Voedingsadvies bij maagklachten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voedingsadvies bij maagklachten"

Transcriptie

1 Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek

2 1

3 Hoe ontstaan maagklachten? Het slijmvlies waarmee de binnenwand van de maag is bekleed, is normaal gesproken goed bestand tegen het bijtende maagzuur. De weerstand van het slijmvlies kan verminderen door overmatig alcohol- of koffiegebruik, roken, bepaalde medicijnen, stress (spanningen) of door infectie met een bacterie (Helicobacter pylori). Het maagzuur veroorzaakt dan een beschadiging van het slijmvlies. Deze beschadiging leidt tot een ontsteking van het maagslijmvlies (gastritis) of een maagzweer (ulcus). Maagzuur is lang niet altijd de oorzaak van klachten. Vaak is er geen duidelijke oorzaak aan te wijzen. De meest voorkomende maagklachten zijn pijn in de bovenbuik of zuurbranden, eventueel in combinatie met misselijkheid en een opgeblazen gevoel. Misschien merkt u dat de klachten verergeren na het eten. Anderen hebben juist minder klachten na een maaltijd. Een dieet wordt tegenwoordig niet meer voorgeschreven. Wat bij de één klachten geeft, wordt door een ander juist goed verdragen. Soms is het nodig bepaalde voedingsmiddelen die u niet verdraagt (tijdelijk) te laten staan. In deze folder vindt u een aantal algemene leefadviezen en voedingsadviezen die de pijnklachten kunnen verminderen en er wordt een overzicht gegeven van voedingsmiddelen die soms de klachten kunnen verergeren. Daarnaast worden nog specifieke voedingsadviezen gegeven voor een maagzweer en voor een middenrifbreuk (brandend maagzuur). Tot slot vindt u een uitleg over de Schijf van Vijf (gezonde voeding). Leefadviezen Roken verhoogt de aanmaak van maagzuur waardoor de klachten verergeren. Stop met roken of probeer dit sterk te verminderen. Als dit niet meteen lukt, rook dan alleen direct na de maaltijd en beslist niet voordat u gaat slapen; Vermijd spanningen zoveel mogelijk en zorg voor voldoende nachtrust; Sommige pijnstillers zoals aspirine of medicijnen tegen reumaklachten kunnen het maagslijmvlies aantasten. Overleg altijd met uw arts welke medicijnen voor u het meest geschikt zijn. 2

4 Voedingsadviezen Gebruik een goede, volwaardige voeding en pas de keuze van de voedingsmiddelen zonodig tijdelijk aan uw klachten aan; Neem voldoende tijd om rustig te eten en goed te kauwen; Gebruik liever zes kleine maaltijden, dan drie grote maaltijden per dag. Gebruik de laatste maaltijd ongeveer drie uur voor het slapen gaan; u kunt zo proberen om pijnklachten gedurende de nacht te verminderen of te voorkomen. Wanneer u merkt dat u juist minder maagklachten heeft wanneer u wel tussendoor of 's avonds iets eet dan is het verstandig zo door te gaan. Overleg met de diëtist wat voor u het beste is; Gebruik een voeding met voldoende voedingsvezel om de stoelgang zo goed mogelijk te laten verlopen. Voedingsvezels zijn de onverteerbare deeltjes in plantaardige voedingsmiddelen die nodig zijn voor een goede darmwerking. Rijk aan voedingsvezel zijn bijvoorbeeld bruin- of volkorenbrood, groente en fruit. U kunt volkorenbrood ook roosteren als u vers volkorenbrood slecht verdraagt; Drink voldoende, minimaal 1½ liter per dag (10-12 kopjes). Bij een slechte stoelgang en een vezelrijke voeding is het van belang om nog wat méér te drinken: 2 liter per dag; Gebruik melk(producten) bij voorkeur bij de maaltijden en niet tussendoor of vlak voor het slapen gaan. Vroeger werd geadviseerd om bij pijn wat melk te nemen. Dit blijkt vaak maar tijdelijk te helpen en na verloop van tijd de maagklachten juist te verergeren; Weer voorzichtig met specerijen en kruiden. Voedingsmiddelen die maagklachten kunnen verergeren Het verschilt per persoon of de hieronder genoemde voedingsmiddelen wel of geen klachten veroorzaken. Bovendien is het mogelijk dat u een voedingsmiddel de ene keer beter verdraagt dan de andere keer. Wanneer u ontspannen bent, kunt u waarschijnlijk meer verdragen dan wanneer u gespannen bent. Probeer ze daarom voorzichtig uit. Voedingsmiddelen die maagklachten kunnen verergeren zijn: Koolsoorten (behalve bloemkool en broccoli), peulvruchten en uien; Scherp gekruide gerechten; Hard gebakken, gefrituurde en gepaneerde gerechten; 3

5 Koffie (ook cafeïnevrije koffie). Koffie met melk geeft vaak minder klachten dan zwarte koffie. Gebruik koffie het liefst tijdens of na een maaltijd; Alcoholhoudende dranken. Alcohol stimuleert de productie van maagzuur. Een glas zwak alcoholische drank tijdens of na de maaltijd geeft vaak minder snel klachten dan tussendoor; Sinaasappel- en grapefruitsap. Voeding bij een maagzweer Wat is een maagzweer? De term maagzweer wordt zowel gebruikt voor een zweer in de maag als voor een zweer in het eerste stukje van de dunne darm, de twaalfvingerige darm. Daar komen zweren zelfs vaker voor dan in de maag. Een zweer in de twaalfvingerige darm wordt ulcus duodeni genoemd; een zweer in de maag ulcus ventriculi. Een maagzweer komt bij mannen ongeveer twee maal zo vaak voor als bij vrouwen. Er is sprake van een maagzweer als er een gat is ontstaan in de beschermende slijmvlieslaag van de wand van de maag of de twaalfvingerige darm. Het agressieve maagzuur komt dan direct in contact met de zenuwen van de maagwand, waardoor pijn en andere klachten optreden. Bij het ontstaan van het overgrote deel van de maagzweren speelt de bacterie Helicobacter pylori een belangrijke rol. Dit is pas bekend sinds de jaren tachtig. Voor die tijd dacht men dat te veel maagsap de boosdoener was of stress. Stress en andere factoren zoals bijvoorbeeld roken kunnen de klachten echter wel verergeren. Maagzweren kunnen ook worden veroorzaakt door langdurig gebruik van bepaalde ontstekingsremmende pijnstillers, de zogenaamde NSAID s (veel gebruikt bij reuma) en aspirine (maar niet paracetamol). Dit komt echter minder vaak voor. 4

6 Leefadviezen Het is duidelijk aangetoond dat roken het maagslijmvlies verzwakt en een negatieve invloed heeft op maagzweren. Dus, als u rookt, is het verstandig daarmee te stoppen! Probeer verder zo gezond mogelijk te leven, dat wil zeggen: Leef regelmatig; Neem voldoende lichaamsbeweging; Zorg voor voldoende rust en ontspanning. Stress veroorzaakt geen maagklachten maar heeft er wel een negatieve invloed op; Eet gezond en gevarieerd. Voedingsadviezen Zorg dat uw voeding voldoende vezels bevat. Het maagsap heeft veel werk aan een vezelrijke maaltijd, waardoor het minder snel de maagwand kan aantasten. Producten waar veel voedingsvezels inzitten zijn: volkorenbrood, volkoren pasta (macaroni, spaghetti), zilvervliesrijst, havermout, vers fruit (liefst ongeschild) en groenten; Eet op regelmatige tijden; vijf tot zes keer per dag kleine maaltijden; Eet niet al te grote porties; Kauw goed; Eet niet later dan drie uur voor het slapen gaan; Drink niet te veel melk. Melk verlicht de klachten maar die komen daarna weer terug omdat melk de maagzuurproductie stimuleert; Wees matig met alcohol, koffie (ook cafeïnevrije), thee, cacao en pepermunt; Als u keer op keer merkt dat u van bepaalde producten last krijgt, vermijd die dan tijdelijk. Voeding bij een middenrifbreuk (brandend maagzuur) Wat is een middenrifbreuk? Bij een middenrifbreuk (hernia diafragmatica of reflux-syndroom) is er een zwakke plek in het middenrif. Hierdoor kan (zure) maaginhoud terugvloeien in de slokdarm. De binnenwand van de slokdarm kan daardoor geïrriteerd en soms beschadigd raken. De klachten kunnen pijn in de bovenbuik of in de borst zijn, `zuurbranden' en oprispen van voedsel. Bukken of liggen, persen, zwaar tillen en roken verergeren de 5

7 klachten, evenals een overvolle maag en bepaalde voedingsmiddelen. Een aantal leef- en voedingsadviezen kunnen nuttig zijn. Leefadviezen Zorg voor een goede houding (rechtop zitten) tijdens en kort na de maaltijd. Let ook op uw houding bij tillen en bukken: u kunt beter door uw knieën gaan dan voorover bukken; Ga niet naar bed met een volle maag. Probeer 2-3 uur voor het slapen gaan niet meer te eten; Verhoog zo nodig het hoofdeinde van het bed (20-25 cm.); Draag geen strakzittende kleding zoals een strakke ceintuur, een korset of een strakke broek; Vermijd roken. Indien het moeilijk is hiermee te stoppen kunt u proberen alleen bij de maaltijd te roken. Voedingsadviezen Zorg voor een goed lichaamsgewicht. Door overgewicht wordt de maag omhoog geperst. De diëtist kan u adviseren over een gezonde voeding met minder vet, suiker en alcohol; Verdeel de maaltijden over de dag; gebruik liever 6 kleine dan 3 grote maaltijden. Dit betekent dat u naast de hoofdmaaltijden ook tussenmaaltijden kunt gebruiken; Neem de tijd voor het eten en kauw goed; Drink liever niet teveel bij het eten. Geen koolzuurhoudende dranken; Neem geen kauwgom; Wees voorzichtig met citrusvruchten; Zorg voor een goede stoelgang. Persen bij verstopping of obstipatie verhoogt de druk in de buikholte. Gebruik daarom een voeding met voldoende voedingsvezel (volkorenbrood, groente, fruit, peulvruchten, rauwkost) en drinkvocht (minimaal 1½ liter per dag). Indien u al een moeilijke stoelgang heeft, is minimaal 2 liter drinkvocht per dag nodig. 6

8 Wat heeft u dagelijks nodig? Voor de groepen voedingsmiddelen uit de Schijf van Vijf zijn aanbevolen hoeveelheden opgesteld per leeftijdsgroep en per geslacht. Ofwel: wat heeft u nodig op een dag? De aanbevolen hoeveelheden geven aan hoeveel iemand gemiddeld per dag nodig heeft om voldoende eiwitten, vitamines en mineralen binnen te krijgen. Per leeftijdsgroep gelden de kleinste hoeveelheden voor meisjes/vrouwen en de grootste voor jongens/mannen. Bij alle genoemde hoeveelheden gaat het om het gewicht van producten zoals ze worden gegeten. Schijf van Vijf Om fit en gezond te blijven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een gezond gewicht en het verkleint het risico op ziekten. Maar wat is gezond eten? Hiervoor is de Schijf van Vijf een eenvoudige leidraad. 7

9 De Schijf van Vijf bestaat uit vijf vakken en vijf regels: 1. Eet gevarieerd 2. Eet niet te veel en beweeg 3. Eet minder verzadigd vet 4. Eet veel groente, fruit en brood 5. Ga veilig met voedsel om De vijf vakken zijn de groepen voedingsmiddelen. Je eet gevarieerd als je iedere dag eet uit ieder vak. Gebruik de aanbevolen hoeveelheden uit de tabel als richtlijn, dan krijgt u alle voedingsstoffen binnen die nodig zijn om uw lichaam gezond te houden. 1. Eet gevarieerd Variatie is gezond. Voedingsmiddelen hebben allemaal een verschillende samenstelling. Er is niet één voedingsmiddel dat alle voedingsstoffen in voldoende mate bevat. Eet daarom gevarieerd, zodat uw voeding alle nodige stoffen levert. Varieer ook binnen de vakken. Kies elke dag uit ieder vak: 1. groente en fruit; 2. brood, (ontbijt)granen, aardappelen, rijst, pasta of peulvruchten; 3. zuivel, vlees(waren), vis ei of vleesvervangers; 4. vetten, olie; 5. drinken (vocht). 2. Eet niet te veel en beweeg Let op een goede energiebalans. Dat wil zeggen dat de energie die uw lichaam uit de voeding krijgt in evenwicht is met de energie die u verbruikt. Om een gezond gewicht te behouden, is het belangrijk om niet te veel te eten en wel veel te bewegen. Gebruik niet te veel suiker- en vetrijke producten en alcohol. 8

10 Daardoor krijgt u snel te veel calorieën binnen. Kies in plaats van producten met veel suiker (zoals snoep en frisdrank) of vet (zoals koek, gebak, roomijs, snacks), wat vaker voor brood, fruit, (vruchten)thee, (mineraal)water of (light)frisdrank zonder calorieën. Beweeg zo veel mogelijk, ten minste 30 minuten per dag. Een goed dagmenu bestaat uit drie maaltijden en niet meer dan drie à vier keer iets tussendoor, zoals fruit of een boterham. Sla geen ontbijt, lunch of warme maaltijd over. De kans is dan groot dat u te veel extra s gaat eten. Vaak zijn dat dan calorierijkere producten met veel vet en suiker, die minder voedingsstoffen bevatten. 3. Eet minder verzadigd vet Verzadigd vet = Verkeerd, Onverzadigd vet = Oké Dit ezelsbruggetje is een handig hulpmiddel voor een gezonder eetpatroon. Als u veel verzadigd vet eet, verhoogt dat het risico op hart- en vaatziekten. Kies op brood voor halvarine en voor bakken, braden en frituren de zachte of vloeibare vetsoorten zoals vloeibaar bak- en braadvet of olie. Hierin zit voornamelijk onverzadigd (=oké) vet. Harde margarine, roomboter en vet in een wikkel is het verzadigde (verkeerde) vet. Verzadigd vet kan ook verborgen zitten in koek, gebak, chocolade, snacks, kaas, volle melk, worst en zoutjes. Kies magere melk(producten), 20+ of 30+ kaas en mager vlees/vleeswaren. Eet twee keer per week vis, waarvan tenminste één keer vette vis. Visver is gezond omdat het beschermt tegen hart- en vaatziekten. Gebruik ook eens vis zoals sardines, haring, gerookte zalm als broodbeleg. Dat kan ook vis uit blik zijn. Bij plantaardig vet gaat het niet altijd om onverzadigd, okévet. Harde plantaardige vetten bevatten juist veel verzadigd, verkeerd vet. Kijk dus goed op de verpakking om te weten welk vet in het product zit. 9

11 4. Eet veel groente, fruit en brood Van groente, fruit, brood, aardappelen, rijst, pasta en peulvruchten kunt u ruime hoeveelheden eten. Ze bevatten in verhouding weinig calorieën, veel voedingsstoffen en ze geven een verzadigd gevoel. Een ruime consumptie van groente en fruit verlaagt het risico op chronische ziekten. Daarom vormen zij de basis voor een gezonde voeding. Nederlanders eten te weinig brood. Per dag één tot twee sneetjes (volkoren) brood méér eten is beter om voldoende vezels binnen te krijgen. Eet liever volkoren brood dan wit brood; volkorenbrood bevat meer vezels. Vezels bevorderen de stoelgang en geven een verzadigd gevoel. Het eten van vezelrijke voeding helpt om uw gewicht op peil te houden. Denk ook aan brood voor tussendoor en bij de warme maaltijd. Varieer met verschillende soorten groenten en fruit. Elke soort bevat weer andere voedingsstoffen die belangrijk zijn. Eet groente, bijvoorbeeld tomaat en komkommer, ook eens op brood en neem fruit, komkommer, wortels of radijsjes tussendoor. 5. Ga veilig met voedsel om Jaarlijks lopen bijna een miljoen mensen een voedselinfectie op. Vaak gebeurt dit thuis en is het met eenvoudige maatregelen te voorkomen: let op de houdbaarheidsdatum en volg de bewaaradviezen op; vervoer gekoelde producten in een koeltas; zet de temperatuur van de koelkast niet warmer dan 7 graden Celsius; was groente en fruit; verhip kip, ei en varkensvlees door en door; vermijd tijdens het koken elk contact tussen rauw en bereid eten; was regelmatig de handen met zeep. In elk geval voor het koken, na aanraking met rauw vlees en na toiletbezoek; 10

12 gebruik steeds schone messen, lepels, vorken en snijplanken; zet bederfelijke producten gelijk na gebruik weer terug in de koelkast; bewaar kliekjes in de koelkast en niet langer dan twee dagen; bewaar geen resten van afhaalmaaltijden; neem elke dag een schone vaatdoek, handdoek en theedoek. Wat heeft u dagelijks nodig? Voor de groepen voedingsmiddelen uit de Schijf van Vijf zijn aanbevolen hoeveelheden opgesteld per leeftijdsgroep en geslacht. Ofwel: wat heeft u nodig per dag? De aanbevolen hoeveelheden geven aan hoeveel iemand gemiddeld per dag nodig heeft om voldoende eiwitten, vitamines en mineralen binnen te krijgen. Per leeftijdsgroep gelden de kleinste hoeveelheden voor de vrouwen en de grootste voor de mannen. Bij alle genoemde hoeveelheden gaat het om het gewicht van producten zoals ze worden gegeten. 11

13 Basisvoeding gemiddeld aanbevolen hoeveelheden voedingsmiddelen per dag jaar jaar 70 jaar en ouder Groente 200 g (4 opscheplepels) 200 g (4 opscheplepels) 150 g (3 opscheplepels) Fruit 2 stuks (200 g) 2 stuks (200 g) 2 stuks (200 g) Brood 6-7 sneetjes ( g) 5-6 sneetjes ( g) 4-5 sneetjes ( g) Aardappelen, rijst, pasta, peulvruchten g 4-5 aardappelen/ opscheplepels g 3-4 aardappelen/ opscheplepels g 2-4 aardappelen/ opscheplepels Melk 450 ml 500 ml 650 ml (producten) Kaas 1 ½ plak (30 g) 1 ½ plak (30 g) 1 plak (20 g) Vlees(waren), g g g vis, kip, eieren, vleesvervangers Halvarine/ g g g margarine Bak-, braaden frituurproducten, olie Dranken (inclusief melk) Voedingscentrum eerlijk over eten 5 g/ sneetje 5 g/ sneetje 5 g/ sneetje 15 g (1 eetlepel) 15 g (1 eetlepel) 15 g (1 eetlepel) 1 ½ - 2 liter 1 ½ - 2 liter 1 ½ - 2 liter Meer informatie Voor meer informatie kunt u terecht bij het Voedingscentrum Stichting Voedingscentrum Nederland Postbus CK Den Haag Met vragen over gezonde voeding, voedselveiligheid, voedselkwaliteit, dieten en voedselovergevoeligheid kunt u werkdagen tussen uur bellen met (070) of 12

14 via de mail op contact zoeken via het contactformulier op de website Bent u op zoek naar een boek, brochure of folder over voeding dan kunt u terecht in de webshop van het Voedingscentrum op bovenstaande website. De Maag Lever Darm Stichting zet zich in voor de bestrijding van ziekten van het hele spijsverteringskanaal en geeft onder andere voorlichting en steun aan patiënten. Vraag meer informatie aan bij: Maag Lever Darm Stichting Postbus AK Nieuwegein Telefoon: (030) Fax: (030) Website: adres: Afdeling Diëtetiek Voor vragen kunt u terecht bij de afdeling Diëtetiek: Deze tekst is gemaakt door afdeling Diëtetiek van het Ikazia Ziekenhuis Rotterdam (oktober 2006 en herzien in 2009) aan de hand van de volgende brochures: Voeding bij een middenrifbreuk uit het Digitale dieet (1998); Voeding bij maagklachten uit het Digitale dieet (1998); Voeding bij MDL aandoeningen van de Maag Lever Darm Stichting (2011); Maagzweren van de Maag Lever Darm Stichting (2002). 13

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Voedingsadvies bij galklachten

Voedingsadvies bij galklachten Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is gal? De lever maakt galvloeistof aan, die nodig is bij de vertering van vetten. Deze galvloeistof wordt opgeslagen in de galblaas. Zodra er vet voedsel in de darm

Nadere informatie

Voedingsadvies bij maagklachten

Voedingsadvies bij maagklachten Voedingsadvies bij maagklachten Diëtetiek Beter voor elkaar Hoe ontstaan maagklachten? Het slijmvlies waarmee de binnenwand van de maag is bekleed, is normaal gesproken goed bestand tegen het bijtende

Nadere informatie

Voedingsadvies bij obstipatie

Voedingsadvies bij obstipatie Afdeling: Diëtetiek Onderwerp: 1 Hoe ontstaat obstipatie? Er zijn heel veel mensen die last hebben van obstipatie (moeilijke stoelgang of verstopping). Van obstipatie wordt gesproken wanneer men minder

Nadere informatie

Functionele dyspepsie

Functionele dyspepsie Functionele dyspepsie Maag-, darm- en leverziekten Beter voor elkaar 2 Van uw MDL-arts heeft u te horen gekregen dat u een (functionele) dyspepsie heeft. Om te begrijpen wat deze term precies inhoud en

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29

Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 Diverticulitis Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. Inhoud...2 Wat is diverticulitis?...3 Oorzaken

Nadere informatie

Energiebeperkte voeding

Energiebeperkte voeding Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is overgewicht? Overgewicht ontstaat doordat het evenwicht tussen de opname van voedingsstoffen en het verbruik ervan is verstoord. U eet in feite méér dan uw lichaam

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een maagresectie

Voedingsadviezen na een maagresectie Voedingsadviezen na een maagresectie Afdeling diëtetiek U heeft een maagoperatie ondergaan. Hierbij is (een gedeelte van) uw maag weggenomen. Door deze ingreep is uw spijsverteringskanaal veranderd. Deze

Nadere informatie

Maagzweer. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Maagzweer. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Maagzweer U heeft een maagonderzoek (gastroscopie) gehad, waarbij de arts een maagzweer (ulcus) heeft vastgesteld. In deze folder leest u meer over de oorzaken en behandeling van een maagzweer. Neem altijd

Nadere informatie

Dieetadviezen bij maagklachten

Dieetadviezen bij maagklachten Dieetadviezen bij maagklachten Diëtetiek 1 Bereikbaarheid Afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk Telefoon: (076) 595 21 55 / (076) 595 10 00 Locatie Molengracht Telefoon: (076) 595 43

Nadere informatie

Diëtetiek. Vezelrijke voeding. Afdeling: Onderwerp:

Diëtetiek. Vezelrijke voeding. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Een gezonde voeding bevat voldoende vezels. Voedingsvezel is de verzamelnaam voor de onverteerbare bestanddelen van de voeding. Ze komen alleen voor in plantaardige voedingsmiddelen.

Nadere informatie

Voeding bij diabetes mellitus

Voeding bij diabetes mellitus Voeding bij diabetes mellitus Inleiding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn nauwelijks anders dan adviezen voor een goede voeding. De gedachte dat iemand met diabetes helemaal geen suiker mag eten

Nadere informatie

Voedingsadvies bij jicht

Voedingsadvies bij jicht Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek Voedingsadvies bij jicht 1 www.ikazia.nl Voedingsadvies bij jicht 800287 / februari 2014 Voedingsadvies bij jicht Wat is jicht? Jicht is een aandoening die behoort tot de

Nadere informatie

Maag-, darm- en leverziekten. Functionele dyspepsie

Maag-, darm- en leverziekten. Functionele dyspepsie Afdeling: Onderwerp: Maag-, darm- en leverziekten 1 Van uw MDL-arts heeft u te horen gekregen dat u een (functionele) dyspepsie heeft. Om te begrijpen wat deze term precies inhoud en hoe hiermee om te

Nadere informatie

Maagklachten. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Maagklachten. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Maagklachten Informatie voor patiënten F0909-2150 december 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. 1. Inleiding...

Nadere informatie

Maagzuur Oorzaken Maagzweer en maaginfectie Wat is een maagzweer en/of maaginfectie?

Maagzuur Oorzaken Maagzweer en maaginfectie Wat is een maagzweer en/of maaginfectie? Maagklachten U heeft maagklachten door een maagzweer, maaginfectie of brandend maagzuur. Vanuit medisch oogpunt zijn deze klachten gelukkig meestal niet ernstig. In deze folder vindt u uitleg over deze

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet

Voedingsvezelverrijkt dieet Voedingsvezelverrijkt dieet Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. Waarom deze brochure?...3 Wat zijn

Nadere informatie

Voedingsadvies bij nierstenen

Voedingsadvies bij nierstenen Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek Wat zijn nierstenen? Nierstenen of urinewegstenen kunnen ontstaan wanneer in de urine bepaalde stoffen in grote hoeveelheden voorkomen. Er kan dan een neerslag ontstaan in

Nadere informatie

Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht. Beter voor elkaar

Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht. Beter voor elkaar Diëtetiek Voedingsadvies bij jicht Beter voor elkaar 2 Voedingsadvies bij jicht Wat is jicht? Jicht is een aandoening die behoort tot de grote groep van reumatische aandoeningen. In tegenstelling tot de

Nadere informatie

Voedingsadvies bij nierstenen

Voedingsadvies bij nierstenen Voedingsadvies bij nierstenen Diëtetiek Beter voor elkaar 2 Voedingsadvies bij nierstenen Wat zijn nierstenen? Nierstenen of urinewegstenen kunnen ontstaan wanneer in de urine bepaalde stoffen in grote

Nadere informatie

Voedingsadvies bij ijzertekort

Voedingsadvies bij ijzertekort Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek Wat is ijzer? IJzer is een voedingsstof die het lichaam nodig heeft om zich te ontwikkelen en goed te kunnen functioneren. Het behoort tot de essentiële voedingstoffen. Dat

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht Afdeling Diëtetiek Algemeen U heeft jicht. In deze folder vindt u een aantal algemene adviezen die eventuele klachten kunnen voorkomen of verminderen. Wat is jicht? Jicht is een aandoening die behoort

Nadere informatie

Een operatie? Let op uw voeding!

Een operatie? Let op uw voeding! Een operatie? Let op uw voeding! Belangrijk Om een operatie en uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen is het belangrijk dat u lichamelijk in een zo goed mogelijke conditie bent. Een goede voedingstoestand

Nadere informatie

voedingsvezel verrijkt dieet

voedingsvezel verrijkt dieet voedingsvezel verrijkt dieet inhoudsopgave Waarom deze brochure Wat zijn voedingsvezels? Algemene adviezen Wat zijn vezelrijke voedingsmiddelen? Hoeveel voedingsvezel is per dag nodig? Vochtadvies Werken

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens opname

Risico op ondervoeding tijdens opname Risico op ondervoeding tijdens opname Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is in het ziekenhuis een veelvoorkomend probleem. Ongeveer één op de drie patiënten heeft een risico op

Nadere informatie

Voedingsadvies bij ijzertekort

Voedingsadvies bij ijzertekort Voedingsadvies bij ijzertekort Diëtetiek Beter voor elkaar 2 Voedingsadvies bij ijzertekort Wat is ijzer? IJzer is een voedingsstof die het lichaam nodig heeft om zich te ontwikkelen en goed te kunnen

Nadere informatie

IBD en voeding. MDL verpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis

IBD en voeding. MDL verpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis IBD en voeding MDL verpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave 1. Algemene voedingsadviezen 2 2. Diarree 4 3. Ondervoeding 7 4. Overgewicht 7 5. Stoma 8 6. Aanvullende informatie en patiëntenverenigingen

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes

Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes DIETETIEK Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Bij de behandeling van zwangerschapsdiabetes hoort een voedingsadvies. Vaak zijn maar een paar aanpassingen nodig in de voeding om nadelige gezondheidsgevolgen

Nadere informatie

Zorg bij maagklachten en misselijkheid

Zorg bij maagklachten en misselijkheid Zorg bij maagklachten en misselijkheid Inhoud Maagklachten 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 5 Voorkomen van maagklachten 6 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen

Nadere informatie

IBD en voeding. Informatie voor mensen met Crohn of colitis ulcerosa. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis. www.mdlcentrum.nl

IBD en voeding. Informatie voor mensen met Crohn of colitis ulcerosa. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis. www.mdlcentrum.nl IBD en voeding Informatie voor mensen met Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Inhoudsopgave 1. Algemene voedingsadviezen 2 2. Diarree 6 3. Ondervoeding 8 4. Overgewicht

Nadere informatie

Maagklachten en misselijkheid. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Maagklachten en misselijkheid. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Maagklachten en misselijkheid Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Maagklachten 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer arts raadplegen 5 Voorkomen

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Diëtetiek Voedingsadvies bij peuterdiarree www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl DIE009 / Voedingsadvies bij peuterdiarree / 29-09-2014 2 Voedingsadvies

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Afdeling Diëtetiek Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Algemeen U heeft een verhoogd cholesterolgehalte. Deze folder bevat informatie over het dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte. U kunt deze

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Dienstverlenende werkzaamheden Les 7

Dienstverlenende werkzaamheden Les 7 Dienstverlenende werkzaamheden Les 7 voedingsadvies Julie hebben in les 1 al een voedingsdagboek moeten invullen en in les drie heb je als het goed is geleerd hoe de schijf van vijf werkt. Met deze kennis

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij darmklachten

Leefstijladviezen bij darmklachten Leefstijladviezen bij darmklachten Inleiding Deze folder geeft informatie over darmklachten, de oorzaak ervan en wat ertegen te doen is. Het is belangrijk om de informatie aandachtig door te lezen want

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Inleiding Peuterdiarree is een lastig en vervelend probleem waar peuters (en hun ouders/verzorgers) mee te maken kunnen krijgen. De voeding van uw kind kan hiermee te maken

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat Zwangerschapsbraken Zwangerschapsbraken wordt ook wel hyperemesis gravidarum genoemd. Het is een term die wordt gebruikt voor overmatig braken tijdens de eerste helft van de zwangerschap. Veel vrouwen

Nadere informatie

VOEDING BIJ CHRONISCHE DARMONTSTEKINGEN FRANCISCUS GASTHUIS

VOEDING BIJ CHRONISCHE DARMONTSTEKINGEN FRANCISCUS GASTHUIS VOEDING BIJ CHRONISCHE DARMONTSTEKINGEN FRANCISCUS GASTHUIS Inleiding Deze informatie is bestemd voor patiënten die bekend zijn met chronische darmontstekingen. De meest bekende zijn: de ziekte van Crohn

Nadere informatie

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek Dieetadvies na een maagresectie Diëtetiek Inleiding U bent door de arts naar de diëtist doorverwezen, omdat u een maagoperatie hebt ondergaan. Afhankelijk van het type maagoperatie dat is verricht, kunnen

Nadere informatie

Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie

Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie genomen of een glaasje te veel gedronken. Maar ook

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit Geef kanker minder kans eet volop groente en fruit Iedereen heeft zo zijn eetgewoonten. De één eet wat meer dan de ander. De één lust graag dit, de ander dat. Vaste eetgewoonten zijn er steeds minder.

Nadere informatie

MAAGKLACHTEN SOORTEN MAAGKLACHTEN

MAAGKLACHTEN SOORTEN MAAGKLACHTEN MAAGKLACHTEN Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie genomen of een glaasje te veel gedronken. Maar ook andere factoren kunnen maagklachten

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens uw behandeling

Risico op ondervoeding tijdens uw behandeling Risico op ondervoeding tijdens uw behandeling Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is een veelvoorkomend probleem in het ziekenhuis. Ongeveer één op de drie patiënten loopt risico

Nadere informatie

Schijf van Vijf-spel. Opdracht 4C. Opdracht

Schijf van Vijf-spel. Opdracht 4C. Opdracht Opdracht 4C Schijf van Vijf-spel Opdracht Doel: Introductie: 15 min. Opdracht 1: Opdracht 2: Kinderen worden bewust gemaakt van wat gezonde basisvoeding is. Dit zijn producten uit de Schijf van Vijf. Als

Nadere informatie

Klachten door irritatie van maagzuur. In het keel- neus- en oorgebied

Klachten door irritatie van maagzuur. In het keel- neus- en oorgebied Klachten door irritatie van maagzuur In het keel- neus- en oorgebied Inleiding Maagzuur is zeer irriterend voor al het slijmvlies dat zich buiten de maag bevindt. Dit geldt zowel voor het slijmvlies in

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

Advies bij vezelverrijkte voeding

Advies bij vezelverrijkte voeding Advies bij vezelverrijkte voeding Informatie voor patiënten F0180-1011 maart 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek 00 Energie en eiwitverrijkt dieet Afdeling Diëtetiek Wanneer is een energie- en eiwitverrijkt dieet nodig? Een energie- en eiwitverrijkt dieet is bestemd voor mensen met een te laag lichaamsgewicht of

Nadere informatie

Adviezen bij reflux. bij kinderen

Adviezen bij reflux. bij kinderen Adviezen bij reflux bij kinderen Inleiding Uw kind heeft waarschijnlijk last van reflux. In deze folder leest u meer over deze aandoening en wat u kunt doen zodat uw kind er zo min mogelijk last van heeft.

Nadere informatie

Adviezen bij slikproblemen

Adviezen bij slikproblemen Adviezen bij slikproblemen 2 Inleiding In deze folder vindt u adviezen die u kunnen helpen het slikken zo makkelijk mogelijk te maken. Houding - Zorg dat u goed rechtop op de stoel zit. - Zorg ervoor dat

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Natriumbeperkte voeding

Natriumbeperkte voeding Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek Wanneer is een natriumbeperkte voeding nodig? Natrium is een mineraal dat zowel in het lichaam als in voeding voorkomt. Het is onder andere een bestanddeel van keukenzout

Nadere informatie

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op?

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Jolande van Teeffelen, diëtist Van de mensen met OSAS heeft 90% overgewicht Vetafzetting door overgewicht kan obstructie van de luchtweg veroorzaken. Maar de apneu

Nadere informatie

Dieetadvies bij jicht

Dieetadvies bij jicht VOEDING & DIEET Dieetadvies bij jicht ADVIES Dieetadvies bij jicht Jicht ontstaat als urinezuur in het lichaam wordt opgehoopt, vooral in de gewrichten. De behandeling die u krijgt, heeft tot doel de hoeveelheid

Nadere informatie

Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes. diabetes gravidarum

Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes. diabetes gravidarum Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes diabetes gravidarum 2 Deze brochure is bedoeld voor vrouwen met diabetes gravidarum. In deze brochure wordt informatie gegeven over o.a. de richtlijnen voor de

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Docentenhandleiding KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Docentenhandleiding KlasseLunch 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende voedingsstoffen

Nadere informatie

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl Ongewild afvallen Dietetiek gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Ziek zijn is topsport 3 Gewicht 3 Wat doet het Gemini Ziekenhuis aan ondervoeding? 3 Wat is uw score? 4 Wat is goed eten en drinken? 4 Drink

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

Voeding. Wat kunt u gemakkelijk doen of laten?

Voeding. Wat kunt u gemakkelijk doen of laten? Voeding Alle voedingsmiddelen bevatten ijzer. Daardoor is het bijna onmogelijk om een ijzervrij dieet te volgen. Als u een jaar lang een zeer streng ijzer-arm dieet zou volgen, dan komt dat overeen met

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

Overmatige misselijkheid en/of braken tijdens de zwangerschap

Overmatige misselijkheid en/of braken tijdens de zwangerschap Overmatige misselijkheid en/of braken tijdens de zwangerschap Informatie voor patiënten F0782-1245 februari 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan

Nadere informatie

Goede voeding voor jongeren van 13-18 jaar

Goede voeding voor jongeren van 13-18 jaar Goede voeding voor jongeren van 13-18 jaar Ziekenhuis Gelderse Vallei Iedereen heeft een goede voeding nodig, dat is bekend. Daarbij moet wel aangegeven worden dat niet iedereen hetzelfde is. Een goede

Nadere informatie

Galstenen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Galstenen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Galstenen U bent bij Rijnstate onder behandeling voor galstenen. In deze folder vindt u meer informatie over galstenen en de voedingsadviezen die hierbij gelden. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en

Nadere informatie

Vezels Elke dag D752-

Vezels Elke dag D752- Vezels Elke dag Wat zijn vezels? Vezels zijn stoffen uit planten. Ze zitten onder andere in groente, fruit en brood. Het maagdarmkanaal kan vezels niet verteren. Wat gebeurt er dan wel mee? Ze komen in

Nadere informatie

Gezond eten als je zwanger wilt worden

Gezond eten als je zwanger wilt worden Gezond eten als je zwanger wilt worden Auteur: Voedingscentrum Gezond eten is belangrijk, zeker als je zwanger wilt worden. Dit informatieblad bevat algemene tips en informatie over gezond eten. De tips

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een maagoperatie

Voedingsadviezen na een maagoperatie Dietetiek Voedingsadviezen na een maagoperatie Inleiding De maag is een belangrijk orgaan. Hier wordt het voedsel opgeslagen, gemalen en vermengd met maagzuur. Vervolgens zorgt de maag ervoor dat de voeding

Nadere informatie

Diabetes type 2 Het belang van gezonde voeding

Diabetes type 2 Het belang van gezonde voeding Diabetes type 2 Het belang van gezonde voeding Gezond eten is voor iedereen belangrijk, maar voor mensen met diabetes type 2 zijn er extra aandachtspunten. Onze voedingsadviezen helpen je. Wat gebeurt

Nadere informatie

voedingsadvies na een maagoperatie

voedingsadvies na een maagoperatie voedingsadvies na een maagoperatie 1 2 INLEIDING Functie van de maag De maag heeft een aantal belangrijke functies, namelijk het vermalen van voedsel tot kleine deeltjes, het bewaren van voeding (=opslagfunctie)

Nadere informatie

Voeding bij ziekte en herstel

Voeding bij ziekte en herstel Diëtetiek Voeding bij ziekte en herstel i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Als u ziek bent, is de kans groot dat u gewicht verliest. Dat komt doordat het lichaam meer energie en voedingsstoffen

Nadere informatie

Gewichtstoename bij behandeling van kanker

Gewichtstoename bij behandeling van kanker Gewichtstoename bij behandeling van kanker Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0915 Inleiding U bent tijdens uw behandelingen tegen kanker ongewenst in gewicht aangekomen. In deze folder leggen

Nadere informatie

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes

Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Afdeling diëtetiek Voeding en zwangerschapsdiabetes Telefoonnummer: 0344 674285 Zwangerschapsdiabetes (= diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal

Nadere informatie

Voedingsadvies bij ijzertekort

Voedingsadvies bij ijzertekort Voedingsadvies bij ijzertekort Wat doet ijzer in het lichaam IJzer is een bestanddeel van het bloed. Het zit in de kleurstof van de rode bloedlichaampjes, het hemoglobine. Dit hemoglobine neemt de zuurstof

Nadere informatie

Voedingsadviezen. voor kinderen met verstopping (obstipatie) Dietetiek

Voedingsadviezen. voor kinderen met verstopping (obstipatie) Dietetiek Dietetiek Voedingsadviezen voor kinderen met verstopping (obstipatie) Inleiding De voedingsgewoonten in de Westerse wereld zijn de laatste eeuw duidelijk veranderd. Het suikergebruik is verdubbeld, we

Nadere informatie

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Regio Nijmegen Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun? Wat betekent je gewicht voor hoe jij je voelt? Wil jij weten

Nadere informatie

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Gezond gewicht: BOFT Gezonde eet- en beweegadviezen voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Van gezond eten blijf je fit en van bewegen word je vrolijk Kinderen moeten goed eten om te groeien, leren,

Nadere informatie

Voedingsadvies na een maagoperatie. Klachten na een maagoperatie

Voedingsadvies na een maagoperatie. Klachten na een maagoperatie Voedingsadvies na een maagoperatie De maag heeft een aantal belangrijke functies, namelijk het vermalen van voedsel tot kleine deeltjes, het bewaren van voeding (=opslagfunctie) en het in kleine porties

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding

Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding Telefoonnummer: 0344 674285 De arts heeft een vezelrijke voeding geadviseerd in verband met obstipatie of andere darmklachten. Van belang voor een goede darmfunctie

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet. Algemene richtlijnen

Voedingsvezelverrijkt dieet. Algemene richtlijnen Voedingsvezelverrijkt dieet Algemene richtlijnen 2 Waarom een voedingsvezelverrijkte voeding? Bij bepaalde darmaandoeningen zoals bijvoorbeeld bij obstipatie (verstopping, trage stoelgang), aambeien, divertikels

Nadere informatie

Dieetadvies bij een trage maag

Dieetadvies bij een trage maag VOEDING & DIEET Dieetadvies bij een trage maag ADVIES Dieetadvies bij een trage maag Als de maagspier te weinig of te onregelmatig samentrekt, blijft het voedsel langer in de maag dan normaal. We spreken

Nadere informatie

IJZERVERRIJKTE VOEDING

IJZERVERRIJKTE VOEDING IJZERVERRIJKTE VOEDING 278 Inleiding We weten het allemaal van Popeye: van ijzer wordt een mens sterk. IJzer is een stof die een belangrijke functie in het lichaam vervult. Het is een bestanddeel van hemoglobine,

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een colostoma. Diëtetiek

Voedingsadvies bij een colostoma. Diëtetiek Voedingsadvies bij een colostoma Diëtetiek 1 2 Inleiding Een colostoma is een kunstmatige uitgang van de dikke darm (colon). Na het aanleggen van een colostoma is het volgen van een speciaal dieet niet

Nadere informatie

Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Diëtetiek / Voedingsteam Voedingsadviezen Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inleiding U heeft van uw arts vernomen dat u de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa heeft. Deze ziekten kenmerken

Nadere informatie

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap 2 Bij de Glucose Tolerantie Test was uw bloedsuiker (ook wel bloedglucose genoemd) te hoog. Daarom ontvangt u deze informatie. Wat is glucose?

Nadere informatie

Voedingsbeleid Bso 1

Voedingsbeleid Bso 1 Voedingsbeleid Bso 1 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken o Traktaties Voedingsaanbod en eetmomenten o Eet- en drinkmomenten - Fruit

Nadere informatie

Voeding en Parkinson

Voeding en Parkinson Voeding en Parkinson Versie mei 2017 Inleiding Bij de ziekte van Parkinson kan het eten en drinken op den duur moeizamer gaan. Er kunnen klachten ontstaan zoals verminderde eetlust, kauw- en slikproblemen,

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes en voeding

Zwangerschapsdiabetes en voeding Gynaecologie Zwangerschapsdiabetes en voeding www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Zwangerschapsdiabetes... 3 Glucosedagcurve... 3 Behandeling... 4 Adviezen met betrekking tot uw voeding... 4 Hanteer een

Nadere informatie