Rubbertop in de States

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "www.utnws.utwente.nl Rubbertop in de States"

Transcriptie

1 weekblad van de Universiteit Twente nummer 31 donderdag 30 oktober 2008 UT N I E U W S 2 8/9 14 Algen hebben de toekomst Rubbertop in de States Trial: wankel evenwicht UT-netwerk plat Het calamiteitenteam van de UT was er gisteren op het eind van de werkdag nog niet in geslaagd de technische problemen die al in het begin van ochtend in het DEPT-domein ontstonden, op te lossen. Het netwerk van de faculteit Management en Bestuur, de centrale diensten en de studenten lag er vanaf kwart voor twaalf uit. De P: en de M: schijf waren niet beschikbaar. We hebben te maken met een reeks storingen in het DEPTdomein, lichtte hoofd ICTS Tom Koppen gistermiddag om vijf uur toe. Na de eerste melding zat een half uur later een calamiteitenteam klaar omdat we te maken hebben met een zeer complexe storing. We hopen morgenvroeg (vandaag dus, red.) het systeem weer aan de praat te hebben, maar garanties kunnen wij niet geven. We hebben de laatste tijd veel te veel last van storingen. Het gebeurt te vaak en dat mag niet. De schade noemt Koppen gruwelijk. Er is een fors aantal medewerkers dat niet kan werken. Als dat één keertje gebeurt, á la, maar deze frequentie is echt onwenselijk. Het hoofd van de ICTS-dienst ziet een toenemende druk op de computersystemen als mogelijk oorzaak van de problemen. De hele computerinfrastructuur is tijdens de vorming van ICTS van acht verschillende ICT-diensten op één hoop gegooid met als doel het systeem robuuster en uniform te maken. Die transformatie is er nog niet, terwijl mensen wel steeds meer foto s, MP3-tje en filmpjes gebruiken. De complexiteit en kwetsbaarheid van het netwerk wordt zo steeds groter en dan krijg je last van storingen als deze. De productie van UT-Nieuws liep ook forse vertraging op en kon slechts met veel improviseren worden gerealiseerd. Veel verhalen bleken door de storing onvindbaar (en zijn dus niet geplaatst) of moesten opnieuw worden geredigeerd. samenwerking ut-hoogleraar albert van den berg en top-oncoloog bob pinedo Nanopil in de maak om kanker op te sporen Toponcoloog Bob Pinedo vertelde afgelopen zondag in het tv-programma Buitenhof over de intelligente pil die hij samen de BIOS Labon-a-Chip groep van hoogleraar Albert van den Berg wil ontwikkelen. Het onderzoek bevindt zich nog in een beginstadium, maar is veelbelovend. Een camerapil bestond al, vertelt UT-hoogleraar Albert van den Bert. Wat we nu gaan doen is het ontwikkelen van een nanopil. De pil zelf is niet heel klein, wel de technologie die er in zit. Doel van de pil is om kanker in een vroeg stadium op te sporen. En dan met name darmkanker, want dit komt bij veel mensen van boven de vijftig voor. Bij vroege diagnostiek van darmkanker is er nog heel veel aan te doen. Als je wacht op uitzaaiingen, krijg je in ieder geval te maken met operaties. De BIOS Lab-on-a-chip groep probeert nu een deel van de chip in de nanopil te bekleden met nanodraadjes. Die geven een signaal af bij detectie van bepaalde types DNA-moleculen, die een indicator voor kankercellen zijn. De uitslag van zo n pil kan dan wireless naar buiten worden gebracht en bijvoorbeeld per mobiele telefoon naar de dokter worden verzonden. Op deze manier kan er snel worden gehandeld, als de uitslag niet goed mocht zijn. De nanodraadjes die nodig zijn, kunnen in ieder geval al gemaakt worden. Daarin is de groep van Van den Berg al geslaagd. Wij kunnen de nanodraadjes dankzij onze Nanolab faciliteiten op een relatief goedkope manier fabriceren. Die draadjes zijn zo gevoelig, dat ze in staat zijn om heel weinig DNA (NL) overzicht = (E) overview (E) oversight = (E) to overlook TaalCoördinatiePunt English Tip ADVERTENTIE Want more? See te meten. Daar draait het eigenlijk om. Nu richten we ons op het aanbrengen van DNA-probes voor de detectie van DNA, legt de hoogleraar uit. Van den Berg ontving voor dit onderzoek zo n 2 miljoen van diverse kankerfondsen, daarbij nog eens 2,5 miljoen vanuit Europese subsidies. Veel geld ja, maar dat is ook nodig want het gaat om bijzonder innovatief onderzoek. Verder is het doen van dit onderzoek ook mogelijk omdat het college van bestuur ooit de keuze heeft gemaakt voor nanotechnologie. Op de UT hebben we goede faciliteiten om dit onderzoek uit te voeren. Binnenkort begint de BIOS Lab-on-a-Chip groep met het meten van de nanodraadjes in vloeistoffen. Daarna moeten we de pil afbouwen en natuurlijk een bedrijf zoeken dat het tot een commercieel product wil maken. Al met al neemt dat hele proces nog wel enige jaren in beslag, denkt Van den Berg. De nanopil English Edition Page 6 moet uiteindelijk tussen de vijf en tien euro gaan kosten. Dat is haalbaar als het gaat om massaproductie. Bob Pinedo, de scheidend toponcoloog aan de VU, bedacht het idee van de nanopil. Pinedo werkte al eerder samen met emeritushoogleraar David Reinhoudt. Die twee raakten bevriend, en zodoende kwam ook het contact tussen Van den Berg en Pinedo tot stand. Pinedo is een wereldexpert op het gebied van kanker, maar niet op het gebied van technologie. Daarom was hij op zoek naar een universiteit die een nanopil zou kunnen ontwikkelen. Inmiddels heeft hij al een paar keer de UT bezocht. We proberen hem via een hoogleraarschap bij het onderzoek te betrekken. DRUGS.Drie van elke tien Nijmeegse studenten heeft ooit drugs gebruikt. De helft daarvan heeft het afgelopen jaar hasj, xtc, of cocaïne genoten. Dat blijkt uit onderzoek van ResearchNed, in opdracht van het Nijmeegse universiteitsblad Vox. Robbert- Jan Verkes, psychiater van het UMC St Radboud en verslavingsdeskundige, is bezorgd om het toenemend cocaïnegebruik. Vooral het gebruik van cocaïne noemt hij schadelijk. Deze drug is erg in opkomst. SAMENWERKING. Jan van Halst ontpopt zich bij FC Twente steeds meer als de man die samenwerking zoekt met partijen die de club iets kunnen bieden. Zoals de Universiteit Twente. Zaterdag is hij van de partij op een bijeenkomst van alumni, (oud-studenten dus) die met z n allen FC Twente- Ajax gaan bekijken. Artikel op pagina twee. NanoLabNL erkend als nationale faciliteit De Nationale Roadmap Grootschalige Onderzoeksfaciliteiten moet aan 25 onderzoeksvoorzieningen extra financiering toekennen. Dat adviseert een door het ministerie van Onderwijs ingestelde commissie deze week aan minister Plasterk. NanoLabNL, met daarin Mesa+, is een van die voorzieningen die op extra geld kan rekenen. Deze koepel voor nanotechnologie zit echter niet in de kopgroep van acht projecten die voorrang krijgt bij de verdeling van het geld. Minister Plasterk besloot vorig jaar tot de instelling van een Roadmap voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten. Het gaat om voorzieningen die van groot belang zijn voor de wetenschap en de Nederlandse kenniseconomie, maar voor instellingen te duur zijn om zelfstandig te financieren. De minister stelde een commissie samen die moest adviseren welke projecten voor extra geld in aanmerking komen. Commissieleider werd Wim van Velzen, voorzitter van onderzoeksinstituut Rathenau. De commissie-van Velzen heeft 91 voorstellen beoordeeld en beveelt de minister 25 onderzoeksprojecten aan. Acht daarvan zouden voorrang moeten krijgen bij de verdeling van het geld. Hieronder vallen onder andere de bouw van een enorme telescoop (European Extremely Large Telescope) en een elektronenlaser (X-Ray Free Electron Laser). De Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft de komende vijf jaar 63 miljoen euro beschikbaar voor grootschalige researchfaciliteiten. Dat geld zou aan deze acht projecten moeten worden besteed. Voor vijf faciliteiten vraagt de Roadmap-commissie geen financiële, maar slechts politieke steun. Voor de overige twaalf projecten op de nationale roadmap zou volgens de commissie geld moeten worden vrijgemaakt via de voorjaarsnota of de begroting van 2009, of uit de middelen van het Fonds Economische Structuurversterking. Bij deze twaalf onderzoeksvoorzieningen hoort ook NanoLabNL, een samenwerkingsverband op het gebied van nanotechnologie waarvan UT-instituut Mesa+ deel uitmaakt. Technisch-commercieel directeur Miriam Luizink van Mesa+ is erg blij dat NanoLabNL bij de voorgedragen 25 voorzieningen hoort. NanoLabNL is opgericht met de ambitie om een nationale faciliteit neer te zetten. Dit is de erkenning dat we dat hebben bereikt. We behoren bij de 25 belangrijkste onderzoeksfaciliteiten van Nederland en de minister wordt geadviseerd daarvoor geld vrij te maken, aldus Luizink. De Mesa+-directeur benadrukt dat van een plek in de kopgroep nooit sprake is geweest. Daarvoor moest je ook al op de Europese Roadmap voorkomen. Dat kunnen wij niet, want we zijn een nationaal initiatief.

2 utnieuws weekblad van de Universiteit Twente 2 donderdag 30 oktober 2008 commercieel directeur fc twente jan van halst ziet belang van it utnieuws Onafhankelijk weekblad voor personeel en studenten van de Universiteit Twente jaargang 46. Verschijnt donderdag op de campus; vrijdag/zaterdag buiten de UT. Oplage: exemplaren. Voetbalanalist Jan van Halst spreekt aankomende zaterdag over leidinggeven en communicatie in het topvoetbal. Dat doet hij op het lustrumsymposium over topsport en IT van de opleiding bedrijfsinformatietechnologie. Al eerder liet de oud-profvoetballer al doorschemeren dat de club geavanceerd IT-gebruik in de voetbalsport wel ziet zitten. De UT is daarvoor een geschikte, professionele kandidaat. Dus waarom niet? sandra pool Van Halst is wel wat terughoudend wat die samenwerking betreft. Plannen maken kan, maar ik schrok wel een beetje toen ik het nieuwsbericht las over een hightech sportacademie, zegt hij. De voetbalcriticus refereert aan een eerder verschenen artikel in UT-Nieuws dat ging over een intensieve samenwerking tussen de topclub en de UT. Dat het uiteindelijk de kant van de hightech op gaat in de sport, daarin kan de voormalige profvoetballer zich wel vinden. Evenals in het gegeven dat er daarvoor kansen liggen aan de overkant. Ik denk dat FC Twente een leuke, interessant partij voor de UT kan zijn. En omgekeerd. We zijn ten slotte buren? In die rol van buurman komt Van Halst zaterdag aanstaande naar het lustrumsymposium van BIT. Hij geeft een presentatie over communicatie in de topvoetbal, gebaseerd op zijn eigen ervaring als profspeler. Waarbij ik in het Tijd rijp voor samenwerking Jan van Halst. Foto: Gijs van Ouwerkerk. midden laat welke communicatiemethode het beste is. Centraal staat de manier van communiceren tussen trainer en spelersgroep. Bij Ajax speelde ik eerst onder trainer Co Adriaanse. Volgens hem was er maar één weg naar de top, en dat was zijn weg. Maar het kan ook anders, zegt de oud-verdediger. Ronald Koeman, die later de scepter van Adriaanse bij de Amsterdamse club overnam, vergaarde juist een team van meedenkers en assistenten om zich heen. Hij was een trainer die hield van overleg. Van Halst linkt zijn communicatieverhaal uiteindelijk met de normale maatschappij. De meeste UT-alumni hebben een baan en krijgen dagelijks te maken met het fenomeen communiceren. Hoewel ik mijn verhaal met een kwinkslag neerzet, hoop ik dat het een feest der herkenning zal zijn voor de toehoorders. Na het symposium vieren zo n honderd BIT-ers met een etentje, borrel en het kijken van de wedstrijd FC Twente tegen Ajax het vijftienjarige bestaan van de studie. Van Halst denkt dat de tijd rijp is om plannen te maken voor meer samenwerking op het gebied van medische sportfaciliteiten met professionele kennisinstituten zoals de UT. Dan kunnen we als club een onderscheidend vermogen ontwikkelen. Uiteindelijk moeten de puzzelstukjes wel soepel in elkaar schuiven, oppert hij. Het jong talent van FC Twente, onze voetbalacademie, of het vrouwenelftal kunnen we als eerste laten proefdraaien met allerlei testen. Daarna zou dat verder uitgebouwd kunnen worden. Een voorbeeld van ITgebruik is het ontwikkelen van aangepaste trainingen op basis van metingen en testen. Als een voetballer zwakke kruisbanden heeft, dan is er niets mooier dan dat via metingen te observeren en in de gaten te houden dat die banden niet overbelast raken. Hoe vaak hoor je wel niet iemand zeggen dat hij graag verder hadden willen gaan in de voetbalsport, maar vanwege zwakke knieën niet kon? ICT wordt al volop gebruikt, gaat Van Halst verder. Speciale chips meten niet alleen de hartslag, maar ook de conditie aan de hand van het aantal gelopen meters en de inspanningsacties op het veld. De analist herinnert zich zijn eigen trainingen nog bij Ajax. Toen was het allemaal nog niet zo geavanceerd. We moesten altijd die enorme trap op en af om bij het veld te komen. Alle spelers hadden een hartslagmeter om. Na afloop, leverde je die in bij de medische staf. Prompt werd het chipje door de computer gelezen. Zelfs een heel kleine verhoging van de hartslag tijdens het afdalen van de trap, registreerde het apparaatje. Ik kon de hele training lezen aan de hand van een hartslaggrafiekje. Van een rondje om het veld lopen tot aan het trappen van een balletje. Vernuftig. Dat vond ik toen al. Voetbal analyseren in een laboratorium. Niet iedereen is er een liefhebber van, blijkt. Als ik dit soort zaken aanhaal tijdens een voetbalanalyse op televisie en Willen van Hanegem, trainer van FC Utrecht en voetbalcriticus Johan Derksen zitten aan tafel, dan word ik weggehoond. Maar die zijn dan ook van een andere voetbalgeneratie. Redactie-adres: Vrijhof kamers 215, 216, 217, 228, 219. Postadres: Postbus 217, 7500 AE Enschede. Telefoon: ( ) 2029 zie verder onder redactie. Fax: ( ) redactie: Internet: of via de homepage van de UT. Redactie: Bert Groenman (hoofdredacteur, 2030) Paul de Kuyper (4084) Maaike Platvoet (3815) Sandra Pool (tel. 2936) Mignon van Dijk (tel. 2028) Office-management: Brigitte Boogaard (2029) Vaste medewerkers: Harold de Boer, Aryo Breton van Groll, Surpiyo Chatterjea, Henriëtte van Dorp, Robbin Engels, Anindita Ganguly, Bianca Hagen, Egbert van Hattem, Bas Klaver, Hans van de Kolk, Ashok Sridhar, Frans van der Veeken, Bauke Vermaas. Automatisering/internet: Martijn Baars Joris van Balen Ivar Engel Foto s: Arjan Reef / Gijs van Ouwerkerk Redactieraad: prof.dr. E.R. Seydel (vz). Advertenties: Bureau Van Vliet BV, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, Tel Site: Advertentietarieven op aanvraag. HOP: UT-Nieuws is aangesloten bij het Hoger Onderwijs Persbureau (HOP). Adreswijzigingen: Abonnees (ook studenten) dienen deze schriftelijk door te geven aan de redactie UT-Nieuws Postbus 217, 7500 AE Enschede of per Stage of buitenlands studieverblijf: studenten die op stage gaan of in het buitenland gaan studeren kunnen UT- Nieuws op schriftelijk verzoek opgestuurd krijgen. Wie prijs stelt op deze (gratis) service zendt een adreswijziging naar de redactie o.v.v. faculteit, stagelocatie en periode (zo nauwkeurig mogelijk). Kopij: Bestemd voor de Infomededelingenrubriek dient per maandag voor uur in het bezit te zijn van de redactie UT-Nieuws. Abonnementen: Jaarabonnement: 37 euro. Abonnementen schriftelijk aan te vragen met vermelding van naam, adres, postcode, plaats, telefoonnummer en bank-/girorekening. Abonnementen kunnen wekelijks ingaan. Betaling via factuur. Het jaarabonnement wordt automatisch verlengd, tenzij men minimaal 1 maand voor afloop van de abonnementsperiode schriftelijk opzegt. Technische vervaardiging: Wegener Huis aan Huiskranten B.V. Bezorging Campus: Motorsportgroep UT, coördinator Tim Wolda, tel Copyright UT-Nieuws: Auteursrecht voorbehouden. Het is verboden zonder toestemming van de hoofdredacteur artikelen schema s foto s of illustraties geheel of gedeeltelijk over te nemen en/of openbaar te maken in enigerlei vorm of wijze. Naam: Arjan Baan (21) Studie: vierdejaars bestuurskunde Op weg naar: huis aan de Witbreuksweg Waar gaat dat heen...? Mijn vriendin is huismeester in de Bastille, ik heb haar net haar lunch gebracht. Nee, hoor meestal regelt ze dat zelf, maar soms doe ik dat, vertelt Arjan, leunend op zijn fietsstuur aan het pleintje voor de studentenwoningen van de Box. Voor de rest van de dag zijn mijn plannen vrij beperkt. Ik moet nog een hoofdstuk samenvatten voor een vak. Met een paar studiegenoten heb ik afgesproken dat iedereen een deel doet en dat we het morgen samen doorspreken. Zo hoop ik dat we al vast goed voorbereid zijn voor het tentamen van aanstaande vrijdag. In totaal heb ik deze en komende week vier tentamens. Dat is veel, maar ik zie het vrij zonnig in. Vanavond ga ik misschien nog voetballen. Ik speel bij VV Drienerlo in de interne competitie. Die wedstrijden zijn altijd laat, pas rond een uur of elf. Dat vind ik wel prettig want dan kun je na een dag in de boeken toch nog even lekker sporten. Ik speel niet in de gewone competitie. Dat heb ik wel gedaan, bij mijn vorige club in Doetinchem. Maar omdat ik dit jaar met de master ben begonnen, ben ik gestopt. Het kost teveel reistijd en dan heb je een trainer die ook nog wil dat je minimaal een keer in de week met het team meetraint. Anders sta je niet in de basis. Misschien dat ik na de winterstop wel voor Drienerlo competitie ga spelen, want eerlijk gezegd begint het echte gras al wel weer te kriebelen. Foto: Arjan Reef.

3 utnieuws weekblad van de Universiteit Twente 3 donderdag 30 oktober 2008 nieuwe rector stelt zich voor tijdens meedenkavond Brinksma: Ik hoop op meer lawaai van de UT ADVERTENTIE Ed Brinksma, per 1 januari de opvolger van Henk Zijm als rector magnificus, was vorige week de openingsspreker bij een zogenaamde meedenkavond van UReka. In media art café Berlijn vertelde hij in een informele setting enthousiast over zijn eigen studententijd, en ging hij heel voorzichtig in op vragen naar zijn plannen als rector. Ik ben nog niet officieel begonnen en wil mijn voorganger niet voor de voeten lopen, beargumenteerde de hoogleraar. Toch hoorden de ongeveer vijftig aanwezige studenten Brinksma wel één echte ambitie uitspreken: Ik hoop dat er wat meer lawaai komt vanuit Twente, want de laatste paar jaar vond ik het erg rustig hier. Frans van der Veeken Ed Brinksma begint de avond door te zeggen dat hij erg blij is met de uitnodiging van UReka en dat hij gelukkig wat afspraken kon verzetten voor deze bijeenkomst. In een los verhaal van een kwartier neemt de aanstaande rector de toehoorders mee door zijn tijd als student Wiskunde in Groningen, begin jaren zeventig. In die tijd startte je met een studie omdat je de maatschappij wilde veranderen, niet omdat je hoopte op een goede baan, vertelt hij. De nieuwe rector zegt zich niet te kunnen herinneren dat hij vroeger echt over de schreef is gegaan, verwijzend naar bijvoorbeeld politicus Duyvendak. Wel was hij erg actief naast zijn studie. Ik heb bijvoorbeeld meegedaan met de bezetting van het academiegebouw, zat in de studentenbond en ben op studiereis geweest naar China, wat in die tijd heel bijzonder was. Toch rondde Brinksma, nu nog deeltijdhoogleraar bij de faculteit EWI en wetenschappelijk directeur van het Embedded Systems Institute in Eindhoven, zijn studie af binnen de nominale zes jaar. Maar dat speelde in die tijd helemaal niet hoor. Sommige mensen deden het sneller dan nominaal, anderen langzamer, daar maakte niemand een punt van. Tijdens het vragenrondje blijkt de zaal vooral benieuwd naar de plannen van de rector Brinksma. Hoe ziet u bijvoorbeeld uw rol binnen het college van bestuur? vraagt iemand. Dan wordt Brinksma iets minder loslippig. Ik ben nog niet officieel begonnen, en wil mijn voorganger niet voor de voeten lopen natuurlijk. Toch wil de deeltijdhoogleraar hierover wel iets kwijt. Ik vind dat het college als team moet werken, en daarbinnen vind ik de rol van rector, die over onderwijs en onderzoek gaat, een hele belangrijke. Tussen de studentikoze maar weinig scherpe uitspraken door weet Brinksma toch nog één echt statement te maken als hij gevraagd wordt naar zijn ambities. In de tijd van bijvoorbeeld Van Vught wist de UT nog wel eens de aandacht te trekken of in het nieuws te komen, maar de laatste paar jaar is men vooral bezig geweest met de structuur en daarmee erg naar binnen gericht. Ik vind het nu dan ook wel erg rustig, wat meer lawaai uit Twente kan zeker geen kwaad. Iemand anders wil van Brinksma horen of hij studentikoze acties kan waarderen. Zijn antwoord: Ik heb zelf een hele aangename studententijd gehad, om het zo maar te zeggen, en vind dat studentengrappen en dergelijke daar gewoon bij horen. Dus ja, dat vind ik best leuk, maar je moet natuurlijk wel altijd zorgen ut-studente overvallen op campus voor een goede balans tussen serieuze zaken en ontspanning. Even later hieraan toevoegend: Ik ga vast nog veel gevolgen ondervinden van dit antwoord? Na de gezellige kennismaking met de nieuwe rector krijgt Ton Mouthaan het woord. Als voorzitter van de commissie die heeft gewerkt aan een nieuw Onderwijs en Examen Reglement (OER) presenteert hij het nieuwe reglement waarin vooral het plan opvalt dat studenten verplicht per semester een studieplan in moeten leveren. Mouthaan wil hiermee de begeleiding verbeteren, met name voor studenten die ernstige vertraging oplopen, maar tijdens de discussieronde blijkt dat veel aanwezigen het plan nogal betuttelend vinden. UReka rond dit en de andere discussiepunten af door te zeggen dat de partij de geleverde input zal meenemen en op de voet volgt wat er uiteindelijk van de plannen terecht komt. Na die mededeling verplaatst het gezelschap zich naar de bar waar met een biertje in de hand nog een tijd wordt nagepraat. Ik heb best veel geluk gehad Onveilig heeft ze zich nooit gevoeld op de campus. Maar dat is sinds die donderdagavond, op 9 oktober, wel veranderd. Toen werd de 20-jarige UT-studente vlakbij de Matenweg overvallen. Ze liep daarbij zo n zware hersenschudding op, dat ze nu niet in staat is om haar tentamens te maken. Ed Brinksma maakt kennis met een zaal vol UT-studenten en andere belangstellenden. Foto: Frans van der Veeken. Het gebeurde rond een uur of tien, vertelt de studente. Ik was naar de bibliotheek geweest en wilde nog even langs een vriendin aan de Witbreuksweg. Die was er niet, dus wandelde ik verder naar de Matenweg, waar ik zelf woon. Vanuit het niets krijgt ze dan opeens een klap op haar hoofd. De studente raakt daardoor buiten bewustzijn. Een hardloper vond me, die schakelde de bewakingsdienst in. Ik heb eigenlijk geen idee hoe lang dat allemaal duurde. Waarschijnlijk ben ik zo n tien minuten bewusteloos geweest. Een ambulance brengt haar naar het ziekenhuis, waar vooral haar nek, rug en hoofd worden onderzocht. Na een paar onderzoeken blijkt dat ze een forse hersenschudding heeft opgelopen. Ik heb twee weken op bed gelegen, ik kon echt helemaal niets. Nu heb ik eigenlijk tentamens en ik probeer wel steeds te leren, maar na een half uur krijg ik dan weer heel erg hoofdpijn. Bovendien weet ik vaak niet eens meer wat ik heb geleerd. Daarom heb ik nu besloten om deze tentamens maar even te laten voor wat ze zijn. Ik wil morgen op de UT navragen of hier een speciale regeling voor is, want deze vertraging moet natuurlijk geen verdere consequenties hebben. Ik heb best veel geluk gehad, vindt ze zelf. Mijn lichamelijk letsel had veel erger gekund, maar ook is er niets waardevols gestolen. Haar belager griste haar laptoptas mee, maar een laptop zat er niet in. Alleen wat papieren enzo. Die tas is later wel teruggevonden. Nee, ze heeft geen idee wie de dader is. Ik heb hem in ieder geval niet gezien, wel hoorde ik iemand weglopen. De politie, waarbij de studente aangifte deed, heeft inmiddels laten weten ook geen aanknopingspunten te hebben. Samen met vriendinnen is de studente sinds het voorval weer twee keer s avonds op pad geweest. En dat ging best goed, maar in haar eentje zal ze niet snel meer s avonds over de campus gaan. Misschien op de fiets nog wel, dan ben je in ieder geval niet zo n gemakkelijk doelwit. Ik voelde me altijd veilig op de campus omdat hier zoveel studenten studeren en wonen, en zo voel ik dat eigenlijk nog steeds. Je kunt namelijk overal op straat worden neergeslagen, en de campus is hier dus geen uitzondering op. Uit privacy-overwegingen wilde de studente alleen anoniem haar verhaal doen. medewerkers pa&o en sportcentrum op werkbezoek in helsinki Gezondheidsbeleid UT verder dan Finland De UT loopt voorop met haar gezondheidsbeleid. Dat constateren vier medewerkers van PA&O en het Sportcentrum na een werkbezoek aan Finland. Ze keken drie dagen rond op de Universiteit van Helsinki, een wellness center en het Finnish Institute of Occupational Health. Doel was ideeën op te doen op het gebied van sport- en gezondheidsbeleid, die het welzijn van UT-medewerkers kunnen bevorderen. Finland staat net als andere Scandinavische landen bekend als voorloper op het gebied van gezondheidsmanagement. Om te kijken hoe de ervaringen daar zijn, gingen Mariëlle Winkler en Kris Kempers van PA&O en Sanne Kleinenberg en Job van Regteren van het Sportcentrum naar de Finse hoofdstad. We willen de medewerkers van de UT nog gezonder laten leven. Gezonde en fittere medewerkers zitten immers beter in hun vel en leveren over het algemeen ook beter werk. Om dit te stimuleren gebeurt er nu al heel veel op de UT, zoals bedrijfssporten, timemanagementcursussen en de Gezonde Week, maar we willen dit graag nog meer verdiepen, licht Kris Kempers toe. Het gezondheidsmanagementbeleid op de Universiteit van Helsinki en de UT vertoont overeenkomsten. Beide universiteiten hebben sportfaciliteiten op de campus en zijn bezig met leeftijdsbewust personeelsbeleid. Ook kampen ze beide met het probleem om medewerkers die niet sporten aan het bewegen te krijgen. Maar er zijn ook duidelijke verschillen tussen beide landen. De Finnen zijn bewuster bezig met hun gezondheid. Overgewicht komt bij hen nauwelijks voor, terwijl bijna de helft van de Nederlanders te zwaar is. Van de Finnen doet 84 procent actief aan sport tegen 52 procent van de Nederlanders. Het viel de UT-delegatie op dat het buitenleven voor de Finnen erg belangrijk is, ondanks dat het in hun land s winters maar zes uur per dag licht is. Nederland is juist weer verder met het ziekteverzuimbeleid. Finse werknemers kunnen zestig dagen ziek thuis zitten voor er door hun werkgever wordt ingegrepen, terwijl het in Nederland gebruikelijk is zieke medewerkers zo snel mogelijk weer aan het werk te krijgen. De Twentse delegatie heeft in Helsinki enkele concrete ideeën opgedaan om niet alleen de sportliefhebbers maar ook andere UT-medewerkers in beweging te krijgen. We zouden eens kunnen kijken naar het aanbieden van andere vormen van bewegen dan echte sporten. Denk aan body & mind cursussen, verschillende dansvormen of cultuurlessen als cabaret en stand-up comedy. Die activiteiten bieden ook ontspanning, maar dan op een andere manier, aldus Mariëlle Winkler. Daarnaast zou het Sportcentrum een vergelijkbaar systeem als op de Universiteit van Helsinki kunnen invoeren, dat meer gericht is op de individuele wensen van de medewerkers. Op de Finse universiteit is het mogelijk tegen betaling op maat gemaakte programma s te volgen, als een groep medewerkers daar specifiek om vraagt. Een ander na te volgen voorbeeld is het ticketsysteem, waarmee de Universiteit van Helsinki werkt. Daar bieden ze allerlei cursussen aan, waarvoor geïnteresseerden zich per les online inschrijven en een ticket kopen. Je zit er niet gelijk tien lessen aan vast, maar je bekijkt per keer wat voor sport je gaat doen, al geldt wel het principe vol is vol. Daardoor maak je de drempel lager om een keer wat te proberen. Een ander voordeel is dat je niet de verplichting hebt op een vast tijdstip te sporten, aldus Winkler. De coördinator van het project Gezond en Sterk op het Werk constateert dat het werkbezoek minder ideeën heeft opgeleverd dan verwacht. Het verschil tussen wat wij en zij doen is niet zo groot. Dat komt omdat wij op de UT al goed bezig zijn met gezondheid. Maar wat we deze reis zeker hebben geleerd, is dat als je voorop wilt blijven lopen, je moet blijven investeren en kijken wat medewerkers nodig hebben om goed te functioneren. Mignon van Dijk

4 ut Nieuws weekblad van de Universiteit Twente donderdag 30 oktober 2008 in memoriam in memoriam Jan Oosterhuis prof. dr. Bouwe Bölger Op 17 oktober jl. is na een zeer kort ziekbed op 57-jarige leeftijd onze collega Jan Oosterhuis overleden, audiovisueel medewerker bij de Faculteit Gedragswetenschappen. Jan kwam in het najaar van 1981 als student-assistent in dienst bij de Faculteit der Toegepaste Onderwijskunde. Hij assisteerde bij de audiovisuele practica; in die dagen arbeidsintensieve stukjes onderwijs waar de studenten strak werden begeleid bij zaken als het monteren van geluidsbanden. In 1982 kreeg Jan een dienstverband als audioen videotechnicus en ontpopte zich als allround studiotechnicus. Jan beheerde de videoapparatuur en bood video-ondersteuning in brede zin: uitvoeren van montages, digitaliseren van videobanden, produceren van dvd s, verzorgen van videoconferencing, en uitvoeren en ondersteunen van videoopnamen op locatie. Al met al was hij een van de specialisten op de campus als het erom ging om voor elk doel videomateriaal te maken met de daarvoor juiste beeld- en geluidskwaliteit. De laatste jaren hield Jan zich bezig met onderwijs, programmeren en de facultaire voorlichting.voor de opleiding onderwijskunde gaf hij practicuminstructie aan eerstejaars en aan masterstudenten. Bij de vakgroep instructietechnologie ontwikkelde hij voor het ZAP-project korte interactieve simulaties over psychologieonderwerpen (geheugen, visuele illusies, etc.). Jan was de technische spil in dit project en hij ontwikkelde in Flash de mooiste simulaties. Hij had hier veel plezier in en zijn creativiteit was van groot belang voor het project. Het is mede aan Jan te danken dat ZAP wereldwijd zo n succes is geworden. Eerder dit jaar ontwikkelde hij nog voor deelname aan de NRC-jaarprijs een prachtige flash-animatie over zwevende tapijten. In 2007 kwam Jan als onderdeel van het team mediaspecialisten voor de helft van zijn tijd werken voor de facultaire communicatie & media-afdeling.vanaf die tijd werden het medium video en Jans expertise nog belangrijker in de studievoorlichting. Als persoon was Jan tamelijk gereserveerd. Wat of waaraan hij dacht, daar kreeg je niet echt een idee van. Kenmerkend was zijn karakteristieke werkhouding achter de computer, altijd zittend met zijn rug naar de deur en enigszins verstrooid reagerend als je hem uit zijn concentratie haalde. De laatste tijd werd Jan wel wat opener en liet hij wat meer van zichzelf zien. Hij kwam wat vaker op de koffie en bij teamtraktaties. Eind 2007 vierden we samen nog zijn 25-jarig UT-jubileum in zijn stamkroeg De Kater. Jan genoot daar zichtbaar van. Op de campus was Jan een bekend figuur. Vroeger kwam hij veel in de Vestingbar en al met al heeft hij zo n dertig jaar op de campus gewoond. Afgelopen zomer had hij net een appartement in de stad gekocht. De plotseling ontdekte ziekte maakte een eind aan deze droom.wij herdenken Jan als een heel plezierige collega: eerlijk, direct en altijd de stille kracht op de achtergrond. We zullen de persoonlijkheid van Jan, zijn vakkennis en zijn kenmerkende verschijning - blokjeshemd en bretels - heel erg missen. Onze gedachten gaan uit naar de ouders van Jan, zijn broer, zussen, schoonzus, zwager en vrienden.wij wensen hen veel sterkte toe bij het verwerken van dit verlies. Namens de faculteit Gedragswetenschappen, Ton de Jong - vakgroepvoorzitter instructietechnologie, Ratna Toering - hoofd afdeling communicatie & media, Pløn Verhagen - oud-opleidingsdirecteur onderwijskunde en Hubert Coonen - decaan. Afgelopen week bereikte ons het droeve bericht dat op 12 oktober prof. dr. Bouwe Bölger na een kort ziekbed in zijn woonplaats Son op tachtigjarige leeftijd is overleden. Bouwe heeft veel betekend voor onze groep. In 1986 richtte hij de groep - Opto Elektronische Meetmethoden - op aan de Universiteit Twente. De benoeming van Bouwe werd bekend gemaakt in een persbericht van 28 januari 1986: Bij Koninklijk besluit nr. 31 van 8 januari 1986 is dr. B. Bolger benoemd tot buitengewoon hoogleraar bij de afdeling der technische natuurkunde van de Technische Hogeschool Twente om onderwijs te geven in de opto-electronica. Het persbericht vervolgt met een resumé van zijn cv. Bouwe Bolger werd geboren op 5 februari 1928 te Haarlem. Hij studeerde van 1945 tot 1946 technische physica te Delft en vanaf 1946 wis-, natuur- en sterrekunde aan de Rijksuniversiteit te Leiden alwaar hij in 1948 zijn kandidaatsdiploma behaalde.van 1948 tot 1951 werd door hem de militaire dienstplicht vervuld. In 1954 slaagde hij voor zijn doctoraalexamen fysica aan de Rijksuniversiteit te Leiden. In 1959 volgde zijn promotie op een proefschrift getiteld: On the power transfer between paramagnetic spins and crystal lattice judicium. Vanaf november 1959 is hij in dienst bij de N.V. Philips op het gebied van ultrasone phononen vaste stof lasers halfgeleider lasers en hun luminescentie gedrag. Vanaf 1965 tot 1967 heeft hij twee jaar onderzoek verricht op het Laboratoire d Electronique et Physique Appliquée te Parijs. In 1972 werd dr. Bolger groepsleider van de Fundamental Physics groep Quantum Electronics groep en vanaf 1981 is hij groepsleider van de groep Surface Science met als werkterrein MBE van GaAs en Si, electronen diffractie aan oppervlakken, infrarood spectroscopie aan oppervlakken ionen diffusie door glazen. De oprichting van de nieuwe vakgroep is daarmee een feit, mede dankzij de vasthoudendheid van de toenmalige secretaris van de benoemingsadviescommissie prof. dr. Jan Greve, die de advertentie voor een Professor of Applied Physics al in oktober 1982 geplaatst zag worden in Europhysics News. In het eerste jaar van zijn aanstelling in Twente, voor 0.2 fte naast zijn functie bij Philips, trok Bouwe Niek van Hulst aan en begon de ontwikkeling van de groep op gang te komen. Met ingang van 1 maart 1988 werd zijn aanstelling gewijzigd tot 0.4 fte, na zijn pensionering bij Philips. Met veel plezier denken wij aan die periode terug, met name aan de talrijke ideeën en inzichten die hij genereus deelde met zijn collegae. Zijn aanwezigheid kan omschreven worden als markant en zijn werkwijze als direct en praktisch. Talrijk zijn de anekdotes die vaak voortkwamen uit het niet volgen van geldende protocollen. Met ingang van 1 maart 1993 heeft Bouwe zijn werkzaamheden aan de UT beëindigd wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Zijn werk is door de jaren heen verder ontwikkeld, onder meer door Niek van Hulst, tot diens vertrek naar Barcelona in Momenteel wordt de groep voortgezet onder leiding van Jennifer Herek, onder de naam Optical Sciences. Namens de groep Optical Sciences en allen die het voorrecht hebben gehad om met Bouwe Bölger te werken, wensen wij de familie veel sterkte bij het verwerken van dit verlies. Wij zijn dankbaar voor het werk dat hij heeft verricht en denken met veel plezier terug aan zijn unieke persoonlijkheid. Prof. dr. Jennifer Herek, Optical Sciences group Mijn job Naam: Jan Sijbom (49) Functie: culinair manager Locatie: Faculty Club Jan Sijbom (49) Foto: Arjan Reef. Sinds anderhalf jaar werk ik op de UT, eerst als detacheringskok in de Faculty Club en nu als culinair manager. Ik stuur de keukens en kantines aan, dus de mensa, de Stek, de Faculty Club en de productiekeuken. Koken doe ik nog zelden. In plaats daarvan loop ik langs alle afdelingen om te kijken of ze goed lopen. Ook bedenk ik nieuwe menu s en doe menusuggesties aan de hand van thema s. Omdat we op de Faculty Club veel vaste gasten hebben, presenteren we elke drie maanden een andere kaart. Op die manier kunnen we ook seizoensgerechten aanbieden, zoals hazenbout en hertenbiefstuk. Aan de reacties van de gasten merk ik dat de Faculty Club weer op de kaart is gezet. Niet alleen hoogleraren met gasten uit de onderwijswereld en de politiek, maar ook medewerkers van bijvoorbeeld MESA+ en van het Kennispark weten ons te vinden. Ik ben op mijn zestiende begonnen in de horeca als leerling in de keuken en werk vanaf mijn twintigste als zelfstandig kok. Zo koken als dertig jaar geleden kan niet meer. Nu kennen we de fusionkeuken met combinaties van oosterse en westerse gerechten. Ook hebben we menu s met vis en vlees, zoals kalfsmedaillons met in tempura gefrituurde oesters. Dat was vroeger absoluut ondenkbaar. Ook de keukenapparatuur is veranderd. We kunnen niet meer zonder de steamer. Daar haal je veel druk mee weg, waardoor je tijd hebt om dingen voor te bereiden. In de horeca is het rennen of stilstaan. Wat me in mijn functie van culinair manager vooral aantrekt zijn de afwisseling en de vrijheid. Het is een functie die ik nog een beetje vorm moet geven en dat is voor mij een heel nieuwe uitdaging.

5 ut Nieuws weekblad van de Universiteit Twente donderdag 30 oktober 2008 De bladen Michiel Groeneveld in het Hogedruklab. Foto: Gijs van Ouwerkerk oratie oud-student michiel groeneveld over biomassa Algen hebben toekomst mignon van dijk In zijn inaugurele rede met als titel Alleen onze energie kan het gebruik van fossiele- in zonne- en biobrandstoffen veranderen vertelt Groeneveld dat er nog veel onderzoek gedaan moet worden naar alternatieve brandstoffen. En dan specifiek naar biobrandstoffen van de tweede en derde generatie, oftewel olie gemaakt uit reststromen van land- en bosbouw, uit energie-efficiënte biomassaproductie en uit algen. Met de eerste twee kan meteen begonnen worden, voor algen is nog veel onderzoek nodig. Maar algen bieden veel voordelen ten opzichte van andere biobrandstoffen. Bij voldoende zonlicht groeien algen snel, voor het kweken kan brak of zout water worden gebruikt in plaats van kostbaar zoet water en ze doen het goed op grond die niet geschikt is voor landbouw. Ook gaat de teelt niet ten koste van voedselgewassen, zoals graan of maïs, legt hij uit. Groeneveld is sinds januari deeltijdhoogleraar aan de faculteit TNW. Hij begon zijn loopbaan in Twente en keert er op zijn achtenvijftigste weer terug. Hij studeerde chemische technologie op de UT en promoveerde op een onderzoek naar biomassa. Vervolgens kwam hij bij Shell terecht. Ik heb een grote onderzoeksgroep in Amsterdam en Rijswijk geleid, waar ik meer bezig was met managementtaken dan met onderzoek. Ik kies er nu bewust voor weer helemaal terug te gaan naar waar mijn hart ligt en dat is onderzoek naar biomassa, biobrandstoffen en CO2-opvang. Camper voelt als eigen huisje Groeneveld woont in Rijswijk en komt met zijn camper naar Twente. Ik heb zo vaak in hotels geslapen, dat ik daar een hekel aan heb gekregen. Mijn kampeerbus voelt als een eigen huisje. Met een douche, wc en een kachel heb ik alle voorzieningen aan boord. Helaas mag mijn camper s nachts niet op de campus staan en daarom slaap ik op een camping. Maar op de campus zou het gemakkelijker zijn, want ik eet hier en zit s avonds graag in de bibliotheek te lezen, verklaart hij. De onderzoeker is in zijn element op zijn oude honk. Ik ben wel vaker gevraagd om hier hoogleraar te worden, maar ik heb de boot steeds afgehouden, omdat ik meer van onderzoek hou dan van lesgeven. Maar toen ik wegging bij Shell, werd het heel aantrekkelijk om hier te beginnen. Ik ben twee dagen in de week in Enschede om me bezig te houden met onderzoek en het begeleiden van promovendi. Ook wil ik wel een enkel college geven, vertelt hij. De hoogleraar werkt bij de vakgroep TCCB, thermochemische conversie van biomassa. Deze vakgroep doet onder meer onderzoek naar de tweede generatie biomassa, waarvoor afvalstoffen van bomen en planten worden gebruikt. Dat gebeurt onder andere in samenwerking met BTG, een spin-off van de UT op het Business & Sciencepark tegenover de UT, die pyrolyse-olie uit biomassa maakt. Samen Harold de Boer Landbouwafval en algen zijn ideaal voor de productie van biobrandstoffen. Om geen kostbare voedselgewassen als graan en maïs te verspillen, moeten we overstappen op het gebruik van landbouwresten en onderzoek doen naar het kweken van algen. Die kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de energievoorziening in de wereld. Dat vindt Michiel Groeneveld, hoogleraar Thermochemical Biomass Refining Technology aan de faculteit Technische Natuurwetenschappen. Groeneveld houdt vandaag (donderdag 30 oktober) zijn oratie. Uit Het Lood Museaal Het is nostalgie. Niets anders dan nostalgie. Je zult mij niet horen zeggen dat vroeger alles beter was. Integendeel. Ik beschouw de ontwikkelingen van de laatste paar duizend jaar als één lang proces van met de universiteit van Wageningen bestudeert de vakgroep de derde generatie biomassa, waarbij het kweken van algen centraal staat. Het gebruik van algen staat nog in de kinderschoenen. Shell experimenteert sinds kort met een algenfabriek op Hawaï en eerder dit jaar werd gesuggereerd dat KLM op algen zou gaan vliegen, maar dat zijn verwachtingen die nog niet zijn waar te maken. Het kost nog een heleboel bloed, zweet en tranen om algen als biobrandstof grootschalig toe te passen. Gelukkig heeft Twente al dertig jaar ervaring in biomassaonderzoek. Zijn opgedane kennis en ervaring bij Shell komen daarbij goed van pas. Een van de redenen om weer naar de universiteit te gaan, is de vakgroep TCCB op de been te helpen. Maar mijn rol is beperkt. Ik vind dat er heel snel een jonge fulltime hoogleraar benoemd moet worden op dit gebied. vooruitgang. Ik moet er niet aan denken dat we nu nog zouden moeten leven met de technieken, de gebruiken en het bijgeloof van onze voorvaderen. Maar misschien juist daarom mogen we het verleden graag cultiveren. Een plekje geven, zou de amateur-psycholoog zeggen. En daar hebben we musea voor. Reservaten van ouwe meuk. Wie zo n gebouw betreedt, gaat een middag terug naar vroeger, kijken naar vroeger, doen als vroeger. Om bij thuiskomst weer extra blij te zijn met de zegeningen van heden. Zo was er een tijd zonder fotografie. Wie vereeuwigd wilde worden, moest een schilder inhuren voor een portret. Dan moest je een paar uur opgedoft stil- Door een netwerkstoring is er deze week geen 'De bladen' zitten. In je beste goed. En met die ene momentopname moest je het doen. De musea hangen er vol mee. Wat een armoede. Geen vakantiekiekjes. Geen videobeelden van belangrijke gebeurtenissen. In het natuurhistorisch museum zie je dinosaurussen. Indrukwekkende dieren. Maar weinig ontwikkeld. Geen wonder dat die de evolutie niet hebben overleefd. Gelukkig ook maar. Ik zou ze niet graag bij ons door de straat zien lopen. We hebben al genoeg verkeerschaos. In het openlucht museum rijden nog stoomtreinen. Wat een luchtvervuilers! Onze grootouders hebben het roetfilter duidelijk niet uitgevonden. Dat zou vandaag niet meer toelaatbaar zijn. Toch staan de muse- umbezoekers in de rij om een ritje in die walmende monsters te maken. Zelf ervaar ik het verleden liever in het Militair Luchtvaar tmuseum in Soesterberg. Daar kun je in de historische toiletten beleven wat soldaten in vroeger tijden met mooie jongens pleegden te doen. Het is alleen jammer dat niet alle ouders hun kinderen vooraf informeren over de consequenties van zo n uitstapje naar het verleden. Dat leidt tot misverstanden. In Gouda is onlangs het openlucht Migratiemuseum geopend. Vooral de Marokkaanse hangjongeren blijken een enorme trekpleister. Alle Haagse politici zijn al wezen kijken.

6 ut Nieuws weekblad van de Universiteit Twente Thursday 31 October 2008 SUCCESSOR TO HENK ZIJM AS OF JANUARY 1 Ed Brinksma new rector The Supervisory Board of the university has appointed Ed Brinksma as the new rector magnificus. He will succeed Henk Zijm as of January 1. Brinksma is a part-time professor at the faculty of Electronical Engineering, Mathmatics and Computer Science (EWI) and scientific director of the Embedded Systems Institute in Eindhoven, a position he will step down from when commencing as rector. Both the University Council and the university management team (deans and directors of institutes) are in support of the appointment, which will last for a term of four years. Brinksma was chosen out of five candidates. The new rector magnificus is a beta scientist with broad management experience. According to the appointing committee, he will fit excellently in the University s Executive Board (CvB-team), which consists of Chairman Anne Flierman and Director of Finance Kees van Ast. Ed Brinksma, 51, studied mathematics at the University of Groningen. Since 1982 he has been affiliated with the UT, where he conducted his PhD research and was later appointed professor of Computer Sciences. In 2005, Brinksma was appointed scientific director and chair of the Embedded Systems Institute in Eindhoven, a function he was able to combine with his part-time professorship at the UT. Next to this, he is adjoint professor at Aalborg University in Denmark. Brinksma is enthusiastic about his appointment. I was pleasantly surprised to hear of my appointment as rector. It is an honor and great challenge to become rector of the UT, he commented. I feel very close and involved with this university and also with the areas of technological research and education, I want to share my vision with other partners at the UT. The new rector will have the task of propagating the new profile of the UT and further developing the plans for the future. Naturally, I have seen the Route 14 document and from my perspective, the emphasis lies in making bio, nano and ICT the new spearheads of our policy and bringing the university to a higher level. The fact that Twente has both technological and social sciences can be a major factor in the success of the university. I can also find myself in the Anglo-Saxon model. It s easy to recognize for international people. Rector Henk Zijm knows Ed Brinksma from the time he worked as dean at the Faculty of Electronical Engineering, Mathematics and Computer Sciences, and Brinksma was one of the professors. Zijm is exceptionally pleased with the choice for his successor: He is an excellent researcher, who has a recognized name in his academic field, and the right management experience and skills. I am convinced that he has a vision on the new developments as they are now implemented. Zijm, who will deliver the dies speech on Friday, November 28, will officially pass on the function of rector to Brinksma during the ceremony. Trans. Henriëtte van Dorp Nov. 12, There will be blood (USA, 2007) Dir. Paul Thomas Anderson. Drama. Based on the novel Oil! By Upton Sinclair, this is the story of Daniel Plainview Movie: Loves horror movies though The Haunting is her favorite Favorite Drink: Strawberry milkshakes Favorite Traditional dish from Hungary: Goulash Favorite Foreign dish she learned in The Netherlands: Pasta with cream and shrimps, taught by her Portuguese friends To learn more about the conference, visit this website: utwente.nl/news/asc2008flyer.pdf Interested participants can register by to: Nov. 5, Adams æbler (Adam s apples) (Denmark, 2005) Dir. Anders Thomas Jensen. Comedy. A neonazi is sentenced to community service in a church and clashes with the blindly devotional priest. Starring Mads Mikkelsen and Ulrich Thomsen, 94 min., Danish with Dutch subtitles. Book: The Legend of the Ice People by the Norwegian author Margit Sandemo The tenth annual African Student Conference (ASC) will be held at the Institute of Social Studies in the Hague on November 15. A growing number of Africans live in urban settlements, a number which is expected to reach 500 million by Many of these urban areas are ridden with crime, lack clean water and provide inadequate public services. Speakers will discuss the subject of peace, justice and democracy in Africa with the intent of raising awareness and promoting interdisciplinary and intercultural dialogue. The fourth Female Faculty Network Twente (FFNT) conference will kick off with lectures focusing on the optimal practices of gender management within different organizations. Some of the topics include gender issues within unions, more women at the top in the UT, and gender inclusion in Shell. The morning session will be open to the public. A series of workshops in the afternoon on networking or personal branding and pitching, are available for FFNT members to attend. The conference takes place on Thursday, November 6 at room T1300 in the Horst Tower. Belletrie Film Schedule Favorites: Building Peace in Africa Gender Management: Uncovering Hidden Treasures Coordinator: Robbin Engels/UT-Nieuws Contributors: Ashok Sridhar, Supriyo Chatterjea, Anindita Ganguly and Audrey Rhodes. For comments and suggestions, For previous editions, see: Favorite quote: Life is not measured by the number of breaths you take but by the moments that take your breath away (Oscar winning role of Daniel Day-Lewis), oil magnate, in Little Boston, CA. Tension builds between him and local preacher Eli Sunday. 158 min. English with Dutch subtitles. Nov. 19, Koroshiya 1 (Ichi the Killer) (Japan, 2001) Dir. Takashi Miike. Action/ Thriller. After a mob boss disappears with 300 million yen, his right hand man starts looking for him, tipped off by someone who is controlling a dangerous psychopath. 129 min. Japanese with either Dutch or English subtitles. Nov. 26, Auf der Anderen Seite (Germany, 2007) Dir. Fatih Akin. Drama. Ayten, a political activist in Turkey, is on the run from the police and flees to Germany. She is given shelter by Lotte, but is caught, deported and imprisoned in Turkey. Lotte travels to Turkey where she tries to free Ayten. 122 min. Ger man/turkish/english with either Dutch or English subtitles. Dec. 3, The Fall (USA/ India, 2006) Dir. Tarsem Singh. Drama/Fantasy. A little girl is told a story about five heroes by an injured stuntman. Her vivid imagination makes the line between fantasy and reality start to fade. 117 min.english. Wednesdays, 9pm,Vestingbar Movie Theatre, Admittance free. when budapest meets enschede The Life of a Hungarian student Aliz Kunstar is a second year PhD student at the Tissue Regeneration Depar tment at the University of Twente (UT). After graduating from Eötvös Loránd University in Budapest in 2005, Kunstar moved to Enschede to pursue her PhD. It was a big decision to leave behind her family and move to a new country, yet since moving here 18 months ago, she has never regretted her decision for one day. According to her, Life has never been this good. The primary focus of her research is the use of Raman Microscopy and its various applications. In tissue engineering, there is a need for monitoring cell differen- tiation or proliferation by molecular markers. When light falls on a sample, the molecules in the sample reach an excited state and scatter the incident light. The wavelength and intensities of the scattered light can be used to characterize the molecule present in a sample. This is the basic principle behind Raman Microscopy she explains. I plan to use Raman Microscopy to collect information about the cells and their environment in a tissue engineered sample, she elaborates. Prior to starting her PhD, Kunstar had no experience working with Raman Microscopy. However she had worked on tissue engineering using stem cells to produce cartilage. This project gave me a chance to explore a new field in order to better understand another scientific area, which I had already extensively worked on during my undergraduate years in Budapest, she adds. Her biggest challenge when she moved to the Netherlands was expressing her thoughts in English, a language she sparingly spoke in Budapest. I read a lot of scientific papers and journals, and I practiced English during my lunch conversations with friends and colleagues. All this experience gave me the required practice, and now I feel quite comfortable using English. Kunstar is trying to improve her Dutch language skills. She has already completed an intensive week of Dutch courses offered by the UT, and now she is registered to take the next more advanced level of the course. She believes that learning a language can help a person easily integrate in a foreign country, and she aspires to be able to fluently speak Dutch by the time she leaves the Netherlands. One of the biggest advantages of studying in the UT, she notes, is the exposure to foreign cultures. Before I came to Holland, I had almost no exposure to foreigners says Kunstar. Now I realize how much I was missing out in life. In her Department in addition to Dutch students, there are people from Belgium, China, Columbia, France, India, Poland and Portugal. Interacting with people from such diverse cultures is a unique experience she says. She especially remembers a visit to Friesland with one of her Dutch colleagues whose family lives there. We drank fresh milk from the cows, camped overnight in farms and even witnessed the delivery of a calf. For a city girl like her it was an experience to cherish all her life. Kunstar enjoys traveling and in the past 18 months, she has journeyed with friends to Scotland, Brussels, Portugal, and Munster and to many different regions within the Netherlands. Some of the highlights of these trips included, visiting the local landmarks, trying out different cuisines and partying with her friends. However, Kunstar really misses her home and family. She longs to one day take her friends to Budapest to give them a glimpse of the fascinating history and cultural heritage of her home country. Anindita Ganguly

7 utnieuws weekblad van de Universiteit Twente donderdag 30 oktober 2008 alumnus technische bedrijfskunde roeit met euros-maatje indische oceaan over Meebewegen met de zee Met zijn tweeën in een roeibootje de Indische Oceaan oversteken in tachtig dagen: van West- Australië tot Mauritius, een afstand van ruim 5750 kilometer. Het lijkt een avontuur uit de Jules-Verneboeken, maar het is non-fictie. Tbkalumnus Mark de Vries (27) en Euros-roeister Michelle de Groot (22) gaan deze uitdaging komend voorjaar aan. Je kunt helemaal opleven van een doodgewone meeuw. Foto s: Gijs van Ouwerkerk Paul de kuyper Het Twentekanaal ligt er stil bij als Mark en Michelle eind oktober een stukje door het havengebied van Enschede roeien in hun boot van het type Woodvale Pairs. Nauwelijks een zuchtje wind, geen golfje te bekennen. Hoe anders kan het straks zijn op de Indische Oceaan. Met hoge golven val je soms zes meter en kom je vervolgens weer vier meter omhoog. Je ziet dan geen horizon, je roeit tussen de golven, vertelt Mark. Maar de oceaan kan ook heel kalm kabbelen hoor. We roeien in ieder geval buiten het orkaanseizoen. Mark, in 2007 afgestudeerd en nu werkzaam bij bouwbedrijf Heijmans in Rosmalen, roeide in zijn Eurosperiode wel eens wedstrijden van honderd kilometer en na het lezen van een boek van twee oceaanroeiers moest en zou hij ook een grote oversteek wagen. Zijn oog viel op de Indian Ocean Race, een wedstrijd over 3100 nautische mijlen die in april 2009 voor het eerst wordt gehouden. Bij Euros was De Vries coach geweest van de vrouwen vier, een boot waar ook Michelle in zat. Toen zij, vier jaar wedstrijdroeister en bijna klaar met haar verpleegkundestudie aan het Saxion, hoorde van Marks plannen, bood ze spontaan aan mee te gaan. Niet lang daarna werd de stichting Roeien voor Water geboren. Mark: De sportieve uitdaging staat voorop, maar we willen het niet zomaar doen. Daarom proberen we via sponsoring en donaties geld bij elkaar te roeien dat we besteden aan een project voor schoon drinkwater. We willen de aandacht vestigen op de wereldwijde drinkwaterproblematiek: 1,2 miljard mensen hebben geen toegang tot veilig en schoon drinkwater. We hebben allebei gezien tot welke ellende dat kan leiden, Michelle tijdens haar stage in Namibië en ik in Zuid- Afrika. Bovendien zijn we straks onderweg zelf ook afhankelijk van onze pomp voor schoon drinkwater. Aan boord wijzen Mark en Michelle de twee zuiveringsinstallaties aan die van zeewater drinkwater moeten maken. Daarnaast nemen ze driehonderd liter drinkwater mee. Maar die reservoirs worden verzegeld en we mogen die alleen in noodgevallen aanbreken. Het is puur ballast. Als we er van drinken, legt de wedstrijdleiding tijdstraffen op, vertelt Mark. Verder is de boot onder andere uitgerust met een radar, een parachuteanker, zonnecellen, een stuurautomaat, een satellietverbinding en een zendmastje waardoor de roeiboot bij andere schepen als grote tanker op de radar verschijnt. Hopelijk varen ze dan met een grote boog om ons heen. Hoewel de boot ruimte heeft voor twee roeibankjes, zullen Mark en Michelle slechts om en om roeien. Twee uur roeien, twee uur slapen. Dag en nacht, en dat zeventig tot tachtig dagen lang. Echt roeien is het overigens niet. Het is meer surfen op de golven, meebewegen met de zee, legt Mark uit. Je moet proberen geen kracht te leveren, dan maak je jezelf kapot, weet ook Michelle. Rustig trekt ze zich voort. Daarom draaien we de riemen ook niet, want dan loop je geheid een polsblessure op. En blaren. Maar die krijgen we toch wel. Als ze het Twentekanaal hebben verlaten, vertellen de twee roeiers verder over hun avontuur in het clubhuis van de Enschede burgerroeivereniging Thyro. Een oud-studievriend van Mark komt halverwege binnenvallen. Ik ken nog wel een dokter die gaatjes in hoofden kan dichten. Moet ik die eens langs sturen, vraagt deze als hij hoort over de plannen van Mark en Michelle. Een vrij standaardreactie, dit soort dingen horen we vaker, aldus Michelle. De twee roeiers hebben tot eind januari de tijd om zich Je wordt al blij van een simpele meeuw helemaal te prepareren op de race. Bang dat hun boot een dergelijk lange tocht niet aan kan, hoeven Mark en Michelle niet te zijn. Ze kochten hun boot van een Nederlands duo dat er de oversteek van de Canarische Eilanden naar de Cariben al mee heeft gemaakt. Wel moeten ze nog flink wat roeikilometers maken en de boot door en door leren kennen. De organisatie legt ons een hele reeks eisen op. Voordat we van start gaan moeten we minimaal 48 uur achter elkaar hebben geroeid, en we moeten een keer de boot met alles erin ondersteboven hebben gehad. Met Kerst gaan we een week de zee op, vertelt Michelle. Mark: In november gaan we een week naar Engeland om vier verplichte cursussen te doen. Die variëren van heel basic tot sea survival. Uiteraard leren we navigeren en we moeten elk schroefje van de boot straks kennen. Maar het gaat ook over hoe je een vis fileert. We nemen voor honderd dagen dagvoedselpakketten mee. Maar het kan nog handig zijn als we op een gegeven moment moeten rantsoeneren. Of als we iets anders willen dan pasta en nasi. Als de twee roeiers in hun missie slagen, breken ze verschillende records. Nog maar drie roeiers staken voor hen de Indische Oceaan over. Het is de grootste uitdaging in de roeiwereld, weet Mark. Michelle en hij kunnen de eerste Nederlanders worden die de oversteek volbrengen, ze kunnen bovendien het eerste gemengde team zijn en Michelle kan de eerste vrouw worden die vanuit Australië roeiend Mauritius bereikt. Het zegt iets over de zwaarte van de tocht, waaraan ook 22 andere boten meedoen. Gelukkig is het een relatief rustige oceaan en zijn de haaien er van een vriendelijke soort, zegt Mark geruststellend. Angst dat ze elkaar volledig zat worden na twee maanden samen op de uitgestrekte oceaan, hebben Mark en Michelle niet. Hun vriendschap noemen ze sterk genoeg. Ik ben het bangst voor stormen. Het is natuurlijk niet risicoloos wat we doen, aldus Michelle. Mark bekijkt de wind vooral van de praktische kant. We hebben de stroming mee, maar ik zou het wel heel frustrerend vinden als we na dagen roeien teruggeblazen worden en geen meter blijken te zijn opgeschoten. Echt bang over hoe het roeien ons afgaat, ben ik niet, vervolgt de oudtbk-student. En ook niet dat we gek worden. Het wordt ongetwijfeld eentonig en dan ga je simpele dingen extra waarderen. Je leeft bijvoorbeeld toe naar het wekelijks contact met Nederland via de satelliettelefoon. Ik heb van andere oceaanroeiers gehoord hoe blij je kunt zijn een keer een vogel te zien. Stel je voor: je ziet weken niets anders dan water en dan opeens vliegt er een vogel voorbij. Een doodgewone meeuw. Daar kun je helemaal van opleven. Bekijk de website van Mark en Michelle via

8 utnieuws weekblad van de Universiteit Twente 8 donderdag 30 oktober 2008 Rubbertop bijeen in de Wilma Dierkes, associate professor elastomer technology & engineering van de faculteit CTW verbleef van 9-18 oktober voor een werkbezoek in Amerika. Ze ging er naar toe met hoogleraar Jacques Noordermeer en ontmoette aan de overkant van de grote plas zoals afgesproken de aio s Mukund, Satoshi en Agata. Doel van de reis was het bijwonen van het congres van de American Chemical Society, Rubber Division, waar Dierkes een van de sprekers was. Verder waren er diverse gesprekken met bedrijven over mogelijke samenwerking. UT-Nieuws vroeg Wilma een dagboek bij te houden. Dag 1: Een hele dag reizen. Het vliegtuig vertrekt vanaf Schiphol rond half 4 s middags, dus nemen wij - ik reis samen met professor Jacques Noordermeer - de trein van uur uit Enschede - ruim op tijd want je weet maar nooit of de trein vertraging heeft. Mijn planning is om dan s ochtends voor vertrek nog wat te werken, maar daar komt niets van. Om de haverklap schiet mij weer iets te binnen dat nog in de koffer moet, dan wel overbodig is. Ook al steek ik nu voor de zoveelste keer de oceaan over, ik ben nog steeds zenuwachtig voor zo n reis. En ik heb wel de ervaring dat ik veel tijd in trein en vliegtuig heb om een en ander af te handelen. Dat moet deze keer ook wel, want ik heb kilo s papier meegenomen, die ik halverwege de reis gelezen moet hebben: een hele stapel subsidieaanvragen, 37 om precies te zijn, die ik voor NWO moet beoordelen. Ideaal voor zo n lange reis. Tussenstand na vijf uur vliegen: de voordracht voor het bedrijfsbezoek, dat de volgende dag gepland staat, nog even weer bekeken, en 5 subsidieaanvragen gelezen. Wat de aanvragen betreft zou dat wel wat sneller mogen, anders kom ik er nooit doorheen. Wij zijn rond uur Amerikaanse tijd in Detroit. Eerst even door de immigratie, maar daar loopt het gigantisch vast: De computers liggen eruit, de vingerafdrukken en foto s kunnen niet opgeslagen worden op de centrale computer van de immigratiedienst. Maar zo af en toe werkt het systeem even en dan kan er soms iemand doorheen. Al die ambtenaren zitten te wachten tot het systeem weer functioneert, de reizigers staan geduldig in de rij. Niets te drinken, niets te eten, geen informatie en zeker geen teken van soepelheid van de autoriteiten om ons toch door te laten zonder vingerafdrukken en foto. Eindelijk na 3,5 uur mogen wij toch door, maar tegen die tijd zijn de aansluitende vluchten natuurlijk al vertrokken en is het te laat om nog diezelfde avond met een andere vlucht door te vliegen. Dus maar ingecheckt voor de eerste vlucht de volgende ochtend, en een hotel gezocht waar we rond middernacht arriveren. Dag 2: Deze keer gaat het wel goed met de vlucht van Detroit naar Indianapolis. Het is alleen even schrikken met de koffers: die van mij blijkt met de oorspronkelijk geboekte vlucht meegekomen en staat netjes bij de ingang van de bagagehal op ons te wachten. Maar de andere koffer is er niet. Die is met ons in de ochtendvlucht meegestuurd en komt gelukkig ook een poosje later. Dan snel een taxi pakken en naar het bedrijf: Firestone. Daar hebben zij hun dagschema al aangepast en tegen n uur of 11 kunnen we met de meeting beginnen. Met ontwikkelaars en milieuverantwoordelijke van Firestone bespreken wij de mogelijkheden om hun productie- en post-consumer afval te hergebruiken. Er is echt iets gaande in Amerika op milieugebied: dit bedrijf wil koploper zijn in recycling. Het is een goed gesprek, waarin onze ervaring en expertise op recyclinggebied ons een unieke positie geeft. s Middags opgehaald door een medewerker van Firestone, die ons Indianapolis laat zien. De hele groep van links af Jacques Noordermeer, Mukund, Satoshi, Agata en Wilma, bij hun vertrek uit Louisville. Agata en Wilma op de boot naar de Statue of Liberty, het Vrijheidsbeeld. Kwestie van een uurtje: Indianapolis is geen wereldstad. Nog even samen gegeten, en dan terug naar het hotel, nabespreking en daarna doodmoe het bed in. Dag 3: Reisdag: Wij vliegen rond uur van Indianapolis naar New York. s Ochtends lekker Amerikaans ontbijten dat is hier ook een warme maaltijd. Als iemand de eieren met champignons en tomaat voor mij klaarmaakt kan ik er best van genieten. Dan nog even in de zon zitten, het is prachtig weer, en een aantal projectvoorstellen beoordelen. Op het vliegveld in New York hebben wij met de drie aio s afgesproken die nog vanuit Nederland moeten komen. Dat gaat ook allemaal goed. Zij komen nu al over omdat de vlucht stukken goedkoper is als er een nacht van zaterdag op zondag tussen heen- en terugvlucht zit. Van dat verschil valt gemakkelijk een extra dagje in de VS te betalen. Dan met trein en tram naar ons hotel Brooklyn in een prachtige Vogelaarwijk. Dat laatste stukje duurt langer dan gedacht, want met het uitzoeken van de juiste verbinding en het regelen van de benodigde tickets ben je toch even bezig. Dag 4: Dit is ons dagje uit. Wij ontbijten op tijd, en om 9 uur gaan wij op stap om New York te ontdekken. Met de tram naar Manhattan, en daar op de boot naar de Statue of Liberty. Prachtig weer trouwens voor zo n uitstapje! Jacques vertelt ons waar de naam Manhattan vandaan komt: de eerste (Nederlandse) bewoners van deze regio waren handelaren, en als de lokale bevolking op zoek was naar een handelaar kregen zij het antwoord: Look for the man with the hat on. En als het niet waar is, is het wel mooi verzonnen. Wij lopen uren door Manhattan en zien veel: Central Park, Times Square, 5th Street, het gebouw van de VN. Hoogtepunt is Empire State Building, vanwaar wij een schitterend uitzicht hebben op New York by night. Zeer de moeite waard, al moeten we daarvoor wel een paar keer in de rij staan. Dag 5: En weer een reisdag. s Ochtends naar het vliegveld, en rond uur het vliegtuig in naar Louisville, waar het congres plaatsvindt. Drie uur later zijn we ter plekke in het hotel. Gezien het feit dat de volgende ochtend om uur mijn lezing op het programma staat, ga ik meteen nog even registreren en rondkijken in het congresgebouw en de zaal. Onderweg kom ik nog een zakenkennis uit België tegen die ik enkele weken daarvoor nog heb gesproken over een gezamenlijk project. We maken een afspraak voor een gezellige bijeenkomst samen met Jacques om over het project te praten. Dat scheelt weer een reis naar België. Dag 6: Eerste dag van de conferentie. Ik mag de spits afbijten met mijn lezing over duurzaamheid en hergebruik van rubber. Er is flink wat belangstelling voor mijn lezing ondanks het vroege tijdstip. Nadien heb ik nog een paar leuke discussies over mijn onderwerp met mensen in de zaal zoals met Nike over een gezamenlijk project voor het hergebruik van schoenzoolmateriaal. s Middags zijn er twee lezingen van onze aio s: dat gaat

9 utnieuws weekblad van de Universiteit Twente 9 donderdag 30 oktober 2008 States Nieuwste snufjes Het ACS-Congres is het belangrijkste evenement in de VS over rubber voor banden en technische toepassingen. Aan het congres is ook een beurs verbonden waar Amerikaanse en internationale bedrijven hun nieuwste snufjes laten zien op rubbergebied: additieven, verwerking, analyseapparatuur, toepassingen, recycling. De thema s van het congres: banden, luchtvaart, (bio)medische technologie, nanotechnologie, speciality polymers. De website met meer informatie is nog in de lucht: ook allemaal goed. En dan even naar de receptie, waar ik de directeur van de American Chemical Society tegenkom. Op zijn vraag of de conferentie goed verloopt geef ik hem een compliment maar voeg er eerlijkheidshalve wel aan toe dat ik in de zaal bijna bevroor zó hard stond de airco aan. Een Amerikaanse kennis valt me bij. Misschien helpt het wel Daarna volgt een zakendiner : ik ben uitgenodigd door de voorzitter van de Rubber Recycling Topic Group, RRTG. De sfeer is relaxed, zoals gewoonlijk in de VS. We bespreken een aantal belangrijke zaken en nieuwe ideeën. De voorzitter vraagt me of ik adviseur -op afstand- voor de RRTG wil zijn en contactpersoon voor de Europese recyclingactiviteiten. Dag 7: Deadline voor het opsturen van de evaluatie van de projectvoorstellen; dus vroeg eruit en de laatste voorstellen bekijken. s Ochtends nog lezingen gevolgd in een zaal. De temperatuur is prima. Zeuren bij de directeur had dus wel effect! In de lunchpauze op zoek naar scanner/ of fax. Nou, dat valt nog tegen op zo n beurs, maar uiteindelijk strik ik iemand van het organisatieteam om de papieren te scannen en op te sturen. Dan heb ik nog een beetje tijd om op de beurs rond te lopen en het laatste nieuws over nieuwe vulstofsystemen en recycling, mijn onderzoeksgebieden, door te nemen. Om uur is er weer een lezing van een van onze aio s, dus snel terug naar de conferentie. De lezing gaat goed, ondanks het feit dat de geluidsinstallatie bedroevend slecht is en de sprekers vaak nauwelijks boven het geluid van de airco s uitkomen. s Avonds weer met een zakenrelatie op stap: we bespreken met dit bedrijf de mogelijkheden voor samenwerking, maar gaandeweg wordt duidelijk dat het succes van dit project voor hen juist averechts zou werken. Het eten valt ook nog tegen: soms zit het gewoon niet mee. Dag 8: De laatste dag van het congres. Veel mensen komen met hun koffers de zalen in en vertrekken in de loop van de ochtend; daarom is er wat minder belangstelling voor de lezingen. Voor de sprekers is zo n dag altijd moeilijk, maar ja, iemand moet de laatste zijn. Wij houden vol en gaan daarna met het hele clubje nog een beetje shoppen in een van die gigantisch grote malls. Tot onze grote verbazing kun je daar met een bus komen vanuit het centrum van Louisville; de steden in de VS staan normaliter niet bekend om hun openbaar vervoer. Wij zijn wel de enige blanken in de bus... Dag 9: Laatste dag. Rond uur moeten wij op het vliegveld zijn, dus is er alleen tijd om even een ommetje te maken en bovendien is ook deze stad in de VS niet op lange wandelingen ingericht. Op het vliegveld in Louisville en Detroit verloopt alles gladjes, geen problemen bij het inchecken en de veiligheidscontrole. We komen zonder vingerafdrukken en foto binnen. In het vliegtuig bespreken wij eerst onze bevindingen van congres en beurs en werken dan nog wat. De vlucht naar huis is redelijk kort en s nachts. Er is weinig gelegenheid om nog wat werk te doen. Wij zijn s ochtends vroeg op Schiphol en op tijd thuis. Dan is het de kunst wakker te blijven overdag en s avonds op tijd naar bed. Wilma Dierkes tijdens haar lezing op de ACS-conferentie in Louisville. ronald holzhacker volgt de verkiezingen in zijn land op de voet Pas slapen als de uitslag bekend is Het wordt komende woensdag een exciting night, verwacht Ronald Holzhacker, politicoloog bij de vakgroep political science and research methods (faculteit MB) én Nederlandse Amerikaan. De Verenigde Staten kiezen die nacht een nieuwe president en Holzhacker volgt het op de voet. Amerika is klaar voor een grote stap voorwaarts. Zijn voorkeur stopt Holzhacker niet onder stoelen of banken. In 1984 voerde hij al campagne voor de democratische kandidaat Walter Mondale en afgelopen kerstdagen ging hij in Iowa nog langs de huizen om mensen over te halen op Barack Obama te stemmen bij de voorverkiezingen. Hij weet bijna zeker dat Obama komende woensdag wordt gekozen tot president van de Verenigde Staten. Er huist een heel klein stukje angst in mijn hoofd voor als het toch nog misgaat. Waarom is het zo belangrijk dat Obama wint? Bush is niet populair in Europa en de rest van de wereld. Als Obama president wordt, zal het debat tussen de VS en Europa opener worden. Bovendien is Amerika klaar voor de eerste zwarte president. Sinds het ontstaan van de civil rights movement is dit een gigantische stap voorwaarts. Dat betekent veel voor mij. Ik zou het heel erg vinden als McCain onverwacht toch wint. Hij en Sarah Palin hebben Obama een terroristenvriend genoemd. Zulke uitspraken passen niet in een democratisch bestel. Heb je al gestemd? Twee weken geleden, op het consulaat. Mijn stem wordt per post opgestuurd. Hoewel het gat tussen Obama en McCain in de peilingen groot lijkt, zijn de overzeese stemmen toch heel belangrijk. In staten waar het een close race is, kunnen ze doorslaggevend zijn. Zijn de verkiezingen vanuit Nederland goed te volgen? Ik kijk hoofdzakelijk CNN. Tijdens de debatten ben ik s nachts opgebleven en zo af en toe zet ik de wekker om half drie s nachts om het ABC News te zien. Ik heb het idee dat de Nederlandse media vooral aandacht besteden aan de persoonlijkheden van de kandidaten en minder aan de inhoudelijke verschillen. Weinig Nederlanders zullen zich realiseren hoe belangrijk het debat over de gezondheidszorg is. Een zorgstelsel heeft impact op de hele economie. Wat doe je komende woensdagnacht? Met studievereniging Sirius heb ik laatst het tweede presidentiële debat gekeken. Ik doceer ook aan Amsterdam University College en met die studenten ga ik de hele nacht door naar de uitslagen Ronald Holzhacker. Foto: Arjan Reef kijken. Ik geef ieder uur een toelichting en ik ga pas slapen als de volledige uitslag bekend is. Vier jaar geleden ging ik naar bed in de overtuiging dat Kerry had gewonnen, maar bij het opstaan bleek dat Bush opnieuw tot president was gekozen. Dat gebeurt me niet weer. Paul de Kuyper koen van andel krijgt unilever research prize Mijn onderzoek was echt niet zo bijzonder Voor zijn afstudeeronderzoek naar de stroming van vloeistoffen in een centrifugaalpomp krijgt werktuigbouwkundige Koen van Andel vandaag in Vlaardingen de Unilever Research Prize Deze ambitieuze prijs, een vrij te besteden geldbedrag van 2500 euro, wordt aan dertien veelbelovende academici uitgereikt; elke universiteit levert een winnaar. Sinds augustus werkt Koen als medewerker onderwijs in de vakgroep technische stromingsleer, dezelfde groep waar hij in april afstudeerde. Wat doe je als medewerker onderwijs? Ik bied allerhande ondersteuning aan het onderwijs. Ik zet vakken op, geef colleges, begeleid projecten en bereid opdrachten voor. Het is heel leuk om te doen, ik wil behalve vakkennis ook enthousiasme overbrengen op de studenten. Het mooiste is als ze dat oppikken en met plezier aan de slag gaan. Je wint een prijs voor je onderzoek en je gaat vervolgens in het onderwijs werken. Is dat niet vreemd? Eigenlijk ging het andersom. Ik besloot eerst als medewerker onderwijs bij de vakgroep aan de slag te gaan en pas daarna hoorde ik dat ik de Unilever Research Prize had gewonnen. Wellicht is het een signaal dat ik het onderzoek toch niet helemaal moet loslaten. Dat doe ik ook niet hoor. Misschien Koen van Andel. Foto: Gijs van Ouwerkerk dat ik in de toekomst nog wel metingen ga verrichten aan dezelfde pomp waarop ik ben afgestudeerd. Waarom krijg jij de Unilever Research Prize 2008? Ik heb geen idee, ik kon het eerst zelfs niet geloven. Wat ik tijdens mijn afstudeeronderzoek heb gedaan, is helemaal niet zo bijzonder. Ik heb niet echt hele nieuwe dingen ontdekt. Het is wel belangrijk, maar absoluut niet mensenreddend ofzo. Wat heb je dan precies gedaan? We wilden weten hoe en met welke snelheid water stroomt in een centrifugaalpomp. Dat is een pomp die vloeistof in het rond slingert en eigenlijk in elk apparaat zit dat water rondpompt, zoals in koelwatertorens of in drinkwaterinstallaties. Water kun je alleen niet zien stromen, evenmin als lucht. Maar aan de hand van de wolken kun je wel zien hoe de lucht beweegt. Daarom hebben we deeltjes aan het water toegevoegd die we met een laser belichtten. Zo konden we toch de stroming meten. Een collega op de vakgroep had al een computermodel gemaakt. Ons doel was te controleren of dat model de werkelijkheid goed voorspelt. Dat bleek het geval, maar we hebben ook een aantal kleine tekortkomingen geconstateerd. De volgende stap is het model te verfijnen. Paul de Kuyper

10 utnieuws weekblad van de Universiteit Twente 10 donderdag 30 oktober 2008 ADVERTENTIE De Nederlandse Carrièredagen 08 Dé carrièrebeurs in het najaar voor studenten en starters 14 &15 november 2008 Amsterdam RAI Kennis maken met een groot aantal topwerkgevers De speciale Traineestraat bezoeken Een uitgebreid programma van carrièregerichte én vakinhoudelijke workshops bijwonen. Genieten van optredens van o.a. Thomas Berge en Lo se ı Lane Online kennismaken met topwerkgevers? Ga tussen 20 oktober en 20 november naar en ontmoet jouw favoriete werkgever op een virtuele beursvloer! Op 7 november kan je live chatten met recruiters! Door een netwerkstoring is er deze week geen 'De bladen' De Nederlandse Carrièredagen is een activiteit van onderdeel van de ADVERTENTIE Meer informatie over het afstudeerproject bij TU Twente: Barend van der Meulen Meer informatie over het afstudeerproject bij PNO Consultants: Erik Prins Door een netwerkstoring is er deze week geen 'De bladen' Weet jij wat chocolade te maken heeft met nanotechnologie? Hilda Korf, afgestudeerd in Scheikunde aan de Rijksuniversiteit Groningen heeft dat al ontdekt. Zij werkt bij PNO Consultants Op het eerste gezicht weinig, maar als we jou vertellen dat PNO Consultants erin geslaagd is voor beide projecten subsidies voor haar klanten te verwerven, dan begrijp je gelijk hoe divers die wereld van subsidies is. Onze klanten, bedrijven en universiteiten in Europa, willen innoveren om hun ambities te realiseren. Wij ondersteunen hen met onze expertise in projectontwikkeling en subsidieverwerving. Organisaties als universiteiten zijn voor een groot deel afhankelijk van subsidies. PNO wil laten onderzoeken hoe universiteiten in Europa hun subsidieverwerving organiseren en hoe wij als experts hen daarbij kunnen ondersteunen. Wil jij ons helpen bij dit onderzoek en zo je afstudeeronderzoek bij ons realiseren? Stuur dan je CV naar Ontdek de wereld van subsidies!

11 6266UT pers.adv utnieuws 11:20 Pagina weekblad 1van de Universiteit Twente 6266UT 11 pers.adv donderdag 30 2 oktober :20 Pagina UT pers.adv :20 Pagina 1 Studium Generale: Het ontstaan van de moderne natuurwetenschap Tussen 1600 en 1700 hebben pioniers als Galilei, Kepler, Descartes, Bacon, Huygens en Newton een radicaal nieuwe draai gegeven aan de wetenschappelijke benadering van de werkelijkheid. Uit hun aanpak en zienswijze is onze moderne natuurwetenschap voortgekomen. Hoe heeft deze omwenteling zich in feite voltrokken? Hoe heeft ze ooit kunnen plaatsvinden? Waarom in Europa en niet in China of in de toenmalige Islamwereld? Lezing wordt gegeven door: Prof.dr. Floris Cohen (voorheen hoogleraar op zoek op zoek naar een andere baan? naar een een andere baan? baan? Vacatures interne werving Vacatures interne werving PhD Vacatures position Skillslabmedewerker Service interne Mediation and werving Evolution (1 fte) (08/258) Electrical Engineering, Technische Mathematics Natuurwetenschappen and Computer Science (TNW) Skillslabmedewerker Assistant Technische Technische / Associate Natuurwetenschappen Professor medewerker Applied (TNW) Analysis (TNW) fulltime (08/260) (38 uur per week) Electrical Engineering, Mathematics and Computer Science Construerende Technische Wetenschappen (CTW) Werkplek/systeembeheerder Technische medewerker (MBO+) (38 in uur de (38 per Horst uur week) per (08/261) week) ICT-Servicecentrum Construerende Construerende Technische Technische Wetenschappen Wetenschappen (CTW) (CTW) UD Human Resource Management 6266UT pers.adv Communicatieadviseur Bedrijf, Bestuur en Technologie (BBT) UD UD Human 11:20 Pagina 1 Human Resource wetenschapscommunicatie Resource Management en marketing (08/262) Management I n fo De ruimte voor mededelingen op deze INFO-pagina s is beperkt. De redactie wijst indieners van kopij erop dat hun mededelingen alleen worden geplaatst indien deze kort en bondig zijn. Aanleveren in Word, utwente.nl) bij de redactie op kamer 217 (Vrijhof). Lengte: maximaal 100 woorden, platte tekst (geen tekens, niet vet, niet onderstreept, woorden en/of zinnen niet in hoofdletters. Tekst zoveel mogelijk achter elkaar (geen returns gebruiken). Lever uw mededelingen zoveel mogelijk in één bestand aan en mail dit in één keer door naar de redactie. Info kopijsluiting voor de krant van donderdag: maandag uur. Kopij die later arriveert wordt in de wacht gezet voor de week daarna. Kleine wijzigingen zijn mogelijk tot dinsdagmiddag uur. A lgemeen op zoek Bedrijf, Bestuur en Technologie (BBT) Management Bedrijf, en Bestuur en Technologie (BBT) Secretaresse 16 uur per week (08/263) Technische Natuurwetenschappen Meer informatie en vacatures: op zoek Meer Assistant informatie Professor en vacatures: (08/264) Engineering Meer informatie Technology en vacatures: 4 vacancies in Transverse Reinforcement (08/265) Engineering Technology naar een andere baan? PhD Mixed matrix membranes for toxin removal from blood (08/266) Science and Technology Vacatures interne werving PhD researcher Industrial Design Engineering (1.0 fte) (08/267) Engineering Technology Skillslabmedewerker Medewerker admission office (1.0 fte) (08/268) Student Technische & Onderwijs Service Natuurwetenschappen Centrum (TNW) PhD Liquefaction technology for lignocellulosic biomass (08/269) Science and Technology Technische medewerker (38 uur per week) Promovendus Construerende Leerlingvolgsystemen Technische Wetenschappen (32 38 uur per week) (CTW) (08/270) Gedragswetenschappen UD Human Resource Management PhD & Post-doc position Photoacoustic Breast Imaging (08/271+08/272) Bedrijf, Bestuur en Technologie (BBT) Science and Technology PhD position project Meander Reactor (08/274) Science and Technology Meer informatie en vacatures: mededelingenrubriek wetenschapsgeschiedenis aan de UT en nu aan de Universiteit Utrecht). Do. 30 oktober 16:00-17:15 uur, Cubicus B209. Aanmelden vooraf niet mogelijk. Studium Generale: Denken over macht: Michel Foucault Michel Foucault ( ) was een van de meest populaire filosofen in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. En ook nu nog inspireert hij velen. Lezing over deze filosoof: di. 4 november De late Foucault: vrijheid als zorg voor jezelf. Eerste lezing is geweest op 28 oktober (de vroege Foucault: macht en disciplinering). Vrijhof/ Amphitheater, 19:30-21:00 uur. Aanmelden vooraf niet mogelijk.] Selfmanagementcursussen Van 11 november t/m 13 januari en van 13 november t/m 15 januari. De cursussen zijn voor studenten die zich voornemen om te gaan studeren maar er steeds niet toe komen. De beide cursussen bestaan uit 8 bijeenkomsten op dinsdagmiddag van 13:30-15:30 uur of op donderdagochtend van 10:30 12:30 uur. Aan deze cursus zijn geen kosten verbonden. Aanmelden t/m di. 4 november Aanmelding en verdere informatie bij Studentenbegeleiding/ Bureau Studenten-psychologen, Bastille, 1e verdieping, rode balie, telefoon In een informatief gesprek wordt eerst bekeken of de cursus wel de aangegeven vorm is om je studeergedrag te verbeteren. ALV SNT Voor alle Studenten Net Twente (SNT) leden. De algemene ledenvergadering zal op plaatsvinden. Dit zal zijn op het universiteitsterrein in het Amphitheater van de Vestingbar. Tijdens de ALV zal een wijziging in de statuten behandeld worden. Bij deze zijn alle leden van harte uitgenodigd om langs te komen. De ALV begint om 20:00 uur, en zal worden afgesloten met een borrel. Gratis debatworkshop voor alle studenten In samenwerking met waterschap Regge en Dinkel, Saxion Hogeschool en Universiteit Twente organiseert het Nederlands Debat instituut op ma. 10 november een gratis debatworkshop en een debatmiddag. Onder de noemer Voer het debat of word nat zijn verschillende lijsttrekkers van de waterschapspartijen aanwezig om te kijken en luisteren naar het debat tussen de studenten over het belang van water en waterhuishouding. Op die manier willen de waterschappen de burgers actief betrekken bij hun werkzaamheden en aandacht vragen voor de aankomende waterschapsverkiezingen. Je leert vaardigheden waar je de rest van je carrière profijt van hebt. Voor de beste debater is er, naast de eeuwige roem en een beker, een dinerbon van 100 euro te winnen. Saxion Hogeschool Enschede, vanaf 9:00 tot uur, toegang gratis. Aanmelden via: Zie ook www. debatinstituut.nl, onder Nieuws. FFNT: Gender Management You are kindly invited to join the Fourth Conference entitled Gender Management, Uncover Hidden Treasures of the Female Faculty Network Twente. The conference takes place on Thursday, November 6, 2008, hrs in Room T1300 of the Horst Tower (Horsttoren), campus of the UT Enschede. The morning session of the conference is open for public, and the aim of this session is to share the best practices of gender management within different types of organizations. The lectures will be given by invited speakers experienced with gender issues, followed by a panel in which they will discuss the efficiency of the various practices. In the afternoon, FFNT members can participate in different workshops. If you want to participate, please subscribe by to We kindly ask you to specify the part of the conference you are going to attend: morning session and/or workshops. Program Gender Management : see ffnt/conference_2008/. ORATIES Prof.dr.ir. M.J. Groeneveld, benoemd tot hoogleraar Thermochemical Biomass Refining Technology, aan de faculteit Technische Natuurwetenschappen, over Alleen onze energie kan het gebruik van fossiele- in zonne- en biobrandstoffen veranderen, donderdag 30 oktober 2008, uur, De Vrijhof. Prof.dr. A.J. Groen, benoemd tot hoogleraar Innovatief Ondernemerschap, aan de faculteit Management en Bestuur, over Ondernemerschap: van dissonant naar oplossing!?, donderdag 6 november 2008, uur, De Vrijhof. SPE Zo. 2 november, 10:30 uur: Allerzielen in de Ochtendviering, Vrijhof, Audiozaal. Dierbare overledenen worden herdacht door kaarsjes aan te steken of door hun namen te laten noemen. Geef intenties door aan Roshnee Lowtoo, / # Di. 4 november, 20:15 uur: Zen meditatie, Vrijhof, Stiltecentrum k233. # Do 6 november, 20:00 uur, Diamantweg Boeddhisme meditatie, Vrijhof, Stiltecentrum k233. # Zo. 9 november, 16:00 uur: Rondleiding moskee, 2e Emmastraat 50, Enschede + samen eten (gratis). # Ma. 10 november: Beyond the Da Vinci Code ter voorbereiding op Parijs, 20:00 uur, Vrijhof k245. # Zie ook of spestudentenplein. hyves.nl. Binnenlopen kan altijd. Interim studentenpastor Roshnee Lowtoo is op diwo-do-middag in de Vrijhof, 2e verdieping, k245, , , utwente.nl. VESTINGBAR O raties S pe V estingbar Elke zondagavond, vanaf 21:00 uur: KVB avond met kaasplankje. # Elke dinsdag: Pubquiz. 21:30 uur. Gratis deelname in teams van 4-6 personen. De winnaars krijgen een gratis rondje booze. # Elke woensdag gratis film i.s.m. de Bellettrie. 21:00 uur. Programma: 5-11: Adam s Apples, 12-11: There Will Be Blood, 19-11: Ichi the Killer. # Ook elke woensdag: 20 ct korting op speciaalbier uit fles (~50 soorten). # Vr. 31 oktober vanaf 21:00 uur: Halloween. Kom griezelen onder het genot van een Guinness of iets anders, maar pas op voor de vleermuizen en spinnen. 2 Pints (0.5L) Guinness, vandaag 5 euro. # Openingstijden: zo.-di.: 21:00 uur, wo.: 20:30 uur, do.-za.: 22:00 uur. MEDISCH CENTRUM Campus huisartsenpraktijk, open voor nieuwe patiënten. tel # Tandarts H. Huizinga. Behandeling volgens afspraak. Inschrijving dagelijks. Openingstijden: mado van uur, tel Gebouw Langezijds 17 tweede verdieping. # Fysiotherapeut R. Polman. Behandeling volgens afspraak. Openingstijden: mavr. van uur, tel of Gebouw Langezijds 17 tweede verdieping, Promoties Mw. R. Malhotra (EWI) over Quality of service modeling and analysis for carrier ethernet, 31 oktober 2008, 13:15 uur, SP2. Ir. D.M. van den Broek (EWI) over Explosive micro-bubble actuator, 31 oktober 2008, 15:00 uur, SP2. Mw. drs. A.S. de Vries (MB) over Towards do-ability. Dealing with uncertainty in the science-policy interface, 31 oktober 2008, 16:45 uur, SP2. Mw. R.S. Marin Perianu (EWI) over Wireless sensor networks in motion clustering algorithms for service discovery and provisioning, 6 november 2008, 13:15 uur, SP2. Ir. R.J. Moerland (TNW) over Controlling light emission with plasmonic nanostructures, 6 november 2008, 15:00 uur, SP2. M. Marin Perianu (EWI) over Collaborative wireless sensor networks in industrial and business processes, 6 november 2008, 16:45 uur, SP2. T. Mathew (CTW) over Surface modification of carbon black by plasma polymerisation. From process to performance in elastomer blend systems, 7 november 2008, 13:15 uur, SP2. Ir. R.W. Herfst (EWI) over Degradation of RF mems capacitive switches, 12 november 2008, 15:00 uur, SP2. P. Polyakov (TNW) over Study of the thermal diffusion behavior of simple binary mixtures, 20 november 2008, 13:15 uur, SP2. Mw. drs. P.R. Honnef-Runhaar (GW) over Promoting teachers professional development, 20 november 2008, 15:45 uur, Vrijhof. Ir. J.W.M. Jacobs (EWI) over Model-based application development for massively parallel embedded systems, 20 november 2008, 16:45 uur, SP2. CTW Medisch centrum A ALLE FACULTEITEN lle faculteiten C TW Afstudeercolloquium MA R. Pieper over Inertial measurement of antenna attitude, 6 november 2008, 13:30 uur, HR N109. Afstudeercolloquia OPM Recent: C. Haverslag over The development of a new puzzle game, 29 oktober U. Ersoy over Spare parts and maintenance optimization at DSM: a reliability based system approach, 30 oktober 2008, 14:00 uur, HR N109. J.J.M. van der List over Optimization of design of pipe tensioner, 31 oktober 2008, 10:00 uur, HR N109. J. Aarnink over Analysis of the design trajectory of a project executed for John Deere, 4 november 2008, uur, HR N C.H. Cuypers over Steady flow assembly, 6 november 2008, 14:00 uur, HR C101. Afstudeercolloquium TM Recent: W.W.J. Lucassen over Geometric optimisation of a hip prosthesis, 29 oktober R.J. Meijnen over Design of a tyre/road noise measurement device, 11 november 2008, uur, SP 4.

12 16 donderdag 14 december 2006 EWI Afstudeercolloquium EL M. Ligtenberg over Seperate the contributions of various uncorrelated sound sources with the aid of particle velocity sensors, 5 november 2008, 15:00 uur, HO T4. Roosterwijziging ADSA: Product Line Engineering (213540) CS/MTE. De hoorcolleges ADSA-PLE in kwartiel 2 op maandag het 3e/4e uur in week 48, 49, 2 en 3 komen te vervallen, evenals de werkcolleges op donderdagmiddag in week 46, 49 en 2. Er zijn nieuwe hoorcolleges gepland op vrijdag het 7e/8e uur in week 47 en week 48, welke zullen plaatsvinden in zaal HO B1220. Patterns of software development vervalt (266100) CS/MBI. In kwartiel twee komt het vak Patterns of software development, met hoorcolleges op woensdag het 3e en 4e uur en practica in wk 50 t/m 3 op vrijdagochtend, te vervallen. Zaalwijziging Advanced distributed multimedia database systems (212084) CS. Het eerste hoorcollege op wo. 12 november het 1e/2e uur zal plaatsvinden in zaal CU B209. Zaalwijziging hoorcollege Calculus I ( ) INF/TEL B1. In verband met deelname aan een video-pilot wordt het hoorcollege Calculus I in kwartiel 2 op dinsdag het 5e/6e uur verplaatst. In week 46 t/m 49 vindt het college plaats in zaal HR C101 en in week 50 t/m 3 in zaal SP 4. GW utnieuws weekblad van de Universiteit Twente 12 donderdag 30 oktober 2008 E WI G W Afstudeercolloquia CW M. Stegeman over Intentie tot gebruik van eparticipatiemiddelen in de gemeente Enschede, 31 oktober 2008, 16:00 uur, CU B103. P. Jansen over De mogelijkheden van sturing in het kanaalkeuzegedrag van de burger, 4 november 2008, 16:00 uur, CU C238. Afstudeercolloquium EST Recent: I. Meuleman over Curriculum- en lesmateriaalontwikkeling voor museum TwentseWelle in samenwerking met docenten voor onderbouw VMBO, 28 oktober ADVERTENTIE Symposium Communiqué oktober werken als professioneel team aan het verhogen van de onderwijskwaliteit en heb- Recent: B.B. Tuin over Netwerkmanagement Het symposium van studievereniging bij het ontwikkelen van motorjachten, 29 ben daarbij een breed pakket aan taken. Communiqué op 7 november staat dit jaar oktober Behalve het evalueren van de vakken van in het teken van Public Affairs. Welke J.H.A. Olde Monnickhoff over Developing BIT, BK, BSK, ES, GZW en TBK, is er ook ruimte strategieën passen bedrijven en instanties an allocation strategy framework, 31 oktober voor eigen initiatieven op het gebied van 2008, 13:45 uur, CU C238. verbetering van onderwijs. Tijdsbesteding: toe om in te spelen op de politieke besluitvorming? Lobbyen is hierbij deel van het M. Brouwer over Creating performance 4 20 uur p.w. Lijkt het je wat: Stuur vóór 15 antwoord. Ook gebeurt er veel meer achter measurement indicators for HRM, 4 november 2008 een mail naar Sanne Spuls de gesloten deuren. Nu heb je de kans eens november 2008, 16:15 uur, SP7. met je motivatie en mee te kijken in dit vakgebied vanuit zowel G.K. Hollander over Obscured by clouds. studierichting. Na selectie volgen uitnodigingen overheids- als bedrijfsperspectief: wie beïnvloedt Causal model building with the help of voor sollicitatiegesprekken. wie en op welke manier? Aanwezige expert knowledge, 13 november 2008, bedrijven in lezingen/workshops zijn bijv. 13:45 uur, HO Patterns of software development Shell, TNT en TNO. Voor zowel eerste- als D. Oxener over De effecten van LMX en (266100) laatstejaars studenten van communicatie beleefde kwaliteit van personeelspraktijken op het gedrag van medewerkers, 20 Zie onder EWI. & bedrijfskundige opleidingen. Kosten: 5 euro. Informatie/inschrijven: TNW november 2008, 15:45 uur, SP7. Afstudeercolloquium BSK Verplaatst college Testtheorie en T NW psychodiagnostiek (290205) E.C. Odenthal (doctoraal) over Meer inter- beter beleid? De meerwaarde van actie, PSY B2/Premaster PSY. Het bovenstaande Interactive Health Technology Assessment Afstudeercolloquium BME hoorcollege op wo. 19 november komt te bij besluitvorming rondom technologische vervallen. Vervangend HC op wo. 14 januari veranderingen in de Nederlandse gezondheidszorg, 7 november 2008, 16:00 uur, CU multiparameter flow cytometry analysis in E.W.M. Kemna over Diagnostic utility of ook op 5+6 uur en ook in zaal SP1. C238. myelodysplastic syndromes, 7 november Intekenen vakken 2e blok (1e semester) studiejaar Afstudeercolloquia BW 2008, 14:00 uur, SP5. Afstudeercolloquia TN CW/MCS. Wil je in het 2e blok Recent: P.B. Meyer over Exploring the Thai C (werk)colleges/practica volgen? Dan kun je Industry for potential possibilities for the H.A.J. Wegkamp over Modeling line profiles je via de TeleTop-vakwebsite inschrijven. Pipe & Tube Market, 23 oktober in wavelength dispersive X-ray fluorescence spectrometry, 2 november 2008, De inschrijfprocedure verloopt als volgt: 1. Recent: W. Wesselink over Problems with Je meldt je aan voor het vak via TeleTop. 2. implementing Human Resource practices: uur, CU C238. Ga naar 'Inschrijvingen' in het linker menu. the vision of HR- and First-line managers, M.H.W. Stopel over Towards understanding Klik op 'Inschrijven'. Kies een werkgroep en 24 oktober phase contrast in tapping-mode atomic bevestig dit door te klikken op 'Opslaan'. R.G.H. ten Vergert over Tariefstelling van force microscopy, 7 november 2008, 14:00 Voor onderstaande vakken geldt deze instellingscollegegeld en examengeld, een uur, HR N109. inschrijving: B1; Dataverzameling inventarisatie en mogelijke verklaring, 30 voor CW, werkcollege groep 1, 2, 3 en 4. B2; oktober 2008, 13:45 uur, CU B103. Soft matter course (357000) G W Data-analyse 2, werkcollege/practicum M.J.F. Spoolder over Onderzoek naar de groep 1, 2; Ontwerpen van print valutarisico s binnen het transfer pricing In deviation from the information in VIST, media, practicum groep 1, 2 en 3. B3; systeem van PANalytical, 6 november 2008, the soft matter course will this year aim Filosofie van de communicatie; :45 uur, HO B1220. at understanding the behavior T NW of soft matter in biological systems. The course will be Praktijkdeel Communicatieonderzoek. Master; Theoriedeel SMOC, Afstudeercolloquia ES based on the textbook "applied biophysics Reclamepsychologie, Project ICT en - a molecular approach for physical scientists" by T.A. Waigh. A selection of topics organisaties. Recent: Z. Abdallah over The level of cooperation between Dutch Provinces in the will be made during the first meeting, on Ontwerpen van nieuwe mediatoepassingen European Union, 29 oktober Monday 10 November, 10:40 hrs, room Z126 roosterwijziging (243121) S.E. Hoogstad over How new member sta- of the horstring. Further information can tes can influence EU decision-making. be obtained from Teletop or by contacting CW B1. Het bovenstaande hoorcollege (3e Coalitions and lobbies in CAP s Health W.K. den Otter or J.T. Padding. blok) wordt, i.t.t. wat op het rooster staat Check discussions, 30 oktober 2008, 15:45 vermeld, aangeboden op maandag het 5e uur, CU C238. STUDENT UNION en 6e uur in de weken 6, 7, 11 en 12. Het N. Aschhoff over Shaping European identity How do member states support iden- college vindt plaats in Cubicus B209. Wat betreft de practica komt groep 3 (vrijdagmorgen) te vervallen. T.z.t. kun je je dus oktober 2008, 11:30 uur, CU B103. tification with the European Union?, 31 alleen inschrijven voor de practica van L.S. Wacker over The impact of the ENP. groep 1 (woensdagmiddag), groep 2 (donderdagmiddag) en groep 4 (maandagoch- oktober 2008, 16:00 uur, Capitool B304. A case study of Georgia and Morocco., 31 Bestuur Student Union tend). De Student Union zoekt voor maart 2 nieuwe bestuursleden voor de portefeuilles EAfstudeercolloquium WI HM Statistiek 1 roosterwijziging Communicatie & Internationalisering en (196216) P.M.H. Sanders over User preferences for Academische Vorming. Zoek je een nieuwe uitdaging, wil je jezelf verder ontwik- neural prostheses to restore bladder function, 5 november 2008, 16:00 uur, SP7. kelen? Dan is het SU-bestuur misschien CW B1. Het bovenstaande hoorcollege (3e blok) iets voor jou. Mail naar wordt, i.t.t. wat op het Afstudeercolloquia PA union.utwente.nl. # De Student Union rooster staat vermeld, aangeboden zoekt studenten voor in de Lustrum com- op dinsdag het 3e Recent: L. Groot Zevert over Flyhome, missie en het Board Improvement Program. en 4e uur in de weken 6 onderzoek naar de wettelijke kaders van Interesse? Mail naar t/m 14. Tot en met week een luchtvaartbedrijf, 23 oktober union.utwente.nl. # Altijd al de lay-out 12 vindt het college plaats H. Sollie over Opbouw en hervorming van van een veelbezochte website willen ontwerpen? En hierbij ook nog kans maken op in Cubicus B209, week 13 inheemse politiekorpsen. Ervaringen van in Spiegel 1 en week 14 in Spiegel 5. de Nederlandse krijgsmacht na 1989, 31 oktober 2008, 15:45 uur, CU C238. J.J.H. Jonker over Ambtelijke perspectieven 1.000,-? Informatie: utwente.nl/website. # Wil je een vreemde taal leren? Doe dan mee met het Language Experimental research in advertising (240240) op burgerparticipatie: over opvattingen en opzetten, 14 november 2008, 15:45 uur, HO Exchange Program van ESN en de Student Union. Zie B1224. language. CS. Het bovenstaande master-vak ingeroosterd in het tweede blok op woensdag het 1e en 2e uur, zal komen te vervallen. MB MB Afstudeercolloquia BA Recent: O.R. van Lavieren over Collaborative cons o l i d a t i o n c e n t e r s : Exploration of horizontal collaboration as an emerging supply chain trend in the physical distribution network of Procter & Gamble, 23 oktober Recent: T. Arik-Erdinc over A journey to the psychology of flexible employment relationships, 27 Afstudeercolloquia TBK Recent: M. van de Pol (doctoraal) over Het logistiek ontwerp van een nieuw magazijn vuurvaste materialen bij Corus, 29 oktober J. Tjoonk over Productie-uitbreiding bij Medspray. Onderzoek naar het op grote schaal produceren van spray nozzles, 30 oktober 2008, 15:45 uur, SP6. M. Scherpenzeel over De gevolgen voor de transportsector bij eventuele toevoeging tot het CO²-emissiehandelssysteem, 5 november 2008, 15:45 uur, SP6. J.J.T. Jaspers over Het voorraadbeheer van eindproducten bij Dutch Lady Vietnam, 6 november 2008, 15:45 uur, HO B1228. D.R. Stremmelaar over Writing a reference manual for account managers, 7 november 2008, 15:45 uur, HO B1228. Student-assistentschap OKC-MB De Onderwijs KwaliteitsCommissie (OKC) van de faculteit MB zoekt nieuwe leden. Leden van de OKC (student-assistenten) STUDIEVERENIGINGEN W.S.G. Abacus We willen iedereen graag heel veel succes toe wensen bij het studeren en maken van de tentamens. # Voor na de tentamens staat er weer een keur aan leuke activiteiten op de agenda, ga hiervoor naar: utwente.nl. # De datum die we wel alvast mee willen geven: di. 16 december. Dan staat er namelijk een Abacus kerstdiner in de planning. # Voor iedereen die druk aan het studeren is en toe is aan pauze, kom langs in de Abacuskamer. De koffie en thee staan voor je klaar. S.V.A.T. Astatine S tudieverenigingen Astatine wenst iedereen heel veel sterkte en succes tijdens de tentamenweken. # Wo. 5 november, 12:30 uur, HT900: Colloquium Biomedical Image Sciences. # Vr. 14 novem-

13 utnieuws weekblad van de Universiteit Twente 13 donderdag 30 oktober 2008 ber, 16:00 uur, Tombe: Vrimibo georganiseerd door de BOSS. C.T.S.G. Alembic Op 6 november is de commissieleden bedankt borrel. Hier bedankt het bestuur actieve leden voor hun inzet. # 11 November is er een case van Accenture, voor alle jaargangen. # Op 12 november is er het Alemfest, hierbij kun je voor 6,50 euro een pul kopen en deze de hele avond gratis vullen. Inschrijven op de inschrijflijst bij de Alembickamer. # De Korte Buitenlandse Reis begint dit jaar op 17 november, bestemming Praag. # Voor vragen, opmerkingen of een kop koffie/thee: Alembickamer, tel , Dimensie We wensen iedereen nog veel succes met de rest van de tentamens. Even toe aan ontspanning? Kom dan in de Rubix een kop koffie of thee drinken. # Alvast een vooraankondiging voor het gala dat wij in november organiseren i.s.m. Abacus, Astatine en Inter-Actief. Deze is op 27 november in de Jaargetijden. Kaartverkoop is begonnen dus wil je dit gala niet missen, kom dan snel langs in de bestuurskamer (aan de Rubix) om je kaartje te halen. Nog geen date? Kom op 12 november tussen 16:00-19:00 uur in de Rubix langs bij de speeddate borrel en vind jou date voor het gala. W.S.G. Isaac Newton Ook in de tentamenweken is de Newtonkamer gewoon open om iedereen op te vangen na hun tentamens. Voor degene die echt opvang nodig hebben is er vanmiddag de Haal liever bier dan tentamens - borrel. # Verder is er volgende week do. 6 november een gratis lunch voor hen die meedenken over de stunt die het bestuur van plan is volgend jaar te organiseren. # Het bestuur wenst iedereen veel succes met studeren deze weken. # Kijk voor meer info op of bel E.T.S.V. Scintilla Scintilla wenst alle studenten veel succes met de tentamens. Vanwege de tentamens zijn er geen activiteiten gepland. Wel van belang is dat er di. 18 november om 20:00 uur een ALV is. De stukken zijn online te vinden en t.z.t. in de Scintilla-kamer. Inter-Actief Op 12 november vindt de speeddateborrel voor het Gala plaats in de Rubix. # Op 13 november vindt de workshop Dress to impress plaats: kom professioneel voor de dag. De inschrijving is open. # 13 November worden alle actieve leden bedankt voor hun inzet met een borrel # 27 oktober vindt Diamonds Are Forever -gala plaats. Koop je kaartje bij Inter-Actief. Nog geen pak? 12 november is er pasdag. # De studentenboekerij in het EduCafé is geopend. Leen je studieboek door je collegekaart af te geven bij Inter-Actief. S.V. Paradoks Allereers de constitutieborrel van het 30e bestuur Tractus Sanus. Alle aanwezigen en ADVERTENTIE betrokkenen bedankt voor een geslaagde borrel. # De Paradokskamer is na een heftige herfststorm weer opnieuw ingericht en weer fris voor een nieuw jaar, komt allen gezellig een bakkie doen. # Vorige week dinsdag was onze actieve leden activiteit; met z n allen naar het Casino voor een prachtige avond. Ix Chel bedankt. # De lustrumweek staat voor de deur en gaat van start met een mooi gala op 13 november, zie voor meer informatie en het volledige progamma: #Alle leden die tentamens hebben deze weken: veel succes. Sirius Sirius wishes all of her students good luck with their exams. # In a few weeks our School of Management and Governance is celebrating her 40th anniversary. Please check the site for the program: lustrum. # Op 1 november vindt de allereerste Alumnidag Bestuurskunde plaats. Ook studenten zijn welkom. Inschrijven kan in de Sirius kamer. # This week our room is open from 12:00-14:00 hrs. Stress Stress wil iedereen veel succes wensen in de komende tentamenweek. Mocht je in de buurt zijn, kom dan even uitblazen in de Stresskamer met een bakje koffie. # Op de Stress site komen weer allerlei activiteiten te staan voor het volgende kwartiel. Check de site voor de data van alle trainingen, lezingen en feesten en om in te schrijven voor bepaalde activiteiten. # Heb je zin om jezelf te verbreden naast je studie? Wij hebben genoeg mogelijkheden om je verder te ontwikkelen. Voor meer informatie; mail Freek op CULTUUR Bellettrie / Fanaat Bellettrie en Fanaat houden op 11 november een gezamenlijke ALV. Deze vindt plaats in de Vrijhof, precieze zaal wordt later bekend gemaakt. Deze ALV zal gaan over een mogelijke overlapping van de twee besturen. De vergadering begint om 19:30 uur. Komt allen. Bellettrie Filmhuis Aanstaande woensdagavond wordt Papillon vertoond door het Bellettrie filmhuis in het filmzaaltje van de Vestingbar. Deze bekende film uit 1973 gaat over een veroordeelde man die bevriend raakt met een eveneens veroordeelde crimineel op een gevangeniseiland. De vriendschap zet hem aan een manier te bedenken om uit te breken. De film begint om 21:00 uur en tijdens de film kost een halve liter bier maar 2,50 euro. PAKKERIJ AEGEE-Enschede C ultuur P akkerij Door het leren geen tijd om naar de kroeg te komen? Dinsdag is het AEGEE-Enschede tentamendiner, schrijf je in via de website. # Meer informatie is te vinden op de website. Sociëteit Asterion is ook in de tentamenweken gewoon geopend op dinsdag- en donderdagavond vanaf 21:30uur. # Wil je meer informatie of lid worden? Bel , mail naar aegee-enschede.nl of kijk op nl. Audentis Vorige week zijn de Senaat en Soccie op beleidsweek geweest naar het pittoreske Sint Anthonis. Die week hebben oud-senaat en Soccie de kroeg gerund en wij willen hen bij deze bedanken hiervoor. # Do. 30 oktober is de tweede Almanak/Dies interesseborrel. Alle geïnteresseerden voor deze commissies zijn om 21:00 uur welkom in Bar III. # Vr. 7 november is het traditionele Na-tentamenfeest bij Audentis. Heel studerend Enschede is dan welkom om 22:00 uur op Sociëteit T.R.A.M. Om bij te komen van de tentamenstress is het thema: Maak het niet te Bond. # Voor meer informatie: of bel of mail de Senaat ( of A.S.V. Taste Nu alle commissies zijn opgestart en het jaar weer in gang is, komen er leuke tijden aan voor de Taste-leden. # De nieuwe lichting voelt zich al meer thuis. Binnenkort gaat het jaarclubtraject van start. # Terwijl de besturen en lustrumcommissie bezig zijn met alle voorbereidingen, zijn de leden hard aan het studeren voor de tentamens. Komende dinsdag is er tentamenlunch om onze leden een hart onder de riem te steken. # Rest ons niks dan iedereen heel veel succes te wensen met studeren. # Voor informatie over A.S.V. Taste of de intro: bel of mail het bestuur: ( of of kijk op C.S.V. Alpha Verheugt u: sedert 21 oktober wordt de Christelijke Studenten Vereniging Alpha bestuurd door het XXIXe bestuur. Dankbaar en waardig is op de ALV afscheid genomen van Senaat Bruggema. Er is niet alleen een nieuw bestuur aangetreden, ook zijn een twintigtal eerstejaars verwelkomd. Met onze broeders hebben we woensdagavond gezongen en geborreld. # Di. 28 oktober en wo. 29 oktober zijn er weer kringen. # Succes met de tentamens. # Geïnteresseerd in C.S.V. Alpha? Kom eens langs in sociëteit Flux, waar een goed gesprek en een biertje prima samen gaan, bezoek csvalpha.nl of mail naar INTERNATIONAAL AEGEE-Enschede If you still want to come to our pub, but have to study for your exams, come to our examdiner on Tuesday. You can register on our website. # Our pub Asterion is also normally opened during examperiod on Tuesday- and Thursday night from 21:30 hrs. # More info about AEGEE? You can call us on , send an to or take a look at our website, International Office (DiSC) Met een Erasmusbeurs in het buitenland gestudeerd/stage gelopen? Doe dan mee met de Erasmus Studenten Prijs, win EUR 250-, EUR 500,- of EUR 1000,-. # On Saturday 8 November, the Day of the International Student (DIS) is held at the World Forum in the Hague. # On Saturday 15 November, the tenth annual African Student Conference is held at the Institute of Social Studies in the Hague. # Watch the video report of International Students Meet Enschede 2008 on our website. # The SPe StudentenPlein (Student Chaplaincy) organizes many events for all UT students this November and December. # Moneto provides information to students looking for accommodation abroad. # For more news and information about studying abroad please visit our website DIVERSEN Kivi Niria I nternationaal D iversen Kivi Niria Students Twente organiseert i.s.m. Alembic en Inter-Actief een workshop Dress to Impress op do. 13 november van 15:00-17:00 uur in HK Sollicitatiegesprek, of je eerste grote klant ontmoeten? Ing. Wilfred Mokkum, directeur van Professional Suits, geeft je handige tips over nette kleding en omgangsvormen. Wat is het verschil tussen een licht en een donker pak, tussen effen materiaal en een krijtstreep? Maakt roklengte iets uit? Op al deze vragen en meer krijg je antwoord tijdens de workshop Succesvol gekleed!. Tevens wordt er een maatpak van Professional Suits onder de deelnemers verloot. Afsluiting met borrel. Deelname: gratis, aanmelden via Alembic en Inter-Actief. Postbus 217, 7500 AE Enschede Studentenrestaurant Maandag 3 november Stampotwortel/ Hachee, Runderburger of Vegetarische worst Champignonsaus, Jus of Vegetarische jus Bloemkool of Zuur Gebakken aardappelen Rauwkostsalade - Dessert naar keuze Dinsdag 4 november Beef bourguignon, Kip spareribs of Gevulde Aubergines Hotsaus Broccoli of Mexicomix Rijst of Pommes kroket Rauwkostsalade - Dessert naar keuze Woensdag 5 november Shaorma, Rundersaucijs of Groente-kaas burger Knoflooksaus of Jus Sperziebonen of Rodekool Friet of Gekookte aardappelen Rauwkostsalade - Dessert naar keuze Donderdag 6 november Spaghetti Bolognaise, Kippenpoot of Groente spies Geraspte kaas Kerrysaus Groentemix Rijst of Stokbrood Rauwkostsalade - Dessert naar keuze Vrijdag 7 november Gepocheerde witvis filet, Schnitzel bastille of Gevulde paprika/mozzarella Vissaus, Ui-champignon/paprika Wortelen of Bloemkool Puree of Friet Rauwkostsalade - Dessert naar keuze 'De Stek' Maandag 3 t/m vrijdag 7 november Hap aan de Tap Gyrossteak met zakziki saus Frites en raukost Superhap Mix Grill met kruidenboter Pommes kroket en rauwkost For the English menu: studentenrestaurant Openingstijden Studentenrestaurant: Ma. t/m vr. 11:30-19:00 uur. Warme maaltijden zijn verkrijgbaar tussen 12:00-13:30 uur en 17:00-19:00 uur. Openingstijden De Stek: Ma. t/m vr. 17:00-19:30 uur. Voor meer informatie: UT-Catering: Reserveringen Faculty Club en De Stek online via

14 ut Nieuws weekblad van de Universiteit Twente 14 donderdag 30 oktober 2008 Wankel evenwicht Voor mannen met een wankel evenwicht is geen plaats in deze sport. Want een eerste vereiste voor een trialsporter is dat hij het zijn overwegend mannen in balans is met zijn machine. Dus ook op een rioolbuis van beton. Voor de Motor Sport Groep (MSG) van de UT is het komende zondag weer bal op het campusterrein aan de Achterhorst. Daar binden vanaf 12 uur tientallen motorsporters de strijd met elkaar aan op blokken, buizen en andere hobbels. Het gaat bij trial niet om de snelheid maar om de behendigheid. Wie zijn evenwicht verliest en met z n voet de grond raakt loopt strafpunten op. De coureur met de minste strafpunten wint de wedstrijd. Foto: Arjan Reef. Age s basketbalevangelie Age van der Burg is een veelzijdig mens. De student technische bedrijfskunde is coach van het damesteam, speler en aanvoerder van het eerste herenteam, scheidsrechter en basketbaldocent op middelbare scholen. Van der Burg ademt basketbal en zijn club Arriba loopt met hem weg. Zijn grootste ambitie is spelen in de hoofdklasse. Over zijn ambities als coach of arbiter is hij wat minder uitgesproken. De aanvoerder is ook grillig. Het kan maar zo zijn dat ik over twee jaar besluit met basketbal te stoppen. De uitspraak is bijna net zo grillig als toen hij voor het eerst serieus kennis maakte met de sport. Want het is nog maar vier jaar geleden dat hij zich spontaan aanmeldde als lid van Arriba. Hij liet zich overhalen door een paar vrienden. Zij zagen in de 2.03 meter lange Van der Burg een talent. Niet ten onrechte. Ik had daarvoor nog nooit serieus gespeeld en het ging me op de eerste training best aardig af. Van het één kwam het ander en voordat hij er erg in had speelde hij in het eerste en coachte hij het vijfde. Op dit moment is hij coach van het eerste damesteam.vijf wedstrijden gespeeld, nul punten. Dat houdt dus niet over. Van der Burg: Nog niet nee. Dat moet natuurlijk beter. De laatste twee wedstrijden kon ik er niet bij zijn omdat ik zelf moest spelen. Het is volgens de duizendpoot geen excuus voor de serie nederlagen. Hij voelt zich verantwoordelijk. Maar hij zegt ook overtuigd te zijn dat het goed gaat komen met de meiden. Er zitten een aantal enthousiaste dames tussen, die er echt voor gaan. Zonder dat enthousiasme van de ploeg Damescoach Age van der Burg: Dames kletsen meer op de bank dan mannen, maar dat is ook wel weer leuk. Foto: Gijs van Ouwerkerk. was ik nooit aan deze klus begonnen. Het is de eerste keer dat hij als coach voor een groep vrouwen staat. Ik wil niet generaliseren, maar dames kletsen wel meer op de bank dan mannen. Dat is even wennen, maar ook wel weer leuk. Van der Burg is een positief mens en straalt dat ook uit als coach. Als coach mis ik natuurlijk ervaring. Maar ik ben wel in staat mijn enthousiasme over te brengen. De student - aanvankelijk UT, nu HBO Saxion - zegt niet te geloven in coaches die schreeuwend langs de kant alles en iedereen verbaal neersabelen. Waar de student als damescoach nog wacht op zijn eerste zege, beleefde hij als speler en aanvoerder van het eerste herenteam een vliegende start.van de eerste vijf wedstrijden won hij er vier. Alleen tegen het Almelose Uitsmijters ging het afgelopen weekeinde mis. Ondanks deze nederlaag staat de ploeg bovenaan in de competitie. Mocht dit aan het eind van het seizoen nog steeds het Naam: Age van der Burg Leeftijd: 24 jaar Studie: technische bedrijfskunde (voorheen UT, nu Saxion) Sport: basketbal Club: DBV Arriba Rol: speler, aanvoerder, coach en arbiter geval zijn, dan is promotie naar de hoofdklasse een feit. En dan wordt zijn ambitie werkelijkheid. Maar zover is het nog niet. Nog lang niet. Want met ploegen uit Rijssen, Deventer en Almelo zijn er meer teams die een gooi doen naar de titel. In voorgaande seizoenen kwamen we ook steeds net iets tekort. Het wordt ook nu weer spannend, want er is een aantal ploegen dat er met kop en schouders bovenuit steekt en die teams zijn wij nog niet tegengekomen. En dan is er nog Van der Burg als scheidsrechter. Daar ziet hij de lol wel van in. Dat doet hij bovendien niet onverdienstelijk. Althans hij mag dit seizoen voor het eerst de dames in de hoofdklasse fluiten. De verhouding tussen spelers en scheidsrechters is er vaak één van haat-liefde. Maar ik vind het leuk een wedstrijd in goede banen te leiden en dat gaat me steeds beter af. Toch is het scheidsrechteren niet zijn grootste ambitie. Veel liever wil hij zich ooit eens meten met spelers in de hoofdklasse. En ook het lesgeven op middelbare scholen - in opdracht van de nationale basketbalbond - spreekt hem aan.voor deze lessen aan jongeren tussen de twaalf en achttien jaar ontvangt hij vijftien euro per uur.voor een student altijd mooi meegenomen. Maar op dit moment is les geven er vanwege een stage niet bij. En ja, misschien geeft hij over twee jaar wel de pijp aan Maarten en zet hij een punt achter de basketbalsport. Ook dat grillige aspect hoort bij het basketbalevangelie van Age van der Burg. Reflex te sterk voor Harambee De volleyballers van Reflex uit Duiven waren op de campus met 4-0 te sterk voor Harambee. Tegen het gelouterde Reflex met spelers die voorheen in de landelijke divisie uitkwamen moesten de studenten het hoofd buigen. Vooral in de slotfases van de sets kwam de UT-ploeg steeds iets te kort. Messed Up Het damesteam van Messed Up verloor het afgelopen weekend met 6-2 van koploper UA Sonics. De studenten scoorden in de laatste periode twee keer en speelden over het algemeen toch een goede wedstrijd. Heren2 won in een spannende strijd met 9-7 van Utrecht 3. CORRECTIE. In het artikel over de Dr ienerlose zeilvereniging Euros is ten onrechte de naam DZV Euros gebruikt (wat slaat op de zeilers). Verder beschikt de vereniging wel degelijk over eigen boten.

15 utnieuws weekblad van de Universiteit Twente 15 donderdag 30 oktober 2008 Popronde Op dertien podia spelen vanavond (30 oktober) vijftien verschillende bands tijdens de Popronde Enschede. Door de hele stad krijgen talentvolle regionale bands de gelegenheid om zich bekend te maken bij publiek buiten de eigen regio. Via de website van het reizende festival kun je het programma vinden aan de hand waarvan je langs verschillende muziekstijlen je door het centrum van Enschede kunt verplaatsen. Alle optredens zijn gratis. Popronde Enschede, donderdag 30 oktober vanaf uur in de binnenstad van Enschede. Zie Halloween Pop- en Cultuurpodium Metropool in Hengelo organiseert vrijdagavond een Halloween-avond met een duistere ondertoon. Halloween is de oudejaarsdag van de Kelten. Dit volk geloofde dat aan het eind van elk jaar de geesten van alle doden van dat jaar terug zouden komen om bezit te nemen van een levend lichaam. Vandaar dat het feest in Metropool een duistere ondertoon zal hebben met optredens van bands als Grand Magnus uit Zweden, Serpent Cult uit België, Anaphlactic Shock en The Devils Blood uit Nederland. Halloween Fest, Metropool Hengelo, vrijdag 31 oktober vanaf uur, entree 12, Dierbare muziek Het Centrum voor Beeldende Kunst Concordia exposeert de komende tweeënhalve maand het werk van Edo Hebinck en Mies de Monchy. Hebinck toont bespeelbare objecten van oude apparaten, zoals oude rijwielen en Singer-naaimachines. In het werk van fotografe De Monchy speelt het alledaagse een belangrijke rol. In de tentoonstelling met Hebinck exposeert zij haar klassieke foto s van muziekinstrumenten, waarvan ook werk hangt in concertgebouw De Doelen in Rotterdam. De expositie wordt zaterdag 1 november geopend door muzikant en dichter Laurens van der Zee, die met de blaasinstrumenten van Hebinkcs Singers Portatief een duet zal aangaan. Tentoonstelling Een dierbaar muziekinstrument, Concordia Enschede, van zaterdag 1 november tot 17 januari Halman: Bij sommige partituren kwam de inkt van de achterkant door het papier heen. Foto: Arjan Reef. In Nederland kennen weinig mensen Jan Gerard Palm ( ). UT-hoogleraar innovatie in de bouw (faculteit CTW) Joop Halman dook twee jaar geleden in het verleden van deze Antilliaanse musicus en componist. Palm is de betovergrootvader van Halman. De hoogleraar bundelde de muziekstukken die hij in archieven vond en schreef een boek. Zaterdag overhandigt hij tijdens een concert (in Den Haag) zijn werk aan koningin Beatrix, die een groot liefhebber is van de musicus. paul de kuyper ut-hoogleraar bundelt muziek van zijn betovergrootvader Oude partituren Joop Halman, zelf geboren op Curaçao, wilde twee jaar terug zijn betovergrootvader Jan Gerard Palm laten voortleven bij een groter publiek. Het was toen 175 jaar geleden dat de musicus en componist werd geboren en tevens zijn honderdste sterfjaar. Mijn grootvader leerde mij vroeger de muziek van Palm kennen en dat is me altijd bijgebleven. Ik wilde graag dat zijn werk bewaard zou blijven voor het nageslacht. Halman liep aan het begin van zijn zoektocht al tegen een probleem aan. Zelf bezat hij slechts vijf partituren van Palm en hij had geen idee wat de musicus nog meer gecomponeerd had. Ik had het geluk dat Palm veel uit eigen werk speelde. In recensies van oude kranten las ik welke stukken er zouden moeten bestaan. In totaal kwam ik toen op 181. Via een verre achternicht in Spanje wist hij zestig andere partituren te bemachtigen, maar daarna volgde het doorspeuren van archieven. Dat vond ik erg leuk. Elke keer ontdek je weer een nieuw stuk. Je moet het alleen niet te lang achter elkaar doen, want die oude papieren hebben een speciale geur. Ze stinken nogal, ja. Uiteindelijk vond ik nog partituren in het Nationaal Archief van de Antillen, een aantal zangliederen in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag en een huwelijksmars van Palm in de Synagoge van Curaçao. Niet alle partituren waren even goed leesbaar. De kwaliteit van het papier daalt met de zuurgraad, legt Halman uit. Bij sommige partituren kwam de inkt van de achterkant door het papier heen en dan wist je dus niet of de noten bij de voor- of achterkant hoorden. Samen met zijn neef Robert Rojer, die in Venezuela woont en zelf ook componist is, wist hij in totaal 147 partituren te ontcijferen. Inderdaad, 34 zijn er dus nog niet boven water. Daarbij zijn twee marsen die Palm schreef voor koning Willem III. Daar zijn ze nu voor me naar op zoek in het Koninklijk Archief. De verzamelde partituren zijn gebundeld en het afgelopen jaar schreef Halman samen met Rojer een boek over het leven van Jan Gerard Palm. Ze namen ook een cd op, voor bij het boek. Aanstaande zaterdag brengt Rojer tijdens een concert in Den Haag de muziek van Palm ten gehore aan koning Beatrix en Halman biedt haar daar het boek aan. Tijdens staatsbezoeken aan de Antillen werd Palms muziek geregeld voor de koningin gespeeld en daarom weten we dat ze een liefhebber is, aldus Halman. Bij het grote publiek is de muziek van Palm echter nog onbekend. Maar met het boek en de cd hoop ik dat dat snel een beetje verandert. Muziek en poëzie Rodhan Al Galidi is een in Irak geboren dichter, schrijver en columnist. Jan Pieter van der Giessen is saxofonist en bespeelt bovendien de setar, een Perzische luit. In 2004 kwamen de twee elkaar toevallig tegen en na vijf minuten stonden ze al samen op het podium. Ze bleken elkaar feilloos aan te voelen. Maandag 3 november brengen ze in de Vrijhof Muziek en poëzie uit Oost en West: een puur geïmproviseerd spel waarbij ze elkaar volgen in de stemming en cadans van hun gedichten en muziek. Muziek en poëzie uit Oost en West, Al Galidi & Jan Pieter, maandag 3 november uur in het Amphitheater van de Vrijhof Podium Twente Dit seizoen zullen zo af en toe voorstellingen van Podium Twente te zien zijn in het Vrijhof Cultuurcentrum. Studenten met Xtra-card kunnen met korting naar deze optredens en betalen 7,50 in plaats van 12,50 als ze kaarten kopen in de voorverkoop. Vrijdag 7 november transformeert actrice Daphne de Bruin in Growing up in Public van een in zwart bont geklede vrouw tot een wulpse dame in rode galajurk. Ze speelt twee monologen over haar zucht naar macht, geld en roem. Growing up in Public, Daphne de Bruin, vrijdag 7 november uur in Agora van de Vrijhof Cameretten Hans Teeuwen, Theo Maassen, Brigitte Kaandorp, Herman Finkers, Bert Visscher en Paul de Leeuw waren allemaal ooit finalist van het Cameretten Festival. Bij Broodje Cultuur speelt op 10 november de winnaar van 2007, Vincent Geers met zijn voorstelling Overdaad. Volgens de jury is Geers een cabaretier met levenservaring, theaterkennis én bijzonder veel talent. Diezelfde maandagavond treden nog eens drie van de negen acts op die op het festival van dit jaar strijden om een finaleplaats. Overdaad, Vincent Geers, maandag 10 november uur; Camerettenselectie 2008, maandag 10 november uur. Beide voorstellingen in Amphitheater van de Vrijhof. Donderdag 30 oktober Synagoge Enschede, Prinsestraat 14: Componist Szymon Laks (dirigent Auschwitz) geëerd d.m.v. concert met zijn muziek. Door cellist Stephan Heber uur. EUR 5/3.50. Van Heekplein, Enschede: Enschede pleinconcerten Ladies of Soul. Met The Three Degrees, Big, Black & Beautiful en Swinging Soulmachine. EUR 25. Diverse podia, Enschede: Popronde Enschede. Reizend festival dat ieder jaar plaatsvindt in 20 steden in Nederland, waaronder Enschede. Op 30 oktober treden hier 15 bands op bij 13 verschillende podia, o.a. het Vestzaktheater, De Boemel, Atak, Jansen & Janssen, MAC Berlijn, Het Bolwerk. Vanaf uur. Voor meer informatie/het volledige programma: Zie deze pagina. Vrijdag 31 oktober Metropool, Hengelo: Halloween Fest. Met diverse rock/ metal bands, te weten Grand Magus, Devil s Blood, Serpent Cult, Anaphylactic Shock uur. EUR 12/10. Zie deze pagina. Zaterdag 1 november Nivon Afdeling Hengelo, Lodewijkstraat 1, Hengelo: Boekenbeurs. Diverse genres boeken aangeboden: romans, pockets, technische boeken, naslagwerken, natuur, kinderboeken, etc uur. Toegang gratis. Centrale Bibliotheek, Enschede: Theater Sonnevanck Verlaten. Voorstelling geïnspireerd op het boek Twee vrouwen van Harry Mulisch. In het kader van de campagne Nederland Leest uur. s t a d Tot en met zondag 2 november 21Rozendaal, Enschede: Mirjam de Zeeuw Schone stof. Tentoonstelling waarin het resultaat van een onderzoek van de wijk Roombeek gepresenteerd wordt, incl. gesprekken met bewoners en een project met kinderen i/d wijk. Do. t/m zo.: uur. Zondag 2 november Nix BBBlues Club: Homegrown Festival. Diverse blues bands uur. EUR 6. Dinsdag 4 november Grote Kerk, Enschede: Ida Gerhardt Poëzie en muziek uur. EUR 12.75/10.25/9.75. Woensdag 5 november Concordia: Muziektheater Artez Conservatorium Arnhem An den kleinen Radioapparat uur. EUR 10/8. Donderdag 6 november Muziekcentrum: Jan Bijkerk Lunchconcert. Kamermuziek. Eigen composities uur. Toegang: gratis. Zondag 9 november Concordia: Interactieve lezing muziek en poëzie. Stadsdichter Bob Boswinkel vertelt over zijn inspiratiebronnen uur. EUR Reserveren gewenst. Tot en met zondag 9 november Rijksmuseum Twenthe: Tentoonstelling Ine Vermee. De werking en eigenschappen van kleuren staan centraal in deze expositie. Di. t/m zo. en feestdagen: uur. EUR 6/4/3 (t/m 18 jaar gratis). Woensdag 12 november Café de Buren, Boekelo: Jeffrey Spalburg Brommers kiek n. Cabaret uur. Zaterdag 15 november Rabotheater, Hengelo: Toneelgroep Aluin Maria Stuart. Over de katholieke Maria Stuart die vanuit haar kerker een gevaar is voor de protestantse koningin Elizabeth. Gebaseerd op historie uur. EUR Donderdag 30 oktober Cubicus B209: Het ontstaan van de moderne natuurwetenschap door Prof.dr. Floris Cohen. Lezing Studium Generale uur. Aanmelden vooraf niet mogelijk. Maandag 3 november Amphitheater, Vrijhof: Ali Galidi & Jan- Pieter Muziek en poëzie uit Oost en West uur. EUR 5/3/1. Op vertoon van je Xtra-card mag je gratis een introducé meenemen. Zie deze pagina. Dinsdag 4 november Amphitheater, Vrijhof: Denken over macht Michel Foucault. Lezing van Studium Generale uur. Aanmelden vooraf niet mogelijk. Donderdag 6 november Agora, Vrijhof: PeerGroup - Ik hou van de stad,... maar soms produceert het te veel licht Jeugdvoorstelling uur & uur. EUR 9/6.50. Kaarten bestellen via Podium Twente. Studenten met Xtra-card kunnen de kaarten in de voorverkoop krijgen voor de voorstelling van uur voor EUR 5, te koop in Vrijhof, kamer 127. Vrijdag 7 november Agora, Vrijhof: Growing up in public. Thema-avond I m every woman. Toneel/literair. Tekst en spel door Daphne de Bruin. EUR Kaarten bestellen via Podium Twente. Studenten met Xtra-card kunnen de kaarten in de voorverkoop krijgen voor EUR 7.50, te koop in Vrijhof, kamer 127. Zie deze pagina. Maandag 10 november Amphitheater, Vrijhof: Vincent Geers Overdaad. Winnaar Camaretten uur. EUR 5/3/1. Amphitheater, Vrijhof: Try-out Camarettenselectie uur. EUR 5/4/2. Zie deze pagina. c a m p u s Donderdag 13 november Amphitheater, Vrijhof: Pro Deo Theatersportwedstrijd uur. EUR 5/3/1. Maandag 17 november Amphitheater, Vrijhof: ATA on tour #3. Tour waarin de vier beste afstudeervoorstellingen van de Amsterdamse Theater Academie worden getoond. Ditmaal Marjolijn Ham met de voorstelling Naakte Eva uur. EUR 5/3/1. Donderdag 20 november Grote expositieruimte, Vrijhof: Diverse kunstenaars uit de UT-collectie Brandgrens. Selectie gemaakt door gastconservator Tine Zevenhuizen. Do. 20 november, uur: opening tentoonstelling door Anne Flierman, voorzitter College van Bestuur van de UT. Tot en met 11 januari 2009 Paleis a/d Blijmarkt, Zwolle: Paul Citroen tussen modernisme en portret. Ook in de Universiteitsbibliotheek. Culturele cursussen Vrijhof Cultuurcentrum biedt elk half jaar ruim 35 culturele cursussen en workshops. Er zijn nog plaatsen vrij. Aanmelden via Voorwaarde: in bezit van Xtra-card. Cursussen zijn in week 40 gestart, 2e cyclus week 5 (jan. 2009). Informatie: Joke Sanchez, Kunstuitleen Bestemd voor UT-medewerkers en -studenten. Open: elke di. en do. van uur en op afspraak. Vrijhof kamer 136, 1e verdieping. Informatie: Tessa Lieffering, tst. 5746,

16 weekblad van de Universiteit Twente nummer 31 donderdag 30 oktober 2008 UT Een camerapil bestond al, vertelt UT-hoogleraar Albert van den Bert. Wat we nu gaan doen is het ontwikkelen van een nanopil. De pil zelf is niet heel klein, wel de technologie die er in zit. Doel van de pil is om kanker in een vroeg stadium op te sporen. En dan met name darmkanker, want dit komt bij veel mensen van boven de vijftig voor. Bij vroege diagnostiek van darmkanker is er nog heel veel aan te doen. Als je wacht op uitzaaiingen, krijg je in ieder geval te maken met operaties. De BIOS Lab-on-a-chip groep probeert nu een deel van de chip in de nanopil te bekleden met nanodraadjes. Die geven een Algen hebben de toekomst het calamiteitenteam van de UT was er gisteren op het eind van de werkdag nog niet in geslaagd de technische problemen die al in het begin van ochtend in het DEPT-domein ontstonden, op te lossen. het netwerk van de faculteit Management en Bestuur, de centrale diensten en de studenten lag er vanaf kwart voor twaalf uit. De P: en de M: schijf waren niet beschikbaar. We hebben te maken met een reeks storingen in het DEPTdomein, lichtte hoofd ICTS Tom Koppen gistermiddag om vijf uur toe. Na de eerste melding zat een half uur later een calamiteitenteam klaar omdat we te maken hebben met een zeer complexe storing. We hopen morgenvroeg (vandaag dus, red.) het systeem weer aan de praat te hebben, maar garanties kunnen wij niet geven. We hebben de laatste tijd veel te veel last van storingen. het gebeurt te vaak en dat mag niet. De schade noemt Koppen gruwelijk. Er is een fors aantal medewerkers dat niet kan werken. Als dat één keertje gebeurt, á la, maar deze frequentie is echt onwenselijk. het hoofd van de ICTS-dienst ziet een toenemende druk op de computersystemen als mogelijk oorzaak van de problemen. De hele computerinfrastructuur is tijdens de vorming van ICTS van acht verschillende ICT-diensten op één hoop gegooid met als doel het systeem robuuster en uniform te maken. Die transformatie is er nog niet, terwijl mensen wel steeds meer foto s, MP3-tje en filmpjes gebruiken. De complexiteit en kwetsbaarheid van het netwerk wordt zo steeds groter en dan krijg je last van storingen als deze. De productie van UT-Nieuws liep ook forse vertraging op en kon slechts met veel improviseren worden gerealiseerd. Veel verhalen bleken door de storing onvindbaar (en zijn dus niet geplaatst) of moesten opnieuw worden geredigeerd. Toponcoloog Bob Pinedo vertelde afgelopen zondag in het tv-programma Buitenhof over de intelligente pil die hij samen de BIOS Labon-a-Chip groep van hoogleraar Albert van den Berg wil ontwikkelen. Het onderzoek bevindt zich nog in een beginstadium, maar is veelbelovend. TaalCoördinatiePunt English Tip ADVERTENTIE signaal af bij detectie van bepaalde types DNA-moleculen, die een indicator voor kankercellen zijn. De uitslag van zo n pil kan dan wireless naar buiten worden gebracht en bijvoorbeeld per mobiele telefoon naar de dokter worden verzonden. Op deze manier kan er snel worden gehandeld, als de uitslag niet goed mocht zijn. De nanodraadjes die nodig zijn, kunnen in ieder geval al gemaakt worden. Daarin is de groep van Van den Berg al geslaagd. Wij kunnen de nanodraadjes dankzij onze Nanolab faciliteiten op een relatief goedkope manier fabriceren. Die draadjes zijn zo gevoelig, dat ze in staat zijn om heel weinig DNA Want more? See te meten. Daar draait het eigenlijk om. Nu richten we ons op het aanbrengen van DNA-probes voor de detectie van DNA, legt de hoogleraar uit. Van den Berg ontving voor dit onderzoek zo n 2 miljoen van diverse kankerfondsen, daarbij nog eens 2,5 miljoen vanuit Europese subsidies. Veel geld ja, maar dat is ook nodig want het gaat om bijzonder innovatief onderzoek. Verder is het doen van dit onderzoek ook mogelijk omdat het college van bestuur ooit de keuze heeft gemaakt voor nanotechnologie. Op de UT hebben we goede faciliteiten om dit onderzoek uit te voeren. Binnenkort begint de BIOS Lab-on-a-Chip groep met het meten van de nanodraadjes in vloeistoffen. Daarna moeten we de pil afbouwen en natuurlijk een bedrijf zoeken dat het tot een commercieel product wil maken. Al met al neemt dat hele proces nog wel enige jaren in beslag, denkt Van den Berg. De nanopil Page 6 Rubbertop in de States moet uiteindelijk tussen de vijf en tien euro gaan kosten. Dat is haalbaar als het gaat om massaproductie. Bob Pinedo, de scheidend toponcoloog aan de VU, bedacht het idee van de nanopil. Pinedo werkte al eerder samen met emeritushoogleraar David Reinhoudt. Die twee raakten bevriend, en zodoende kwam ook het contact tussen Van den Berg en Pinedo tot stand. Pinedo is een wereldexpert op het gebied van kanker, maar niet op het gebied van technologie. Daarom was hij op zoek naar een universiteit die een nanopil zou kunnen ontwikkelen. Inmiddels heeft hij al een paar keer de UT bezocht. We proberen hem via een hoogleraarschap bij het onderzoek te betrekken. DRUGS.Drie van elke tien Nijmeegse studenten heeft ooit drugs gebruikt. De helft daarvan heeft het afgelopen jaar hasj, xtc, of cocaïne genoten. Dat blijkt uit onderzoek van ResearchNed, in opdracht van het Nijmeegse universiteitsblad Vox. Robbert- Jan Verkes, psychiater van het UMC St Radboud en verslavingsdeskundige, is bezorgd om het toenemend cocaïnegebruik. Vooral het gebruik van cocaïne noemt hij schadelijk. Deze drug is erg in opkomst. Trial: wankel evenwicht SAMENWERKING. Jan van halst ontpopt zich bij FC Twente steeds meer als de man die samenwerking zoekt met partijen die de club iets kunnen bieden. Zoals de Universiteit Twente. Zaterdag is hij van de partij op een bijeenkomst van alumni, (oud-studenten dus) die met z n allen FC Twente- Ajax gaan bekijken. Artikel op pagina twee. De Nationale Roadmap Grootschalige Onderzoeksfaciliteiten moet aan 25 onderzoeksvoorzieningen extra financiering toekennen. Dat adviseert een door het ministerie van Onderwijs ingestelde commissie deze week aan minister Plasterk. NanoLabNL, met daarin Mesa+, is een van die voorzieningen die op extra geld kan rekenen. Deze koepel voor nanotechnologie zit echter niet in de kopgroep van acht projecten die voorrang krijgt bij de verdeling van het geld. Minister Plasterk besloot vorig jaar tot de instelling van een Roadmap voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten. het gaat om voorzieningen die van groot belang zijn voor de wetenschap en de Nederlandse kenniseconomie, maar voor instellingen te duur zijn om zelfstandig te financieren. De minister stelde een commissie samen die moest adviseren welke projecten voor extra geld in aanmerking komen. Commissieleider werd Wim van Velzen, voorzitter van onderzoeksinstituut Rathenau. De commissie-van Velzen heeft 91 voorstellen beoordeeld en beveelt de minister 25 onderzoeksprojecten aan. Acht daarvan zouden voorrang moeten krijgen bij de verdeling van het geld. hieronder vallen onder andere de bouw van een enorme telescoop (European Extremely Large Telescope) en een elektronenlaser (X-Ray Free Electron Laser). De Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft de komende vijf jaar 63 miljoen euro beschikbaar voor grootschalige researchfaciliteiten. Dat geld zou aan deze acht projecten moeten worden besteed. Voor vijf faciliteiten vraagt de Roadmap-commissie geen financiële, maar slechts politieke steun. Voor de overige twaalf projecten op de nationale roadmap zou volgens de commissie geld moeten worden vrijgemaakt via de voorjaarsnota of de begroting van 2009, of uit de middelen van het Fonds Economische Structuurversterking. Bij deze twaalf onderzoeksvoorzieningen hoort ook NanoLabNL, een samenwerkingsverband op het gebied van nanotechnologie waarvan UT-instituut Mesa+ deel uitmaakt. Technisch-commercieel directeur Miriam Luizink van Mesa+ is erg blij dat NanoLabNL bij de voorgedragen 25 voorzieningen hoort. NanoLabNL is opgericht met de ambitie om een nationale faciliteit neer te zetten. Dit is de erkenning dat we dat hebben bereikt. We behoren bij de 25 belangrijkste onderzoeksfaciliteiten van Nederland en de minister wordt geadviseerd daarvoor geld vrij te maken, aldus Luizink. De Mesa+-directeur benadrukt dat van een plek in de kopgroep nooit sprake is geweest. Daarvoor moest je ook al op de Europese Roadmap voorkomen. Dat kunnen wij niet, want we zijn een nationaal initiatief. utnieuws weekblad van de Universiteit Twente 16 donderdag 30 oktober 2008 Studentenleven Bratwurst Hele grote pullen bier, lederhosen, dirndl-jurkjes en bratwurst mit sauerkraut. Dat kan maar één ding betekenen: een oktoberfestborrel. Deze keer in het EduCafé van de Zilverling georganiseerd door studieverenigingen Inter-Actief, Scintilla, Abacus, Stress en Sirius, Het sfeertje zat er goed in, menigeen waande zich voor even in Tirol. Alleen de besneeuwde bergtoppen ontbraken. De timing van deze borrel was ook helemaal goed, zo vlak voor de herfstvakantie. Nu moet er namelijk hard gestudeerd worden voor de tentamens Foto: Gijs van Ouwerkerk. ADVERTENTIE Gehaktbal met bloemkool en aardappels De enige echte Moeilijkheid: Inleiding: Misschien wel het meest Hollandse gerecht dat er is, maar waarom zijn die ballen bij moeders of oma toch altijd zo lekker? En waarom is het zo moeilijk om zelf een goede gehaktbal te maken? Het geheim is simpel; vaak doen én niet-van-dat-benauwde. Hiermee bedoelen we: meer zout en peper dan je denkt om de bal op smaak te brengen en meer paneermeel dan je verwacht om de bal goed stevig te maken. Deze week; Hollandse gehaktbal met bloemkool en aardappels. Ingredienten: 800 gram aardappels (iets kruimig) 800 gram bloemkool (in roosjes en gewassen) 400 gram (runder)gehakt 1 ei 2 tenen knoflook 1 theelepel mosterd 1 eetlepel ketjap Paneermeel Zout en Peper Boter Nootmuskaat Bereiding: Schil de aardappels en was ze in een vergiet. Zet ze in een laagje water in een pan. Doe het gehakt in een schaal. Pers de knoflook uit boven de schaal, breek het ei boven de schaal, voeg de 4 personen mosterd en de ketjap toe en voeg (veel) zout en peper toe. Kneed alles door elkaar. Het is aan te raden een klein beetje gehakt te proeven om te zien of het zout genoeg is. Je kunt ook aan het mengsel ruiken. Als er een licht zoute lucht af komt is het goed. Voeg ruim paneermeel toe en verdeel het gehakt in vier porties. Kneed vier ballen van het mengsel. Verwarm een (grote) klont boter in een koeken- of braadpan en voeg de gehaktballen toe. Zet nu ook het vuur onder de aardappelen aan. Bak de gehaktballen kort op een gemiddeld vuur en draai ze om zodra ze een lichtbruine kleur krijgen. Wanneer de andere kant lichtbruin wordt kunnen ze omgedraaid worden en kan het vuur zacht. Zodra het water van de aardappelen kookt kan dit vuur zacht en kunnen de aardappelen in 20 minuten gaar gekookt worden. De gehaktballen hebben ook een minuut of twintig nodig en vinden het fijn om elke vijf minuten omgedraaid te worden. Voeg eventueel een beetje water toe als de pan droog kookt. Zet zodra het water van de aardappelen kookt een ruime pan water op het vuur en kook dit water op hoog vuur. Voeg nu de bloemkoolroosjes toe en kook deze een minuut of tien. Giet de bloemkool af en strooi er wat nootmuskaat over. Giet de aardappels af en leg voor SPEK & BONEN Redactie: Joris van Hoof en Willem Pieterson adres: de gehaktballen bovenop de aardappels in de pan. Draai het vuur onder de pan van de gehaktballen hoog en voeg aan het braadvet ongeveer 100 ml water toe voor de jus. Voeg eventueel wat zout en peper (of een kwart bouillonblokje toe) en laat dit even inkoken. Serveer alles in pannen op tafel. Tip: Grootste gevaar bij het bereiden van gehaktballen is dat de gehaktbal te nat de pan in gaat. Voeg net zo lang paneermeel toe tot het gehakt stevig en elastisch is en de ballen zullen niet uit elkaar vallen. Drank: Melk! Tja, of toch een wijntje? Neem dan een lichte fruitige rode wijn; een beaujolais primeur of village of een frisse Zuid-Afrikaan. Wist je dat? Bloemkool een zeer veelzijdige groente is? De groente wordt meestal gekookt, maar smaakt rauw ook prima (als borrelsnack) en kan ook prima gefrituurd worden. Bloemkool wordt daarnaast in heel veel landen gegeten en is daarmee een echte wereld groente. UT-netwerk plat (NL) overzicht = (E) overview (E) oversight = (E) to overlook 2 N I E U W S samenwerking ut-hoogleraar albert van den berg en top-oncoloog bob pinedo Nanopil in de maak om kanker op te sporen ENgLISh EDITION Deze krant woensdagavond al digitaal lezen? GA naar: 8/9 14 NanoLabNL erkend als nationale faciliteit Over en... Winter Diep weggestoken in onze hoogopstaande kragen trotseerden we de afgelopen dagen de eerste graden Celsius minus nul. De uurwerken draaien nog geen week op het ritme van de wintertijd of het stugge weer markeert wel het aanbreken van een nieuw jaargetijde. Hoe pril ze ook is, het venijn ervan was deze week al merkbaar. Dat belooft nog wat! Vier UT-medewerkers kregen vlak voor de herfstvakantie al een opwarmertje van de winterse vrieskou voor de kiezen. Plaats van handeling: de Universiteit van Helsinki. Wat ze er deden? Een stukje research naar het Finse sportbeleid. Naar verluidt krijgen de Finnen hun niet-sportende medewerkers namelijk wel en masse in beweging. Liefst 84 procent van het Scandinavische volk doet actief aan sport tegen 52 procent van de Nederlanders. Alleen bij de gedachte aan een beetje sleetje rijden, in de pauze een zwarte skipiste te grazen nemen, een tochtje langlaufen en na afloop met z n allen de sauna in, voelen wij ons spontaan al stukken fitter! Maar wat blijkt na het driedaagse werkbezoek? Het verschil tussen wat zij en wij doen is marginaal! Eigenlijk zijn wij op de UT al goed bezig, concludeert de coördinator. Zo niet beter. Neemt niet weg, dat een paar dagen er tussenuit ook bijdraagt aan een gezonde, frisse geest op de werkvloer. En voor de achterblijvers: morgen wacht er gewoon weer een flinke portie autoruiten, fors met ijs bedekt. Lekker krabben dus. Als dat geen sportieve workout is! Technopil Een nanopil om kanker op te sporen heeft als voordeel dat je geen vervelend inwendig onderzoek hoeft te ondergaan, maar dat je als patiënt zelf thuis de diagnose kunt stellen. Dat klinkt ons als muziek in de oren. Een pilletje slikken tijdens het uitgaan is al heel gewoon, en een pilletje voor thuisgebruik is ook niet zo n gek idee. Hoef je niet de deur uit om het gezellig te hebben, maar kun je gewoon op de bank blijven zitten. Pilletje slikken, glaasje erbij - vooruit zonder alcohol - muziekje op de achtergrond en afwachten maar wat er gebeurt. Bij de nanopil, ook wel technopil genoemd, hebben we allerlei associaties. Klinkt als een ideaal middel om heerlijk uit je dak te gaan op stevige technodreunen. Of misschien is trancemuziek beter, afhankelijk van de persoonlijke muzieksmaak en het gevoel dat de pil oproept. Bij een technopil kun je ook denken aan een pil die je technisch inzicht stimuleert. Handig op een technische universiteit en dan vooral in tentamentijd. De geavanceerde pil stuurt de uitslag van het darmonderzoek via je mobiele telefoon met wi-fi naar de behandelend arts en die kan direct ingrijpen als dat nodig is. We zien de dokter al voor ons, die zijn nachtrust verstoord ziet door een piepende telefoon op zijn nachtkastje. Mobieltjes schijnen sowieso al straling te veroorzaken die van invloed zijn op de slaap. Kan de arts de volgende ochtend zelf ook een pilletje nemen tegen de hoofdpijn. Een bittere pil, welteverstaan....sluiten UT-Nieuws stelling v/d week De allerbeste studenten hoeven geen college geld te betalen GA naar: Uitslag vorige stelling: Jammer, weer geen vrouwelijke rector magnificus 38% EENS ONEENS 62%

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Danica Jiernes Madrid, 17 years

Danica Jiernes Madrid, 17 years Danica Jiernes Madrid, 17 years City of Malabon University (CMU) Bachelor of Secondary Education Major in Mathematics Mother s Occupation: Housewife (huisvrouw) Welder (lasser) I choose mathematics as

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal INFORMATION FOR STUDENTS WITH AN international PRE- UNIVERSITY EDUCATION FOUNDATION YEAR FOR international STUDENTS VU UNIVERSITY () Dutch as a second Language () INFORMATIE VOOR STUDENTEN MET EEN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Studiekeuzetraject. Het belang van het vak Nederlands binnen het IB-diploma voor studie in Nederland

Studiekeuzetraject. Het belang van het vak Nederlands binnen het IB-diploma voor studie in Nederland Studiekeuzetraject Het belang van het vak Nederlands binnen het IB-diploma voor studie in Nederland Opbouw IB-diplomaprogramma Vak Nederlands binnen IB-diploma Higher level Standard level A versus B (B

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Aan het seminar zijn geen kosten verbonden. Belangstellenden zijn van harte welkom.

Aan het seminar zijn geen kosten verbonden. Belangstellenden zijn van harte welkom. Op vrijdag 2 mei om 15:45 hoop ik ter markering van de uitbreiding van mijn leeropdracht naar Methodologie en Integriteit een tweede oratie uit te spreken. Plaats van handeling is de Aula van de Vrije

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen IP/8/899 Brussel, 9 december 8 EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen Vanaf januari 9 zal de EU een nieuw programma voor een veiliger

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

Als je zo'n zinnetje moet leren dan weet je best al wat woorden van dit zinnetje.

Als je zo'n zinnetje moet leren dan weet je best al wat woorden van dit zinnetje. ENGLISH, WE WILL DO BETTER! LESSON FIVE Beste leerling! Fijn dat je er nog steeds aan werkt om je kennis van de Engelse taal te verbeteren! Daar zul je straks in de brugklas veel voordeel van hebben! HOE

Nadere informatie

Aanbod Erasmus-uitwisseling 2014-2021. Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers

Aanbod Erasmus-uitwisseling 2014-2021. Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers Aanbod Erasmus-uitwisseling 2014-2021 Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers http://www.maastrichtuniversity.nl/ Christine Majelle (international relations officer) maakt je wegwijs in het

Nadere informatie

Tools voor verdere versterking van examencommissies

Tools voor verdere versterking van examencommissies Tools voor verdere versterking van examencommissies 9 maart 2016 dr.ir. Ludo van Meeuwen mr. Esther de Brouwer Welkom Wat gaan we doen? voorstelronde trainers voorstelronde trainers/deelnemers naam functie

Nadere informatie

Maillijsten voor medewerkers van de Universiteit van Amsterdam

Maillijsten voor medewerkers van de Universiteit van Amsterdam See page 11 for Instruction in English Maillijsten voor medewerkers van de Universiteit van Amsterdam Iedereen met een UvAnetID kan maillijsten aanmaken bij list.uva.nl. Het gebruik van de lijsten van

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

PROGRAMMA NETWERKDAG 21 JANUARI 2005 EN LEARNING ENCOUNTER. PrimaVera Research Program UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM

PROGRAMMA NETWERKDAG 21 JANUARI 2005 EN LEARNING ENCOUNTER. PrimaVera Research Program UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM PROGRAMMA NETWERKDAG EN LEARNING ENCOUNTER 21 JANUARI 2005 AMSTERDAM PrimaVera Research Program UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM INLEIDING Op deze dag beogen wij een ieder met elkaar in contact te brengen, die

Nadere informatie

Anke Colson. Summary. Certifications. Experience

Anke Colson. Summary. Certifications. Experience Anke Colson Owner at Vizualia (praktijk Creatieve Coaching) * Als freelance coach ben ik op zoek naar nieuwe projecten. anke.colson1@telenet.be Summary Ik begeleid zowel kinderen als volwassenen. Kinderen

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

rubenvanderpoel@enabler.nl

rubenvanderpoel@enabler.nl Personalia Naam: Adres: Postcode + woonplaats: Koos Ruben van der Poel Soetendaalseweg 66A 3036 ES Rotterdam Mobiel: 06-52187600 E-mail: rubenvanderpoel@enabler.nl Geboortedatum: 18-10-1985 Geboorteplaats:

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Handleiding beheer lijst.hva.nl. See page 11 for Instruction in English

Handleiding beheer lijst.hva.nl. See page 11 for Instruction in English Handleiding beheer lijst.hva.nl See page 11 for Instruction in English Maillijsten voor medewerkers van de Hogeschool van Amsterdam Iedereen met een HvA-ID kan maillijsten aanmaken bij lijst.hva.nl. Het

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden.

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden. one English is everywhere Test Luister naar wat Daniel vertelt. Welke Engelse woorden hoor je? Kruis ze aan. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game Lees de tekst. Omcirkel de

Nadere informatie

Publications PUBLICATIONS

Publications PUBLICATIONS Publications 164 Publications PUBLICATIONS 1. Heemskerk B, Veltrop-Duits LA, van Vreeswijk T, ten Dam MM, Heidt S, Toes RE, van Tol MJ, Schilham MW. Extensive cross-reactivity of CD4 + adenovirus-specific

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Jennifer Machielse. Lennart Stachowitz. Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV

Jennifer Machielse. Lennart Stachowitz. Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV Jennifer Machielse I am Jennifer Machielse, spontaneous, self-conscious and a go-getter, that s me. I am a fourth-year student Marketing & Communication in Tourism

Nadere informatie

Resultaten. Harm Hospers

Resultaten. Harm Hospers Resultaten Harm Hospers Doelen? Gemotiveerde en getalenteerde internationale studenten interesseren en selecteren voor LAS Studenten een breed, open curriculum bieden, met bijzondere aandacht voor academische

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

HBFF Training & Consultancy

HBFF Training & Consultancy HBFF Training & Consultancy Business English, level A Business English, Level B Business English, Level C Business Writing Skills One-to-one trainings GENERAL COURSES HBFF Training & Consultancy Verwersstraat

Nadere informatie

Verslag van uitgeoefende activiteiten in 2014. Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut

Verslag van uitgeoefende activiteiten in 2014. Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut Verslag van uitgeoefende activiteiten in 2014 Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut UITNODIGING Bestuursleden, Ambassadeurs, Young Ambassadors, Vrienden en Donateurs: bedankt! 2 Het Hubrecht Instituut

Nadere informatie

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur (NL for English see bellow) Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challenge Voor Volvo Design Challenge bundelden we onze

Nadere informatie

Night news. Fact sheets. Worksheet

Night news. Fact sheets. Worksheet 1 Night news read Het liedje van Caro Emerald speelt zich s nachts af. Lees twee nieuwsberichten die met nacht te maken hebben. Nieuwsbericht 1 Nieuwsbericht 2 Clouds block view for meteor watchers Do

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Profileren met open en online onderwijs

Profileren met open en online onderwijs Profileren met open en online onderwijs Keuze MOOC platform - op weg naar succes Ulrike Wild, WageningenUR If we will speak of MOOCs over 5 years, we don't know. But there will be a legacy and lasting

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Let op: Welke informatie hebben wij nodig?

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Let op: Welke informatie hebben wij nodig? Aanleverinstructies Omslag ontwerp Op basis van uw wensen kunt u een geschikte ontwerper kiezen. Op de volgende pagina s van dit document vindt u info en een klein portfolio van de ontwerpers. 1. StudioLIN

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Hoe ontwikkel je een regionale economy?

Hoe ontwikkel je een regionale economy? 1 Hoe ontwikkel je een regionale economy? Model van 5 elementen Excellent Science World leading and accessible positions in sciences People make the difference Attracting world class scientists and talented

Nadere informatie

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011 Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011 28 april 2011 CENTR Marketing Workshop April 2011 - Helsinki 2 Agenda Campaign 2010: Goal Campaign Results & Learnings Market research: Goal Outcome Learnings

Nadere informatie

De Bem SEPTEMBER 2014 BEMACADEMY IN OPRICHTING

De Bem SEPTEMBER 2014 BEMACADEMY IN OPRICHTING De Bem JAARGANG 5 2014-2015 8 september 2014 3 SEPTEMBER 2014 BEMACADEMY IN OPRICHTING De Bem is met het plan voor het starten van de Bem Academy geselecteerd voor de landelijke wedstrijd Onderwijs Pioniers.

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN PETS D1570 Groei door Inspiratie ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN Frank van der Meijden Public Image Coordinator zone 13A&C, 18B OPLOSSING? Alternatieve vormen Club bijeenkomsten: Oplossing voor

Nadere informatie

1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01)

1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01) Onderzoeksgroep Mariene Biologie Universiteit Gent werft aan (english version from page 4 onwards): 1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01) Uiterste inschrijvingsdatum: Sep 29, 2013 16:00

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 File ID 446446 Filename Titlepage SOURCE (OR PART OF THE FOLLOWING SOURCE):

Nadere informatie

CRUYFF FOUNDATION SEMINAR MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR:

CRUYFF FOUNDATION SEMINAR MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR: CRUYFF FOUNDATION SEMINAR MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR: Deelsessie Cruyff Courts DEELSESSIE CRUYFF COURTS PROGRAMMA Host: Hidde van Warmerdam Ilja van Holsteijn De toekomst van de Cruyff Courts John Sibeko

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

Wat is het Heerbeeck International College?

Wat is het Heerbeeck International College? Wat is het Heerbeeck International College? Het HIC is een onderwijsstroom in ons havo en vwo waarin we leerlingen voorbereiden op studeren, leven en werken in een internationaal georiënteerde wereld.

Nadere informatie

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren Els De Paepe Hans Vandenberghe 1 OVER BARCO 90+ 3,250 +1 billion Presence in more than 90 countries Employees Sales for 4 consecutive years

Nadere informatie

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle Handleiding The very hungry caterpillar Eric Carle In the light of the moon a little egg lay on a leaf. One Sunday morning the warm sun came up and pop! - out of the egg came a tiny and very hungry caterpillar.

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Dag! kennismaken. Ik ben Eric.

Dag! kennismaken. Ik ben Eric. Vocabulaire Oefening 1 Woordweb Dag! Waar kom je vandaan? groeten Goedemorgen! de ontmoeting Hoe heet je? kennismaken Hoi! mensen Hallo! Ik ben Eric. nieuw Ik kom uit Engeland. Hallo, ik ben Mila. Ik ben

Nadere informatie

TALENTINFO. Belangrijke data. Reist u mee met unit wit?

TALENTINFO. Belangrijke data. Reist u mee met unit wit? TALENTINFO Belangrijke data Maart/april Reist u mee met unit wit? Reis door je lichaam samen met unit wit Reis door je lichaam dat was het onderwerp van afgelopen weken in unit wit. En nog steeds zijn

Nadere informatie

Blended Learning. Dr. Coyan Tromp UvA - Institute for Interdisciplinary Studies Presentatie voor studentencolloqium 1-3-2016

Blended Learning. Dr. Coyan Tromp UvA - Institute for Interdisciplinary Studies Presentatie voor studentencolloqium 1-3-2016 Blended Learning Dr. Coyan Tromp UvA - Institute for Interdisciplinary Studies Presentatie voor studentencolloqium 1-3-2016 Who am I Curriculum Developer & Assistent Professor Interdisciplinary Programmes

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Stages in het flexibel semester. Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester

Stages in het flexibel semester. Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester Initiatiefvoorstel Fractie SAM Stages in het flexibel semester Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester Fractie SAM Aan de universiteitsraad 13 november

Nadere informatie

Het project en de doelstellingen:

Het project en de doelstellingen: Het project en de doelstellingen: Wit.h heeft al heel wat ervaring met sociaal artistieke projecten als deze. De Erasmus studenten daarentegen hebben elk een andere achtergrond en voor sommige onder hen

Nadere informatie

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar In touch with the Dutch Ghislaine Giezenaar The Dutch language What is Dutch? Some facts and figures Language and culture test Dutch = Nederlands Nederlands (Dutch) = the native language for the people

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO Tweetalig onderwijs Havo VWO Open dag 8 februari 2014 Inhoud Tweetalig onderwijs: ontdek de wereld! Wat is tto? Toelatingseisen Informatie voor ouders

Nadere informatie

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Gideon Shimshon Twitter: gideon.shimshon g.j.shimshon@cdh.leidenuniv.nl The Future is already here, it s just

Nadere informatie

AGENDA. For the extraordinary general meeting of shareholders of Spyker N.V., established at Zeewolde ( the Company )

AGENDA. For the extraordinary general meeting of shareholders of Spyker N.V., established at Zeewolde ( the Company ) (This is an English translation of a document prepared in Dutch. An attempt has been made to translate as literally as possible but differences may occur. The Dutch text will govern by law) AGENDA For

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente Het I*Teach project Innovative Teacher B Nico van Diepen Universiteit Twente Overzicht Het project De doelen De resultaten De plannen Het project Internationaal / EU Leonardo Partners - Sofia University

Nadere informatie