheerder. Innovatieve ideeën op het gebied van duurzaamheid, daarover moeten jongeren nadenken in het tv-programma Green Dream District, op National Geographic. Deze jonge uitvinders van 12 tot 19 jaar krijgen de kans om verrassende, toekomstgerichte en ook simpele duurzame uitvindingen te presenteren. Onder andere op het gebied van duurzaam energie gebruik. Die presenteren ze aan een vakjury, die wekelijks een winnaar aanwijst, met op 13 juni de grote finale. De uiteindelijke winnaar krijgt euro. Een perfecte kans voor de netbeheerder om wekelijks in korte items meer te laten zien van hun verborgen wereld. En wie weet wat deze jonge Einsteins straks nog voor een netbeheerder als Liander kunnen betekenen. Ter inspiratie Bekijk de uitzendingen van de Green Dream District op National Geographic, iedere zondag om 8.30 uur. En vanaf 27 mei elke doordeweekse dag om uur, op 13 juni is de finale. Delen ervan zijn elke week terug te zien op 1 Klimaatkeuze.nl Over kernenergie, kolen, zon en een molen Het gaat alleen nog over de economie. Over inkomens, kosten van de zorg, pensioenleeftijd. Vergeten wordt dat de economie alleen draait als er voldoende energie is.. Redactie De Betere Wereld We willen allemaal dat energie schoon en voor eeuwig beschikbaar is. En dat kan gewoon, als we maar de goede keuzes maken. Gaan we door met fossiele brandstoffen als kolen, gas en uranium, die ons afhankelijk maken van andere landen en het milieu vervuilen? Of gaan we voor een echte doorbraak van duurzame energie, met alle kansen voor de Nederlandse economie die daar bij horen. De keuzes die het volgende kabinet gaat maken hebben gevolgen voor vele generaties na ons. De ene partij wil miljarden investeren in nieuwe grote centrales die CO 2 uitstoten, de ander wil geld pompen in decentrale en duurzame technieken. Bij de ene partij zullen vooral de grote energiebedrijven profiteren, de ander verwacht veel van het creatieve en ondernemend vermogen van burgers en kleinere bedrijven om zelf lokaal schone energie op te gaan wekken. Laten we een radioactieve erfenis na of bedekken we miljoen daken met zonnepanelen? Een lijsttrekkersdebat over het energiebeleid zal er wel niet meer komen. Maar u kunt heel goed zelf bedenken op welke partij u moet stemmen. Handig hulpmiddel is klimaatkeuze.nl, een site die elf heel concrete energiekeuzes aan de partijen heeft voorgelegd. Ze mochten alleen met een ja of nee antwoorden. Aan u de keus. Denk bij het stemmen even aan uw (kinds) kinderen. 1

7 1

8 Remco Tomesen Dream on, Zuma (Mandela) Bring him back home. 1 1

9 1 Remco Tomesen Beeld 1

10 * NIET OP NETTO ACTIES

11 1 Vervolg van pagina 1 1

12 trendwatchersstylegoovers It arty farty the real thing 1 Ruud Bakker, voorman van de bekende pret- en sportband Kleintje Pils: we moeten het in Zuid-Afrika zonder jullie stellen?! Terwijl jullie het zo lekker deden tijdens de Winterspelen in Vancouver. Maar wij willen aan het Kleintje Pils infuus! Dat hebben we nodig in Zuid-Afrika. Zeker met al die ongein waarmee gedreigd wordt. 1

13 GOED BETER BEST Nikon D700 inclusief AF-S SET: + BACKPACK + MBD10 + ENEL 3 Nikon Action VII 10x50 CF Verrekijker Nikon Coolpix P100 Compacte topper Nikon D90 inclusief VR SET: + BACKPACK + ENEL 3 12,1 megapixels 5 bps Handzaam en robuust, gereed voor onverwachte fotokansen EXPEEDbeeldverwerking met accu, software en kabels asferisch lensdeel voorkomt vertekening breed beeldveld meerlaagscoating grote diameter rubberen wapening schokbestendigheid brede riem 10,3 megapixel 26x optische zoom 3 draaibaar LCD display Full HD met stero geluid VR beeldstabilisatie met accu, software en kabels voor PC en TV 12,3 megapixels filmfunctie D-movie livebeeld Alles wat u nodig hebt om uw passie voor fotografie te vervullen met accu, software en kabels voor de PC COMPLETE SET Alle camera s met originele Nederlandse handleiding en garantie! Modelwijzigingen en drukfouten voorbehouden, evenals tussentijdse prijswijzigingen , 00 Panasonic DMC-FS30EG-K zwart 14,1 megapixels 8x optische zoom 2.7 LCD incl. lader en accu 28mm groothoek Lumix dc lens sonic speed autofocus HDV video-opname razendsnelle Venus Engine IV processor Intelligent automaat 199, 00 29, 95 Olympus MJU TOUGH-3000 blauw 12 Megapixels Waterdicht tot op3m schokbestendig tot 1,5 m 3,6x optische groothoekzoom Dubbele beeldstabilisatie HD-filmopnamefunctie en HDMI-bediening 2,7 LCD gezichtsherkenning alle genoemde aanbiedingen zijn geldig tot 30 juni 2010 OOK ONLINE TE BESTELLEN VIA 89, , 00 COMPLETE SET 895, , 00 39, 95 Sony DSC-H55 Cybershot zwart 14,1 megapixels 10x optische zoom 25mm groothoek Hoogwaardige foto s en HD-video s LCD-scherm van 3 inch Maak extra brede panorama s Bij aankoop van een digitale fotocamera 50 GRATIS direct klaar afdrukken 214, 00* ARNHEM EINDHOVEN ZAANDAM GEDEMPTE GRACHT *prijs na casback 25,- CASHBACK FCI Shooting kit PB05 Varta Powerplay LCD charger Integral CRYPTO DRIVE 4GB Reflectietent met opbergtas drie kleuren achtergrondjes twee continu lampen statiefje ideaal voor packshots bijv. tbv uw website Snelle, compacte oplader voor thuis en onderweg Laadt tot 4 batterijen gelijktijdig (individueel) Inclusief 4 x AA 2700 mah batterijen & 12 V adapter & USB-in laadfunctie Laadt tot AA 2700 mah & AAA 1000 mah AES 256 Bit encyptie software (Military Level Security) Alleen toegang tot de USB Drive met 6-16 karakter password Data wordt automatisch geformatteerd na 6 mislukte wachhtwoordpogingen MILITARY SECURITY 34, 95 TWEEDE SET HALVE PRIJS In alle winkels van Camex verzorgen wij goedgekeurde pasfoto s

14 14 Uit & thuis LEZEN Strip In de schaduw van mijn lul De tijd van linnen tasjes is wel een beetje voorbij Pearl Abraham ging op zoek naar John Lindhs innerlijke reis. EFFIGIE/HOLLANDSE HOOGTE Roman Begrijpelijke tocht naar verlossing Een blanke bij de taliban? Pearl Abraham verdiept zich in de psyche van een Amerikaanse surfer die vecht voor de taliban. Dirk Koppes Tijdens de Amerikaanse invasie van Afghanistan in de herfst van 2001 dook opeens een jonge blanke kop op tussen de taliban-strijders. John Walker Lindh zou later twintig jaar cel krijgen omdat hij op zijn landgenoten had geschoten. Romanschrijfster Pearl Abraham blijkt bij uitstek geschikt om de fascinatie te beschrijven die uitgaat van een strenge geloofsleer. In Hemelse Golven laat ze zien hoe de 18-jarige surfer John Jude op de universiteit flirt met boeddhisme en beatniks en hoe hij zich vanwege de liefde voor een moslimmeisje bekeert tot de islam en zich in Pakistan bij een fundamentalistische groepering aansluit. Ze scheef een boek over een lookalike van John Walker Lindh, omdat haar opviel dat John erg veel pech had met zijn timing. In de jaren zeventig was het normaal om als jongeman een spirituele zoektocht te maken. Afghanistan was een populaire bestemming voor dat soort dolende tieners en twintigers. We moeten studenten vier jaar tijd geven voor hun spirituele zoektocht, het hoort bij de Amerikaanse identiteit. Opgejaagd wild Acht jaar na de arrestatie van Lindh verschijnt Hemelse Golven. Het beeld van John Lindh bleef me achtervolgen. Als hij gevangen genomen wordt, ziet hij er uit als opgejaagd wild, als een schilderij van Christus aan het kruis. Abraham wilde geen reguliere biografie schrijven. Journalisten vertellen de feiten, romanschrijvers gebruiken die om hun personages een psychologisch profiel te geven. Ik gebruik de krantenkoppen als inspiratie, maar mijn aandacht ging naar Johns innerlijke reis. Vuistdikke biografieën vervelen me, ik wilde mijn geest verrijken met Johns pelgrimstocht naar religieuze verlossing. Abraham heeft begrip voor Amerikanen die voor de taliban strijden. Zij zien dat we in het buitenland oorlogsmisdaden plegen, dat we onze morele superioriteit misbruiken. Pakistan is een onafhankelijk land, we vermoorden daar mensen die geen terrorist zijn. Vergeet niet dat John Lindh alleen maar wacht liep. Mijn John Jude praat met de taliban, maar de lezer weet niet of hij een geweer oppakt. Hij radicaliseert niet maar sympathiseert met het lot van de armen in de islamitische wereld. En hij is niet vies van een avontuurlijke reis naar Karachi. Zelf groeide Abraham op in een orthodox-joodse chassidische gemeenschap, waarmee ze later brak. Ik kan aanvoelen hoe het is om op te groeien in een gemeenschap met een strenge intellectuele code en ascetische invulling van zijn religie, maar ik heb moeite nieuwelingen te begrijpen die kiezen voor een gevoel van veiligheid en geborgenheid, voor een beschermende gemeenschap. Ik groeide op in zo n gemeenschap en vond het verstikkend. Tegenwoordig snak ik permanent naar eenzaamheid. 1 Sam Peeters maakte voor het eerst een solostrip, over een hele wereld in de slagschaduw van een lid. Maarten Bloem Het verhaal begint met een landschap, daarin staat een mannetje. Hij is groot geschapen, zijn lid staat echter niet fier omhoog maar wijst omlaag. Inzoomend op de slagschaduw ontwaren we een stad, een samenleving zelfs: het decor van Sam Peeters In de schaduw van mijn lul. Die maakte een humorvol scheppingsverhaal met een twist. Het is de eerste solostrip van Peeters (schoenmaat 40-41) die naast kunstenaar ook docent is aan de Groningse kunstacademie. De titel was een ingeving. Die heb ik eens s nachts bedacht, vraag mij niet waarom, ik vond hem wel sterk. Al snel besloot ik dat ik een boek wilde maken. Maar dan wel een strak en mooi vormgegeven echt goed boek. Het resultaat is absurd en droogkomisch, in zes bont geïllustreerde vakken per pagina, die elkaar soms opvolgen of op zichzelf staan. Ik ben er, naast mijn reguliere werk, toch wel drie jaar mee bezig geweest. Groninger Peeters maakt al jaren deel uit van het stripcollectief Lamelos, een clubje dat elkaar kent van de kunstacademie in Kampen, vaak te vinden op festivals waar ze perfomances opvoeren, maar waar Peeters voornamelijk veel strips mee maakt. Toch zal het niet bij dit ene soloproject blijven, het smaakt naar meer. Ik ben alweer bezig met een volgend boek, dat zal over de liefde gaan en een soortgelijke toon krijgen. Stripdagen in Haarlem De tijd is er rijp voor, aldus Peeters die meent dat de strip terug is van weggeweest. Er komt, mede door goede gerichte steun van het fonds voor de beeldende kunsten, een nieuwe jonge scene op. Er worden op dit moment echt leuke, originele dingen gedaan. Zo zie je veel autobiografisch en experimenteel werk, en ook steeds meer vrouwelijke striptekenaars. Het scheelt ook dat stripfanaten en -makers elkaar makkelijk vinden via het internet en vervolgens ontmoeten. De trend zet zich door naar de Stripdagen komend weekend in Haarlem. Wie denkt dat daar alleen maar bejaarden snuffelen naar oude Kuifjes, heeft het mis. Onder jongeren wordt de strip weer populair, er was een tijd dat je bij die stripdagen alleen maar oude mannen zag met linnen tassen. Het is allemaal wat meer rock- n-roll. Het stoffige is er echt wel vanaf. 1 Literaire vakantie DE BESTE FESTIVALS VOOR DE BOEKENJUNKIE Met een e-book op het strand liggen gaat snel vervelen. Gelukkig zijn er overal ter wereld literaire festivals die de boekenjunk op het rechte literaire pad houden. Een keuze uit de leukste. The Prague Writers Festival, 6-10 juni De 20e editie van het Praagse festival heeft als thema Heiligschennis en rebellie. Passend voor een postrevolutionair festival. Drie grote rebelse Nobelprijswinnaars komen langs: Chinees Gao Xingjian, de Roemeense Herta Müller en de Caribische toneelschrijver Derek Walcott. Hay Zacatecas, Mexico, juli Het eerste hooifestival in de idyllische koloniale stad Zacatecas belooft politieke discussies, poëten en polemieken. Maar als de auteurs vervelen, zijn er altijd nog die roze gebouwen, smalle steegjes en de Mezcal. Port Eliot, Cornwall, Engeland, juli Een soort Britse Crossing Border festival, maar dan met grasvelden en loslopende schapen. Tussen de bluegrass-muzikanten door laten schrijvers als Hari Kunzru, Hanif Kureishi en Helen Simpson van zich horen. Bram Roza dichtersavond, 27 aug Wie buiten de dijken van Nieuw Beijerland naar een molen loopt, de zee ruikt en daar dichters als Bart Moeyaart of Tjitske Jansen hoort samenwerken met violist Jasper le Clercq voelt zich op vakantie in eigen land. Bramrozafestival.nl Maand Spannende Boek Charles den Tex schreef het geschenk voor de Maand van het Spannende Boek. In juni krijg je Onmacht cadeau bij aankoop van 12,5 euro. Thrillerwissel in Den Haag Op Den Haag Centraal kun je in juni je thriller omwisselen voor een nieuw exemplaar. De maand begint met verse boeken.

15 Op de buis/mix PATRICK IN DE BIJLMER, NED3 De BNN-bobo ging wonen in de Bijlmer en verhaalt er over. LABYRINT NED2 Heeft bio-brandstof nou de toekomst of is het allemaal nog toekomstmuziek? DE ENGELEN VAN ORANJE, NET5 Een aantal voetbalvrouwen werkt zich in het zweet voor het goede doel. THE PACIFIC VERONICA De peperdure serie van Spielberg kwam laat op stoom en eindigt nu al weer. IKON DOC NED2 Docu over de fanatieke anti-apartheidssentimenten in Nederland. Nederland 1 Nederland 2 Nederland 3 RTL 4 RTL 5 17:25 Sesamstraat 17:55 Partij voor Mens en Spirit 17:59 EénVandaag 18:00 NOS Journaal 18:15 EénVandaag 18:40 NOS Sportjournaal 19:00 Lingo 19:25 AVRO De Centrale Huisartsenpost 20:00 NOS Journaal 20:30 Hello Goodbye 21:20 Lagerhuis verkiezingen :20 Schone schijn 22:55 Knevel & Van den Brink 23:55 NOS Journaal 17:00 NOS Journaal 17:10 Katholiek Nederland TV 17:35 7th Heaven 18:25 That s the question 18:50 Paul Rosenmöller en de Lijsttrekkers 19:25 Van jonge leu en oale groond 19:55 De nalatenschap 20:25 Netwerk 20:50 Labyrint 21:30 Benali in boeken 22:00 NOS Journaal 22:15 Nova/Den Haag vandaag 23:00 IKON Doc: Vastberaden strijders 23:40 Cannes Filmfestival :35 Wie wordt Kruimeltje? 17:45 AVRO AvaStars 18:00 Amika 18:23 Het Klokhuis 18:45 NOS Jeugdjournaal 19:00 Vreemde tralies 19:25 NOS Journaal op 3 19:30 De Wereld Draait Door - De toegift 20:22 NOS Journaal op 3 20:30 Patrick in de Bijlmer 22:00 Jiskefet 22:30 NOS Sportjournaal 22:55 NOS Journaal op 3 23:03 PvdA 23:05 Nip/Tuck 17:05 As the world turns 18:00 RTL Nieuws 18:15 Editie NL 18:35 RTL Boulevard 19:30 RTL Nieuws 19:55 RTL Weer 20:00 Goede tijden, slechte tijden 20:30 Onmogelijke liefdes? 21:30 S.O.S. Sonja 22:30 Wat kiest Nederland 23:00 Jouw vrouw, mijn vrouw 23:40 RTL Weer 23:45 RTL Boulevard 17:35 The king of Queens 18:00 Everybody loves Raymond 18:30 The nanny 19:00 Over de kook 19:30 Brutale meiden: Hemd van je lijf 20:00 Take me out 20:30 The perfect man 22:20 This time around 22:15 Material girls RTL 7 RTL 8 SBS 6 NET 5 Veronica 18:00 The A-Team 18:55 De politie op je hielen! 19:50 De Pfaff s 20:30 The search for El Dorado 23:15 Sport, levensgevaarlijk! 17:10 Oprah Winfrey show 18:05 Dr. Phil 18:55 Fabeltjeskrant 19:00 Kinderziekenhuis 19:35 Style by jury 20:30 The Mothman prophecies 22:50 As the world turns 23:40 Oprah Winfrey show 17:00 Little house on the Prairie 18:00 De grote verhuizing 19:00 Hart van Nederland - Vroege editie 19:20 Shownieuws - Vroege editie 20:00 Trauma centrum 20:30 Octomom, het ware verhaal van een moeder en haar achtling 21:30 De Smaakpolitie 22:30 Hart van Nederland - Late editie 22:50 Piets weerbericht 22:55 Shownieuws - Late editie 23:20 Actie in het attractiepark 23:55 Te dik: Wie is de dikste man? 17:05 Hoge hakken, strakke pakken: de makelaars 17:30 Will & Grace 18:05 Grey s anatomy 19:00 Het huis van je dromen 20:00 Smaken verschillen 20:30 Het Blok 22:00 De Engelen van Oranje 22:35 Law & Order: Special Victims Unit 23:30 Cold case 17:30 The suite life of Zack and Cody 18:00 Brainiac 18:05 Seinfeld 18:35 According to Jim 19:05 Still standing 19:35 Friends 20:05 Joey 20:30 Criminal minds 21:25 Criminal minds 22:20 The Pacific 23:15 Hooligans! LEZERSCOLUMN WRITE NOW! DE FINALISTEN STELLEN ZICH VOOR Tot 18 juni kun je stemmen op je favoriete verhaal via de websites Writenow.nu of DePers.nl. Je maakt kans op tal van mooie prijzen. Wie wordt de winnaar van de Write Now! Dagblad De Pers Publieksprijs die op 20 juni wordt uitgereikt in Rotterdam? Dat beslis jij! Marjolein Visser Winnaar Nijmegen Marjolein studeert culturele antropologie en internationale ontwikkelingsstudies in Nijmegen en zit in haar eerste jaar. Voor ze aan haar studie begon, reisde ze een halfjaar door Taiwan, Mexico en Amerika met de internationale theatershow Up with people, een muziek- en theatergezelschap dat bestaat uit zestig mensen uit tweeëntwintig verschillende landen. Ze schrijft graag en hield ook tijdens deze reis een column bij over haar belevenissen. Ik zou later ook wel iets willen doen met schrijven, maar of dat als auteur is of in de journalistiek weet ik nog niet. Ik ben in elk geval erg nieuwsgierig. 1 Frederique Mol Winnaar Middelburg Dit was al de vierde keer dat ik een tekst instuurde voor Write Now! Ongelooflijk dat het dit keer lukte om te winnen! Frederique schrijft veel en vaak, meestal korte zinnen en mooie stukjes tekst in haar agenda. Ze wil graag iets gaan doen met schrijven, maar zocht onbewust toch de bevestiging die ze nu gekregen heeft. Ik had dit jaar minder tijd om mijn tekst bij te schaven, dat werkte blijkbaar goed. Op dit moment studeert ze geneeskunde in Utrecht, maar een carrière als schrijfster van romans lijkt haar wel wat. Ik ben nog wat onzeker over mijn stijl, maar qua thematiek zit het denk ik wel goed. 1 Annemiek Smit Winnaar Zwolle De 21-jarige Annemiek schrijft al sinds haar 16e. Ik was wel erg tevreden over deze tekst, maar je weet niet wat het niveau van de rest is. Annemiek koos de richting illustratie aan de kunstacademie in Zwolle. In haar beeldend werk maakt ze ook gebruik van haar eigen teksten. Soms laat ze ook andere mensen beeld maken bij haar tekst. Schrijvers die ze bewondert zijn Paul Auster en Roald Dahl. Ik vind het werk van Auster heel inspirerend door zijn manier van schrijven en de thematiek. Ook het werk van Roald Dahl spreekt me aan omdat het zo fantasierijk is. 1 OPLOSSINGEN PUZZELS Door Hercules & Valkema / Zweeds WIELDOP Legpuzzel: Cryptogram Horizontaal: 1. Alvast; 7. avond; 8. etage; 9. pasar; 10. blos; 11. klopje; 12. tetter. Verticaal: 2. Lijder; 3. areaal; 4. takels; 5. kamp; 6. kopstoot; 10. beer; 11. kat.

16 16 Op de bank Reconstructie van de ontvoering van Gerrit Jan Heijn in Bloemendaal, 1997, met links Ferdi Elsas. ANP Docu Nieuwe feiten over de moord op Gerrit Jan Heijn Zeven maanden zoeken naar Ferdi E. De ontvoering van Gerrit Jan Heijn in 1987 blijft interessant voor misdaadverslaggevers. Bert Huisjes klom nog eens in de politiedossiers. Arjan Terpstra Toen de ontvoerder en moordenaar van Gerrit Jan Heijn augustus vorig jaar stierf, ging er een licht op bij misdaadverslaggevers John van den Heuvel en Bert Huisjes. Iedereen kan op Wikipedia lezen hoe de spectaculaire ontvoering in 1987 in zijn werk ging, en hoe Ferdi E. na maanden uiteindelijk werd gepakt. Maar een écht uitvoerige documentatie van de zaak bestond nog niet. Vanaf dat moment werkten ze aan het boek Ontvoering! Het geheime dossier over Ferdi E. Vanavond zendt SBS6 een documentaire uit waarin de conclusies aan bod komen. En die zijn best pittig, vindt Bert Huisjes. Door hun journalistieke spitwerk werd duidelijk dat Gerrit Jan Heijn bij de achteraf gezien wat knullig opgezette ontvoering talloze vluchtkansen had, maar daar geen gebruik van maakte omdat hij net op cursus had geleerd je in dit soort situaties gedeisd te houden. Tegelijk kwam naar voren hoe breed de politie al die tijd had gespeurd. Je weet dat E. tegen de lamp liep doordat hij geld ging uitgeven waar de politie de serienummers van had. Huisjes: Maar pas als je de onderzoeksverslagen leest, wordt duidelijk hoe secuur de politie heeft gewerkt. Voor de kleintjes onder ons: de zaak-heijn hield Nederland in 1987 maandenlang in de ban. Na de verdwijning van Albert Heijn-telg Gerrit Jan Heijn werd door zijn kidnapper geld geëist, en om de familie onder druk te zetten kreeg die de bril en de afgesneden pink van Heijn per post toegestuurd. Er werd losgeld betaald. Pas na maanden kreeg de politie Ferdi E. in het oog. Heijn bleek op de eerste De inzet van 23 paragnosten heeft helemaal niets opgeleverd. Misdaadjournalist Bert Huisjes dag van de ontvoering al door E. te zijn gedood en begraven. Toch is het verhaal volgens Van den Heuvel en Huisjes niet compleet zonder een verslag van die zeven maanden onderzoek. Huisjes: Toen E. geld ging uitgeven, is een enorme operatie op poten gezet. Bij een slijterij waar iemand met een geregistreerd briefje van 250 gulden drank had afgerekend, heeft een politieploeg drie weken lang de winkel overgenomen, in de hoop dat hij daar nog eens geld kwam uitgeven. Dat gebeurde uiteindelijk ook. Drie weken later kwam Elsas binnen en betaalde weer met losgeld. Vanaf dat moment kwam hij nog eens drie weken onder algehele observatie, om na te gaan met wie hij samenwerkte, men ging lange tijd uit van een dadergroep. Kunnen dit soort zaken worden bijgezet in de archieflade keurig politieonderzoek, de inzet van 23 paragnosten in de zaak was een stuk minder succesvol. De familie Heijn had indertijd een huis-auroloog die zich stevig met het onderzoek bemoeide, en ook andere paragnosten en helderzienden drongen zich op. Uiteindelijk heeft het hoofd van het onderzoek besloten die mensen in staat te stellen mee te denken. Ze mochten bijvoorbeeld voelen aan de bril en de auto van Gerrit Jan Heijn. Het heeft helemaal niets opgeleverd, behalve de blauwdruk van het programma Het Zesde Zintuig. Het was het enige grootschalige en wetenschappelijke paranormale experiment ooit bij de Nederlandse politie. 1 SBS6, DVD RECENSIE MAARTEN BLOEM Flops herkennen is ook een kunst H adden Hugh Grant en Sarah Jessica Parker geld nodig, of zaten hun agenten te tukken toen het script van Did You Hear About The Morgans? langs kwam waaien? Je zou haast wel denken van wel, want het eindresultaat is een aaneenrijging van uitgekauwde scènes. Waar te beginnen, eerst maar het verhaal: in de komedie spelen Grant en Parker een succesvol New Yorks echtpaar dat het huwelijk beu is, het woord scheiding is al gevallen. Maar nog niet alles is verloren, de liefde verdient een tweede kans. Net als ze daar druk doende mee zijn, zijn ze getuige van een nare moord. Ongewild moeten ze onderduiken om in een strafzaak later de schuldigen aan te wijzen. Dat onderduiken gebeurt in het boerse Wyoming. Oh jee, oh jee kunnen de twee New Yorkse snobs zich daar wel redden? Het platteland, koeienstront en paarden werpt de twee gelukkig terug op elkaar. Deze allerminst originele situatie moet leiden tot een leuke film, helaas zit dat er niet in. Dat komt grotendeels door het acterend koppeltje Grant en Parker. De eerste is niet meer te harden als de eeuwige sullige olijkerd, de ander heeft een hele carrière gebouwd rond het spelen van neurotische New Yorkse vrouwen, en geeft in deze film haar platste variant weg. Als duo op het witte doek of op een dvd-schijf overtuigt het voor geen meter. Goede grappen hadden het clichéverhaaltje nog kunnen redden, maar ook die zijn de makers vergeten. 1 Did you hear about the Morgans? Nu verkrijgbaar op dvd Lijstje HOMER IS DE ALLERBESTE Homer Simpson is het beste tv-en filmkarakter van de afgelopen twintig jaar, zo blijkt uit een enquête van het tijdschrift Entertainment Weekly. Hij verslaat Harry Potter die op een tweede plek is beland. Op de derde plek staat Buffy the Vampire Slayer, een rol van Sarah Michelle Gellar. Op plek vier vinden we Tony Soprano, en daarna komt The Joker, gespeeld door wijlen Heath Ledger in The Dark Knight. EPA Slap excuus ZE BRUIN BAKKEN MET SARAH De Britse Sarah Ferguson heeft aan talkshowpresentatrice Oprah Winfrey bekend dat ze aan de drank was en in de goot lag toen ze zichzelf tegen betaling aanbood als bemiddelaar tussen een undercoverjournalist en haar ex-man prins Andrew. Dit blijkt uit een vrijgegeven transcriptie van Oprahs talkshow, die vandaag in de Verenigde Staten wordt uitgezonden. Ferguson bood vorige maand een verslaggever van het Britse boulevardblad News of the World aan om hem tegen betaling van pond (ongeveer euro) in contact te brengen met de tweede zoon van koningin Elizabeth. Met hem was Fergie getrouwd tussen 1986 en De journalist deed zich voor als een zakenman en legde het gesprek heel erg sneaky vast met een verborgen camera. Prins Andrew is handelsvertegenwoordiger van Groot-Brittannië en zou naar eigen zeggen niets hebben geweten van de deal die zijn exvrouw probeerde te sluiten. Hightech TOUCHSCREEN BIJ DE NOS De NOS gebruikt op de verkiezingsavond op 9 juni opnieuw het aanraakscherm dat tijdens de introductie bij de gemeenteraadsverkiezingen al veel opzien baarde. Het beeldscherm wordt uitgebreid met een aantal nieuwe functies, waaronder 3D-projectie van de Tweede Kamer. Ferry Mingelen oefent de komende week met het speeltje. Grote vraag is: waar blijven de hologramverslaggevers zoals bij CNN? Alain Clark doet het zelf De zanger heeft zijn nieuwste videoclip zelf geregisseerd en opgenomen met een klein flipcam. Voor de montage werd er een professional bij geroepen. Thomas Ross doet klassiek De misdaadschrijver maakte een nieuwe versie van het Mahlersprookje Das klagende Lied, dat hij zal voorlezen voor een klassiek concert. Q Music doet weer fout Het commerciële radiostation komt weer met een lijst Foute 111. De foute muziek -lijst wordt op vrijdag 25 juni uitgezonden.

17 Mix 17 ZWEEDS RAADSEL: CRYPTOGRAM: gespaard deel v.h. lichaam ongelijk stonde gang van een paard moment 1 gerecht koningin (Fr.) gemalin v. Aegir plezier delict 7 nachtspiegel zangvogel Frans lidwoord Zwitserse held schel lokspijs uitroep van schrik deel van een jas zandheuvel 5 Afrikaan edel wegduivel Zd.-Amerikaan deelgenoot jeugdig Horizontaal: 1. Bij voorbaat werd de Spaanse landvoogd heilig verklaard (6); 7. De eerste ontdekte dat hij viel (5); 8. Hoog en laag (5); 9. Vaderlijke treiteraar op de markt (5); 10. Natuurlijke rouge (4); 11. Tik jij op deur, raam of schouder? (6); 12. Drinkmond (6). Verticaal: 2. Ondanks z n ziekte hoort hij aan het hoofd (5); 3. Het gebied van een vis aan de maat (6); 4. Om een arm meisje op te hijsen (8); 5. Wedstrijd in een legerplaats (4); 6. Die tweedrank kan hoofdpijn veroorzaken (8); 10. De poppen aan het dansen als hij los is (4); 11. Niet bepaald een vriendelijk huisdier (3). Puzzelland/ Leen Groeneveld Een uitgave van Mountain Media BV Anthony Fokkerweg CP Amsterdam tel: fax: website: redactie: distributie: sales: marketing: Puzzelland SUDOKU LEGPUZZEL SUDOKU oprichter: Cornelis van den Berg uitgever: Ben Rogmans hoofdredactie: Jan-Jaap Heij, Alain van der Horst art direction: Koos Jeremiasse Deze puzzel bestaat uit gekleurde vlakken en een kraaltje. Het kraaltje past in één hokje van de puzzel. Maak de puzzel compleet en leg het kraaltje in het opengebleven vakje Dagblad De Pers is een gratis kwaliteitskrant die wordt verspreid via NSstations, Bruna-winkels, TNT Business Points en kantoren. Kijk op voor een uitgebreid overzicht van de distributiepunten. Hulpvloot Gaza Videogalerij van de inval door Israël. Recordpoging Man zonder armen en benen zwemt Kanaal over. Zwemmende varkens Varkens genieten van strandvakantie Vandaag De dag begint in het binnenland met wat bewolking. In de middag krijgt de zon steeds meer ruimte en loopt de temperatuur op tot maximaal 21 graden. Er staat een zwakke tot matige noordenwind, waardoor het in de kustgebieden met 17 graden iets koeler is. Vanavond is het helder en koelt het flink af, tot een graad of Morgen Morgen wordt het opnieuw heerlijk weer. De zon schijnt uitbundig en het wordt gemiddeld 20 graden. Na morgen draait de wind naar het zuidoosten en wordt er warmere lucht aangevoerd. Het wordt in het weekend dan ook zomers weer, met veel zon en een middagtemperatuur rond of net onder 25 graden op zaterdag. Tijdelijke wijzigingen OV: 111 Amsterdam (bus) 4 juni: GVB 30, 31, 33, 36, 37 en 38. Halte Buikslotermeerpl. vervallen. Amsterdam (tram) 4 juni: GVB 9 en 14. Halten Rembrandtpl., Mr. Visserpl., Waterloopl., Pl. Badln en Pl. Kerkln vervallen. Tilburg (bus) 3 juni: Veolia 1, 5, 6, 127. Halten Pauluslyc., R. Hoevenstr., L. Witsiebaan, Benedictusstr., P. Hoefln/Twee Stedenzkh, Besterdring en -plein, Veldh ring, W minapk, Goirlestr., Kasteeldrf, Van Hogend str., Julianapark, Jan Heijnsstr., P. Vingboonsstr., Waterhoefstr., Kwaadeindstr., Hasseltstr., Dillenb ln, Nassaupl. vervallen. Meer op Onderweg? Bel ( 0,70 p/m) of kijk op mobiel.9292ov.nl

18 18 Sport Wielrennen Cancellara onder vuur Spartacus Met of Zonder? Hardnekkige roddel in het peloton: Fabian Cancellara, alias Spartacus, heeft een motortje in zijn fiets. Thijs Zonneveld Kan het? Toen het gerucht van de motor van Cancellara bovenborrelde, werd er vooral gelachen. De datum werd gecheckt (was het geen 1 april?), de internationale wielerbond UCI deed het af als onmogelijk. Maar gelachen wordt er niet meer. Door diverse mensen is inmiddels aangetoond dat het technisch mogelijk is om een motortje in een fiets te monteren. Sterker nog: het bestaat al lang. Fabrikant Gruber Assist maakt al jaren motortjes die onderin de zadelbuis geplaatst worden. Het motortje zou tussen de 60 en 100 watt vermogen leveren. Deze week lanceerde de Italiaanse tv-commentator en oud-prof Davide Cassani een filmpje waarop hij een racefiets met ingebouwde motor showt. Daarnaast legt hij de link met Cancellara s demarrages in Parijs-Roubaix en de Ronde van Vlaanderen. Het filmpje is inmiddels bijna vierhonderdduizend keer bekeken op YouTube. Zou het? Verdacht 1: Zijn versnellingen. Kijk naar de manier waarop Cancellara in Parijs-Roubaix, schijnbaar zonder enige moeite, wegrijdt bij zijn tegenstanders. Zie hoe hij Tom Boonen op de Muur van Geraardsbergen uit het wiel rijdt als een kleuter op een fiets met zijwieltjes. En wat doet hij toch met zijn rechtervingers? Schakelt hij simpelweg een tandje groter, of zet hij zijn motor aan via een knopje in zijn remhendel? Verdacht 2: Zijn fietswissels. Zowel in Parijs-Roubaix als in de Ronde van Vlaanderen wisselde Spartacus vlak voor de finale van fiets. Beide keren leek er niets aan de hand met zijn originele tweewieler. Waarom wisselde hij? Veranderde hij van standaardfiets naar een veredelde Sparta Met? Reed hij al op een gemotoriseerde fiets en waren de batterijen op? De fietswissels van Cancellara staan niet op zich. Ook Saxobank-ploeggenoot Matti Breschel deed stof opwaaien met een (mislukte) fietswissel en vorig jaar wisselde Saxobank-klimmer Andy Schleck tijdens de Tour op een vreemd moment van fiets. Verdacht 3: Cancellara s fiets was spoorloos. Al tijdens Spartacus solo in de Ronde van Vlaanderen ging er bij ex-prof Nico Mattan een lichtje branden. Na afloop ging hij met een andere oud-renner (Cédric Vasseur) op zoek naar de fiets van Cancellara. Die was onvindbaar. Een week later, na de zege van Spartacus in Parijs-Roubaix, vervolgden Mattan en Vasseur hun zoektocht naar de fiets van Cancellara. Wéér zonder resultaat: meteen na de finish was de fiets van de Zwitserse spierbundel verdwenen. Verdacht 4: Bjarne Riis. De Grote Kale Leider van Saxobank was tijdens zijn carrière bezig met twee dingen: medicamenten en materiaal. Als er iemand is die de ontwikkelingen op de voet volgt, dan is het Riis. Is het? Milram-renner Niki Terpstra: Grappig, dat filmpje. Als het iemand anders was geweest, dan had ik misschien wel geloofd dat er een motor in zijn fiets zou zitten. Maar het is wel Cancellara, hè. Cancellara is geen gewone. Zijn prijzenkast puilt uit. Wereldkampioen, olympisch kampioen, winnaar van Milaan-San Remo, de Ronde van Zwitserland, Touretappes en Vueltaritten. Zijn testresultaten in het laboratorium bewijzen dat er een motor in zijn benen zit. En Cancellara beheerst de kunst van het schijnbaar moeiteloos versnellen. Hij hoeft niet te sleuren, te stoempen of op zijn pedalen te staan om te demarreren als een vuurpijl. Dat hij fietst alsóf er een motor in zijn fiets zit, wil dus niet zeggen dát er een motor in zijn fiets zit. (Maar ook niet dat er géén motor in zit.) En Cancellara zelf? Eerst vond ik het nogal grappig dat er een gerucht gonsde dat ik op een motor zou rijden. Maar nu gaat het zo n eigen leven leiden dat het dat niet meer is. Het is een triest verhaal. Te gek voor woorden, eigenlijk. 1 WK Bondscoach zou op instorten staan Takeshi Okada: Wat Dick Advocaat in 2004 in Nederland was, is Takeshi Okada nu in Japan: de Kop van Jut. Hoe heeft het zover kunnen komen? Iwan Tol Nadat Japan vorige week kansloos van aartsrivaal Zuid-Korea had verloren en Takeshi Okada afdroop naar de kleedkamers, ontstond in het Saitama Stadium een spontaan volksoproer. Massaal wezen de fans met hun duimen naar beneden, een Japanse variant op onze witte zakdoekjes, ten teken dat de bondscoach moest opkrassen. En snel ook. Het Japanse publiek neemt geen genoegen meer met een nederlaag. Keeperstrainer Dido Havenaar Japan is klaar met de 53-jarige bondscoach. De pers wil dat hij vertrekt, het volk wil dat hij vertrekt. Alleen de spelers steunen hun coach nog openlijk, al is dat meer cultuurbepaald dan uit overtuiging, legt de Nederlandse ex-doelman Dido Havenaar uit. Japanners volgen degene die bepaalt, dat zit in de landsaard opgesloten. Okochan Havenaar is keeperstrainer bij Grampus Eight en genaturaliseerd tot Japanner. Hij was jarenlang de assistent van Okada bij Sapporo en Yokohama en kent de huidige bondscoach als een kundige, Europees geschoolde trainer. Iemand die bovendien geliefd was bij het grote publiek. Havenaar: Zijn bijnaam is Okochan, dat is een liefkozend Japans verkleinwoord. Net zoiets als wij Van Marwijk Bertje zouden noemen. Die liefde tussen het Japanse volk en Okada is echter danig bekoeld. Na drie nederlagen op rij tegen aartsrivaal Zuid-Korea, Servië en Engeland is Okada uitgegroeid tot de pispaal van Japan. Volgens Havenaar heeft Okada de hoon over zichzelf afgeroepen door te roepen dat Japan de halve finale op het WK in Zuid-Afrika moet halen. Vorig jaar heeft-ie het goed gedaan. Tegen Nederland speelde Japan een goede eerste helft. Hij dacht: Nederland is een kanshebber, wij Federer naar huis DE WRAAK VAN SÖDERLING Twaalf keer speelden ze tegen elkaar. En twaalf keer won Roger Federer. De Zweedse reus Robin Söderling werd er moedeloos van. Of hij nu met 200, 220 of 230 kilometer per uur services in het vijandelijke servicevak bombardeerde: hij kreeg ze allemaal terug om zijn oren. De nederlaag die het meeste pijn deed, was die van bijna een jaar geleden: Federer versloeg Söderling in de finale van Roland Garros. Voor sommige mensen is dertien een ongeluksgetal. Voor Robin Söderling niet. Gisteren stond hij in zijn kunnen ons meten met dat niveau, dus wij kunnen de halve finale bereiken. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Sindsdien wordt elke prestatie van het nationale team in Japan onder een vergrootglas gelegd. Het publiek neemt geen genoegen meer met een nederlaag. Behalve de serie nederlagen wordt Okada ook verweten dat hij amper dertiende ontmoeting met de beste tennisser van de wereld eindelijk aan de goede kant van de score. De kwartfinalepartij tussen de twee finalisten van vorig jaar duurde de hele namiddag en avond, maar dat was vooral te wijten aan de regenpauzes. Söderling verloor de eerste set, maar was daarna de baas op het Parijse gravel. In de halve finale neemt de Zweedse reus het op tegen de Tsjech Thomas Berdych, die won van Mikhail Youzhny. Pirlo de Pinguïn? Extra motivatie voor de Squadra Azzurra: een pasgeboren pinguïn uit de dierentuin van Turijn krijgt de naam van de eerste Italiaanse doelpuntenmaker op het WK.

19 Sport 19 de nationale pispaal van Japan Sinds Okada beweerde dat Japan de halve finale kon halen, gaat het fout. GETTY IMAGES twee weken voor de openingswedstrijd tegen Kameroen op het WK nog steeds niet de juiste samenstelling heeft gevonden. Hij wisselt van opstelling, van systeem en zelfs van aanvoerder. In de laatste oefenwedstrijd tegen Engeland probeerde hij een middenveld met drie controlerende spelers uit. Het mocht niet baten: Japan verloor met 2-1. Het enige lichtpunt was dat het met het scorend vermogen van De Blauwe Samurai wel goed zat: alle doelpunten werden door Japanners gemaakt. Twee weken terug, direct na afloop van de verloren wedstrijd tegen Zuid- Korea, bood Okada zijn ontslag aan bij de Japanse voetbalbond. Een dag later kwam hij echter terug op dat besluit. Het was allemaal een misverstand geweest, beweerde hij. Hij had slechts een grapje gemaakt dat verkeerd zou zijn opgevat door de Japanse media. Een klassiek misverstand, vermoedt Havenaar: Okada is een Europese Japanner. Hij is vaak naar Europa geweest om zich te laten bijscholen. Ik ben nog wel eens met hem meegeweest naar Italië, voor een stage bij de Italiaanse bondscoach Marcello Lippi. Door al die bezoeken heeft Okada een beetje de Europese humor overgenomen. Die humor snappen ze hier niet. Hij zal zoiets hebben gezegd van: nou, ik heb de voorzitter gevraagd of ik mag blijven hoor En die verslaggevers hebben dat serieus opgevat. Maar Japanners hebben geen humor. Het is echt onzin dat hij zo kort voor het WK met ontslag zou dreigen. Dat geloof ik niet. Official? Niettemin is dat grapje niet het enige bizarre nieuwsfeit omtrent Okada. Bijna dagelijks verschijnen er vreemde berichten over de bondscoach, die tijdens de WK-loting door Bert van Marwijk nog voor zomaar een official van de Japanse voetbalbond werd aangezien. Volgens de Japanse media zou Okada door de ophef rond zijn persoon zelfs op het punt van instorten staan. Ze stellen grote vraagtekens bij zijn mentale gesteldheid. De pers hakt er behoorlijk in, merkt ook Havenaar. Maar eerlijk gezegd: ze hebben er weinig verstand van. Als je zegt dat je speelt in plaats van 4-3-3, geloven ze het ook. Dat heeft met voetbalcultuur te maken. Het voetbal is in Japan pas twintig jaar geleden van de grond gekomen. We hebben hier een achterstand van honderd jaar ten opzichte van Nederland. Dat vertaalt zich in de berichtgeving. Het lijkt alsof hij soms met paniekaanvallen kampt. Dido Havenaar Vrijdag speelt Japan, dat in Zwitserland op trainingskamp is, zijn laatste oefenwedstrijd voor het WK tegen Ivoorkust. Okada heeft al aangekondigd dat hij wederom enkele wijzigingen zal doorvoeren. Niemand die Okada nog begrijpt. Havenaar heeft nog regelmatig contact met Okada, maar ook hem lukt het niet om tot de eigenzinnige coach door te dringen. Ik bel hem, ik mail hem en dan zeg ik telkens: doe geen gekke dingen. Maar het lijkt of hij soms met paniekaanvallen kampt. Nee, ik zie Japan niet de halve finale op het WK halen. De voorronde doorkomen wordt al moeilijk genoeg. 1 Geen DSB meer te zien. ANP AZ kijkt vooruit DSB is definitief uit de boeken in Alkmaar Het huwelijk tussen AZ en DSB is nu echt ten einde. Nieuwe eigenaar, nieuwe cijfers, nieuwe toekomst. Redactie sport De letters waren al van het shirt en het stadion verdwenen. Sinds gisteren heeft AZ ook op papier niet langer iets te maken met de failliete bank van Dirk. De aandelen die in handen waren van DSB Beheer zijn voor het symbolische bedrag van één euro verkocht aan de Stichting AZ Alkmaar. Met de overname heeft AZ duidelijkheid over de toekomst. Het goede nieuws: een lening van tien miljoen aan de failliete DSB Groep is kwijtgescholden. Er is een groep van Noord- Hollandse ondernemers opgestaan die garant staat voor een lening van acht miljoen euro en het stadion plus sportcomplex is verkocht voor vijftien miljoen. AZ heeft na de transacties een positief eigen vermogen. Het slechte nieuws: de begroting wordt teruggeschroefd, en niet zo n beetje ook: van veertig naar 25 miljoen euro. Geld voor aankopen is er pas als AZ spelers verkoopt. De club rekent op de verkoop van een aantal topverdieners als Stijn Schaars, Mounir El Hamdaoui en Sergio Romero. De transfer van Jeremain Lens naar PSV werd gisteren afgerond. AZ is op zoek naar een nieuwe shirt- en hoofdsponsor. Die is nog altijd niet gevonden, al schermt de directie met belangstelling uit binnen- en buitenland. De kampioen van vorig jaar mikt het komende seizoen op een plek bij de eerste vijf. Dat moet gebeuren met jonge spelers en een nieuwe coach: Gertjan Verbeek. 1 MISSIE FLORIS JAN BOVELANDER egin deze eeuw klonterde een groep meiden samen. Zij Bgingen het maken, zij gingen het doen. Ze trainden de klok rond, aten, sliepen en poepten samen. Er werd getraind, getraind en weer getraind. De dames hingen aan de gewichten en werden door mentale coaches gehard en klaargestoomd voor het grote werk. Alles werd opzij gezet voor het grote doel, meedoen op het hoogste podium en meedoen aan de Olympische Spelen. Deense, Noorse en Koreaanse video s werden uitgeplozen, spelers en teamdynamiek werden nauwkeurig geanalyseerd. Alles werd uit de kast gehaald. Sponsors, bond en NOC*NSF investeerden er vrolijk op los. De meiden hadden een missie. Maar helaas viel in juli 2004 het doek en de fansite van de Meiden met een Missie laat niets aan duidelijkheid over. Een haast vergeelde foto van het dameshandbalteam met daaronder WK 2003 en OS 2004 met een dikke vette streep erdoor. Het zijn de harde feiten van een stukgelopen missie. Geen WK, geen kwalificatie voor Athene. De stekker werd uit de missie getrokken. Weggegooide moeite, weggegooid geld, weggegooid zweet, zou je geneigd zijn te zeggen. Maar niets is minder waar. Achter de kille cijfers gaat zoveel meer schuil. Het is niet alles of niets in de sport. Natuurlijk wel als je naar kampioenschappen kijkt, laat daar geen misverstand over bestaan. Bijna kampioen is net zo goed geen kampioen als tiende worden. Maar waar ik op doel is dat alles uit jezelf en uit een team halen het hoogst haalbare is. Dat anderen soms beter zijn is dik vet balen, maar als je zelf optimaal hebt gepresteerd kan en moet je daar vrede mee hebben. Alle meiden van de missie zullen de periode als zeer leerzaam beschouwd hebben. Natuurlijk zijn er fouten gemaakt, verkeerde keuzes. De groep was onervaren, voor velen was alles nog nieuw. Met die groep was er gewoonweg niet meer mogelijk, daarvoor waren de speelsters individueel niet goed genoeg. Hoe goed een team ook is, de individuele klasse bepaald uiteindelijk de maximale hoogte van het teamniveau. En dat dat zo is bewezen de dames afgelopen weekend. Verscholen van de Nederlandse camera s ontwikkelden de spelers zich verder in de verschillende topcompetities. Tussen de wereldtoppers uit Denemarken, Spanje en Noorwegen werden onze meisjes meiden, leerden onze Hollandse staartjes bitches te zijn. Ze leerden duwen, trekken en killen. Ze leerden handballen van de besten der aarde, ze groeiden individueel. En het is dan ook hoog tijd voor de volgende missie. Nederland scoort met dames en met teamsport dus ik heb er alle vertrouwen in. Macedonië gevloerd, London here we come! Ik heb er nu al zin in. 1 Floris Jan Bovelander is oudhockey-international. Die letzte Minute Zelfs de selectie van het Duitse WK-team werd beslist in de 90e minuut. Bondscoach Löw: De deadline is middernacht en we willen alle tijd gebruiken. Cup eersteklas naar Afrika De Wereldbeker is onderweg naar Zuid-Afrika. De gouden cup werd door Naomi Campbell in een Louis Vuitton-koffer gestopt en uitgezwaaid. Benni is te dik Oud-Ajacied Benni McCarthy is afgevallen voor de WK-selectie van Zuid-Afrika. Reden: hij is te dik. Zijn vetpercentage schommelt rond de 25 procent.

20 Alle prijzen in euro s. Prijzen zijn incl. BTW/BPM, excl. kosten rijklaar maken en verwijderingsbijdrage, tenzij anders aangegeven. Wijzigingen voorbehouden. Afgebeelde auto kan afwijken van standaardspecificaties. Gemiddeld brandstofverbruik en CO 2 -uitstoot: km/liter: 15,2-27,0; liter/100 km: 3,7-6,6; CO 2 gr/km:

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

Beursdagboek 12 September 2013.

Beursdagboek 12 September 2013. Beursdagboek 12 September 2013. De Amerikanen lieten tijdens de herdenking van 9-11 de markten voor de derde achtereenvolgende dag fors stijgen. Gisterenavond Tijd 22:10 uur. Zoals ik al schreef in mijn

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner. 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU

2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner. 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU FEST! M O R A DA S T I DU 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU 2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner Ongeveer twintig procent van de EU-burgers heeft Duits als moedertaal. Dat

Nadere informatie

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan Afghanistan NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan KABUL - In het zuiden van Afghanistan is dinsdag een militair van de internationale vredesmacht ISAF gedood. Dat maakte een woordvoerder van de troepen

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Geschiedenis hoofdstuk 3

Geschiedenis hoofdstuk 3 Geschiedenis hoofdstuk 3 Romeinse rijk 500 v Christus 500 na Christus Rome de eeuwige stad : deze stad bestaat al eeuwenlang. De tijdlijn Het Romeinse rijk begint 500v Chr. En eindigt 500 na Christus.

Nadere informatie

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp!

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Haring! Verse haring! Wie maakt me los! Ik heb verse haring! Ha... ja, nou heb ik jullie aandacht, hè? Sorry, ik ben uitverkocht. Vandaag geen haring

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I Opgave De eurocrisis Bij deze opgave horen de teksten 9 en. Inleiding De situatie rond de gemeenschappelijke munt, de euro, is tien jaar na de introductie verre van stabiel (mei 2012). In tekst 9 beschrijft

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

snelwegen voor de wind

snelwegen voor de wind snelwegen voor de wind Snelwegen voor de wind GroenLinks stelt voor om grond langs snelwegen beschikbaar te stellen voor de bouw van windmolens. Er is in Nederland meer dan 2300 kilometer snelweg. Langs

Nadere informatie

Reputatiemanagement en CDA. Michael Sijbom, campagneleider/hoofd communicatie CDA

Reputatiemanagement en CDA. Michael Sijbom, campagneleider/hoofd communicatie CDA Reputatiemanagement en CDA Michael Sijbom, campagneleider/hoofd communicatie CDA Opzet presentatie 2 1. Trends en ontwikkelingen 2. Verkiezingen 2010: verval CDA en JPB 3. Wat doen bij reputatieschade

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Inhoud Slaapkamer 6 Opwarming 8 Een jaar later 10 Genoeg 12 Terrorist 14 Geheim 16 Olie 20 R.O.A. 23 Betty 26 Vertrouwen 29 Feiten 32 G.O.F. 35 Protest 38 Warm 42 Reuzenmachine 44 Een bewaker! 47 Terrorist?

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur Verkiezingen Voor vijftigplussers staat er de komende jaren veel op het spel. De betaalbaarheid van de zorg staat ter discussie en het niveau van pensioenen en AOW dreigt te worden aangetast. Daarnaast

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Dit gevoel bekruipt mij soms bij het trending topic circulaire economie. Nemen we niet iets voor juist aan wat nog moet worden bewezen?

Dit gevoel bekruipt mij soms bij het trending topic circulaire economie. Nemen we niet iets voor juist aan wat nog moet worden bewezen? De cirkelredenering voorbij Column van Kees Kerstens, projectleider Kennisinstituut Duurzaam Verpakken. Uitgesproken tijdens de Verdiepingsbijeenkomst van het KIDV op 24 maart 2016: Circulaire economie:

Nadere informatie

Werkvel opdracht 17 (Wat kunnen wij in Europa aan grensoverschrijdende problemen doen?)

Werkvel opdracht 17 (Wat kunnen wij in Europa aan grensoverschrijdende problemen doen?) Werkvel opdracht 17 (Wat kunnen wij in Europa aan grensoverschrijdende problemen doen?) Toelichting op de opdracht In deze opdracht gaan jullie kijken naar grensoverschrijdende problemen. Dit doen jullie

Nadere informatie

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport Standard Eurobarometer EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie Najaar 2010 Nationaal Rapport Nederland Representation of the European Commission to Netherlands Inhoud Inleiding Context

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Bij de landelijke verkiezingen in juni 2010 zijn er 61 vrouwen in het parlement gekozen, zes meer dan bij de verkiezingen van 2003 en van 2006.

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Onderduiken Mijn spreekbeurt gaat over mensen die in de tweede wereldoorlog zijn ondergedoken. Mijn werkstuk heb ik gemaakt over Anne Frank. Anne Frank is in de tweede wereld oorlog ook ondergedoken. Vandaar

Nadere informatie

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 22 januari 2015 Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool Naam: Thijs Groep: 6/7 School: St.Willibrordusschool 1 Voorwoord Voor je ligt het werkstuk van Thijs. Dit werkstuk gaat over zonne-energie. Ik kwam op het idee voor dit onderwerp toen papa en mama ook

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Uitgeverij Van Praag Amsterdam

Uitgeverij Van Praag Amsterdam Uitgeverij Van Praag Amsterdam Inhoud 9 Het immigratietaboe 13 Het relativeringcircuit De toestand 27 Etniciteit is sticky 30 Drs. Hans Roodenburg Inkomensverschillen worden groter door immigratie 39 Het

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders,

Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders, Nu vooruit! Speech lijsttrekker Berend de Vries 11 januari 2014 Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders, Ik wens u allen een mooi en succesvol

Nadere informatie

PUBLIEKSRAPPORT ONDERZOEK POWERPLAYER

PUBLIEKSRAPPORT ONDERZOEK POWERPLAYER Rotterdammers besparen ruim 6% op hun totale energierekening door slimme meter en actief bekijken van hun verbruik via een display Slimme Meter In 2020 moeten netbeheerders zoals Stedin bij minimaal 80%

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening

de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening De 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening BEKENDHEID EUROPESE ENERGIEDOELSTELLINGEN

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Les Kernenergie. Werkblad

Les Kernenergie. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Kernenergie Werkblad Les Kernenergie Werkblad Wat is kernenergie? Het Griekse woord atomos betekent ondeelbaar. Het woord atoom is hiervan afgeleid. Ooit dachten wetenschappers

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015 Een politiek systeem in ontbinding De peiling van vandaag laat zien in welke bijzondere electorale situatie Nederland eind 2015 is beland. Deze resultaten kunnen geplaatst worden in het verlengde van het

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

4e zondag van Pasen - De Goede Herder.

4e zondag van Pasen - De Goede Herder. 4e zondag van Pasen - De Goede Herder. Het is één van de oerbeelden geworden van Jezus in de christelijke geloofstraditie. Elk jaar wordt deze derde zondag na Pasen er naar genoemd: zondag van de Goede

Nadere informatie

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Ben je van plan om op 9 juni te gaan stemmen? Ja 698 83,1 Nee 39 4,6 Ik weet het nog niet 103 12,3 Stemgedrag PVV/ Wilders PvdA

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een overstroomd Iquitos de tweede tamtam van 2012. Twee dagen geleden schreef ik onderstaand stukje: Manguaré kampt met wateroverlast! Zoals Yolanthe in de vorige

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Bedankt voor het downloaden van dit boek!

Bedankt voor het downloaden van dit boek! Geldbesparen Bedankt voor het downloaden van dit boek! Je financiële leven gaat nu veranderen. Helemaal vanzelf! Nee natuurlijk niet maar ik ga je wel helpen met dit gratis E-book om te besparen op alledaagse

Nadere informatie

WE MOETEN DE WERELD NIET LIEFHEBBEN. 1.om de liefde van onze Vader. 2.om het leven uit onze Vader. 3.om de toekomst met onze Vader.

WE MOETEN DE WERELD NIET LIEFHEBBEN. 1.om de liefde van onze Vader. 2.om het leven uit onze Vader. 3.om de toekomst met onze Vader. 1 Joh. 1:15-17 / Gehouden op 17-06-2007 / p.1 DE WERELD NIET LIEFHEBBEN Liturgie: Votum & groet Zi: Ps. 100:1.2 Lezing van Gods wet Zi: Ps. 1:1.2.3 Gebed Schriftlezing: 1 Joh 3:1-10 Zi: Gez. 22:1.2.4 (GKB)

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Dag! kennismaken. Ik ben Eric.

Dag! kennismaken. Ik ben Eric. Vocabulaire Oefening 1 Woordweb Dag! Waar kom je vandaan? groeten Goedemorgen! de ontmoeting Hoe heet je? kennismaken Hoi! mensen Hallo! Ik ben Eric. nieuw Ik kom uit Engeland. Hallo, ik ben Mila. Ik ben

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 34 (31-08)

De Bijbel open 2013 34 (31-08) 1 De Bijbel open 2013 34 (31-08) Onlangs kreeg ik voor ons programma de Bijbel open een vraag over de onvruchtbare vijgenboom in Mattheus 21. Je kunt deze geschiedenis ook in andere evangeliën lezen. We

Nadere informatie

3 september 2014. Onderzoek: Internationale spanningen en conflicten

3 september 2014. Onderzoek: Internationale spanningen en conflicten 3 september 2014 Onderzoek: Internationale spanningen en conflicten Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 30.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 25 (29-06)

De Bijbel open 2013 25 (29-06) 1 De Bijbel open 2013 25 (29-06) Vandaag bespreken we een vraag die ik kreeg over 1 Koningen 2. Daarin gaat het over de geschiedenis van Adonia, een oudere broer van Salomo, die zojuist koning was geworden.

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Marktanalyse Powerhouse

Marktanalyse Powerhouse Tegengestelde berichten op de oliemarkt. Afgelopen week Tegengestelde berichten op de oliemarkt deze week zorgen dat de prijs nauwelijks is veranderd. De topman van Schlumberger (een grote partij voor

Nadere informatie

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt.

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. Dames en Heren Beste vrienden Een gelukkig Nieuwjaar. Van harte Voor u, voor wie u dierbaar is, en voor ons allemaal. Een gelukkig Nieuwjaar. Een

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Beleidsnotitie Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Aanleiding De afgelopen periode is de interesse voor kleine windturbines in Nederland toegenomen. Verwacht wordt dat de komende jaren

Nadere informatie

Beoordeling kabinet na 100 dagen

Beoordeling kabinet na 100 dagen Beoordeling kabinet na 100 dagen Voor: NRC Handelsblad Datum: 28 januari 2011 Copyright: Synovate BV. Alle rechten voorbehouden. De concepten en ideeën die u in dit document worden aangeboden zijn intellectueel

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

'Gratis' mantelzorg (m/v)

'Gratis' mantelzorg (m/v) 'Gratis' mantelzorg (m/v) Presentatie Eelco Wierda bij NVR-expertmeeting 'Gendersensitief beleid bij gemeenten' 11 juni 2015 Vorig jaar ben ik mij vanuit Atria als Kenniscentrum voor Emancipatie verder

Nadere informatie

Alleen is maar alleen

Alleen is maar alleen 177 177 HOOFDSTUK 11 Alleen is maar alleen WOORDEN 1 1 Heb jij het ook zo...? a los b druk 2 Aan welke... van de stad woon jij? a kant b plek 3 O, daar? Daar woont ook een... van me! a omgeving b kennis

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland 16 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen 2014-I

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen 2014-I Opgave 1 Besluitvorming rondom studiefinanciering Bij deze opgave horen de teksten 1 en 2 en figuur 1 uit het bronnenboekje. Inleiding Tijdens de regeringstermijn van kabinet-rutte 1 (oktober 2010 tot

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Hans van Rooij VERSTAG

Hans van Rooij VERSTAG Hans van Rooij VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt

Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt Onderzoekssamenvatting NCDO, 5 augustus 2011 Meerderheid Nederland niet van plan om geld te geven Nederlander twijfelt of geld voor noodhulp Hoorn van Afrika goed terecht komt In de Hoorn van Afrika vindt

Nadere informatie

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot,

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot, 23g2.. passeerden vanmiddag veel bommenwerpers en jagers in oostelijke richting. Vanavond naar Simonse geweest. Toen ik terug naar huis ging en nog maar juist de poort uit was, hoorde ik opeens iets, alsof

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011. 447 miljard dollar gaat Obama uitgeven voor banen. Tijd 09:03 uur. Vanaf vijf voor negen gaat de FTI snel omhoog van 281,20 tot nu 282,80. Dat is zuur

Nadere informatie