Meervoudig ruimtegebruik op zee

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Meervoudig ruimtegebruik op zee"

Transcriptie

1 Windturbineparken en aquacultuur Theo Reijs, senior adviseur

2 Kader Ontwerp Nationaal Waterplan (min V&W, coördinerend), en daarbinnen Ontwerp Beleidsnota Noordzee (dec 2008) afstemming tussen gebruikers onderling en ruimtegebruik in relatie tot ecosysteem en belevingswaarden voor de zee O.a. vrij zicht op horizon Mariene strategie (EU) Each Member State - cooperating with other Member States and non-eu countries within a marine region - are required to develop strategies for their marine waters. 2

3 Nieuwe opgaven Elke sector met eigen beleid en ontwikkelingen en afstemmingsvraagstukken Duurzame (economische) ontwikkeling Extra accenten: Klimaatverandering: (kust)veiligheid (Deltacommissie) en Duurzame energie Voldoende ruimte voor zandwinning 6000 MW (2020 voor Nederland) Zoekgebied eiland CO 2 en energieopslag en productie Internationaal ruimtegebruik (Engeland, Duitsland) 3

4 Conclusie Aanspraak op ruimtegebruik op zee wordt groter Efficiënt ruimtegebruik nodig, met zo mogelijk meervoudig ruimtegebruik. 4

5 Windturbineparken (beleid en locaties) Niet binnen 12-mijlszone Geconcentreerd (kostenefficiëntie) Meervoudig ruimtegebruik met ander energiegebruik, recreatie en duurzame visserij. 1) Zo dicht mogelijk bij aanlandingspunten: ondiep (Hoek van Holland-Texel en Borssele): druk scheepvaartverkeer 2) Overige gebieden: IJmuiden Ver en ten noorden Waddeneilanden (in combinatie met haveneiland) 5

6 IJmuiden Ver 6

7 Kaart haveneiland op zee tbv windturbineparken 7

8 Aquacultuur (ecosysteem en locaties) Producent: de technische en financiële aspecten, randvoorwaarden vanuit het beleid Consument: imago (de perceptie) van kweekvis Overheid en NGO s: het maatschappelijk nut. Criteria Geschikte vissoorten, schelpdieren en wieren Duurzaamheid: efficiëntie van voederomzetting in kilo s kweekvis (groeisnelheid, opbrengst): Medegebruikers / locaties (combinaties met andere functies); Nutriëntneutraliteit: draagkracht 8

9 Aquacultuur (typen: vraag en aanbod) Aanbod Kabeljauw afh. viskweek methode, dieper gelegen koelere temperatuurlagen seizoensmatige teelt van blauw vintonijn, overal op het NCP mosselen Voor overige schelpdieren eisen van mosselen, zal nog bewezen moeten worden. In een pilot kunnen de verschillende parameters, als groei en commerciële haalbaarheid worden beoordeeld. Vraag Interesse voor zeewieren en schelpdieren Kabeljauw en tonijn (nu zwaar bevist) 9

10 Locaties Noordzee op meter diepte een 0-1 m/s stroming 10

11 Businessplan: pilot voor schaal en horizon Dierenwelzijn: onderzoek en kennisinput nodig. Nutriëntneutraal: zero emission als leidraad voor inpasbaarheid, zeker in beschermde gebieden (bv Natura 2000 gebieden). Integratie: sectoren in elkaar schuiven. 11

12 Meervoudig ruimtegebruik Koppeling aquacultuur en energie: windturbinevelden en (oude) boorplatforms. Locaties: benut kustplannen: zuidwestelijke delta en zandwinputten (building with nature). 12

13 Stellingen is een must, gezien de ruimtevraag op zee Koppeling aquacultuur en windturbineparken is zeer goed mogelijk Haveneilanden voor windturbineparken (ca 70 km op zee) zijn een goede mogelijkheid voor aquacultuur. 13

PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur. Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman

PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur. Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman PlanMER/PB Structuurvisie Wind op Zee Resultaten beoordeling Natuur Windkracht14 22 januari 2014 Erik Zigterman Korte historie 2009: Nationale Waterplan! 2 windenergiegebieden aangewezen! Borssele en IJmuiden

Nadere informatie

Windenergie op zee. Anita Nijboer

Windenergie op zee. Anita Nijboer Windenergie op zee Anita Nijboer Windenergie op zee Ronde 1 (2000-2007) Realisatie van twee windturbineparken binnen de 12-mijlszone Offshore windpark Egmond aan Zee (10-18 km uit kust) vergunning 2005,

Nadere informatie

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone Den Haag, 3 november 2014 Niels Hoefsloot Ruben Abma Inhoud presentatie 1. Onderzoeksmethode en uitgangspunten 2. Directe effecten 3. Indirecte/externe effecten

Nadere informatie

Introductie windenergiesector

Introductie windenergiesector Introductie windenergiesector Blok 2 Sander Lagerveld Dag 10 Windenergie 1 Duurzaam werken op Zee Toepassing van windenergie in Nederland Duurzaam werken op zee 2 Windmolens verschijnen vanaf 12e eeuw

Nadere informatie

WILFRIED VANDAELE Wenduine, 23 februari 2013. -tot laagwaterlijn: Vlaanderen -dieper in zee: België. Nu: tegen 100-jarige stormen

WILFRIED VANDAELE Wenduine, 23 februari 2013. -tot laagwaterlijn: Vlaanderen -dieper in zee: België. Nu: tegen 100-jarige stormen WILFRIED VANDAELE Wenduine, 23 februari 2013 2 -tot laagwaterlijn: Vlaanderen -dieper in zee: België Nu: tegen 100-jarige stormen 2100 Straks: tegen 1000-jarige stormen (bv. strand + dijk Wenduine) Plan

Nadere informatie

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Dr. Walter Mondt, ECOREM 26 november 2013 1 Inhoud Voorstelling Ecorem NV Context van de studie Werkingsprincipe van het energieatol Opbouw van het energieatol

Nadere informatie

Nut en noodzaak van gecertificeerde duurzame viskweek

Nut en noodzaak van gecertificeerde duurzame viskweek Certificering viskweek Nut en noodzaak van gecertificeerde duurzame viskweek Presentatie op 30 november 2006 voor Nederlands Genootschap voor Aquacultuur Door: John Oosterhuis Kwaliteitsmanager Albert

Nadere informatie

Adaptief Management. Noordzee Dagen 2015. Jessica Reis Leffers Paul Boers Rob Gerits

Adaptief Management. Noordzee Dagen 2015. Jessica Reis Leffers Paul Boers Rob Gerits Adaptief Management Noordzee Dagen 2015 Jessica Reis Leffers Paul Boers Rob Gerits Waarom nu aandacht voor adaptief management? Een van de opgave uit Nationaal energie akkoord: 4500 MW windenergie op NCP

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken. Windenergie op zee. Stakeholderbijeenkomst 6 september 2016

Ministerie van Economische Zaken. Windenergie op zee. Stakeholderbijeenkomst 6 september 2016 Ministerie van Economische Zaken Windenergie op zee Stakeholderbijeenkomst 6 september 2016 Inhoud presentaties Inhoudelijke toelichting: 1. Kader en besluitvorming: Bert Wilbrink (Economische Zaken) 2.

Nadere informatie

Ontwerp-Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden

Ontwerp-Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden Ontwerp-Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden Ontwerp-Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Partiële

Nadere informatie

Aan de leden van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus Geachte dames en heren,

Aan de leden van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus Geachte dames en heren, Aan de leden van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 Utrecht, 23 februari 2009 Ons kenmerk: 031.09/tr Contactpersoon: Thomas Rammelt; t.rammelt@noordzee.nl,

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Nationaal Waterplan 4 alternatieven:

Nationaal Waterplan 4 alternatieven: Nadere detaillering zoekgebieden windparken op het NCP Nationaal Waterplan 4 alternatieven: 1. Borssele 2. Hollandse kust 3. Noorden van Wadden 4. IJmuiden Nadere detaillering zoekgebieden windparken op

Nadere informatie

Chris Westra (senior consultant ECN)

Chris Westra (senior consultant ECN) De ontwikkelingen van offshore windenergie en een roadmap voor Nederland Chris Westra (senior consultant ECN) (general manager We@Sea) www.we-at-sea.org www.ecn.nl www.haveneilandopzee.nl Waarom windenergie?

Nadere informatie

Remote sensing in perspectief. Van kenniscyclus naar beleidscyclus. Roeland Allewijn. Rijksinstituut voor Kust en Zee

Remote sensing in perspectief. Van kenniscyclus naar beleidscyclus. Roeland Allewijn. Rijksinstituut voor Kust en Zee Remote sensing in perspectief Van kenniscyclus naar beleidscyclus Roeland Allewijn Rijksinstituut voor Kust en Zee Van jonge onderzoeker naar iets oudere manager De informatie- en kenniscyclus Van RS data

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 26 september 2014 Betreft Windenergie op zee

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 26 september 2014 Betreft Windenergie op zee > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Intentieovereenkomst Alliantie Oosterschelde

Intentieovereenkomst Alliantie Oosterschelde Intentieovereenkomst Alliantie Oosterschelde Afspraken tot samenwerking voor de uitvoering van de Oosterschelde Visie 2012-2018. Middelburg, 6 februari 2013. Intentieovereenkomst Alliantie Oosterschelde

Nadere informatie

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014 TenneT als netontwikkelaar op zee NWEA Winddag, TenneT als netontwikkelaar op zee 1. Introductie TenneT als netontwikkelaar 2. Integrale aanpak en netoptimalisatie nodig voor behalen duurzaamheidsdoelstellingen

Nadere informatie

DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT,

DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT, De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage 3 september 2008 08-LNV-96 DN. 2008/3031 8 oktober 2008 Brief Stichting De Noordzee en Wereld Natuurfonds 1 Geachte

Nadere informatie

Bijlag. Marien Ruimtelijk Plan Bijlagen Bijlage 3

Bijlag. Marien Ruimtelijk Plan Bijlagen Bijlage 3 Bijlag 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. ter realisatie van algemene doelstellingen... 3 3. ter realisatie van de milieudoelstellingen... 3 4. ter realisatie van de veiligheidsdoelstellingen... 4 5. ter realisatie

Nadere informatie

MSC certificering: hoe werkt het?

MSC certificering: hoe werkt het? MSC certificering: hoe werkt het? Nathalie Steins Commercial manager Nederland Kenniskring flyshootvisserij, 22 november 2008 Inhoud presentatie 1. Wat is de Marine Stewardship Council? 2. De standaard

Nadere informatie

Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden

Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Partiële herziening van

Nadere informatie

Quickscan opties wind / zand combinaties

Quickscan opties wind / zand combinaties Quickscan opties wind / zand combinaties RWS Noordzee 19 september 2008 Eindrapport 9T6810 Barbarossastraat 35 Postbus 151 6500 AD Nijmegen +31 (0)24 328 42 84 Telefoon Fax info@nijmegen.royalhaskoning.com

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Integraal Beheerplan Noordzee 2015. Herziening

Integraal Beheerplan Noordzee 2015. Herziening Integraal Beheerplan Noordzee 2015 Herziening Integraal Beheerplan Noordzee 2015 Herziening Managementsamenva ing Het beheer van de Noordzee is gestoeld op nationale en internationale we elijke kaders

Nadere informatie

EUROPEES FONDS VOOR MARITIEME ZAKEN EN VISSERIJ. Belgisch Programma voor de Visserijsector «VOORUITZIEN EN VOORTVAREND»

EUROPEES FONDS VOOR MARITIEME ZAKEN EN VISSERIJ. Belgisch Programma voor de Visserijsector «VOORUITZIEN EN VOORTVAREND» EUROPEES FONDS VOOR MARITIEME ZAKEN EN VISSERIJ Belgisch Programma voor de Visserijsector 2014-2020 «VOORUITZIEN EN VOORTVAREND» Selectiecriteria voor acties die kunnen genieten van steun vanuit het EFMZV,

Nadere informatie

Noordzee 2050 Gebiedsagenda

Noordzee 2050 Gebiedsagenda Noordzee 2050 Gebiedsagenda Verslag van een gezamenlijk onderzoek naar de potentie van de zee en kustgebieden op lange termijn, vertaald in een visie, ambities, kansen en opgaven, en in kaarten. 2 Ministerie

Nadere informatie

Structuurvisie Noord-Holland. Achtergrondinformatie

Structuurvisie Noord-Holland. Achtergrondinformatie Structuurvisie Noord-Holland Achtergrondinformatie Structuurvisie: waarom en wat? - Inwerkingtreding Wro 1 juli 2008 - elke overheidslaag stelt eigen structuurvisie op (thema of gebied) - structuurvisies

Nadere informatie

TKI Wind op Zee Workshop Financiering

TKI Wind op Zee Workshop Financiering TKI Wind op Zee Workshop Financiering Met welk support regime worden ambities offshore wind NL bereikt? 7 mei 2013 Amersfoort Marco Karremans Wind op Zee cruciaal voor 16% duurzame energie in 2020 Doelstelling:

Nadere informatie

Energie uit Water. - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010

Energie uit Water. - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010 Energie uit Water - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010 Duurzame Energie uit Water Laagverval waterkracht Aquatische biomassa Golfenergie Thermische energie uit de zee Getij-energie bassin/

Nadere informatie

MCN-EFRO project Blauwdruk ( ) Combinatie: offshore wind energy met large-scale mussel farming

MCN-EFRO project Blauwdruk ( ) Combinatie: offshore wind energy met large-scale mussel farming MCN-EFRO project Blauwdruk (2010-2014) Combinatie: offshore wind energy met large-scale mussel farming Christine Röckmann IMARES (afd. Maritiem Den Helder) & BLAUWDRUK-partners: TNO Harssens, AMC-RF, ATO-NH,

Nadere informatie

Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden

Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee. Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Partiële herziening van het Nationaal Waterplan Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Partiële herziening van

Nadere informatie

Week van de smaak. Verantwoord gevangen vis, schaal- en schelpdieren

Week van de smaak. Verantwoord gevangen vis, schaal- en schelpdieren Week van de smaak 2015 Verantwoord gevangen vis, schaal- en schelpdieren Puur genieten! Gezond, eerlijk én lekker De Week van de Smaak is een jaarlijks evenement waarin gezond en eerlijk eten extra onder

Nadere informatie

Opdracht 1b. Welk soort afval is het meest schadelijk voor de natuur?

Opdracht 1b. Welk soort afval is het meest schadelijk voor de natuur? Opdracht 1a. In de tabel hieronder staan een aantal materialen. Bedenk per type materiaal 3 soorten afval die je tegenkomt onderweg naar school of op het schoolplein. Zoek per categorie van 1 soort afval

Nadere informatie

IMARES Wageningen UR. Waardekaarten Borssele. Karin van der Reijden Rapport C002/15. (IMARES - Institute for Marine Resources & Ecosystem Studies)

IMARES Wageningen UR. Waardekaarten Borssele. Karin van der Reijden Rapport C002/15. (IMARES - Institute for Marine Resources & Ecosystem Studies) Waardekaarten Borssele Karin van der Reijden Rapport C002/15 IMARES Wageningen UR (IMARES - Institute for Marine Resources & Ecosystem Studies) Opdrachtgever: W. van Broekhoven Postbus 59 8320 AB URK Publicatiedatum:

Nadere informatie

Profish & Duurzaamheid

Profish & Duurzaamheid Profish & Duurzaamheid Genieten van vis ook in de toekomst! Profish Food B.V. Januari 2012 wij werken samen, adviseren en ondersteunen de volgende organisaties: Inleiding Tegenwoordig zijn de meeste consumenten

Nadere informatie

Proefproject Zeeuwse Tong: Jan Ketelaars, namens Stichting Zeeuwse Tong

Proefproject Zeeuwse Tong: Jan Ketelaars, namens Stichting Zeeuwse Tong Proefproject Zeeuwse Tong: 2009-2013 Jan Ketelaars, namens Stichting Zeeuwse Tong Stichting Zeeuwse Tong Stichting Zeeuwse Tong Focus: ontwikkeling van binnendijkse zoutwateraquacultuur de kweek van zeetong

Nadere informatie

Startnotitie Milieueffectenrapportage. HavenEiland North East Friesland

Startnotitie Milieueffectenrapportage. HavenEiland North East Friesland Startnotitie Milieueffectenrapportage HavenEiland North East Friesland Startnotitie Datum 18 oktober 2009 Initiatiefnemer Offshore Port Development BV i.o. in samenwerking met de Stichting HEDEN www.haveneilandopzee.nl

Nadere informatie

Stand van zaken offshore windenergie in Nederland

Stand van zaken offshore windenergie in Nederland Stand van zaken offshore windenergie in Nederland Chris Westra (We@Sea) met dank aan Sander de Jong (Rijkswaterstaat Noordzee) Offshore windturbineparken in NL Ronde 1 2 windturbineparken operationeel

Nadere informatie

SAMEN WERKEN AAN DUURZAME ZEEWIERTEELT OP ZEE. Vlaams Aquacultuur Platform 10 juni 2015 Koen van Swam

SAMEN WERKEN AAN DUURZAME ZEEWIERTEELT OP ZEE. Vlaams Aquacultuur Platform 10 juni 2015 Koen van Swam SAMEN WERKEN AAN DUURZAME ZEEWIERTEELT OP ZEE Vlaams Aquacultuur Platform 10 juni 2015 Koen van Swam SAMEN WERKEN AAN DUURZAME ZEEWIERTEELT OP ZEE Vlaams Aquacultuur Platform 10 juni 2015 Koen van Swam

Nadere informatie

De zee heeft jou nodig!

De zee heeft jou nodig! De zee heeft jou nodig! Je houdt van producten die uit de zee komen en die doen je goed. Maar de vangst en zelfs de kweek van bepaalde vissoorten heeft nare gevolgen: overbevissing, bedreiging met uitsterven,

Nadere informatie

Position Paper Windenergie Op Zee van de kustgemeenten

Position Paper Windenergie Op Zee van de kustgemeenten Position Paper Windenergie Op Zee van de kustgemeenten Bergen, Katwijk, Noordwijk, Wassenaar en Zandvoort Onderwerp: Het Nederlandse beleid t.a.v. Near shore windturbineparken en het effect daarvan op

Nadere informatie

Welzijn vissen Nationaal en Internationaal beleid. Arjo Rothuis Directie Visserij Ministerie van LNV

Welzijn vissen Nationaal en Internationaal beleid. Arjo Rothuis Directie Visserij Ministerie van LNV Welzijn vissen Nationaal en Internationaal beleid Arjo Rothuis Directie Visserij Ministerie van LNV Welzijn Veel maatschappelijk en politieke aandacht voor welzijn Uitbrengen LNV nota dierenwelzijn (oktober

Nadere informatie

Standpunt over duurzame vis en kwaliteit - Ondersteund door alle leden van het campagneteam Duurzame vis op de kaart

Standpunt over duurzame vis en kwaliteit - Ondersteund door alle leden van het campagneteam Duurzame vis op de kaart Standpunt over duurzame vis en kwaliteit - Ondersteund door alle leden van het campagneteam Duurzame vis op de kaart De volgende organisatie maken deel uit van het campagneteam: Wereld Natuur Fonds (WNF),

Nadere informatie

Openbare raadpleging in het kader van de "fitness check" van de EU-natuurwetgeving (vogel- en habitatrichtlijn)

Openbare raadpleging in het kader van de fitness check van de EU-natuurwetgeving (vogel- en habitatrichtlijn) Openbare raadpleging in het kader van de "fitness check" van de EU-natuurwetgeving (vogel- en habitatrichtlijn) Over u Uw naam of de naam van uw organisatie: Geen censuur op natuur! Mogen wij uw bijdrage

Nadere informatie

2 3 4 5 6 7 8 9 10 12,999,976 km 9,136,765 km 1,276,765 km 499,892 km 245,066 km 112,907 km 36,765 km 24,159 km 7899 km 2408 km 76 km 12 14 16 3 6 11 1 12 7 1 2 5 4 3 9 10 8 18 20 21 22 23 24 25 26 28

Nadere informatie

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12,999,976 km 9,136,765 km 1,276,765 km 499,892 km 245,066 km 112,907 km 36,765 km 24,159 km 7899 km 2408 km 76 km 12 14 16 1 12 7 3 1 6 2 5 4 3 11 9 10 8 18 20 21 22 23 24 26 28 30

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 33 450 Mariene Strategie voor het Nederlandse deel van de Noordzee Nr. 49 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Analyse ruimtelijke mogelijkheden

Analyse ruimtelijke mogelijkheden Analyse ruimtelijke mogelijkheden Voor de plaatsing van 135,5 MW in zuidelijk deel van zoekgebied Provincie Drenthe Opdrachtgever Analyse ruimtelijke mogelijkheden Voor de plaatsing van 135,5 MW in zuidelijk

Nadere informatie

Notitie Reikwijdte en Detailniveau. Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee

Notitie Reikwijdte en Detailniveau. Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Notitie Reikwijdte en Detailniveau Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Notitie Reikwijdte en Detailniveau Ten behoeve van het planmer voor de gebieden Hollandse Kust en Ten Noorden van de Waddeneilanden

Nadere informatie

Gebruiksfuncties van de Noordzee, 2005/2009

Gebruiksfuncties van de Noordzee, 2005/2009 Indicator 5 januari 2010 U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link [1] bekijken. Het Nederlands Continentaal Plat

Nadere informatie

1 Inleiding. 2 Uitgangspunten. Notitie Petten, 15 oktober 2014

1 Inleiding. 2 Uitgangspunten. Notitie Petten, 15 oktober 2014 Notitie Petten, 15 oktober 2014 Afdeling Policy Studies Van Aan Sander Lensink Marc Streefkerk (Ministerie van Economische Zaken) Kopie Onderwerp Update kosten windenergie op zee, fase II (openbaar) 1

Nadere informatie

Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1

Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1 Visie Water en Ruimtelijke Ontwikkeling bijlage 1 Kaarten Waterbelangen DM: 303052 1 Wateropgaven 2015 / 2027 Kaart 1. Gebieden met een WB21 wateropgave In 2005 is een studie wateropgave uitgevoerd (conform

Nadere informatie

MSC certificering: hoe werkt het?

MSC certificering: hoe werkt het? MSC certificering: hoe werkt het? Nathalie Steins Commercial manager Nederland Kenniskring binnenvisserij, Rijswijk 18 november 2008 Inhoud presentatie 1. Wat is de Marine Stewardship Council? 2. De standaard

Nadere informatie

Nederlandse monitoring op de Noordzee

Nederlandse monitoring op de Noordzee Zicht op zee Nederlandse monitoring op de Noordzee 4 oktober 2012 Martine van den Heuvel-Greve, Martin Baptist, Katja Philippart, Jakob Asjes, Meinte Blaas, Remi Laane Inhoud 1. (Inter)nationale kaders

Nadere informatie

Geothermie. traditioneel energiebedrijf?

Geothermie. traditioneel energiebedrijf? 31 maart 2010 T&A Survey Congres Geothermie Duurzame bron voor een traditioneel energiebedrijf? Hugo Buis Agenda Duurzame visie & ambities Waarom kiest Eneco voor Geothermie? Stand van zaken Markten Pro

Nadere informatie

Marine en maritiem textiel. Textiel en de zeven zeeën

Marine en maritiem textiel. Textiel en de zeven zeeën Marine en maritiem textiel Textiel en de zeven zeeën Textiel heeft altijd al zijn weg naar zee gevonden Textiel en de zeven zeeën Marine textiel Maritiem textiel Textiel en de zeven zeeën Marine textiel

Nadere informatie

Planuitwerking Kaderrichtlijn water en Deltawateren

Planuitwerking Kaderrichtlijn water en Deltawateren Presentatie Omgevingsplanuitwerking KRW en Deltawateren, Statencommissie, 1 februari 2008 Planuitwerking Kaderrichtlijn water en Deltawateren Leo van den Brand, Provincie Zeeland, afdeling Ruimte Indeling

Nadere informatie

26-11-2010. In balans met Smart Grids Willem Kooiman 29 november 2010. Team Smart Grids. Stelling! Inhoud. Wat is Smart Grid

26-11-2010. In balans met Smart Grids Willem Kooiman 29 november 2010. Team Smart Grids. Stelling! Inhoud. Wat is Smart Grid Team s John v.d. Ven, DLV GE Marco Polet Priva Sjoerd Leij Yacht Maarten Pennings NXP Marc Vlemmings NXP In balans met s Willem Kooiman 29 november 2010 Johan Hugh Egbert Irin Hans Euson Maaskant Bouwhuis

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 28 juli 2014 Betreft Noordzee 2050 Gebiedsagenda

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 28 juli 2014 Betreft Noordzee 2050 Gebiedsagenda > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 Den Haag Postbus 20904 2500 EX Den Haag T 070-456 0000 F 070-456

Nadere informatie

Waterkracht uit Getijdenbassins. Bedrijfsbezoek KIVI NIRIA 26-10-2010

Waterkracht uit Getijdenbassins. Bedrijfsbezoek KIVI NIRIA 26-10-2010 Waterkracht uit Getijdenbassins Bedrijfsbezoek KIVI NIRIA 26-10-2010 Inhoud Principe Turbines Model Vispassage Nijhuis concepten Grevelingen Conclusie La Rance (Frankrijk) Getijden energie Vloed ~ 6 uur

Nadere informatie

... Hoe ziet een Rijke Noordzee eruit?

... Hoe ziet een Rijke Noordzee eruit? ... Hoe ziet een Rijke Noordzee eruit? Samen voor een gezonde zee!... Stichting De Noordzee is de onafhankelijke natuur- en milieuorganisatie die zich inzet voor een duurzaam gebruik van de Noordzee en

Nadere informatie

TenneT. Strategie als netbeheerder op zee. Marco Kuijpers. Nationaal Windenergie Congres, 22 april 2015

TenneT. Strategie als netbeheerder op zee. Marco Kuijpers. Nationaal Windenergie Congres, 22 april 2015 TenneT Strategie als netbeheerder op zee Nationaal Windenergie Congres, 22 april 2015 Marco Kuijpers In deze presentatie TenneT in 20 seconden Netbeheerder op zee Stappen naar Net op zee Strategie TenneT

Nadere informatie

TIENPUNTENPLAN DE NEDERLANDSE NOORDZEEVISSERIJ

TIENPUNTENPLAN DE NEDERLANDSE NOORDZEEVISSERIJ TIENPUNTENPLAN DE NEDERLANDSE NOORDZEEVISSERIJ Tweede Kamerfractie ChristenUnie Arie Slob 22 januari 2011 TIENPUNTENPLAN VOOR DE NEDERLANDSE NOORDEEVISSERIJ Het gaat gelukkig beter met de visbestanden

Nadere informatie

De Noordzee HET ONTSTAAN

De Noordzee HET ONTSTAAN De Noordzee De Noordzee is de zee tussen Noorwegen, Groot-Brittannië, Frankrijk, België, Nederland, Duitsland en Denemarken. De Noordzee is een ondiepe (30-200 m) randzee van de Atlantische oceaan met

Nadere informatie

Introductie Natuurversterking in windparken Wind op zee na 2035

Introductie Natuurversterking in windparken Wind op zee na 2035 Agenda Introductie Floris v. Hest (SDN) Natuurversterking in windparken Keuzemenu natuurversterking in windparken Guido Schild 10.10-10.20 Stellingen natuur in windparken (interactieve sessie) Tinka Murk

Nadere informatie

Rijkswaterstaat Hydro Meteo centrum Noordzee. Marc Philippart adviseur Meet- en informatiedienst

Rijkswaterstaat Hydro Meteo centrum Noordzee. Marc Philippart adviseur Meet- en informatiedienst Hydro Meteo centrum Noordzee Marc Philippart adviseur Meet- en informatiedienst 17 juni 2009 Inhoud presentatie 1 Introductie Hydro Meteo centra 2 Getijmodellen => Matroos getij op de Noordzee specifieke

Nadere informatie

Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen

Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen Ruimte voor Hernieuwbare Energie Bijeenkomst in het kader van project Tijdelijk Anders Bestemmen 15 januari 2014 Roy Ellenbroek Sander Kooper Ter herinnering: handreiking vs. TAB-project Presentatie: kritieke

Nadere informatie

Port Waste Catch Innovatiever. Schoner. Duurzamer. Make it happen.

Port Waste Catch Innovatiever. Schoner. Duurzamer. Make it happen. Port Waste Catch Innovatiever. Schoner. Duurzamer. Make it happen. Het Havenbedrijf Rotterdam wil investeren in de vermindering van de plastic soep. Samen met andere partijen gaan we de mogelijkheid onderzoeken

Nadere informatie

Welkom bij de open inloopavond

Welkom bij de open inloopavond Welkom bij de open inloopavond Tata Steel, Infinergy en Royal HaskoningDHV onderzoeken momenteel de mogelijkheden voor windenergie op het bedrijfsterrein van Tata Steel. Graag willen wij u als omwonende

Nadere informatie

Notitie Reikwijdte en Detailniveau

Notitie Reikwijdte en Detailniveau Ministerie van Infrastructuur en Milieu Notitie Reikwijdte en Detailniveau Rijksstructuurvisie Windenergie op Zee Notitie Reikwijdte en Detailniveau Ten behoeve van het planmer voor de gebieden Hollandse

Nadere informatie

Adviescomité SEA. Is er al dan niet een strategische milieubeoordeling (SEA) vereist voor het ontwerp beleidsplannen mariene beschermde gebieden?

Adviescomité SEA. Is er al dan niet een strategische milieubeoordeling (SEA) vereist voor het ontwerp beleidsplannen mariene beschermde gebieden? Directoraat-generaal Leefmilieu EUROSTATION Blok II 2 e verdieping Victor Hortaplein 40, bus 10 B 1060 BRUSSEL www.environment.fgov.be Secretariaat van het Adviescomité SEA: Sabine WALLENS t: + 32 2 524

Nadere informatie

Duurzame Stad Nijmegen klimaatbestendig in 2050

Duurzame Stad Nijmegen klimaatbestendig in 2050 Duurzame Stad Nijmegen klimaatbestendig in 2050 Ton Verhoeven Adviseur Klimaatadaptatie Gemeente Nijmegen 1 Amsterdam Nijmegen Presentatie Nijmegen Klimaatbestendig in 2050 Eerste Waterplan in Nijmegen-Zuid

Nadere informatie

Lesbrief. biologie NATUUR EN MILIEU OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

Lesbrief. biologie NATUUR EN MILIEU OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2 Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO NATUUR EN MILIEU De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

Addendum Nadere Detaillering Ecologische effecten Windenergiegebieden op de Noordzee mei 2010

Addendum Nadere Detaillering Ecologische effecten Windenergiegebieden op de Noordzee mei 2010 Addendum Nadere Detaillering Ecologische effecten Windenergiegebieden op de Noordzee mei 2010 Ministerie van Verkeer en Waterstaat 8 juni 2010 Definitief rapport 9V6143.C0 Boschveldweg 21 Postbus 525

Nadere informatie

Help plastic afval de zeeën uit

Help plastic afval de zeeën uit Help plastic afval de zeeën uit 8 Plastic afval in zee is een toenemend probleem dat honderden diersoorten aantast. Ook zijn er grote onzekerheden over de indirecte effecten. Voldoende reden voor onmiddellijke

Nadere informatie

Algenbloeien in ondiepe kustsystemen: trends en risico s

Algenbloeien in ondiepe kustsystemen: trends en risico s VLIZ studiedag 24 mei 2011 Algenbloeien in ondiepe kustsystemen: trends en risico s Koen Sabbe Vakgroep Biologie Universiteit Gent Intro Wat zijn micro-algen, algenbloeien en plaagalgen? Wat is de huidige

Nadere informatie

VERSLAG WERKSESSIE NATUURCOMBINATIES WIND OP ZEE 19 NOVEMBER 2014

VERSLAG WERKSESSIE NATUURCOMBINATIES WIND OP ZEE 19 NOVEMBER 2014 VERSLAG WERKSESSIE NATUURCOMBINATIES WIND OP ZEE 19 NOVEMBER 2014 Datum 19 november 2014 Aan Kees Vlak, Eeke Landman Van Mariëlle de Sain, Maarten Jaspers Faijer, Joppe Veul Betreft Verslagvormgeven natuurcombinaties

Nadere informatie

Power to gas onderdeel van de energietransitie

Power to gas onderdeel van de energietransitie Power to gas onderdeel van de energietransitie 10 oktober 2013 K.G. Wiersma Gasunie: gasinfrastructuur & gastransport 1 Gastransportnet in Nederland en Noord-Duitsland Volume ~125 mrd m 3 aardgas p/j Lengte

Nadere informatie

Corus in IJmuiden TRUST. Corus bouwt aan moderne energievoorziening voor de toekomst

Corus in IJmuiden TRUST. Corus bouwt aan moderne energievoorziening voor de toekomst Corus in IJmuiden TRUST Corus bouwt aan moderne energievoorziening voor de toekomst TRUST Tata Power - corus - Tata Steel Corus in IJmuiden is van plan de komende jaren een nieuwe warmtekrachtcentrale

Nadere informatie

waar is ruimte in de stad?

waar is ruimte in de stad? Briefing ontwerpteams: waar is ruimte in de stad? Briefing voor ruimtelijke verkenningen in de 8 stadsdelen van Den Haag. Dit project is onderdeel van de Agenda Ruimte voor de Stad. De stad aan zet 14

Nadere informatie

Bescherming van biodiversiteit in de Noordzee: beleid en beheer

Bescherming van biodiversiteit in de Noordzee: beleid en beheer Bescherming van biodiversiteit in de Noordzee: beleid en beheer Gebruik van de Noordzee De Noordzee is belangrijk voor de Nederlandse economie. Ter illustratie: de totale olie- en gaswinningsbaten zijn

Nadere informatie

Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee

Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee Mogelijke onderwerpen: 1. Windturbineparken 2. Plastic soep 3. Beleidslijnen RWS Onderwerp Beleid olieen gasboringen Waddenzee 4. RWS: Welke beroepen?

Nadere informatie

Gebruiksfuncties van de Noordzee

Gebruiksfuncties van de Noordzee Ministerie van Verkeer en Waterstaat stuvwxyz Programmadirectie Ontwikkeling Nationale Luchthaven Gebruiksfuncties van de Noordzee Gebruiksfuncties van de Noordzee in en rond het zoekgebied voor een vliegveld

Nadere informatie

Waterkracht Nieuwsbrief over het Beheerplan voor de Rijkswateren

Waterkracht Nieuwsbrief over het Beheerplan voor de Rijkswateren Waterkracht Nieuwsbrief over het Beheerplan voor de Rijkswateren Externe versie Nummer 3 2008 Van de redactie Rijkswaterstaat is bezig met het opstellen van het Beheerplan voor de Rijkswateren 2009-2015.

Nadere informatie

De komende jaren ligt de prioriteit bij het aanscherpen van de huidige doelstellingen.

De komende jaren ligt de prioriteit bij het aanscherpen van de huidige doelstellingen. Ambities: De komende jaren ligt de prioriteit bij het aanscherpen van de huidige doelstellingen. Doelstelling: Topkwaliteit aanbieden tegen een scherpe prijs. Onze inkoop doen wij als Fix Fisch B.V. rechtstreeks

Nadere informatie

Mark Frequin. Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken

Mark Frequin. Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken Mark Frequin Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken Energiebeleid: van context tot acties. Mark Frequin Rijks Universiteit Groningen Inhoud 1. Context 2. Richting

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2009 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Bijlage met informatie. 913-0191-a-GT-1-b De Waddenzee - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot en met

Nadere informatie

Project Mainportontwikkeling Rotterdam Procedurewijzer

Project Mainportontwikkeling Rotterdam Procedurewijzer Project Mainportontwikkeling Rotterdam Procedurewijzer meer ruimte voor haven verbetering kwaliteit leefomgeving 2 Projecten voor haven en leefomgeving procedures voor de uitvoering Het Project Mainportontwikkeling

Nadere informatie

1/2. Staten-Generaal. 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) Vergaderjaar 2014 2015

1/2. Staten-Generaal. 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) Vergaderjaar 2014 2015 Staten-Generaal 1/2 Vergaderjaar 2014 2015 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) A/ Nr. 11 HERDRUK 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Ter Griffie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Zandwinning Zwakke Schakels Noord-Holland

Zandwinning Zwakke Schakels Noord-Holland Zandwinning Zwakke Schakels Noord-Holland Toetsingsadvies over het milieueffectrapport 15 juli 2013 / rapportnummer 2795 23 1. Oordeel over het Milieueffectrapport (MER) Het Hoogheemraadschap Hollands

Nadere informatie

Aanpassing referentieniveau zandwinning: haalbaar of niet?

Aanpassing referentieniveau zandwinning: haalbaar of niet? Aanpassing referentieniveau zandwinning: haalbaar of niet? Lies De Mol, Koen Degrendele & Marc Roche Dienst Continentaal Plat Wettelijk kader KB 1 september 2004 Artikel 31 De totale ontginningsdiepte

Nadere informatie

Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot en met 52. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken.

Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot en met 52. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken. De Waddenzee Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot en met 52. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken. 2p 40 In de informatie worden biotische en

Nadere informatie

Quickscan Haalbaarheidsstudie windparken binnen 12-mijlszone

Quickscan Haalbaarheidsstudie windparken binnen 12-mijlszone Quickscan Haalbaarheidsstudie windparken binnen 12-mijlszone Juni 2013 Inhoudsopgave 1 Aanleiding Haalbaarheidsstudie... 3 2 Uitgangspunten... 3 3 Aanpak quickscan... 4 4 Uitkomsten quickscan... 4 5 Hoe

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, Directie Visserij De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 4 september 2008 2070828790 Viss. 2008/5042 25 september

Nadere informatie

Ing. Ruud Wienk. Waarom het opstellen van windturbines een slechte zaak is.

Ing. Ruud Wienk. Waarom het opstellen van windturbines een slechte zaak is. Ing. Ruud Wienk Waarom het opstellen van windturbines een slechte zaak is. 1 Zwembad in de tropen Eén druppel/sec Vraag: Hoe lang duurt het voordat het zwembad vol gedruppeld is? 500 m 3 2 Vraag: Hoe lang

Nadere informatie

Samenvatting. Figuur 1: Onderzoeksgebied in paars

Samenvatting. Figuur 1: Onderzoeksgebied in paars Samenvatting Geothermie duurzame energiebron De lat voor verduurzaming in de woningbouw, tuinbouw en industrie ligt hoog. Het blijkt uit onderzoek en praktijk dat geothermie een zeer kosteneffectieve manier

Nadere informatie

Sanitair Schelpdier Onderzoek 2015

Sanitair Schelpdier Onderzoek 2015 Sanitair Schelpdier Onderzoek 2015 Resultaten De Nederlandse productiegebieden voor levende tweekleppige weekdieren worden onderzocht op de aanwezigheid van E.coli (microbiologie), potentieel toxineproducerende

Nadere informatie

Duurzaamheidsdoelstellingen

Duurzaamheidsdoelstellingen Duurzaamheidsdoelstellingen Energieneutraal in 2050 Duurzame energieproductie van 20% in 2020 Regio West-Brabant CO 2 -reductie van 30% in 2020 t.o.v. 2007 Regionaal bod van 200 MW windenergie, waarvan

Nadere informatie

WILD CAUGHT METHODOLOGY

WILD CAUGHT METHODOLOGY WILD CAUGHT METHODOLOGY ILVO Visserij en Aquatische Productie gebruikt voor het beoordelen van wild gevangen vis op vlak van duurzaamheid de Wild Caught Methodology. Deze internationale methode werd in

Nadere informatie