Industrie 4.0 voorlopig een hype. Enveloppenvuller op kantoor Neopost verandert ontwikkelaanpak om functies verder te integreren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Industrie 4.0 voorlopig een hype. Enveloppenvuller op kantoor Neopost verandert ontwikkelaanpak om functies verder te integreren"

Transcriptie

1 6 30 augustus 18 oktober 2013 Enveloppenvuller op kantoor Neopost verandert ontwikkelaanpak om functies verder te integreren Cyberdreiging gemalen en bruggen Besef groeit dat security industriële controlesystemen vaak verouderd is Industrie 4.0 voorlopig een hype

2

3 COLUMN Alexander Pil is hoofdredacteur van Mechatronica&Machinebouw. Industrie 3.1 Ik begin oud te worden. Dat merk ik niet alleen fysiek nu het nieuwe volleybalseizoen is begonnen en ik weer gelijk overal pijntjes heb. Ik merk het ook aan mijn zapgedrag. De afgelopen weken heb ik naar Zomergasten gekeken, dat ik vroeger vooral een traag oudemensenprogramma vond. Ik zag onder meer de uitzending met Beatrice de Graaf, hoogleraar conflict en veiligheid aan de Universiteit Leiden. Ze vertelde dat de aanslag van 11 september 2001 voorkomen hadden kunnen worden; de informatie om de terroristen tegen te houden, was beschikbaar. Maar ja, er stond zo veel data in de CIA- en NSA-files dat niemand de duistere plannen had opgemerkt. Ik moest eraan denken toen ik de artikelen over Industrie 4.0 las (vanaf pagina 29). Wellicht moet ik die term even uitleggen want hij is vooral in Duitsland in zwang. Industrie 4.0 verwijst naar de vierde industriële revolutie waarvan we aan de vooravond staan als we de hype mogen geloven. Het is de overgang naar intelligente fabrieken waar alles met elkaar communiceert: het lege potje vertelt aan de vulmachine wat hij wil en het CNC-station laat aan de centrale weten dat zijn frees aan vervanging toe is. Alles online, alles gekoppeld, alles bekend. Leuk hoor, maar ik zie vooral problemen. Als alle onderdelen, modules en machines van alles door elkaar roepen, krijg je een kakofonie van data. Wie kan daar nog wijs uit? Je zit al direct aan de problematiek van big data: zo veel gegevens dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Net als de Amerikaanse opsporingsdiensten in alle intel niet de juiste links konden leggen om het gevaar te lokaliseren. Achteraf ja, toen ze wisten waar ze moesten kijken maar toen was het te laat. In een afgezonderde fabriek zie ik Industrie 4.0 nog wel werken. Verschillende autofabrikanten zijn al een heel eind op weg. In de productielijnen van Tesla Motors in Californië (zie de foto op de voorpagina) rijden de dragers bijvoorbeeld zelfstandig en willekeurig routes langs de verschillende bewerkingsstations. Hoewel dat op zich een knappe prestatie is, is zo n fabriek nog redelijk overzichtelijk. Echt Industrie 4.0 is het niet. Industrie 4.0 gaat veel verder. Het predikt communicatie naar buiten, naar de fabrieken van toeleveranciers en klanten die misschien wel aan de andere kant van de wereld staan. Wie kan er straks nog wijs uit de kakofonie van data in de fabriek? Vind dan nog maar eens een optimale verdeling in je productie. Walmart is een typisch voorbeeld in de big data-discussie. De Amerikaanse supermarktreus verwerkt een miljoen transacties per uur die worden opgeslagen in databases met in totaal 2560 terabyte aan gegevens. Het kan daar zelf al nauwelijks wijs uit, laat staan dat het optimale instructies kan geven aan zijn toeleveranciers die op hun buurt een eigen netwerk aan gegevens onder controle proberen te houden. Dat is toch echt waar de adepten van Industrie 4.0 naartoe willen. Maar oké, laten we aannemen dat de hardware over een paar jaar geavanceerd genoeg zal zijn om alle superintelligente software-instructies snel genoeg te kunnen verwerken (in het verleden behaalden resultaten zijn immers een garantie voor de toekomst). Dan komen we bij het volgende probleem: welke taal gaan we spreken? Ik hoef nauwelijks te beargumenteren dat een Babylonische spraakverwarring evident is. Op PLM-niveau lukt het nu niet eens om een standaard taal (af) te spreken, getuige onder meer het PLM in de keten -initiatief van Brainport Industries. Er moet nog heel wat water door de Rijn voordat we zover zijn. En eerlijk gezegd, zie ik het niet gebeuren. Met heel veel moeite zal het één marktsegment misschien lukken om het op termijn voor elkaar te boksen mijn hoop is gevestigd op de autoindustrie maar dat is onmogelijk compatibel met bijvoorbeeld de halfgeleidersector. Dan is er nog een heikel punt: security. Het is nu al een hele uitdaging om kwaadwillenden buiten te houden (zie pagina 25). Stel je voor hoe hard hackers en louche concurrenten zullen lachen wanneer iedereen zijn systemen openzet zodat partners erop kunnen inhaken. Dat is bijna uitlokking. Kortom: een vierde industriële revolutie? Dat valt voorlopig wel mee. Het is zeker geen revolutie; daarvoor moeten er nog veel te veel hobbels worden genomen. Ik zie het meer als een logisch vervolg van de digitalisering (de derde industriële revolutie). Industrie 3.1 dus. Op initiatief van de overheid neemt de Duitse industrie het wel zeer serieus. Het kan dus geen kwaad om u er eens in te verdiepen. Wellicht blijken uw systemen al Industrie 4.0-compatibel te zijn. MECHATRONICA&MACHINEBOUW 6 3

4 5 11 Nieuws Pezy geeft Greentech steun in de rug Greentech Engineering ging bijna kopje onder. Bij kapitaalschieter Pezy vond het een complementair bedrijvencluster om bij aan te sluiten. 14 Nieuws Andere aanpak Neopost verkleint enveloppenvuller Compactheid en gebruiksvriendelijkheid waren de voornaamste eisen aan Neoposts nieuwste enveloppenvulmachine. Dat leverde de ontwikkelaars in Drachten flink wat hoofdbrekens op. 4 MECHATRONICA&MACHINEBOUW 4

5 INHOUD 25 Thema Kritieke infrastructuur wacht harde security-les De beveiligingssystemen van onze bruggen, energiecentrales en fabrieken blijken veelal een gatenkaas. Een makkelijke oplossing is er niet, maar er kunnen wel maatregelen worden getroffen. OPINIE 3 Industrie 3.1 Alexander Pil 9 Hoe kom ik authentieker over? Jaco Friedrich 13 De logica van de ervaren ondernemer Twan Smetsers 21 Apple, het merk van mijn vader Eric Hezemans NIEUWS 8 Kort nieuws 11 Pezy geeft Greentech steun in de rug 14 Andere aanpak Neopost verkleint enveloppenvuller 19 Participatiefonds start met 27 miljoen euro 22 Orthocyclisch koper en ver automatiseren THEMA INDUSTRIËLE AUTOMATISERING 25 Kritieke infrastructuur wacht harde security-les 29 De haken en ogen aan communicerende producten en machines 34 Op weg naar zelfsturende productie 37 Kermisattractie zuiniger door supercondensatoren 39 Besturingssysteem Omron geeft Entrec meer flexibiliteit 43 De veranderende eisen in machineveiligheid 47 Al twintig jaar techniek op eerste plaats FOCUS 52 Dassault Systèmes bouwt 3DExperience verder uit 55 Zet er maar een hekwerk omheen 56 Productnieuws 29 Thema De haken en ogen aan communicerende producten en machines Industrie 4.0 moet de basis leggen voor de vierde industriële revolutie. Wat zijn de voordelen van intelligente fabrieken en waar liggen de hobbels? EN VERDER 6 Foto: Philips Greenhouse 58 Eventagenda 59 Cursusagenda 62 Fedactueel 66 Kompas 67 Colofon MECHATRONICA&MACHINEBOUW 6 5

6 Voor diverse interne en externe klanten produceert de Greenhouse-divisie van Philips Innovation Services elektronische modules en systemen zoals deze RF-modules voor mobiele communicatie. Een van de stappen in het productieproces is wire bonding. Hierbij legt een machine verbindingen tussen de high-end RF-modules en de low-level schakelingen op het organische substraat. De probe drukt een bolletje aan een 25 µm dunne gouden draad eerst vast tegen de chip. Dat kan hij met een positienauwkeurigheid van beter dan vijf micrometer. Daarna springt hij naar het contactpunt op het substraat. Tijdens die beweging laat de probe de draad vieren zodat hij een minuscuul bruggetje trekt. Ook op het substraat drukt de probe de draad weer vast. Als de probe weer omhooggaat, laat hij de draad opnieuw een klein stukje vieren waarna een ultrasone beweging ervoor zorgt dat het losse eindje afbreekt. De meerwaarde van Greenhouse zit m erin dat de afdeling verstand heeft van de relatie tussen assemblageprocessen en materialen in de micro-elektronica. In overleg met de klant stelt het vanuit een ontwerp een plan op om te komen tot de optimale productieaanpak. Welk substraat is het meest geschikt? Wat is de beste volgorde bij het leggen van de verbindingen? Je loopt namelijk het gevaar dat latere acties eerder aangebrachte connecties ruïneren. Daarbij is het vooral zaak dat de temperatuur onder controle blijft. Het wire-bonden gebeurt in dit geval bij relatief lage temperaturen van minder dan 150 graden Celsius omdat anders het gekozen substraat beschadigd zou raken. Philips Innovation Services Greenhouse beschikt over een ruime productiecapaciteit in Eindhoven. Hoewel het behoorlijke aantallen kan afleveren, is de groep niet toegerust op massaproductie voor bijvoorbeeld de mobieltjesmarkt. Net zoals hier gaat het meestal om de assemblage van prototypes en high-end productie van kleinere batches. 6 MECHATRONICA 2

7 MECHATRONICA 2 7

8 KORT NIEUWS Arbeidsmarkt Beloon technici beter dan managers Yacht heeft zo zijn eigen oplossing voor het tekort aan technici: beloon technisch specialisten beter, zodat ze niet naar managementfuncties hoeven te vluchten. Uit een onderzoek van de recruiter blijkt dat hoogopgeleide technici het salaris verreweg het belangrijkste vinden bij het kiezen van een nieuwe baan, maar dat de hogere salarissen alleen te vinden zijn in management- of staffuncties. Behalve dat technici zo verloren gaan voor technische functies, geven deze banen de techneuten ook geen voldoening, aldus Yacht. Competentiedirecteur Stijn Berden van Yacht: Uit ervaring weten wij dat échte technici doodongelukkig worden van leidinggeven of organisatorische zaken. Een verstandige organisatie moet in staat zijn dit om te draaien en managers een faciliterende omgeving te laten creëren waarin de knappe koppen het hoogst worden beloond. Dit brengt ook ingenieurs in managementrollen in verleiding om terug te keren naar hun echte vak, terug naar de harde technische disciplines. In voorgaande onderzoeken stonden juist de inhoud van het werk en de uitdaging boven aan het verlanglijstje. Salaris kwam pas op de derde plaats. De schaarste aan technici brengt kennelijk ook een verandering teweeg in de wensen die deze doelgroep heeft, concludeert Yacht. PvG Dienstverlening Failliet Jentjens vindt onderdak bij Irmato Vanaf half augustus is Irmato Group de nieuwe eigenaar van Jentjens Machinetechniek. Die Veghelse machinebouwer moest een dikke maand eerder faillissement aanvragen. De activiteiten van Jentjens starten door als onderdeel van de Iris-divisie van Irmato, onder de naam Irmato Jentjens Oriented Handling Systems. Zo n twintig medewerkers blijven aan de slag op de bestaande locatie in Veghel, waarbij Irmato de ambitie uitspreekt snel door te willen groeien. De voormalige eigenaar George Jentjens zal de afdeling leiden. Jentjens is een machinefabriek die is gespecialiseerd in totaaloplossingen voor de automatisering van montage- en producthandelingen. Het bedrijf richt zich vooral op oriented handling, het oppakken, verplaatsen en positioneren van niet-vormvaste producten. Met deze overname zegt Irmato een grote stap voorwaarts te zetten in het realiseren van totaaloplossingen in de machinebouw en daarmee de basis van het bedrijf te verbreden en te versterken. AP Natuurlijk kan de minister best zelf autorijden Topbestuurders weten dat je niet alles wat je zelf kán doen, ook zelf móet doen. Als je een bedrijf of een land of een ministerie moet besturen, kan het heel verstandig zijn om bijvoorbeeld het besturen van je auto aan een ander over te laten. Als NTS-Group worden wij zo vaak ingezet door opdrachtgevers die ónze specialisten en productiefaciliteiten benutten voor het bereiken van hún doelen. Spreekt u dat aan? Wij maken graag een afspraak voor een nadere kennismaking. De NTS-Group is een keten van bedrijven in Nederland, Tsjechië, Singapore en China. Gespecialiseerd in het ontwikkelen en bouwen van opto-mechatronische systemen en modules. Accelerating your business 8 MECHATRONICA&MACHINEBOUW 6

9 OPINIE DE COMMUNICATIETRAINER Jaco Friedrich is softskillstrainer bij The High Tech Institute. Hoe kom ik authentieker over? Een teamleider vraagt: Na afloop van een presentatie krijg ik soms te horen dat ik te statisch en te onpersoonlijk voor de groep sta. Toehoorders dwalen daardoor sneller af met hun gedachten. Ik wil best wat meer bewegen, maar ik ben bang dat mensen me niet meer serieus nemen als ik allerlei gebaren ga maken. Hoe kan ik toch beter en boeiender presenteren, zonder clownesk over te komen? De communicatietrainer antwoordt: Bij het geven van een presentatie is het allerbelangrijkste dat je ontspant. Als je ontspannen bent, komen automatisch je spontaniteit en je kwaliteiten naar voren die je nodig hebt om goed te kunnen presenteren. Denk maar eens aan een willekeurige meeting waarin je wat gespannen was. Je herkent het vast dat je na afloop van de meeting plotseling dacht: O, dit had ik moeten zeggen. Door de spanning gaat je creativiteit op slot en ga je op de automatische piloot. Wanneer de meeting is afgelopen, komt de ontspanning en, pats, je creativiteit gaat weer aan. Enige mate van ontspannenheid tijdens de meeting is dus van groot belang. Ontspanning heeft nog een ander effect. Je overtuigt met een ontspannen houding gemakkelijker een groep mensen dan wanneer je zenuwachtig staat te friemelen met je handen. Lichaamstaal is belangrijk omdat we allemaal in staat zijn om af te lezen hoe iemand zich voelt aan de manier waarop iemand zijn lichaam gebruikt. Dus terwijl iemand praat, lezen we tegelijkertijd iemands lichaamstaal. Komen beide boodschappen niet met elkaar overeen en straal je iets anders uit dan hij zegt, dan overtuig je niet. Een voorbeeld. Vraag iemand die in elkaar gedoken en met gebogen hoofd zit hoe hij zich voelt en hij antwoordt: Fantastisch! Wat geloof je dan? Zijn lichaam of zijn woorden? Iemands lichaamstaal bepaalt in dit geval de boodschap. Staat iemand rechtop, kijkt hij je aan, glimlacht Ontspan, probeer zoveel mogelijk uit hij en antwoordt hij bij dezelfde vraag: Fantastisch, dan noemen we dat congruent. De boodschap in woorden komt overeen met de boodschap van het lichaam. Anders gezegd: het lichaam ondersteunt de verbale boodschap. Dit overtuigt en dat is wat je wilt als je voor een groep presenteert. Je inhoudelijke boodschap ondersteunen met lichaamstaal, hoe doe je dat voor de groep? Goed voorbereiden helpt je om te ontspannen. Richt je aandacht op de inhoudelijke boodschap. Zorg dat je goed weet wat je wilt zeggen. Als je voor de groep staat, is de basishouding je uitgangspunt. Dit is met twee benen op de grond. Van de ene naar de andere plek lopen is prima. Maar loop of sta stil, ga niet wiebelen. Richt je met romp en gezicht naar de groep en hou je handen langs je lichaam of lichtjes gevouwen voor je buik. Een goede ademhaling is heel erg belangrijk om te kunnen ontspannen. Dat betekent dat je goed inademt, waarbij je middenrif naar beneden gaat (de uitademing gaat vanzelf). Hierdoor komt je buik naar voren. Daarom noem je dit ook wel ademen in je buik. Dus adem in je buik, hou je armen ontspannen, twee benen stevig op de grond, gezicht naar de groep. Hou altijd wat ruimte tussen je armen en lichaam, anders beperk je je ademhaling en ziet het er ongemakkelijk uit. Vanuit deze positie ga je vanzelf je handen en armen bewegen, synchroon met de dingen die je vertelt. Dit gaat automatisch, daar hoef je je niet druk om te maken. Voor je stemgebruik geldt het volgende. Let erop dat je hard genoeg praat: richt je woorden tot de achterste toehoorders in de zaal. Iets harder praten dan je gewend bent, is tegelijkertijd ook een probaat middel tegen zenuwen (je gaat beter ademen). Leg accenten op wat je belangrijk vindt. Ten slotte is het een kwestie van trainen. Probeer zo veel mogelijk uit en ga geen presentatie uit de weg. Doe ervaring op. MECHATRONICA&MACHINEBOUW 6 9

10 INNOVATIEF IN INDUSTRIËLE AUTOMATISERING Energie-effi ciënte systeemintegratie met standaard aandrijfcomponenten Voorbeeld 20 ton met 4G versnellen en vertragen geen 300 kva maar 30 kva slechts met 63 Ampère Control Techniques is een toonaangevende fabrikant van elektrisch regelbare aandrijf- en besturingstechniek. Onze innovatieve producten worden gebruikt in de meest veeleisende toepassingen, waarbij prestaties, betrouwbaarheid en energie-effi ciëntie een belangrijke succesfactor zijn. Ons wereldwijde netwerk van Drive Centers biedt totaal oplossingen en lokale technische ondersteuning.

11 NIEUWS Greentech-directeur Marcel Grooten: Ik heb bij een snelle groei net iets te veel hooi op mijn vork genomen, net iets te veel risico gepakt. Pezy geeft Greentech steun in de rug Door liquiditeitsproblemen ging Greentech Engineering bijna kopje onder. In de Pezy Group vond het ingenieursbureau echter een kapitaalschieter die bovendien een complementair bedrijvencluster meebrengt. René Raaijmakers Dankzij de Pezy Group maakte Greentech Engineering afgelopen zomer een doorstart. We zijn niet failliet gegaan door een gebrek aan marktpotentie, benadrukt Greentechdirecteur Marcel Grooten. Het op industrialisatie gerichte ingenieursbureau kwam aan de rand van de afgrond door liquiditeitsproblemen. Grooten steekt zijn opluchting over de doorstart niet onder stoelen of banken. Na een worsteling van maanden klopte hij aan bij een oude bekende, Henco Pezij, oprichter van de Pezy Group. Dat was zijn redding. Achteraf bekeken had Greentech door snelle groei een gebrek aan werkkapitaalfinanciering. Daardoor was het bedrijf niet in staat om een tegenvaller met een project op te vangen. Grooten wijt het aan zichzelf: Ik heb bij een snelle groei net iets te veel hooi op mijn vork genomen, net iets te veel risico gepakt. Grooten is blij dat de potentie van zijn bedrijf is herkend door Henco Pezij, iemand die zijn roots heeft in de ondernemende Universiteit Twente en van daaruit in 1995 begon met een ingenieursbureau. De Pezy Group is intussen uitgegroeid tot een conglomeraat van acht bedrijven met innovatieve productontwikkeling als grote gemene deler. Pezij staat erom bekend dat hij persoonlijk een low profile houdt. Hij gaf zijn naam aan de Pezy Group en veranderde daarbij de lange ij in een Griekse y maar verder houden nieuw aangekochte bedrijven hun eigen identiteit en cultuur. De verschillende dochters dragen allemaal hun eigen namen. Naast Pezy Product Innovation (integrale productontwikkeling en kunststoftoepassingen) zijn dat onder meer de zustermaatschappijen Go4Solutions (elektronicaontwikkeling), Pezy Asia (vestiging Singapore), We Are Perspective (duurzaam productontwerp), Promise (integraal projectmanagement), Exere (PLM en low-cost engineering op basis van NX, Solidworks, en ProEngineer) en CE Masters (mechanische productontwikkeling en equipment engineering, vooral ProEngineer). Exere en Go4Solutions werden net als Greentech in 2013 overgenomen. Pezy is begonnen als ingenieursbureau voor Philips-vestigingen in Drachten en Hoogeveen. Daardoor is het in Eindhoven minder bekend. Ieder merk heeft zijn kwaliteit. Het zijn niet alleen werkmaatschappijen maar ook verkoopkanalen. We werken niet als de Albert Heijn maar met speciaalzaken. Ieder zijn vak. Als je met een designer wilt praten, dan ga je naar We Are Perspective. Als je een industrialisatieslag wilt maken, dan klop je bij ons aan, aldus Grooten. We versterken elkaar. Met Greentech haalt de Pezy Group een partij binnen die is gespecialiseerd in het industrialiseren van productinnovaties. Het bedrijf brengt productietechnologieën in de markt en ondersteunt klanten met behulp van specifieke methodes en procesengineering. De industrialisatiecomponent van Greentech was nog niet bij Pezy vertegenwoordigd. Nu kunnen we in de totale keten van procesontwikkeling, van ontwerp tot industrialisatie, internationaal onze diensten verlenen. Greentechs grootste klanten zijn ASML en Bosch. Bij ASML werkt Greentech vooral ondersteunend in projecten, bij Bosch Transmission Technology in Tilburg ontzorgt Greentech door complete projecten onder zijn regie te nemen. Grooten is blij met de financiële stabiliteit die Pezy brengt. Van de totale omzet van negen miljoen euro per jaar komt zeventig procent van grote klanten als ASML, Bosch, Philips, SKF en Thyssenkrupp. Pezy heeft verder een sterke kaspositie, geen schulden en is in staat om zichzelf te financieren. Grooten: Voor snelle groei heb je omvangrijke financiering nodig. Die wordt bij ons nu gestut door financiële stabiliteit. MECHATRONICA&MACHINEBOUW 6 11

12 KORT NIEUWS Robotica Tech United verliest WK-finale van robuuste Chinese robots Het Eindhovense team Tech United heeft de finale van het WK robotvoetbal in de Middle Size League verloren. Het Chinese Water was na verlenging met 2-3 te sterk. Tot aan de finale waren de Turtles oppermachtig. Het team won al zijn wedstrijden zonder tegengoals en scoorde zelf 64 keer (in elf ontmoetingen). In de voorronde won Tech United nog met 3-0 van Water en ook de speciale demonstratiewedstrijd voor Koningin Maxima ging met 2-0 naar de Eindhovense ploeg. Op het moment suprême kwamen de Turtles net tekort. Het team was niet opgewassen tegen het fysieke en verdedigende spel van de Chinezen, die vrijwel alle duels wonnen. Het soepelere combinatiespel van Tech United kwam daardoor niet uit de verf. De Amigo-zorgrobot van Tech United veroverde een bronzen plak in League. Meer zat er niet in; het Chinese Wrighteagle en het Duitse Nimbro waren duidelijk met een betere robot naar Eindhoven afgereisd. De Duitsers trokken uiteindelijk aan het langste eind. Team Borg van de Rijksuniversiteit Groningen eindigde op de vijfde plaats. De Tulip, de menselijke voetbalrobot van Tech United, verloor de troostfinale in de Adult Size League met 0-1. De humanoïde robot slaagde er het gehele toernooi niet in om een shoot-out te verzilveren. Dat de Tulip het net niet vond, is niet ongebruikelijk. Van de zes deelnemers aan het WK wisten er maar drie te scoren. De robots lopen erg langzaam omdat ze continu alles op alles moeten zetten om niet om te vallen. De tijdslimiet van 2,5 minuut is de meeste al te machtig. AP Innovatie Brabant steekt 125 miljoen in innovatiefonds De provincie Noord-Brabant stelt 125 miljoen euro beschikbaar voor een nieuw potje ter ondersteuning van innovatieve ontwikkelingen bij regionale bedrijven, met name het toeleverende mkb. Dit fonds is revolverend: het is de bedoeling dat het geïnvesteerde kapitaal wordt terugverdiend en opnieuw uitgedeeld. Het beheer komt te liggen bij de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (Bom). Onlangs hebben de Provinciale Staten ingestemd met een plan om een half miljard van de opbrengsten uit de verkoop van Essent in de Brabantse economie te pompen. Behalve voor innovatie komen er potjes voor energie (zestig miljoen), breedband (vijftig miljoen) en natuur (240 miljoen). Met uitzondering van de laatste gaat het om revolverende fondsen onder beheer van de Bom. NR Océ, your gateway to global innovation Océ R&D At Océ Research & Development (R&D) winning technologies, product concepts and software for digital printing and document services are developed. R&D jobs at Océ in Venlo take you to one of the top 10 R&D sites in the Netherlands. If you have strong analytical skills, and you are curious and committed to solving tough problems, you will certainly enjoy working at Océ Research & Development (R&D). Find your career opportunity at 12 MECHATRONICA&MACHINEBOUW 6

13 OPINIE DE COMMUNICATIETRAINER De logica van de ervaren ondernemer Twan Smetsers is directeur van Chematronics, een adviesbureau voor innovatieve mkb ers. Mkb-ondernemers ervaren de huidige tijd als ongekend turbulent. Bedrijven gaan in recordtempo failliet, het ondernemersvertrouwen heeft een dieptepunt bereikt en de werkeloosheid neemt sterk toe. De vaste grond onder traditionele markten en bedrijfstakken lijkt te verdwijnen. Maar we zijn het moe om telkens over crisis te spreken. Het is tijd om naar je strategie te kijken. Markten veranderen zodanig snel dat oude vertrouwde plannen uit de kast daar zeker niet tegen opgewassen zijn. Door nieuwe technologische ontwikkelingen en globalisering zullen veranderingen Het loont om meer oog te hebben voor partners dan voor concurrenten enkel nog maar sneller gaan. Ondernemen is net fietsen, je moet blijven bewegen om in evenwicht te blijven. Nu dus stil gaan staan om de strategie te herzien is geen optie. Een aanvliegroute is dan Effectuation, een set van vijf principes die ondersteunen bij het nemen van beslissingen in een omgeving van onzekerheid en onvoorspelbaarheid. De logica van de ervaren ondernemer. Het zijn de principes die succesvolle ondernemers toepassen in situaties en omgevingen met een hogere mate van onzekerheid en onvoorspelbaarheid. De basis van dit principe zijn de middelen die je als ondernemer tot je beschikking hebt. Wie ben je, wat kun je en wie ken je? Met andere woorden, wat heb ik al en hoe gebruik ik dat om verder te komen. Je laat je leiden door middelen in plaats van door doelen. Deze bird-in-handbenadering biedt een manier om onzekerheid te verkleinen. Doordat er uitgegaan wordt van de beschikbare kennis, middelen en contacten is aansluiting bij de kracht van de ondernemer bijna op voorhand gegarandeerd. Het affordable loss-principe gaat uit van de vraag wat ben ik bereid te verliezen? bij het nemen van investeringsbeslissingen. Welke middelen heb je nu tot je beschikking en welke inspanningen kun je jezelf veroorloven zonder onaanvaardbare risico s te nemen? Wat is het je waard om het project aan te gaan, in plaats van wat levert het project je op? Ondernemers die het principe van affordable loss hanteren, gaan uit van de vraag of het project voor hen uitvoerbaar is. Door het verantwoorde risico vooraf te bepalen, en daarmee telkens een stap te zetten, verlagen zij uiteindelijk ook de drempel om nieuwe projecten aan te gaan. Het derde principe gaat over het omzetten van toevallige gebeurtenissen naar nieuwe kansen. Oftewel, als je citroenen vindt, dan maak je citroenlimonade. Dit lemonade-principe laat ons zien dat elke verandering een mogelijke kans in zich heeft. Ondernemers die dit principe naleven, spelen in op veranderingen en nieuwe kansen, en gebruiken onverwachte gebeurtenissen als hefboom, in plaats van onverwachte gebeurtenissen uit de weg te gaan of proberen slechte scenario s te vermijden. Speel in op veranderingen zodat deze als hefboom in het succes van je onderneming werken. Flexibiliteit op strategisch vlak is steeds meer een voorwaarde om opgewassen te zijn tegen de steeds snellere veranderingen in de dynamische markt. De kunst om nieuwe partnerrelaties te creëren is de basis van principe nummer vier: crazy quilt. Partners zijn een bron van nieuwe middelen en nieuwe ideeën, een manier om risico s te delen en nieuwe mogelijkheden te creëren. Het loont om meer oog te hebben voor partners dan voor concurrenten. Creëer de toekomst met partners die zichzelf selecteren. Partners die bereid zijn ook middelen in te brengen en risico te nemen. Zonder werkelijke bijdrage is de interesse van een partner niets waard. Zeker in deze veranderlijke tijden komen de ondernemerskeuzes ongevraagd op je af. Wat kies je? Een goede vent met een redelijk plan of een redelijke vent met een goed plan? Geen eenvoudige opgave. In een stabiele omgeving neig je naar het goede plan. Maar in een zeer turbulente omgeving is de kans groot dat het plan moet worden bijgesteld. Een goed plan is dan ook maar eventjes een goed plan. Een goede vent is altijd een goede vent. Bij het pilot in the plane-principe staat centraal dat je zelf als ondernemer door acties en handelingen de toekomst maakt en dus bepaalt wat er met een trend of voorval gebeurt, en niet andersom. Je creëert de toekomst met de middelen die je zelf beheerst en de partners die ook voor jou kiezen. De toekomst is niet te voorspellen, maar wel te beheersen. Onverwachte gebeurtenissen zijn geen bedreiging maar een kans. Zeker nu de zon is gaan schijnen. MECHATRONICA&MACHINEBOUW 6 13

14 NIEUWS Andere aanpak Neopost verkleint enveloppenvuller 32e Motek Internationale Vakbeurs voor Automatisering in Productie, Handling en Assemblage Montagetechniek Handlingstechniek Robotsystemen Toevoer- en voegoplossingen Aandrijven Besturen Controleren 7e Bondexpo 6e Microsys oktober 2013 Stuttgart Sinds eind vorig jaar is hij op de markt. Eerst nog alleen in Frankrijk, maar begin dit jaar is hij wereldwijd verkrijgbaar: de DS-65, Neoposts nieuwe enveloppenvulmachine. Compactheid en gebruiksvriendelijkheid waren de belangrijkste requirements. Die leverden de Neopost-ontwikkelaars in Drachten flink wat hoofdbrekens op, onder meer rond de overgang van staal naar kunststof als basismateriaal. Alexander Pil Neopost Technologies in Drachten is een belangrijke schakel in de ontwikkelactiviteiten van het Franse Neopost. De ingenieurs in Friesland zijn gespecialiseerd in de innovatie en productie van couverteersystemen. Dat zijn machines die in sneltreinvaart enveloppen vullen. Over het algemeen gaat het dan om grotere systemen die bij bijvoorbeeld banken of verzekeraars in de centrale postkamer staan, of in een aparte ruimte daar vlakbij. Vanuit de markt kreeg Neopost echter steeds meer vragen om kleinere oplossingen die dichter bij het bureau kunnen staan. In het kantoor zelf of in de ruimte op de gang waar ook het kopieerapparaat en de centrale printer staan, schetst Neopost-projectmanger Aike Wilting de omgeving waarop zijn bedrijf mikte met het nieuwe DS-65-systeem. Dat specifieke werkterrein vraagt vanzelfsprekend om een machine met een kleine voetafdruk. De postkameroplossingen zijn soms wel een paar meter lang. Dat past niet in een klein printerhok. Maar het gaat verder. Er gaan nu veel meer mensen met het apparaat werken, niet alleen maar de operator uit de postkamer, vertelt Wilting. Dat betekent dat het gebruiksgemak nog belangrijker wordt. Het is niet langer acceptabel dat je eerst door een heel keuzemenu moet lopen voordat je op start kunt drukken. Kijk, dat je de breedte van het papier handmatig moet instellen, daar zal niemand over vallen. In sommige printers moet je dat immers ook doen. Maar verder wilden we dat het systeem zelf bedenkt wat het moet doen. Het moet kunnen detecteren hoe groot het papier is en hoe groot de envelop. Met die input kan het daarna uitrekenen hoe en hoe vaak het de vellen moet vouwen. Meestal zijn er meerdere oplossingen. De DS-65 stelt op zijn interface met touchscreen de meest logische configuratie voor die de gebruiker gelijk kan accepteren maar ook eventueel kan aanpassen. Wilting: Dat is vooral handig als je met meerdere formaten werkt. Bij oudere systemen moest je dan een aantal routinematige handelingen doen. Met de DS-65 is dat verleden tijd. Verder heeft Neopost aandacht besteed aan wat het unattended use noemt. We vinden het belangrijk dat de gebruiker niet bij het apparaat hoeft te blijven staan totdat de job klaar is, aldus Wilting. Om te beginnen, vertaalt zich dat natuurlijk in een hoge betrouwbaarheid van het systeem. Het uit zich heel praktisch ook in het feit dat er ruimte is in de uitvoerbak voor de stapel papier die je invoert. De capaciteiten van de bakken is zodanig op elkaar afgestemd dat het nooit overloopt. Bij eerdere systemen was het aan de operator om dat in de gaten te houden. 14 MECHATRONICA&MACHINEBOUW 6

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

CMM 3: levert het wat op?

CMM 3: levert het wat op? CMM 3: levert het wat op? Philips Analytical De noodzaak en voordelen van Software Process Improvement Wie is Philips Analytical? Waarom is voor ons software proces verbetering zo essentieel? Hoe hebben

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Een beter imago begint bij jezelf

Een beter imago begint bij jezelf Een beter imago begint bij jezelf David Kok in gesprek met Thomas Marzano Gemeenten, ambtenaren, de politiek, de overheid als geheel: we kampen met een imagoprobleem. We doen ons werk (vaak) niet goed,

Nadere informatie

Brainport Industries. Towards integrated supply networks. John Blankendaal Managing Director. Turnhout, 27 februari 2014

Brainport Industries. Towards integrated supply networks. John Blankendaal Managing Director. Turnhout, 27 februari 2014 1 Brainport Industries Towards integrated supply networks Turnhout, 27 februari 2014 John Blankendaal Managing Director Coöperatie van 85 suppliers 2 Brainport Industries richt zich primair op 5 markten

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Philips gebruikt CRM-oplossing voor efficiënt beheer van wereldwijd verkoopnetwerk

Philips gebruikt CRM-oplossing voor efficiënt beheer van wereldwijd verkoopnetwerk Philips gebruikt CRM-oplossing voor efficiënt beheer van wereldwijd verkoopnetwerk De organisatie Philips Enabling Technologies Group levert diensten op het gebied van high-end productietechnologie, product-

Nadere informatie

Nieuw: controllers van Syel Europe

Nieuw: controllers van Syel Europe INDUSTRIËLE ELEKTRONICA Nieuw: controllers van Syel Europe De compacte controller die intelligent én voordelig is. voor seriebouw en klantspecifieke toepassingen voor complexe berekeningen én eenvoudige

Nadere informatie

Probeer nu GRATIS. Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap

Probeer nu GRATIS. Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap Probeer nu GRATIS Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap Opensignage eenvoudig uw doelgroep informeren Zoekt u een eenvoudige manier om uw doelgroep te informeren via een beeldschermennetwerk?

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Master Of Code voor haar opdrachtgevers

Master Of Code voor haar opdrachtgevers Master Of Code voor haar opdrachtgevers nov12 Een trend: mobiel in zakelijk verkeer Een trend: mobiel in zakelijk verkeer(2) 1,6 miljoen x online boekjes bekeken waarvan 600.000 keer via mobiele apparaten

Nadere informatie

Feeding the world with solar power.

Feeding the world with solar power. Feeding the world with solar power. inteqnion-solar.com Zonne-energie. Duurzame energiebron van de toekomst. De markt voor energievoorziening is volop in beweging. Fossiele brandstoffen als gas en olie

Nadere informatie

Desktop, Laptop, Netbook, Ultrabook or Tablet? Which is best for what? Keuzes maken

Desktop, Laptop, Netbook, Ultrabook or Tablet? Which is best for what? Keuzes maken Desktop, Laptop, Netbook, Ultrabook or Tablet? Which is best for what?. Keuzes maken Wanneer je een computer wilt aanschaffen denk je tegenwoordig niet meteen meer aan de desktop. De desktop is een "grote"

Nadere informatie

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica België Inleiding Aanleiding De industrie wordt wereldwijd steeds hoogwaardiger en heeft alsmaar meer behoefte aan ondernemingen die uitblinken in een hightech

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

DS-200 PRODUCTIVITEIT EN VEELZIJDIGHEID IN UW POSTKAMER

DS-200 PRODUCTIVITEIT EN VEELZIJDIGHEID IN UW POSTKAMER DS-200 PRODUCTIVITEIT EN VEELZIJDIGHEID IN UW POSTKAMER De omslagvulmachine voor elke toepassing en elk omslagtype DS-200 PRODUCTIVITEIT EN VEELZIJDIGHEID IN UW POSTKAMER Er bestaat geen twijfel over:

Nadere informatie

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Wereldwijde veranderingen vereisen nieuwe manieren van denken en doen op het gebied van wereldwijde megatrends Demografische veranderingen Globale

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Omarm de cloud Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Introductie Cloud computing symboliseert een grote verschuiving in de manier waarop ITdiensten worden geleverd binnen

Nadere informatie

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules Kracht door samenwerking VDL Industrial Modules IN DE HIGH-TECH WERELD WAARIN U EN WIJ OPEREREN, DRAAIT ALLES OM EFFICIENCY: STREVEN NAAR REDUCTIE VAN KOSTEN EN UITBESTEDING VAN NIET KERNCOMPETENTIES.

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens Bedrijfsprofiel Het succes van een bedrijf wordt gecreëerd door de mensen die er werken. Hun ideeën, motivatie en vaardigheden, hun normen en waarden, maar ook hun persoonlijkheden zijn de belangrijkste

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT

HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT Exact Online CASE STUDY HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT En daarna dat van ondernemers Onze branche staat

Nadere informatie

Waarmaken van Leibniz s droom

Waarmaken van Leibniz s droom Waarmaken van Leibniz s droom Artificiële intelligentie Communicatie & internet Operating system Economie Computatietheorie & Software Efficiënt productieproces Hardware architectuur Electronica: relais

Nadere informatie

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau KICKSTARTERS We lanceren binnen twee maanden een nieuw digitaal platform waarmee u in hoog tempo business value genereert. De digitale transformatie is in volle gang. Consumenten

Nadere informatie

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015 EPLAN User group Siemens in Nederland siemens.nl Wereldwijde aanwezigheid Dicht bij de klant overal ter wereld 10,9 115.000 69 Omzet (in miljard ) 2 15% van wereldwijd totaal Werknemers 3 33 % van wereldwijd

Nadere informatie

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot:

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: Jac. Gofers 16 april 2015 1 Smart Industry Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: de productvraag (specificaties,

Nadere informatie

Live Communications Server en Office Communicator bij Bugaboo

Live Communications Server en Office Communicator bij Bugaboo Live Communications Server en Office Communicator bij Bugaboo Innovatieve samenwerking bij Bugaboo: betere communicatie en minder e-mail Het designbedrijf Bugaboo bekend van de baanbrekende kinderwagens

Nadere informatie

Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen.

Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen. 28 Point of View Succes lijkt grootste barrière om na te denken over vernieuwen. Wim Eysink, partner bij Deloitte Risk Services, en Wim Scheper, Innovation Leader bij Deloitte, in gesprek over nieuwe businessmodellen,

Nadere informatie

De ultieme manier om als klein merk machtig te worden

De ultieme manier om als klein merk machtig te worden De ultieme manier om als klein merk machtig te worden Independent Insurances Whitepaper 8/10 05-2015 De ultieme manier om als klein merk machtig te worden Independent Insurances Whitepaper 8/10 05-2015

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

Creëer succes door samen te werken

Creëer succes door samen te werken Middels samenwerking uitgegroeid tot stevige innovatieve zuivelspecialist in Griekse, Turkse en Bulgaarse yoghurt. Creëer succes door samen te werken LED S LOCAL Bijeenkomst 12 MEI 2014 1 AGENDA Impressie

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

Join the Innovation Makers!

Join the Innovation Makers! Join the Innovation Makers! Personal development in hard and soft skills Many career opportunities Embedded & Technical software Connected Devices 4 locations in the Netherlands and Belgium Social after-work

Nadere informatie

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Wim Tindemans Manager Business Applications Business and Automation Solutions Egemin NV Agenda Probleemstelling Tegenstelling tussen

Nadere informatie

Toonaangevend in open source collaboration

Toonaangevend in open source collaboration Toonaangevend in open source collaboration Open in technologie en onderlinge communicatie ENTERPRISE OPEN COMPATIBLE Zarafa is een toonaangevend Europees softwarebedrijf op het gebied van open source groupware

Nadere informatie

Inkjet codeersystemen

Inkjet codeersystemen Inkjet codeersystemen Betrouwbaar, efficiënt, nauwkeurig alphajet CONSUMENTEN GOEDEREN cosmetica BARCODE CHEMICALIËN farmaceutica bouwmaterialen INDUSTRIËLE GOEDEREN elektronica componenten voedingsmiddelen

Nadere informatie

Wim Ottenhoff, Jan Verbeek, 4 december 2012. PLM in de keten Overzicht en status project

Wim Ottenhoff, Jan Verbeek, 4 december 2012. PLM in de keten Overzicht en status project Wim Ottenhoff, Jan Verbeek, 4 december 2012 PLM in de keten Overzicht en status project Agenda 1. Achtergrond 2. Problematiek 3. Het project 4. Aanpak 5. De pilots 6. Conclusies 7. Actuele status 8. Vragen

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

Hoe werk je met een zorgleefplan?

Hoe werk je met een zorgleefplan? Hoe werk je met een zorgleefplan? Slagen we erin de cliënt te ondersteunen te leven zoals hij dat wil? Artikel: 2008-003 Datum: 15-12-2008 Auteur: Merel van Uden In een zorgleefplan beschrijf je hoe de

Nadere informatie

Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem

Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem Als een ideale werking en een goed design elkaar innovatief aanvullen, hebben wij alles goed gedaan. Esthetische eisen vertalen in een goed design is één ding

Nadere informatie

Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork

Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork Inzicht, kansen, groei Ziet u het niet meer? Het is kenmerkend voor de horeca-, hospitality- en voedingssector dat producenten en

Nadere informatie

Inleiding 3. Introductie.. 4. Stap 1: Herken het moment.. 5. Stap 2: Maak een Game Plan.. 6. Stap 3: Visualiseer het moment.. 7

Inleiding 3. Introductie.. 4. Stap 1: Herken het moment.. 5. Stap 2: Maak een Game Plan.. 6. Stap 3: Visualiseer het moment.. 7 Inhoudsopgave Inleiding 3 Introductie.. 4 Stap 1: Herken het moment.. 5 Stap 2: Maak een Game Plan.. 6 Stap 3: Visualiseer het moment.. 7 Stap 4: Wees in het hier en nu 8,9 Vervolg 10 2 Inleiding Elke

Nadere informatie

DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH. DE ELEVATOR PITCH Een korte handleiding voor het { geven van een pitch

DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH. DE ELEVATOR PITCH Een korte handleiding voor het { geven van een pitch Een korte handleiding voor het { geven van een pitch Inhoud 1. Inleiding 2. De Pitch 3. De Pitch in 10 seconden 4. Tips en Adressen Inleiding Je bent uitgenodigd om je verhaal te vertellen. Het verhaal

Nadere informatie

Tech 2015: niet méér, maar slimmere technologie

Tech 2015: niet méér, maar slimmere technologie Tech 2015 Tech 2015: niet méér, maar slimmere technologie 21 december 2014 Bron:Nos.NL Tech 2015: niet méér, maar slimmere technologie 21 DEC 2014 BRON: NOS.NL GESCHREVEN DOOR: Rachid Finge Techredacteur

Nadere informatie

Groot Composiet II Houtkoolschets

Groot Composiet II Houtkoolschets II Groot Composiet II Houtkoolschets Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling

Nadere informatie

Customer Case CED. Feiten in het kort:

Customer Case CED. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: European Claim Experts Branche: Verzekeringen Werknemers: 1.150 Activiteiten: Internationale Claims management en Expertise Oplossing: Opbouw Mendix-platform voor het flexibel

Nadere informatie

Data at your fingertips

Data at your fingertips Data at your fingertips 4orange, 2015 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 6 redenen waarom de marketeer zelf eigenaar moet zijn van de Marketing Software uitdaging! Bij beslissingen

Nadere informatie

R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie?

R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie? R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie? Hans Pol, PBF Group B.V., Almelo 15 Oktober 2009 Even voorstellen. Hans Pol, Directeur, PBF Group B.V. Voorzitter vereniging

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu QUINN-MODEL In onze adviestrajecten en gesprekken met opdrachtgevers maken wij vaak gebruik van het zgn. Quinn-model. Een handig hulpmiddel om samen, met een zo objectief mogelijke blik, naar het bedrijf

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

1-5-2015. Bart Sebregts - Medeoprichter. Parcel4me is een initiatief van. Last Mile Logistics. Onderdeel van het Dinalog project 'Cargo Hitching'.

1-5-2015. Bart Sebregts - Medeoprichter. Parcel4me is een initiatief van. Last Mile Logistics. Onderdeel van het Dinalog project 'Cargo Hitching'. Bart Sebregts - Medeoprichter Parcel4me is een initiatief van LML / P4M - 'Presentatie Stadsdistributie Sittard' 1 Last Mile Logistics Onderdeel van het Dinalog project 'Cargo Hitching'. Bij dit project

Nadere informatie

MKB ICT-onderzoek 2009

MKB ICT-onderzoek 2009 ICT: noodzakelijk kwaad of concurrentievoordeel? Voor 32% van het MKB vormt ICT een bijrol binnen de business, terwijl voor het overig deel ICT een sleutelfunctie heeft binnen de bedrijfsvoering: als de

Nadere informatie

DS-100 COUVERTEERSYSTEEM MET HOGE PRODUCTIVITEIT

DS-100 COUVERTEERSYSTEEM MET HOGE PRODUCTIVITEIT DS-100 COUVERTEERSYSTEEM MET HOGE PRODUCTIVITEIT Het flexibele, modulaire mailsysteem dat aan al uw wensen voldoet MODULAIR SYSTEEM VOOR POSTVERWERKING DS-100 FLEXIBEL COUVERTEREN VOOR DAGELIJKS GEBRUIK

Nadere informatie

Concept uitgeefgroep Bouwstenen van Management en Organisatie

Concept uitgeefgroep Bouwstenen van Management en Organisatie Case Entrance & Security Systems - case, analyse en conclusies (OLO) Hoofdstuk 7 Strategie: samenwerking In het vorige deel van de strategische verkenning hebt u de positioneringsmogelijkheden voor ESS

Nadere informatie

De juiste partners voor uw innovaties

De juiste partners voor uw innovaties De juiste partners voor uw innovaties Een project van: Ondernemer met innovatieplan Juiste partner(s) Kennis Financiering Ondernemers Overheid Onderzoekers Onderwijs Innovatief idee verdient partnerschap

Nadere informatie

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer 01/05 Websites Nederland over Mobile marketing Mabelie Samuels internet marketeer 02/05 Mobile marketing Kunt u zich uw eerste mobiele telefoon nog herinneren? Die van mij was een Motorola, versie onbekend,

Nadere informatie

Simultane Product en Productieontwikkeling

Simultane Product en Productieontwikkeling Simultane Product en Productieontwikkeling Pascal Pollet, 24/10/2013 11.11.13 1 Sirris > WIE? Collectief Centrum van de Technologische Industrie 2400 lidbedrijven 130 Experten met high tech infrastructuur

Nadere informatie

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens Smart Industry 4.0 Edwin van Rensch/Eric Megens Agenda o Introductie Hotraco Group o Introductie Smart Industry 4.0 o Data model Hotraco Product improvement Remote service Benchmark Additional service

Nadere informatie

FPi 5500: De ideale enveloppen-vulmachine voor grote postvolumes!

FPi 5500: De ideale enveloppen-vulmachine voor grote postvolumes! FPi 5500: De ideale enveloppen-vulmachine voor grote postvolumes! FPi 5520 FPi 5540 Met fill & start comfort functie FPi 5560 Automatisch vouwen en vullen is eenvoudig met het professionele en innovatieve

Nadere informatie

Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag

Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag De digitale revolutie vindt nu ook zijn weg in huis Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag De laatste paar jaar volgen de technologische ontwikkelingen zich in een snel tempo op. Wat

Nadere informatie

Het Online Marketingplan. Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan

Het Online Marketingplan. Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan Het Online Marketingplan Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan 1 Wil je een online marketingplan voor jouw organisatie beschrijven? In dit document vind je de opzet voor zo n plan.

Nadere informatie

Innoveren maakt het verschil

Innoveren maakt het verschil Innoveren maakt het verschil De logistieke dienstverlener van vandaag bestaat niet meer in 2020! Pascal van Beek Supply chain strategie ontwikkeling & implementatie Business development Customer focussed

Nadere informatie

"Wij zijn creatieve denkers met kennis van industriële automatisering" JB Systems Westlandseweg 190 3131 HX Vlaardingen Postbus 108 3130 AC Vlaardingen T +31 10 460 80 60 F +31 10 460 80 00 info@jbsystems.nl

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Atlas Copco

Nadere informatie

Lean Innovation Network

Lean Innovation Network Lean Innovation Network Lean & Innovation: de eerste aanzet tot Smart Industrie 5 keer productiever door: Werken aan de achtste verspilling: Onbenut Talent & Robots helpen operators binnen Value Chains

Nadere informatie

Brainport 2020 wordt Brainport Network

Brainport 2020 wordt Brainport Network Een soepel draaiende arbeidsmarkt waar overheden, bedrijfsleven, werknemers en onderwijs moeiteloos hun weg kunnen vinden en constant beschikken over de meest actuele informatie, om de afstand tussen vraag

Nadere informatie

Investeer in start-ups en jongeren

Investeer in start-ups en jongeren Het jaar 2033 - Bilderbergconferentie 2015 Stef van Grieken, tech-ondernemer Investeer in start-ups en jongeren Stef van Grieken (1986) studeerde Industrial Engineering aan de Rijksuniversiteit Groningen

Nadere informatie

Machinefabriek De Valk De Vest 76 NL-5555 XP Valkenswaard +31 (0)40 201 24 88 info@machinefabriekdevalk.nl V2.0

Machinefabriek De Valk De Vest 76 NL-5555 XP Valkenswaard +31 (0)40 201 24 88 info@machinefabriekdevalk.nl V2.0 Machinefabriek De Valk Fabricage mechanische componenten Assemblage van modules en machines Cleanroom faciliteit Competence Centre Additive Manufacturing 1 Machinefabriek De Valk in vogelvlucht Familiebedrijf

Nadere informatie

Whatever the challenge, we will build it. Deze brochure is verrijkt met Layar

Whatever the challenge, we will build it. Deze brochure is verrijkt met Layar Whatever the challenge, we will build it. NL Deze brochure is verrijkt met Layar Hoe complex ook, geen technologisch vraagstuk gaat Mevi te ver. Frezen tot op 1 μm nauwkeurig. Whatever the challenge, we

Nadere informatie

DE HOOGBEGAAFDHEIDS SNELWEG

DE HOOGBEGAAFDHEIDS SNELWEG DE HOOGBEGAAFDHEIDS SNELWEG Hoogbegaafden zijn snelle denkers. Ze leggen snel verbanden waardoor ze vaak snel en ver vooruit kunnen kijken. Ze verwerken grote hoeveelheden informatie in één keer, regelmatig

Nadere informatie

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Kritische opdrachtgever verwacht meer De opdrachtgever van vandaag is kritisch, verlangt toegevoegde waarde

Nadere informatie

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa consulting - sourcing - solutions Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa Marcel van Rijn Marco van Veen 9 januari 2014 Marcel van Rijn Mede oprichter Connect2Crowd Meer dan 15 jaar corporate

Nadere informatie

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk!

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk! 1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips Haal direct meer uit je netwerk! Inleiding Allereerst wil ik u bedanken voor het downloaden van dit e-book. Na weken van voorbereiding kunnen we dan nu eindelijk dit e-book

Nadere informatie

ICT in organisatie, beleid en management (INFOIOBM) 26 januari 2009

ICT in organisatie, beleid en management (INFOIOBM) 26 januari 2009 Departement Informatica en Informatiekunde, Faculteit Bètawetenschappen, UU. In elektronische vorm beschikbaar gemaakt door de TBC van A Eskwadraat. Het college INFOIOBM werd in 2008/2009 gegeven door

Nadere informatie

Light + Building 2014 wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek

Light + Building 2014 wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek Light + Building 2014 wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek Presentatie door Maria Hasselman Director Brand Management Brussel, 12 November 2013 De economische en technologische

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Standaardisatie of Maatwerk

Standaardisatie of Maatwerk Standaardisatie of Maatwerk Eindhoen 7-2-2007 Automation & Dries Business Units 8Harro Bosch Automation & Dries Product Launch July 2004 Omron Automation & Dries Product Launch July 2004 8Omron Color Sensing

Nadere informatie

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media Opleiding Interactieve Media Inhoud Inleiding presenteren 1. Voorwerk 2. Middenstuk 3. Begin presentatie 4. Einde presentatie 5. Visuele middelen 6. Non-verbale communicatie 7. Opdracht 8. Criteria 1.

Nadere informatie

Executive Search & Interim Management

Executive Search & Interim Management Executive Search & Interim Management Van de Groep & Olsthoorn Executive Search Interim Management Nationaal en Internationaal Van eigenwijze zelfstandige tot een begrip in de industrie en techniek. Van

Nadere informatie

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering Berry Roelofs Principal Consultant Utrecht, 17 december 2015 Goede uitgangssituatie, maar Nederland doet het goed 16 e economie van

Nadere informatie

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN Klanten verwachten tegenwoordig een grotere leverbetrouwbaarheid, tegen lagere kosten, met betere kwaliteit en dat allemaal tegelijk. Diegenen

Nadere informatie

Verandermanagement met het Berenschot 7-krachtenmodel

Verandermanagement met het Berenschot 7-krachtenmodel Jaarseminar MSP-UG 2008 Programmamanagement (MSP)is niet alles! Verandermanagement met het Berenschot 7-krachtenmodel Marcel Riemersma Sr Projectmanager April 2007, Dialogues House ABN-AMRO, Amsterdam

Nadere informatie

Motivatie: presteren? Of toch maar leren?

Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Arjan van Dam Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Een van de lastigste opgaven van managers is werken met medewerkers die niet gemotiveerd zijn. Op zoek naar de oorzaken van het gebrek aan motivatie,

Nadere informatie

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches Eenvoudig nieuwe klanten Voor adviseurs, trainers en coaches Leer hoe ideale klanten naar je toe komen. Wiep de Jong Online Business Trainer Eenvoudig nieuwe klanten 2 Welkom bij mijn E-Book 'Eenvoudig

Nadere informatie

Wekelijkse Work Out!

Wekelijkse Work Out! Wekelijkse Work Out! Maandag - Conditie Wandeling Dinsdag - Driehoek Push Up Woensdag - Squat Donderdag - De Curl - Up Vrijdag - Boksen Zaterdag - Dips Zondag -Conditie Jumps INTRO Deze work out oefeningen

Nadere informatie

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR BEVEILIGINGSARCHITECTUUR Risico s onder controle Versie 1.0 Door: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl AGENDA Is een beveiligingsarchitectuur wel nodig? Oorzaken beveiligingsincidenten

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

Inspirerende trends. Webcare met Voxtron en Engagor

Inspirerende trends. Webcare met Voxtron en Engagor Inspirerende s Webcare met Voxtron en Engagor Webcare met Voxtron en Engagor Facebook, Twitter, blogs en fora: voor de consument zijn het nieuwe kanalen om over een bedrijf te praten en om producten en

Nadere informatie

Maak van je kind een maker!

Maak van je kind een maker! Maak van je kind een maker! En word er zelf ook één. Zes regels waarmee dat waarschijnlijk best wel lukt. 1 Welkom In dit boekje vertellen we over maken. Het is speciaal gemaakt voor ouders die samen met

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie