Dat doet mijn kind niet, toch? Informatie over verslaving en verslavende middelen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dat doet mijn kind niet, toch? Informatie over verslaving en verslavende middelen"

Transcriptie

1 Dat doet mijn kind niet, toch? Informatie over verslaving en verslavende middelen

2 Inleiding Blowen, (veel) drinken, snuiven Ouders, maar ook docenten of jongerenwerkers, denken soms dat hun kinderen/leerlingen zich met deze zaken niet bezighouden. De gedachte wordt bewust of onbewust gekoesterd: Dat doet mijn kind (of leerling) niet, toch? Helaas blijkt dat een goede opvoeding, goed onderwijs of een goede jeugdgroep niet per definitie een 100%-garantie biedt tegen het gebruik van verslavende middelen. Ouders en opvoeders zijn zeker een bepalende factor in het keuzegedrag van jongeren. Daarnaast spelen leeftijdsgenoten, popartiesten en andere rolmodellen echter een grote rol. Het is belangrijk dat opvoeders zich bewust worden van de leef- én belevingswereld van jongeren én zich laten voorlichten over verslavende middelen. Zo zijn zij beter in staat middelengebruik te signaleren en bespreekbaar te maken. Deze brochure richt zich specifiek op gebruik en trends onder jongeren. Per middel wordt een korte omschrijving gegeven van effecten en gevolgen van gebruik. Voor meer informatie verwijzen we de lezer naar de bronnen achterin deze brochure. 3

3 Verslaving Verslaving wordt meestal in verband gebracht met drugs, alcohol, gokken of internet. Maar wat is verslaving nu eigenlijk en waarom wordt iemand verslaafd? En wanneer spreek je eigenlijk van verslaving? Typerend voor iedere verslaving is de geestelijke afhankelijkheid. Iemand heeft een enorm en onweerstaanbaar verlangen om een middel te gebruiken of een bepaald gedrag te vertonen. Zijn hele denken en doen is gericht op één ding: het gewenste middel (bijvoorbeeld drugs) of de gewenste activiteit (bijvoorbeeld gokken). Daarbij brengt verslaving bij bepaalde middelen ook lichamelijke afhankelijkheid (gewenning) met zich mee. Bij gewenning heeft iemand steeds meer nodig van het middel om het zelfde gewenste effect te bereiken. Lichamelijke afhankelijkheid betekent dat de persoon onthoudingsverschijnselen krijgt zodra hij stopt met het gebruik van het middel. Het lichaam is immers zo gewend aan een bepaalde dosis dat het protesteert als het deze dosis niet meer binnenkrijgt. Veel voorkomende onthoudingsverschijnselen zijn: beven, zweten, misselijkheid en diarree. Soorten verslavende middelen We kunnen aan zeer veel middelen en activiteiten verslaafd raken. Sommige verslavingen berokkenen de verslaafde en zijn omgeving weinig schade en leed. Voorbeelden hiervan zijn verslaving aan koffie, cola, snoep en TV-kijken. Er bestaan echter ook verslavingen die zeer schadelijk zijn voor de verslaafde en zijn omgeving, zoals alcohol- en drugsverslaving, tabaksverslaving en gokverslaving. Ook eetstoornissen, seks- en pornoverslaving, internet- en gameverslaving kunnen ernstige problemen opleveren voor de verslaafde en de mensen om hem heen. Een eenvoudige definitie voor verslavende middelen of drugs is: Middelen die een invloed hebben op het menselijk bewustzijn en die om deze reden gebruikt worden.* Met andere woorden: drugs of verslavende middelen kunnen ons gevoel, onze stemming en ons denken veranderen en worden dáárom ook gebruikt. In deze brochure zullen we de term drugs gebruiken als synoniem voor verslavende middelen. De wet De Nederlandse wet maakt onderscheid tussen legale en illegale middelen. Tot de legale middelen behoren onder andere cafeïne, nicotine, medicijnen en alcohol. Een lijst van de illegale middelen (drugs) is te vinden in de Opiumwet. Deze wet maakt (sinds 1976) binnen de illegale drugs verder een onderscheid tussen soft- en harddrugs. Onder softdrugs worden drugs verstaan die volgens de Wet een aanvaardbaar risico voor de gezondheid hebben, te weten wiet en hasj. Harddrugs is de aanduiding voor een groep drugs met een onaanvaardbaar risico voor de gezondheid, zoals XTC, cocaïne, heroïne en LSD. Trends Alcohol blijft het meest gebruikte middel onder jongeren. Hun drankgebruik is de afgelopen jaren een belangrijk onderwerp van debat geweest. Hoewel het alcoholgebruik onder jongeren de afgelopen jaren is gestabiliseerd, is alcohol onlosmakelijk verbonden met het uitgaansleven. Met name jongeren van elf tot veertien drinken zich steeds vaker thuis in. Het binge drinken het in één keer consumeren van een grote hoeveelheid alcohol is eerder regel dan uitzondering. Cocaïnegebruik komt regelmatig voor onder uitgaande jongeren. De combinatie van cocaïne en alcohol is populair. Aan de andere kant wordt onder jongeren niet-roken steeds meer de norm. * Epen, J.H. van, Drugsverslaving en alcoholisme; kennis en achtergronden voor hulpverleners, Houten,

4 Campagne Overheid en hulpverleners hebben hun zorg uitgesproken over het toenemende aantal jongeren dat in het ziekenhuis belandt vanwege hun alcoholgebruik. Verschillende overheidscampagnes zijn opgezet om alcoholgebruik onder jongeren tegen te gaan. De campagnes richten zich niet alleen op bewustwording bij jongeren maar ook bij hun opvoeders. Soorten drugs We kunnen globaal drie soorten drugs onderscheiden, ingedeeld naar hun effect, te weten: 1. Bewustzijnsonderdrukkende of verdovende drugs 2. Bewustzijnsactiverende of opwekkende drugs 3. Bewustzijnsveranderende of hallucinerende drugs Bewustzijnsonderdrukkende of verdovende drugs Verdovende drugs maken de gebruiker sloom en slaperig. Ze verminderen angstgevoelens of pijn. Voorbeelden: Alcohol (zoals wijn, bier, mixdranken) Slaap- en kalmeringsmiddelen (zoals valium, rohypnol en seresta) en antidepressiva Heroïne, methadon en morfine GHB, een poedervormig of vloeibaar narcosemiddel (ook genoemd onder hallucinerende drugs) Cannabis (wiet/marihuana en hasj) Bewustzijnsveranderende of hallucinerende drugs Deze drugs veranderen in meerdere of mindere mate de zintuiglijke waarneming van de gebruiker. De tijd lijkt langzamer te gaan, de ruimte lijkt anders, muziek klinkt intenser. De gebruiker neemt soms dingen waar die er in werkelijkheid niet zijn. Iemand die deze drugs gebruikt, kan hallucinaties of waanvoorstellingen krijgen. Voorbeelden: Cannabis (wiet/marihuana en hasj) Tripmiddelen (psilocybine (in paddo s), LSD en mescaline) XTC (ook opwekkende effecten) GHB (ook genoemd onder verdovende drugs) Veel drugs hebben dubbele of meerdere effecten, afhankelijk van de frequentie en mate van gebruik. Bewustzijnsactiverende of opwekkende drugs Opwekkende drugs laten lichaam en geest harder werken. Bij bepaalde opwekkende drugs voelt de gebruiker zich opgewekt en heeft hij het gevoel dat hij de hele wereld aankan. Hij ervaart niet langer vermoeidheid of slaap en hij heeft meer energie. Voorbeelden: Nicotine (sigaren, sigaretten) Cocaïne Speed, amfetaminen en bepaalde soorten doping XTC (ook hallucinerende effecten) Cafeïne 6 7

5 Verslavende middelen Alcohol Alcohol blijft het meest gebruikte middel in Nederland. Vooral onder uitgaande jongeren hoort het drinken van alcohol er helemaal bij. Pure alcohol (ethanol of ethylalcohol) is het werkzame bestanddeel van bier, wijn of sterke drank. Voor de hoeveelheid alcohol maakt het niet uit of je een standaardglas bier, wijn of sterke drank drinkt. Elk standaardglas bevat namelijk ongeveer evenveel pure alcohol, te weten 12 cc per glas. Een flesje Breezer bevat 15 cc alcohol. Dit is dus meer dan een standaardglas bier, wijn of sterke drank! Alcohol is een dempend middel. In het begin kan alcohol ook opwekkende effecten hebben. Alcohol neemt natuurlijke remmingen weg. Een gebruiker beweegt zich losser en gemakkelijker in gezelschap. Onder jongeren is het indrinken vóór het uitgaan, een steeds groter wordende trend. Ook het binge drinken is zeer populair. Veel alcoholgebruikers merken dat alcohol hun problemen of spanningen onderdrukt. Werkingsduur De lever heeft één tot anderhalf uur nodig om één standaardglas alcohol af te breken. Je kunt helemaal niets doen om dit proces te versnellen. Bovendien, hoe meer iemand drinkt, hoe langer dat afbreekproces duurt. Gevolgen alcoholgebruik Het risico op geestelijke (en lichamelijke) afhankelijkheid verslaving is erg groot. Daarbij lost alcoholgebruik problemen en spanningen niet op. Veel voorkomende gevolgen van alcoholgebruik zijn: Het verdwijnen van remmingen, zelfoverschatting, terugloop reactiesnelheid. Kater: misselijkheid, hoofdpijn en braken. Euforische of juist depressieve stemming. Bij consequent, langdurig gebruik: geestelijke en lichamelijke afhankelijkheid. Bij grote hoeveelheden: verdoofde zintuigen, bewusteloosheid, acuut levensgevaar. Bij langdurig gebruik: vervetting lever, ontsteking maagslijmvlies, hart- en vaatziekten, hersenschade, Wernicke- en/of Korsakovsyndroom (ernstige hersenaandoening). Gewenning Bij regelmatig gebruik van alcohol treedt gewenning (tolerantie) op. Dit betekent dat je steeds meer alcohol nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken. Alcoholgebruik bij zwangerschap Alcohol drinken tijdens de zwangerschap is schadelijk voor de ontwikkeling van het ongeboren kind. Dit geldt ook voor een paar keer een glaasje wijn drinken. Baby s die geboren worden, kunnen duidelijk zichtbare afwijkingen vertonen en een ontwikkelingsachterstand hebben. Bij baby s van zwaardrinkende moeders kan het Foetaal Alcohol Syndroom (FAS) voorkomen. Kinderen met dit syndroom hebben afwijkingen in het zenuwstelsel en de organen. Ook kunnen ze een groeiachterstand, hersenbeschadiging en gedragstoornissen hebben. Baby s met FAS hebben een lager geboortegewicht en een kleinere hoofdomtrek. Alcoholgebruik en jongeren Alcoholgebruik heeft niet alleen invloed op de ontwikkeling van de hersenen van een kindje maar ook op die van jongeren. De hersenen van jongeren zijn nog volop in ontwikkeling. Pas tussen het 22 e en 24 e levensjaar zijn de hersenen uitontwikkeld. In de tienerjaren zijn er dus nog delen die afgemaakt moeten worden. Voorzichtigheid is dus geboden. Het drinken van alcohol in de puberteit kan namelijk (soms onherstelbare) schade veroorzaken. 8 9

6 De achterkant van de hersenen (motoriek en evenwicht) ontwikkelt zich eerder dan de voorkant (complexe beslissingen kunnen nemen). Daar tussenin zit het gebied waarin motivatie en emoties geregeld worden. Het is belangrijk dat deze gebieden met elkaar in balans komen. Alcohol kan deze balans (voorgoed) verstoren! Wat in de ontwikkelingsperiode beschadigd wordt, kan zich later niet of slechts heel moeizaam ontwikkelen. Tabak Het roken van tabak is in Nederland de belangrijkste oorzaak van vroegtijdige sterfte. Verschillende overheidscampagnes stimuleren rokers om te stoppen met roken. Het roken in openbare gelegenheden wordt steeds meer aan banden gelegd. Toch zijn er in Nederland nog altijd meer dan vier miljoen rokers. Een positieve trend is dat het aantal rokende jongeren daalt. Niet roken wordt onder jongeren steeds meer de norm. Het werkzame bestanddeel in tabak is nicotine. Het roken van tabak brengt een snelle en sterke geestelijke afhankelijkheid met zich mee. Daarbij zorgt regelmatig roken ook voor een lichamelijke afhankelijkheid. Veel voorkomende ontwenningsverschijnselen zijn: irritatie, rusteloosheid, nervositeit, trillen, beven en zweten. Tabak is een opwekkend middel. De bloeddruk en hartslag gaan bij het roken van tabak omhoog. Daarbij neemt roken het hongergevoel tijdelijk weg. Bij het inhaleren wordt de nicotine snel in het lichaam opgenomen en bereikt de stof binnen enkele seconden de hersenen. In hoge doseringen werkt nicotine als een gif. Als de hoeveelheid gif in een pakje van twintig sigaretten in één keer in het bloed zou komen, zou dat dodelijk zijn. Werkingsduur Effecten treden binnen enkele seconden op en houden een half uur aan

7 Gevolgen van tabaksgebruik De schadelijke gevolgen van roken voor de gezondheid zijn groot. Dit heeft vooral te maken met de bestanddelen nicotine, koolmonoxide en teer in tabak. Veel voorkomende gevolgen van tabaksgebruik zijn: Verminderde weerstand. Irritatie van de luchtwegen. Kortademigheid en slechte conditie (door de koolmonoxide). Schade aan het hart- en vaatstelsel: vernauwing van de bloedvaten, verhoging hartslag en bloeddruk (door de nicotine). Chronische bronchitis, longemfyseem, longkanker (door de teer). Schade door meeroken. Geestelijke en lichamelijke verslaving. Slechte adem, gele tanden en vingers. Geldtekort (roken is duur!). Gewenning Bij regelmatig gebruik van tabak treedt gewenning op. Dit betekent dat je steeds meer tabak (met name nicotine) nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken. Tabak en zwangerschap Baby s van rokende moeders hebben vaak een laag geboortegewicht. Ze lopen een verhoogd risico op wiegendood, longproblemen en andere gezondheidsproblemen. Cannabis Cannabis (afkomstig van de Cannabis sativa of hennepplant) kennen we in de vormen wiet en hasj. De werkzame stof in hasj en wiet is THC (tetrahydrocannabinol). De Opiumwet noemt wiet en hasj softdrugs ze zijn officieel verboden. Het bezit van maximaal vijf gram voor eigen gebruik is strafbaar voor de wet maar wordt gedoogd. Bezit van meer dan vijf gram softdrugs is strafbaar. Cannabisgebruik komt onder uitgaande jongeren en probleemjongeren relatief vaak voor. Het gebruik van cannabis in Nederland door jongeren is gestabiliseerd. Toch neemt het aantal mensen toe dat voor problemen als gevolg van (overmatig) cannabisgebruik hulp zoekt. Over het algemeen versterkt cannabisgebruik de stemming. Een gebruiker kan dus vrolijker worden maar ook depressief of angstig, als hij vóór gebruik al onrustig was. Cannabisgebruikers zijn vaak uit op een relaxt gevoel en op intense zintuiglijke waarnemingen. Afhankelijk van de soort cannabis kan de gebruiker stoned of high worden. Hij kan zich vaak maar op één ding tegelijk concentreren en krijgt een licht gevoel in zijn hoofd. Je kunt wiet en hasj ook verwerken in bakproducten, zoals een spacecake. Het effect van een spacecake is pas na één tot twee uur merkbaar. Hierdoor denken veel mensen dat het niet werkt en nemen ze nog een extra plak. Het risico op een te hoge dosis is hierdoor groot

8 Werkingsduur Je kunt wiet en hasj op verschillende manieren gebruiken. Soms wordt het gerookt in een speciale pijp maar meestal wordt het gerookt als joint (wietsigaret). Blowen is het roken van wiet en hasj. Enkele minuten na het roken van cannabis treden effecten op. Deze houden één tot vier uur aan. Bij het eten of drinken van cannabis treden effecten ongeveer een uur na gebruik op. Deze effecten houden gemiddeld drie tot twaalf uur aan. Gebruiksvoorwerpen Twee gewone vloeitjes aan elkaar of grote vloeitjes. Aansteker. Kleine, luchtdichte plastic zakjes (soms met de naam van de coffeeshop of afbeelding van een wietblad). Joint tips (kleine papieren strips die als mondstuk in de joint gedraaid worden). Hiervoor wordt ook wel de kaft van een schrift voor gebruikt. Scherpe zakmesjes. Pijpjes. Gevolgen cannabisgebruik Hoewel cannabis volgens de wet onder softdrugs valt, is het gebruik ervan niet zo soft, niet zo onschuldig als vaak gedacht wordt. In hoge doses kan cannabis angst, paniek en psychoses veroorzaken. Cannabisgebruik kan een sterke geestelijke (en soms, bij zeer frequent gebruik, ook lichamelijke) afhankelijkheid veroorzaken. Veel voorkomende gevolgen van cannabisgebruik zijn: Verminderde belangstelling voor gewone, dagelijkse activiteiten (school, sport). Geheugen- en concentratieverlies (zoals in gesprekken of bij het maken van huiswerk). Verminderde schoolprestaties. Onverschilligheid. Psychiatrische problemen (zoals psychoses, groter risico op schizofrenie). Verminderde vruchtbaarheid. Schade aan de longen en luchtwegen (het roken van drie pure joints is gelijk aan het roken van twintig sigaretten; een joint bevat vijftig procent meer kankerverwekkende stoffen dan van een sigaret). Lagere drempel naar harddrugsgebruik. Geestelijke en lichamelijke afhankelijkheid. Gewenning Bij ervaren cannabisgebruikers is er soms sprake van zogenaamde negatieve tolerantie, dat wil zeggen: er is minder nodig voor hetzelfde effect 14 15

9 Ecstasy (XTC) XTC (3,4-methyleendioxymethamfetamine of MDMA) is een synthetische harddrug. Synthetisch wil zeggen dat deze drugs in laboratoria worden geproduceerd. XTC blijft populair onder uitgaande jongeren. In Nederland is het gebruik van XTC ten opzichte van andere landen relatief hoog. De drug verschijnt in de vorm van pillen en capsules en heeft vaak verschillende namen. XTC heeft een opwekkende en een hallucinerende werking. De gebruiker krijgt veel energie en heeft het gevoel dat hij de hele nacht kan doorgaan. Hij voelt zich helder, alert en zorgeloos. XTC zorgt ervoor dat de gebruiker zich verbonden voelt met andere mensen. Het zorgt voor een euforisch gevoel en laat remmingen verdwijnen. XTC versterkt over het algemeen de gevoelens die iemand al heeft. Na uitwerking van XTC vallen gebruikers vaak in een enorm gat. Het gebruik van XTC kan leiden tot sterke geestelijke afhankelijkheid. Overmoedigheid en verminderd coördinatievermogen. Hartkloppingen, spierkrampen, misselijkheid, paniekaanvallen (zowel door de XTC als door andere in de pil aanwezige stoffen). Leverbeschadiging. Oververhitting (in combinatie met externe factoren zoals weinig ventilatie, weinig drinken (uitdroging)). Algehele lichamelijke uitputting. Depressies, angsten, hallucinaties en slaapstoornissen. Verslaving. Overlijden (door allergische reactie op stoffen in de pil of door het gebruik in combinatie met andere pillen). Gewenning Voor wat betreft de bewustzijnsveranderende werking heeft de gebruiker steeds meer nodig om hetzelfde effect te bereiken. XTC laat de serotonine in de hersenen in één keer vrij komen. Serotonine beïnvloedt stemming en emoties. Het duurt lang voordat het lichaam deze stof weer heeft aangevuld soms kan het lichaam de stof niet meer op het eerder aanwezige niveau aanvullen. Wanneer iemand vaker XTC gebruikt, heeft de drug alleen nog maar een opwekkend effect. Omdat er zoveel verschillende concentraties en pillen op de markt zijn, is het effect van XTC slecht te voorspellen. De uitwerking verschilt bovendien per persoon. Werkingsduur Effecten treden op na vijftien tot twintig minuten en houden zo n vier uur aan. Gevolgen XTC-gebruik Eén keer XTC gebruiken kan al zeer ernstige gevolgen hebben. Zo kan iemand met een hartafwijking een hartinfarct krijgen. XTC kan hersenbeschadigingen of angsten veroorzaken. Andere voorkomende gevolgen van XTC-gebruik zijn: 16 17

10 Speed en amfetaminen Speed betekent snel. Speed is een synthetische, zeer stimulerende harddrug. De werkzame stof in speed is amfetamine. Speed is niet zo populair, ook niet onder jongeren. Speed wordt vaak gebruikt op hardcore feesten en is relatief populair in bepaalde scenes, zoals electro, trance, underground en techno. Speed geeft de gebruiker het gevoel dat hij sneller kan denken en werken; hij barst van de energie. Het heeft een stimulerende werking op he t uithoudingsvermogen. De gebruiker voelt zich energiek, blij en zelfverzekerd. Iemand die speed gebruikt, krijgt stijve kaken en grote pupillen. Hij kan schokkende bewegingen gaan maken. Pas wanneer de drug is uitgewerkt, voelt iemand dat hij teveel van zijn lichaam gevergd heeft. De natuurlijke reserves van het lichaam worden gebruikt. Na gebruik voelt de gebruiker zich moe, depressief en hongerig. Het gebruik van speed heeft ernstige gevolgen voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid. Het kan een zeer sterke geestelijke afhankelijkheid veroorzaken. Speed veroorzaakt geen lichamelijke afhankelijkheid maar is wel zeer schadelijk voor het lichaam. Gebruiksvoorwerpen Bij roken: tabak, vloeitjes, aansteker. Bij slikken als speedball: vloeitjes. Bij snuiven: spiegeltjes, (scheer)mesje, buisje (balpen zonder inktvulling of bankbiljet). Bij spuiten: lepel, water, watje (als filter), injectienaald. Gevolgen van het gebruik van speed en amfetamine Het eenmalig gebruik van speed of amfetamine kan al ernstige gevolgen hebben. Veel voorkomende gevolgen van speedgebruik zijn: Oververhitting (in combinatie met langdurig dansen). Uitval van tanden en kiezen, afbrokkelende nagels. Hersenbeschadiging. Waanbeelden, angsten, overmoedigheid en agressie. Dwangmatige handelingen (kauwen en tandenknarsen). Beschadiging neusslijmvlies en neustussenschot (bij snuiven). Ontstekingen/abcessen en virusziekten (bij spuiten met vuile naalden). Ernstige vermagering en ondervoeding. Geestelijke verslaving en lichamelijke aftakeling. Dood door algehele lichamelijke uitputting. Gewenning Bij het gebruik van speed treedt een sterke geestelijke gewenning op. Werkingsduur Speed kan gerookt, gesnoven, geslikt of gespoten worden. Bij roken wordt de speed in een sjekkie mee gerold. Bij snuiven wordt de drug op een gladde ondergrond met een mesje in een lijntje geschoven en door een buisje opgesnoven. Slikken kan in twee vormen: als pil of als speedball. Bij de laatste manier verpakt de gebruiker de speed in een vloeitje en slikt hij het vervolgens door. Bij spuiten wordt speed opgelost in water en daarna ingespoten. Afhankelijk van de manier waarop het middel ingenomen wordt, treden de effecten na nul tot twintig minuten op. De effecten houden zo n vier tot acht uur aan

11 Cocaïne Cocaïne (coke) is een stimulerende drug. Het is de meest bekende en populaire stimulerende drug in Nederland. Cocaïne is een kristalachtig wit poeder en wordt gemaakt van de cocaplant. Cocaïne is al lang niet meer een elitedrug maar is populair in alle lagen van de bevolking. Het gebruik van cocaïne onder jongeren verschilt per stad of regio. Steeds vaker wordt cocaïne gebruikt in combinatie met alcohol. Cocaïne pept de gebruiker op. Het geeft hem het idee dat hij de hele wereld aankan. Hij ervaart niet langer vermoeidheid en honger en wordt heel actief. Cocaïne is vooral geestelijk verslavend. De gebruiker wil het geluksgevoel steeds weer opnieuw ervaren. Zonder cocaïne voelt hij zich depressief en lusteloos. Regelmatig gebruik van cocaïne vormt een aanslag op de gezondheid. Omdat de gebruiker weinig eet en slaapt, verbruikt hij in snel tempo zijn natuurlijke reserves. Gebruikers van cocaïne lopen een groot risico op geestelijke afhankelijkheid. Lichamelijke afhankelijkheid van cocaïne is niet bekend. Werkingsduur Cocaïne kun je snuiven, chinezen, basen en spuiten. Bij chinezen worden rookbare korrels cocaïne op een zilverpapiertje verdampt. Vervolgens snuift de gebruiker de dampen op via een kokertje. Ook kunnen de korrels verwarmd worden op een leeg glas met zilverpapier erover. Vervolgens worden de dampen opgesnoven (basen). Gebruikers doen de korrels ook wel in een pijp, gevuld met water en maagzout of ammoniak. Om cocaïne te kunnen spuiten, moet de gebruiker het poeder oplossen in water en vervolgens inspuiten. Bij snuiven is het effect het minst heftig maar duurt dit het langst. Effecten zijn na een paar minuten merkbaar. Deze houden vijftien tot zestig minuten aan. Spuiten heeft een onmiddellijk en heftiger effect. Dit houdt ongeveer tien minuten aan. Basen heeft ook een onmiddellijk effect, dat enkele minuten aanhoudt. Gebruiksvoorwerpen Bij snuiven: spiegeltje, (scheer)mesje, buisje, opgerolde bankbiljetten. Bij chinezen: maagzout of ammoniak, zilverfolie, buisje, aansteker. Bij basen: maagzout, ammoniak, zilverfolie, as, leeg glas (soms blikje), pijp, aansteker. Bij spuiten: lepel, water, watje (als filter), injectienaald. Gevolgen van cocaïnegebruik Veel voorkomende gevolgen van cocaïnegebruik zijn: Trillingen, bewegingsstoornissen, hartritmestoornissen. Waanbeelden, angsten, achterdocht/paranoia, agressie. Beschadiging neusslijmvlies en neustussenschot (bij snuiven). Longbeschadiging (bij basen). Ontstekingen/abcessen en virusziekten zoals HIV en hepatitis (bij spuiten met vuile naalden). Ernstige vermagering en ondervoeding. Dood door algehele lichamelijke uitputting. Geestelijke verslaving. Gewenning Bij regelmatig gebruik van cocaïne treedt geen lichamelijke gewenning op. Een variant van cocaïne is de rookbare crack. Gebruikers kunnen crack basen of chinezen. De effecten hiervan zijn sneller merkbaar, van korte duur maar wel intens. Het aantal jongeren dat crack rookt, stijgt in Nederland

12 Heroïne Heroïne is een verdovende drug. Het veroorzaakt een roes en heeft ook een dempende werking. Het wordt gemaakt uit opium, een drug die uit de papaverplant gewonnen wordt. Heroïne is weinig populair onder volwassenen en jongeren. Heroïne verdooft alles, niet alleen lichamelijke pijn maar ook geestelijke pijn. In het begin kan de gebruiker last krijgen van misselijkheid, hoofdpijn, braken, duizeligheid, jeuk en een licht gevoel in zijn hoofd. De hartslag en ademhaling worden vertraagd en de lichaamstemperatuur wordt lager. De gebruiker ervaart vanaf de eerste keer een onmiddellijke roes (flash) en hij voelt zich warm en gelukkig. Ook wordt hij ontspannen, in zichzelf gekeerd en onverschillig. Niets doet er echt meer toe. Langdurig gebruik van heroïne heeft op het lichaam een verwoestend effect. Stoffen waarmee heroïne versneden wordt, zijn vaak giftig. een adem- of hartstilstand veroorzaken. Veel voorkomende gevolgen van voortgezet heroïnegebruik zijn: Verergering van ziekten (worden niet opgemerkt doordat heroïne symptomen verdooft). Ontstekingen/abcessen of virusziekten zoals HIV en hepatitis (bij spuiten met vuile naalden). Ernstige vermagering en ondervoeding. Verslaving: zeer snelle geestelijke en zware lichamelijke afhankelijkheid. Dood door overdosis. Gewenning Bij heroïnegebruik treedt een snelle lichamelijke en geestelijke gewenning op. Dat wil zeggen dat je steeds meer nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken. Aan heroïne kun je zeer snel geestelijk én lichamelijk verslaafd raken. Werkingsduur In Nederland wordt heroïne meestal gerookt (chinezen). Soms wordt het gespoten. Op straat is heroïne verkrijgbaar in de vorm van bruin poeder of bruine balletjes. De effecten van heroïnegebruik treden snel op en houden zo n vier tot zes uur aan. Gebruiksvoorwerpen Bij chinezen: mesje, zilverfolie, aansteker, buisje. Bij spuiten: citroenzuur, lepel, aansteker, watje (als filter), injectienaald. Gevolgen van heroïnegebruik Eén keer heroïne gebruiken kan al ernstige gevolgen hebben. Een te hoge dosis kan 22 23

13 Methadon Methadon is een verdovende drug en wordt in Nederland voorgeschreven als medische vervanger van heroïne, onder andere in specifieke methadonprogramma s. De drug is over het algemeen zuiver en niet versneden met andere stoffen. In Nederland is het aantal methadoncliënten stabiel. LSD LSD is een tripmiddel en wordt gemaakt van een giftige schimmel, de moederkoorn. LSD is verkrijgbaar in de vorm van kleine, felgekleurde tabletten of als kleine stukjes papier met een druppel LSD erop. Het wordt meestal ingenomen maar kan ook worden gespoten. Methadon heeft dezelfde effecten en risico s als heroïne. De effecten van methadon houden wel langer aan dan de effecten van heroïne. Omdat bij methadoninname geen flash optreedt, gebruiken verslaafden daarnaast vaak ook nog heroïne. Dit vergroot het risico op een overdosis. Methadon veroorzaakt een zeer heftige geestelijke en lichamelijke afhankelijkheid. Werkingsduur De werking van methadon houdt zo n 24 uur aan. Gevolgen van methadongebruik De gevolgen van methadongebruik kunnen gelijk zijn aan die van heröinegebruik. Omdat methadon in Nederland op medische indicatie voorgeschreven wordt, loopt een gebruiker minder risico op ziekten en ontstekingen ten gevolg van vuile naalden. Veel voorkomende gevolgen van methadongebruik zijn: Misselijkheid, zweten en braken. Obstipatie en impotentie. Heftiger afkickverschijnselen vanwege de langere halfwaardetijd van methadon (methadon werkt veel langer en blijft langer in het lichaam). Gewenning Bij methadongebruik treedt snelle geestelijke en lichamelijke gewenning op. LSD versterkt bestaande emoties. Deze versterking kan heel hevig zijn. Als iemand zich prettig voelt, kan hij in extase raken. Voelt iemand zich echter niet prettig, dan kan hij ook in paniek raken. LSD veroorzaakt hallucinaties, dat wil zeggen dat het de zintuiglijke waarneming verandert. De beleving van tijd en ruimte verandert. Iemand die LSD gebruikt, kan de werkelijkheid niet meer goed inschatten. Dit kan tot zeer gevaarlijke situaties leiden. De effecten van LSD kunnen terugkomen, zonder dat iemand gebruikt heeft, soms maanden tot jaren later. Van tevoren is niet goed in te schatten wat het effect van LSD op iemand zal zijn. Werkingsduur De effecten van LSD treden na twintig tot dertig minuten op. Ze houden gemiddeld vier tot acht uur aan. Het piekeffect duurt twee tot zes uur. Na twaalf tot 24 uur is het middel volledig uitgewerkt. Gevolgen van LSD-gebruik LSD verandert de waarneming van de werkelijkheid. Een gebruiker is niet langer in staat een goede inschatting van situaties te maken. Dit kan zeer ernstige gevolgen hebben. Ook kan de onbekende sterkte onaangename verrassingen opleveren. Veel voorkomende gevolgen van LSD-gebruik zijn: Bad trip of flippen (de gebruiker ervaart een trip als een nachtmerrie; voor jongeren die zichzelf nog niet zo goed kennen, kan LSD-gebruik een zeer nare ervaring worden)

14 Flashback (weken, maanden of zelfs jaren later beleeft de gebruiker opeens weer wat hij tijdens de trip heeft beleefd). Psychose (de gebruiker kan niet langer onderscheid maken tussen werkelijkheid en trip; hij hoort stemmen, is verward en paranoia). Gezondheidsrisico s tijdens de zwangerschap voor zowel moeder als kind. Geestelijke verslaving (de gebruiker voelt zich niet langer goed of blij zonder LSD). Gewenning LSD kent een geestelijke en een zekere lichamelijke gewenning, dat wil zeggen: het nemen van een nieuwe dosis LSD vlak na gebruik heeft geen enkel lichamelijk effect. Het lichaam is er dan als het ware ongevoelig voor. Pas na een dag of vier ervaart de gebruiker weer effecten als hij LSD gebruikt. GHB GHB is de straatnaam voor GammaHydroxyButyraat. Van oorsprong is GHB een narcosemiddel. Het is een redelijk populaire drug die zowel in het uitgaanscircuit als thuis wordt gebruikt. De drug is verkrijgbaar in de vorm van pillen, als vloeistof en in poedervorm. In kleine hoeveelheden geeft GHB een ontspannen en vredig, slaperig gevoel. Het kan seksueel stimulerend werken. Bij hogere doses kan misselijkheid en duizeligheid optreden. De gebruiker kan bewusteloos raken. Het gebruik van GHB in combinatie met alcohol is levensgevaarlijk, omdat beide middelen een sterk verdovende werking hebben op het zenuwstelsel. Het doseren van GHB is erg moeilijk en gaat nogal eens mis. GHB wordt ook wel de rapedrug (verkrachtingsdrug) genoemd. GHB kan als kleurloze vloeistof eenvoudig in een drankje gegooid worden, zonder dat iemand het in de gaten heeft. Het risico op een overdosis is groot omdat de grens tussen het gewenste effect en een overdosis heel klein is. Werkingsduur Afhankelijk van de dosering treden effecten op na vijftien tot dertig minuten. Ze houden drie tot vijf uur aan. Gevolgen van GHB-gebruik Veel voorkomende gevolgen van GHB-gebruik zijn: Misselijkheid, braken en duizeligheid. Overdosis (dosering is zeer moeilijk vast te stellen). Bewusteloosheid en ademhalingsproblemen (bij te hoge dosering). Overlijden door verstikking (bij overdosis). Gewenning GHB kent een geestelijke gewenning

15 Medicijnen Mensen gebruiken medicijnen om verschillende redenen, zoals bestrijding van ziekteverschijnselen, het aanvullen van tekorten of ter bescherming tegen ziekten. Medicijnen, mits door de arts voorgeschreven, kunnen dus nuttig zijn. Echter, bij langdurig gebruik is het risico op geestelijke en lichamelijke afhankelijkheid groot. Het gebruik van medicijnen in combinatie met alcohol is gevaarlijk. Slaap- en kalmeringsmiddelen Van de medicijnen worden in Nederland slaap- en kalmeringsmiddelen (benzodiazepines) het meest chronisch gebruikt. Ongeveer 1 miljoen mensen slikken deze medicijnen en daarvan zijn mensen chronisch gebruiker, oftewel verslaafd. Bepaalde benzodiazepines worden ook in de illegale drugscene gebruikt vanwege hun roeseffect. Daarentegen wordt hij ook onverschilliger en gaat zijn concentratievermogen achteruit. De interesse in seks kan kleiner worden. Bijverschijnselen kunnen zijn: hoofdpijn, een leeg gevoel, duizeligheid en somberheid. Gevolgen gebruik Veel voorkomende gevolgen van benzodiazepinegebruik zijn: Geestelijke en lichamelijke afhankelijkheid. Vertraging van de reactiesnelheid (kan leiden tot levensgevaarlijke situaties in het verkeer). Adem- of hartstilstand (zeker in combinatie met alcoholgebruik dit kan fatale gevolgen hebben). Overlijden (alcohol en benzodiazepines versterken elkaars verdovende effect). Gewenning Benzodiazepines kennen een snelle gewenning. Dat wil zeggen dat je steeds meer nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken. De effecten van benzodiazepines verschillen per persoon per dosis. In het begin wordt de gebruiker over het algemeen rustiger en kan hij beter slapen. Hij is minder nerveus en angsten spelen minder op

16 Ecodrugs en smartproducts Onder ecodrugs vallen alle van de natuur afkomstige producten met een hallucinerende werking. Smartproducts zijn een mix van verschillende natuurlijke en synthetische producten. Ecodrugs en smartproducts zijn te koop in smartshops. Ze worden vaak verward met smartdrugs. Smartdrugs zijn echter geneesmiddelen die voor ziekten als vergeetachtigheid, dementie en epilepsie voorgeschreven worden. Ecodrugs en smartproducts zijn populair. Hun naam eco (natuurlijk) en smart (slim) doet vermoeden dat ecodrugs en smartproducts redelijk onschuldig en zelfs gezond zijn. Toch zijn ecodrugs en smartproducts verre van onschuldig. Paddo s Paddo s paddestoelen met een hallucinerende werking zijn ecodrugs. Het zijn natuurlijke tripmiddelen. Ze kunnen zowel vers als gedroogd worden gegeten. Er kan ook thee van gezet worden. Psilocybine is de werkzame stof in paddo s en veroorzaakt het hallucinerende effect. Volgens de Opiumwet is psilocybine een verboden middel. Paddo s worden door heel verschillende mensen gebruikt. Jongeren gebruiken ze vaak om te experimenteren. Gevolgen gebruik Veel voorkomende risico s bij gebruik zijn: Vergiftiging. Overdosis (in combinatie met andere middelen en zelfs gewone levensmiddelen (!) kunnen onvoorspelbare en heftige effecten optreden). Uitputting. Hart- en vaatklachten. Andere gezondheidsklachten en psychische klachten. Voorbeelden Voorbeelden van ecodrugs zijn: paddo s, ephedra en kava-kava. Voorbeelden van smartproducts zijn: energydrinks en voedingssupplementen. Paddo s versterken bestaande gevoelens. Als de gebruiker blij is, kan hij euforisch worden. Echter, is hij wat depri of zit hij niet goed in zijn vel, dan kan hij in paniek raken. Voor jongeren die zichzelf nog niet zo goed kennen, kan het gebruik van paddo s een zeer nare ervaring worden. Paddo s veranderen de zintuiglijke waarneming. De gebruiker kan niet langer een goede inschatting maken van de werkelijkheid. Dit kan tot zeer gevaarlijke situaties leiden. De effecten van paddo s kunnen later terugkomen, zonder dat iemand heeft gebruikt (flashback). Werkingsduur De effecten van paddo s zijn na een half uur tot een uur te merken. Ze houden zo n drie tot zeven uur aan. Het piekeffect vindt meestal plaats tijdens de eerste twee uur. Gevolgen van paddogebruik De sterkte van paddo s varieert en de effecten zijn daardoor niet goed in te schatten. Iemand loopt dus altijd het risico op een te hoge dosis en daardoor een (te) heftig effect

17 Veel voorkomende gevolgen van paddogebruik zijn Psychoses en angstaanvallen (vooral een risico bij jongeren, die nog in ontwikkeling zijn en bij mensen met psychische en/of psychiatrische problemen). Bad trip of flippen. Flashback (weken, maanden of zelfs jaren na gebruik beleeft iemand de trip plotseling opnieuw). Maag-, lever- en nieraandoeningen. Gezondheidsrisico s tijdens de zwangerschap voor zowel moeder als kind. Gewenning Paddo s kennen een zekere lichamelijke gewenning. Dat wil zeggen, als iemand binnen een paar dagen opnieuw gebruikt, heeft hij meer nodig om hetzelfde effect te bereiken. Energydrinks Energydrinks zijn smartproducts. Het zijn frisdranken waarin pepmiddelen als cafeïne, guarana of taurine zijn verwerkt. Cafeïne is het meest voorkomende pepmiddel in energydrinks. Voorbeelden van energydrinks zijn RedBull en Xi. Energydrinks bevatten vaak veel suiker waardoor de gebruiker een extra oppepper krijgt. Energydrinks zijn populair onder alle lagen van de bevolking. Energydrinks peppen de gebruiker op en geven de gebruiker energie. Hij voelt zich minder moe en is alert. Zijn concentratievermogen wordt beter. Dit komt omdat de werkzame stoffen in energydrinks een stimulerende werking hebben op het centrale zenuwstelsel, de ademhaling en de hartspier. Hoge doseringen van de werkzame stoffen kunnen onrust, angst, slaapstoornissen en nervositeit veroorzaken. Werkingsduur Afhankelijk van lichaamsgewicht en dosering treden effecten binnen een kwartier na consumptie op. Deze houden ongeveer een uur aan. Gevolgen van gebruik Mogelijke gevolgen van het gebruik van energydrinks zijn: Hartritmestoornissen. Nervositeit, angst, onrust. Slaapstoornissen. Maag- en darmklachten. Gewenning De werkzame stoffen in energydrinks veroorzaken gewenning. Dat betekent dat je steeds meer nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken

18 Overige verslavingen Naast verslavingen aan middelen bestaan er ook andere verslavingen. We besteden hier onder andere aandacht aan gokverslaving, internet- en gameverslaving, seksverslaving en eetstoornissen. Gokken Nederland kent ongeveer mensen die wel eens spelen op een fruitautomaat. Zo n mensen gaan wel eens naar het casino. Nederland kent ongeveer gokverslaafden. De laatste tijd wint pokeren aan populariteit. Bij gokken is het belangrijk een onderscheid te maken tussen spelen waarbij je direct ziet dat je geld gewonnen hebt (fruitautomaat) of spelen waarbij je pas veel later merkt dat je iets gewonnen hebt (staatsloterij). Bij de eerste ben je eerder geneigd door te gaan en vaker te spelen. Gokverslaving is een sluipend proces. Een gokker heeft het eigenlijk niet in de gaten maar merkt op een gegeven moment dat hij niet meer buiten gokken kan. Gokkers kunnen redelijk eenvoudig veel geld verdienen en verliezen. Ze zijn vaak alleen gericht op het winnen. Dat maakt gokken populair en spannend. Winnen en verliezen gaan gepaard met veel emotie. Gokkers ervaren een enorme kick. Tijdens het gokken maakt de gokker de stof endorfine aan. Deze stof heeft een vergelijkbare werking als morfine. Hierdoor voelt de gokker zich heel prettig en verdoofd. Zodra hij deze stof niet meer aanmaakt, kan hij onthoudingsverschijnselen ervaren. Gevolgen van gokken Veel voorkomende gevolgen van gokken zijn: Pokeren Een vorm van gokken is het pokeren voor geld. Hulpverleners hebben alarm geslagen over de grote toename van het aantal mensen met geldproblemen, onder andere ten gevolge van het pokeren voor geld. Volgens de Pokerbond telt Nederland mensen die pokeren. Er is niet bekend hoeveel mensen daarvan verslaafd zijn. Hulpverleners hebben de minister van Volksgezondheid verzocht een onderzoek in te stellen naar de gevolgen van de pokerhype. Verwaarlozing werk, studie, sociale contacten. Financiële problemen, schulden. Laag zelfbeeld, schuldgevoelens, wanhoop. Rusteloosheid, irritatie, angst. Onthoudingsverschijnselen (hoofdpijn, vermoeidheid, trillen, zweten). Geestelijke afhankelijkheid

19 Internet De computer en het internet zijn niet meer weg te denken uit de hedendaagse samenleving. Vandaag de dag heeft 97 procent van de jongeren tussen elf en vijftien jaar thuis toegang tot het internet. MSN, chatten, Hyves, MySpace, weblogs en natuurlijk zijn maar een paar voorbeelden van veel gebruikte toepassingen. Hoewel het internet intensief gebruikt wordt, is het percentage compulsief internetgebruik het dwangmatig gebruik maken van internettoepassingen onder jongeren de laatste jaren gedaald. In 2007 heeft drie procent van de jongeren te maken met compulsief internetgebruik. Compulsief internetgebruik Bij compulsief internetgebruik gaat het meestal om een combinatie van internet en andere activiteiten, zoals: 1. Gamen (gameverslaving): het spelen van spellen op internet, Xbox, Nintendo of Playstation 2. Zoeken naar en bekijken van pornografie (seksverslaving): het bezoeken van pornografische websites en/of chatrooms 3. Mailen, chatten en bijhouden van profielsites. Internet is een veelgebruikt medium, dat is inmiddels duidelijk. Met de stijging van het internetgebruik stijgt echter ook het risico op compulsief internetgebruik. Internetgebruik wordt een probleem als de volgende dingen zich voordoen: Iemand heeft moeite om te stoppen met internetten. Iemand is continu met internet bezig, ook als hij niet achter de computer zit. Iemand voelt zich slecht als hij lang niet kan internetten. Er is dan sprake van compulsief internetgebruik. Activiteiten op het internet Jongeren ontplooien de volgende activiteiten op het internet: MSN en. MSN-Messenger is de meest gebruikte internetapplicatie. MSN is recent uitgebreid met video- en audiomogelijkheden. Meer jongeren zijn gaan MSN en maar het gemiddelde gebruik per week is gedaald. en. Surfen of zoeken naar informatie op het internet. Dit wordt door negen op de tien jongeren gedaan. Chatten op anonieme chatsites. Dit soort chatten is niet zo populair meer. Dit komt waarschijnlijk door de populariteit van MSN Messenger. Downloaden. Het wordt steeds gemakkelijker en populairder om muziek, films en foto s van het internet te downloaden. Bijhouden van profielsites (zoals Hyves, Habbo Hotel, CU2, Sugababes, Superdudes, MySpace). Dit wordt steeds populairder. Op een profielsite kun je een profiel over jezelf maken en onder andere vertellen over je hobby s en interesses. Weblog. Een weblog is een variant op de profielsites. Het is een soort elektronisch dagboek. Onder jongeren is een sterke afname merkbaar in het gebruik van weblogs. * Bron: Monitor Internet en Jongeren 2006 en 2007, IVO. Gevolgen van compulsief internetgebruik Veel voorkomende gevolgen van compulsief internetgebruik zijn: Verlies van sociale contacten en vriendschappen. Onverschilligheid ten opzichte van hobby s en familie. Slechte lichamelijke conditie en overgewicht (te weinig bewegen). Depressieve gevoelens, een laag zelfbeeld en eenzaamheid (onder andere door het verlies van sociale contacten en vriendschappen). Slechtere schoolprestaties

20 Seks Seksverslaving is iets waarover steeds meer en vaker geschreven en gepraat wordt. Veel mensen ook in christelijke kring kampen met problemen rondom seksualiteit. Steeds meer zijn seksverslaafd. Kort gezegd gaat het bij seksverslaving om een patroon van seksuele handelingen waarover iemand geen controle meer heeft. Zowel mannen als vrouwen kunnen seksverslaafd zijn. Seksverslaving kan zich uiten in het kijken naar pornografie, dwangmatige zelfbevrediging, en andere seksuele handelingen. Pornografie is in steeds meer vormen toegankelijk: via het internet, films, tijdschriften en televisie. Zowel geestelijk als lichamelijk kan iemand afhankelijk worden van het gevoel dat het verrichten van seksuele handelingen hem geeft. Geestelijk omdat hij steeds weer het gelukzalige gevoel wil ervaren, lichamelijk omdat hij de stoffen adrenaline en dopamine aanmaakt. Deze stoffen veroorzaken een prettig gevoel en kunnen verslavend werken. Iemand verdooft pijnlijke ervaringen en gevoelens. Maar ook: hij raakt geïsoleerd en eenzaam voor velen is seksverslaving een groot geheim. Relaties en vertrouwen gaan kapot. Ook de eigen identiteit en het zelfbeeld worden ernstig beschadigd. De seksverslaafde voelt zich schuldig omdat hij er niet mee kan stoppen. Achtergronden seksverslaving Seksverslaving kan verschillende achtergronden hebben: Verdoving van pijnlijke emoties en ervaringen. Schade in identiteitsvorming en zelfbeeld. Verwrongen beeld van seksualiteit. Gevolgen van seksverslaving Seksverslaving heeft diepgaande gevolgen voor verslaafden en hun omgeving. Veel voorkomende gevolgen van seksverslaving zijn: Je schuldig voelen (omdat je er niet mee kunt stoppen). Isolement en eenzaamheid (voor velen is seksverslaving een groot geheim). Verbroken relaties en vertrouwen. Ernstige beschadiging van zelfbeeld en identiteit. Seksualiteit en jongeren Het beeld van seksualiteit in de maatschappij beïnvloedt iemands denken en handelen. Media en mensen koppelen seksualiteit los van een relatie van liefde en trouw. Het is een ik-gerichte seksualiteit. Jongeren krijgen dit beeld van alle kanten mee. Seksualiteit is echter kostbaar, omdat het heel je wezen raakt. Het zit zo verweven met de persoonlijkheid, dat handelingen en/of gedachten erover diepgaande invloed hebben op je zelfbeeld en waardigheid. Geeft iemand zijn seksualiteit weg buiten een gezonde context, dan veroorzaakt dit schade op lichamelijk, emotioneel, geestelijk en sociaal vlak

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen Middeleninfo Alcohol Tabak Cocaïne Hasj Heroïne Paddo's Smartdrugs Speed Tripmiddelen XTC Alcohol Afhankelijkheid Gewenning Alcohol & Bij 'sociaal gebruik' kan er al sprake zijn van matige geestelijke

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET DRUGS 3 SOORTEN DRUGS 3 WAT DOEN DRUGS? 4 VERSLAAFD AAN DRUGS

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: ROKEN EN BLOWEN 3 GEWOONTEN 3 CONTRACT 4 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011 Programma vandaag 19:00 19:45 u Tactus Verslavingszorg Cijfers Middelen/gewoontes 19:45 20:00 u Pauze Pubers & Verslavingen Liska Vulperhorst Preventiewerker 21 maart 2013 20:00 20:45 u Stellingen 20:45

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

basisschool WWW.VOORKOM.NL

basisschool WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Inleiding 3 Les 1: Roken en Blowen 4 Roken: de werking 4 Lichamelijke en geestelijke verslaving 5 Blowen

Nadere informatie

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Programma Stellingen Geschiedenis van verslaving Wat zijn drugs? Fasen van gebruik Soorten middelen Effecten

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over drugs INHOUD pagina Colofon: Deze lesbrief hoort bij het drugspreventieproject

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Opvoedtips

Nadere informatie

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Programma Welkom bij Uw kind en genotmiddelen (hersen)ontwikkeling pubers Genotmiddelen Energydrinks Roken Alcohol en genotmiddelen Eef Hollman Adviseur Gezondheidsbevordering Indeling naar werking Wat

Nadere informatie

Liefde & Behang Wat is Youz? Jongerenmerk van Bouman GGZ Advies en behandeling voor jongeren met problemen op het gebied van alcohol, drugs, gokken of gamen. Youz is er ook voor ouders en de omgeving.

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Cannabis Opvoedtips Wat zijn genotmiddelen?

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie 1

Alcoholintoxicatie 1 Alcoholintoxicatie 1 Je hebt teveel alcohol gedronken en dit heeft dusdanige effecten op je lichaam gehad dat een opname in het ziekenhuis noodzakelijk was. Doordat je teveel gedronken hebt kan er van

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Wat zijn genotmiddelen? Stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken en om die reden worden gebruikt. Verdovend

Nadere informatie

versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1

versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1 versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1 Programma Inleiding Uitgaansdrugs en drank Gezondheidsrisico's Beïnvloedende risico's Acute situaties Eerste hulp EHbDu Educare Trimbos 2 Uitgaansmiddelen XTC Speed

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

01-03-12 XTC. Speed. Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Globaal effect: Stimulerend

01-03-12 XTC. Speed. Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Globaal effect: Stimulerend 01-03-12 versie EHBDu12p EHBDu Educare Trimbos 2012 Globaal effect: Stimulerend Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Gewenste werking: Toename energie Entactogeen 1

Nadere informatie

Combigebruik. De meest gestelde vragen

Combigebruik. De meest gestelde vragen Combigebruik. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - juni 2011 (herziene herdruk) - D/2011/6030/10

Nadere informatie

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis Inhoud To blow or not to Inleiding 1. Een psychose blow? Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose 2. Cannabis 3. Risico op een psychose door cannabisgebruik 4. Redenen om cannabis te gebruiken

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging

Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging Inhoudsopgave Wat zijn paddo s?... 3 Waar komen paddo s vandaan?... 3 Wat zit er in paddo s?... 4 Hoe gebruik je paddo s?... 4 Wat kun je voelen als je paddo

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Programma Inleiding Uitgaansdrugs Meest voorkomende klachten en zorg Acute situaties

Nadere informatie

Welkom. Ouders / verzorgers van Kinderen, jongeren Gemeente Vianen. Ton Bellemakers preventie

Welkom. Ouders / verzorgers van Kinderen, jongeren Gemeente Vianen. Ton Bellemakers preventie Welkom Ouders / verzorgers van Kinderen, jongeren Gemeente Vianen Ton Bellemakers preventie Centrum Maliebaan Instelling voor verslavingspsychiatrie in de provincie Utrecht. Centrum Maliebaan biedt zorg

Nadere informatie

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma

Nadere informatie

Presentatie DDu Ketencasus

Presentatie DDu Ketencasus Presentatie DDu Ketencasus Drank en Drugsincidenten in het uitgaanscircuit Reg. Ketencasusbespreking n Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker gezondheidswetenschapper (spoed)verpleegkundige n n Mass Gathering

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN

XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC? Bij XTC spreek op zijn Engels uit ecstasy in enge zin gaat het eigenlijk over het synthetische MDMA, de stimulerende en bewustzijnsveranderende werkzame stof die in de

Nadere informatie

lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met drugs 3 Verslaving in Nederland 3 Soorten drugs 3 Gewenning 5 Geestelijke Verslaving

Nadere informatie

De effecten, de risico s en de wet. Cover

De effecten, de risico s en de wet. Cover Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet NL Cover introductie Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet Iedereen komt wel eens in aanraking

Nadere informatie

Welkom. Middelen & Opvoeden Youz

Welkom. Middelen & Opvoeden Youz Welkom Middelen & Opvoeden Youz Wat is Youz? Jongerenmerk van Bouman GGZ Advies en behandeling voor jongeren met problemen op het gebied van alcohol, drugs, gokken of gamen. Youz is er ook voor ouders

Nadere informatie

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS / pagina eens oneens VIA INVOEGEN KOPTEKST EN VOETTEKST KUNT U DEZE TEKST WIJZIGEN / pagina 2 Cannabis/hasj is verslavend VIA INVOEGEN KOPTEKST EN

Nadere informatie

Heroïne. De meest gestelde vragen

Heroïne. De meest gestelde vragen Heroïne. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - december 2010 - D/2010/6030/30 concept Today De

Nadere informatie

Gevolgen van alcoholgebruik

Gevolgen van alcoholgebruik Gevolgen van alcoholgebruik Katwijk 7 februari 2008 Programma Trends in alcohol gebruik Effecten en risico s Gevolgen (bij jongeren) Mogelijke oplossingen Conclusies 1 Algemene trends bij jongeren Steeds

Nadere informatie

Thema-avond Alcohol en Drugs in het uitgaanscircuit. *Welkom. Roy Helgering

Thema-avond Alcohol en Drugs in het uitgaanscircuit. *Welkom. Roy Helgering *Welkom Inhoud: Inleiding Drank (alcohol) en Uitgaansdrugs Gezondheidsrisico s EHBO Inleiding Overmatig alcohol en drugs gebruik komt steeds vaker voor. In het uitgangscircuit wordt drugs vaak in combinatie

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?!

Dat doet mijn kind toch niet?! Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 17 maart 2016 marion.kooij@brijder.nl 088 3583 880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de

Nadere informatie

Uitgaan, Alcohol & Drugs. Charles Dorpmans Senior preventie Coördinator DIMS Noord-Brabant

Uitgaan, Alcohol & Drugs. Charles Dorpmans Senior preventie Coördinator DIMS Noord-Brabant Uitgaan, Alcohol & Drugs Charles Dorpmans Senior preventie Coördinator DIMS Noord-Brabant Genotmiddelengebruik na de oorlog Het recreatieve gebruik van genotmiddelen heeft vanaf ongeveer 1988 een enorme

Nadere informatie

Alcohol nuchter bekeken

Alcohol nuchter bekeken Alcohol nuchter bekeken Alcohol en kanker Vandaag zal kanker je misschien niet echt bezighouden. Het is wel een feit dat overdadig alcoholgebruik op termijn het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt.

Nadere informatie

XTC, cocaïne en speed

XTC, cocaïne en speed XTC, cocaïne en speed Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van XTC, cocaïne en speed gehoord. XTC, cocaïne en speed zijn drugs. Het is belangrijk om te weten wat XTC, cocaïne en speed met je doen. Dat

Nadere informatie

Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen

Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - december 2011 (herziene herdruk) -

Nadere informatie

drugs WWW.VOORKOM.NL

drugs WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met drugs 3 Verslaving in Nederland 3 Soorten drugs 3 Gewenning 5 Geestelijke Verslaving

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ROKEN 3 GEWOONTEN 3 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID 4 VERSLAAFD AAN

Nadere informatie

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik Associëren Novadic-Kentron Preventie, Voorlichting en Advies Workshop LVG 60 minuten Drugs Belevingswerelden Associëren drugs LVG Ø Impulsief Ø Hier & nu (gevoelig voor impulsen van dat moment) Ø Grenzeloos

Nadere informatie

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Programma Enkele cijfers over roken, drinken en gamen Jongeren en alcohol Andere drugs Enkele tips t.a.v. opvoeding en genotmiddelen Vragen en afsluiting

Nadere informatie

Health. 5h Roken 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zit er in een sigaret?

Health. 5h Roken 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zit er in een sigaret? 5h Roken 1 Dagelijks proberen in Nederland alleen al honderden mensen te stoppen met roken. Soms met succes maar vooral ook met ergernis en frustratie. De strijd tegen de sigaret of sigaar is geen makkelijke

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Alcohol, tabak en drugs tijdens de zwangerschap

Alcohol, tabak en drugs tijdens de zwangerschap Alcohol, tabak en drugs tijdens de zwangerschap V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - september 2012 (herziene herdruk)

Nadere informatie

Wat je moet weten over hasj en wiet

Wat je moet weten over hasj en wiet Wat je moet weten over hasj en wiet 1 2 Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj

Nadere informatie

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de klas en aan docenten) ABC gesprekken Aanwezig bij verschillende ZAT

Nadere informatie

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Kikid Het is als ouder jouw verantwoordelijkheid, dat je kind NEE kan zeggen tegen drank!

Nadere informatie

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's Nederlands Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland 1 opvattingen, feiten en risico's Bijna overal ter wereld... Bijna overal ter wereld gebruiken mensen alcohol, tabak en drugs. Voor de smaak

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 16 oktober 2012 marion.kooij@brijder.nl 023 5307400 www.twitter.com/brijderjeugd Hoeveel alcoholspelletjes kent u? Kingsen Boeren Zap een

Nadere informatie

Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag

Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag Programma Delictgedrag en middelengebruik jongeren Typen delictgedrag in relatie tot middelen(gebruik) Effecten middelengebruik samenleving Werking van

Nadere informatie

Jongeren geraken aan de drugs door slechte vrienden. Feit of fabel?

Jongeren geraken aan de drugs door slechte vrienden. Feit of fabel? Alle jongeren gebruiken cannabis. Feit of fabel? FABEL We krijgen vaak de indruk dat alle jongeren tegenwoordig aan de drugs zitten. Dat is niet zo. De meeste jongeren gebruiken nooit illegale middelen.

Nadere informatie

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Programma Soorten genotmiddelen Het puberbrein Genotmiddelen; Waterpijp Blowen Opvoeding Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering

Nadere informatie

V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan V e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen De Druglijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09 330 35 25 www.sosnuchterheid.org Anonieme Alcoholisten Vlaanderen

Nadere informatie

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen Voor vragen over alcohol, illegale drugs, gokken en medicijnen: De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09

Nadere informatie

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul HASJ EN WIET Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Het roken van tabak met hasj of wiet heet blowen. Ik blow niet. Ik gebruik medicijnen. Dan kan het

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u of uw familielid is een depressie vastgesteld. Hoewel relatief veel ouderen last hebben van depressieve klachten, worden deze niet altijd als zodanig herkend. In deze folder

Nadere informatie

LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING

LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING LESBRIEF OVER DRUGS EN DRUGSVERSLAVING UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief: drugs en drugsverslaving Colofon: INHOUDSOPGAVE pagina Inleiding 2 Verslaving

Nadere informatie

Waarom iemand borderline heeft, is niet helemaal duidelijk. Iemand kan borderline krijgen als hij:

Waarom iemand borderline heeft, is niet helemaal duidelijk. Iemand kan borderline krijgen als hij: Gedrags en persoonlijksheidsstoornissen. Psychose Wat moet je weten over psychose? Iemand die een psychose heeft, ziet zichzelf en anderen niet zoals ze echt zijn. Soms ziet hij ook dingen die er niet

Nadere informatie

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Controle Onlangs is door een grote opdrachtgever van STAR OGP een drugscontrole gehouden onder alle aanwezigen (dus medewerkers van diverse

Nadere informatie

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten

Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Wat je moet weten over roken voor, tijdens en na de zwangerschap Longziekten Beter voor elkaar 2 Roken als je zwanger probeert te worden Minder vruchtbaar Roken maakt vrouwen en mannen minder vruchtbaar.

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Verslaafden zijn agressief of lijkt dat maar zo? Dr. Eric Blaauw Forensisch GZ psycholoog Senior onderzoeker

Verslaafden zijn agressief of lijkt dat maar zo? Dr. Eric Blaauw Forensisch GZ psycholoog Senior onderzoeker Verslaafden zijn agressief of lijkt dat maar zo? Dr. Eric Blaauw Forensisch GZ psycholoog Senior onderzoeker Verslaafden zijn agressief of lijkt dat maar zo? Link verslaving en agressie? Wat is verslaving?

Nadere informatie

lesbrief drugs WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL

lesbrief drugs WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL inhoud LES ENNISMAKING MET DRUGS VERSLAVING IN NEDERLAND SOORTEN DRUGS GEWENNING GEESTELIJKE VERSLAVING LICHAMELIJKE VERSLAVING ONTHOUDINGSVERSCHIJNSELEN THUISOPDRACHTEN LES

Nadere informatie

Speed. De meest gestelde vragen

Speed. De meest gestelde vragen Speed. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - oktober 2012 (herziene herdruk) - D/2012/6030/ D/17

Nadere informatie

Eetstoornissen. Mellisa van der Linden

Eetstoornissen. Mellisa van der Linden Eetstoornissen Mellisa van der Linden Inhoud Hoofdstuk 1: Wat houdt een eetstoornis in? Hoofdstuk 2: Welke eetstoornissen zijn er? Hoofdstuk 3: Wat zijn bekende oorzaken voor een eetstoornis? Hoofdstuk

Nadere informatie

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK Achternaam bij vrouwelijke cliënten meisjesnaam Geboortedatum Cliëntnummer Datum interview d d m m d d m m 1. Naam interviewer 2. 3. Interview is niet volledig afgenomen want:

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3

Patiëntenvoorlichting Verloskunde. Roken en zwangerschap. Inhoudsopgave. Als je zwanger probeert te worden 2. Als je zwanger bent 3 Patiëntenvoorlichting Verloskunde Roken en zwangerschap Inhoudsopgave Als je zwanger probeert te worden 2 Als je zwanger bent 3 Na de zwangerschap 5 Stoppen met roken 6 Tips om te stoppen 7 Hulp bij het

Nadere informatie

ZOEK de risico s van DRUGS

ZOEK de risico s van DRUGS ZOEK de risico s van DRUGS Tabak Cannabis Alcohol Medicijnen Amfetamines en andere ZOEK de risico s van DRUGS De Sleutel De Sleutel is de grootste organisatie in België die ondersteuning, zorg en preventie

Nadere informatie

Hoe gaat het met je? Antwoorden op vragen over alcohol, drugs en psychische gezondheid. Landelijk Expertise centrum Dubbele Diagnose, 2014

Hoe gaat het met je? Antwoorden op vragen over alcohol, drugs en psychische gezondheid. Landelijk Expertise centrum Dubbele Diagnose, 2014 Hoe gaat het met je? Antwoorden op vragen over alcohol, drugs en psychische gezondheid Landelijk Expertise centrum Dubbele Diagnose, 2014 Wat kan ik in deze folder vinden? In deze folder worden veelgestelde

Nadere informatie

Wat is xtc? DE BELGISCHE WET XTC VROEGER ...EN NU. drugs abc xtc

Wat is xtc? DE BELGISCHE WET XTC VROEGER ...EN NU. drugs abc xtc drugs abc xtc MDMA de actieve stof in xtc werd in de jaren tachtig populair als uitgaansdrug. Xtc is, tot op de dag van vandaag, nog steeds de meest populaire illegale uitgaansdrug. Toch is het gebruik

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR? Stoppen met roken, het Vlietland Ziekenhuis helpt

BENT U ER KLAAR VOOR? Stoppen met roken, het Vlietland Ziekenhuis helpt Polikliniek Longgeneeskunde BENT U ER KLAAR VOOR? Stoppen met roken, het Vlietland Ziekenhuis helpt STOPPEN MET ROKEN Langzamerhand weet iedereen dat roken een ongezonde gewoonte is. Roken speelt een belangrijke

Nadere informatie

XTC. Speed. Cocaïne. Smartshopproducten. Cannabis. Alcohol GHB

XTC. Speed. Cocaïne. Smartshopproducten. Cannabis. Alcohol GHB 1 XTC Speed Cocaïne Smartshopproducten Cannabis Alcohol GHB 2 Verhoogde hartfrequentie Versnelde ademhaling Verhoogde bloeddruk Verhoogde lichaamstemperatuur Vergrote pupillen Verhoogde reflexen Verwardheid

Nadere informatie

Dope. 5d Drugs en drugsgebruik 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zijn drugs? Waar komen drugs vandaan?

Dope. 5d Drugs en drugsgebruik 1. Theorieboek. TFG Hellegers 18-5-2013. Wat zijn drugs? Waar komen drugs vandaan? 5d Drugs en drugsgebruik 1 Wat zijn drugs? We hebben het nu wel de hele tijd over drugs, maar wat zijn drugs nu eigenlijk? Drugs zijn stoffen die, onze hersenen prikkelen en ons denken, voelen en waarnemen

Nadere informatie

Cursus. Preventie van Drugs, Tabak, en Alcohol misbruik door een goede opvoeding

Cursus. Preventie van Drugs, Tabak, en Alcohol misbruik door een goede opvoeding Commentaar op gekozen oplossing feit cases thema 1 Pagina 1 / 150 (30-07-13) Cursus Preventie van Drugs, Tabak, en Alcohol misbruik door een goede opvoeding Document met de commentaar op de gekozen oplossing

Nadere informatie

Programma. Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen

Programma. Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen Eelco de Gries & Nienke de Waard Afd. Voorlichting en Preventie Friesland Programma Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen 1 Onderzoek Iedereen gebruikt drugs!

Nadere informatie

Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD)

Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD) Periodieke beenbewegingen van de slaap periodic limb movement disorder (PLMD) Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 1160 Wat zijn periodieke beenbewegingen van de slaap? Bij periodic limb movement

Nadere informatie

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 WWW.VOORKOM.NL V.S.O. Roken stoer? Stoppen is sterker! LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief Over Roken V.S.O. Colofon: Deze lesbrief hoort

Nadere informatie

lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief roken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met roken 3 Meer of minder rook? 3 Roken en jouw gezondheid 4 Roken en verslaving 5

Nadere informatie

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding Floris Munneke Anita van Stralen Programma Trends Invloeden op het kind Wat vindt u? Het gesprek met uw kind Verwijsmogelijkheden Wat roept het onderwerp

Nadere informatie

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen Drugs Brussels Aviation Medical Brussels Airport Building 26 1930 Zaventem Tel: +32 (0)2 416 22 70 Fax: +32 (0)2 416 22 71 Email: info@brusselsaviationmedical.be Web: www.brusselsaviatonmedical.be 1. DRIE

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs.

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs. Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs. 28 januari 2014 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd 30-01-2014 Marion Kooij Brijder Verslavingszorg

Nadere informatie

ALCOHOL, DRUGS, ROKEN & MEDICIJNEN

ALCOHOL, DRUGS, ROKEN & MEDICIJNEN Voo Click icon to add picture Praktijk Veiligheids Instructie ALCOHOL, DRUGS, ROKEN & MEDICIJNEN ASSET INTEGRITY PARTNER PAGE 1 Inhoud voorwoord Voorlichting alcoholgebruik Voorlichting drugsgebruik Voorlichting

Nadere informatie

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut Nee tegen alcohol (en drugs) schade Bert Vinken Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg Programma 19.30 uur 20.30 uur 20.45 uur 21.30 uur Presentatie Pauze vraag en antwoord Einde Drugs Definities

Nadere informatie

Signaleren & Bespreken

Signaleren & Bespreken Signaleren & Bespreken HIER KOMT NOG EEN FOTO! Help! Mijn kind gaat uit! Hoe signaleer ik druggebruik bij mijn kind? Hoe signaleer ik problematisch gebruik bij mijn kind? En wat als blijkt dat..? Op tijd..

Nadere informatie

Voorwoord 3. 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4. 2.

Voorwoord 3. 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4. 2. INHOUDSOPGAVE Voorwoord 3 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4 2. De spelregels 6 3. Spelkaarten 7 3.1 Wat weet jij? 7 3.2 Wat doe jij? 10

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

lesbrief basisschool WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL

lesbrief basisschool WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL inhoud INLEIDING TEST JEZELF LES 1: ROKEN EN BLOWEN ROKEN: DE WERKING LICHAMELIJKE EN GEESTELIJKE VERSLAVING BLOWEN EN ANDERE DRUGS HASJ EN WIET: WAT WEET JE WEL, WAT NIET? FABELS

Nadere informatie