Schoolgids

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Schoolgids 2014-2015"

Transcriptie

1 Schoolgids

2 Voorwoord Beste ouders en verzorgers, Dit is de digitale schoolgids van basisschool Hendrik Boogaard Rode Kruislaan te Hellevoetsluis. Deze schoolgids is geschreven om ouders die een school voor hun kind zoeken een actueel en breed beeld van de school te geven. Daarnaast is deze schoolgids bedoeld om de huidige ouders te informeren over de actuele ontwikkelingen binnen de school. Basisschool Hendrik Boogaard is een rooms-katholieke school waar het onderwijs wordt gegeven met respect voor de verschillende religieuze en maatschappelijke achtergronden van de kinderen en hun ouders. Bij deze schoolgids hoort een jaarkalender, deze kalender kunt u terugvinden in het ouderportaal van Parnassys. Via onze website (www.hbsrkl.nl) kunt u doorklikken naar het ouderportaal. Wij hopen dat u na het lezen een goed beeld van de school heeft gekregen. U bent van harte welkom de school te bezoeken. U kunt hiervoor telefonisch een afspraak maken. Mede namens het team wens ik u veel leesplezier, Met vriendelijke groet, Wilco Kannekens Directeur RKBS Hendrik Boogaard Rode Kruislaan 1

3 Inhoudsopgave Voorwoord blz. 1 Inhoudsopgave blz Onze school blz. 3 Oorsprong van onze naam, schoolgebouwen en schoolgrootte, het bevoegd gezag, de schoolorganisatie 2. Identiteit en visie op het onderwijs blz De organisatie van het onderwijs blz. 7 De verdeling in groepen en bouwen, de overgang naar de volgende jaargroep, de leerstof per bouw in basismappen, de leerstof per vak 4. Leerlingenzorg blz. 14 De opvang van nieuwe kinderen, rapporten en oudergesprekken, leerlingvolgsysteem, organisatie interne hulp, stappenplan interne hulp verwijzing naar een speciale basisschool, passend onderwijs, de overgang naar het voortgezet onderwijs, Sisa 5. De leerkrachten blz. 19 Het team, vervanging bij ziekte en arbeidscompensatie, de inzet van leerkrachten buiten de groep, stagiaires 6. De ouders blz. 20 Het belang van de betrokkenheid van ouders, informatievoorziening aan ouders, oudervereniging, de ouderbijdrage, de (G)MR, de denktank, ouderhulp, kinderopvang, klachtenprocedure, verzekeringen en veiligheid 7. De ontwikkeling van het onderwijs blz. 24 Onderwijskundige toekomstblik 8. De resultaten van het onderwijs blz. 27 Instroom resultaten, doorstroom resultaten, uitstroom resultaten 9. Regeling school- en vakantietijden blz. 30 Schooltijden, vakanties en vrije dagen, verdeling lesuren, de leerplichtwet, schoolverzuim, verlof aanvragen, regels toelating, schorsing en verwijdering, website vermelding, het onderwijskundig rapport 10. Sponsoring blz Belangrijke namen en adressen blz. 32 2

4 1.Onze school 1.1. De oorsprong van de naam In de jaren zestig stichtten de heren Van Damme, La House en Kuypers de eerste katholieke school van Hellevoetsluis. Samen met de onderwijzers, de 3 broeders Van Huybergen en juffrouw Volk, vernoemden zij de school naar Hendrik Boogaard, de laatste pastoor van de katholieke kerk in Hellevoetsluis van voor de reformatie in Schoolgebouwen en schoolgrootte Het onderwijs in de jaren zestig en zeventig werd gegeven in vier houten klaslokalen. In 1976 werd de school gehuisvest in het huidige gebouw aan de Sportlaan in Hellevoetsluis West. Vanwege de groei van de gemeente Hellevoetsluis werd in 1998 een tweede locatie geopend in de Ravense Hoek aan de Rode Kruislaan. De twee locaties hebben in het verleden één beleid gevoerd. Vanwege de afstand en culturele verschillen fungeren beide locaties, ondanks het feit dat ze onder 1 brinnummer geregistreerd staan, sinds het schooljaar als onafhankelijke scholen. Op 1 oktober 2013 telde de Rode Kruislaan 348 leerlingen die verdeeld waren over 14 groepen. In het schooljaar wordt er met 13 groepen gestart Het bevoegd gezag Onze school is één van de zes scholen van Stichting Floréo. Het doel van Stichting Floréo is het bevorderen van katholiek basisonderwijs in de gemeente Brielle, Hellevoetsluis en Maassluis. Stichting Floréo heeft een algemeen bestuur en dit vrijwilligersbestuur vormt een bestuur op afstand. Onder het algemeen bestuur functioneert de algemeen directeur, die wordt ondersteund door een secretaresse. De bovenschoolse directie stelt in samenwerking met alle directeuren het beleid rond onderwijs, personeel, kwaliteitszorg, financiën en huisvesting vast. Daarbij spelen ook externe partners als de gemeente, de onderwijsinspectie en het ministerie van onderwijs een rol. De scholen worden, onder eindverantwoordelijkheid van het bovenschools management, geleid door directeuren De schoolorganisatie Het management De school wordt geleid door een managementteam. Dit team bestaat uit een directeur en twee bouwcoördinatoren. Het managementteam verzorgt de leiding van de school. De directeur is eindverantwoordelijk voor alle beleidsterreinen en zorgt voor de dagelijkse leiding op de afzonderlijke locaties. De bouwcoördinatoren zijn verantwoordelijk voor de organisatie en ontwikkeling van het onderwijskundig beleid van hun bouw. De internbegeleider heeft een adviserende taak naar het management op het gebied van zorg en begeleiding. Samenstelling managementteam: Wilco Kannekens Marca van Duijvenbode Conny Maurmanns directeur bouwcoördinator onderbouw/ coördinator/intern begeleider bouwcoördinator bovenbouw 3

5 IB-team (interne begeleiding) Het IB-team is verantwoordelijk voor de organisatie en invulling van interne en externe hulp voor kinderen met een bijzondere onderwijsvraag. Daarnaast ontwikkelt het IB-team beleid naar aanleiding van de resultaten met als doel de kwaliteit van het onderwijs te verhogen. Dit team bestaat uit een coördinator/intern begeleider Marca van Duijvenbode en twee intern begeleiders; Hetty de Veer en Patricia Kooijman. De oudervereniging De Hendrik Boogaardschool heeft een oudervereniging. Alle ouders die hun kinderen inschrijven worden automatisch lid van deze vereniging. Het doel van de oudervereniging is het bevorderen van de samenwerking tussen ouders en school. Meer informatie vindt u in hoofdstuk 6. De medezeggenschapsraad Deze raad is samengesteld uit ouders en teamleden en heeft medezeggenschap over het beleid van de school. De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de medezeggenschapsraad (MR) is bepaald in de Wet Medezeggenschap Onderwijs (WMO). Meer informatie vindt u in hoofdstuk 6. 4

6 2. De identiteit en visie op het onderwijs 2.1. De identiteit Onze school maakt deel uit van Stichting Floréo en heeft een katholieke identiteit. Die identiteit is niet iets wat vaststaat of zelfgenoegzaam is, maar voortdurend in ontwikkeling, als gevolg van het in dialoog zijn met betrokkenen: leerlingen, ouders en de medemensen in een veranderende samenleving. De school wil zo op een herkenbare en eigentijdse wijze bijdragen aan de persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling van kinderen. Hierbij laten we ons inspireren door de Bijbel, de katholieke traditie, verhalen, maar ook onze eigen levenservaring. In ons onderwijs zijn we gemotiveerd het volgende uit te dragen: hoop/ geloof in de toekomst; vertrouwen in elkaar; geloof in elkaar; naastenliefde; gevoel van verbondenheid; gemeenschappelijkheid in verscheidenheid; beweging / ontwikkeling. respect De dagelijkse praktijk kenmerkt zich daarom door: met elkaar in gesprek zijn; verbinden en ontmoeten; ruimte geven; maatschappelijke betrokkenheid; elkaar inspireren met (Bijbel-)verhalen; het vieren van christelijke feestdagen, eer bewijzen aan zaken als lief en leed; en niet in de laatste plaats passende aandacht voor de ontwikkeling van de leerlingen Waarde, Missie en visie van Stichting Floréo Waarde De kernwaarde van Stichting Floréo is : Groeien en ontwikkelen als uniek mens in verbondenheid. Missie en visie Stichting Floréo heeft ten doel de bevordering van het onderwijs in de regio Rijnmond e.o. De stichting beoogt onderwijs te geven op katholieke grondslag, doch haar scholen zijn toegankelijk voor alle leerlingen, ongeacht hun levensbeschouwelijke afkomst. Natuurlijk onderwijs als deel van de opvoeding Onderwijs en opvoeding in de scholen Stichting Floréo zijn erop gericht de kinderen te laten opgroeien tot harmonische mensen, die zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun eigen ontwikkeling en voor hun rol in de samenleving. Stichting Floréo gaat ervan uit dat iedere leerling uniek is en sluit aan bij zijn individuele ontwikkelingsmogelijkheden en bij de onderwijsbehoefte die ieder kind van nature heeft. De scholen van de Stichting Floréo vinden het belangrijk een veilige omgeving te bieden, waarbinnen leerlingen betekenisvolle relaties kunnen aangaan met elkaar en met de leerkrachten en waarbinnen ze gekend en gewaardeerd worden. De Stichting Floréo zoekt afstemming met andere instanties die een pedagogische relatie met de leerlingen hebben. Partner in de opvoeding van de leerlingen Stichting Floréo is partner van de ouders en wil - met erkenning van de verantwoordelijkheid van ouders medeverantwoordelijkheid nemen voor de opvoeding. De ervaringsdeskundigheid van de ouders en de professionele deskundigheid van de scholen zijn van gelijkwaardig belang. Zij beschouwt het als haar opdracht het partnerschap met ouders te realiseren door zowel thuis als op school aandacht voor het onderwijs te stimuleren en een goede opvoeding te inspireren. De scholen nodigen uit tot participatie en betrokkenheid. Stichting Floréo vindt het belangrijk dat de scholen open, transparant en laagdrempelig zijn. 5

7 Verbonden met de maatschappij De scholen van Stichting Floréo staan midden in de maatschappij. Zij hebben aandacht voor de actualiteit en voor belangrijke ontwikkelingen. De scholen zijn erop gericht de leerlingen optimaal toe te rusten met kennis, vaardigheden, inzichten en attitudes die nodig zijn voor het vervolgonderwijs. De scholen dragen eraan bij dat leerlingen waardevolle burgers voor onze samenleving kunnen zijn, die de waarden delen die de samenleving dragen en de normen naleven die de maatschappij stelt. De scholen van Stichting Floréo bieden daarnaast levensbeschouwelijke oriëntatie en leiden de leerlingen in in de waarden en tradities van het katholieke geloof. Personeel als drijvende kracht Onderwijs is mensenwerk. Voor de Stichting Floréo zijn de personeelsleden het belangrijkste kapitaal waarmee zij haar opdracht moet verwezenlijken. Er is veel gelegen aan het voortdurend ontwikkelen van de professionaliteit van haar leerkrachten, zodat die de professionele ruimte op een competente manier kunnen benutten en daaraan enthousiasme en tevredenheid ontlenen. Stichting Floréo wil een lerende gemeenschap zijn, waar men met en van elkaar leert, en vindt het van groot belang dat er persoonlijke aandacht en zorg is voor degenen die er werken. Organisatie De scholen van Stichting Floréo zoeken een optimale aansluiting bij de gemeenschap waarvoor zij het onderwijs verzorgen. Zij maken werk van een duidelijke profilering. De organisatie legt taken en bevoegdheden daarom zo laag mogelijk in de organisatie, geeft scholen verantwoordelijkheden en vraagt de professionals in de scholen zich te verantwoorden. Het managementteam dient ertoe gezamenlijke verantwoordelijkheid te bewerkstelligen en kennis, ervaringen en opvattingen te delen. Op deze manier werken de scholen samen aan het voortdurend verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs Uitwerking Visie Hendrik Boogaardschool Onze missie: Ieder kind, elke dag een gevoel Onderwijs voor morgen De belangrijkste opdracht voor ons als school is kinderen handvatten te geven om zich optimaal te kunnen bewegen in de wereld van morgen. Die maatschappij zal onder andere een beroep doen op het creatief omgaan met kennis. De kinderen van nu zullen oplossingen moeten zoeken voor problemen die we misschien nu nog niet kennen. Ze zullen moeten leren omgaan met de grote massa aan informatie die door de moderne media over hen heen wordt gespoeld. En zich leren bewegen in een maatschappij waarin netwerken een grote rol spelen en sociale vaardigheden belangrijk zijn. Basisvaardigheden In de acht jaar dat kinderen bij ons op school zitten leren ze verschillende vaardigheden. Een heel belangrijke opdracht voor onze school is het aanleren van cognitieve vaardigheden als: lezen, taal, spelling, schrijven en rekenen. Daarnaast vinden we het belangrijk dat kinderen sociaal-emotionele vaardigheden ontwikkelen als: samenwerken, taakgerichtheid, zelfstandig werken, opkomen voor jezelf, enzovoorts. De motorische ontwikkeling, het bijbrengen van gezond gedrag, creativiteit in de breedste zin van het woord en omgaan met kennis en informatietechnologie staan eveneens hoog in ons vaandel. Vier kernwaarden Optimale ontwikkeling van de hierboven beschreven basisvaardigheden is alleen mogelijk als kinderen met plezier naar school komen. We willen daarom bijzondere aandacht schenken aan 4 kernwaarden: veiligheid, uitdaging, samenwerken en zelfstandigheid. Als kinderen zich veilig voelen op school en zelf of met anderen bezig kunnen zijn met uitdagend onderwijs, is de basis gelegd voor optimaal leren. We willen onze manier van werken steeds spiegelen aan deze kernwaarden en hopen daarmee uw kind in acht jaar tijd dat plezier te geven en die vaardigheden te helpen ontwikkelen. 6

8 3. De organisatie van het onderwijs 3.1. De verdeling in groepen en bouwen Wij werken met een jaargroepsysteem van acht leerjaren. In principe zitten de kinderen per leerjaar bij elkaar, maar het kan voorkomen dat we combinatiegroepen van 2 leerjaren indelen. Dit is onder andere afhankelijk van het aantal kinderen per leerjaar. Onze school kent een indeling naar bouwen: De onderbouw (de kleutergroepen en de groepen 3 en 4) De bovenbouw (de groepen 5 tot en met 8) Bij de indeling van de groepen 1-2 houden we rekening met o.a. de volgende factoren: evenwichtige verdeling van jongens en meisjes evenwichtige grootte van de parallelgroepen evenwichtige verdeling van kinderen met een bijzondere onderwijsvraag zo veel mogelijk rekening houdend met vriendschappen We hanteren geen rigide maximale groepsgrootte, maar kijken bij eventuele zij-instroom vooral naar de samenstelling van de betreffende groep. Als er bijvoorbeeld sprake is van relatief veel kinderen met een bijzondere onderwijsvraag in een groep, kan besloten worden om in die groep geen zijinstroom toe te staan De overgang naar de volgende jaargroep Bij de organisatie van ons onderwijs gaan wij onder meer uit van de opdracht beschreven in de Wet op het Primair Onderwijs (WPO); het zorg dragen voor een ononderbroken ontwikkelingsproces van de kinderen. Binnen de groepen willen wij een gevarieerd onderwijsaanbod bieden. Wij werken er hard aan om zorgvuldig met verschillen in de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling om te gaan. De overgang naar een volgende groep is in principe leeftijdsgebonden. De activiteiten zijn gericht op kinderen die zich in een bepaalde ontwikkelingsfase bevinden. De overgang naar de volgende jaargroep vindt in principe plaats na de zomervakantie. Het kan voorkomen dat een kind op sociaal, emotioneel of cognitief gebied nog niet toe is aan de volgende jaargroep. In dat geval kan een kind in aanmerking komen voor een extra jaar in dezelfde jaargroep. Ditzelfde geldt voor versnelling. Als een kind op alle ontwikkelingsgebieden toe is aan een volgende jaargroep kan het kind daar geplaatst worden. In beide gevallen vindt uitgebreide communicatie plaats tussen ouders en leerkracht, eventueel ondersteund door interne of externe deskundigen. Het besluit tot verlenging of versnelling wordt uiteindelijk door het managementteam genomen. 7

9 3.3. De leerstof per bouw in basismappen De basismappen Elke bouw werkt met een basismap, waarin de onderwijskundige inhoud en werkwijze beschreven staat. Deze basismappen garanderen een zelfde werkwijze in de parallelgroepen, een doorgaande lijn tussen de jaargroepen onderling en borgen gemaakte inhoudelijke afspraken. De basismap wordt gezien als een levend document om onderwijsvernieuwingen te kunnen implementeren. Per jaar wordt vastgesteld welke onderdelen geëvalueerd en zo nodig bijgesteld worden. De kleutergroepen In de kleuterbouw staan spelend leren en ontdekken centraal. Eerst doet een kind dat misschien nog alleen, maar meestal ook al snel met anderen. In de kleutergroep doen de kinderen allerlei ervaringen op: andere kinderen ontmoeten, aftasten, leren geven en nemen, delen en omgaan met eigen gevoelens en die van anderen. Het streven is de kinderen hun blikveld te laten verruimen, met behulp van een uitdagende omgeving met wisselende speelplekken, met vrije en geleide spelmomenten en met projecten. In het onderwijs gaan we zoveel mogelijk uit van de belangstelling van de kinderen. Immers, als je iets leuk vindt, wil je er vanzelf meer over weten en dat is een goede basis om te leren. De groepen 3 en 4 Om de overgang van de kleuterbouw kleiner te maken worden de werkperiodes afgewisseld door speelperiodes en bewegingsactiviteiten. De onderbouw kent korte werkperiodes, waarin instructie en zelfstandig werken plaatsvinden. Daarnaast worden speelperiodes aangeboden, waarin cognitieve vaardigheden verder ontwikkeld en geoefend worden d.m.v. spel- en ontwikkelingsmateriaal. Met de kinderen in groep 4 wordt deze lijn verder doorgezet, waarbij de verhouding tussen speel- en leertijd langzaam verandert. De groepen 5 tot en met 8 In de bovenbouw wordt meer leerstofgericht gewerkt, waardoor er in verhouding tot de onderbouw minder tijd is voor vrij spelen. De werkperiodes waarin de kinderen veelal zelfstandig werken (zelf denken en zelf werken) worden afgewisseld met instructiemomenten. De leerkracht geeft verschillende instructies. Naast de klassikale instructie kunnen de kinderen ook in niveaugroepen of individuele instructie ontvangen. In het lesrooster zijn ook opdrachten opgenomen waar de kinderen samen aan kunnen werken. Op deze manier leren ze aan elkaar uitleggen en naar elkaar te luisteren. Kinderen zijn onderling de beste uitleggers De leerstof per vak LEVENSBESCHOUWING Algemeen De katholieke identiteit komt tot uiting in het brede gebied van levensbeschouwelijke vorming. Wij besteden aandacht aan levensbeschouwing, waarden, normen en omgangsvormen in het algemeen en nemen de christelijke traditie daarbij als uitgangspunt. We maken gebruik van methode Hemel en aarde. Daarnaast staan de waarden, die geformuleerd zijn op de identiteitskalender, per toerbeurt centraal in alle groepen. Wereldgodsdiensten We besteden aandacht aan andere wereldgodsdiensten en de verhalen, feesten en gebruiken die daarin een rol spelen. 8

10 Vieringen Vieringen zijn betekenisvolle momenten om kinderen kennis te laten maken met de christelijke traditie en vieringen versterken ook het gemeenschapsgevoel als school of als groep. Op onze school wordt aandacht besteed aan Advent, Kerst, Carnaval, Palmpasen en Pasen. Vieringen worden gezamenlijk voorbereid in een groep, het vieren kan in afzonderlijke groepen of met de hele school plaatsvinden. We besteden hierbij aandacht aan de Bijbelverhalen bij deze feesten en er wordt nagedacht over de betekenis van deze verhalen en van de bijbehorende christelijke symbolen en gebruiken. Communie en vormsel In groep 4 worden de kinderen door de katholieke kerk in de gelegenheid gesteld communie te doen. Hetzelfde geldt voor het vormsel voor de kinderen in groep 8. De keuze om hieraan deel te nemen ligt uiteraard bij de ouders. De school levert vanuit haar katholieke identiteit haar bijdrage. Maatschappelijke betrokkenheid / burgerschap De maatschappelijke betrokkenheid komt tot uiting in de aandacht die wij besteden goede doelen (bijvoorbeeld rondom Pasen). Burgerschap komt terug in onze lessen wereldoriëntatie en in de journaalactiviteiten van Kijk op sociale competentie. LEZEN Het leesonderwijs bestaat uit een aantal onderdelen: het voorbereidend lezen het aanvankelijk lezen het technisch lezen het strategisch lezen (begrijpend en studerend) In de kleuterbouw wordt al uitgebreid aandacht besteed aan het voorbereidend lezen. Bijvoorbeeld door middel van groepsactiviteiten, voorlezen, de letter van de week, woordmuren rondom de verschillende thema s, stempelen en door middel van het aanbieden van activiteiten rondom fonemisch bewustzijn. Voor het aanvankelijk lezen in groep 3 wordt de nieuwe versie van de methode Veilig Leren Lezen gebruikt. Door middel van verhalen worden de woorden aangeboden. Met de letters van deze woorden leren de kinderen nieuwe woorden. Bij de methode horen leesboekjes, werkboekjes, spelletjes, letteren stempeldozen en een computerprogramma. Voor de kinderen met een tragere leesontwikkeling wordt gebruikt gemaakt van aansluitende leermiddelen. Als het aanvankelijk leesproces is doorlopen gaan de kinderen samen lezen. De kinderen gaan in tweetallen het technisch lezen verder oefenen. De kinderen kiezen daarvoor zelf oefenboekjes. De groepen 4 t/m 8 gebruik van de methode Estafette. De methode schenkt veel aandacht aan het voortgezet technisch lezen, woordenschat en plezier in lezen. Het plezier in lezen is belangrijk voor de leesontwikkeling. In de bovenbouw wordt een boekbespreking gehouden. De kinderen presenteren populaire boeken aan elkaar. Er is een bibliotheek aanwezig waar de kinderen boeken kunnen lenen. Tijdens de Kinderboekenweek besteden we jaarlijks aandacht aan bekroonde en nieuwe kinderboeken. De kinderen kunnen het hele jaar sparen voor een boek en deze tijdens de jaarlijkse boekenmarkt in de Kinderboekenweek op school kopen. Vanaf januari groep 4 wordt het begrijpend lezen aangeboden met methode Nieuwsbegrip XL. In de hogere groepen komt de nadruk steeds meer te liggen op het studerend lezen. De kinderen krijgen inzicht in hoe de belangrijkste elementen uit een tekst gehaald kunnen worden. 9

11 DE NEDERLANDSE TAAL De mondelinge taalontwikkeling wordt bevorderd in de verschillende (kring)gesprekken, in gesprekken met andere kinderen in de groep en tijdens de interactieve instructies. In groep 3 wordt gewerkt met Veilig Leren Lezen. In de groepen 4 t/m 8 met de taalmethode Taal in Beeld. Ons spellingonderwijs bieden we aan met behulp van de methode Spelling in Beeld. DE ENGELSE TAAL In de groepen 7 en 8 wordt de Engelse taal geïntroduceerd. Wij gebruiken de methoden Hello World. De methoden hebben als doelstelling de spreekvaardigheid te bevorderen. Het praten met elkaar is het belangrijkste. Dit gebeurt onder andere door het gebruik van CD, teksten en diverse spelletjes. SCHRIJVEN In de kleuterbouw wordt de motoriek tijdens verschillende activiteiten geoefend; een belangrijke voorbereiding voor het leren schrijven. In de kleuterbouw vinden voorbereidende schrijfoefeningen plaats uit methode Schrijfdans en vanaf groep 3 wordt begonnen met het methodisch schrijven door middel van schrijfmethode Schrijftaal. REKENEN In de kleuterbouw leren de kinderen spelenderwijs begrippen die nodig zijn om te kunnen rekenen. Bij de verschillende thema s wordt een beredeneerd aanbod van activiteiten gekozen, zodat de kinderen na twee jaar alle tussendoelen voor het voorbereidend reken hebben gehaald. Vanaf groep 3 wordt er gewerkt met de De Wereld in Getallen. Voor de kinderen die moeite hebben met rekenen hebben wij ondersteunende materialen en software aangeschaft. Voor de kinderen die minder tijd nodig hebben om te oefenen is een compacting programma ingevoerd. Deze kinderen krijgen minder herhaling- en oefenstof aangeboden. In de plaats hiervan wordt verrijkingstof aangeboden door middel van Kien nieuwe versie. ORIËNTATIE OP JEZELF EN DE WERELD In dit leergebied oriënteren kinderen zich op zichzelf, op hoe mensen met elkaar omgaan, hoe ze problemen oplossen en hoe ze zin en betekenis geven aan hun bestaan. Kinderen oriënteren zich op de natuurlijke omgeving en op verschijnselen die zich daarin voordoen. Kinderen oriënteren zich ook op de wereld, dichtbij, veraf, toen en nu en maken daarbij gebruik van cultureel erfgoed. Kinderen zijn nieuwsgierig. Ze zijn voortdurend op zoek om zichzelf en de wereld te leren kennen en te verkennen. Die ontwikkelingsbehoefte is een aangrijpingspunt voor dit leergebied. Tegelijk stelt de samenleving waarin kinderen opgroeien haar eisen. Kinderen vervullen nu en straks taken en rollen, waarop ze via onderwijs worden voorbereid. Het gaat om rollen als verkeersdeelnemer, als burger in een democratische rechtstaat en als consument. Kennis over en inzicht in belangrijke waarden en normen, en weten hoe daarnaar te handelen, zijn voorwaarden voor samenleven. Respect en tolerantie zijn er verschijningsvormen van. Bij het leren kennen van de wijze waarop mensen hun omgeving inrichten spelen economische, politieke, culturele, technische en sociale aspecten een belangrijke rol. Het gaat daarbij om datgene wat van belang is voor betekenisverlening aan het bestaan, om duurzame ontwikkeling, om (voedsel)veiligheid en gezondheid en om technische verworvenheden. 10

12 Bij het oriënteren op de natuur gaat het om jezelf, om dieren en planten en natuurverschijnselen. Bij de oriëntatie op de wereld gaat het om de vorming van een wereldbeeld in ruimte en tijd. Leerlingen ontwikkelen een geografisch wereldbeeld aan de hand van gebieden en met behulp van kaartvaardigheden. Ze ontwikkelen een historisch wereldbeeld. Dat betekent dat ze kennis hebben van historische verschijnselen in delen van de wereld en van chronologie. Kinderen leren hun wereldbeeld (over henzelf en de wereld), aan de hand van actuele onderwerpen, voortdurend 'bij de tijd' te brengen. Waar mogelijk worden onderwijsinhouden over mensen, de natuur en de wereld in samenhang aangeboden. Dit komt het 'begrijpen' door kinderen ten goede. Ook inhouden uit andere leergebieden kunnen worden betrokken op de 'oriëntatie op jezelf en de wereld'. Te denken valt aan het lezen en maken van teksten (begrijpend lezen), het meten en het verwerken van informatie in onder andere tabellen, tijdlijn en grafieken (rekenen/wiskunde) en het gebruik van beelden en beeldend materiaal (kunstzinnige oriëntatie). Onderwijs is er immers vooral op gericht om leerlingen zicht te geven op betekenis en samenhang. Onze praktijk De onderbouw biedt thema s aan, die aansluiten bij de leefwereld van de kinderen. De onderwerpen worden gekoppeld aan de onderwerpen vanuit de taal- en rekenmethode. VIERKEERWIJZER/Wereldoriëntatie (WO) De onderwerpen van wereldoriëntatie worden steeds meer in thema s aangeboden. Dat doen we op een manier die VierKeerWijzer heet. Hierbij staat niet alleen WAT je leert centraal, maar ook HOE je leert. We baseren ons op de theorie van Meervoudige Intelligentie. Daardoor kunnen we beter aansluiten bij de verschillende leerstijlen van kinderen. Marco Bastmeijer, de bedenker van de methode VierKeerWijzer, zegt hierover: Mensen leren op verschillende manieren. De één leert door doen, de ander moet het voor zich zien en een derde persoon moet de informatie eerst voor zichzelf ordenen alvorens deze te kunnen begrijpen. Als wij kinderen in het onderwijs iets willen leren, als wij willen dat alle kinderen begrijpen en onthouden, zullen we met de verschillen tussen kinderen rekening moeten houden. Er zijn grofweg 8 verschillende intelligenties, ook wel talenten genoemd. Het ene kind leert door te doen, de ander door te kijken. De één is geïnteresseerd in de talige aanpak, of de muzikale manier, de andere kinderen geven wellicht de voorkeur aan de logische (reken) aanpak. Kinderen leren alleen, samen, of in en van de natuur. Al die talenten zitten in kinderen en mensen, maar iedereen heeft ook zijn voorkeuren. Daarop sluiten we aan in de methode VierKeerWijzer. Waarbij Vier de afkorting is voor de stappen die we in het leerproces doorlopen. V: vragen stellen. De kinderen krijgen vragen over het thema en moeten op hun manier op zoek gaan naar de juiste antwoorden. I: Ik. Wat weten de kinderen zelf al van het onderwerp, welke voorkennis hebben ze en wat willen ze nog meer leren? E: Experimenteren en ervaren. Op hun manier (met hun talent) gaan kinderen aan de slag met het thema. R: Resultaten. De kinderen presenteren op hun manier wat ze hebben geleerd. Voor WO wordt er ook gebruik gemaakt van Schooltv. Mens en samenleving Een veilige school: een goed pedagogisch klimaat! Op de Hendrik Boogaardschool wordt niet alleen aandacht besteed aan de cognitieve vakken. We vinden het ook belangrijk dat kinderen goed leren omgaan met zichzelf en met elkaar. Dit is mogelijk door de kinderen te leren met een open houding met elkaar om te gaan, door de kinderen te leren zich in te leven in een ander, door te luisteren naar elkaar en door te genieten van elkaar. In de groepen wordt bewust aandacht besteed aan hoe mensen met elkaar omgaan en hoe de kinderen met elkaar om gaan in de groep en de school. Onderlinge ruzies of spanningen worden altijd 11

13 uitgepraat, waarna vervolgens met de kinderen afspraken worden gemaakt. We hanteren hierbij de principes van NAR. NAR staat voor Netjes, Aardig en Rustig. We willen graag het accent leggen op hoe we wel met elkaar willen omgaan, in plaats van de focus te leggen op wat er misschien nog niet goed gaat. Daarmee geef je kinderen handvatten, om in toekomstige situaties adequaat te reageren. We vinden het bovendien belangrijk dat de kinderen zelf en de groep betrokken worden in de oplossing van ongewenste situaties. Door kinderen zelf verantwoordelijk te maken, zal gewenst gedrag beter beklijven. In ernstige of vaker voorkomende situaties worden ook de ouders betrokken bij het oplossen van de problemen. Rots en Water Schooljaar krijgen de groepen 5 en 8, 10 lessen Rots en water. Wat is Rots & Water? Rots & Water is een psychofysieke training voor jongens en meisjes, ontwikkeld door Freerk Ykema. Het Rots & Water programma kan worden beschouwd als een weerbaarheidsprogramma en uiterst effectief anti-pest-programma, één die zich onderscheidt van andere programma s door zijn meervoudige doelstelling en het bredere pedagogische perspectief waarbinnen de training van weerbaarheid samen gaat met de ontwikkeling van positieve sociale vaardigheden. Weerbaarheid en solidariteit, rots en water, worden in balans gepresenteerd en getraind. Rots en Water heeft als doel het verbeteren van zelfbeheersing, zelfreflectie, zelfvertrouwen en communicatieve- en sociale vaardigheden. Daarnaast zijn de preventie van geweld en van seksueel geweld, het leren maken van eigen keuzes en het leren gaan van een eigen weg belangrijke thema s. Een zeer belangrijk, fundamenteel thema is het voorkomen van pesten (preventieve werking) en indien aanwezig, het aanpakken van pestgedrag in de klas en school. Vriendentraining De vriendentraining is een programma waarbij kinderen in een groepje vaardigheden leren om in het dagelijks leven met problemen, die angst of spanning oproepen, om te gaan. De kinderen leren oefeningen om zich beter te kunnen ontspannen, ze leren hun negatieve gedachten te veranderen in helpende, positieve gedachten en zichzelf te belonen voor een poging om er zo goed mogelijk mee om te gaan. Ook leren ze door middel van een stappenplan de moeilijke situaties op te delen in kleine overzichtelijke stappen. Deze vaardigheid draagt ertoe bij dat de kinderen leren met meer zelfvertrouwen een situatie aan te pakken. Het samenwerken, elkaar helpen en het met elkaar bespreken van allerlei belevenissen wordt in de groep gestimuleerd zodat de kinderen leren sociale steun op te bouwen, zodat zij zich prettiger voelen en elkaar kunnen helpen om welke situatie dan ook, effectief aan te pakken. De vriendentraining is voor kinderen van groep 5-8. Het aantal deelnemers bestaat uit ongeveer 10 kinderen met meestal twee trainers. De vriendentraining bestaat uit 10 wekelijkse bijeenkomsten van 90 minuten tussen uur. De leerkrachten geven in overleg met de IB er aan welke kinderen hiervoor in aanmerking kunnen komen. In overleg met de ouders wordt hun kind aangemeld. Actuele maatschappelijke ontwikkelingen In groep 7/8 wordt wekelijks gekeken naar het school tv weekjournaal. In deze afleveringen komen actuele ontwikkelingen in de wereld aan de orde en deze onderwerpen worden besproken in de groepen. Verkeer In de groep 1-2 werkt men aan de hand van projecten en in groep 3 en 4 met Rondom Verkeer. Vanaf groep 5 gebruiken we de verkeerskranten van de vereniging Veilig Verkeer Nederland. De onderwerpen worden in de klas besproken. De verwerking maken de kinderen individueel of samen. In groep 7 doen de leerlingen het landelijke verkeersexamen dat bestaat uit een theoretisch en een praktisch deel. 12

14 EXPRESSIE VAKKEN Muziek In alle groepen wordt gewerkt aan de hand van de methode Muziek voor de basisschool. Er zijn jaarlijks terugkerende onderwerpen als: hard en zacht, kort en lang, hoog en laag, maat en metrum. Naast deze theoretische methode is er ook nog tijd om gezellig te zingen. In het kader van de culturele vorming zijn er ook nog speciale lessen die leiden tot het beleven van muziek. Tekenen en handvaardigheid Belangrijk hierin is de vrije expressie. De kinderen krijgen de ruimte om hun beleving in beeld te brengen en er worden verschillende technieken en materialen aangeboden. In de hogere groepen staan de opdrachten vaak los van elkaar. In de kleutergroepen wordt er vanuit een thema gewerkt. BEWEGINGSONDERWIJS/ZWEMMEN Vanaf groep 3 staat er gymnastiek op het lesrooster. Wij maken gebruik van de sportzaal aan de Tiendweide. De kinderen uit de kleutergroepen gymmen in hun eigen speellokaal. De lessen worden zo veel mogelijk door de groepsleerkracht gegevens. We doen afwisselend lessen met toestellen en spellessen. Alle gymlessen worden gegeven door een hiervoor bevoegde (vak)leerkracht. Onze inspiratiebron is de methode Leerplan Intensief Bewegingsonderwijs. Daarnaast hanteren we nog diverse andere bronnenboeken. Soms worden de gymlessen in blokuren samengevoegd, waardoor er eenmaal per week gegymd wordt. Incidenteel wordt een sportdag georganiseerd. In groep 4 hebben de kinderen iedere week 1 keer gym en om de week een uur zwemles. Om met de kinderen bij het zwembad De Eendraght te komen, regelt de gemeente Hellevoetsluis busvervoer. ICT Alle kinderen krijgen computeronderwijs waarin een aantal vaardigheden wordt aangeleerd. Daarnaast wordt de computer of Ipad ingezet voor kinderen die extra hulp of verdieping nodig hebben of om bepaalde vaardigheden als tafels en spelling extra te kunnen oefenen. Tot slot leren de kinderen te surfen op het net voor bijvoorbeeld het maken van werkstukken of op de net aangeboden leerstof. De school beschikt over digitale schoolborden en een apart computer lokaal. In elke groep staan nog minimaal 2 computers om direct in de klas te kunnen oefenen met de leerstof. Kinderen beschikken steeds vaker over eigen multimediale middelen (o.a. smartphone, Ipad, laptop), deze middelen kunnen, onder eigen verantwoordelijkheid, gebruikt worden op school. 13

15 4. Leerlingenzorg 4.1. De opvang van nieuwe kinderen Nieuwe kinderen in de kleuterbouw (groepen 1-2) Als het kind 4 jaar is, mag het naar de basisschool. Voor het zover is, kunt u met het kind op onze school kennis maken. De IB er of directeur zal u dan rondleiden en u alles over de school vertellen en uw vragen beantwoorden. Thuis kunt u op uw gemak de schoolgids, die u kunt downloaden van onze website, bestuderen. Als u besluit uw kind op de Hendrik Boogaardschool te plaatsen, vult u het aanmeldingsformulier in en stuurt u deze naar de school. De inschrijving wordt door de school bevestigd. Ongeveer twee maanden voor de vierde verjaardag neemt de leerkracht contact met de ouders op voor een intakegesprek en om afspraken te maken over de wenperiode. Nieuwe kinderen in de groepen 3 t/m 8 In principe worden in de loop van het schooljaar geen kinderen van andere scholen in Hellevoetsluis aangenomen, tenzij er sprake is van verhuizing. Van dit principe kan worden afgeweken, na een gesprek met de toekomstige ouders en kinderen. Er wordt er contact opgenomen met de vorige school om informatie in te winnen rond het functioneren van het kind op sociaal-emotioneel en cognitief gebied. Kinderen die instromen, mogen eerst een dagdeel kijken en meedraaien. Vaak volgt na het meelopen een gesprek met de ouders. Bij twijfel over aanname of het ontbreken van de resultaten van de vorige school kan door ons een pedagogisch-didactisch onderzoek afgenomen worden. Van de uitslag van dit onderzoek wordt een overzicht gemaakt. Vervolgens wordt in het IB-team besproken of een goede begeleiding op school mogelijk is. Is dit niet het geval, dan ondersteunen we de ouders om een meer passende school te vinden Rapporten en oudergesprekken Voortgangsgesprekken en rapporten Drie maal per jaar krijgen de ouders een uitnodiging om met de leerkracht te praten over de ontwikkeling van de kinderen. U kunt dan ook het werk van de kinderen bekijken. Aan het begin van het jaar worden de ouders uitgenodigd voor een ouderverwachtingsgesprek met ouders, het kind en de leerkracht. De bedoeling van dit gesprek is dat er samen gekeken wordt naar factoren die mogelijk invloed hebben op de ontwikkeling van het kind. Ouders bezitten vanuit hun ervaring met hun kind veel informatie. Samen met de deskundigheid van de leerkracht kan er dan op de meest optimale manier onderwijs geboden worden aan het kind in de groep. De samenwerking tussen het kind, de ouders en school is essentieel. Uitgangspunt voor de andere gesprekken is onder andere het rapport. De rapporten (halverwege en aan het einde van het jaar) geven een overzicht van de ontwikkeling van het kind. Naast een overzicht van de sociaalemotionele ontwikkeling wordt informatie gegeven over de werkhouding en toetsresultaten van de methodegebonden toetsen. Ouders kunnen het gehele jaar de toetsresultaten inzien via het ouderportaal. Incidentele gesprekken Zowel ouders als leerkrachten kunnen vragen om een tussentijds gesprek als zij dat nodig vinden. Zo'n gesprek wordt dan gepland na schooltijd. Tijdens het gesprek worden soms aparte afspraken gemaakt. Voor sommige kinderen wordt een specifieke afspraak gemaakt. Bijvoorbeeld dat elke zes weken contact is tussen school en ouders plaatsvindt om de ontwikkeling nauwkeurig te blijven volgen. 14

16 4.3. Het leerlingvolgsysteem Het leerlingvolgsysteem is een systeem dat de ontwikkeling van kinderen op cognitief en sociaalemotioneel gebied systematisch volgt. Wij voeren de gegevens in het webbased registratiesysteem ParnasSys in. Via het ouderportaal kunt u te allen tijde de vorderingen van uw kind(eren) volgen. Dat houdt in dat u de resultaten van zowel de methode als niet-methode gebonden toetsen kunt inzien. Leerkrachten gebruiken toetsresultaten om de volgende fase van het onderwijsleerproces te kunnen plannen. Het is belangrijk te beseffen dat uw kind geen Cito-score of toetsuitslag is. Daarmee bedoelen we te zeggen dat zo n score nooit een doel is. Voor ons is een toetsuitslag niet meer dan een momentopname. De analyse van een toets is vele malen waardevoller. Daarnaast is het goed om te vermelden, dat niet alleen rekenen, lezen en taal belangrijke vakken zijn. We willen de kinderen ook vaardigheden bijbrengen die moeilijker in scores zijn uit te drukken. U moet hierbij bijvoorbeeld denken aan: samenwerken, oplossend vermogen, ICT-vaardigheden, kritisch denken, communiceren, sociale en culturele vaardigheden, zelfstandig werken en creativiteit. Kleutergroepen De ontwikkeling van kleuters wordt in kaart gebracht met behulp van het registratiemodel Kijk! Op basis van observaties worden 17 ontwikkelingslijnen in beeld gebracht. Daarnaast worden er toetsen beginnende geletterdheid afgenomen voor het aanvankelijk leesproces in groep 3. Groepen 3 tot en met 8 De cognitieve ontwikkeling van de kinderen in deze groepen wordt in kaart gebracht door methode onafhankelijke toetsen (CITO) in elke jaargroep. Deze toetsen meten het niveau van de kinderen in vergelijking met het landelijk gemiddelde. Door middel van deze toetsen signaleren we leerachterstanden of leervoorsprongen en vergelijken we de uitslagen op bouwniveau en op schoolniveau. Het betreft hier de volgende vakgebieden: technisch lezen, begrijpend lezen, rekenen en spelling. De sociaal-emotionele ontwikkeling wordt vanaf groep 3 gevolgd met behulp van het volgsysteem Kijk op sociale competenties. Leerling-dossiers Alle gegevens van de kinderen worden opgeborgen in een persoonlijk (digitaal) dossier. Om zorgvuldig om te gaan met deze gegevens heeft de Hendrik Boogaardschool een privacyreglement. Dyslexie protocol Ons leerlingvolgsysteem is voortdurend in ontwikkeling. De school heeft ervoor gekozen om naast de methodegebonden en de landelijk genormeerde toetsen ook het dyslexieprotocol te gebruiken. Met behulp van het protocol is het mogelijk binnen de school preventief beleid te ontwikkelen in het belang van het individuele kind. Het protocol start al bij het intakegesprek (net voor het vierde jaar). Indien hier aanwijzingen voor zijn wordt de signaallijst voor het kind ingevuld. Daarnaast bestaat het protocol uit een aantal meetmomenten, beginnend in groep 1. Na ieder meetmoment wordt er gekeken of de ontwikkeling van het kind gunstig verloopt. Op basis van deze evaluatie van groep 2 is het voor de leerkracht van groep 3 duidelijk welke kinderen er eventueel een extra onderwijsvraag hebben ten aanzien van het aanvankelijk leesproces. Het traject wordt voor de kinderen met een bijzondere onderwijsvraag vervolgd met vier meetmomenten per jaar. Mocht een leerling extra hulp nodig hebben, dan wordt dit besproken met de ouders. Ongeveer halverwege groep 4 is het mogelijk om via de verzekering van de ouders een onderzoek te laten verrichten om te bepalen of het vermoeden ten aanzien van dyslexie omgezet kan worden in een dyslexieverklaring. Deze verklaring geeft vaak recht op extra ondersteuning voor uw kind op het gebied van lezen en spelling. Begaafdheid Voor de kinderen die meer uitdaging nodig hebben gebruiken wij de verrijkingsstof uit de methoden, Kien en andere materialen. Daarnaast wordt herhaling- en oefenstof beperkt aangeboden. Voor het signaleren, diagnosticeren en begeleiden van hoogbegaafde kinderen gebruiken wij een digitaal protocol. Met dit instrument is het mogelijk in een vroegtijdig stadium hoogbegaafdheid te signaleren en vervolgens het onderwijsaanbod af te stemmen op de leerbehoeften van deze kinderen. Door het werken met VierKeerWijzer (zie blz. 11) is er veel uitdaging voor deze kinderen. 15

17 4.4. Organisatie interne hulp Het IB-team Binnen onze school werken wij met een IB-team. Dit team bestaat uit drie intern begeleiders. Eén van de intern begeleiders heeft de taak van coördinator. Dit team is verantwoordelijk voor het initiëren, evalueren en bijstellen van het beleid rond om extra onderwijsbehoeften. Naar aanleiding van signalen uit het onderwijs aan de kinderen en vernieuwingen vanuit de wetenschap wordt het gevoerde beleid zo nodig verdiept en bijgesteld. Vanuit het IB-team wordt in overleg met de leerkrachten gekeken waar knelpunten zitten en hoe deze aangepakt kunnen worden. Daarnaast is het IB-team verantwoordelijk voor de controle op de kwaliteit van ons onderwijs. Toetsresultaten worden naast het individuele niveau ook bekeken op groeps- en schoolniveau Passend onderwijs De start begint in de dagelijkse onderwijspraktijk; de leerkracht biedt een krachtig en gedifferentieerd basisaanbod, waarin voor zoveel mogelijk kinderen de mogelijkheid is om op verschillende manieren te leren. Het begint bij een goede basis door gebruik te maken van recente inzichten en een uitdagend en ondersteunend klimaat in de klas te creëren, waarin kinderen op veel manieren kunnen leren. In termen van PO wordt dit het basisaanbod genoemd. Voor 85% van de kinderen is deze goede leeromgeving genoeg om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Niet elk kind ontwikkelt zich op dezelfde manier in eenzelfde tempo. Binnen de groep worden mogelijkheden gecreëerd om kinderen in kleinere groepen te laten werken op verschillend niveau, in hun eigen tempo, met waar nodig ondersteunende materialen. Het hele team en met name de groepsleerkracht, bieden leerlingen binnen de groep onderwijs op maat in een veilig klimaat. De groepsleerkracht signaleert een bijzondere vraag bij één of meer leerlingen op sociaal-emotioneel, motorisch en/of didactisch gebied. Vaak zullen de gegevens van het leerlingvolgsysteem hiervoor de aanleiding zijn. De groepsleerkracht zal in eerste instantie zelf extra hulp in de groep geven: de instructie en/of de taak aanpassen, de leertijd verlengen, de leerling op sociaal-emotioneel gebied ondersteunen. De groepsleerkracht kan in dit stadium ook gebruik maken van collegiale consultatie. De ouders worden hierover geïnformeerd. Dan vraagt de groepsleerkracht advies aan de intern begeleider. Drie keer per jaar wordt de groep als geheel besproken en sommige kinderen in het bijzonder. De intern begeleider geeft de leerkracht adviezen en ondersteunt in het opstellen en uitvoeren van een handelingsplan in de groep. Na een aantal weken wordt dit handelingsplan geëvalueerd en bijgesteld. Ouders worden hierover altijd geïnformeerd. Dit team bestaat uit de ouders, leerkracht, de intern begeleider en de orthopedagoge. Het is ook mogelijk om de schoolarts, de schoolmaatschappelijk werker, de leerplichtambtenaar en de wijkagent uit te nodigen. Wij vinden, voor het optimaal begeleiden van de kinderen met een bijzondere onderwijsvraag, dat ouders en school goed horen samen te werken. Wij streven naar afstemming in de begeleiding op school als thuis. Mocht het nodig zijn dan wordt het kind besproken in het SOT (schoolondersteuningsteam). Als tijdens of na de bespreking in het SOTteam blijkt dat er aanvullend pedagogisch-didactisch onderzoek nodig is door de school, schoolbegeleider of anderen, dan worden hiervoor afspraken gemaakt. De ouders dienen schriftelijk toestemming te geven voor (eventueel aanvullend) onderzoek en ondersteuning via het CED. Ouders geven van te voren toestemming om de uitslag van het onderzoek samen met school te bespreken. Indien nodig kunnen wij extra ondersteuning van buiten de school inroepen om in specifieke gevallen een onderwijsleeromgeving te kunnen realiseren voor specifieke onderwijsbehoeften. Dat kunnen externen zijn met specifieke deskundigheden die op andere scholen in het samenwerkingsverband (SWV) werkzaam zijn en die voor kortere periode of beperkte tijd op een school ingezet kunnen worden. Het kunnen ook specialisten zijn die in dienst zijn van het SWV of die al dan niet via het SWV ingehuurd kunnen worden vanuit schoolondersteuningsbureaus. Gemiddeld gesproken zal er voor ca. 15% van de kinderen extra ondersteuning van binnen of buiten de school nodig zijn om passend onderwijs te kunnen realiseren. 16

18 We kunnen dan ook in een situatie komen dat er ondanks een goede basisondersteuning en ondanks de inzet van extra ondersteuning kinderen vast dreigen te lopen in hun ontwikkeling. In een dergelijke situatie ligt het voor de hand om te denken dat een kind verwezen moet worden naar een school voor speciaal onderwijs of speciaal basisonderwijs. In ieder geval hebben school, ouders en kind in zo n situatie behoefte aan een nieuw perspectief. Om dit nieuwe perspectief te realiseren is de aanpak van Handelingsgericht Integraal Arrangeren (HIA) ontwikkeld om samen met alle betrokkenen goed de balans op te maken en met elkaar te beslissen om welke manier en welke school er de meeste kans is op een nieuw perspectief. Als dat een school voor speciaal onderwijs is dan wordt dat ter plekke (handelingsgericht) afgesproken en verder geregeld. Als deze afweging er toe leidt dat er toch op onze school of op een andere basisschool met inzet van specifieke ondersteuning nieuw perspectief gecreëerd kan worden, dan wordt dat ter plekke geregeld. Daar zijn dan geen verdere dossiers of onderzoeken meer voor nodig. Naar verwachting zal de HIA-aanpak voor 0-2% van de kinderen nodig zijn De overgang naar het voortgezet onderwijs In het laatste schooljaar kiest u samen met uw kind een school voor voortgezet onderwijs. Onze school adviseert en begeleidt u daarbij. In groep 8 hebben wij een vaststaande procedure om te komen tot deze keuze. In deze procedure zijn de volgende zaken opgenomen: deelname aan landelijke toetsen: CITO-entree toets in groep 7, de Nederlandse Intelligentietest voor Onderwijsniveau (NIO) en de Cito-eindtoets in groep 8. Daarnaast zijn interesse, talent, inzet, werk en huiswerkhouding ook meebepalend. Met het kind en de ouders worden gesprekken gevoerd om tot een definitieve keuze te komen. Het advies van de school wordt bepaald door: leerkrachten van groep 7 en 8, IB ers, directie. Bij dit advies worden de volgende zaken bekeken: Het volledige CITO leerlingvolgsysteem van de leerling; De methode toetsen van de laatste 2 à 3 jaar; De inzet, motivatie, werkhouding van de leerling in de afgelopen jaren; De CITO entree toets (als onderdeel van het totale leerling volgsysteem); De NIO toets en het NPV-J onderzoek; De wens van ouders en kind. De CITO eindtoets zal in het schooljaar eind april plaatsvinden Stadsregionaal Instrument Sluitende Aanpak; SISA Soms ondervindt een kind problemen tijdens het opgroeien. Dan zijn er verschillende organisaties die het kind daarbij helpen. Het kan gebeuren dat meerdere instanties tegelijkertijd hulp bieden. Dan is het belangrijk dat de hulpverleners daarvan weten. De hulp kan in samenwerking met elkaar beter verlopen om de juiste resultaten te behalen. Met het SISA signaleringssysteem wordt bijgehouden of meerdere instanties hulp bieden aan hetzelfde kind. Het signaleringssysteem is goed beveiligd. Dit moet volgens de Wet Bescherming Persoonsgegevens. SISA is de schakel tussen een groot aantal partners op het gebied van Werk en Inkomen, Welzijn, Zorg, Politie/Justitie en Onderwijs. De deelnemende organisaties aan het systeem bepalen, volgens eigen criteria, zelf wanneer ze een jongere aanmelden bij SISA. Wanneer het bij één melding blijft, blijft de hulpverlenende instantie gewoon zijn werk doen. Wanneer er twee meldingen van verschillende instanties binnenkomen, ontstaat er een match. De hulpverlenende instanties krijgen het signaal dat ook een andere organisatie hulp biedt. De hulpverleners worden met elkaar in contact gebracht en het kind/jongere wordt via zijn ouders per brief hierover geïnformeerd. De beheerders van het systeem weten niet wat er met het kind aan de hand is, alleen dát er iets aan de hand is. Ze weten wel wie de hulpverleners zijn. Onze school is ook bij SISA aangesloten. Mocht de school het noodzakelijk vinden dat er een melding wordt gedaan bij SISA dan zullen ouders van het betreffende kind daarvan op de hoogte gebracht worden. 17

19 4.8. Het CJG bij u in de buurt Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) is dé plek waar ouders, verzorgers, kinderen, jongeren en professionals terecht kunnen met vragen over gezondheid, opvoeden, opgroeien en verzorging. Als u het nodig vindt, biedt het CJG u en uw kind (van -9 maanden tot 19 jaar) ook advies en ondersteuning. Er werken jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen, doktersassistenten, pedagogen en andere deskundigen om samen met u gezond en veilig opvoeden en opgroeien mogelijk te maken. De jeugdarts en jeugdverpleegkundige Aan iedere basisschool is een jeugdarts en jeugdverpleegkundige verbonden. De jeugdarts en jeugdverpleegkundige zijn beiden werkzaam bij het CJG Hellevoetsluis. De data waarop de jeugdverpleegkundige op school een inloopspreekuur heeft, staat in de kalender op het Ouderportaal, staat op de posters die in de school hangen en zijn bekend bij de intern begeleiders. Bij de jeugdverpleegkundige kunt u terecht met al uw vragen omtrent de gezondheid en ontwikkeling van uw kind, bijvoorbeeld over groei, lichamelijke ontwikkeling, voeding, beweging, slapen, luisteren of (faal)angst. Zij kan ook de jeugdarst raadplegen of u door verwijzen naar. De jeugdarts en/of jeugdverpleegkundige neemt deel aan de overleggen van het zorgadvies team op school, waarin zorgen over de ontwikkeling van uw kind besproken worden. Dit is in overleg met de ouders Schoolmaatschappelijkwerk Opvoeden is niet altijd even makkelijk en soms is het fijn als er iemand met je meekijkt. Een praktische tip kan soms een heel ander licht op de zaak werpen. U kunt als ouder bij de schoolmaatschappelijk werker terecht voor: Advies: Hierbij kunt u denken aan tips over opvoedingssituaties, zoals grenzen aangeven of structuur aanbrengen. Ondersteuning/kortdurende hulpverlening: Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn als er spanningen thuis zijn, als er sprake is van echtscheiding, of als uw kind gepest wordt. Verwijzing: Als blijkt dat de kortdurende hulpverlening niet voldoende is, of als er meer nodig is voor uw kind of voor u als ouders, kan ik u ondersteunen en begeleiden naar de juiste instelling voor de goede zorg. 18

20 5. De leerkrachten 5.1. Het team Het team bestaat dit schooljaar uit een directeur, leerkrachten, waaronder 2 bouwcoördinatoren en 2 intern begeleiders. Het onderwijs ondersteunend personeel bestaat uit een administratief medewerkster, lerarenondersteuners en een conciërge. De leerkrachten zijn eerste aanspreekpunt voor ouders, voor groepsoverstijgende vragen is de bouwcoördinator aanspreekpunt. De intern begeleiders kunnen benaderd worden voor vragen over leren en gedrag. Tot slot is de directeur aanspreekpunt voor specifieke vragen betreffende de kinderen, leerkrachten, ouders of het schoolbeleid Vervanging bij ziekte en compensatie verlof Bij ziekte van een leerkracht wordt in eerste instantie inval gezocht bij de parttime werkende leerkrachten. In tweede instantie vragen wij invallers verbonden aan school, ouders met een onderwijsbevoegdheid of 4 e jaars PABO stagiaires. Is het echt niet mogelijk een invaller te vinden, dan worden de kinderen verdeeld De inzet van leerkrachten buiten de groep Naast groepstaken hebben wij een aantal leerkrachten voor andere taken vrij geroosterd; Bouwcoördinatoren zijn een dagdeel ambulant Intern begeleiders zijn ambulant De directeur is in principe volledig ambulant We hebben op school de afspraak dat de collega s met bovengenoemde taken/functies niet worden ingezet als vervangers bij ziekte. De taken die deze mensen op de ambulante tijden uitvoeren zijn wezenlijk voor de kwaliteit van onze organisatie en onderwijs Stagiaires vanuit de PABO We zien het als onze plicht om stagiaires de mogelijkheid te bieden het vak in de praktijk te leren. Wel hebben wij vastgesteld dat startende leerkrachten geen stagiaires begeleiden en willen wij naast eerstejaarsstudenten ook meer ervaren vierdejaarsstudenten plaatsen. Deze laatste groep mag ook een Lio stage uitvoeren. Dit betekent dat deze studenten een aantal dagen per week lesgeven met begeleiding op afstand. Met de Thomas More hebben we een verbinding. Onze school heeft een opleider in de school die contact heeft met de Pabo en met de studenten Stagiaires klassenassistenten In alle onderbouwgroepen hebben wij stageplaatsen voor studenten van het MBO-SPW om het vak van klassenassistent te oefenen. Deze stagiaires zijn een half jaar twee of drie dagen per week aanwezig. 19

Schoolgids. Ieder kind, elke dag, een gevoel

Schoolgids. Ieder kind, elke dag, een gevoel Schoolgids Ieder kind, elke dag, een gevoel 2015-2016 1 Voorwoord Beste ouders en verzorgers, Dit is de digitale schoolgids van de RKBS Hendrik Boogaard, Rode Kruislaan te Hellevoetsluis. Deze schoolgids

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Vakgebieden Methoden Omschrijving Taal Groep 1-2. Schatkist

Vakgebieden Methoden Omschrijving Taal Groep 1-2. Schatkist Nederlandse taal Kinderen ontwikkelen mondelinge en schriftelijke vaardigheden waarmee ze de Nederlandse taal leren gebruiken in situaties die zich in het dagelijkse leven voordoen. Tevens verwerven ze

Nadere informatie

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school.

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Voorwoord Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Onze visie op eigentijds, boeiend onderwijs

Nadere informatie

3 De visie van de Prinses Julianaschool

3 De visie van de Prinses Julianaschool 3 De visie van de Prinses Julianaschool 3.1 Visie op het onderwijs De missie: Prinses Julianaschool, school voor geborgenheid, (basis)kennis en zorg. De Prinses Julianaschool biedt kinderen een veilige

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Begripsformulering doorstroming, doublure en versnelling... 5. Hoofdstuk 5 Doorstroming in de kleuterbouw 6

Hoofdstuk 2 Begripsformulering doorstroming, doublure en versnelling... 5. Hoofdstuk 5 Doorstroming in de kleuterbouw 6 Doorstroom Protocol Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Uitgangspunten met betrekking tot doorstroming... 4 Hoofdstuk 2 Begripsformulering doorstroming, doublure en versnelling... 5 Hoofdstuk 3 De betrokkenen...

Nadere informatie

ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT

ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT Telefoon 0317-350815 ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT DON BOSCOSCHOOL RENKUM Versie april 2011 ZORGSYSTEEM DON BOSCOSCHOOL RENKUM Iedere school heeft de plicht voor alle kinderen zorg op maat te bieden.

Nadere informatie

Zorg voor onze kinderen

Zorg voor onze kinderen Zorg voor onze kinderen Versie 5.0 juni 2011 Gelukkig de kinderen, die zonder angst, naar school gaan. Gelukkig de kinderen, die zonder hoge cijfers zich geaccepteerd weten. Gelukkig de kinderen, die ondanks

Nadere informatie

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Inleiding Doubleren op de Wiekslag kan worden omschreven als: Een proces waarbij in de groepen 1 t/m 4 een situatie is ontstaan, waarbij de ontwikkeling van een

Nadere informatie

Identiteit van de Koos Meindertsschool

Identiteit van de Koos Meindertsschool Identiteit van de Koos Meindertsschool 1. Identiteit - het karakter van de school Wij zijn een open school waarin een ieder gelijkwaardig is. Wij heten elk kind welkom op de Koos Meindertsschool, ongeacht

Nadere informatie

Doorstromen, vertragen en versnellen.

Doorstromen, vertragen en versnellen. Doorstromen, vertragen en versnellen. Openbare Basisschool t Koppel Nieuw-Weerdinge Vastgesteld op: 7 maart 2011 Evalueren op: schooljaar 2011-2012 Protocol doorstromen, vertragen en versnellen obs t Koppel

Nadere informatie

Plan van aanpak voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong of (hoog)begaafde kinderen

Plan van aanpak voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong of (hoog)begaafde kinderen Plan van aanpak voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong of (hoog)begaafde kinderen Inhoud Doelgroep 3 Signalering en diagnosticering 3 Het vertrekpunt 3 Onderwijskundige maatregelen 4 Verrijken en

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. 4 2. Missie en Visie 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal te bieden ondersteuning

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Even voorstellen 5. Waar staan we voor 7. Ons onderwijs 7. Boeiend onderwijs: 8. Kwaliteit bewaken 8

Inhoudsopgave: Even voorstellen 5. Waar staan we voor 7. Ons onderwijs 7. Boeiend onderwijs: 8. Kwaliteit bewaken 8 Informatiegids Inhoudsopgave: Even voorstellen 5 Waar staan we voor 7 Ons onderwijs 7 Boeiend onderwijs: 8 Kwaliteit bewaken 8 Veiligheid door respect en regels 9 Open voor vernieuwingen 9 Engels en Frans

Nadere informatie

De leerkrachten willen de kinderen het gevoel geven van veiligheid en geborgenheid.

De leerkrachten willen de kinderen het gevoel geven van veiligheid en geborgenheid. 1. Doelen van ons onderwijs De Burchtgaarde wil bereiken dat ieder kind via een ononderbroken leer-en ontwikkelingsproces, die kennis en vaardigheden verwerft die het nodig heeft om een zelfstandig, sociaal

Nadere informatie

Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016

Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016 Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016 Inleiding Elk jaar stellen wij als team van o.b.s. De Boomhut gezamenlijk een jaarplan op. Vanuit de evaluatie van het vorige jaarplan, gekoppeld aan de strategische

Nadere informatie

Beleid najaarskinderen in groep ½

Beleid najaarskinderen in groep ½ Beleid najaarskinderen in groep ½ De doorstroom van groep 1/2/3 2013 Stichting Katholieke Scholen Westelijk Weidegebied Inhoud Hoofdstuk Pagina Inleiding 3 Praktische invulling Groep 1 Groep 2 Kleuterverlenging

Nadere informatie

September: Leerkracht heeft kennis van zijn (zorg-) leerlingen dmv het overdrachtsformulier naar de volgende groep.

September: Leerkracht heeft kennis van zijn (zorg-) leerlingen dmv het overdrachtsformulier naar de volgende groep. Protocol zittenblijven In de wet voor het primair onderwijs, staat dat leerlingen de basisschool in principe in 8 aaneensluitende jaren zouden moeten kunnen doorlopen. (WPO art. 8, lid 7b). Wanneer - 1

Nadere informatie

Groepsinfo-folder BS Theresia 1. Informatie folder groep 4. Welkom in groep 4.

Groepsinfo-folder BS Theresia 1. Informatie folder groep 4. Welkom in groep 4. Informatie folder groep 4 Postbus 16 5170AA Kaatsheuvel Tel: 0416-540 939 Email: directie@theresia-kaatsheuvel.nl Welkom in groep 4. Leuk dat uw kind in groep 4 zit. We zijn al enkele weken bezig en zoals

Nadere informatie

Om tot een verantwoorde beslissing te komen ten aanzien van al of niet bevorderen volgen wij het onderstaand stappenplan:

Om tot een verantwoorde beslissing te komen ten aanzien van al of niet bevorderen volgen wij het onderstaand stappenplan: Vereniging voor Protestants Christelijk Onderwijs Rhenen Protocol besluitvorming omtrent bevorderen en doubleren. Algemeen Op de Ericaschool en De Springplank wordt gewerkt met een leerstofjaarklassensysteem.

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Introductie Introductie Het pedagogisch beleid van de tussenschoolse opvang SKN s Eetclub biedt een kader dat de overblijfkrachten en de coördinatoren tussenschoolse

Nadere informatie

PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT

PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT Vooraf In dit pestprotocol staat welke maatregelen de school neemt om pesten te voorkomen (preventie) en pesten aan te pakken. Het geeft aan dat OBS De Duizendpoot het bestrijden

Nadere informatie

Informatie groep 5 Daltonschool In Balans Schooljaar 2015/2016

Informatie groep 5 Daltonschool In Balans Schooljaar 2015/2016 Informatie groep 5 Daltonschool In Balans Schooljaar 2015/2016 Leerkrachten: 4/5 Anja Smits en Jennie van Laarhoven 5A Marloes Bongers ALGEMEEN GEDEELTE Zelfstandig werken In de groepen 5 werken de leerlingen

Nadere informatie

VALCKESTEYN Beleid Doubleren of Versnellen

VALCKESTEYN Beleid Doubleren of Versnellen Openbare basisschool VALCKESTEYN Beleid Doubleren of Versnellen Januari 2013 Doel van dit protocol Het vaststellen van de criteria op grond waarvan een leerling al dan niet doubleert of versnelt naar een

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

- school de Ontmoeting Jenaplanschool voor basisonderwijs

- school de Ontmoeting Jenaplanschool voor basisonderwijs - school de Ontmoeting Jenaplanschool voor basisonderwijs Beleidsplan hoogbegaafdheid 2016 1 2 Beleidsplan (hoog)begaafde leerlingen Doel Op onze school stemmen we ons onderwijs zodanig op de behoeften

Nadere informatie

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP & Sociale Integratie Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Visie op actief burgerschap & sociale integratieactie Hoofdstuk

Nadere informatie

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum

Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020. Godelindeschool Hilversum Uitkomsten kwaliteitsonderzoek pilot toezicht 2020 Godelindeschool Hilversum 17 september 2015 Feedbackgesprek De inspectie voert aan het eind van het bezoek graag een gesprek over de kwaliteit van de

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV)

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV) Werken aan kwaliteit op De Schakel Hieronder leest u over hoe wij zorgen dat De Schakel een kwalitatief goede (excellente) school is en blijft. U kunt ook gegevens vinden over de recent afgenomen onderzoeken

Nadere informatie

Beleid VPCO - Plusklas

Beleid VPCO - Plusklas Beleid VPCO - Plusklas Versie 24-09- 2015 07 Inleiding Beide scholen van VPCO Rhenen hebben hun eigen Beleidsplan Meerbegaafdheid. Dit document is een bijlage bij deze school-specifieke beleidsplannen

Nadere informatie

PROTOCOLLEN. Stappenplan t.a.v. doubleren Bij de besluitvorming over een doublure worden de volgende stappen genomen:

PROTOCOLLEN. Stappenplan t.a.v. doubleren Bij de besluitvorming over een doublure worden de volgende stappen genomen: Doel van dit protocol Kan een kind overgaan naar een volgende groep of blijft het zitten? Met dit protocol willen we ouders informeren hoe wij als school omgaan met de beslissing om een leerling al dan

Nadere informatie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie 201-2017 Actief burgerschap en sociale integratie Inhoudsopgave: Kwaliteitszorg actief burgerschap en sociale integratie Visie en planmatigheid Visie Doelen Invulling Verantwoording Resultaten Risico s

Nadere informatie

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen Protocol Doublure 1.Inleiding Het doel van doublure is in eerste instantie dat een opgelopen achterstand het komende schooljaar wordt ingehaald zodat het kind in ieder geval de minimumdoelen van de basisschool

Nadere informatie

Pedagogisch Beleid. Inschrijving

Pedagogisch Beleid. Inschrijving Pedagogisch Beleid Inschrijving U vertrouwt ons uw kind toe en wij willen ook het allerbeste voor uw kind. In dit gesprek kunt u meer over uw kind vertellen.zijn er bijzonderheden waar wij rekening mee

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

3. De organisatie van het onderwijs.

3. De organisatie van het onderwijs. 3. De organisatie van het onderwijs. 3.1 De organisatie van de school. t Wold heeft zowel traditionele als moderne kenmerken. Traditioneel is de keuze voor jaarklassen, orde en regelmaat, een instructie

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel. Koningin Wilhelminaschool

Ondersteuningsprofiel. Koningin Wilhelminaschool Ondersteuningsprofiel Koningin Wilhelminaschool Datum: 22 februari 2012 Aantal leerlingen: 226 Aantal groepen: 8 Aantal leerkrachten: 16 Korte toelichting bij het profiel In dit zorgprofiel vindt u informatie

Nadere informatie

groep 1 en 2 informatieboekje

groep 1 en 2 informatieboekje groep 1 en 2 informatieboekje "De St. Nicolaasschool is een professionele leergemeenschap. Zij streeft ernaar een positieve, veilige en stimulerende leeromgeving te bieden waar, met betrokkenheid van en

Nadere informatie

Pestprotocol Theo Thijssenschool Waddinxveen

Pestprotocol Theo Thijssenschool Waddinxveen Pestprotocol Theo Thijssenschool Waddinxveen 1. Plagen en pesten Het verschil tussen plagen en pesten is duidelijk aan te geven. Bij plagen is sprake van incidenten. Pesten gebeurt systematisch. Een definitie

Nadere informatie

Protocol schoolverlenging en schoolversnelling

Protocol schoolverlenging en schoolversnelling Protocol schoolverlenging en schoolversnelling OBS Herman Gorter Schooljaar 2012-2013 Inleiding Elk leerjaar kijken we of de leerlingen zich voldoende hebben ontwikkeld om door te kunnen stromen naar een

Nadere informatie

JAARPROGRAMMA GROEP 7

JAARPROGRAMMA GROEP 7 JAARPROGRAMMA GROEP 7 Even voorstellen De leerkrachten van deze groep zijn: Patricia Mulder, zij werkt op maandag en dinsdag. Evelien Rikken werkt op woensdag, donderdag en vrijdag. Technisch lezen Technisch

Nadere informatie

Beleidsplan Structureel herverdelen van groepen

Beleidsplan Structureel herverdelen van groepen Beleidsplan Structureel herverdelen van groepen 1 Inleiding De Godelindeschool wil een veilige plek bieden aan alle kinderen. In de groepen wordt hier veel aandacht aan besteed. Een veilige, stress loze

Nadere informatie

Procedure schooladvies

Procedure schooladvies Procedure schooladvies Doel van de procedure: Leerkrachten, ouders en leerlingen hebben zorgvuldige en uitgebreide informatie over het traject dat gevolgd wordt op basisschool Ondersteboven om tot een

Nadere informatie

Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid. Beleid en protocollen

Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid. Beleid en protocollen Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid Beleid en protocollen OBS De Viermaster Papendrecht 2014-2015 Inleiding In dit document staat omschreven welk beleid en welke protocollen gehanteerd

Nadere informatie

Doublure protocol Groep 1 t/m 8

Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Protocol Om tot een verantwoorde beslissing te komen ten aanzien van al of niet bevorderen volgen wij voor deze procedure onderstaand stappenplan: o De groepsleerkracht

Nadere informatie

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 EVALUATIE plan van aanpak schooljaar 2011-2012 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 Plan van aanpak 2011-2012 1. Professionele schoolcultuur Het team kan op aantoonbaar voldoende wijze functioneren door: resultaat-

Nadere informatie

Protocol Meer - en Hoogbegaafdheid Nutsschool Hertogin Johanna-Poolster

Protocol Meer - en Hoogbegaafdheid Nutsschool Hertogin Johanna-Poolster Protocol Meer - en Hoogbegaafdheid 1 Nutsschool Hertogin Johanna-Poolster De missie van de Nutsscholen en de NHJ-Poolster Op de Nutsscholen geven wij eigentijds onderwijs, passend bij wat de leerlingen

Nadere informatie

Overgangsprotocol VPCO

Overgangsprotocol VPCO Overgangsprotocol VPCO Vastgesteld november 2015 Overgangsprotocol FO-scholen Inleiding Ieder kind heeft recht op een ononderbroken ontwikkeling binnen het Funderend Onderwijs. In principe doorlopen leerlingen

Nadere informatie

Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3

Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3 Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3 Februari 2011 1 Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Protocol Overgang. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl

Protocol Overgang. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Protocol Overgang Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Inhoud Inleiding... 2 Hoofdstuk 1 Uitgangspunten met betrekking tot doorstroming...

Nadere informatie

Moderne onderwijskundige concepten

Moderne onderwijskundige concepten Werken aan kwaliteit op De Schakel Hieronder leest u over hoe wij zorgen dat De Schakel een kwalitatief goede school is en blijft. U kunt ook gegevens vinden over de recent afgenomen onderzoeken onder

Nadere informatie

Wereldoriëntatie. Wijzer door het verkeer. De kinderen in groep 7 nemen deel aan het verkeersexamen.

Wereldoriëntatie. Wijzer door het verkeer. De kinderen in groep 7 nemen deel aan het verkeersexamen. Onderwijsinhoud Activiteiten in de onderbouw Spelen is nog heel belangrijk voor de kleuters. De kinderen in groep 1 leren wat het is om de hele dag in een groep te zijn en wat de school allemaal van hen

Nadere informatie

SAMEN VOOR GEZOND DE KRENTENMIK HET SPECTRUM HET SPECTRUM. Integraal kindcentrum voor onderwijs en opvang. Hofsingel Wilhelminastraat Boslaan

SAMEN VOOR GEZOND DE KRENTENMIK HET SPECTRUM HET SPECTRUM. Integraal kindcentrum voor onderwijs en opvang. Hofsingel Wilhelminastraat Boslaan SAMEN VOOR GEZOND DE KRENTENMIK HET SPECTRUM HET SPECTRUM Hofsingel Wilhelminastraat Boslaan Integraal kindcentrum voor onderwijs en opvang Welkom OP Het Spectrum Elkaar de ruimte geven, SAMEN leren, SAMEN

Nadere informatie

Piramide. Dé educatieve methode voor alle jonge kinderen

Piramide. Dé educatieve methode voor alle jonge kinderen Voor- en vroegschoolse educatie Piramide Piramide Dé educatieve methode voor alle jonge kinderen Geeft jonge kinderen de kans zich optimaal te ontwikkelen Biedt houvast en ruimte voor pedagogisch medewerkers,

Nadere informatie

Informatiefolder Voor ouders 2014 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders

Informatiefolder Voor ouders 2014 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders Informatiefolder Voor ouders 2014 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders Jeugd 1. Opvoedingsondersteuning 2. Opstap 3. Naschoolse activiteiten 4. Rots en Water, weerbaarheidsproject

Nadere informatie

Overgang Protocol. Afspraken bij de overgang van de ene naar de andere groep. Basisschool Paulus

Overgang Protocol. Afspraken bij de overgang van de ene naar de andere groep. Basisschool Paulus Overgang Protocol Afspraken bij de overgang van de ene naar de andere groep Basisschool Paulus Castricum 2013-2014 Inhoud Hoofdstuk 1. Inleiding Hoofdstuk 2. Protocol verlengen/versnellen Tabijn Hoofdstuk

Nadere informatie

2 Algemene doelstelling en visie

2 Algemene doelstelling en visie 2 Algemene doelstelling en visie 2.1 Algemene doelstelling De groene kikker heeft als doel huiselijke en persoonlijke kinderopvang te bieden, die optimaal tegemoet komt aan de behoeften van de kinderen.

Nadere informatie

Informatie boekje groep 8

Informatie boekje groep 8 Informatie boekje groep 8 Groepsinformatie groep 8 1 Voorwoord Dit informatieboekje is bestemd voor de ouders van leerlingen in groep 8 In dit boekje willen we u een indruk geven van de leerstof en van

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD'

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' School : basisschool 'Pater van der Geld' Plaats : Waalwijk BRIN-nummer : 13NB Onderzoeksnummer : 94513 Datum schoolbezoek : 12 juni

Nadere informatie

Sabine Sommer is Interne begeleider van de bovenbouw.. Zij gaat vooral over de zorg van de kinderen.

Sabine Sommer is Interne begeleider van de bovenbouw.. Zij gaat vooral over de zorg van de kinderen. Informatie over de gang van zaken in leerjaar 5 Sabine Sommer is Interne begeleider van de bovenbouw.. Zij gaat vooral over de zorg van de kinderen. ALGEMEEN Het allerbelangrijkste vinden wij dat de kinderen

Nadere informatie

Protocol overgang groep 1 naar groep 2 Protocol overgang groep 2 naar groep 3

Protocol overgang groep 1 naar groep 2 Protocol overgang groep 2 naar groep 3 Fleringenbrink 2, 7544 XN Enschede tel.: 053-4308678 info@spoe.nl Protocol overgang groep 1 naar groep 2 Protocol overgang groep 2 naar groep 3 Algemeen..afname van Taal voor Kleuters en toets Ordenen.gegevens

Nadere informatie

Compacten bij rekenen

Compacten bij rekenen Compacten bij rekenen Kinderen die hoog scoren op de methode toetsen en op de Citotoetsen komen in aanmerking de oefenstof te compacten. Scores van 4.4 en hoger geven een A+ score aan. Deze kinderen hebben

Nadere informatie

Wij gaan met plezier naar school.

Wij gaan met plezier naar school. www.schoolbranst.be Wij gaan met plezier naar school. 3...onze visie Onze school is een landelijk gelegen dorpsschool, een groene school, waar we leven in verbondenheid met de natuur en met elkaar en handelen

Nadere informatie

Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8 Inhoud

Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8 Inhoud Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8 Inhoud Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8... 1 Onze visie betreffende doorstroming van leerlingen.... 2 Beleid doorstroming van groep 1 naar groep 2.... 2 Beleid

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE Heutink ICT ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE op de C.B.S. De Bruinhorst 22-5-2012 Inhoudsopgave Inleiding 3 Pagina 1. Burgerschap op de Bruinhorstschool 3 2. Kerndoelen 3 3. Visie 4 4. Hoofddoelen

Nadere informatie

SCHOOLCONCEPT. Schoolconcept

SCHOOLCONCEPT. Schoolconcept SCHOOLCONCEPT Schoolconcept Onze school Basisschool Het Molenven is een katholieke basisschool gelegen in Vught Noord. Onze school valt onder Stichting Leijestroom waar in totaal 10 basisscholen met circa

Nadere informatie

Informatiefolder ICBS OCTANT Schooljaar 2012-2013

Informatiefolder ICBS OCTANT Schooljaar 2012-2013 Adres: I.c.b.s. Octant Blauwe Ring 90A 1566 MZ Assendelft tel: 075-6573770 dependance: Blauwe Ring 89 1566 MX Assendelft tel: 075-6226716 Email: info@icb-octant.nl Website: www.icb-octant.nl Informatiefolder

Nadere informatie

C:\Users\admin\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\DY4SI3QT\Zorgstructuur de Reuzepas.doc

C:\Users\admin\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\DY4SI3QT\Zorgstructuur de Reuzepas.doc De zorgstructuur op de Reuzepas Het team van de Reuzepas heeft voor zichzelf de volgende missie geformuleerd: De Reuzepas biedt onderwijs, dat kinderen in een sociale, veilige en uitdagende leeromgeving

Nadere informatie

Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl

Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl Openbare basisschool De Windhoek: een kleine school met een groot karakter! Een school kiezen voor uw kind

Nadere informatie

Protocol begaafdheid op de Curtevenne

Protocol begaafdheid op de Curtevenne Parklaan 3, Kortenhoef Postbus 118, 1243 ZJ Kortenhoef (035) 656 10 19 info@curtevennesc hool.nl www.curtevennesch ool.nl Protocol begaafdheid op de Curtevenne Ieder kind uniek en toch lekker samen Niet

Nadere informatie

Toelichting ontwikkelingsperspectief

Toelichting ontwikkelingsperspectief Toelichting ontwikkelingsperspectief Dit document is bedoeld als achtergrond informatie voor de scholen, maar kan ook (in delen, zo gewenst) gebruikt worden als informatie aan ouders, externe partners

Nadere informatie

Protocol zittenblijven/doubleren

Protocol zittenblijven/doubleren Protocol zittenblijven/doubleren Doel van dit protocol Kan een kind overgaan naar een volgende groep of blijft het zitten? Met dit protocol willen we ouder(s)/verzorger(s) informeren hoe wij als school

Nadere informatie

Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid.

Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid. Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid. Een onderwijsprotocol tegen pesten houdt in dat door samenwerking het probleem van het pestgedrag bij kinderen wordt aangepakt. Hiermee willen

Nadere informatie

Algemene informatieavond groep 5-6

Algemene informatieavond groep 5-6 Algemene informatieavond groep Kindcentrum de Eik Burg. Willemeplein 8 EA Nieuwstadt Tel. 4483938 www.kcdeeik.nl Inhoud Presentatie Afspraken Pedagogisch klimaat Handelingsgericht werken Coöperatieve werkomgeving

Nadere informatie

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging Schoolplan 2015-2019 Inhoud: Verantwoording Motto, missie, visie, overtuigingen Doelen Samenvatting strategisch beleid van de vereniging 21 e eeuwse vaardigheden Schematische weergave van de vier komende

Nadere informatie

Beleid uitstroom leerlingen groep 8

Beleid uitstroom leerlingen groep 8 Beleid uitstroom leerlingen groep 8 Oktober 2014 Marion Kersten Inhoud Inleiding... 3 Het adviseringstraject... 4 Bepalen (pre)-advies.... 5 Het kind... 5 De methodegebonden toetsen... 6 De methode-onafhankelijke

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019

STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019 STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019 MISSIE DE VORDERING Vanuit een traditie van katholieke waarden en voor iedereen toegankelijk, verzorgen wij kwalitatief hoogstaand eigentijds basisonderwijs,

Nadere informatie

Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid

Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid Hoe kijken wij naar kinderen? Pedagogisch beleid Inleiding Wij vinden het belangrijk dat u uw kind met een gerust hart naar één van onze kindercentra brengt. In deze brochure laten wij u zien dat wij

Nadere informatie

KINDEREN DIE MEER KUNNEN

KINDEREN DIE MEER KUNNEN KINDEREN DIE MEER KUNNEN INLEIDING Op de IJwegschool staat het kind centraal. Het onderwijs wordt aangepast aan het kind en niet andersom. Doordat de leerkrachten handelingsgericht werken waarbij de onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013 Onderwijskundig Jaarplan CBS de Ark September 2013 In dit onderwijskundig jaarverslag vermelden we kort en bondig welke zaken prioriteit krijgen dit jaar en hoe we dit op gaan pakken. Uitwerking van de

Nadere informatie

Informatie basisschool Pius X Jordaansingel 20 Haaksbergen

Informatie basisschool Pius X Jordaansingel 20 Haaksbergen Informatie basisschool Pius X Jordaansingel 20 Haaksbergen Beste ouders/verzorgers, Fijn dat u basisschool Pius X als een potentiële basisschool voor uw kind ziet! Om u op hoofdlijnen een beeld te geven

Nadere informatie

toegelaten wordt. Uiteraard zal er in overleg met de ouders altijd naar een oplossing worden gezocht.

toegelaten wordt. Uiteraard zal er in overleg met de ouders altijd naar een oplossing worden gezocht. De zorg voor onze leerlingen Zorgbreedte Op de Koningin Emmaschool streven we ernaar om alle kinderen zo goed mogelijk te begeleiden. Naast de normale zorg die de leerkrachten aan de kinderen besteden,

Nadere informatie

Protocol doorstroom / versnellen

Protocol doorstroom / versnellen Protocol doorstroom / versnellen Achtergrond De Wet op het Primair Onderwijs schrijft voor dat ieder kind recht heeft op een ononderbroken ontwikkeling. Het is mogelijk dat een kind een vertraagde dan

Nadere informatie

Hieronder volgt een beknopte uitleg van de begrippen die u in het rapport zult tegenkomen.

Hieronder volgt een beknopte uitleg van de begrippen die u in het rapport zult tegenkomen. Onderbouwrapport In het onderbouwrapport waarderen wij alle genoemde aspecten ten opzichte van de leeftijd. Een waardering wordt uitgedrukt in een cijfer. U kunt via de beknopte omschrijvingen in het rapport

Nadere informatie

Protocol doubleren en versnellen

Protocol doubleren en versnellen CBS Merula email: info@merula.nl, website: www.merula.nl Bloemendaele 4, 3218 XA Heenvliet tel.: 0181-662551 fax.: 0181-665617 Protocol doubleren en versnellen CBS Merula is één van de scholen van www.vcodekring.nl

Nadere informatie

. De school uitgangspunten en visie. 1.1. Naam en logo. De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22).

. De school uitgangspunten en visie. 1.1. Naam en logo. De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22). . De school uitgangspunten en visie 1.1. Naam en logo De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22). Het betekent: de Heer heeft ons ruimte gemaakt. De Heer geeft ruimte om in vrede en liefde met

Nadere informatie

o.a. Carnaval, cito groep 1 en 2, protocol (meer)begaafdheid

o.a. Carnaval, cito groep 1 en 2, protocol (meer)begaafdheid Hofbode 5 11 januari 2016 o.a. Carnaval, cito groep 1 en 2, protocol (meer)begaafdheid Kerst 2015 Het is alweer een aantal weken geleden maar we kunnen terugkijken op een sfeervolle Kerst. We willen alle

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND GROEP 1/2 2014-2015

INFORMATIEAVOND GROEP 1/2 2014-2015 INFORMATIEAVOND GROEP 1/2 2014-2015 Het accent in groep 1/2 ligt op: - welbevinden op school (is de basis!) - zelfstandigheid vergroten - zelfwerkzaamheid (ontwikkelen van een positieve speel-, werk- en

Nadere informatie

rapportage Portfolio Naast het rapport gebruiken de kinderen ook een portfolio, die ze eens per jaar in een gesprek presenteren aan hun ouders.

rapportage Portfolio Naast het rapport gebruiken de kinderen ook een portfolio, die ze eens per jaar in een gesprek presenteren aan hun ouders. PROTOCOLLEN rapportage pag.: 1 datum: 21-11-2012 versie: 3 Doel Het doel van dit protocol is informeren m.b.t. de vormgeving, de invulling en de gang van zaken rond rapportage. Dit protocol bundelt al

Nadere informatie

Informatie. vakgebieden. Groep 6

Informatie. vakgebieden. Groep 6 Informatie vakgebieden Groep 6 Taal Gehanteerde methode: Taal in beeld - Spelling in beeld Uitgever: Zwijsen Taal in beeld is een taalmethode voor groep 4 tot en met 8 van het basisonderwijs. De methode

Nadere informatie

Protocol doubleren en versnellen

Protocol doubleren en versnellen Protocol doubleren en versnellen Omnis school T Opstapje Van Tilburghstraat 41 4438 AJ Driewegen tel: +31 - (0)113-653010 e-mail: tel. directeur S. Meulblok : 06-10730662 Vooraf In de wet op het onderwijstoezicht

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER School : R.K. basisschool Klavertje Vier Plaats : Eys BRIN-nummer : 10QB Onderzoeksnummer : 95001 Datum schoolbezoek : 23 augustus Datum

Nadere informatie

GEDRAGSPROTOCOL PCB MEESTER LALLEMAN

GEDRAGSPROTOCOL PCB MEESTER LALLEMAN GEDRAGSPROTOCOL PCB MEESTER LALLEMAN Hoe zien wij het graag ALGEMENE AFSPRAKEN 1.1 De school is een veilige school... We willen een school zijn waar kinderen, ouders/verzorgers en leerkrachten zich op

Nadere informatie

RESULTATEN. Rapportage bs Overhoven, Sittard

RESULTATEN. Rapportage bs Overhoven, Sittard RESULTATEN Rapportage bs Overhoven, Sittard 2014 1 ALGEMEEN 1.1 Inleiding Algemeen Het instrument de Kwaliteitsvragenlijst is een hulpmiddel om de kwaliteit van de school en/of het schoolbestuur in kaart

Nadere informatie

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013 7 Passend onderwijs 7.1 Algemeen Kinderen zijn nieuwsgierig en willen graag leren. Deze eigenschap hoort bij het kind zijn. Alle kinderen verdienen aandacht en zorg, maar zeker ook diegenen die moeite

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool Mikado. Iedere school stelt een dergelijk profiel op, dit is een wettelijke

Nadere informatie

Schoolplan van RKBS De Hoeksteen 2015-2019

Schoolplan van RKBS De Hoeksteen 2015-2019 Schoolplan van RKBS De Hoeksteen 2015-2019 RKBS De Hoeksteen Braillestraat 2 1561 JP Krommenie T: 075-6284336 E: info@de-hoeksteen.nl Schoolplan De Hoeksteen 2015-2019. Pagina 1 Inleiding. Hier treft u

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Basisschool Pius X

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Basisschool Pius X SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Basisschool Pius X 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool Pius X. Iedere school stelt een SOP op, dit is een wettelijke

Nadere informatie