Gelderse vooruitzichten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gelderse vooruitzichten 2013-2018"

Transcriptie

1 Gelderse vooruitzichten een middellangetermijnraming van de Gelderse economie 1

2 2

3 Provinciale Economische Verkenning oktober 213 Menno Walsweer Bureau Economisch Onderzoek 3

4 Provincie Gelderland Gebruik van de inhoud van deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld 4

5 Voorwoord De Provinciale Economische Verkenning (PEV) is een periodiek onderzoek dat inzicht verschaft in de economische ontwikkeling van Gelderland. Daarnaast bevat de PEV een vooruitblik op de komende periode. Gegeven de landelijke verwachtingen van het Centraal Planbureau (CPB) wordt een daarmee consistent beeld geschetst van de Gelderse perspectieven. In dat opzicht kan de verkenning worden gezien als een regionale aanvulling op de Macro Economische Verkenning van het CPB. De onderzoeksresultaten vinden een brede toepassing bij de beleidsontwikkeling, programmering, uitvoering en monitoring van het ruimtelijk-economische beleid, niet alleen door de provincie maar door alle economische actoren in Gelderland. De Gelderse prognoses zijn opgesteld door het Bureau Economisch Onderzoek van de provincie Gelderland. De landelijke ramingen zijn ontleend aan de meest recente verkenningen en prognoses van het CPB (Macro Economische Verkenning 214, september 213 en Actualisatie Nederlandse economie tot en met 217, verwerking Regeerakkoord, november 212) en van het UWV (UWV Arbeidsmarkt prognose , met een doorkijk naar 218, juni 213). 5

6 Samenvatting en conclusies conjunctuur Terwijl de Eurozone in het 2 e kwartaal van 213 uit de recessie is gekropen, is de Nederlandse economie verder gekrompen, de werkgelegenheid gedaald en de werkloosheid gestegen. Hoewel de structurele uitgangspositie van de Nederlandse en Gelderse economie goed is, ligt het consumenten- en producentenvertrouwen op een historisch laag niveau en is er een vicieuze cirkel ontstaan. De recessie leidt tot overheidsbezuinigingen, lage consumptieve bestedingen en een sterke daling van de investeringen. Dat alles resulteert in onderbesteding waardoor de recessie in stand blijft, alleen de export ontwikkelt zich nog redelijk, maar dit is onvoldoende om de spiraal te doorbreken. Trendbeeld 212/213, Gld ( ) en NL ( ) %-mutatie t.o.v. dezelfde maand een jaar eerder (voortschrijdend 12-maandsgemiddelde) jan 212 sep 213 uitzenduren -1 jan 212 dec 212 overnachtingen R&T -5 jan 212 aug 213 bouwvergunningen jan 212 sep 213 faillissementen -5 jan 212 sep 213 jeugdwerkloosheid -4 jan 212 sep 213 werkloosheid jan 212 sep 213 woningverkoop jan 212 sep 213 nieuwe bedrijven -5 jan 212 sep 213 vacatures Bureau Economisch Onderzoek, Provincie Gelderland Gebruikte bronnen: ABU / CBS / UWV / KvK / Kadaster Gelderland kende in 212 een vergelijkbare krimp als Nederland (-1,3% vs. -1,2 %), maar de Gelderse werkgelegenheid ontwikkelde zich wat beter. In april 212 was de Gelderse werkgelegenheid volgens de PWE 6

7 nog met een fractie toegenomen ten opzichte van april het jaar daarvoor terwijl Nederland met een daling te kampen had van,7 % (LISA). Na een korte conjuncturele opleving in 211 ligt de Gelderse economische groei evenals de Nederlandse - nu al weer zeven kwartalen op rij onder de nullijn. Over het geheel genomen verkeert de Gelderse economie in dezelfde slechte conjuncturele situatie als de Nederlandse economie. Vrijwel alle Gelderse conjunctuurindicatoren vertonen een negatief ontwikkelingsbeeld. Op hoofdlijnen lopen de ontwikkelingen in de pas met de landelijke, op onderdelen soms wat beter, soms wat slechter. Met het aanhouden van de laagconjunctuur komt het weerstandsvermogen van de economie steeds meer onder druk te staan. De gevolgen van de recessie worden scherper, zoals blijkt uit het record aantal faillissementen, de malaise op de bouw- en woningmarkt en de snel stijgende werkloosheid. Het Gelderse werkloosheidspercentage bedroeg in 28 nog slechts 3,6 %, in het 2 e kwartaal van 213 was dat opgelopen tot 7,7 % (NL 8,3 %). De jeugdwerkloosheid is ongeveer tweemaal zo hoog en bedroeg in het 2 e kwartaal naar schatting 14 % (NL 16 %). In het 3 e kwartaal zijn er signalen dat de Nederlandse economie voorzichtig uit het dal kruipt, het is echter nog te vroeg om te kunnen concluderen dat het tij gekeerd is. provinciale benchmark De vraag hoe de Gelderse economie presteert ten opzichte van de andere Nederlandse provincies kan adequaat worden beantwoord op basis van een analyse van de drie belangrijkste economische grootheden: economische groei, werkgelegenheid en werkloosheid. Benchmark Gelderse ontwikkeling t.o.v. NL: Economische groei +/= - Banengroei +/= + Werkloosheid +/= + Plaats in de rangorde van provincies: Economische groei 6 1 Banengroei e kw Werkloosheid In de bloeiperiode 2-28 scoorde Gelderland op de drie belangrijkste economische grootheden iets beter dan gemiddeld. In de conjunctureel zware periode is de Gelderse economische groei echter onder het Nederlands gemiddelde gezakt, de werkloosheid en de banengroei doen het daarentegen naar verhouding goed, ook in relatie tot de andere provincies. 7

8 verwachtingen Mede op basis van de teleurstellende resultaten van de Nederlandse economie in het eerste halfjaar van 213, heeft het CPB haar prognose voor de Nederlandse economie onlangs naar beneden bijgesteld. Doorrekening van de Nederlandse verwachtingen resulteert voor Gelderland in een raming van de economische groei die voor 213 uit komt op een krimp die vergelijkbaar is met die uit 212 (-1,3%). In 214 wordt er mogelijk weer een lichte groei gerealiseerd van,7 %. Onder de conditie dat de conjunctuur weer enigszins normaliseert wordt voor de jaren een gemiddelde Gelderse groei geraamd van 1,2 % per jaar. Dit ligt ver onder het langjarig gemiddelde van 2- à 2½ %. Als gevolg van het aanhouden van de recessie zal de Gelderse werkgelegenheid in 213 mogelijk dalen met,5 %. Wanneer de economische groei in 214 voorzichtig aantrekt ligt een stabilisatie van de werkgelegenheid in het verschiet. Voor de jaren moet gevreesd worden dat de banengroei niet verder komt dan een bescheiden toename van,6 % per jaar. Overigens liggen de Gelderse groeiverwachtingen wel iets boven de Nederlandse verwachtingen, maar blijven zij belangrijk onder het langetermijngemiddelde van 1- à 1½ %. In het verleden is de beroepsbevolking sterk gestegen omdat vrouwen op grote schaal aan het arbeidsproces gingen deelnemen. De groei is echter afnemend, enerzijds omdat de vrouwendeelname intussen zo hoog is geworden dat er niet veel ruimte meer is voor hoge groeicijfers, anderzijds omdat de vergrijzing steeds zwaarder op de ontwikkelingen drukt. Mede als gevolg van de verhoging van de AOW-leeftijd is voor de komende jaren nog wel enige structurele groei mogelijk, maar gezien de zwakke conjunctuur en de geringe werkgelegenheidsgroei zal de feitelijke aanwas vermoedelijk laag zijn en gemiddeld in de periode niet meer dan,2 % per jaar bedragen. De werkloosheid loopt op van 53. personen in 212 naar bijna 75. in 213, ofwel 7,9 % van de beroepsbevolking. Naar verwachting zal de werkloosheid verder stijgen tot 8,6 % in 214. In de jaren daarna is de banengroei zo gering dat er nauwelijks ruimte ontstaat voor een daling van de werkloosheid zodat ook in 218 nog steeds moet worden gerekend op een werkloosheid van om en nabij de 8½ %. In historisch perspectief gezien is de huidige malaise op de arbeidsmarkt niet uniek. Het midden van de jaren negentig uit de vorige eeuw benaderde de huidige situatie en de jaren tachtig waren nog beroerder. Op het dieptepunt bedroeg de werkloosheid in Gelderland toen meer dan 11 % en in de steden Arnhem en Nijmegen zelfs boven de 2 %. In de huidige ramingen loopt de werkloosheid in deze steden weliswaar ook hoog op, maar bereikt de top in 214 met 12 à 13 % bij lange na niet het niveau uit de jaren tachtig. 8

9 Kerngegevens middellange termijn Gelderse WGR-gebieden (incl. niet-gelderse gemeenten), Gelderland en Nederland Nederland Gelderland Noord-Veluwe Food Valley Rivierenland Stadsregio Achterhoek Stedendriehoek Niveau 212, x 1. personen bevolking beroepsbevolking (banen >=12 uur) werkgelegenheid (banen > uur) Bevolkingsgroei in % p / j 2 / / / / 218,4,2,2,2 -,1 -,1 -,2,5,5,4,6,1,7,5,9,8,5,5,4,2,4,5,4,4 Groei beroepsbevolking in % p / j 2 / / / / 218 1,1,,6,,7 -,4,1 -,4 1,2,2,7,1 1,3,,6 -,1 1,6,2 1,3,6 1,1,8,1 1,1,1,7, 1,2,8,2 Werkgelegenheidsgroei in % p / j 2 / / / / 218 1,4,1 -,4,4,9 -,5 -,8, 1,5,1 -,4,7 1,7, -,5,6 1,2,,8 1,8,5 1, 1,4,1 -,6 1, -, -,8 Werkloosheidspercentage ,9 3,7 8, 8,8 8,5 3, 2,7 7,4 8,1 8,1 4,5 4,5 9,5 1,4 1,2 2,3 3,7 7,1 7,8 7,7 2,8 2,9 6,2 6,7 6,4 2, 2,5 6,4 7, 6,8 3,5 3,6 7,9 8,6 8,5 3,8 3,8 8,5 9,4 9,1 Werkloosheid, x 1. personen , 7,2 15,5 17,1 16,6 4, 3,9 1 11,3 11,1 13,7 15, 32,5 35,7 35, 2,5 4,5 8,6 9,5 9,3 3,7 4,4 9,6 1,6 1,4 1,6 2,2 5,8 6,3 6,2 3, 34, 74,9 82,3 8, Zie voor een toelichting en definities pagina 26 Bron historie: PWE Gelderland, LISA en CBS; Bron prognose Nederland: CPB / UWV / CBS; Bron Gelderse prognoses: Bureau Economisch Onderzoek, Provincie Gelderland 9

10 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Samenvatting en conclusies 6 1. Conjunctuur conclusie Provinciale benchmark 14 economische groei 14 werkgelegenheid 15 werkloosheid 16 conclusie Verwachtingen Het Nederlandse referentiekader 17 Gelderse verwachtingen economische groei 17 - werkgelegenheidsontwikkeling 18 - sectorale ontwikkelingen 19 - bevolkingsgroei 2 - arbeidsparticipatie 21 - beroepsbevolking 21 - werkloosheid 22 Regionale dynamiek 23 Bijlage 1: gemeentelijke gegevens 26 Bijlage 2: definities en regio-indeling 36 1

11 1. Conjunctuur 212/213 Volgens het CBS is de Nederlandse economie in 212 gekrompen met 1,2 procent. Daarmee was Nederland binnen de noordelijke landen uit de Eurozone het slechts presterende land (Eurostat). De verwachting begin 213 was dat het economische tij in de loop van het jaar geleidelijk zou keren, maar in de eerste twee kwartalen van 213 is de Nederlandse economie opnieuw gekrompen en presteerde economie wederom onder het EU-gemiddelde. De Nederlandse ontwikkelingen steken negatief af tegen de ons omringende landen en de EU als geheel blijft achter bij de groei in de VS. Economische groei per kwartaal %-mutatie BBP t.o.v. hetzelfde kwartaal een jaar eerder 6 4,5 3 1,5-1,5-3 -4,5 NL Gld -6 I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II '8 '9 '1 '11 '12 '13 Bron NL: CBS; bron Gld: CBS en BEO De negatieve ontwikkeling in Nederland is voornamelijk toe te schrijven aan de afgenomen nationale bestedingen (consumptie van huishoudens, overheidsuitgaven en investeringen). Dit is voor een belangrijk deel te verklaren uit de overheidsbezuinigingen en het lage consumenten- en producentenvertrouwen. De uitvoer bleef nog wel redelijk op peil. Volgens de SER zijn de structurele uitgangspunten van de Nederlandse economie dan ook goed en is het vooral een gebrek aan vertrouwen dat de toon zet. In internationale vergelijkingen komen de Nederlandse omstandigheden steeds goed uit de bus. Van een Europese middenmoter is ons land de afgelopen twintig jaar opgeklommen tot de top van de meest welvarende landen van de Europese Unie. In de gezaghebbende Global Competitiveness Index bekleedt Nederland door de jaren heen een plaats 11

12 variërend van de top-1 tot de top-5. Welvaart en welzijn zijn in ons land hoog. In de Better Life Index van 211 van de OECD neemt Nederland met Finland een gedeelde vierde positie in 1. Trendbeeld 212/213, Gld ( ) en NL ( ) %-mutatie t.o.v. dezelfde maand een jaar eerder (voortschrijdend 12-maandsgemiddelde) jan 212 jul 213 uitzenduren -1 jan 212 dec 212 overnachtingen R&T -5 jan 212 aug 213 bouwvergunningen jan 212 sep 213 faillissementen -5 jan 212 sep 213 jeugdwerkloosheid -4 jan 212 sep 213 werkloosheid jan 212 sep 213 woningverkoop jan 212 sep 213 nieuwe bedrijven -5 jan 212 sep 213 vacatures Bureau Economisch Onderzoek, Provincie Gelderland Gebruikte bronnen: ABU / CBS / UWV / KvK / Kadaster Gelderland kende volgens voorlopige cijfers van het CBS in 212 een vergelijkbare krimp als Nederland (-1,3 % vs. -1,2), maar de Gelderse werkgelegenheid ontwikkelde zich wat beter. In april 212 was de Gelderse werkgelegenheid volgens de PWE nog met een fractie toegenomen ten opzichte van april het jaar daarvoor terwijl Nederland met een daling te kampen had van,7 % (LISA). Na een korte conjuncturele opleving in 211 ligt de Gelderse economische groei evenals de Nederlandse - nu al weer zeven kwartalen op rij onder de nullijn en vertonen vrijwel alle conjunctuurindicatoren een negatief ontwikkelingsbeeld. Met het aanhouden van de laagconjunctuur komt het weerstandsver- 1 vrij naar de SER-verkenning: Nederlandse economie in stabieler vaarwater, april

13 mogen van de economie steeds meer onder druk te staan. De gevolgen van de recessie worden scherper, zoals blijkt uit het record aantal faillissementen, de malaise op de bouw- en woningmarkt en de snel stijgende werkloosheid. In 212 nam het aantal bij het UWV ingeschreven Gelderse werkzoekenden 2 toe met ruim 11. personen, terwijl de situatie in de voorgaande drie jaren ondanks de zwakke conjunctuur tamelijk stabiel was gebleven. In de eerste negen maanden van 213 is het aantal werkzoekenden nog eens toegenomen met ruim 12. personen. Het Gelderse werkloosheidspercentage bedroeg volgens het CBS in 28 nog slechts 3,6 %, in het 2 e kwartaal van 213 was dat opgelopen tot 7,7% (NL 8,3 %). De jeugdwerkloosheid is ongeveer tweemaal zo hoog en bedraagt naar schatting 14% (NL 16%). Toch zijn er recentelijk ook aanwijzingen dat de conjunctuur bezig is uit het dal te kruipen. De conjunctuurklok 3 van het CBS laat voor Nederland duidelijke verbeteringen zien. Eind 212 bevonden zich van de 15 indicatoren nog 12 in de neergaande fase, in september 213 was dat aantal geslonken tot 7, de overige 8 vertonen (voorzichtig) een opgaande lijn. De Nederlandse Bank sprak in oktober de verwachting uit dat de recessie voorbij zou zijn. Het CBS is echter van mening dat er weliswaar positieve signalen zijn, maar dat het nog te vroeg is om te kunnen concluderen dat het tij gekeerd is. conclusie Terwijl de Eurozone in het 2 e kwartaal van 213 uit de recessie is gekropen, is de Nederlandse economie verder gekrompen, de werkgelegenheid gedaald en de werkloosheid gestegen. Hoewel de structurele uitgangspositie van de Nederlandse en Gelderse economie goed is, ligt het consumenten- en producentenvertrouwen op een historisch laag niveau en is er een vicieuze cirkel ontstaan. De recessie leidt tot overheidsbezuinigingen, lage consumptieve bestedingen en een sterke daling van de investeringen. Dat alles resulteert in onderbesteding waardoor de recessie in stand blijft, alleen de export ontwikkelt zich nog redelijk, maar dit is onvoldoende om de spiraal te doorbreken. In het 3 e kwartaal zijn er signalen dat de Nederlandse economie uit het dal kruipt, het is echter nog te vroeg is om te kunnen concluderen dat het tij gekeerd is. Over het geheel genomen verkeert de Gelderse economie in dezelfde slechte conjuncturele situatie als de Nederlandse economie. Vrijwel alle Gelderse conjunctuurindicatoren vertonen een negatief ontwikkelingsbeeld. Op hoofdlijnen lopen de ontwikkelingen in de pas met de landelijke, op onderdelen soms wat beter, soms wat slechter. 2 niet-werkenden werkzoekenden, UWV 3 9-b.htm 13

14 2. Provinciale benchmark De vraag hoe de Gelderse economie presteert ten opzichte van de andere Nederlandse provincies kan adequaat worden beantwoord op basis van een analyse van de drie belangrijkste economische grootheden: economische groei, werkgelegenheid en werkloosheid. Hoegenaamd alle drijfveren, doelstellingen en inspanningen van de economische actoren zijn in laatste instantie terug te voeren op een of meer van deze drie grootheden. economische groei De ontwikkeling sinds de eeuwwisseling valt uiteen in twee periodes: de jaren 2-28 worden afgezien van een dip in 22 - gekenmerkt door een bestendige economische groei met een hoogconjunctuur als apotheose. In de loop van 28 vond de omslag plaats van hoogconjunctuur naar wat in 29 zou uitmonden in een diepe recessie. Sindsdien beweegt de conjunctuur zich tussen licht herstel, stagnatie en recessie. Economische groei (reële ontwikkeling BBP, periodegroei in %) Flevoland 44,4 Overijssel - Zeeland 23,6 Noord-Holland -,8 Noord-Brabant 22,1 Utrecht -,8 Noord-Holland 21,8 Nederland -2,1 Overijssel 2,6 Noord-Brabant -2,2 Gelderland 19,7 Limburg -2,2 Nederland 19,2 Friesland * -2,2 Groningen * 18,8 Zuid-Holland -2,5 Zuid-Holland 18,1 Zeeland -2,8 Utrecht 17,3 Gelderland -2,8 Friesland * 16,6 Groningen * -3, Limburg 15,8 Flevoland -3,1 Drenthe * 14,3 Drenthe * -5,6 * exclusief delfstofwinning Bron: CBS, Regionaal Economische Jaarcijfers Hoewel zich substantiële regionale groeiverschillen hebben voorgedaan, presteerden alle Nederlandse provincies in de expansieve periode 2-27 afgezet tegen de andere Europese regio s goed tot zeer goed. Het verschil tussen de hoogste (Zeeland) en laagste periodegroei (Drenthe) bedroeg bijna 1 procentpunten (Flevoland heeft op alle terreinen extreme groeicijfers en is als zogenaamd nieuw land buiten 14

15 mededinging). Gelderland was in die periode een goede middenmoter. Het langjarig gemiddelde beweegt zich overigens al tientallen jaren rondom het landelijk gemiddelde. In de conjunctureel zware jaren werden alle provincies met krimp geconfronteerd. In de meeste gevallen bedroeg de daling tussen de 2 en 3%. Gelderland viel weliswaar nog net binnen de modale categorie maar kende een iets grotere krimp dan gemiddeld en staat daardoor in de ranglijst op de vierde plaats van onderen. werkgelegenheid 4 De regionale verschillen in werkgelegenheidsontwikkeling zijn groot en de verklaring is complex. Economische groei, bedrijfsklassenstructuur en arbeidsproductiviteit spelen allen een rol. In de goede periode 2-28 lag de Gelderse banengroei een fractie boven het Nederlandse gemiddelde. Sinds de recessie is de groei in Nederland vrijwel stilgevallen en is over de gehele periode in de meeste provincies de werkgelegenheid zelfs afgenomen. In Gelderland werd dankzij de banengroei in de zorg en in mindere mate in de zakelijke dienstverlening toch nog een bescheiden groei gerealiseerd. Hoe gering deze banengroei ook was, daarmee behaalde Gelderland toch de vierde plaats in de rangorde van Nederlandse provincies. Banengroei (alle banen > uur), periodegroei in %) Flevoland 49,7 Flevoland 4,2 Noord Holland 17,3 Noord Holland 1,3 Friesland 16,7 Utrecht,4 Drenthe 16,4 Gelderland,2 Overijssel 16, Overijssel - Utrecht 15,8 Nederland -,4 Gelderland 14, Groningen* -,5 Nederland 13,8 Zeeland -,9 Noord Brabant 12,3 Drenthe -1,4 Zuid Holland 11,8 Noord Brabant -1,5 Groningen 8,4 Friesland -1,5 Limburg 5,8 Zuid Holland -1,7 Zeeland 1,7 Limburg -1,9 * de ontwikkeling van het Groningse LISA-bestand is ten dele van administratieve aard. Daarom is voor deze jaren gebruik gemaakt van de groeivoet volgens de CBS statistiek Banen van Werknemers Bron: LISA In dit hoofdstuk zijn de landelijke en de regionale werkgelegenheidscijfers afkomstig uit LISA, het landelijke samenwerkingsverband van de regionale/provinciale werkgelegenheidsregisters (voor Gelderland is dat de PWE). 15

16 werkloosheid Ten opzichte van 2 en 28 is de werkloosheid in Gelderland net zo als in alle andere provincies ongeveer verdubbeld. De Gelderse werkloosheid lag in het gehele tijdvak 2-28 iets onder het Nederlands gemiddelde. Met het aanbreken van de recessieperiode is het verschil nog wat toegenomen zodat de situatie op dit moment in Gelderland net iets minder ernstig is. In de rangorde van provincies scoort Gelderland met de plaatsen 4, 5 en 3 bovengemiddeld. Werkloosheidspercentage (werkloosheid in % van de beroepsbevolking)... 2 jaargemiddelde 28 jaargemiddelde e kwartaal Ut 2,3 Ut 3,2 Zl 5,7 NB 2,9 NB 3,3 NB 7,5 Ov 3,4 NH 3,4 Gl 7,7 Gl 3,5 Zl 3,4 Dr 8, NL 3,8 Gl 3,6 Ut 8, ZH 3,8 NL 3,8 NH 8,1 Li 4 Ov 4,1 NL 8,3 NH 4,3 ZH 4,1 Ov 8,3 Zl 4,8 Fr 4,1 Li 8,5 Dr 4,9 Fl 4,3 Fr 9, Fl 5, Li 4,6 ZH 9, Fr 5,1 Dr 4,7 Gr 1,2 Gr 5,2 Gr 5,9 Fl 11,2 Bron: CBS conclusie In de bloeiperiode 2-28 scoorde Gelderland op de drie belangrijkste economische grootheden (BBP, banen en werkloosheid) iets beter dan gemiddeld. In de conjunctureel zware periode is de Gelderse economische groei echter onder het Nederlands gemiddelde gezakt, de werkloosheid en de banengroei doen het daarentegen naar verhouding goed, ook in relatie tot de andere provincies. Benchmark Ontwikkeling t.o.v. NL Economische groei +/= - Banengroei +/= + Werkloosheid +/= + Plaats in de rangorde van provincies Economische groei 6 1 Banengroei e kw Werkloosheid

17 3. Verwachtingen Het Nederlandse referentiekader 5 Mede op basis van de teleurstellende resultaten van de Nederlandse economie in het eerste halfjaar van 213, heeft het CPB haar prognose 6 voor de komende periode naar beneden bijgesteld. Het CPB verwacht in de Macro Economische Verkenningen 214 dat het bruto binnenlands product in 213 met 1¼ procent krimpt. In 214 zal de economie mogelijk licht herstellen en wordt een bescheiden groei verwacht van een ½ procent. De werkgelegenheid daalt in 213 met 1 procent, in 214 ligt de groei rondom het nulpunt. De beroepsbevolking neemt in beide jaren nog wel iets toe waardoor de werkloosheid verder oploopt tot 8½ procent in 213 en 9¼ procent in 214. Zonder aanvullende maatregelen stijgt het begrotingstekort in 214 naar 3,3 procent. Voor de middellange termijn ( ) wordt ervan uitgegaan dat de Nederlandse economie in wat rustiger vaarwater komt, maar de verwachte economische groei van gemiddelde 1¼ % ligt nog wel duidelijk onder het langjarig gemiddelde. De groei van de arbeidsproductiviteit wordt geraamd op 1 % per jaar. De economische groei is nauwelijks hoger dan de groei van de arbeidsproductiviteit zodat de banengroei beperkt blijft tot ongeveer ¼ % per jaar 7. Ook is de geprojecteerde banengroei maar een fractie hoger dan de verwachte toename van de beroepsbevolking waardoor er nauwelijks ruimte ontstaat voor een daling van de werkloosheid. Bij dit scenario zal ook in 218 de werkloosheid in Nederland nog steeds ca. 9 % bedragen. Gelderse verwachtingen economische groei Doorrekening van de Nederlandse verwachtingen resulteert voor Gelderland in een raming van de economische groei die net als in het verleden - naar het landelijk gemiddelde neigt. 213 komt uit op een krimp die vergelijkbaar is met die uit 212 (-1,3%). In 214 wordt er mogelijk weer een lichte groei gerealiseerd van,4 %. Onder de conditie dat de conjunctuur weer enigszins normaliseert wordt voor de jaren 5 De Nederlandse ontwikkelingen zijn ontleend aan de macro-prognoses van het CPB (MEV 214, september 213. De differentiatie van de banengroei naar sector is ontleend aan de publicatie UWV Arbeidsmarktprognose , met een doorkijk naar 218 (UWV, juni 213). De Nederlandse ontwikkeling in de UWV-prognose is consistent met de nieuwste middellangetermijnraming van het CPB (Actualisatie Nederlandse economie tot en met 217, verwerking Regeerakkoord, CPB, 29 november 212). De raming van het CPB loopt t/m 217, het jaar 218 is door het UWV bijgeschat op basis van de gemiddelde CPB-ontwikkeling Persbericht CPB 14 augustus Banengroei in % = economische groei in % - groei arbeidsproductiviteit in % 17

18 een gemiddelde Gelderse groei geraamd van 1,1 % per jaar. Dit ligt ver onder het langjarig gemiddelde van 2- à 2 ½ %. Volume-ontwikkeling van het bruto binnenlands product in Gelderland, in % per jaar historie prognos e Bron historie: REJ/CBS; Bron prognose: Bureau Economisch Onderzoek, Provincie Gelderland Werkgelegenheidsontwikkeling Tijdens de Kredietcrisis daalde de werkgelegenheid veel minder hard dan op grond van de economische krimp verwacht mocht worden. Bedrijven hielden toen werknemers vast omdat de arbeidsmarkt krap was en ze er financieel toe in staat waren. Met het voortduren van de Schuldencrises (212 tot heden) is die situatie veranderd. Faillissementen en gedwongen ontslagen zijn aan de orde van de dag en de werkgelegenheid zal volgens de prognose in 213 bij een veel geringere krimp ongeveer net zo veel dalen als in 29 (-,5%). Ontwikkeling van de werkgelegenheid in Gelderland in % per jaar historie prognose Bron historie: PWE Gelderland Bron prognose: Bureau Economisch Onderzoek, Provincie Gelderland 18

19 Wanneer de economische groei in 214 voorzichtig aantrekt ligt een stabilisatie van de werkgelegenheid in het verschiet. Een terugkeer naar de groeicijfers zoals die in het verleden werden gerealiseerd ligt voorlopig niet in lijn der verwachtingen. Voor de jaren moet gevreesd worden dat de banengroei niet verder komt dan een bescheiden toename van,6 % per jaar. Overigens liggen de Gelderse groeiverwachtingen wel boven de Nederlandse verwachtingen, maar blijven zij belangrijk onder het langetermijngemiddelde van 1- à 1½ %. Sectorale ontwikkelingen In 213 zal de werkgelegenheid in de gezondheids- en welzijnszorg naar verwachting nog wel toenemen maar veel gematigder dan in de afgelopen jaren (deze verwachting is echter hoogst onzeker omdat er nog geen duidelijkheid is over de effecten van de recente rijksmaatregelen om de zorgkosten te beheersen, dit geldt met name voor de thuiszorg). In alle andere sectoren van de economie is de groei negatief of in het meest gunstige geval nul of net iets daarboven. Groei van de werkgelegenheid per sector en de stand 212, Gelderland... stand 212 Ontwikkeling aantal banen per jaar %-mutatie p/j / /218 Landbouw ,3 Industrie (incl. nutsbedrijven) ,7 Bouwnijverheid ,6 Handel ,5 Vervoer en opslag ,5 Horeca ,4 Informatie en communicatie , Financiële dienstverlening ,8 Zakelijke diensten ,4 Overheid ,6 Gezondheids- en welzijnszorg ,2 Cultuur, sport en recreatie ,9 Overige dienstverlening ,5 Alle economische activiteiten Bron 212: PWE Gelderland 212 Bron : Bureau Economisch Onderzoek, Provincie Gelderland Het zwaartepunt van het banenverlies in 213 zal liggen in de industrie, gevolgd door de bouw en de overheid. Door de verwachte verbetering van het economische klimaat trekt vanaf 214 in de zakelijke dienstver- 19

20 lening de werkgelegenheid weer aan. Vanaf 215 kan ook in de bouw en de handel weer enige groei tegemoet worden gezien. De gezondheids- en welzijnszorg blijft de komende jaren een belangrijke banenmotor maar zal als gevolg van de bezuinigingen voorbij worden gestreefd door de zakelijke dienstverlening. In de herstelperiode zal niet voor alle sectoren een einde komen aan de dalende werkgelegenheidstrend. Bij de industrie, de landbouw, de financiële dienstverlening en in mindere mate bij de overheid moet rekening worden gehouden met een voortgaande afname. In de landbouw kan dat in de periode oplopen tot ca. 5. banen, bij de industrie gaan mogelijk bijna 11. banen verloren. Per saldo komen er volgens de ramingen in de periode ruim 17. banen bij. In het licht van de situatie vlak voor de crisis een bescheiden aantal. In 27 en in 28 bedroeg de gemiddelde banencreatie in Gelderland 26. per jaar. In twee jaar tijd werden meer dan 52. nieuwe banen gecreëerd tegen de geprognosticeerde 17. voor een periode van zes jaar. bevolkingsgroei De toch al lage bevolkingsgroei in Gelderland zal de komende jaren verder afnemen van,4% in 212 naar,2% in 218. Voor de economie en de arbeidsmarkt zijn vooral de ontwikkelingen in de leeftijdscategorie 15 tot 65 8 jaar van belang, dit is immers de categorie waaruit de beroepsbevolking wordt gerekruteerd (de bevolking van 15 tot 65 Ontwikkeling van de bevolking in Gelderland in % per jaar 2 1,5 1 totale bevolking, his torie bevolking jaar, historie prognos e,5 -, Bron : CBS Bron : PRIMOS 212, ABF / Provincie Gelderland 8 Overeenkomstig het landelijke referentiekader van het UWV, de gebruikelijke leeftijdsindeling in nationale arbeidsmarktstudies en de huidige werkloosheidsdefinitie van het CBS wordt in dit rapport uitgegaan van de (potentiële) beroepsbevolking in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Nu de AOW-leeftijd omhoog gaat tot 67 jaar in 221, verandert deze grens langzaam maar zeker. Omdat op dit moment de arbeidsparticipatie van 65-plussers nog gering is en de verhoging van de AOW-leeftijd stapsgewijs gaat, is het kwantitatief effect van de hogere AOW-leeftijd op de (potentiële beroepsbevolking in 218 beperkt, UWV Arbeidsmarktprognose , pag. 16, UWV, juni

21 jaar wordt daarom ook wel de potentiële beroepsbevolking genoemd). Nadat de groei al tientallen jaren structureel afnam, is de ontwikkeling in 211 onder de nullijn gezakt. Daarmee is de potentiële beroepsbevolking voor het eerst in de na-oorlogse geschiedenis gedaald. In de prognoseperiode blijft de groei licht negatief. arbeidsparticipatie De arbeidsparticipatie vertoont op lange termijn een trendmatige groei. Het ontwikkelingstempo op korte termijn wordt (mede) beïnvloed door de conjunctuur. In tijden van economische malaise stijgt de werkloosheid en neemt de neiging af zich op de arbeidsmarkt aan te bieden en omgekeerd (ontmoedigings- en aanmoedigingseffecten). In de afgelopen vier jaar werd de ontwikkeling van de arbeidsparticipatie gedomineerd door de invloed van de conjunctuur, in de komende jaren zullen ook de structurele factoren zich weer laten gelden. De matige conjuncturele vooruitzichten blijven echter hun stempel drukken op de geraamde groeivoet van gemiddeld %. Arbeidsparticipatie in Gelderland his torie prognose Bron : CBS bron : Bureau Economisch Onderzoek, Provincie Gelderland beroepsbevolking In het verleden is de beroepsbevolking sterk gestegen omdat vrouwen op grote schaal aan het arbeidsproces gingen deelnemen. De groei is echter afnemend, enerzijds omdat de vrouwendeelname intussen zo hoog is geworden dat er niet veel ruimte meer is voor hoge groeicijfers, anderzijds omdat de vergrijzing steeds zwaarder op de ontwikkelingen drukt. Mede als gevolg van de verhoging van de AOW-leeftijd is voor de komende jaren nog wel enige structurele groei mogelijk, maar gezien de zwakke conjunctuur en de geringe werkgelegenheidsgroei zal de feitelijke aanwas vermoedelijk laag zijn en vanaf 215 naar nul neigen. 21

22 Ontwikkeling van de beroepsbevolking in Gelderland in % per jaar 3 2,5 2 1,5 1,5 -,5-1 historie prognos e Bron : CBS Bron : Bureau Economisch Onderzoek, Provincie Gelderland werkloosheid Tussen augustus 212 en augustus 213 nam de werkloosheid in Nederland toe met 16 duizend personen. Deze explosieve groei komt vooral doordat meer dan voorheen mensen werkloos werden vanwege baanverlies 9. In Gelderland steeg de werkloze beroepsbevolking van 55. in juni 212 naar 73. in juni 213 (CBS). Naar verwachting zal de Gelderse werkloosheid in 214 nog verder oplopen tot ruim 82. personen, of wel 8,6% van de beroepsbevolking. In de jaren daarna is de banengroei nog zo gering dat er nauwelijks ruimte ontstaat voor een daling van de werkloosheid. Werkloosheidspercentage in Gelderland historie prognos e Bron historie: CBS; prognose: Bureau Economisch Onderzoek, Provincie Gld Uit de grafiek blijkt dat de huidige malaise op de arbeidsmarkt niet uniek is. Het midden van de jaren negentig uit de vorige eeuw bena- 9 Persbericht CBS/UWV, 14 augustus

23 derde de huidige situatie en de jaren tachtig waren nog beroerder. Op het dieptepunt bedroeg de werkloosheid in Gelderland meer dan 11% en in de steden Arnhem en Nijmegen zelfs boven de 2%. In de huidige ramingen loopt de werkloosheid in deze steden weliswaar ook hoog op, maar bereikt de top in 214 met 12 à 13% bij lange na niet het niveau uit de jaren tachtig. regionale dynamiek De Gelderse bevolking is wat meer vergrijsd dan de Nederlandse waardoor het geboortecijfer aan de lage kant is terwijl het sterftecijfer juist wat hoger uitvalt. Van de buitenlandse migratie naar Nederland vestigt zich bovendien naar verwachting slechts een fractie in de provincie Gelderland. Deze omstandigheden leiden ertoe dat de Gelderse bevolkingsgroei vanaf 214 nog maar de helft bedraagt van de Nederlandse groei. De bevolking van de meest westelijke regio s in Gelderland is nog relatief jong: Rivierenland, de Regio Food Valley en de Noord-Veluwe. De vergrijzing is het verst gevorderd in de meest oostelijke regio s: Stedendriehoek en de Achterhoek. De bevolkingsgroei zal mede daardoor in de komende periode regionale verschillen te zien geven, met de Achterhoek en de Regio Food Valley als uitersten: -,2% versus +,8% per jaar. Vanwege de relatief jonge bevolkingsopbouw in Rivierenland blijft de natuurlijke aanwas in dit gebied nog redelijk op peil, maar de geraamde bevolkingsgroei is toch niet meer dan gemiddeld omdat in de prognose rekening is gehouden met een aanhoudend negatief migratiesaldo. De regionale verschillen in de groei van de beroepsbevolking verlopen grotendeels volgens het patroon van de demografische groei. De Achterhoek en de Regio Food Valley vormen in de periode opnieuw de uitersten met een gemiddelde groei van -% en +,8%, in de overige regio s balanceert de groei op de grens van stagnatie. In de conjunctureel gunstige jaren 2-28 lag de Gelderse banengroei boven de Nederlandse, ten tijde van de laagconjunctuur en de recessie verliep de groei minder ongunstig. Voor de jaren 213 en 214 zal de werkgelegenheid in de meest regio s nog dalen, alleen voor de Noord Veluwe wordt nog enige groei voorzien, in de regio Food Valley blijft het aantal banen ongeveer gelijk. Met het aantrekken van de conjunctuur zal in de periode de werkgelegenheid overal weer bescheiden kunnen toenemen, alleen voor de Achterhoek wordt een stilstand verwacht. De Gelderse groei voor de periode 215/218 wordt geraamd op,6% per jaar, de Nederlandse op %. De groeiver- 23

24 Kerngegevens middellange termijn voor de Gelderse WGR-gebieden 1, Gelderland en Nederland Nederland Gelderland Noord-Veluwe Food Valley Rivierenland Stadsregio Achterhoek Stedendriehoek Niveau 212, x 1. personen bevolking 2 beroepsbevolking 3 werkgelegenheid Bevolkingsgroei in % p / j 2 / / / / 218,4,2,2,2 -,1 -,1 -,2,5,5,4,6,1,7,5,9,8,5,5,4,2,4,5,4,4 Groei beroepsbevolking in % p / j 2 / / / / 218 1,1,,6,,7 -,4,1 -,4 1,2,2,7,1 1,3,,6 -,1 1,6,2 1,3,6 1,1,8,1 1,1,1,7, 1,2,8,2 Werkgelegenheidsgroei in % p / j 2 / / / / 218 1,4,1 -,4,4,9 -,5 -,8, 1,5,1 -,4,7 1,7, -,5,6 1,2,,8 1,8,5 1, 1,4,1 -,6 1, 5 -, 5 -,8.. Werkloosheidspercentage ,9 3,7 8, 8,8 8,5 3, 2,7 7,4 8,1 8,1 4,5 4,5 9,5 1,4 1,2 2,3 3,7 7,1 7,8 7,7 2,8 2,9 6,2 6,7 6,4 2, 2,5 6,4 7, 6,8 3,5 3,6 7,9 8,6 8,5 3,8 3,8 8,5 9,4 9,1 Werkloosheid, x 1. personen , 7,2 15,5 17,1 16,6 4, 3,9 1 11,3 11,1 13,7 15, 32,5 35,7 35, 2,5 4,5 8,6 9,5 9,3 3,7 4,4 9,6 1,6 1,4 1,6 2,2 5,8 6,3 6,2 3, 34, 74,9 82,3 8, inclusief niet-gelderse gemeenten; 2 jaargemiddelde; 3 banen van 12 uur per week en meer, jaargemiddelde; 4 banen van 1 uur per week en meer, exclusief personeel in dienst bij huishoudens, NL jaargemiddelde, regio s per april; 5 de landelijke werkgelegenheidscijfers zijn afkomstig van het CBS. Deze reeks is consistent met de historische analyses en prognoses van het CPB en het UWV voor Nederland. In het Gelderse werkgelegenheidsmodel is de exogene landelijke ontwikkeling derhalve ook ontleend aan de CBS-reeks (Arbeidsrekeningen). Om consistent te blijven met de regionale cijfers is In het hoofdstuk over de provinciale benchmark de landelijke ontwikkeling echter ontleend aan LISA. Hierdoor zijn de oijfers voor Nederland onderling niet vergelijkbaar. Bron historie: PWE Gelderland, LISA en CBS; Bron prognose Nederland: CPB / UWV / CBS; Bron Gelderse prognoses: Bureau Economisch Onderzoek, Provincie Gelderland 24

25 schillen binnen Gelderland hebben voor een belangrijk deel te maken met de regionale sectorstructuur en specifieke regionale omstandigheden als bevolkingsgroei. Naar verwachting zullen de industrie en de landbouw de komende jaren nog met forse werkgelegenheidsverliezen te kampen krijgen. Gezien de structuur van de Achterhoek zal dit vooral hier veel banenverlies opleveren. De hoogste werkgelegenheidsgroei wordt verwacht op de Noord-Veluwe en in de regio Food Valley, de laagste in de Stedendriehoek en de Achterhoek. De Stadsregio en Rivierenland bewegen zich rondom het Gelders gemiddelde en doen het daarmee beter dan gemiddeld Nederland (dat laatste geldt overigens ook voor de Stedendriehoek). In 214 zal de werkloosheid in alle regio s het hoogste punt bereiken en in de jaren daarna slechts weinig afnemen waarbij de Gelderse ontwikkeling iets positiever zal verlopen dan de Nederlandse. In Arnhem- Nijmegen ligt de werkloosheid al jaren op en hoger niveau dan gemiddeld in Nederland, maar het huidige verschil is niet meer zo groot als in de jaren tachtig en zal dat niveau naar verwachting ook niet meer bereiken. In alle andere Gelderse regio s ligt de werkloosheid onder het landelijk gemiddelde. In de regio Food Valley en op de Noord-Veluwe is de situatie relatief gezien nog het minst ernstig. Geconcludeerd moet worden dat in alle regio s de werkloosheid een structureel karakter heeft, dat wil zeggen een tekort aan banen en dat daar gegeven de landelijke vooruitzichten van het CPB - de komende vijf jaar weinig verbetering in valt te verwachten. 25

26 Bijlage 1: gemeentelijke gegevens Totale bevolking per gemeente Gelderse gemeenten Stand 212 x 1. %-ontwikkeling per jaar in de periode 2/28 29/ / /218 Aalten 27,4,1 -,1,4,2 Apeldoorn 156,9,2,, Arnhem 15,2,5 1, 1,3,8 Barneveld 53,8 1, 1, 1,,9 Berkelland 44,9 -,2 -,2 - -,4 Beuningen 25,4,1,1 -,2 - Bronckhorst 37,4,1 - -,4 -,4 Brummen 21,3 -,2,1 -,6 -,4 Buren 26,,1, Culemborg 27,7 1,2,5, Doesburg 11,6,1,1 -,4 -,5 Doetinchem 56,3,6,1,2, Druten 18,2 1,,1,2,1 Duiven 25,5, -,1 -,4 Ede 19,,6,4,6 Elburg 22,5,5, Epe 32,6 -,1 -,5 -,1 Ermelo 26,2 -,2 -,1,4 -,1 Geldermalsen 26,4,9,1,4,1 Groesbeek 18,8 -,2 -,2 -,6 -,6 Harderwijk 45,7,9 1,7 1,1 1, Hattem 11,8,1, Heerde 18,2,1, -,1,1 Heumen 16,4,4 -, -,2 Lingewaal 1,9,,2,5 Lingewaard 45,8 1,2,5,2,4 Lochem 33,3,1,1, Maasdriel 24,,,1 Millingen a/d Rijn 5,9 -,1,1 -,7 - Montferland 35,,, - -,4 Neder-Betuwe 22,7 1,, Neerijnen 11,9,7,2 -,2,4 Nijkerk 4,4,9,8 1,1,9 26

27 Totale bevolking per gemeente Gelderse gemeenten Stand 212 x 1. %-ontwikkeling per jaar in de periode 2/28 29/ / /218 Nijmegen 165,9,7,7,8,6 Nunspeet 26,7,2,,5,2 Oldebroek 22,8,2,,2,2 Oost Gelre 3,,7,1,2 -,2 Oude IJsselstreek 39,8 -,1 -,1 - -,2 Overbetuwe 46,4 1,6 1,,5 Putten 23,9,4,6,5, Renkum 31,6 -,1 -,1 -,4 Rheden 43,6 -,2,,1,1 Rijnwaarden 11,,, -,4 -,1 Rozendaal 1,5 1,3 -,2-1,2 -,6 Scherpenzeel 9,4,,9 1,1,7 Tiel 41,6,9,2,1 Ubbergen 9,4,1,1,2 -,2 Voorst 23,7,,,,1 Wageningen 36,8 1,,2 1,8,9 West Maas en Waal 18,4,2,,1 -,1 Westervoort 15,3 -,6 -,2 -,6 -,6 Wijchen 4,7,6,6 -,2 -,2 Winterswijk 28,9,2 -,2 - -,2 Zaltbommel 26,9,6,8,5 Zevenaar 32,4,2,4 -, Zutphen 47,3,8,2,5,1 Niet-Gelderse gemeenten Deventer 99,2 1,1,4 1,,8 Mook en Middelaar 7,9,5 -,6 -,5 - Olst-Wijhe 17,7,, Renswoude 4,9 1,3 2,2 2,9,8 Rhenen 19,1 1,,4,7,4 Veenendaal 63,,4,4,5,7 Bron 2-212: CBS Bevolkingsstatistiek Bron : PRIMOS 212, ABF 27

28 \ Beroepsbevolking per gemeente (voor banen >12 uur per week) Gelderse gemeenten Stand 212 x 1. %-ontwikkeling per jaar in de periode 2/28 29/ / /218 Aalten 12,7,8 -,4,4 -,1 Apeldoorn 73,2,9,1,2 -,2 Arnhem 76,5 1,6,8 1,7,6 Barneveld 23,9 1,9,9 1,3,6 Berkelland 2,9,2 -,6 -,1 -,7 Beuningen 12,2,5 -,1 -,2 -,8 Bronckhorst 16,7,5 -,7 - -,7 Brummen 9,6,2 -,1 -,5 -,5 Buren 12,3 1, -,1,5 -,2 Culemborg 13,3 2,,2 1,1, Doesburg 5,3,4 -,5 - -,7 Doetinchem 27,1 1,3 -,2,7 -,1 Druten 8,6 1,5 -,4,1 -,2 Duiven 12,2,8, -,4 Ede 49,7 1,6,2,8,6 Elburg 1, 1,,,5 -,2 Epe 14,6,5 -,6,9 -,1 Ermelo 11,4,6 -,4,7 -,2 Geldermalsen 12,2 1,4 -,8 -,1 Groesbeek 8,4 - -,6 -,9 Harderwijk 21,7 1,7 1,5 1,3,7 Hattem 5,,7,,2 Heerde 8,,8 -,4, - Heumen 7,2,6 -,9,1 -,4 Lingewaal 5,1 1, - Lingewaard 21,8 1,6 -,1 -,1 -,2 Lochem 14,8,7 -,1 -,4 Maasdriel 11,6 1,1,1,1 - Millingen a/d Rijn 2,8,4 -,1 -,9 -,8 Montferland 16,,2 - -,2 -,6 Neder-Betuwe 1 1,,1 1,3 - Neerijnen 5,5 1,3 -,2,1,5 Nijkerk 18,5 1,5,4 1,2,6 28

29 Beroepsbevolking per gemeente (voor banen >12 uur per week) Gelderse gemeenten Stand 212 x 1. %-ontwikkeling per jaar in de periode 2/28 29/ / /218 Nijmegen 82,2 1,6,5 1,7,6 Nunspeet 11,7 1,2 -,1 1,1,1 Oldebroek 1,4 1,3 -,1,4 -,2 Oost Gelre 14,3 1,1 -,2,2 -,6 Oude IJsselstreek 18,3,4 -,5, -,5 Overbetuwe 22,1 2,,6,5, Putten 1,7 1,2,7 1,1, Renkum 13,9,9 -,,4 Rheden 18,7,6,,5,1 Rijnwaarden 5,2,5 -,6 -,5 -,5 Rozendaal,6 2,6 -,1 -,4, Scherpenzeel 4,1,5,5 1,8,7 Tiel 2,7 1,7,1,7,1 Ubbergen 4,1,4 -,4, -,5 Voorst 1,6,9 -,1,2 -,2 Wageningen 17,6 2,2 -,8 3,3,7 West Maas en Waal 8,7,9 -,2 -,4 Westervoort 7,5 -,4-1,1-1,7 Wijchen 19,4,8,1 -,5 -,8 Winterswijk 13,3 1,1 -, - Zaltbommel 12,4,9,4 1,1 Zevenaar 15,,5 -,2 -,6 -,4 Zutphen 22, 1,5 -,2,7 - Niet-Gelderse gemeenten Deventer 47,8 2,,2 1,4,8 Mook en Middelaar 3,4,7-1,4 -,7 -,5 Olst-Wijhe 8,1 1,,2,4 -,2 Renswoude 2,3 2,2 1,9 3,6,6 Rhenen 8,4 1,6,1 1,6,4 Veenendaal 29,2 1,1,2,8,6 Bron 2-212: schatting Bureau Economisch Onderzoek (op basis van EBB, CBS) Bron : raming Bureau Economisch Onderzoek, provincie Gelderland 29

30 Werkgelegenheid (banen > uur per week) Gelderse gemeenten Stand 212 x 1. %-ontwikkeling per jaar in de periode 2/28 29/ / /218 Aalten 1,7 1, -,5 -,8 -,1 Apeldoorn 99,5 1,4,6 -,2,6 Arnhem 1,5 1,,1 -,5,7 Barneveld 3,2 1,6,7,,9 Berkelland 18,,5-1, -1, - Beuningen 7,8 1,6 -,8 -,7,6 Bronckhorst 13,8 1,1 -,1-1, -,2 Brummen 7,9,2 -,4-1,2 -,4 Buren 8,4,9 -,1 -,6,6 Culemborg 12,8 2,,1 -,5,6 Doesburg 4, 1,4 - -,8,2 Doetinchem 34,2 1,5 -,8 -,4 Druten 7,5 1,1-1,7 -,9,4 Duiven 15,3 3,7,4, 1, Ede 55,9 1,4,2 1, Elburg 9,7 2,4 2, -,7 Epe 12,5 1,7 - -,2,4 Ermelo 15,4 2,1,4,2,7 Geldermalsen 15,2 1,7 -,2 -,5,5 Groesbeek 7,3 1,1,2 -,8,4 Harderwijk 23,4 2,1,6,9 1,5 Hattem 3,9,5,5 1,6 2,2 Heerde 7, 1, -,4 Heumen 4,9 2,9 -,7 -,5,7 Lingewaal 3,7 1,6-1,4 -,9,2 Lingewaard 14,8 2,1,9 -,7 Lochem 14,8,2-1,2 -,9 -,2 Maasdriel 1,7,8 1, -,7,4 Millingen a/d Rijn 1,1 1,7-2,4 -,9,4 Montferland 14,3 2,2 -,7,1 Neder-Betuwe 9,8 2,4 1,2 -,5,4 Neerijnen 5,7 2,8-1,5 -,5,8 Nijkerk 2 2,1 -,7 -,1,7 3

31 Werkgelegenheid (banen > uur per week) Gelderse gemeenten Stand 212 x 1. %-ontwikkeling per jaar in de periode 2/28 29/ / /218 Nijmegen 99,4 1,3, -,4,6 Nunspeet 12,6 1,3,1 1, Oldebroek 8,2 2,, -,6,4 Oost Gelre 16,6 -,4 -,9 -,1 Oude IJsselstreek 16,8,4 -,6 -,9, Overbetuwe 18,5 3,4 1,6 1,4 Putten 9,3 2,4 -,2 -,1,6 Renkum 11,6,4 -,8-1, Rheden 16,8 1,2-1,7 -,9,2 Rijnwaarden 3,2,6 3,9 -,8,2 Rozendaal,5 -,2 4,4 -,5 1, Scherpenzeel 4,1,4 -,1 -,4 Tiel 24, 2,5,7 -,6 Ubbergen 4,9 2,9,5,,7 Voorst 12,6 1,1 1,4,4 1,1 Wageningen 18,8,1 1,9,8 1,3 West Maas en Waal 6,1, -,8 -,9,1 Westervoort 2,8 2,3-1,4 -,5,6 Wijchen 16,5 2,5,8 -,7,6 Winterswijk 13,8,5 -,8-1, -,1 Zaltbommel 13,8 1,7 - -,8 Zevenaar 15,1,6 -,1 -,4,6 Zutphen 22,7 2, -1,1 -,4 Niet-Gelderse gemeenten Deventer 41,8 2,,2 -,8 Mook en Middelaar 1,5 -,2 -,6 -,7,6 Olst-Wijhe 4,6 -,9 3,2-1,2 - Renswoude 2,4 4,5 6, -,4,6 Rhenen 4,4 - -,1-1,,2 Veenendaal 24,1,7 -,7 -,8 Bron 2-212: PWE Gelderland 212 aangevuld met LISA 212 Bron : raming Bureau Economisch Onderzoek, provincie Gelderland 31

32 Werkloze beroepsbevolking (voor banen >12 uur per week) aantal personen x 1. Gelderse gemeenten Aalten Apeldoorn Arnhem Barneveld Berkelland Beuningen Bronckhorst Brummen Buren Culemborg Doesburg Doetinchem Druten Duiven Ede Elburg Epe Ermelo Geldermalsen Groesbeek Harderwijk Hattem Heerde Heumen Lingewaal Lingewaard Lochem Maasdriel Millingen a/d Rijn Montferland Neder-Betuwe Neerijnen Nijkerk

33 Werkloze beroepsbevolking (voor banen >12 uur per week) aantal personen x 1. Gelderse gemeenten Nijmegen Nunspeet Oldebroek Oost Gelre Oude IJsselstreek Overbetuwe Putten Renkum Rheden Rijnwaarden Rozendaal Scherpenzeel Tiel Ubbergen Voorst Wageningen West Maas en Waal Westervoort Wijchen Winterswijk Zaltbommel Zevenaar Zutphen Niet-Gelderse gemeenten Deventer Mook en Middelaar Olst-Wijhe Renswoude Rhenen Veenendaal Bron 2-213: schatting Bureau Economisch Onderzoek (op basis van EBB, CBS en NWW, UWV) Bron : raming Bureau Economisch Onderzoek, provincie Gelderland 33

34 Werkloosheidspercentage werkloze beroepsbevolking in % van de totale beroepsbevolking Gelderse gemeenten Aalten 2,1 2,5 5,5 6, 5,9 Apeldoorn 4,2 4,1 8,7 9,6 9,4 Arnhem 6,5 6,5 1,7 11,6 11,1 Barneveld 1,8 2,6 5,1 5,6 5,4 Berkelland 2,4 2,4 7,2 7,9 8, Beuningen 2,7 3, 8,1 8,9 9,1 Bronckhorst 2,1 1,8 6,2 6,8 6,9 Brummen 2,8 2,5 7,2 8, 8, Buren 1,8 3, 6,4 7,1 7, Culemborg 2,8 5,3 9,6 1,5 1 Doesburg 3,7 5, 1,9 12, 12,1 Doetinchem 4,3 3,1 8,1 8,8 8,6 Druten 2,5 2,9 6,6 7,3 7,2 Duiven 2,4 2,4 7,8 8,5 8,5 Ede 3,5 3,3 5,6 6,1 5,9 Elburg 1,8 1,9 5,8 6,3 6,3 Epe 3,1 2,9 6,6 7,3 7,1 Ermelo 1,9 2,4 6,5 7,1 7,1 Geldermalsen 1,5 3, 5,9 6,5 6,4 Groesbeek 3,3 3,4 8,3 9,2 9,4 Harderwijk 3, 3,2 7,3 8, 7,6 Hattem 2,6 3,5 6,3 6,9 6,7 Heerde 2,1 2,2 5,3 5,8 5,7 Heumen 2,4 2,6 6,6 7,3 7,3 Lingewaal 1,6 2,4 5,4 6, 5,8 Lingewaard 2,1 2,5 7, 7,7 7,6 Lochem 2,7 2,4 6, 6,6 6,5 Maasdriel 1,9 3,1 7, 7,8 7,7 Millingen a/d Rijn 2,8 3,5 8,4 9,4 9,5 Montferland 3,5 2,6 8,8 9,6 9,7 Neder-Betuwe 1,7 2,7 5,1 5,6 5,5 Neerijnen 1,5 2,7 5,6 6,2 6, Nijkerk 1,7 2,2 6,1 6,7 6,4 34

35 Werkloosheidspercentage werkloze beroepsbevolking in % van de totale beroepsbevolking Gelderse gemeenten Nijmegen 6,7 5,9 12,4 13,5 12,9 Nunspeet 1,5 2,4 6,5 7, 6,9 Oldebroek 1,7 2,2 6, 6,5 6,5 Oost Gelre 2,1 2,5 6,7 7,3 7,4 Oude IJsselstreek 3,1 2,9 7,1 7,8 7,8 Overbetuwe 2,1 2,4 7, 7,7 7,5 Putten 1,3 2,1 6,5 7,1 6,9 Renkum 2,7 3,3 6,9 7,6 7,3 Rheden 3,4 3,9 7,8 8,6 8,4 Rijnwaarden 2,8 3, 7,9 8,7 8,8 Rozendaal 1,9 1,7 3,9 4, 4, Scherpenzeel 1, 1,3 3,9 4,3 4,1 Tiel 3,9 6, 9,2 1,1 9,9 Ubbergen 3,7 3,3 8,1 8,9 8,9 Voorst 2,6 2,6 5,6 6,2 6,1 Wageningen 4,9 3, 5,4 5,7 5,5 West Maas en Waal 2, 3,4 7,1 7,8 7,8 Westervoort 3,5 3,2 1,4 11,5 12,1 Wijchen 2,6 2,6 6,8 7,5 7,6 Winterswijk 3,6 4, 9,3 1,2 1,1 Zaltbommel 1,6 3,2 6,2 6,8 6,6 Zevenaar 3,2 3,1 8,6 9,5 9,5 Zutphen 5,4 4,7 9,1 1,1 9,8 Niet-Gelderse gemeenten Deventer 4, 3,9 8,1 8,9 8,3 Mook en Middelaar 3,1 3,2 8, 8,9 8,9 Olst-Wijhe 2,4 2,4 6,8 7,5 7,4 Renswoude,9 1,4 4,4 4,6 4,4 Rhenen 2,4 3,4 7,4 8, 7,7 Veenendaal 2,3 3, 8,7 9,5 9,2 Bron 2-213: schatting Bureau Economisch Onderzoek (op basis van EBB, CBS en NWW, UWV) Bron : raming Bureau Economisch Onderzoek, provincie Gelderland 35

36 Bijlage 2: definities Bevolking Alle cijfers over de bevolking zijn jaargemiddelden Werkzame en werkloze beroepsbevolking In de EBB van het CBS wordt de beroepsbevolkingsdefinitie gebruikt van de Commissie voor de Statistiek Ook dit rapport is gedefinieerd in termen van de CCS'91. Volgens deze definitie worden tot de beroepsbevolking gerekend: personen die tenminste twaalf uur per week werken, of personen die werk hebben aanvaard waardoor ze ten minste twaalf uur per week gaan werken, of personen die verklaren ten minste twaalf uur per week te willen werken, daarvoor beschikbaar zijn en activiteiten ontplooien om werk voor ten minste twaalf uur per week te vinden. Personen die ten minste twaalf uur per week werken worden gerekend tot de 'werkzame beroepsbevolking'. Degenen tussen 15 en 64 jaar die niet of minder dan twaalf uur werken maar wel meer willen werken, behoren tot de 'werkloze beroepsbevolking'. De totale beroepsbevolking bestaat dus uit de som van werkzame en werkloze beroepsbevolking Arbeidsparticipatie De arbeidsparticipatie is de beroepsbevolking (werkzaam+werkloos) uitgedrukt in procenten van de totale bevolking in de relevante leeftijdscategorie (15-64 jaar). Werkloosheidspercentage Het werkloosheidspercentage is de werkloze beroepsbevolking van 15 t/m 64 jaar uitgedrukt in procenten van de totale beroepsbevolking van 15 t/m 64 jaar. Werkgelegenheid De regionale werkgelegenheid betreft alle werkzame personen die - ongeacht hun woonplaats - in de regio werkzaam zijn geweest. De werkgelegenheid heeft betrekking op alle arbeid in loondienst en van zelfstandigen en van meewerkende gezinsleden. Daarbij gaat het om alle banen van meer dan uur per week. 36

37 Bruto binnenlands product Het bruto binnenlands product (bbp) geldt als de belangrijkste graadmeter voor de economische ontwikkeling. De economische groei wordt namelijk afgemeten aan de volume-ontwikkeling van het bbp. Dit is de som van de in het binnenland gevormde toegevoegde waarde. De toegevoegde waarde is gelijk aan de waarde van de productie minus de waarde van het verbruik. Het gaat hier dus om de waarde die aan de in het productieproces aangewende goederen en/of diensten wordt toegevoegd (Statline, CBS). Sectorindeling sbi 28 Sectienaam A B,C,D,E F G H I J K L M N O P Q R S A t/m S Landbouw, bosbouw en visserij Industrie (incl. energie, water en delfstofwinning) Bouwnijverheid Groot- en detailhandel; reparatie van auto s Vervoer en opslag Logies-, maaltijd- en drankverstrekking Informatie en communicatie Financiële instellingen Verhuur van en handel in onroerend goed Advisering, onderzoek, specialistische zakelijke dienstverlening Verhuur van roerende goederen, overige zakelijke dienstverlening Openbaar bestuur, overheidsdiensten, sociale verzekeringen Onderwijs Gezondheids- en welzijnszorg Cultuur, sport en recreatie Overige dienstverlening Totaal De PWE (en LISA) is een enquête onder bedrijven en instellingen en de bestanden bevatten derhalve geen gegevens over personeel in dienst bij particuliere huishoudens (sectie T). In de Nederlandse cijfers volgens de Arbeidsrekeningen van het CBS is deze categorie in beginsel wel opgenomen. Om een zuivere vergelijkende analyses te kunnen maken tussen de Nederlandse ontwikkeling (CBS) en de regio s (PWE/LISA), zijn in dit rapport ook de CBS-cijfers exclusief sector T gebruikt. 37

38 Regionale en lokale indeling De gemeentelijke en regionale indeling (WGR) van alle jaren is herleid naar de toestand per Stedendriehoek Rivierenland Apeldoorn Buren Brummen Culemborg Deventer (Overijssel) Druten Epe Geldermalsen Lochem Lingewaal Voorst Maasdriel Zutphen Neder-Betuwe Neerijnen Achterhoek Tiel Aalten West Maas en Waal Berkelland Bronckhorst De Vallei Doetinchem Barneveld Montferland Ede Oost-Gelre Nijkerk Oude IJsselstreek Winterswijk Renswoude (Utrecht) Rhenen (Utrecht) Scherpenzeel Stadsregio Arnhem Nijmegen Veenendaal (Utrecht) Arnhem Wageningen Beuningen Doesburg Noord-Veluwe Duiven Elburg Groesbeek Ermelo Heumen Harderwijk Lingewaard Hattem 1 Millingen a/d Rijn Heerde 1 Mook en Middelaar (Limburg) Nunspeet Nijmegen Oldebroek Overbetuwe Putten Renkum Rheden Rijnwaarden Rozendaal Ubbergen Westervoort Wijchen Zevenaar 1 Heerde en Hattem behoren formeel niet tot de regio Noor-Veluwe, maar zijn in deze studie wel toegevoegd aan het WGR Noord- Veluwe 38

39 39

40 E 4

382,40 per inwoner 2/5 WMO 14.127.768,00 382,40 per inwoner 2/5 werk 14.127.768,00

382,40 per inwoner 2/5 WMO 14.127.768,00 382,40 per inwoner 2/5 werk 14.127.768,00 Gelderland Gemeente Aalten Inwoners 27.025 extra gelden 3D voor gemeenten 956,00 per inwoner 25.835.900,00 per jaar 191,20 per inwoner 1/5 jeugd 5.167.180,00 382,40 per inwoner 2/5 WMO 10.334.360,00 382,40

Nadere informatie

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2014. Gelderland

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2014. Gelderland Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2014 Gelderland Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland - 1 - De uitvoering van de PWE 2014 vond plaats in opdracht van de onderstaande instanties: Gemeenten

Nadere informatie

Actualisering Gelderse vooruitzichten

Actualisering Gelderse vooruitzichten Actualisering Gelderse vooruitzichten gevolgen van de Schuldencrisis voor de Gelderse economie 1 Provinciale Economische Verkenning 212-215 16 februari 212 Menno Walsweer: Bureau Economisch Onderzoek 3

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, mei 2017

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, mei 2017 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gelderland, mei 2017 WW daalt in Gelderland sterker dan landelijk In mei is het aantal WW uitkeringen in Gelderland met 2.040 verder afgenomen tot 44.486. Dat is 4,4% minder dan

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, juni 2017

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, juni 2017 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gelderland, juni 2017 WW-uitkeringen laagopgeleiden in Gelderland ruim kwart lager dan geleden Het aantal lopende WW-uitkeringen in Gelderland daalt in juni verder. Ook laagopgeleiden

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, november 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, november 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gelderland, november 2015 Daling WW hapert in Gelderland Minder WW-uitkeringen dan, maar wel meer dan e Eind november 2015 telde Gelderland 51.800 WW-uitkeringen. Dat zijn er 850

Nadere informatie

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2016 Gelderland Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2016 Gelderland Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2016 Gelderland Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland - 1 - De uitvoering van de PWE 2016 vond plaats in opdracht van de onderstaande instanties: Gemeenten

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, maart 2017

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, maart 2017 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gelderland, maart 2017 In Gelderland daalt WW vooral in de bouw In maart is het aantal WW uitkeringen in Gelderland met 285 afgenomen tot 48.253. De WW daalde daarmee over de afgelopen

Nadere informatie

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2015 Gelderland Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2015 Gelderland Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2015 Gelderland Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland - 1 - De uitvoering van de PWE 2015 vond plaats in opdracht van de onderstaande instanties: Gemeenten

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, december 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, december 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gelderland, december 2016 WW Gelderland eind 2016 lager dan verwacht In 2016 hoefden minder mensen een beroep te doen op de WW. De provincie Gelderland telt eind 2016 nog 48.287

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, april 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, april 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gelderland, april 2016 Meer kansen op Gelderse arbeidsmarkt In april is het aantal WW-uitkeringen in Gelderland met 2,7 procent gedaald tot 55.016. Dat zijn er 1.543 minder dan

Nadere informatie

Welke partijen heeft u betrokken bij het beantwoorden van de vragen in deze vragenlijst?

Welke partijen heeft u betrokken bij het beantwoorden van de vragen in deze vragenlijst? Welke partijen heeft u betrokken bij het beantwoorden van de vragen in deze vragenlijst? Gemeenteraad/fractievoorzitters Maatschappelijke organisaties Bedrijfsleven Inwoners 1. Karaktereigenschappen van

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, augustus 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, augustus 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gelderland, augustus 2016 Minder WW-uitkeringen, meer spanning op de Gelderse arbeidsmarkt Eind augustus waren er in Gelderland opnieuw minder WW-uitkeringen. Minder dan eind juli

Nadere informatie

Plaats en betekenis van de Stadsregio Arnhem Nijmegen voor de Gelderse economie. jaartal Veluwe Achterhoek Arnhem Nijmegen

Plaats en betekenis van de Stadsregio Arnhem Nijmegen voor de Gelderse economie. jaartal Veluwe Achterhoek Arnhem Nijmegen ONDERZOEKMEMORANDUM Plaats en betekenis van de Stadsregio Arnhem Nijmegen voor de Gelderse economie Inleiding Bruto binnenlands product 1 De Stadsregio wordt sinds jaar en dag de motor van de Gelderse

Nadere informatie

Gelderse Aanval op de Uitval Cijfers over voortijdig schoolverlaten in de Gelderse regio s

Gelderse Aanval op de Uitval Cijfers over voortijdig schoolverlaten in de Gelderse regio s Gelderse Aanval op de Uitval Cijfers over voortijdig schoolverlaten in de Gelderse regio s Jorike Smeitnk Wilmie van der Kuil November 2009 Rapport 08-0734c l JorSm-av l 01 Inhoud Leeswijzer... 5 1. Algemeen

Nadere informatie

Opmerking bij driejaarsgemiddelden Continu Vakantie Onderzoek (CVO)

Opmerking bij driejaarsgemiddelden Continu Vakantie Onderzoek (CVO) Opmerking bij driejaarsgemiddelden Continu Vakantie Onderzoek (CVO) Bij de interpretatie van de uitkomsten van het CVO moet men er rekening mee houden dat een steekproef geen exacte uitkomsten oplevert,

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, september 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, september 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gelderland, september 2016 WW daalt en werkgelegenheid groeit in Gelderland, ook in 2017 Eind september telde Gelderland 50.629 lopende WW-uitkeringen. Dat zijn er 503 minder dan

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Gelderse Aanval op de Uitval. Cijfers over voortijdig schoolverlaten in de Gelderse regio s

Gelderse Aanval op de Uitval. Cijfers over voortijdig schoolverlaten in de Gelderse regio s Gelderse Aanval op de Uitval Cijfers over voortijdig schoolverlaten in de Gelderse regio s Jorike Smeitnk Wilmie van der Kuil Augustus 2010 Rapport 08-0733d l JorSm-AnjPu Leeswijzer In het hoofdstuk algemeen

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2014 I Deze economische monitor gaat nader in op de ontwikkeling van de economie en arbeidsmarkt in Ede en de regio FoodValley met de focus op het tweede halfjaar van 20. Daarnaast

Nadere informatie

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2004 Gelderland

Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2004 Gelderland Eerste uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2004 Gelderland De uitvoering van de PWE vindt plaats in opdracht van de onderstaande instanties (situatie 2004): -gemeenten Aalten, Apeldoorn, Arnhem, Barneveld,

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4 ECONOMISCHE MONITOR EDE 20 / 4 De Economische Monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 2008 tot 20. De Economische Monitor is verdeeld in twee delen: Het

Nadere informatie

Spoorboekje. Samenwerkende Bonden van Ouderen in Gelderland. Deken Dr. Mulderstraat 6d 6681 AB Bemmel. Tel.: 0481-453 680 Fax: 0481-453 335

Spoorboekje. Samenwerkende Bonden van Ouderen in Gelderland. Deken Dr. Mulderstraat 6d 6681 AB Bemmel. Tel.: 0481-453 680 Fax: 0481-453 335 Spoorboekje Deken Dr. Mulderstraat 6d Tel.: 0481-453 680 Fax: 0481-453 335 E-mail info@sbog.nl Internet www.sbog.nl Samenwerkende Bonden van Ouderen in Gelderland Afkortingenlijst Deken Dr. Mulderstraat

Nadere informatie

Regionale arbeidsmarktprognose

Regionale arbeidsmarktprognose Provincie Zeeland Afdeling Economie Regionale arbeidsmarktprognose 2012-2013 Inleiding Begin juni 2012 verscheen de rapportage UWV Arbeidsmarktprognose 2012-2013 Met een doorkijk naar 2017". Hierin worden

Nadere informatie

Aantal werklozen in december toegenomen

Aantal werklozen in december toegenomen Persbericht Pb15-002 22-01-2015 09.30 uur Aantal werklozen in december toegenomen - In de afgelopen drie maanden meer mensen op de arbeidsmarkt - Jeugdwerkloosheid vrijwel onveranderd - Aantal WW-uitkeringen

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Juni 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Juni 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Juni 2011 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht. Vanuit diverse bronnen is

Nadere informatie

Persbericht. Werkloosheid daalt

Persbericht. Werkloosheid daalt Persbericht PB14-041 19 juni 09.30 uur Werkloosheid daalt - Werkloosheid is in mei gedaald - Beroepsbevolking krimpt minder snel - Aantal WW-uitkeringen in mei opnieuw afgenomen - Toename WW-uitkeringen

Nadere informatie

Werkloosheid nauwelijks veranderd

Werkloosheid nauwelijks veranderd Persbericht Pb14-084 18-12-2014 09.30 uur Werkloosheid nauwelijks veranderd - Werkloosheid blijft 8 procent - Meer mensen aan het werk in de afgelopen drie maanden - Aantal WW-uitkeringen met 6 duizend

Nadere informatie

Werkloosheid daalt verder in september

Werkloosheid daalt verder in september Persbericht Pb14-061 16 oktober 2014 9.30 uur Werkloosheid daalt verder in september - Opnieuw meer mensen aan het werk - In de afgelopen vijf maanden vooral minder mannen werkloos - Aantal WW-uitkeringen

Nadere informatie

Samenvatting UWV Arbeidsmarktprognose Met een doorkijk naar 2018

Samenvatting UWV Arbeidsmarktprognose Met een doorkijk naar 2018 Samenvatting UWV Arbeidsmarktprognose 2013-2014 Met een doorkijk naar 2018 Samenvatting UWV Arbeidsmarktprognose 2013-2014 Een belangrijke taak van UWV is het bij elkaar brengen van vraag en aanbod op

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011 In deze rapportage van het UWV WERKbedrijf worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht. Vanuit diverse bronnen

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, januari 2017

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Gelderland, januari 2017 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Gelderland, januari 2017 Meer kansen voor Gelderse werkzoekenden Het aantal WW uitkeringen in Gelderland is in januari licht gestegen tot 49.164. Een stijging in het begin van

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

AANBIEDINGSBRIEF PAMFLET

AANBIEDINGSBRIEF PAMFLET AANBIEDINGSBRIEF PAMFLET Genemuiden, 26 april 2013 Geachte dame/heer, Zoals u bekend is, heeft de onderwijsraad aan de staatssecretaris een advies uitgebracht waar men vraagt om een actief beleid inzake

Nadere informatie

Werkloosheid in augustus gedaald

Werkloosheid in augustus gedaald Persbericht PB13-061 19 september 09.30 uur Werkloosheid in augustus gedaald - In augustus minder werkloze jongeren - Stijgende trend werkloosheid minder sterk - Bijna 400 duizend WW-uitkeringen De voor

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 10979 1 juni 2012 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 23 mei 2012, nr. VO/OK/394399, houdende

Nadere informatie

Waar komen we vandaan:

Waar komen we vandaan: Waar komen we vandaan: Bezien over een langere periode gaan economische ontwikkelingen gepaard met ingrijpende veranderingen in de economische structuur. Kenmerkend voor dit proces in de twintigste eeuw

Nadere informatie

Werkloosheid in oktober vrijwel onveranderd

Werkloosheid in oktober vrijwel onveranderd Persbericht Pb14-070 20 november 2014 09.30 uur Werkloosheid in oktober vrijwel onveranderd - Meer mensen aan het werk - Aantal WW-uitkeringen vrijwel onveranderd - WW-uitkeringen toegenomen vanuit seizoengevoelige

Nadere informatie

Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juni 2013

Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juni 2013 Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juni 2013 1. Inleiding In 2012 hebben Etil en Research voor Beleid in opdracht van de Provincie Limburg de ontwikkeling van de Limburgse arbeidsmarkt onderzocht

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid in mei verder opgelopen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid in mei verder opgelopen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB13-044 20 juni 9.30 uur Werkloosheid in mei verder opgelopen Toename van de werkloosheid iets afgevlakt Meer werklozen van 25 jaar en ouder Lichte daling

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 5 e editie. Opzet en inhoud. Deze factsheet is de vijfde editie van de

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 5 e editie. Opzet en inhoud. Deze factsheet is de vijfde editie van de 5 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud Deze factsheet is de vijfde editie van de Economische Monitor Voorne-Putten en presenteert recente economische ontwikkelingen van Voorne-Putten

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Gelderland 2012. Verwachte bevolkingsontwikkeling tot 2050

Bevolkingsprognose Gelderland 2012. Verwachte bevolkingsontwikkeling tot 2050 Bevolkingsprognose Gelderland 2012 Verwachte bevolkingsontwikkeling tot 2050 maart 2012 1 Bevolkingsprognose Gelderland 2012 Maart 2012 Programmeren & Contracteren Afdeling Wonen, Sociaal en Cultuur Team

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, april 2015

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, april 2015 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Overijssel en Gelderland Noord, april 2015 Ruim 2.500 minder WW-uitkeringen in Overijssel en Gelderland Noord in een tijd In april daalde het aantal WW-uitkeringen in alle regio

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 855 Gemeentelijke herindeling van een deel van de Achterhoek, de Graafschap en de Liemers en Bathmen, tevens wijziging van de grens tussen de

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 2

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 2 ECONOMISCHE MONITOR EDE 211 / 2 De economische monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 27 tot 211. De economische monitor is verdeeld in twee delen. Het

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid verder toegenomen. Anderhalf jaar stijgende lijn werkloosheid

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid verder toegenomen. Anderhalf jaar stijgende lijn werkloosheid Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB13-003 17 januari 2013 9.30 uur Werkloosheid verder toegenomen Werkloosheid in december opgelopen naar 7,2 procent Vanaf medio vrijwel voortdurende stijging

Nadere informatie

Aanwezigheid onderwijszorgstructuren

Aanwezigheid onderwijszorgstructuren Aanwezigheid onderwijszorgstructuren in Gelderland December 2007 Marga Wijsmuller December 2007 Uitgevoerd door Spectrum in opdracht van Provincie Gelderland Notitienummer 07 2069MAW-av07-0310 SPECTRUM

Nadere informatie

Werkloosheid daalt opnieuw

Werkloosheid daalt opnieuw Persbericht PB14-044 17 juli 9.30 uur Werkloosheid daalt opnieuw - Werkloosheid in juni voor de tweede maand op rij gedaald - Meer mensen hebben een betaalde baan - Aantal WW-uitkeringen blijft dalen -

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013

Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013 Barometer Arbeidsmarkt Gelderland 2e kwartaal 2013 In deze notitie van UWV, die ieder kwartaal verschijnt, worden de actuele ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in de provincie Gelderland kort toegelicht.

Nadere informatie

Werkloosheid gedaald

Werkloosheid gedaald Persbericht PB13-079 19 december 09.30 uur Werkloosheid gedaald Werkloze beroepsbevolking in november met 21 duizend afgenomen Aantal lopende WW-uitkeringen met 11 duizend gestegen Toename aantal WW-uitkeringen

Nadere informatie

Themabijeenkomst regionale arbeidsmarkt. Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde

Themabijeenkomst regionale arbeidsmarkt. Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde Themabijeenkomst regionale arbeidsmarkt Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde Aandachtspunten Even voorstellen: Willem van der Craats De werkgelegenheidsstructuur

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1 ECONOMISCHE MONITOR EDE 2012 / 1 De economische monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 2008 tot 20. De economische monitor is verdeeld in twee delen. Het

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, september 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, september 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Overijssel en Gelderland Noord, september 2016 Verdere banengroei bouw en detailhandel in Overijssel en Gelderland Noord Er werden minder WW-uitkeringen verstrekt in de september

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Sterke stijging werkloosheid

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Sterke stijging werkloosheid Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB13-013 21 februari 9.30 uur Sterke stijging werkloosheid Werkloosheid in januari opgelopen naar 7,5 procent Jeugdwerkloosheid gestegen tot 15 procent Aantal

Nadere informatie

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Persbericht PB14 56 11 9 214 15.3 uur CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Meer werklozen aan de slag Geen verdere daling aantal banen, lichte groei aantal vacatures Aantal banen

Nadere informatie

Werkloosheid opnieuw gestegen

Werkloosheid opnieuw gestegen Persbericht PB14-012 20 februari 09.30 uur Werkloosheid opnieuw gestegen - Werkloze beroepsbevolking in januari met 10 duizend toegenomen - Aantal WW-uitkeringen met 23 duizend gestegen De voor seizoeninvloeden

Nadere informatie

Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juli 2011

Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juli 2011 Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juli 2011 1 Inleiding In 2011 hebben Etil en Research voor Beleid in opdracht van de Provincie Limburg de ontwikkeling van de Limburgse arbeidsmarkt onderzocht

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2004 414 Wet van 1 juli 2004 tot gemeentelijke herindeling van een deel van de Achterhoek, de Graafschap en de Liemers, en Wij Beatrix, bij de gratie

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April De ontwikkeling van de werkloosheid algemeen

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April De ontwikkeling van de werkloosheid algemeen Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 213 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf, die tweemaandelijks verschijnt, worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht.

Nadere informatie

Regionale arbeidsmarktprognose

Regionale arbeidsmarktprognose Provincie Zeeland Afdeling Economie Regionale arbeidsmarktprognose 2011-2012 Inleiding Begin juni 2011 verscheen de rapportage UWV WERKbedrijf Arbeidsmarktprognose 2011-2012 Met een doorkijk naar 2016".

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid verder toegenomen. Minder WW-uitkeringen aan jongeren, meer aan ouderen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid verder toegenomen. Minder WW-uitkeringen aan jongeren, meer aan ouderen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB12-035 15 mei 9.30 uur Werkloosheid verder toegenomen In april 8,2 procent van de beroepsbevolking werkloos Stijging werkloosheid in afgelopen maanden sterker

Nadere informatie

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014 Een uitdagende arbeidsmarkt Erik Oosterveld 24 juni 2014 Wat waren de gevolgen van de recessie? Hoeveel banen zijn er verloren gegaan? In welke sectoren heeft de recessie het hardst toegeslagen? Werkgelegenheid

Nadere informatie

Werkloosheid gedaald, maar minder mensen aan het werk

Werkloosheid gedaald, maar minder mensen aan het werk Persbericht PB14-024 17 april 09.30 uur Werkloosheid gedaald, maar minder mensen aan het werk - Meer mensen trokken zich terug van de arbeidsmarkt - Werkloosheid bij vrouwen toegenomen - Aantal WW-uitkeringen

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 1

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 1 ECONOMISCHE MONITOR EDE 211 / 1 De economische monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 27 tot 21. De economische monitor is verdeeld in 2 delen. Het thermo

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis 9 Thermometer economische crisis oktober 20 Bestuursinformatie 07//20 gemeente Utrecht Inleiding In deze negende Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke

Nadere informatie

jul/09 mei/09 jun/09 sep/09 sep/08 jan/09 feb/09 mrt/09 jun/09 aug/09 sep/09 aug/09

jul/09 mei/09 jun/09 sep/09 sep/08 jan/09 feb/09 mrt/09 jun/09 aug/09 sep/09 aug/09 HAAGSE MONITOR ECONOMISCHE RECESSIE 7 Deze monitor geeft zowel prognoses als gerealiseerde cijfers weer. Het vaststellen van gerealiseerde cijfers kost tijd, maar worden, zodra deze bekend zijn, in de

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, juni 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, juni 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Overijssel en Gelderland Noord, juni 2016 Minder nieuwe WW-uitkeringen verstrekt in Overijssel en Gelderland Noord In de eerste helft van 2016 kende UWV minder nieuwe WW-uitkeringen

Nadere informatie

Kwantitatieve ontwikkelingen rondom jeugdwerkloosheid

Kwantitatieve ontwikkelingen rondom jeugdwerkloosheid Bijlage 1 Kwantitatieve ontwikkelingen rondom jeugdwerkloosheid Landelijk beeld Algemeen beeld: Daling jeugdwerkloosheid zet door De daling van de jeugdwerkloosheid 15-26 jaar in het 2 e kwartaal 2010

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, augustus 2017

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, augustus 2017 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Overijssel en Gelderland Noord, augustus 2017 Afname WW-uitkeringen in Overijssel en Gelderland Noord In augustus neemt het aantal WW-uitkeringen in Overijssel en Gelderland Noord

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, mei 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, mei 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Overijssel en Gelderland Noord, mei 2016 WW-uitkeringen Overijssel en Gelderland Noord nemen verder af In mei kende UWV net als in april minder nieuwe WW-uitkeringen toe in Overijssel

Nadere informatie

Werkloosheid verder toegenomen

Werkloosheid verder toegenomen Persbericht PB14-019 20 maart 09.30 uur Werkloosheid verder toegenomen - Werkloze beroepsbevolking in februari met 13 duizend gestegen - Vrijwel evenveel werkloze jongeren als drie maanden geleden - Aantal

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

PENDEL REGIO NOORD-VELUWE 2010

PENDEL REGIO NOORD-VELUWE 2010 PENDEL REGIO NOORD-VELUWE 2010 De pendel van, naar en binnen regio Noord-Veluwe; bewerking van de gegevens uit het pendelonderzoek PWE 2010. Uitgevoerd in opdracht van Regio Noord-Veluwe en SEO/POA Noord-Veluwe

Nadere informatie

Regionale economische prognoses 2016

Regionale economische prognoses 2016 Regionale economische prognoses 2016 Themabericht Rogier Aalders De breed gedragen economische groei in 2016 leidt tot productiegroei in alle sectoren en in alle regio s De Randstad, en daarbinnen vooral

Nadere informatie

Crisismonitor Drechtsteden

Crisismonitor Drechtsteden Crisismonitor juni 211 (cijfers t/m maart 211) Inhoud: 1. Werkloosheid 2. Werkloosheid naar leeftijd 3. Vacatures, bedrijven, leegstand 4. Woningmarkt Hoe staan de er voor op de arbeidsmarkt en de woningmarkt?

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid gestegen naar 7 procent

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid gestegen naar 7 procent Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB12-078 20 december 9.30 uur Werkloosheid gestegen naar 7 procent 100 duizend werklozen meer dan jaar geleden Aantal WW-uitkeringen met ruim 12 duizend toegenomen

Nadere informatie

Werkloosheid gedaald

Werkloosheid gedaald Persbericht PB013-72 21 november 9.30 uur Werkloosheid gedaald - In oktober 11 duizend werklozen minder - Aantal lopende WW-uitkeringen met 8 duizend toegenomen De voor seizoeninvloeden gecorrigeerde werkloosheid

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Vooral minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Vooral minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-252 10 december 2002 9.30 uur Werkgelegenheid groeit in de zorg en daalt in het bedrijfsleven In het derde kwartaal van 2002 is het aantal banen van

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, september 2017

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, september 2017 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Overijssel en Gelderland Noord, september 2017 Kansen op werk in Overijssel en Gelderland Noord Het aantal WW-uitkeringen in Overijssel en Gelderland Noord daalt al en, ook weer

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 70 2014 47

Statistisch Bulletin. Jaargang 70 2014 47 Statistisch Bulletin Jaargang 70 2014 47 20 november 2014 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Iets meer banen en vacatures in het derde kwartaal 3 Werkloze beroepsbevolking 4 2. Macro-economie 5 Koerswaarde

Nadere informatie

Gelderse vooruitzichten 2016-2020

Gelderse vooruitzichten 2016-2020 Gelderse vooruitzichten 2016-2020 een middellangetermijnraming van de Gelderse economie 1 Provinciale Economische Verkenning 2016-2020 januari 2016 Menno Walsweer Bureau Economisch Onderzoek 2 Provincie

Nadere informatie

Regeling spreiding zomervakantie 2011

Regeling spreiding zomervakantie 2011 Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Bestemd voor alle scholen in het primair onderwijs,

Nadere informatie

Werkloosheid toegenomen

Werkloosheid toegenomen Persbericht PB14-005 23 januari 09.30 uur Werkloosheid toegenomen - Werkloze beroepsbevolking in december met 15 duizend gestegen - In bijna 100 duizend werklozen erbij - Aantal WW-uitkeringen in december

Nadere informatie

Overzichtsrapport SER Gelderland

Overzichtsrapport SER Gelderland Overzichtsrapport SER Gelderland Werkgelegenheid In opdracht van SER Gelderland September 2008 Drs. J.D. Gardenier L.T. Schudde CAB Martinikerkhof 30 9712 JH Groningen 050-3115113 cab@cabgroningen.nl www.cabgroningen.nl

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid in augustus licht gestegen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkloosheid in augustus licht gestegen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB12-054 20 september 9.30 uur Werkloosheid in augustus licht gestegen Ruim een jaar stijgende lijn werkloosheid Vooral meer jongeren werkloos dan een jaar

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 10844 14 juli 2010 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 29 juni 2010, nr. VO/OK/207393,

Nadere informatie

Arbeidsmarktprognoses Noord-Holland 2012

Arbeidsmarktprognoses Noord-Holland 2012 Arbeidsmarktprognoses Noord-Holland 2012 t.b.v. Monitor Arbeidsmarkt en Onderwijs Provincie Noord-Holland IJmuiden, 23 november 2012 Arjan Heyma www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Belangrijkste

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Onderdeel Economische groei Inflatie Producentenvertrouwen Consumptie Omzet detailhandel Consumentenvertrouwen Hypotheken Hypotheek- en kapitaalmarktrente

Nadere informatie

Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009.

Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009. Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009. Sheet 1: Opening Het CBS publiceert vandaag het eerste cijfer van de economische groei over het vierde kwartaal en de voorlopige

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) December De ontwikkeling van de werkloosheid algemeen

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) December De ontwikkeling van de werkloosheid algemeen Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) December 212 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf, die tweemaandelijks verschijnt, worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht.

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, juli 2017

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, juli 2017 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Overijssel en Gelderland Noord, juli 2017 WW-uitkeringen in Overijssel en Gelderland Noord dalen verder In juli daalt het aantal lopende WW-uitkeringen in Overijssel en Gelderland

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Arbeidsmarkt: verschil tussen Utrecht en Noorden van het land blijft groot

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Arbeidsmarkt: verschil tussen Utrecht en Noorden van het land blijft groot Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB00-145 29 juni 2000 9.30 uur Arbeidsmarkt: verschil tussen Utrecht en Noorden van het land blijft groot Door de gunstige ontwikkeling op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, augustus 2016

Nieuwsflits Arbeidsmarkt. Overijssel en Gelderland Noord, augustus 2016 Nieuwsflits Arbeidsmarkt Overijssel en Gelderland Noord, augustus 2016 WW-uitkeringen in Overijssel en Gelderland Noord dalen, kansen werkzoekenden nemen toe De arbeidsmarkt in Overijssel en Gelderland

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen April 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen blijven stijgen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2012

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2012 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 212 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht. Vanuit diverse bronnen is

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Opnieuw forse stijging werkloosheid

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Opnieuw forse stijging werkloosheid www cbs nl Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB13-021 21 maart 9.30 uur Opnieuw forse stijging werkloosheid 21 duizend werklozen meer in februari Werkloosheid verder opgelopen naar 7,7 procent

Nadere informatie