Colofon. Wat te regelen na een overlijden ANBO Utrecht, november 2010 Uitgave van het landelijk bestuur 5 e druk ISBN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Colofon. Wat te regelen na een overlijden ANBO Utrecht, november 2010 Uitgave van het landelijk bestuur 5 e druk ISBN 90-75139-19-5"

Transcriptie

1 ANBO is de grootste onafhankelijke belangen- en emancipatieorganisatie voor senioren in Nederland, ongeacht geloofsovertuiging, levensbeschouwelijke, maatschappelijke of politieke opvatting. De seniorenbond is spreekbuis voor bijna ANBO- en FNV-senioren en wil de zelfstandigheid en de keuzevrijheid van ouderen vergroten, onder meer op het gebied van wonen, werken, vrije tijd, zorg en inkomen. Bovendien geeft ANBO aan leden persoonlijk advies en informatie, en biedt het culturele, sportieve en recreatieve activiteiten en aanzienlijke kortingen. ANBO is lid van FNV, NPCF, Age Europe en AARP Global Network. Meer informatie is te vinden op Colofon Wat te regelen na een overlijden ANBO Utrecht, november 2010 Uitgave van het landelijk bestuur 5 e druk ISBN Bestelkosten leden 3,50 Bestelkosten niet-leden 5,50 Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden. Overname van tekst en tabellen is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld en de ANBO daarvan schriftelijk in kennis wordt gesteld. Aan de inhoud van deze brochure kunnen geen rechten ontleend worden.

2

3 Wat te regelen na een overlijden

4 Wat te regelen na een overlijden Inhoud Wat te regelen na een overlijden Zaken rond de uitvaart Arts waarschuwen voor het opstellen van een verklaring van overlijden Nagaan of er een testament en/of codicil is Contact opnemen met de uitvaartondernemer Akte van overlijden vragen Eventueel verzekeringsmaatschappij informeren Zaken die op korte termijn geregeld moeten worden Verklaring van erfrecht laten opstellen Banken op de hoogte stellen Zaken die op langere termijn geregeld moeten worden Informeren van werkgever en instanties voor aanvragen of wijzigingen in uitkering of pensioen Overzicht krijgen over huishouduitgaven en vaste lasten Aanvragen van een (aanvullende) bijstandsuitkering Aanvragen van verlaging gemeentelijke en regionale belastingen Aangifte doen voor de inkomstenbelasting en erfbelasting Controleren hypotheekakte Opzeggen of wijzigen van verzekeringen Inleveren/bewaren of wijzigen paspoort, rijbewijs en trouwboekje Informeren van de verhuurder Meer weten? Nuttige adressen...27

5 Wat te regelen na een overlijden Na een sterfgeval komt er veel op de nabestaanden af. Het meest ingrijpende is natuurlijk het verwerken van het verlies van een naaste. En juist in zo'n moeilijke, emotionele tijd moeten er ook nog eens veel zakelijke dingen worden geregeld. In deze brochure geven we u een overzicht van de belangrijkste dingen die na een overlijden moeten worden geregeld. Naast het regelen van zaken rond de uitvaart (hoofdstuk 1), gaat het voornamelijk om allerlei financiële en administratieve zaken die soms op korte termijn (hoofdstuk 2) en soms op de wat langere termijn (hoofdstuk 3) afgehandeld dienen te worden. We besluiten met hoofdstukken over extra informatie en nuttige adressen (hoofdstuk 4 en 5). Het is goed mogelijk dat u, ook na lezing van deze brochure, moeite heeft om alle zaken goed af te handelen. Schroomt u dan niet om hulp te vragen, bijvoorbeeld aan een maatschappelijk werker of een Bureau Sociaal Raadslieden. Adressen van organisaties die hulp bieden vindt u in hoofdstuk 5. Wat te regelen na een overlijden 3

6 1 Zaken rond de uitvaart In dit hoofdstuk lichten we in achtereenvolgende paragrafen toe welke zaken u rond de uitvaart moet regelen: arts waarschuwen voor het opstellen van een verklaring van overlijden; nagaan of er een testament en/of codicil is; contact opnemen met de uitvaartondernemer; akte van overlijden vragen; eventueel verzekeringsmaatschappij informeren. 1 1 Arts waarschuwen voor het opstellen van een verklaring van overlijden Na een sterfgeval moet de huisarts of behandelend arts in een ziekenhuis, verpleeghuis of instelling op de hoogte worden gebracht. De arts geeft dan een verklaring van overlijden af, waarin de doodsoorzaak wordt weergegeven. Deze verklaring is noodzakelijk voor de aangifte van het overlijden. 1 2 Nagaan of er een testament en/of codicil is Het kan zijn dat de overledene in een testament of codicil speciale wensen met betrekking tot de uitvaart heeft opgenomen. Om erachter te komen of er een testament is, kunt u zich wenden tot een notaris of tot het Centraal Testamenten Register, zie hoofdstuk 5. 4 Wat te regelen na een overlijden Advieslijn

7 Blijkt er geen testament te zijn, dan is er nog de mogelijkheid dat de overledene een codicil heeft opgesteld. Een codicil is een handgeschreven wilsbeschikking waarin een aantal zaken geregeld kan worden, zoals de regeling van de begrafenis of crematie en de verdeling van bepaalde eigendommen. Voor het codicil bestaat geen centrale registratieplaats zoals voor het testament. U zult zich dus van tevoren op de hoogte moeten stellen van de opbergplaats. De overledene kan het codicil ook bij een notaris in bewaring hebben gegeven. Beschikt de overledene over een donorcodicil, dan is het van belang dat u de arts daar zo snel mogelijk van op de hoogte brengt. De arts kan weliswaar het Centraal Donorregister raadplegen, maar als de overledene een donorcodicil heeft ondertekend zonder dit te laten registreren, is dit ook rechtsgeldig. 1 3 Contact opnemen met de uitvaartondernemer Voor het regelen van een uitvaart is het gebruikelijk om contact op te nemen met een uitvaartondernemer. Ook een ander mag dit contact tot stand brengen. U kunt hierbij denken aan bijvoorbeeld een arts of het ziekenhuis waar de overledene verbleef. Het is niet verplicht een uitvaartondernemer in de hand te nemen. Wat te regelen na een overlijden 5

8 Heeft de overledene een natura-uitvaartverzekering afgesloten, dan dient u eerst de verzekeraar op de hoogte te brengen, voordat u contact opneemt met een uitvaartondernemer. Het kan namelijk zijn dat de verzekeringsmaatschappij afspraken heeft gemaakt met bepaalde uitvaartondernemers. Laat u de uitvaart door een ander verzorgen, dan waar de verzekeraar het contact meer heeft, dan wordt de uitkering lager. Overigens is in de polis van de naturaverzekering vastgelegd wat de verzekeraar precies regelt of vergoedt. Daarbij wordt meestal uitgegaan van een volledige, gemiddelde uitvaart. Heeft u extra wensen, dan moet u de kosten daarvan zelf betalen. Overigens is het aan te raden van tijd tot tijd te bekijken wat precies onder de dekking valt zodat nabestaanden niet voor ongewenste (extra) kosten komen te staan. Er kan in plaats van een natura-uitvaartverzekering ook een zogenaamde sommenverzekering zijn afgesloten. In dat geval wordt er bij overlijden een bepaald bedrag uitgekeerd, waarmee u de uitvaart kunt bekostigen. Overigens blijkt in de praktijk dat mensen vaak onderverzekerd zijn, zeker als het om oude polissen gaat waar geen indexering (jaarlijkse verhoging) op is toegepast. Het uit te betalen bedrag dekt dan bij lange na de kosten van de uitvaart niet, en de nabestaanden moeten in dat geval een groot deel zelf betalen. Om dit te voorkomen is het verstandig met enige regelmaat te controleren of het bedrag waarvoor u zich in de loop der jaren verzekerd heeft, nog toereikend is. 6 Wat te regelen na een overlijden Advieslijn

9 Aangezien een verzekeringsmaatschappij het geld pas uitkeert op het moment dat ze op de hoogte zijn van het overlijden, raden wij u aan om dit snel te doen. U kunt de verzekeraar schriftelijk op de hoogte brengen van het overlijden en een kopie van de akte van overlijden (zie hierna) meezenden. Is er geen uitvaartverzekering en is er ook geen geld voor de uitvaart gereserveerd, dan dienen de nabestaanden zelf de uitvaart te bekostigen. Een eenvoudige begrafenis of crematie kost ongeveer Hiervoor krijgt men het volgende basispakket: het verrichten van formaliteiten, opbaren in een uitvaartcentrum, de kist, de dragers, rouwauto met één volgauto, rouwkaarten, een plaats in een algemeen graf, crematieplechtigheid en bijzetten. Veel mensen vinden dit basispakket te karig en hebben extra wensen (duurdere kist, eigen graf, meerdere volgauto's e.d.). U moet er rekening mee houden dat de kosten dan al gauw met enkele duizenden euro's kunnen oplopen. Ook jaren later kunnen er nog kosten voor onderhoud van het graf komen. In een algemeen graf worden maximaal drie andere personen begraven. Deze graven worden meestal na 10 jaar geruimd; verlenging van deze periode is niet mogelijk. Een eigen graf is een graf voor één persoon of voor verschillende leden van een familie. Het grafrecht kan voor onbepaalde tijd of voor minimaal 20 jaar worden gevestigd en kan telkens voor 10 jaar worden verlengd. Grafkosten kunnen per gemeente verschillen. Wat te regelen na een overlijden 7

10 Wie onvoldoende middelen heeft om de uitvaart te betalen, kan een beroep doen op de Wet Werk en Bijstand (WWB). Voor een aanvraag tot bijstand kunt u terecht bij uw gemeente. 1 4 Akte van overlijden vragen De aangifte moet binnen 5 dagen na het overlijden bij de Burgerlijke Stand in de gemeente van overlijden worden gedaan. Hierbij moet de door de arts afgegeven verklaring van overlijden worden overgelegd. Gewoonlijk doet de uitvaartondernemer de aangifte. De aangifte kan echter ook worden gedaan door een ieder die op de hoogte is van het overlijden. De ambtenaar van de Burgerlijke Stand maakt de akte van overlijden op en geeft hiervan een kopie af. Dit is het officiële bewijs van het feit dat iemand overleden is en geeft toestemming tot het begraven of cremeren. 1 5 Eventueel verzekeringsmaatschappij informeren Als het overlijden een direct gevolg is van een ongeval en de overledene had een ongevallenverzekering afgesloten, dan dient de verzekeraar geïnformeerd te worden. In de meeste polissen is opgenomen dat binnen 48 uur na het overlijden dit bij de verzekeraar gemeld dient te worden. 8 Wat te regelen na een overlijden Advieslijn

11 2 Zaken die op korte termijn geregeld moeten worden Behalve zaken rond de uitvaart, zijn er nog verschillende zaken die op korte termijn geregeld moeten worden. We bespreken in afzonderlijke paragrafen de volgende onderwerpen: verklaring van erfrecht laten opstellen; banken op de hoogte stellen; informeren van werkgever en instanties voor aanvragen of wijzigingen in uitkering of pensioen; informeren van pensioenfonds; informeren van verhuurder; wijzigingen i.v.m. huurtoeslag. 2 1 Verklaring van erfrecht laten opstellen Een verklaring van erfrecht is een officieel document dat u vrijwel altijd nodig heeft bij bijvoorbeeld het deblokkeren van rekeningen of wijzigen van papieren die op naam van de overledene staan, maar ook voor het innen van uitkeringen, verzekeringsgelden en restituties van belastingen ten name van de overledene. De discussie of in alle gevallen een verklaring van erfrecht voor het regelen van bankzaken nodig is, is nog niet afgerond. In de verklaring, af te geven door een notaris naar keuze, wordt gemeld of er een testament is, wie de erfgenamen zijn, en voor welk deel. Wat te regelen na een overlijden 9

12 Bij de aanvraag van deze verklaring moet u meenemen: de akte van overlijden; uw identiteitsbewijs zoals uw paspoort en wanneer u de (huwelijks)partner bent, uw trouwboekje of samenlevingscontract; de namen en adressen van alle directe familieleden. De kosten van een verklaring van erfrecht kunnen variëren. Voor vergelijkingen kunt u terecht op 2 2 Banken op de hoogte stellen Aangezien bankinstellingen niet door de Burgerlijke Stand op de hoogte worden gebracht van het overlijden, is het zaak dat dit door uzelf, de notaris of de erfgenamen gedaan wordt. Dit kan het beste schriftelijk gedaan worden. De volgende gegevens zijn hierbij nodig: gegevens van de overledene; nummer van de rekening; betaalkaarten en leningen etc.; akte van overlijden, de verklaring van erfrecht; eventueel trouwboekje of samenlevingscontract; een schriftelijke toelichting om aan te geven wat de bedoeling is. 10 Wat te regelen na een overlijden Advieslijn

13 Met de verklaring van erfrecht kunt u op de onderstaande bankzaken invloed uitoefenen: Geblokkeerde rekening Een algemene regel is dat rekeningen die alleen op naam van de overledene staan, worden geblokkeerd zodra het bericht van overlijden is ontvangen. Dit betekent dat er geen geld opgenomen kan worden van deze rekeningen. Ook eventueel lopende volmachten komen te vervallen. Met volmachten worden hier bedoeld de machtigingen die derden hebben voor het opnemen van contant geld of het doen van overboekingen. Geblokkeerde rekeningen kunnen gedeblokkeerd worden na het overleggen van een verklaring van erfrecht. Vanaf dat moment kan weer geld opgenomen worden van die rekening. En/of rekening De zogenaamde en/of rekeningen, zoals bij echtparen en ongehuwd samenwonenden, worden meestal niet geblokkeerd. De overgebleven partner kan dus over het gehele tegoed blijven beschikken. Noodzakelijke betalingen Noodzakelijke betalingen worden bij de meeste banken doorbetaald. Sommige banken doen dit echter niet. Periodieke overschrijvingen Periodieke overschrijvingen en incassomachtigingen (zoals bijvoorbeeld de huur en de rekening voor de telefoon) gaan in de regel gewoon door. Wat te regelen na een overlijden 11

14 Voor zover het de overledene was die zijn handtekening had gezet, moet de overgebleven partner nog wel een nieuwe opdracht tekenen; dit regelt u in overleg met de bank. Indien de langstlevende partner echter besluit om de betalingen die door de overledene zijn gedaan definitief stop te zetten, moet hij/zij daartoe contact opnemen met de desbetreffende instantie die de betalingen ontvangt. Wijzigen en/of opheffen rekening Ook is het mogelijk om rekeningen op te heffen of te wijzigen. Met wijzigen wordt bedoeld een wijziging in de tenaamstelling, want de rekening blijft gewoon voortbestaan. Bij opheffen wordt daarentegen de gehele rekening stopgezet. Zoals u ziet zijn er verschillende soorten rekeningen en elke bank kan hier anders mee om gaan. Wij raden u dan ook aan om altijd contact op te nemen met de bankinstelling waar de overledene zijn/haar geld had ondergebracht. Laat u daar goed voorlichten, voordat u tot beslissingen overgaat. 12 Wat te regelen na een overlijden Advieslijn

15 3 Zaken die op langere termijn geregeld moeten worden 3 1 Informeren van werkgever en instanties voor aanvragen of wijzigingen in uitkering of pensioen Kort na het overlijden moet u van het overlijden op de hoogte brengen: werkgevers en/of instanties, zoals bijvoorbeeld de sociale dienst, uitvoeringsinstellingen sociale zekerheid, de Sociale Verzekeringsbank, zorgverzekeraar, particuliere verzekeringsmaatschappij of de gemeente. U kunt hierbij volstaan met een kopie van de akte van overlijden op te sturen naar de desbetreffende instantie. Werkgever Breng altijd de eventuele werkgever op de hoogte. Deze is namelijk verplicht een overlijdensuitkering uit te betalen aan de nabestaanden die van het inkomen van de overledene afhankelijk waren. Daarbij valt in eerste instantie te denken aan de echtgenoot/partner, en als die er niet meer is, de minderjarige kinderen. De uitkering geldt voor de resterende dagen van de maand van overlijden en de twee daarop volgende maanden. De hoogte van het maandbedrag is gelijk aan het laatstverdiende brutoloon. Omdat de overlijdensuitkering belasting- en premievrij is, zal het nettobedrag aanzienlijk hoger liggen dan het nettoloon dat voorheen werd ontvangen. Wat te regelen na een overlijden 13

16 Uitvoering Werknemersverzekeringen (UWV) Ontving de overledene een uitkering op grond van de Ziektewet (ZW), de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO; regeling voor 1 januari 2004) of de Werkloosheidswet (WW), dan moet u de uitvoeringsinstelling die de uitkering verstrekt ( de UWV) op de hoogte stellen van het overlijden. Bij het overlijden van een uitkeringsgerechtigde hebben de nabestaanden (partner of minderjarige kinderen) recht op een overlijdensuitkering. Deze bedraagt (bij volledige werkloosheid of arbeidsongeschiktheid) 100% van het dagloon over een maand volgend op de dag van overlijden. De uitkering is belasting- en premievrij. Sociale Verzekeringsbank (SVB) De SVB is belast met de uitvoering van de Algemene Ouderdomswet (AOW) en de Algemene Nabestaandenwet (ANW). Op het moment dat u 65 jaar wordt, komt u in aanmerking voor een AOW-pensioen. Wanneer beide partners 65 jaar of ouder en gehuwd of samenwonend waren, behoudt de achterblijvende partner van 65 jaar of ouder recht op een AOWpensioen. De hoogte van dit pensioen wordt echter herzien, omdat na het overlijden van de ene partner de ander niet meer als getrouwd of samenwonend beschouwd wordt. 14 Wat te regelen na een overlijden Advieslijn

17 Is de achterblijvende partner jonger dan 65 jaar, dan stopt het AOW-pensioen. In de meeste gevallen ontstaat dan wel recht op een nabestaandenpensioen op grond van de ANW (zie hierna). Het AOW-pensioen eindigt op de dag na het overlijden. Een overlijdensuitkering wordt uitbetaald aan de (huwelijks)partner met wie de overledene samenwoonde. Is er geen (huwelijks)partner, dan wordt de uitkering betaald aan eventuele minderjarige kinderen. Zijn die er ook niet, dan komt degene voor wie de overledene grotendeels in het levensonderhoud voorzag en met wie hij of zij in gezinsverband leefde in aanmerking. De overlijdensuitkering bestaat uit het brutomaandbedrag aan AOW-pensioen (zonder toeslag) en de vakantieuitkering waarop de overledene recht had. Het pensioen dat na de dag van overlijden te veel is uitbetaald wordt verrekend met de uitkering. De uitkering wordt in een keer uitbetaald en is belasting- en premievrij. Algemene Nabestaandenwet De ANW is op 1 juli 1996 in de plaats gekomen van de AWW (Algemene Weduwen en Wezenwet). De ANW verstrekt onder bepaalde voorwaarden een nabestaandenuitkering aan gehuwden en samenwonenden van wie de partner overlijdt. Wat te regelen na een overlijden 15

18 De volgende groepen hebben recht op ANW-uitkering: nabestaanden die geboren zijn voor 1950; nabestaanden die een kind tot 18 jaar verzorgen; nabestaanden die ten minste 45% arbeidsongeschikt zijn. De hoogte van het ANW-pensioen is maximaal 70% van het nettominimumloon. Als de nabestaande inkomen uit arbeid of in verband met arbeid heeft, wordt het ANW-pensioen verminderd. Een deel van het inkomen uit arbeid wordt vrijgelaten: 50% van het minimumloon plus een derde van het inkomen boven deze 50%. Inkomsten uit een sociale zekerheidsuitkering worden geheel op het ANW-pensioen in mindering gebracht. Voor inkomsten uit een VUT-regeling of een bovenwettelijke uitkering van de ex-werkgever geldt de vrijlating wel. Voor degenen die op 30 juni 1996 een AWW-pensioen ontvingen gold een overgangsregeling. Tot 1 januari 1998 hadden zij recht op een ongekort ANW-pensioen. Vanaf die datum geldt een inkomenstoets. Bij inkomsten uit arbeid geldt een vrijlating van 70% van het brutominimumloon plus een derde van het meerdere. Voor inkomsten in verband met arbeid (sociale uitkering) geldt een vrijlating van 70% van het brutominimumloon. Oud AWW-gerechtigden blijven na 1 januari 1998 recht houden op een inkomensonafhankelijk pensioen van 30% van het minimumloon. Op het overige deel van het ANW-pensioen zal het inkomen wel worden gekort, volgens de hiervoor beschreven regels. 16 Wat te regelen na een overlijden Advieslijn

19 Oorspronkelijk gold deze regeling alleen voor nabestaanden die zijn geboren voor 1 januari 1941, maar de regeling is eind 1997 versoepeld. Wij adviseren u altijd contact op te nemen met de SVB en u goed te laten voorlichten. De AOW/ANW wordt uitgevoerd vanuit districtskantoren waar u voor informatie over uw individuele situatie terecht kunt. Sociale Dienst / Centrum voor Werk en Inkomen Wanneer de overledene een bijstandsuitkering ontving, dient u de sociale dienst of het Centrum voor Werk en Inkomen (afhankelijk van uw gemeente) op de hoogte te brengen van het overlijden. De uitkering zal worden beëindigd of aan de nieuwe omstandigheden aangepast. U kunt deze instantie informeren door een kopie van de akte van overlijden op te sturen en het overlijden te vermelden op de inkomstenverklaring die u maandelijks dient in te leveren. Wat te regelen na een overlijden 17

20 Informeren van pensioenfonds Indien de overledene pensioen heeft opgebouwd dient u contact op te nemen met het pensioenfonds. De meeste pensioenregelingen kennen een nabestaandenpensioen, waarvoor in veel gevallen ook een ongehuwde partner in aanmerking komt. De naam van het pensioenfonds of de pensioenverzekeraar kunt u achterhalen via de bankafschriften of andere schriftelijke stukken van de overledene. Lukt het u niet om achter de gegevens te komen dan kunt u voor inlichtingen mogelijk bij de ex-werkgever of ex-collega's terecht. Voor informatie over pensioenfondsen die zijn gefuseerd of opgeheven (en waarbij de pensioenrechten zijn overgedragen aan een ander pensioenfonds) en voor adresinformatie kunt u terecht bij De Nederlandsche Bank (DNB), zie hoofdstuk 5. Zaken die op langere termijn geregeld moeten worden Op langere termijn moet u eventueel ook nog de volgende zaken regelen: overzicht krijgen over huishouduitgaven en vaste lasten; aanvragen van een (aanvullende) bijstandsuitkering; aanvragen van verlaging gemeentelijke en regionale belastingen; aangifte doen voor de inkomstenbelasting en erfbelasting; controleren hypotheekakte; opzeggen of wijzigen van verzekeringen; inleveren/bewaren of wijzigen paspoort, rijbewijs en trouwboekje; informeren van de verhuurder. 18 Wat te regelen na een overlijden Advieslijn

21 In de paragrafen hierna lichten we deze onderwerpen kort toe. 3 2 Overzicht krijgen over huishouduitgaven en vaste lasten Als iemand alleen achterblijft, gaan bijna altijd de inkomsten omlaag. Het is daarom belangrijk dat u een overzicht maakt van uw toekomstige inkomsten en uitgaven. In sommige gevallen kan men dan wel eens tot de conclusie komen dat een aanpassing van het bestedingsniveau nodig is om rond te komen. Voor hulp of informatie kunt u terecht bij het maatschappelijk werk bij u in de gemeente. Ook het NIBUD (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting) kan u met adviezen en informatie van dienst zijn (adres zie hoofdstuk 5). 3 3 Aanvragen van een (aanvullende) bijstandsuitkering Wanneer u als achterblijvende partner door het overlijden in inkomsten achteruit gaat en beneden de bijstandsnorm valt, kunt u krachtens de Wet Werk en Bijstand (WWB) een (aanvullende) uitkering vragen. Wanneer u beschikt over vermogen boven een bepaalde grens dan komt u voor bijstand niet in aanmerking. Zo mag een alleenstaande maximaal over 5480, (vermogen per 1 januari 2010) beschikken. Ook als u een eigen huis bezit waar veel eigen vermogen in zit, kunt u geen bijstand krijgen. Wel kan er dan soms via een bij de gemeente af te sluiten hypotheek (een zgn. krediethypotheek) voor gezorgd worden dat Wat te regelen na een overlijden 19

22 u maandelijks een inkomen krijgt, waarbij u langzaam op het eigen vermogen in het huis inteert. Voor informatie over de bijstandsuitkering kunt u terecht bij uw gemeente. 3 4 Aanvragen van verlaging gemeentelijke en regionale belastingen Het is verstandig om ook na te gaan of u voor sommige gemeentelijke en/of regionale belastingen en heffingen in aanmerking komt voor een verlaging. De regelingen die hiervoor gelden verschillen per gemeente. Wij raden u dan ook aan om hierover inlichtingen in te winnen bij de gemeente. Mocht u rechtsbijstand op dit gebied willen, dan kunt u contact op nemen met het Juridisch Loket, Bureau Sociaal Raadslieden, of de gratis belastingtelefoon. Adressen vindt u in hoofdstuk Aangifte doen voor de inkomstenbelasting en erfbelasting Bij een overlijden eindigt de belastingplicht en moeten de erfgenamen de belastingzaken van de overledene afwikkelen. Dit houdt in dat de aangifte van de inkomstenbelasting moet worden verzorgd. De erfgenamen ontvangen van de Belastingdienst bericht of en zo ja wanneer zij een aangifte voor de erfbelasting moeten doen. Voor hulp bij het invullen van de formulieren of voor meer 20 Wat te regelen na een overlijden Advieslijn

23 informatie kunt u terecht bij een Bureau Sociaal Raadslieden of het Juridisch Loket. Of u neemt contact op met de vestiging van de Belastingdienst die het verzoek heeft gedaan. 3 6 Controleren hypotheekakte Wanneer u een hypotheek heeft op het huis dat u met de overledene bewoonde, is het verstandig de hypotheekakte te controleren. Vaak is er een clausule opgenomen die bepaalt wat er met de hypotheek, het huis en de bewoning gebeuren moet na het overlijden van de partner. Voor rechtsbijstand kunt u contact opnemen met het Juridisch Loket of Bureau Sociaal Raadslieden. Tevens kan de notaris of de notaristelefoon u van informatie voorzien. 3 7 Opzeggen of wijzigen van verzekeringen Na een sterfgeval moeten de maatschappijen bij wie de overledene verzekeringen had ondergebracht op de hoogte worden gesteld. Het is aan te raden om zelf eens de verzekeringspolissen door te nemen, omdat deze kunnen veranderen bij een overlijden. Stonden de polissen op naam van de overledene, dan zal in ieder geval de tenaamstelling moeten worden gewijzigd. In een aantal gevallen zal de verzekering moeten worden beëindigd, Wat te regelen na een overlijden 21

24 waarbij soms premierestitutie mogelijk is. Sommige lopende verzekeringen kunnen na een overlijden premievrij worden. Laat u daarom goed voorlichten door uw verzekeraar of tussenpersoon. 3 8 Inleveren/bewaren of wijzigen paspoort, rijbewijs en trouwboekje Er bestaat voor deze documenten en andere officiële stukken geen inleverplicht. Als u deze documenten wilt bewaren, zorg er dan goed voor dat ze niet in handen van derden kunnen komen, die hier misbruik van kunnen maken. Was u getrouwd, dan moet het bevolkingsregister in het paspoort aangeven dat de partner is overleden. Heeft de overledene kinderen op zijn/haar paspoort staan, dan moeten deze kinderen overgeschreven worden naar het paspoort van de achtergebleven partner of een eigen paspoort krijgen. Tot 26 juni 2012 kunt u uw kind(eren) tot en met 15 jaar laten bijschrijven in uw paspoort. Het kind heeft dan geen eigen paspoort nodig. Een kind van 14 jaar of ouder moet zich wel kunnen identificeren (identificatieplicht) maar dat kan ook met een identiteitskaart (ID-kaart). Om een kind bij te schrijven, moet u wel het gezag over uw kind hebben. Bijschrijving op uw IDkaart is niet mogelijk. Vanaf 26 juni 2012 is het bijschrijven van uw kind in uw paspoort niet meer mogelijk. Alle kinderen moeten dan over een eigen reisdocument beschikken. 22 Wat te regelen na een overlijden Advieslijn

25 3 9 Informeren van de verhuurder Bewoonde de overledene een huurhuis, dan dient de verhuurder op de hoogte te worden gebracht van het overlijden. Was de overledene alleenstaand, dan eindigt het huurcontract twee maanden na het overlijden en dient de woning dan ook ontruimd te zijn, tenzij de verhuurder akkoord gaat met een andere afspraak. Was de overledene gehuwd of samenwonend, dan hangt het van een aantal omstandigheden af wat de gevolgen voor de achterblijvende partner zijn. Stond het huurcontract op naam van de overledene dan is de huwelijks- of officieel geregistreerde partner automatisch medehuurder. Dat betekent dat na het overlijden de huur vanzelf overgaat op de partner. De verhuurder kan dat niet verhinderen. Bij niet-geregistreerde samenwonenden ligt de situatie iets anders. Is tijdens de samenwoning het medehuurderschap aangevraagd en verkregen, dan heeft de partner dezelfde rechten als een gehuwde: de huur gaat automatisch over op de overblijvende partner. Was er geen sprake van officiële medehuur, dan kunnen er wel problemen ontstaan. In ieder geval loopt de huur nog zes maanden door. Maar daarna kan de verhuurder weigeren de huurovereenkomst voort te zetten. Wil de partner dan toch in het huis blijven wonen, dan zal deze daartoe een verzoek moeten indienen bij de rechter. Een dergelijk verzoek heeft weinig kans van slagen als de partner financieel niet in staat is de huur te betalen, er geen Wat te regelen na een overlijden 23

26 sprake was van een duurzame samenwoning of een (eventueel noodzakelijke) woonvergunning niet kan worden verkregen. Was de overledene een alleenstaande ouder, dan zullen de kinderen het huis binnen twee maanden moeten verlaten, tenzij zij medehuurder waren. In sommige gevallen kunnen zij ook bij het ontbreken van het medehuurderschap aan de kantonrechter verzoeken de huur voort te zetten. Dan moet wel kunnen worden aangetoond dat zij de intentie hadden langdurig bij de overledene in te wonen, bijvoorbeeld omdat zij deze wegens ziekte of ouderdom verzorgden. Bovendien moet aan alle hiervoor genoemde eisen worden voldaan: financieel in staat de huur te betalen, duurzame samenwoning en een woonvergunning. 24 Wat te regelen na een overlijden Advieslijn

27 4 Meer weten? Zoals u gemerkt heeft, moet er bij een sterfgeval veel geregeld worden. Niet elk onderwerp zal echter voor iedereen gelden. Wij hopen dat u met deze brochure een goed overzicht heeft gekregen over wat te doen als u met een overlijden geconfronteerd wordt. Uiteraard kan in een korte brochure niet alles tot in details worden vermeld. Heeft u behoefte aan meer informatie, dan biedt mogelijk de Gids na een overlijden uitkomst. Deze gids, uitgegeven door de Landelijke Stichting Rouwbegeleiding (LSR), gaat verder in op de hiervoor beschreven onderwerpen. Bovendien wordt veel aandacht gegeven aan de emotionele verwerking. De vele adviezen en suggesties die in de Gids zijn opgenomen kunnen u ondersteunen bij het verwerken van het verlies (het adres vindt u in hoofdstuk 5). De Gids na een overlijden kunt u bestellen bij de LSR. Overigens wordt de gids ook vaak (gratis of tegen betaling) verstrekt door de uitvaartondernemer. Bij de LSR kunt u tevens terecht voor algemene inlichtingen over rouw en verliesverwerking, adressen van rouwgroepen, rouwtherapeuten, belangenorganisaties en titels van boeken en artikelen over rouw. Wat te regelen na een overlijden 25

Uw inkomen zonder uw partner

Uw inkomen zonder uw partner Informatie over uitkeringen na overlijden Uw inkomen zonder uw partner Inkomen na een overlijden Een partner verliezen is een nare gebeurtenis. Er verandert heel veel. Ook uw inkomen wordt anders. Daar

Nadere informatie

Algemene informatie voor nabestaanden

Algemene informatie voor nabestaanden Algemene informatie voor nabestaanden Als er iemand overlijdt, komt er veel op de nabestaanden af. Ook met de bank waarvan de overledene klant was moet er het nodige geregeld worden. In dit document hebben

Nadere informatie

Checklist. Hoe te handelen na een overlijden?

Checklist. Hoe te handelen na een overlijden? Checklist Hoe te handelen na een overlijden? In deze checklist staan de belangrijkste punten die moeten worden afgehandeld na het overlijden. U kunt in de eerste kolom aanvinken wat is gedaan. De tweede

Nadere informatie

Checklist. Hoe te handelen na een overlijden?"

Checklist. Hoe te handelen na een overlijden? Checklist Hoe te handelen na een overlijden?" Checklist Hoe te handelen na een overlijden? pagina 1 In deze checklist staan de belangrijkste punten die moeten worden afgehandeld na het overlijden. U kunt

Nadere informatie

Algemene informatie voor nabestaanden

Algemene informatie voor nabestaanden Algemene informatie voor nabestaanden Als er iemand overlijdt, komt er veel op de nabestaanden af. Ook met de bank waarvan de overledene klant was moet er het nodige geregeld worden. In dit document hebben

Nadere informatie

CHECKLIST NA OVERLIJDEN

CHECKLIST NA OVERLIJDEN Deze checklist is bedoeld voor nabestaanden en heeft als doel u te helpen gedurende de intensieve periode van het regelwerk na een overlijden. Iedere situatie na een overlijden is anders, mogelijk is voor

Nadere informatie

BLG Wonen Nabestaandenservice

BLG Wonen Nabestaandenservice BLG Wonen Nabestaandenservice Wil je meer weten? Op blgwonen.nl vind je uitgebreide informatie over alles wat er bij een overlijden moet worden geregeld. Nabestaandenservice Wanneer een dierbare is overleden,

Nadere informatie

Regeling Anw-aanvulling. Een verzekering tegen het Anw-hiaat. De Algemene nabestaandenwet. De verzekering tegen het Anw-hiaat bij het pensioenfonds

Regeling Anw-aanvulling. Een verzekering tegen het Anw-hiaat. De Algemene nabestaandenwet. De verzekering tegen het Anw-hiaat bij het pensioenfonds Regeling Anw-aanvulling Een verzekering tegen het Anw-hiaat De Algemene nabestaandenwet (Anw) De verzekering tegen het Anw-hiaat bij het pensioenfonds TNT Express 4 6 Meer weten? www.pensioentntexpress.nl

Nadere informatie

De mensen van wie u houdt en de Ahold Pensioenregeling

De mensen van wie u houdt en de Ahold Pensioenregeling Het overlijden van jou of je partner is iets waar je liever niet te lang bij stilstaat. Maar eigenlijk zou je dat zo af en toe wel moeten doen. Gewoon om te kijken of je alles goed geregeld hebt. Jan Coen

Nadere informatie

Actualiteit en Achtergrond

Actualiteit en Achtergrond Actualiteit en Achtergrond Partnertoeslag AOW 2015 1. Inleiding In 1996 besloot de toenmalige regering om de partnertoeslag in de AOW per 1 januari 2015 te laten vervallen. Nu is het zo dat iedereen die

Nadere informatie

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2013. Nieuwsbericht 25-06-2013

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2013. Nieuwsbericht 25-06-2013 Uitkeringsbedragen per 1 juli 2013 Nieuwsbericht 25-06-2013 Per 1 juli 2013 worden de AOW, ANW, WW, WIA, WAO, TW, Wajong, Wwb, IOAW en IOAZ aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk minimumloon

Nadere informatie

Als een naaste komt te overlijden

Als een naaste komt te overlijden Als een naaste komt te overlijden Hulp bij de afhandeling van bankzaken Als een naaste komt te overlijden Het overlijden van een naaste heeft veel impact op familie en vrienden. Er moet van alles geregeld

Nadere informatie

Om niet te vergeten...

Om niet te vergeten... Om niet te vergeten... H O m n i e t t e v e r g e t e n... 0 1 Hoe nu verder..? Het besluit om dit boekje open te slaan, was voor u misschien een hele stap. Want over de dood praten en denken we het liefst

Nadere informatie

Over persoonlijke wensen, nabestaanden en praktisch regelwerk.

Over persoonlijke wensen, nabestaanden en praktisch regelwerk. Over persoonlijke wensen, nabestaanden en praktisch regelwerk. A L S J E V A N E E N B I J Z O N D E R L E V E N H O U D T, Z O R G J E O O K V O O R E E N B I J Z O N D E R A F S C H E I D Over persoonlijke

Nadere informatie

Een. erfenis. afwikkelen. www.limesnotarissennieuwkoop.nl

Een. erfenis. afwikkelen. www.limesnotarissennieuwkoop.nl Een erfenis afwikkelen www.limesnotarissennieuwkoop.nl Als iemand overlijdt, is het afhandelen van de erfenis niet het eerste waaraan nabestaanden denken. Toch moet na een overlijden een en ander worden

Nadere informatie

Regeling Anw-aanvulling

Regeling Anw-aanvulling Regeling Anw-aanvulling Een verzekering tegen het Anw-hiaat De Algemene nabestaandenwet (Anw) De verzekering tegen het Anw-hiaat bij het pensioenfonds van PostNL en TNT Express 4 6 Meer weten? www.pensioenpostnl.nl

Nadere informatie

Sociale verzekeringen en uitkeringen (januari) 2012 Premieoverzicht

Sociale verzekeringen en uitkeringen (januari) 2012 Premieoverzicht Sociale verzekeringen en uitkeringen (januari) 2012 Premieoverzicht Premies per 1 januari 2012 Volksverzekeringen (premieafdracht aan Belastingdienst) premie % AOW ANW AWBZ werkgever - - - werknemer 17,91

Nadere informatie

Als u premies betaalt voor een lijfrenteverzekering of een andere inkomensvoorziening

Als u premies betaalt voor een lijfrenteverzekering of een andere inkomensvoorziening 2 7 Betaalt u premies voor een of andere en? Dan kan het zijn dat u de premies mag aftrekken van uw inkomen. In deze brochure leest u meer over de aftrekmogelijkheden en waarmee u rekening moet houden

Nadere informatie

zorg dat alles goed geregeld is IK BEPAAL ALLES ZELF

zorg dat alles goed geregeld is IK BEPAAL ALLES ZELF { Ik} zorg dat alles goed geregeld is { } Ik zorg dat alles goed geregeld is Mijn afscheid. Mijn wensen. 2 } Ooit komt er moment waarop uw persoonlijke wensen het grootste respect verdienen. Ooit komt

Nadere informatie

De nabestaandenregeling van SBZ

De nabestaandenregeling van SBZ De nabestaandenregeling van SBZ De SBZ pensioenregeling biedt ook zekerheid voor uw gezin. Als u overlijdt, dan is er voor uw nabestaanden nabestaandenpensioen en wezenpensioen. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

Checklist bij het administratief afhandelen na een overlijden. Te ondernemen stappen tot aan de plechtigheid.

Checklist bij het administratief afhandelen na een overlijden. Te ondernemen stappen tot aan de plechtigheid. Checklist bij het administratief afhandelen na een overlijden. Te ondernemen stappen tot aan de plechtigheid. Dagen tot aan de plechtigheid. Informeer de werkgever/uitkeringsinstelling. Laat een Verklaring

Nadere informatie

De uitkeringsbedragen per 1 januari 2014

De uitkeringsbedragen per 1 januari 2014 De uitkeringsbedragen per 1 januari 2014 Per 1 januari 2014 worden de AOW, ANW, WW, WIA, WAO, TW, Wajong, WWB, IOAW en IOAZ aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk minimumloon per 1 januari

Nadere informatie

Leidraad Wel of geen ongehuwden AOW?

Leidraad Wel of geen ongehuwden AOW? Leidraad Wel of geen ongehuwden AOW? De gevolgen voor het AOW-pensioen en de eigen bijdrage AWBZ als uw partner in een verpleeg- of verzorgingshuis verblijft. Deze leidraad is bedoeld voor echtparen waarvan

Nadere informatie

Anw: uitkering bij overlijden

Anw: uitkering bij overlijden Anw: uitkering bij overlijden Inhoud Wat is de Anw 2 Voor wie is de Anw 2 Wanneer krijgt u Anw 3 Als u een kind onder 18 jaar heeft 6 Inkomsten 7 Hoeveel is de Anw 8 Hoe lang duurt de Anw-uitkering 8 Wat

Nadere informatie

het overlijden moet worden gemeld en bankzaken

het overlijden moet worden gemeld en bankzaken 5Instanties waaraan het overlijden moet worden gemeld en bankzaken Erfgenamen, legatarissen of begiftigden die tot de nalatenschap komen en een netto-erfdeel verkrijgen, moeten op de waarde van dat netto-erfdeel

Nadere informatie

VAAK VERGETEN VRAGEN TOP 10 EN ALLES WAT U MOET WETEN OVER EEN OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING

VAAK VERGETEN VRAGEN TOP 10 EN ALLES WAT U MOET WETEN OVER EEN OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING VAAK VERGETEN VRAGEN TOP 10 EN ALLES WAT U MOET WETEN OVER EEN OVERLIJDENSRISICOVERZEKERING Natuurlijk hoopt u dat u nog lang gezond blijft en dat u oud mag worden. Maar helaas is dit niet voor iedereen

Nadere informatie

Een verantwoorde hypotheek

Een verantwoorde hypotheek Een verantwoorde hypotheek Rapport Uw gegevens de heer Jansen (Jeroen) mevrouw Pietersen (Hanneke) Datum 11 december 2012 Kantoorgegevens Hypotheek- & Assurantiekantoor Oversteegen Darthuizerberg 1 3825

Nadere informatie

Een verantwoorde hypotheek

Een verantwoorde hypotheek Een verantwoorde hypotheek Rapport Uw gegevens de heer Voorbeeld mevrouw Voorbeeld Datum 24 mei 2013 Kantoorgegevens Richards B.V. Mozartstraat 13 5102 BE DONGEN Tel: 0162-850 690 Uw Adviseur Peter Richards

Nadere informatie

INLEIDING. 1 Maatregelen te nemen bij leven (Hoofdstuk 1, Handleiding nabestaanden) 09.00 tot 14.00 uur. (www. notaris.nl/notaristelefoon)

INLEIDING. 1 Maatregelen te nemen bij leven (Hoofdstuk 1, Handleiding nabestaanden) 09.00 tot 14.00 uur. (www. notaris.nl/notaristelefoon) INLEIDING De praktijk leert dat het aanbeveling verdient de belanghebbende(n) tijdens het leven volledig in te wijden in financiële en andere zaken. Zonder aanspraak te willen maken op volledigheid wordt

Nadere informatie

Woningcorporatie Wateringen

Woningcorporatie Wateringen Woningcorporatie Wateringen 2 Op zoek naar een (huur)woning. Op zoek naar een (huur)woning in de Westlandse kernen Wateringen of Kwintsheul? Dan bent u bij Woningcorporatie Wateringen aan het goede adres.

Nadere informatie

Gegevens. 2. Verzekering. Polisnummer. Reden overdracht Datum overdracht. 3. Nieuwe deelnemer

Gegevens. 2. Verzekering. Polisnummer. Reden overdracht Datum overdracht. 3. Nieuwe deelnemer formulier overdracht verzekering Polisnummer Datum ontvangst Wanneer gebruikt u dit formulier? U heeft een levensverzekering bij de Onderlinge s-gravenhage en bent deelnemer. Met dit formulier informeert

Nadere informatie

Overlijden en uw pensioen

Overlijden en uw pensioen Overlijden en uw pensioen Bij pensioenfonds Metaal en Techniek bouwt u een inkomen op voor als u stopt met werken. U bouwt ook pensioen op voor uw partner en kinderen, voor als u er zelf niet meer bent.

Nadere informatie

Reglement TIJDELIJK AANVULLEND NABESTAANDENPENSIOEN (ANW-hiaat verzekering)

Reglement TIJDELIJK AANVULLEND NABESTAANDENPENSIOEN (ANW-hiaat verzekering) Reglement TIJDELIJK AANVULLEND NABESTAANDENPENSIOEN (ANW-hiaat verzekering) van de vereniging Het Pensioenfonds voor het personeel van de ANWB, gevestigd te 's-gravenhage Datum: 1 januari 2015 INLEIDING

Nadere informatie

Uw partner en uw pensioen

Uw partner en uw pensioen Uw partner en uw pensioen 2 Ik wil mijn partner goed verzorgd achterlaten Uw partner en uw pensioen Als deelnemer aan het Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT) bouwt u niet alleen pensioen op voor uw

Nadere informatie

Reglement Anw-hiaatpensioen

Reglement Anw-hiaatpensioen Vastgesteld in de bestuursvergadering van 5 december 2013 H. Langeveld, voorzitter P. Dijkstra, secretaris Postbus 94202, 1090 GE Amsterdam Bestuursmanagement: Mol & Pensioen T 035-642 29 21 M 06-832 33

Nadere informatie

Uitkeringsbedragen per 1 januari 2015

Uitkeringsbedragen per 1 januari 2015 Uitkeringsbedragen per 1 januari 2015 Per 1 januari 2015 worden de AOW, Anw, WW, WIA, WAO, ZW, TW, Wajong, Participatiewet (voorheen WWB), IOAW en IOAZ aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk

Nadere informatie

Testament & overlijden

Testament & overlijden Ciska Sikkel-Spierenburg Testament & overlijden Wat moet u regelen? 5 e druk, augustus 2012 Copyright 2012 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

Budget & Bewind. Intakeformulier. Burgerservicenummer : Identiteitsbewijs + nummer : Geldig tot : Nationaliteit : Verblijfsvergunning :

Budget & Bewind. Intakeformulier. Burgerservicenummer : Identiteitsbewijs + nummer : Geldig tot : Nationaliteit : Verblijfsvergunning : Budget & Bewind Postbus 229 5201 AE 's-hertogenbosch T. 06 456 925 70 E info@budget-bewind.nl W www.budget-bewind.nl Intakeformulier A. Persoonsgegevens Naam : Voorletters : Voornamen : Roepnaam : Geslacht

Nadere informatie

Anw: uitkering bij overlijden

Anw: uitkering bij overlijden Anw: uitkering bij overlijden Inhoud Wat is de Anw 2 Voor wie is de Anw 2 Wanneer krijgt u Anw 3 De halfwezenuitkering 6 Inkomsten 7 Hoeveel is de Anw 8 Hoe lang duurt de Anw-uitkering 8 Wat gaat er van

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Nabestaandenuitkering Anw. Wanneer krijgt u een nabestaandenuitkering Anw 4 Soms toch geen Anw Uitkeringsbedragen Inhoudingen

Inhoudsopgave. Nabestaandenuitkering Anw. Wanneer krijgt u een nabestaandenuitkering Anw 4 Soms toch geen Anw Uitkeringsbedragen Inhoudingen Inhoudsopgave Wanneer krijgt u een nabestaandenuitkering Anw 4 Soms toch geen Anw Uitkeringsbedragen Inhoudingen Uw eigen inkomsten 6 Drie soorten inkomsten Uitkering uit een ander land Wanneer eindigt

Nadere informatie

EXTRA. van. Naam:.. Geboortedatum:.. Sofi-nummer:..

EXTRA. van. Naam:.. Geboortedatum:.. Sofi-nummer:.. EXTRA van Naam:.. Geboortedatum:.. Sofi-nummer:.. Sneek, 2012 Een woord vooraf. Een sterfgeval in de familie betekent, dat er binnen korte tijd van alles en nog wat geregeld moet worden. Wanneer de nodige

Nadere informatie

Anw-hiaatverzekering

Anw-hiaatverzekering Anw-hiaatverzekering Het Smurfit Kappa Pensioen kent een partner- en een wezenpensioen. Zo zorgt het Smurfit Kappa Pensioenfonds ( het Pensioenfonds ) na uw overlijden voor een inkomen voor uw nabestaanden,

Nadere informatie

Sociale Verzekeringen per 1 januari 2011

Sociale Verzekeringen per 1 januari 2011 Sociale Verzekeringen per 1 januari 2011 Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 januari 2011 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds. ANW Hiaatreglement. 28 oktober 2008

Stichting Metro Pensioenfonds. ANW Hiaatreglement. 28 oktober 2008 Stichting Metro Pensioenfonds ANW Hiaatreglement Inhoudsopgave BEGRIPSOMSCHRIJVINGEN... 1 DEELNEMERSCHAP... 1 KEUZEMOGELIJKHEID ANW-HIAATPENSIOEN... 1 AANVANG EN WIJZIGING VAN DE VERZEKERING VAN ANW-HIAATPENSIOEN...

Nadere informatie

Arbeidsongeschikt Wonen in België, uitkering of pensioen uit Nederland

Arbeidsongeschikt Wonen in België, uitkering of pensioen uit Nederland Arbeidsongeschikt Wonen in België, uitkering of pensioen uit Nederland Inhoud In welk land bent u sociaal verzekerd? 2 Hoe zit het met uw ouderdomspensioen? 2 Hoe zit het met uw nabestaandenuitkering?

Nadere informatie

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2015

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2015 Uitkeringsbedragen per 1 juli 2015 Per 1 juli 2015 worden de AOW, Anw, WW, WIA, WAO, ZW, TW, Wajong, Participatiewet (voorheen WWB), IOAW en IOAZ aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk

Nadere informatie

Extra inkomen voor uw partner. Het Anw-pensioen van Pensioenfonds Vervoer

Extra inkomen voor uw partner. Het Anw-pensioen van Pensioenfonds Vervoer Extra inkomen voor uw partner Het Anw-pensioen van Pensioenfonds Vervoer Waarom deze brochure? Als u komt te overlijden, dan wilt u dat uw partner en eventuele kinderen goed verzorgd achterblijven. Het

Nadere informatie

Extra Pensioen Sparen. Algemene informatie na overlijden

Extra Pensioen Sparen. Algemene informatie na overlijden Extra Pensioen Sparen. Algemene informatie na overlijden Inhoud 1. Wat gebeurt er met Extra Pensioen Sparen, als de rekeninghouder 3 is overleden? 2. Wat is Extra Pensioen Sparen? 4 3. De verdeling van

Nadere informatie

Uitkeringsbedragen per 1 januari 2016

Uitkeringsbedragen per 1 januari 2016 Uitkeringsbedragen per 1 januari 2016 Per 1 januari 2016 worden de Participatiewet (voorheen WWB), IOAW en IOAZ, AOW, Anw, Wajong, WW, WIA, WAO, ZW en TW aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk

Nadere informatie

Extra Pensioen Inkomen. Algemene informatie na overlijden

Extra Pensioen Inkomen. Algemene informatie na overlijden Extra Pensioen Inkomen. Algemene informatie na overlijden Inhoud 1. Wat gebeurt er met Extra Pensioen Inkomen, als de rekeninghouder 3 is overleden? 2. Wat is Extra Pensioen Inkomen? 4 3. De verdeling

Nadere informatie

Pensioen- en inkomensscan. Dhr. A. WERKNEMER en Mevr. B. PARTNER. Aangeboden door: De Pensioenafdeling M.A. de Frel Hellingweg 98B 2583 WH Den Haag

Pensioen- en inkomensscan. Dhr. A. WERKNEMER en Mevr. B. PARTNER. Aangeboden door: De Pensioenafdeling M.A. de Frel Hellingweg 98B 2583 WH Den Haag Pensioen- en inkomensscan Dhr. A. WERKNEMER en Mevr. B. PARTNER Aangeboden door: De Pensioenafdeling M.A. de Frel Hellingweg 98B 2583 WH Den Haag T 070-3383088 info@depensioenafdeling.nl www.depensioenafdeling.nl

Nadere informatie

Persoonlijk en vertrouwd

Persoonlijk en vertrouwd Persoonlijk en vertrouwd 2 Uitvaartzorg met een persoonlijk gezicht Graag stellen we ons aan u voor: wij zijn John en Margaret Spanjersbergh. Sinds 2001 bieden wij kwalitatief hoogstaande uitvaartzorg

Nadere informatie

Werkloos. Lees alles over de gevolgen van werkloosheid voor uw pensioen

Werkloos. Lees alles over de gevolgen van werkloosheid voor uw pensioen Werkloos Lees alles over de gevolgen van werkloosheid voor uw pensioen Leeswijzer Deze brochure is opgebouwd uit vier delen: Wat houdt 1. Wat houdt in? In dit eerste deel vindt u algemene informatie. Ook

Nadere informatie

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij

Nadere informatie

Sociale Verzekeringen per 1 juli 2012

Sociale Verzekeringen per 1 juli 2012 Sociale Verzekeringen per 1 juli 2012 Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 juli 2012 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan het wettelijk

Nadere informatie

BEWAAR UW PENSIOENOVERZICHT ZORGVULDIG. LEES OOK DE TOELICHTING. DEZE IS ONDERDEEL VAN HET UNIFORM PENSIOENOVERZICHT.

BEWAAR UW PENSIOENOVERZICHT ZORGVULDIG. LEES OOK DE TOELICHTING. DEZE IS ONDERDEEL VAN HET UNIFORM PENSIOENOVERZICHT. Stand per 31 december 2008 Uw pensioenregeling bij Bijvoorbeeld N.V. Uitkeringsovereenkomst Voorbeeldwerkgever B.V. Kenmerk: 987456 U krijgt elk jaar een pensioenoverzicht omdat u deelneemt in een pensioenregeling

Nadere informatie

Een verantwoorde hypotheek

Een verantwoorde hypotheek Een verantwoorde hypotheek Rapport Uw gegevens de heer V. Beeld (Voor) mevrouw T. Beeld (Testa) Datum 22 mei 2014 Kantoorgegevens DUBBEL-Z Advieskantoor Vergierdeweg 288 2026 ZK HAARLEM Tel: 023-563 5670

Nadere informatie

(Echt)scheiding en uw pensioen

(Echt)scheiding en uw pensioen (Echt)scheiding en uw pensioen 20141113 (echt)scheiding en uw pensioen def.docxn INHOUD PAGINA 1. Inleiding 2 2. Ouderdomspensioen 3 2.1. Uw ouderdomspensioen bij het einde van de partnerrelatie 3 2.2.

Nadere informatie

Sociale verzekeringen per 1 januari 2010

Sociale verzekeringen per 1 januari 2010 Sociale verzekeringen per 1 januari 2010 11 december 2009 Nr. 09/134 Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 januari 2010 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen

Nadere informatie

Einde relatie. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst. Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen. Stichting Philips Pensioenfonds

Einde relatie. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst. Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen. Stichting Philips Pensioenfonds Welkom Gevolgen bij voor Philips uw pensioen Pensioenfonds Einde relatie Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen Stichting Philips Pensioenfonds Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst Belangrijk

Nadere informatie

PENSIOENBROCHURE. Anw-suppletiepensioen

PENSIOENBROCHURE. Anw-suppletiepensioen PENSIOENBROCHURE Anw-suppletiepensioen Pensioenbrochure Anw-suppletiepensioen Waarom deze brochure? Deze brochure geeft antwoord op de vraag hoe uw partner verzekerd blijft van een goed inkomen als u overlijdt.

Nadere informatie

Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever. Anw-pensioen. Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers

Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever. Anw-pensioen. Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever Anw-pensioen Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Anw-pensioen Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Wilt u inkomenszekerheid

Nadere informatie

Sociale verzekeringen per 1 juli

Sociale verzekeringen per 1 juli Sociale verzekeringen per 1 juli Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong zijn vanaf 1 juli omhoog gegaan. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan het wettelijk

Nadere informatie

Confidente helpt u met de zakelijke verwerking bij een overlijden. Regelt waar u niet aan gedacht heeft of niet aan wilt denken.

Confidente helpt u met de zakelijke verwerking bij een overlijden. Regelt waar u niet aan gedacht heeft of niet aan wilt denken. nabestaanden hebben al genoeg te verwerken Confidente helpt u met de zakelijke verwerking bij een overlijden. Regelt waar u niet aan gedacht heeft of niet aan wilt denken. Als ik tevoren had geweten wat

Nadere informatie

Extra inkomen voor uw partner

Extra inkomen voor uw partner We zorgen ervoor dat u goed zit Extra inkomen voor uw partner Het Anw-pensioen van Pensioenfonds Vervoer Printvriendelijke versie Waarom deze brochure? Als u komt te overlijden, dan wilt u dat uw partner

Nadere informatie

Participatiewet De bijstandsuitkeringen stijgen per 1 januari 2015. De netto normbedragen voor mensen vanaf 21 jaar tot aan pensioen zijn:

Participatiewet De bijstandsuitkeringen stijgen per 1 januari 2015. De netto normbedragen voor mensen vanaf 21 jaar tot aan pensioen zijn: Uitkeringsbedragen per 1 januari 2015 Participatiewet De bijstandsuitkeringen stijgen per 1 januari 2015. De netto normbedragen voor mensen vanaf 21 jaar tot aan pensioen zijn: Gehuwden/samenwonenden per

Nadere informatie

TESTAMENT & OVERLIJDEN. NIEUWE EDITIE met cijfers 2014 CISKA SIKKEL-SPIERENBURG

TESTAMENT & OVERLIJDEN. NIEUWE EDITIE met cijfers 2014 CISKA SIKKEL-SPIERENBURG TESTAMENT & OVERLIJDEN NIEUWE EDITIE met cijfers 2014 CISKA SIKKEL-SPIERENBURG Testament & overlijden CISKA SIKKEL-SPIERENBURG TESTAMENT & OVERLIJDEN 7 e, herziene druk, maart 2014 Copyright 2014 Consumentenbond,

Nadere informatie

ANW- Hiaat Reglement 2015

ANW- Hiaat Reglement 2015 ANW- Hiaat Reglement 2015 1 februari 2016 Inhoudsopgave Artikel 1. Algemene bepalingen... 3 Artikel 2. Deelnemers... 5 Artikel 3. ANW-Hiaat... 5 Artikel 4. Einde van het deelnemerschap... 7 Artikel 5.

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Wat u moet weten over uw pensioen Dit pensioenoverzicht ontvangt u omdat

Nadere informatie

Beschrijving van wensen voor de uitvaart

Beschrijving van wensen voor de uitvaart Beschrijving van wensen voor de uitvaart Opgesteld door: Adres:... Postcode:... Woonplaats:... Ondergetekende Handtekening: Ondergetekende geeft hiermede te kennen dat de hierna omschreven laatste wilsbeschikking

Nadere informatie

GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN

GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN Tekst Dorine van Kesteren Wie erft er van u? Wat gebeurt er met uw spullen of huisdieren? Wie zorgt er voor de kinderen als u er niet meer bent? De wet regelt veel

Nadere informatie

Ter inleiding. Persoonlijke wensen

Ter inleiding. Persoonlijke wensen 06-534 321 44 Ter inleiding Wanneer er een familielid overlijdt, wordt u met diep verdriet geconfronteerd en moet er in een korte tijd veel geregeld worden. Wij willen u bij deze wilsbeschikking informatie

Nadere informatie

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT SAMENLEVINGSVORMEN SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT Algemeen De gevolgen van het huwelijk en het geregistreerd partnerschap worden in de wet uitgebreid geregeld. Andere samenwonenden worden door

Nadere informatie

Als u OVERLIJDT. Wat betekent dit voor uw pensioen?

Als u OVERLIJDT. Wat betekent dit voor uw pensioen? Als u OVERLIJDT Wat betekent dit voor uw pensioen? Inhoud 1. Als u overlijdt... 2 2. Wat betekent uw overlijden voor uw ouderdomspensioen?... 2 2.1 Uw ouderdomspensioen stopt... 2 2.2 Eenmalige uitkering

Nadere informatie

Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013.

Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013. Uniform Pensioenoverzicht 2014 Datum: 5 mei 2014 Beste heer Voorbeeld, Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013. Misschien krijgt u

Nadere informatie

Hulp voor achterblijvers van vermiste personen

Hulp voor achterblijvers van vermiste personen Pauzemonument in Utrecht Hulp voor achterblijvers van vermiste personen In deze folder vindt u praktische tips en leest u wat u kunt regelen als achterblijver van een vermiste. Slachtofferhulp Nederland

Nadere informatie

ALLES OVER HET WIJZIGEN VAN HET HUURCONTRACT

ALLES OVER HET WIJZIGEN VAN HET HUURCONTRACT ALLES OVER HET WIJZIGEN VAN HET HUURCONTRACT In een leven kan veel veranderen. U kunt gaan samenwonen of trouwen, maar uw relatie kan ook eindigen of uw partner kan komen te overlijden. Bij al deze situaties

Nadere informatie

Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever. Anw-pensioen. Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers

Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever. Anw-pensioen. Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever Anw-pensioen Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Anw-pensioen Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Wilt u inkomenszekerheid

Nadere informatie

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2016

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2016 Uitkeringsbedragen per 1 juli 2016 Per 1 juli 2016 worden de Participatiewet, IOAW en IOAZ, AOW, Anw, Wajong, WW, WIA, WAO, ZW en TW aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk minimumloon per

Nadere informatie

Alles over het wijzigen van de huurovereenkomst

Alles over het wijzigen van de huurovereenkomst Alles over het wijzigen van de huurovereenkomst In een leven kan veel veranderen. U kunt gaan samenwonen of trouwen, maar uw relatie kan ook eindigen of uw partner kan komen te overlijden. Bij al deze

Nadere informatie

Als u OVERLIJDT. Wat betekent dit voor uw pensioen?

Als u OVERLIJDT. Wat betekent dit voor uw pensioen? Als u OVERLIJDT Wat betekent dit voor uw pensioen? Inhoud 1. Als u overlijdt... 2 2. Wat betekent uw overlijden voor uw ouderdomspensioen?... 3 2.1 Uw ouderdomspensioen stopt... 3 2.2 Eenmalige uitkering

Nadere informatie

Sociale verzekeringen per 1 juli 2009

Sociale verzekeringen per 1 juli 2009 Sociale verzekeringen per 1 juli Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 juli omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan het wettelijk minimumloon.

Nadere informatie

Productwijzer Natura-uitvaart- verzekering

Productwijzer Natura-uitvaart- verzekering Productwijzer Natura-uitvaart- verzekering Wat leest u in deze productwijzer? In deze productwijzer vindt u algemene informatie over de natura-uitvaartverzekering. Welke risico s dekt deze verzekering?

Nadere informatie

Nabestaanden Wijzer. Inhoud

Nabestaanden Wijzer. Inhoud Nabestaanden Wijzer Als er iemand in uw naaste omgeving overlijdt, is dat een emotionele en ingrijpende gebeurtenis. Er komt een hoop op u af en er zijn veel zaken die moeten worden geregeld. Na het overlijden

Nadere informatie

testament Nieuwe editie met cijfers 2013 & overlijden ciska sikkel-spierenburg

testament Nieuwe editie met cijfers 2013 & overlijden ciska sikkel-spierenburg testament & overlijden Nieuwe editie met cijfers 2013 ciska sikkel-spierenburg Ciska Sikkel-Spierenburg testament & overlijden 6 e, herziene druk, april 2013 Copyright 2013 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten

Nadere informatie

Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever. Anw-pensioen. Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers

Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever. Anw-pensioen. Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Tijdelijk partnerpensioen Informatie voor de werkgever Anw-pensioen Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers 2 Anw-pensioen Financiële zekerheid voor het gezin van uw werknemers Wilt u inkomenszekerheid

Nadere informatie

Checklist bij overlijden. Wat te doen als er iemand is overleden: de eerste dag.

Checklist bij overlijden. Wat te doen als er iemand is overleden: de eerste dag. Checklist bij overlijden. Wat te doen als er iemand is overleden: de eerste dag. De eerste dag. Verplaats de overledene niet. Waarschuw een arts of de politie. In het geval van overlijden in het buitenland,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Nabestaandenuitkering Anw. Wanneer krijgt u een nabestaandenuitkering Anw 4 Soms toch geen Anw Uitkeringsbedragen Inhoudingen

Inhoudsopgave. Nabestaandenuitkering Anw. Wanneer krijgt u een nabestaandenuitkering Anw 4 Soms toch geen Anw Uitkeringsbedragen Inhoudingen Inhoudsopgave Wanneer krijgt u een nabestaandenuitkering Anw 4 Soms toch geen Anw Uitkeringsbedragen Inhoudingen Uw eigen inkomsten 6 Drie soorten inkomsten Uitkering uit een ander land Nabestaandenuitkering

Nadere informatie

ANW- Hiaat Reglement 2015. De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland

ANW- Hiaat Reglement 2015. De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland ANW- Hiaat Reglement 2015 De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland Inhoudsopgave Artikel 1. Algemene bepalingen... 3 Artikel 2. Deelnemers... 5 Artikel 3. ANW-Hiaat... 5 Artikel 4. Einde van

Nadere informatie

Partner- en Wezenpensioen. Versie 26-02-2016

Partner- en Wezenpensioen. Versie 26-02-2016 Partner- en Wezenpensioen Versie 26-02-2016 Versie 26-02-2016 Partner en wezenpensioen Als je nog in dienst bent en je overlijdt, of als je al gepensioneerd bent en je overlijdt, dan is er partnerpensioen

Nadere informatie

Sociale Verzekeringen per 1 januari 2012

Sociale Verzekeringen per 1 januari 2012 Sociale Verzekeringen per 1 januari 2012 Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 januari 2012 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan

Nadere informatie

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME Mijn Pensioen Misschien kijkt u ernaar uit: stoppen met werken. Tijd voor uzelf en genieten van uw oude dag. Of wilt u juist langer blijven werken? In deze brochure leest u alles over de keuzes die u kunt

Nadere informatie

Met pensioen Informatie voor Heineken-medewerkers die vanuit de actieve dienst met pensioen gaan

Met pensioen Informatie voor Heineken-medewerkers die vanuit de actieve dienst met pensioen gaan Met pensioen Informatie voor Heineken-medewerkers die vanuit de actieve dienst met pensioen gaan De uitbetaling van uw Heineken-pensioen Belasting Zorgverzekering De Heineken-extra s De Vereniging Van

Nadere informatie

Verstandig je pensioen regelen

Verstandig je pensioen regelen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Let op de risico s van je pensioen Verstandig je pensioen regelen Denk nu na over je pensioen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen

Nadere informatie