Historie van Whiplash.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Historie van Whiplash."

Transcriptie

1 Historie van Whiplash. Eerste openbaring. In 1928 was er een orthopedisch chirurg welke op een meeting van medisch specialisten in Chicago een acht tal gevallen ter spraken bracht, om de aanwezige leden van de medische raad te vragen wat er in Gods naam was gebeurd met deze gewonde personen. Later kreeg hij enorm spijt dat hij het bij hen onder de aandacht had gebracht onder de naam "Whiplash letsel" omdat het ten negatieve gebruikt werd. Hij heeft nooit de naam "Whiplash Letsel" openlijk benoemd, desondanks verspreide deze zich over het land en werd een dagelijks gebruikte benaming welke uiteindelijk overgenomen werd door elke leek, de overheid en de psycholoog. Eerste waarnemingen. Nu denkt iedereen dat "Whiplash letsel" ten onrechte in 1928 voor het eerst bekend werd. Maar men gaat daar dan voorbij aan het feit dat Whiplash letsel al véél eerder ontdekt was, maar niet als zijnde een volksziekte maar als een beroepsziekte genaamd Railway Spine! In 1866 geeft Erichsen lezingen over Railway Spine als een blessure en publiceerde zijn beroemde tekst in het volgende jaar. Erichsen was een Britse chirurg, geboren in Copenhagen en afkomstig van een wel gesitueerde familie. Hij is opgeleid tot chirurg aan het University College in London, welke als eerste in opdracht een vergaand onderzoek naar de toename van meldingen van klachten nadat in 1871 door de Prussian Railway een vergoeding was ingesteld voor opgelopen letsel tijdens werkongevallen, zo maakte Regler in 1879 bekend. Erichsen had zijn onderzoeken echter niet alleen tot de spoorwegen beperkt maar onderzocht ook andere gevallen waar spraken was van beschadiging van het zenuwstelsel en publiceerde dat in 1864 Verdere verloop. Erichsen was van mening dat kleine verwondingen van het hoofd en de wervelkolom kan leiden tot ernstige invaliditeit als gevolg van 'moleculaire disarrangement' of bloedarmoede van het ruggenmerg. Hij werd beschouwd als een gezaghebbende figuur in de tijd en zijn tekst en andere publicaties werden vaak aangehaald in de rechtbank. In 1882 publiceerde hij in Concussion of the Spine : Zenuw Shock en andere onbekende verwondingen van het zenuwstelsel in de klinische en medisch-juridische aspecten. Erichsen en andere artsen waren van mening dat de klachten in de wervelkolom waren te wijten aan de te hoge snelheid (ongeveer 30 mph) van de treinen en dat het menselijk lichaam niet kan omgaan met snelheden zo snel als dat. Vanwege de statuur van Erichsen publicaties, werd de toestand van Railway Spine vaak aangeduid als 'Erichsen s Disease (aandoening)'.

2 Later in 1886 publiceert Erichsen zijn theorie van de spinale hersenschudding als de oorzaak van Railway Spine, maar het ontbreekt aan bewijs om zijn theorie te ondersteunen. Strümpell komt in 1888 met de verklaring dat Railway Spine gezien moet worden als een traumatische neurose in plaats van een lichamelijk letsel. Traumatische neurose vervangt Railway spine als de diagnostische term in de periode van 1900 tot Stilte. Een behoorlijke tijd viel er stilte rond het whiplash verhaal tót in 1890 Breuer en Freud de term "traumatische neurose" als een voorbeeld van conversie hysterie. Hun visie was dat het opgelopen psychisch trauma (hersenschudding), door werkte op het zenuwstelsel, welke vervolgens daar door abnormale overgevoeligheid veroorzaakt. Deze zenuw dislocatie leid tot een vorm van verhoogde beïnvloedbaarheid welke kan leiden tot een omzetting van affectieve excitatie in een disfunctionele toestand van het zenuwstelsel. De pijn en andere somatische symptomen werden beschouwd als het gevolg van het mechanisme. Zij veronderstelde dat de pijn als zenuwpijn gezien moet worden en in concept als 'hallucinatie' van de pijn zou zijn, die het gevolg is van de reactie van de geest om levendige ideeën boven abnormale prikkelbaar pijnbanen stelt. Hun werk (de vraag) of dit hyperexciteerbare toestand psychisch was in de natuur of een onderliggende fysieke toestand van het zenuwstelsel, bleef onopgelost. Freud school. De "Freud" school voor psychoannalise was op haar hoogtepunt aan het eind van de 18e eeuw en begin van de 19e eeuw. Deze invloedrijke school ge-herkwalificeerd hysterie als psychoneurose. In hun paradigma, zintuiglijke symptomen zoals pijn of overgevoeligheid en motorische stoornissen, zoals krampen, spasmen en contracturen waren de kenmerken van deze 'conversie hysterie'. In het begin van de twintigste eeuw, is een dergelijke chronische post-traumatische pijn aan de wervelkolom in het spoor wervelkolom meestal gediagnosticeerd als een traumatische neurose. De diagnoses werden meestal ondergebracht bij ofwel neurasthenie of hysterie. Door het begin van de twintigste eeuw de diagnose van "Railway Spine" werd zelden vermaakt als een specifieke entiteit. Neurasthenie betekent 'gebrek aan daadkracht' en werd een populaire diagnostische entiteit. Het begrip zenuwkracht en reflex werd gebruikt om het verband tussen lichamelijke dysfunctie en mentale processen te verklaren. Men veronderstelde dat de onderliggende pathofysiologie verband hield met gebrek in kwaliteit of verslechtering in de kwaliteit van het zenuwweefsel, vandaar de uitputting van de patiënt en de morbide sensaties en verschijnselen die daarop volgde. Charcot oordeel dat de toestand van de zenuwen na spoorwegongevallen gewoon een uiting van hysterie was en het gevolg zou zijn van 'psycho-nerveuze commotie'. Invloed 1e wereldoorlog. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd een whiplash mechanisme letsel erkend in testpiloten van de Amerikaanse marine. McIntyre merkte na de Eerste Wereldoorlog op, dat de marine hun vliegtuigen

3 van de dekken van slagschepen en kruisers lanceerde middels de katapult-methode. De werking/gevolgen hier van zijn nu goed begrepen, maar, in die dagen was de piloot niet goed beschermd. Dankzij de gewelddadige kracht van het af schieten en de daar bij vrij komende krachten de cervicale wervelkolom was groot genoeg om een black-out van enkele seconden te veroorzaken en er hebben zich dan ook ongevallen voorgedaan die ongetwijfeld het gevolg waren van het whiplash effect. Vroege 20e eeuw Hoewel af en toe meldingen van nekletsel ten gevolgen van auto-ongevallen ontstonden in de vroege twintigste eeuw, ware autofabrikanten niet snel om de onderlinge relatie te erkennen en hoofdsteunen werden dan ook niet standaard geplaats totdat de jaren Marshall in 1919 meldde de eerste gevallen van nekletsel ten gevolgen van milde of lage impact auto-ongevallen en merkte op dat er sprake was van een 'normale cervicale wervelkolom Xrays bij de gewonde patiënten.' Marshall adviseerde behandeling met orthopedische ondersteuning, manipulatie, oefeningen en fysiotherapie. Andere mogelijke remedies waar onder elektriciteit, vochtige warmte en stralingswarmte. Whiplash! Het eerste gebruik van de term 'whiplash' was door Crowe in 1928 op een symposium van de westerse Orthopedische Vereniging in San Francisco. Crowe maakt melding van acht gevallen van nek letsel als gevolg van auto-ongevallen. Hij gebruikte de term whiplash als een beschrijving voor de beweging welke de oorzaak zou zijn van een zweep-achtig effect, te vergelijken met het klappen van een zweep. Het symposium van 1928 werd niet gepubliceerd en het eerste gebruik van de term whiplash, was in de pers in 1945 door Davis. In zijn artikel van 1945, verklaarde hij 'beginnen met het feit dat de grote meerderheid van de verwondingen van de cervicale wervelkolom zijn in de aard van een whiplash, en de betekenis van de term whiplash als hyperflexie gevolgd door spontane extensor terugslag te aanvaarden, het karakter van een grote verscheidenheid aan verwondingen van dit deel van de wervelkolom wordt begrijpelijk. ' De term whiplash werd alom aangenomen en verscheen in de 4e editie van de tekst, Het beheer van fracturen, ontwrichtingen en verstuikingen door Key en Conwell in Een sectie is geschreven door Davis, waarin hij stelde dat de meerderheid van deze verwondingen veroorzaakt werden door frontale botsingen bij auto-ongevallen. LET WEL; HOE kan het dat de meerderheid aan specialisten en behandelaren nóg steeds durven te beweren dat whiplashletsel ALLEEN bij frontale ongevallen kan ontstaan terwijl in 1946 al gesproken word van "meerderheid", dus niet "alle". (dit even ter zijde) Verwarring. In 1953 word door Gay en Abbott geconstateerd dat het grootste aantal letsels ontstonden door een kop-staartbotsing. Aanvankelijk werd het mechanisme van de whiplash door een aanrijding onterecht toegeschreven aan acute buiging ten gevolgd van een verrekking (uitrekking). Zij wees

4 hierbij naar een reeks van 50 patiënten die 'karakteristiek" voldeden, echter deze patiënten waren meer gehandicapte en bleven langer gehandicapten dan verwacht, gezien het milde karakter van het ongeval.' In 1955 rapporteerde Severy een serie aanrijdingen van achteren met behulp van poppen en het gebruik van high-speed fotografie. Hij identificeerde zo exact mogelijk de opeenvolging van blessures in whiplash als hyperextensie van de nek, gevolgd door buiging. Hij bestudeerde de op papier waar genomen resultaten, 'in tegenstelling tot de meeste types van botsingen, resulteert de aanrijding vaak in lichte schade auto met grote lichaam letsel. Ook in tegenstelling tot de meeste schadeveroorzakende ongevallen, is er over het algemeen geen zichtbaar teken van letsel bij het van achter aangereden slachtoffer. In 1943 proberen Smith en Solomon in een gezamenlijke publicatie om de kwestie van compensatie op te lossen voor traumatische neurose. Huidige ontwikkelingen. (niet geheel onbesproken zie ) Hoewel in de twintigste eeuw een groter begrip van de whiplash-mechanisme is ontstaan, blijft omstreden. In een follow-up studie van 144 patiënten die naar een ziekenhuis afdeling spoedeisende hulp kwamen, deed 81% een beroep op compensatie. Whiplash worden vaak gediagnosticeerd met de incidentie van verzekeringsclaims voor whiplash ongeveer 1 per duizend inwoners per jaar. Echter niet alle personen die betrokken zijn bij auto-ongevallen ontwikkelen symptomen en degenen die daar wel mee te maken krijgen, daar herstellen de meeste alsnog van. Na een acuut letsel is ongeveer 80% binnen 12 maanden hersteld. Van langdurigere patiënten, is ongeveer vijf procent daadwerkelijk zwaar getroffen en het is deze groep patiënten die een uitdagende behandeling nodig hebben. Quebec Task Force In 1995, openbaarde de Quebec Task Force (QTF) een werkdefinitie en criteria voor whiplash en whiplash-geassocieerde aandoeningen (WAD), die whiplash en het beheer ervan geherdefinieerd. De taskforce werd gesponsord door de Societe de l'assurance automobile du Quebec, de openbare autoverzekeraar in Quebec, Canada. Whiplash werd gedefinieerd als 'een acceleratie-deceleratie mechanisme van de energie overgedragen aan de nek die kunnen voortvloeien uit een aanrijding van de achterkant of een aanrijding van opzij, voornamelijk in motorvoertuigen botsingen, maar ook van duikongevallen, en van andere ongelukken.' De energieoverdracht kan leiden tot bot of zacht weefsel (soft tissue) letsel (whiplash), wat weer kan leiden tot een grote reeks klinische manifestaties

5 (whiplash geassocieerde aandoeningen - WAD). Whiplashpatiënten zijn ook ingedeeld op basis van de ernst van de klachten en symptomen. De QTF - WAD classificatiesysteem bestaat uit vijf niveaus: WAD-0 = geen pijn in de nek klachten, geen lichamelijke tekenen WAD-1 = nekpijn klachten, alleen stijfheid of gevoeligheid, geen andere lichamelijke tekenen WAD-2 = nek klachten en aandoeningen van het bewegingsapparaat tekenen (verminderde bereik van de beweging en punt tederheid) WAD-3 = nekklachten en neurologische symptomen (zwakte, zintuiglijke en reflex veranderingen) WAD-4 = nekklachten met breuk en / of dislocatie. Uit studie's wereldwijd bleek opmerkelijk genoeg dat Whiplash ongevallen vrij uniform voorkomen, tussen per inwoners. De meest voorkomende symptomen presenteren na motorvoertuig botsing van dit type zijn nekpijn (88-100%) en hoofdpijn (54-66%). Andere vaak gemelde symptomen zijn onder meer pijn in de schouder, arm pijn, gevoelloosheid en paresthesie, visuele en auditieve klachten en duizeligheid. Whiplash mechanisme. Experimentele studies op dieren en menselijke kadavers hebben een verscheidenheid aan verwondingen van het bewegingsapparaat onthuld. Deze variëren van scheuring in spier- en ligament tot kleine micro-breuken of groter fracturen van wervel. Radiologische studies geven echter aan dat fracturen zeldzaam als gevolg van ongecompliceerde whiplash zijn. Uitgebreid onderzoek heeft geleid tot een focus op de zygapophyseal (facet) verbindingen in de productie van pijn en dysfunctie bij whiplash. Experimenten met gezonde vrijwilligers hebben aangetoond dat een botsing van achter, de onderste halswervel een verschuiving ondergaan maar zonder dat dit tot een eenduidige conclusie leid. Deze beweging zorgt ervoor dat de wervels eerder van elkaar komen en de zygapophyseal gewrichten nader beïnvloeden. Het letsels ten gevolge van deze kracht zijn waarschijnlijk scheuring in de anterieure annulus fibrosis en fracturen of kneuzingen van de zygapophyseal gewrichten. Dergelijke letsels zijn aangetoond in post-mortem studies van slachtoffers van motorvoertuig crashes. Het blokkeren van de sensorische zenuwen die deze gewrichten innerveren heeft consequent een reductie van symptomen in 50% van de patiënten met chronische whiplash pijn. De segmenten die het meest worden getroffen zijn de C5 / 6 en C2 / 3. Bij patiënten met chronische hoofdpijn als dominante klacht na whiplash, kan de bron van de pijn worden herleid tot / 3 zygapophyseal verbindingen C2 in de meeste gevallen. Hoewel zygapophyseal gewrichtspijn wordt beschouwd als de basis van de chronische nekpijn na whiplash zijn, kan niet middels klinisch of medische beeldvorming gediagnosticeerd worden. De diagnose berust op beeldvorming geleid diagnostische blokken van een gewricht of de mediale

6 zenuw tak. Bij patiënten die reageren op de blokken met plaatselijke verdoving en hydrocortison, kan meer permanente controle van de pijn worden bereikt met percutane radiofrequente neurotomy. Behandeling. Routine behandeling van cervicale letsels omvat rust, analgetische en anti-inflammatoire geneesmiddelen. Soms spierverslappers en het gebruik van een halskraag aanbevolen. Er zijn weinig prospectieve studies conservatieve wijzen van behandeling bij deze aandoening. Algemeen vroege mobilisatie van de hals met gebruikmaking van het Maitland methode, gevolgd door hals spieroefeningen kan met betere resultaten geassocieerd worden dan het gebruik van cervicale kraag voor langere intervallen en rust. Fysiotherapie en zygapophyseal gewrichtsmobilisatie worden vaak gebruikt, maar een recente studie had geen extra voordeel van cervicale tractie getoond. Behandeling voor de posttraumatische hoofdpijn kan analgetica en niet-steroïdale antiinflammatoire geneesmiddelen omvatten. Patiënten kunnen gevoeliger zijn voor hoofdpijn bij overmatig gebruik van pijnstilling en voorzichtigheid moet worden betracht met alle pijnstillende middelen, maar vooral codeïne-bevattende verbindingen. Tricyclische antidepressiva worden vaak gebruikt voor chronische spanningshoofdpijn in verband met de whiplash aandoening. Psychische nood is ook gebruikelijk na een whiplash en is secundair aan de chronische pijn. De opvatting dat de chronische pijn in de nek het gevolg is van een schadevergoeding neurose of malingering voor financieel gewin is uitgedaagd door de vele gepubliceerde studies en reviews. Niettemin kan de stress tijdens het proces worden verminderd door het adviseren en het aanbieden van een passende behandeling door de behandelend arts. Risico vermindering auto branch. De focus van de preventie van whiplash heeft zich toegespitst op auto-ontwerp van de zitting en het gebruik van hoofdsteunen (al is de naam hoofdsteunen eigenlijk een beetje ongelukkig gekozen). Helaas is het schade verminderend effecten van hoofdsteunen erg bescheiden geweest, ongeveer 5-10%. Verbeteringen in het ontwerp van autostoelen met een betere energie-absorptie kan extra voordelen bieden. Sommige fabrikanten hebben actieve apparaten in hun producten geïmplementeerd welke een grotere bescherming tegen whiplash zouden moeten bewerkstelligen. Of deze toepassingen daadwerkelijk een aanzienlijke vermindering van het risico bieden, is onduidelijk gezien het tegenstrijdig bewijs uit verschillende studies. In tests uitgevoerd door het Zweedse National Road Administration mbt bescherming tegen whiplash door deze apparaten gaf geen garantie tegen schade, terwijl een aparte studie gerapporteerd in het Journal of Trauma vond dat actieve hoofdsteun het risico op nekletsel met 75% verminderde bij aanrijdingen van achteren.

7 SLOT: De geschiedenis van whiplash toont aan dat er weinig andere letsels zo veel discussie oproept als het hele whiplash gebeuren. Er is een lange discussie over de fysieke of psychologische basis van deze aandoening en zijn voorloper, Railway Spine geweest. De achtergrond van een proces is in veel gevallen erg omstreden. Plausibele verklaringen afgeleid van onderzoek benadrukken des ondanks de rol van zygapophyseal gewrichten in de generatie van chronische pijn, en whiplash heeft zich ontwikkeld als een erkende letsel, voornamelijk in auto-ongevallen welke aangepakt zou kunnen worden met de juiste behandelingen, volgens Quebec Task Force. Ondanks dat hun rapportage als leidend gezien en gevolgd word, is daar wel de nodige kritiek op te leveren, wat geheel niet verwonderlijk is, aangezien zij gesponsord zijn destijds met verzekeringsgelden. Correspondentie aan Dr Don Todman Brisbane Clinic 79 Wickham Tce Brisbane QLD, 4000, AUSTRALIË Auteur Informatie DH Todman, MA FRACP FRCP Consultant Neuroloog, School of Medicine, University of Queensland Vertaling en publicatie Copyrighted; Lotgenotenwijzer NL

Inleiding. Whiplashletsel

Inleiding. Whiplashletsel Een whiplashletsel Deze folder is voor u bestemd wanneer u: recent een ongeluk heeft gehad waarbij uw hoofd een whiplashbeweging heeft gemaakt bij de huisarts of op de afdeling Spoedeisende Hulp van het

Nadere informatie

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N.

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven Uitgave 2013 C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. 2013 by Euro Books Uitgegeven door Euro Trans Lloyd Kaleshoek 8 8340 Damme

Nadere informatie

Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS)

Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS) Centrum voor Revalidatie Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS) Het verloop, de symptomen en de behandeling Centrum voor Revalidatie Inleiding Uw arts heeft bij u de diagnose Complex Regionaal Pijn Syndroom

Nadere informatie

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Fysiotherapie na acceleratie

Nadere informatie

It s Only Natural. Chapter V. Whiplash

It s Only Natural. Chapter V. Whiplash It s Only Natural Chapter V Whiplash Voorwoord door whiplashinformatie.nl Dit stuk is geschreven door Dr. Gerald Poesnecker. Hij begon vijfenveertig jaar geleden zijn professionele loopbaan in Seattle,

Nadere informatie

Ingeklemde zenuw in de pols. Carpal tunnel syndroom

Ingeklemde zenuw in de pols. Carpal tunnel syndroom Ingeklemde zenuw in de pols Carpal tunnel syndroom Inhoudsopgave Wat is het carpal tunnel syndroom... 1 Waardoor wordt het veroorzaakt... 2 Klachten... 2 Diagnose... 3 Behandeling... 3 Tot slot... 5 Wat

Nadere informatie

Whiplash. Chirurgie. Beter voor elkaar

Whiplash. Chirurgie. Beter voor elkaar Whiplash Chirurgie Beter voor elkaar 2 Behalve door aanrijdingen van achteren kan een whiplash ontstaan door: Een aanrijding alleen van voren of opzij, en kettingbotsingen. Sportongelukken (een val tijdens

Nadere informatie

Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er ge

Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er ge LEKENSAMENVATTING Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er geen duidelijke medische verklaring

Nadere informatie

Dry Needling. Informatie voor patiënten

Dry Needling. Informatie voor patiënten Dry Needling Informatie voor patiënten Wat is dry needling? Dry needling is een nieuwe behandelmethode van de fysiotherapeut. Door middel van een speciale techniek worden spieren aangeprikt en raken op

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Patiënteninformatie Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Informatie over mobilisatie na een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Nekhernia. Neurologische behandeling. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Nekhernia. Neurologische behandeling. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Nekhernia Neurologische behandeling Informatie voor patiënten F0998-3111 maart 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

1 Epidemiologie van multipel myeloom en de ziekte van Waldenström

1 Epidemiologie van multipel myeloom en de ziekte van Waldenström 1 Epidemiologie van multipel myeloom en de ziekte van Waldenström Dr. S.A.M. van de Schans, S. Oerlemans, MSc. en prof. dr. J.W.W. Coebergh Inleiding Epidemiologie is de wetenschap die eenvoudig gezegd

Nadere informatie

Kinderen met hoofd-/hersenletsel

Kinderen met hoofd-/hersenletsel Patiënteninformatie Kinderen met hoofd-/hersenletsel 1234567890-terTER_ Kinderen met hoofd-/hersenletsel U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor meer informatie over hoofd-/hersenletsel bij uw kind.

Nadere informatie

Conservatieve behandeling van lage rugklachten

Conservatieve behandeling van lage rugklachten 6074p ORT.039/1209.CV Zorgcommunicatie www.amphia.nl Conservatieve behandeling van lage rugklachten Wervelkolom Orthopedie Inleiding Deze folder geeft u meer informatie over uw lage rugklachten, welke

Nadere informatie

Conservatieve behandeling van lage rugklachten

Conservatieve behandeling van lage rugklachten Conservatieve behandeling van lage rugklachten Wervelkolom Orthopedie Inleiding Deze folder geeft u meer informatie over uw lage rugklachten, welke u met uw behandelend orthopeed besproken heeft. Anatomie

Nadere informatie

Percutane vertebroplastiek

Percutane vertebroplastiek Percutane vertebroplastiek Inleiding Patiënten die wervelbreuken hebben ten gevolge van osteoporose, hebben vaak veel last van rugpijn. In enkele gevallen is er ook sprake van neurologische uitval. Vroeger

Nadere informatie

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Zoals beschreven in hoofdstuk 1, is artrose een chronische ziekte die vaak voorkomt bij ouderen en in het bijzonder

Nadere informatie

Licht Traumatisch. adviezen na een hernia-operatie. Hoofd-/Hersenletsel. (LTH, hersenschudding) Spoedeisende Hulp (SEH) ZorgSaam

Licht Traumatisch. adviezen na een hernia-operatie. Hoofd-/Hersenletsel. (LTH, hersenschudding) Spoedeisende Hulp (SEH) ZorgSaam Licht Traumatisch adviezen na een hernia-operatie Hoofd-/Hersenletsel (LTH, hersenschudding) Spoedeisende Hulp (SEH) ZorgSaam 1 2 Licht Traumatisch Hoofd-/Hersenletsel (Lth) U heeft een Licht Traumatisch

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd- of hersenletsel

Licht traumatisch hoofd- of hersenletsel SPOEDEISENDE HULP Licht traumatisch hoofd- of hersenletsel U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of door een klap tegen uw hoofd. Deze folder geeft informatie over

Nadere informatie

Plastische chirurgie en handchirurgie. Neuropathie

Plastische chirurgie en handchirurgie. Neuropathie Plastische chirurgie en handchirurgie Neuropathie 1 Wilt u bij ieder bezoek aan het ziekenhuis uw ponskaartje meebrengen. Als u verhinderd bent, wilt u dan bellen met het secretariaat poli plastisch chirurgie

Nadere informatie

Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH)

Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) SPOEDEISENDE HULP Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) bij volwassenen Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) Door een ongeval of een klap tegen het hoofd hebt u een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Thema-avond deskundigheidsbevordering

Thema-avond deskundigheidsbevordering Thema-avond deskundigheidsbevordering 16 maart 2009 P.C. (Peter) Knijp Postwhiplash syndroom De realiteit van het postwhiplashsyndroom staat niet ter discussie (PEP-lezing Kalb en Van Wingaarden d.d. 10

Nadere informatie

Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen uw hoofd. Deze folder informeert u over de mogelijke

Nadere informatie

Hoogenergetisch trauma Wervelletsels kunnen ook voorkomen na val van een paard of van een huishoudtrapje

Hoogenergetisch trauma Wervelletsels kunnen ook voorkomen na val van een paard of van een huishoudtrapje Gerian Huitema orthopedisch chirurg Komen minder vaak voor dan letsels van het perifere skelet Leiden tot aanzienlijke invaliditeit en de slechtste functionele uitkomsten (Hu et al 1996, Fisher et al 2006).

Nadere informatie

Plastische chirurgie en handchirurgie. Neuropathie

Plastische chirurgie en handchirurgie. Neuropathie Plastische chirurgie en handchirurgie Neuropathie 1 Wilt u bij ieder bezoek aan het ziekenhuis uw ponskaartje meebrengen. Als u verhinderd bent, wilt u dan bellen met het secretariaat poli plastisch chirurgie

Nadere informatie

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan.

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan. Rotator Cuff Scheur Rotator cuff scheur Inleiding Een rotator cuff scheur is een vaak voorkomende oorzaak van pijn en ongemak in de schouder bij een volwassene. De rotator cuff bestaat uit 4 spieren en

Nadere informatie

Licht traumatisch schedelhersenletsel

Licht traumatisch schedelhersenletsel Spoedeisende Hulp / Spoedpost Licht traumatisch schedelhersenletsel www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl SEH015 / Licht traumatisch schedelhersenletsel

Nadere informatie

Inleiding. Reumatische ziekten

Inleiding. Reumatische ziekten De reumatoloog Inleiding Ieder jaar bezoekt een groot aantal mensen de huisarts met klachten van het bewegingsapparaat (gewrichten, spieren, pezen en botten). Vaak is de huisarts in staat de diagnose

Nadere informatie

Gratis open inloopspreekuur

Gratis open inloopspreekuur 1 augustus 2012 In dit nummer Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief van Praktijk chiropractie Stegeman. Wij houden u met deze nieuwsbrief op de hoogte Sport Tips Inloopspreekuur Blessures voorkomen van belangrijke

Nadere informatie

Sensitisatie. Anesthesiologie

Sensitisatie. Anesthesiologie Sensitisatie Anesthesiologie Anesthesiologie Inleiding Wanneer pijn lang bestaat en er geen lichamelijke afwijkingen (meer) voor die pijn te vinden is, wordt pijn chronisch genoemd. Mensen met chronische

Nadere informatie

Licht traumatisch hersenletsel

Licht traumatisch hersenletsel Neurologie i Licht traumatisch hersenletsel Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen uw hoofd. In

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting. Chapter 11

Nederlandse samenvatting. Chapter 11 Nederlandse samenvatting Chapter 11 Chapter 11 Samenvatting Dit proefschrift beschrijft de resultaten van een groot vragenlijstonderzoek over de epidemiologie van chronisch frequente hoofdpijn in de Nederlandse

Nadere informatie

Evenwichtsstoornis na stomp trauma met schedelbasisfractuur

Evenwichtsstoornis na stomp trauma met schedelbasisfractuur Olaf Michel dienst KNO, UZB omichel@uzbrussel.be. Evenwichtsstoornis na stomp trauma met schedelbasisfractuur 2 titel Fracturen van de laterale schedelbasis longitudinale fractuur dwarse of transversale

Nadere informatie

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken.

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken. KNO Duizeligheid Duizeligheid In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken. Wat is duizeligheid? Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk

Nadere informatie

Spasticiteit en behandeling met fenol

Spasticiteit en behandeling met fenol Revalidatiegeneeskunde Spasticiteit en behandeling met fenol Deze folder bevat algemene informatie over spasticiteit en behandeling met fenol. Uiteraard komt de folder niet in plaats van een gesprek met

Nadere informatie

Arm uit de kom / schouderluxatie

Arm uit de kom / schouderluxatie Arm uit de kom / schouderluxatie Orthopedie Beter voor elkaar Arm uit de kom Schouderluxatie is het uit de kom gaan van de bovenarm. Dat betekent dat het bovenarmdeel van het schoudergewricht niet meer

Nadere informatie

CVS : forensisch psychiatrische overwegingen

CVS : forensisch psychiatrische overwegingen CVS : forensisch psychiatrische overwegingen ZOL Genk 17 Februari 2011 Prof Dr Dillen Chris Forensisch Psychiater Vrije Universiteit Brussel, Faculteit Recht - Criminologie Porseleinwinkel Etiologie Chronisch

Nadere informatie

Graad 1 verzwikking: Lichte overrekking en geringe beschadiging van de vezels (fibrillen) van het ligament.

Graad 1 verzwikking: Lichte overrekking en geringe beschadiging van de vezels (fibrillen) van het ligament. Verstuikte enkel Een verstuikte enkel is een veel voorkomende aandoening. Ongeveer 25.000 mensen per dag maken dat mee. Enkel verstuikingen komen voor bij atleten en bij niet atleten, bij kinderen en volwassenen.

Nadere informatie

Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH)

Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) SPOEDEISENDE HULP Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) bij kinderen tot en met 5 jaar KINDEREN Licht Traumatisch Hoofd-/ Hersenletsel (LTH) Uw kind heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Wat zijn segmentale relaties?

Wat zijn segmentale relaties? 5 Wat zijn segmentale relaties? Samenvatting Tussen de ingewanden, het verborgene, en het waarneembare lichaam bestaan relaties en interacties die hun basis hebben in de segmentale innervatie. Een aandoening

Nadere informatie

VEEL GESTELDE VRAGEN

VEEL GESTELDE VRAGEN VEEL GESTELDE VRAGEN Wat is Back2Life? De Back2Life is een revolutionair apparaat dat de behandelwijze voor rugpijn voor altijd verandert. U gaat gewoon plat op de grond liggen en legt uw benen over het

Nadere informatie

Inhoud. Redactioneel 10. Over de auteurs 11. 1 Inleiding 12. 2 Geschiedenis 14

Inhoud. Redactioneel 10. Over de auteurs 11. 1 Inleiding 12. 2 Geschiedenis 14 Inhoud Redactioneel 10 Over de auteurs 11 1 Inleiding 12 2 Geschiedenis 14 3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23 4 Pijnmeting

Nadere informatie

Patiënten ervaren minder pijn met pijneducatieprogramma

Patiënten ervaren minder pijn met pijneducatieprogramma 26 Verklaring voor chronische pijnaandoeningen Patiënten ervaren minder pijn met pijneducatieprogramma Tekst: Sanne van der Poel Voor mensen met chronische pijnklachten is het vaak lastig en frustrerend

Nadere informatie

Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel

Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel PATIENTENINFORMATIE AAN VOLWASSENEN MET LICHT TRAUMATISCH HOOFD-/HERSENLETSEL U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval

Nadere informatie

BIJLAGE 1: PROTOCOLLEN AMBULANCEZORG

BIJLAGE 1: PROTOCOLLEN AMBULANCEZORG BIJLAGE 1: PROTOCOLLEN AMBULANCEZORG Airway en CWK-immbolisatie, Breathing, Circulation, Disability en Exposure (5 protocollen) Wervelkolom indicaties fixatie en bevrijding (2 protocollen) Triage en keuze

Nadere informatie

Discussion Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae

Discussion Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae chapter 7 Discussion Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae 140 chapter 7 SAMENVATTING De bipolaire stoornis (of manisch-depressieve stoornis) is een stemmingsstoornis waarin episodes van (hypo)manie

Nadere informatie

Andere verschijnselen die ook voorkomen zonder een breuk in de oogkas:

Andere verschijnselen die ook voorkomen zonder een breuk in de oogkas: Een breuk van de oogkas (orbitafractuur) Inleiding Het oog wordt goed beschermd: aan de voorzijde door de oogleden en aan de overige zijden door de botten van de oogkas (orbita). Door een stomp trauma,

Nadere informatie

Samenvatting (summary in Dutch)

Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting (summary in Dutch) 149 Samenvatting (summary in Dutch) Één van de meest voorkomende en slopende ziektes is depressie. De impact op het dagelijks functioneren en op de samenleving is enorm,

Nadere informatie

Fractuur behandeling. Chirurgie. Beter voor elkaar

Fractuur behandeling. Chirurgie. Beter voor elkaar Fractuur behandeling Chirurgie Beter voor elkaar 2 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van een gebroken bot. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Samenvatting Samenvatting In dit proefschrift getiteld Relatieve bijnierschorsinsufficiëntie in ernstig zieke patiënten De rol van de ACTH-test hebben wij het concept relatieve bijnierschorsinsufficiëntie

Nadere informatie

Nekpijn? Acupunctuur kan helpen

Nekpijn? Acupunctuur kan helpen Nekpijn? Acupunctuur kan helpen Nekpijn Nekklachten komen evenals lage-rugpijn vaak voor. Bijna 80% van de mensen heeft wel eens last (gehad) van nekklachten. Ook hier is het van belang intensief naar

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Ontslagadvies bij licht traumatische hersenletsel bij kinderen t/m 5 jaar

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Ontslagadvies bij licht traumatische hersenletsel bij kinderen t/m 5 jaar Ontslagadvies bij licht traumatische hersenletsel bij kinderen t/m 5 jaar ONTSLAGADVIES BIJ LICHT TRAUMATISCH HERSENLETSEL BIJ KINDEREN T/M 5 JAAR INLEIDING Uw kind heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

hoofdstuk 3 hoofdstuk 4

hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 Samenvatting Samenvatting Veneuze trombose is een veel voorkomende ziekte. Jaarlijks krijgt ongeveer 1 op de 1000 mensen een trombosebeen of een longembolie wat neerkomt op ongeveer 16 duizend gevallen

Nadere informatie

Obstetrisch plexus. eerste periode

Obstetrisch plexus. eerste periode Obstetrisch plexus brachialis letsel (OPBL): eerste periode Tijdens de geboorte is bij uw kind een zenuwletsel van de zogenaamde plexus brachialis ontstaan. Het gevolg is een meer of minder ernstige verlamming

Nadere informatie

Adem- en Ontspannings-therapie (AOT)

Adem- en Ontspannings-therapie (AOT) Medische psychologie Adem- en Ontspannings-therapie (AOT) Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Uw klinisch psycholoog heeft voorgesteld om u te verwijzen

Nadere informatie

Lange termijn effecten prehospitaal handelen: De kater komt later. Hennie Knoester Kinderarts-intensivist, Intensive Care Kinderen EKZ/AMC

Lange termijn effecten prehospitaal handelen: De kater komt later. Hennie Knoester Kinderarts-intensivist, Intensive Care Kinderen EKZ/AMC prehospitaal handelen: De kater komt later Hennie Knoester Kinderarts-intensivist, Intensive Care Kinderen EKZ/AMC RS infectie, 10 dagen oud Meningococcen infectie, 1 jaar Asystolie bij cardiomyopathie,

Nadere informatie

LAGE RUGKLACHTEN / HERNIA Oorzaak en behandeling, wel of niet opereren?

LAGE RUGKLACHTEN / HERNIA Oorzaak en behandeling, wel of niet opereren? LAGE RUGKLACHTEN / HERNIA Oorzaak en behandeling, wel of niet opereren? Dokter op dinsdag, 28 februari 2012 Marcel Garssen Neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis Inleiding Er is nog een boel recht te zetten.

Nadere informatie

Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts.

Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts. Duizeligheid Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts. Wat is duizeligheid Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is

Nadere informatie

Patiënten ervaren minder pijn met pijneducatieprogramma

Patiënten ervaren minder pijn met pijneducatieprogramma 26 Verklaring voor chronische pijnaandoeningen Patiënten ervaren minder pijn met pijneducatieprogramma Tekst: Sanne van der Poel Voor mensen met chronische pijnklachten is het vaak lastig en frustrerend

Nadere informatie

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING JMJ KRUL NEUROLOOG TERGOOIZIEKENHUIZEN BLARICUM Cijfers over diabetes (1) Er zijn ongeveer 740.000 mensen met diabetes in Nederland; 250.000 mensen

Nadere informatie

RUGPIJN Risicofactoren Oorzaken:

RUGPIJN Risicofactoren Oorzaken: RUGPIJN Lage rugpijn is het meest voorkomende musculoskeletaal probleem wereldwijd: tot 85% van alle mensen heeft er eens last van in de loop van het leven. Bij veel patiënten gaat deze rugpijn over zonder

Nadere informatie

Laminectomie / lumbale kanaalstenose. Poli Neurochirurgie

Laminectomie / lumbale kanaalstenose. Poli Neurochirurgie Laminectomie / lumbale kanaalstenose Poli Neurochirurgie De wervelkolomchirurg (neurochirurg) heeft bij u een stenose (vernauwing) vastgesteld. In dit informatieboekje leest u meer over deze diagnose en

Nadere informatie

3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23

3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23 Inhoud Redactioneel 10 Over de auteurs 11 1 Inleiding 12 2 Geschiedenis 14 3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23 4 Pijnmeting

Nadere informatie

Een niet-medicamenteuze pijnbehandeling Patiënteninformatie

Een niet-medicamenteuze pijnbehandeling Patiënteninformatie Transcutane Electrische Neuro-Stimulatie (TENS) Een niet-medicamenteuze pijnbehandeling Patiënteninformatie Inhoudsopgave Wat is TENS?...3 Hoe werkt TENS?...3 Bij welke pijnklachten helpt TENS?...4 Zo

Nadere informatie

Gebroken pols bij volwassene

Gebroken pols bij volwassene Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Gebroken pols bij een volwassene Inleiding Deze folder geeft u informatie over de behandeling van de polsbreuk. Een polsbreuk is een van de meest voorkomende botbreuken.

Nadere informatie

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekken is een essentieel onderdeel van een evenwichtig trainingsprogramma. Het dagelijks uitvoeren van rekoefeningen kan de flexibiliteit en gezonde gewrichten

Nadere informatie

Duizeligheid. Havenziekenhuis

Duizeligheid. Havenziekenhuis Duizeligheid In deze folder leest u wat duizeligheid precies inhoudt. De oorzaken van duizeligheid worden beschreven. En u kunt lezen hoe duizeligheid in het ziekenhuis wordt onderzocht. Tenslotte wordt

Nadere informatie

Urologie. Impotentie. www.catharinaziekenhuis.nl

Urologie. Impotentie. www.catharinaziekenhuis.nl Urologie Impotentie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is impotentie?... 3 Hoe komt een erectie tot stand?... 3 Wat zijn de mogelijke oorzaken van potentiestoornissen?... 4 Hoe wordt een lichamelijke

Nadere informatie

Nekklachten. www.fysiotherapie4all.nl info@fysiotherapie4all 076-5657133

Nekklachten. www.fysiotherapie4all.nl info@fysiotherapie4all 076-5657133 Nekklachten De nek De nek bestaat uit zeven wervels: C1 t/m C7. Dit wordt ook wel de cervicale wervelkolom genoemd. Het hoofd rust met de schedel op de eerste halswervel: de atlas. De tweede halswervel

Nadere informatie

NeDerLANDse samenvatting

NeDerLANDse samenvatting CHAPTER 10 259 NEDERLANDSE SAMENVATTING Benzodiazepines zijn psychotrope middelen met anxiolytische, sederende, spierverslappende en hypnotische effecten. In de praktijk worden zij voornamelijk ingezet

Nadere informatie

Rugklachten. www.fysiotherapie4all.nl info@fysiotherapie4all 076-5657133

Rugklachten. www.fysiotherapie4all.nl info@fysiotherapie4all 076-5657133 Rugklachten De wervelkolom bestaat uit de nekwervels, borstwervels, lendenwervels, heiligbeenwervels en het staartbeen. Op deze site staat een specifiek artikel over nekklachten geschreven en daarom worden

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/39582 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/39582 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/39582 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Hegeman, Annette Title: Appearance of depression in later life Issue Date: 2016-05-18

Nadere informatie

Kinderveiligheid in de auto Achterwaarts vervoeren tot 4 jaar

Kinderveiligheid in de auto Achterwaarts vervoeren tot 4 jaar Kinderveiligheid in de auto Achterwaarts vervoeren tot 4 jaar Achterwaarts is de toekomst Copyright 2012 Achterwaarts.nl 1 Bescherm uw kind tegen levensbedreigend letsel In Nederland is het gebruikelijk

Nadere informatie

PHYSICARE. Fysiotherapie Locomotorische revalidatie Reumatologie. Fysiotherapie - Locomotorische revalidatie - Reumatologie

PHYSICARE. Fysiotherapie Locomotorische revalidatie Reumatologie. Fysiotherapie - Locomotorische revalidatie - Reumatologie PHYSICARE Locomotorische revalidatie Reumatologie - Locomotorische revalidatie - Reumatologie 2 - REUMATOLOGIE DIENST REVALIDATIE 3 REUMATOLOGIE Site St-Elisabeth Tel.: 02-614 27 60 Fax: 02-614 27 64 E-Mail:

Nadere informatie

Het gevolgenmodel. SOLK Carolien Kruyff, GZ-psycholoog Praktijk Kruyff, Den Haag

Het gevolgenmodel. SOLK Carolien Kruyff, GZ-psycholoog Praktijk Kruyff, Den Haag Het gevolgenmodel Behandeling van kinderen en jongeren met Somatisch On-(voldoende) verklaarde Lichamelijke Klachten: SOLK Carolien Kruyff, GZ-psycholoog Praktijk Kruyff, Den Haag 6 november 2014 Lichamelijke

Nadere informatie

APERIUS PercLID System. Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose

APERIUS PercLID System. Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose APERIUS PercLID System Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose Informatie over deze brochure Onlangs is bij u een aandoening vastgesteld die degeneratieve lumbale kanaalstenose wordt

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Samenvatting 11 Samenvatting Bloedarmoede, vaak aangeduid als anemie, is een veelbesproken onderwerp in de medische literatuur. Clinici en onderzoekers buigen zich al vele jaren over de oorzaken en gevolgen

Nadere informatie

Leefregels na opname kind met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Leefregels na opname kind met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Leefregels na opname kind met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Uw kind is in het ziekenhuis opgenomen geweest met een licht traumatisch hoofd- of hersenletsel en mag weer naar huis. In deze folder

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2005.4574 (139.05) ingediend door: hierna te noemen klager, tegen: hierna te noemen verzekeraar. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Duizeligheid

Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Duizeligheid Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde Algemeen Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en de daarbij behorende klachten en behandeling. Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21978 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21978 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21978 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Goeij, Moniek Cornelia Maria de Title: Disease progression in pre-dialysis patients:

Nadere informatie

DE LUMBALE WERVELKOLOM (RUG)

DE LUMBALE WERVELKOLOM (RUG) DE LUMBALE WERVELKOLOM (RUG) In een notendop Chronische rugpijn, vooral ter hoogte van de lumbale wervelkolom (onderrug), is een veel voorkomende aandoening. Zo'n 75 % van alle mensen heeft er af en toe

Nadere informatie

NLRP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts

NLRP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts www.printo.it/pediatric-rheumatology/nl/intro NLRP-12 Gerelateerde Terugkerende Koorts Versie 2016 1. WAT IS NLRP12 GERELATEERDE TERUGKERENDE KOORTS 1.1 Wat is het? NLRP12 gerelateerde terugkerende koorts

Nadere informatie

Pijnvoorlichting. Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis

Pijnvoorlichting. Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis Pijnvoorlichting Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis Heeft u al lang pijnklachten? Heeft de behandeling bij u niet of niet voldoende geholpen?

Nadere informatie

Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn!

Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn! Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn! Jorien Pierik -Minisymposium pijnbestrijding van A tot Z- 1 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

BEHANDELING VAN FRACTUREN

BEHANDELING VAN FRACTUREN BEHANDELING VAN FRACTUREN 25733 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van een gebroken bot. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van een aandoening

Nadere informatie

Dry Needling. Fysiotherapie

Dry Needling. Fysiotherapie 00 Dry Needling Fysiotherapie 1 Wat is Dry Needling? Dry Needling is een specialisatie van de fysiotherapeut die zich richt op de behandeling van (pijn)klachten in het houding- en bewegingsapparaat. Met

Nadere informatie

Cervicale kanaalstenose. Poli Neurochirurgie

Cervicale kanaalstenose. Poli Neurochirurgie Cervicale kanaalstenose Poli Neurochirurgie Uw specialist heeft bij u een cervicale kanaalstenose vastgesteld. Wij vertellen u in deze brochure meer over deze diagnose en geven uitleg over de mogelijke

Nadere informatie

Screening van rugen nekklachten

Screening van rugen nekklachten Screening van rugen nekklachten Wervelkolom Centrum Informatie voor patiënten F1035-3111 december 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus

Nadere informatie

CERVICALE HERNIA 17962

CERVICALE HERNIA 17962 CERVICALE HERNIA 17962 Inleiding Om een goed begrip te krijgen van wat een hernia is, is het belangrijk u eerst iets te vertellen over de bouw van een wervelkolom. De menselijke wervelkolom (zie afbeelding)

Nadere informatie

Verschijnselen van duizeligheid Oorzaken van duizeligheid

Verschijnselen van duizeligheid Oorzaken van duizeligheid Duizeligheid Uw behandelend arts heeft voorgesteld om vanwege uw duizeligheidklachten een onderzoek door de KNO-arts te laten verrichten. Deze folder geeft u informatie over wat de KNO-arts in het CWZ

Nadere informatie

P o l s f r a c t u u r

P o l s f r a c t u u r P o l s f r a c t u u r Deze folder geeft u informatie over een breuk in de pols (polsfractuur) en de meest gebruikte behandeling. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders

Nadere informatie

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C C. Wervelkolom nhoudsopgave 1 C 2 C 3 C 4 C 5 C 6 C 7 C 8 C 9 C Congenitale aandoeningen... 1 Myelopathie (excl. trauma s van de wervelkolom)... 1 Mogelijke atlanto-axiale subluxatie... 1 Nekpijn... 1

Nadere informatie

Pijnrevalidatie. Orbis Revalidatie

Pijnrevalidatie. Orbis Revalidatie Pijnrevalidatie Orbis Revalidatie Inleiding U hebt al langere tijd last van pijn in uw houdings- en bewegingsapparaat, oftewel in uw spieren, pezen, botten of gewrichten. Er is sprake van lichamelijke

Nadere informatie

Spasticiteit en behandeling met fenol

Spasticiteit en behandeling met fenol Revalidatiegeneeskunde Spasticiteit en behandeling met fenol In deze folder vindt u algemene informatie over spasticiteit en behandeling met fenol. Uiteraard komt de folder niet in plaats van een gesprek

Nadere informatie

Achtergrond. capitatum lunatum. trapezoideum. duim scafoïd. pink. trapezium

Achtergrond. capitatum lunatum. trapezoideum. duim scafoïd. pink. trapezium Chapter 11 Samenvatting Achtergrond Het scafoïd (scaphoideum) is een van de 8 handwortelbeenderen en vormt de belangrijkste schakel tussen de hand en pols (Figuur 11.1). Scafoïdfracturen komen veel voor

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen 2 In deze folder leest u over de verschijnselen en de mogelijke gevolgen van een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel bij uw kind (hersenschudding of

Nadere informatie