!!!!!!!! Het$verbeteren$van$de$toepasbaarheid$ van$enterprise(architectuur) management'in'netwerkorganisaties!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "!!!!!!!! Het$verbeteren$van$de$toepasbaarheid$ van$enterprise(architectuur) management'in'netwerkorganisaties!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!"

Transcriptie

1 Het$verbeteren$van$de$toepasbaarheid$ van$enterprise(architectuur) management'in'netwerkorganisaties Auteur& RonaldvandenHeuvel Studentnummer& & Presentatie& 30juni2015

2 2 Hetverbeterenvandetoepasbaarheidvanenterprisearchitectuurmanagementin netwerkorganisaties. Improvingtheapplicabilityofenterprisearchitecturemanagementinnetwork organizations. OpenUniversiteit,faculteitManagement,scienceentechnologie MasteropleidingBusinessProcessManagementandIT 1ebegeleider: Dhr.dr.R.Bos 2ebegeleider: Dhr.prof.dr.R.J.Kusters Examinator: Dhr.prof.dr.R.J.Kusters Cursuscode: T9232B Publicatiedatumenplaats:14juni2015,Barendrecht

3 Voorwoord VooruligtheteindproductvanmijnmasteropleidingBusinessProcessManagement&IT.Een opleidingdievlaknamijnhboopleidingalmijnaandachthadgetrokken.uiteindelijkhebikde stapgenomenenisdithetafrondendewerkstuk.eenproductwaarikveelenergieinheb gestokenenwaarikveelplezieraanhebbeleefd. Deonderwerpentijdensmijnstudieenookhetafstudeeronderwerpzijnzakendiemijerg aanspreken.dezeinteressewasvoormijbelangrijkomdeeindstreeptehalen.eenstudievolgen naasteenfullqtimebaaniseencontinueuitdagingomdebeschikbaretijdteverdelen. Invloedrijkegebeurtenisseninjelevenzorgenervoordatjezonuendanmetbeidebenenopde grondwordtgezet. Desalnietteminisheteenmooitrajectgeweest,waarditrapportheteindresultaatvanis.Ikheb indittrajectveelkennisopgedaanovereamenhebhetgevoel(alishetinbeperktemate) daadwerkelijkeenbijdragetehebbengeleverdaandewetenschap. Ikwilviadezewegmijndankuitsprekenaaneenaantalpersonen.MijnbegeleiderRikBos. Zonderjouwbetrokkenheid,onzeleukegesprekkenenjouwopbouwendefeedbackzouikniet totditresultaatgekomenzijn.mijnexaminatorrobkustersdiebijgedragenheeftdoormijn productentevoorzienvanopbouwendefeedback.derespondentenendeexpertsdiehuntijd hebbenwilleninvestereninmijnafstudeeronderzoek.zonderhenwasditonderzoekniet mogelijk.mijnfamilieenvriendenwaaraanikdoordittrajectmindertijdhebkunnenbesteden danikzelfhadgewild.maaruiteindelijkzijnertweepersonenvoormijhetmeestbelangrijk. LindamijnvriendinenDaniëlmijnzoon.Bedanktvoorjulliesteunenbegrip. Ikwensuevenveelpleziermetlezenvanmijnverslagalsdatikbeleefdhebomhettecreëren. RonaldvandenHeuvel 14juni2015,Barendrecht 3

4 Inhoudsopgave SAMENVATTING INLEIDING DOELSTELLING HOOFDVRAAGENDEELVRAGEN RELEVANTIE OVERZICHTONDERZOEKSAANPAK LEESWIJZER NETWERKORGANISATIESENEA:EENONDERBELICHTGEBIED ONDERZOEKSMETHODEENVERANTWOORDINGLITERATUURONDERZOEK Zoekstrategie Verantwoording DEFINITIESVANEAEN NETWERKORGANISATIE WatisdedefinitievanEA? Watisdedefinitievan Netwerkorganisatie? Gehanteerdedefinities EAMRAAMWERKENENCOLLABORATIETUSSENORGANISATIES HoebeschrijvendeEAMraamwerkensamenwerkingtussenorganisaties? Welkeraamwerkenzijnhetmeestgeschiktvoorsamenwerking? POTENTIËLEBATENVANEAMBIJNETWERKORGANISATIES WelkebatenlevertEAMeenorganisatie? Zijndebatenopbeideorganisatievormenvantoepassing? TOEPASSINGVANEAMINNETWERKORGANISATIES HoekanEAwordentoegepastinnetwerkorganisaties? HoeverschiltdetoepassingvanEAMtussendeorganisatievormen? EINDRESULTAATLITERATUURONDERZOEK ONDERZOEKSAANPAK ONDERZOEKSSTRATEGIE METHODENENTECHNIEKENVOORDATAVERZAMELING BRONNENENMIDDELEN BETROUWBAARHEID,VALIDITEITENONDERZOEKSETHIEK Betrouwbaarheid Internevaliditeit Externevaliditeit Onderzoeksethiek WIJZEVANANALYSERENENONTWERP VOORUITBLIKOPMOGELIJKERESULTATEN VERANTWOORDINGCASEQSTUDIES OrganisatieQenrespondentkenmerken Verkregenmateriaal VERANTWOORDINGEXPERTREVIEWS ONDERZOEKSRESULTATENCASEXSTUDIES TOEPASSINGVANCOLLABORATIEINEAM VISIEOPCOLLABORATIEINEAM ERVARINGENMETCOLLABORATIEINEAM ANALYSERESULTATENMEERVOUDIGECASEQSTUDY EINDRESULTAATMEERVOUDIGECASEQSTUDY

5 5 ONDERZOEKSRESULTATENEXPERTREVIEWS TOEPASBAARHEIDVANHETPROCESMODEL DEFINITIEFPROCESMODEL CONCLUSIEENDISCUSSIE CONCLUSIESLITERATUURONDERZOEK CONCLUSIESEMPIRISCHONDERZOEK EINDCONCLUSIE DISCUSSIE PROCESREFLECTIE...50 REFERENTIES...51 BIJLAGEA:RELEVANTIEBOOM...55 BIJLAGEB:OVERZICHTBEOORDELINGLITERATUUR...56 BIJLAGEC:ONDERZOEKSMETHODEN...65 BIJLAGED:DRAMATURGISCHMODEL...66 BIJLAGEE:VOORAFVERSTREKTEINFORMATIE...70 BIJLAGEF:INTERVIEWAGENDAMEERVOUDIGECASEXSTUDY...72 BIJLAGEG:INTERVIEWAGENDAMEERVOUDIGEEXPERTREVIEW...74 BIJLAGEH:RISICOANALYSEMOGELIJKEONDERZOEKSRESULTATEN...75 BIJLAGEI:ONDERBOUWINGGROEPERING...77 BIJLAGEJ:CODETABELLENPERDEELVRAAG...78 BIJLAGEK:ITEMSPERRESPONDENTPERDEELVRAAG...80 BIJLAGEL:DETAILANALYSEITEMS...82 BIJLAGEM:OVERZICHTAANBEVELINGENENLITERATUUR...88 BIJLAGEN:CONCEPTPROCESMODEL

6 FIGUREN Figuur1onderzoeksmodel...12 Figuur2checklistSaundersetal.(2011,p.88)...15 Figuur3gevondenliteratuurperjaar...16 Figuur4verdelingliteratuur...17 Figuur5deeltaxonomiesamenwerkingsnetwerk(CamarinhaQMatos&Afsarmanesh,2008b)..18 Figuur6opportunityQdrivenCNO(CamarinhaQMatos&Afsarmanesh,2012)...19 Figuur7CNOlevenscyclus(CamarinhaQMatos&Afsarmanesh,2007)...22 Figuur8niveausvanEA(Drews&Schirmer,2014)...24 Figuur9concurrerendewaardemodellen(GebaseerdopAier(2014))...26 Figuur10PCAfactormap...33 Figuur11verdelingcodesperDVpergroep...34 Figuur12overzichtitemsencategorieën...39 Figuur13definitiefNEAMraamwerk...45 Figuur14netwerkdiagramgereduceerdegegevensQgroepen...82 Figuur15itemsmetéénrelatie...82 Figuur16itemsmettweerelaties...83 Figuur17itemsmetdrierelaties...83 Figuur18overzichtitemsencategorieën...87 Figuur19relatiesitemsencategorieën...87 Figuur20conceptNEAMraamwerk...90 TABELLEN Tabel1parametersliteratuuronderzoek...14 Tabel2zoekopdrachten...16 Tabel3verschillenEAMimplementatiesorganisatievormen...25 Tabel4organisatieQenrespondentkenmerken...33 Tabel5resultatengegevensreductie...38 Tabel6aanbevelingenterverbeteringvandetoepasbaarheidvanEAMinnetw.org...41 Tabel7bepalingonderzoeksmethoden...65 Tabel8top10codesdimensie Tabel9top10codesdimensie Tabel10coderingstructuur...78 Tabel11codetabelDV Tabel12codetabelDV Tabel13codetabelDV Tabel14itemsvanuittoepassing...80 Tabel15itemsvanuitvisie...80 Tabel16itemsvanuitervaring...81 Tabel17aanbevelingenvanuititemsmetéénrelatie...84 Tabel18aanbevelingenvanuititemsmettweerelaties...84 Tabel19aanbevelingenvanuititemsmetdrierelaties

7 7 AFKORTINGEN Afkorting Omschrijving BMC BusinessModelCanvas CAML EAMLforCNO CIMONSA ComputerIntegratedManufacturingOpenSystemArchitecture CNO CollaborativeNetworkedOrganization DEMO DynamicEssentialModellingofOrganisation DoDAF DepartmentofDefenseArchitectureFramework DSRM DesignScienceResearchMethod DV Deelvraag DYA DynamischeArchitectuur E2AF ExtendedEnterpriseArchitectureFramework EA EnterpriseArchitectuur EAM EnterpriseArchitectuurManagement EAML EnterpriseArchitectureModelingLanguage EAMPC EnterpriseArchitectureManagementPatterns EE ExtendedEnterprise FEAF FederatedEnterpriseArchitectureFramework GERA GeneralReferenceArchitecture GERAM GeneralisedEnterpriseReferenceArchitectureandMethodology HV Hoofdvraag IDEA InternationalDefenceEnterpriseArchitecture(specificationforexchange) ISO InternationalOrganizationforStandardization MKB MiddenQenkleinbedrijf NEA NetwerkorganisatieEA NEAM NetwerkorganisatieEAM OU OpenUniversiteit PCA PrincipalComponentAnalysis PERA PurdueEnterpriseQReferenceArchitecture PSO Proces,SysteemenOrganisatie RSLR RapidSLR SXBEAM SCORbasedEnterpriseArchitectureMethodology SAFe ScaledAgileFramework SCOR SupplyChainOperationsReference(Model) SEAM SystemicEnterpriseArchitectureMethodology SLR StructuredLiteratureReview TOGAF TheOpenGroupArchitectureFramework VE VirtualEnterprise VO VirtualOrganization VT VirtualTeam

8 8 Samenvatting EnterpriseArchitectuur(Management)(EA(M))iseenonderzoeksgebieddatvanaf2003meer aandachtkrijgt,maarnogergversnipperdis(simon,fischbach,&schoder,2013).hetrichtzich ophetcreërenvanraamwerken,operationaliseringvaneamenmodelleringstechnieken(t.qy. Kim,Lee,Kim,&Kim,2006).DatEAMtoegepastwordtingroteorganisaties,dathetbatenlevert indevormvanflexibiliteitenkostenreductieisvanuitdeliteratuuronderbouwd(aier,2014; Boucharas,vanSteenbergen,Jansen,&Brinkkemper,2010b;Hauder,Roth,&Matthes,2013; Plessius,vanSteenbergen,&Slot,2014).Echterlijktdefocusaltijdopenkelvoudigeorganisaties teliggen.nieuweorganisatievormenzoalsnetwerkorganisatieslijkenbeperktgebruikte kunnenmakenvandebestaandeeamraamwerken,maarhebbenpotentieelwelbaatbijeam. Netwerkorganisatiesbestaanuitzelfstandigeorganisatiesdiegezamenlijkwerkenaaneen bepaalddoelofeendienst,waarbijdeorganisatievormeenkortelevensduurheeften participantencompetentiesenrisico sdelen.netwerkorganisatieswinnenaanpopulariteitdoor debehoefteaansynergievoordeelomintespelenopdesnelveranderendemarkt(camarinhaq Matos&Afsarmanesh,2012).Juistbijdezeverandering,waarinITeenbelangrijkerolspeelt, kaneamuitkomstbieden. Mijnonderzoekheeftdevolgendehoofdvraag: Hoekanenterprisearchitectuurmanagement wordentoegepastbinnennetwerkorganisatiesenwatzijndepotentiëleconsequenties daarvan?.hetonderzoekhebikuitgevoerddoormiddelvandedesignscienceresearch methode(peffers,tuunanen,rothenberger,&chatterjee,2007),watresulteertineenoplossing voordehoofdvraagdooreenprocesmodelenaanbevelingen.ikhebdezemethodeingevuldmet eenliteratuuronderzoek,volgensderapidstructuredliteraturereviewmethode(armitage& KeebleQAllen,2008)enmeteenkwalitatiefonderzoek.Hetkwalitatiefonderzoekbestaatuiteen meervoudigecaseqstudyovervijfcaseseneenmeervoudigeexpertreviewvantweeexperts.de gegevensbinnendezemethodenzijnverkregendoordiepteqinterviewseneen documentanalyse.deexpertreviewisgerichtophetvaliderenenverbeterenvanhet ontwikkeldeprocesmodel.uitderesultatenvandecasesendeexpertreviewskwamen consistenteresultaten.erzijnbeperkttegenstrijdighedengevonden.hetbetrefteenverkennend onderzoek. Uitmijnonderzoekblijktdatbestaanderaamwerkengeenhandvattenbiedenvoorde toepassingvaneaminnetwerkorganisaties,datdebatenvanuiteapotentieelvantoepassing kunnenzijnopdezeorganisatievormendatdespecifiekekenmerkenvandeorganisatie mogelijkdezebatenkunnenversterken.erwordtbeperktgebruikgemaaktvanpatronenom raamwerkenaantepassenaanspecifiekesituatiesofomtelerenvanvoorgaandeervaringen.de toepassingvanhetconceptnetwerkorganisatieenspecifieknetwerkorganisatieenterprise ArchitectureManagement(NEAM)spreektderespondentenaan.Dekoppelingmetstrategie, klantgerichtedoelenenhetzichthebbenopdedaadwerkelijkeeindklantlijkenbelangrijke eigenschappentezijn.belemmeringenvoordezedoelgerichtemaniervaneamwordendoorde respondentengezienin operationalexcellence eninternepolitiek. NetwerkorganisatieshebbeneenkortelevensduurendaardoorookdeEA(M).Ditin tegenstellingtotea(m)binnenenkelvoudigeorganisatiesdieeenlangerelevensduurkennenen zeldenwordenontmanteld.hetprocesmodelisgekoppeldaandelevenscyclusvande netwerkorganisatieenzietdefasesinceptie,creatie,operationeel,evolutieenopheffing.de aanbevelingendieoverderespondentengelijkwaren,focussenzichvoornamelijkopde creatiefaseennietopdeevolutieendeopheffing.ditkomtmogelijkdoordebeperkteervaring. Deopheffingsfaseomvatdeovergangnaareenorganisatiediegerichtisop operational excellence.deimpactvandezeovergangopdeparticipantenmoetinkaartwordengebracht omdatderelatiekanveranderenineenklantqleveranciersverhouding.

9 Dediversiteitaanparticipantenbinneneennetwerkorganisatiezorgtvoorverschillende kennisniveaus.doorhettoepassenvanpatronenwordthetontwikkeldeprocesmodelaangepast aandestrategie,doelenenparticipantenvandenetwerkorganisaties.ookwordtkennisen ervaringgeborgd.erkangekozenwordenvooreenexternefaciliterendeparticipantdiezich richtopdeneam.dezedientgeenanderebelangentehebben.dominantieindeneammoet voorkomenworden. Hetonderzoekiszozorgvuldigmogelijkuitgevoerd.Echterbetreftheteenonderzoek uitgevoerdbinneneenmasterafstudeertrajectdatuitgevoerdisdooréénonderzoekermeteen beperktehoeveelheidrespondentenbinneneengrotepopulatie.allossenhetprocesmodelen deaanbevelingenpotentieelhetgesteldeprobleemop,erkannietaangenomenwordendatde lijstenhetmodelvolledigzijn.verderonderzoeknaarea(m)binnennetwerkorganisatiesen evaluatievandeaanbevelingenenhetprocesmodelisnoodzakelijk. 9

10 10 1 Inleiding HetonderwerpEnterpriseArchitectuur(EA)isvoorheteerstbenoemdinhetartikelvan Zachman(1987).Vanaf2003ishetaantalartikelensneltoegenomen(Simonetal.,2013).Erzijn velemethodiekenenzienswijzenopdetoepassingvaneabinnenorganisatiesenditbevestigt mogelijkdelagevolwassenheidbinnenhetonderzoeksveld(buckl,matthes,&schweda,2010; Simonetal.,2013). EAwordtsteedsmeererkendalseencruciaalonderdeelvoorbusinessenITalignment.Binnen dewetenschappelijkeliteratuurzijnervolgenssimonetal.(2013)drieonderzoeksstromente herkennen,teweten:raamwerken,ontwerpenoperationalisatieenmodelleringsmethoden. Binnendeonderzoeksstromenwordtweinigaandachtbesteedaanhoedebestaande raamwerkentoegepastmoetenwordeninnetwerkorganisaties(drews&schirmer,2014;t.qy. Kimetal.,2006).Erzijnverschillendetermenvoorzo nnetwerkorganisatiemetandere, overlappendeofafwijkendedefinities(camarinhaqmatos&afsarmanesh,2012;martin,2012; Speckert,Rychkova,Zdravkovic,&Nurcan,2013). Onderzoeknaarvolwassenheidmodellenvoornetwerkorganisaties(Tapia,2009), referentieraamwerkenvoornetwerkorganisaties(camarinhaqmatos&afsarmanesh,2008a)en waardemodellenvoorea(boucharasetal.,2010b)isuitgevoerd,echterhoeeamanagement (EAM)kanwordentoegepastinnetwerkorganisatiesontbreekt(Drews&Schirmer,2014;T.QY. Kimetal.,2006).BeschikbareEAraamwerkenbiedengeenhouvastbijimplementaties(Drews &Schirmer,2014;Mueller,Schuldt,Sewald,Morisse,&Petrikina,2013;Speckertetal.,2013). Mijnonderzoekwilikrichtenophetdeelsopvullenvandithiaat. 1.1 Doelstelling Hetdoelvanmijnafstudeeronderzoekis: Het$verbeteren$van$de$toepasbaarheid$van$enterprise$architectuur$management$in$ netwerkorganisaties$door$het$ontwikkelen$van$een$procesmodel$dat$aansluit$bij$deze$ organisatievorm.$ 1.2 Hoofdvraagendeelvragen Ikhanteerdevolgendehoofdvraag(HV): Hoe$kan$enterprise$architectuur$management$worden$toegepast$binnen$ netwerkorganisaties$en$wat$zijn$de$potentiële$consequenties$daarvan? DeHVisopgesplitstindeelvragen(DV).Hetliteratuuronderzoekbeantwoordtdevolgende deelvragen: DV1: HoebeschrijvenEAMraamwerkensamenwerkingtussenorganisatiesenwelke raamwerkenzijnhiervoorhetmeestgeschikt? DV2: WelkebatenlevertEAMeenorganisatieenzijndezevantoepassingopeen netwerkorganisatie? DV3: HoekanEAMtoegepastwordeninnetwerkorganisatiesenwelkeverschillenzijnermet toepassingvaneambinnenéénorganisatie? Hetempirischonderzoekbeantwoordtdevolgendedeelvragen.DemeervoudigecaseQstudy beantwoordtdv4,5en6endemeervoudigeexpertreviewdv7. DV4: HoepassenbedrijvencollaboratietoeinhunEA? DV5: WatisdevisievanbedrijvenomcollaboratietoetepasseninhunEAenopeendergelijk niveausamentewerkenineennetwerkorganisatie? DV6: WatzijndeervaringendiebedrijvenhebbenophetgebiedvansamenwerkinginhunEA ofbinnennetwerkorganisatiesenwelkebestqpracticeszijnhieruitteabstraheren? DV7: HoekanhetgepresenteerdemodeldetoepasbaarheidvanEAinnetwerkorganisaties verbeteren?

11 1.3 Relevantie Theoretischerelevantie Het(deels)opvullenvandeinDrewsenSchirmer(2014);Muelleretal.(2013);Simonetal. (2013);Speckertetal.(2013)genoemdehiaatophetgebiedvandetoepasbaarheidvanEAM binnennetwerkorganisatiesdoormiddelvaneenprocesmodelenaanbevelingen. Praktischerelevantie ErisgeenconcreetmodelofmethodegevondendiebeschrijfthoeEAMtoetepassenisin netwerkorganisatiesenwatdemogelijkeconsequentiesvandietoepassingzijn.defocusvan EAMisvoornamelijkgerichtopenkelvoudigeorganisaties,terwijlorganisatiesjuistmeerdan vroegersamenwerkingsverbandensluitenomeenbepaaldedienstteleveren. 1.4 Overzichtonderzoeksaanpak Insectie2.1enhoofdstuk3vindturespectievelijkdeonderzoeksaanpakvanhet literatuuronderzoekenhetempirischonderzoek. Erisbeperktonderzoekuitgevoerdnaarmijnonderzoeksonderwerp.Hetverkennend onderzoekisgerichtophetopvullenvandithiaat.ikhebgebruikgemaaktvandedesignscience ResearchMethodology(DSRM)(Peffersetal.,2007).HetparadigmavanDesignSciencericht zichophetuitbreidenvandemogelijkhedenvanmensenorganisatiedoorhetcreërenvan nieuwe(innovatieve)artefacten(hevner,march,park,&ram,2004).ditsluitaanbijhetgebrek aanonderzoekophetonderzoeksonderwerp.hetnadeelvoormijnonderzoekisdatdsrm uitgaatvaneenoplossingvoorhetprobleem.indienergeenbehoefteisaaneenoplossingkan nietdehelemethodewordendoorlopen.eriseenafbreukrisico.ookiseennadeelvandsrm datdeoplossingspecifiekisvoordeomgevingwaarinhetonderzoekwordtuitgevoerden daardoordegeneraliseerbaarheidlaagis. Aanvullendhebikvoormijngeheleonderzoekgebruikgemaaktvanmethodenentechnieken vanuitsaunders,lewis,thornhill,booij,enverckens(2011).voormijnempirischonderzoek hebikaanvullendgebruikgemaaktvanswanborn(2013). HetonderzoeksmodelisweergegeveninFiguur1.Fase1en2uitDSRMvallenonder opdrachtverkenning.dezetweefaseshebbengeleidtothetdefiniërenvanmijn onderzoeksonderwerpenvallenbuitendeafstudeeropdracht.fase3omvathet literatuuronderzoekendemeervoudigecaseqstudy.deresultatenvanuitdecaseshebben geresulteerdinhetoplossenvanhetprobleemdoorhetontwikkelenvaneenprocesmodelen aanbevelingen(artefactbinnendsrm).demeervoudigeexpertreviewvaltinfase4.de verwerkingvanderesultatenuitdezereviewendeuiteindelijkeverslagleggingvallen respectievelijkinfases5en6.dezeaanpaksluitaanbijsimonetal.(2013)dieclaimendat praktijkgerichtonderzoekeenbelangrijkerolspeeltbinnenhetonderzoeksgebied. 11

12 Figuur&1&onderzoeksmodel& 12

13 1.5 Leeswijzer, Hoofdstuk1betreftdeinleidingengaatinopmijnonderzoek,doelstelling,hoofdvraag endeelvragen.ookgaatdithoofdstukinopdeglobaleonderzoeksaanpak. Hoofdstuk2bevathetliteratuuronderzoek.Hierinisinsectie2.1aangegevenhoehet literatuuronderzoekisuitgevoerdenistevensdeverantwoordingopgenomen.secties 2.2enverderrichtenzichophetbeantwoordenvandeelvraag1,2en3.Hoofdstuk2 wordtafgeslotenmetheteindresultaatvanhetliteratuuronderzoek. Hoofdstuk3richtzichophetbeschrijvenvandeonderzoeksaanpakvanmijnempirisch onderzoek.indithoofdstukbehandelikzakenalsonderzoeksstrategiedebronnenen middelenenvaliditeit,betrouwbaarheidenonderzoeksethiek. Hoofdstuk4bevatderesultatenvanmijnmeervoudigecaseCstudyenbeantwoordt daarmeedeelvraag4,5en6.tevensbevatdithoofdstukdeanalysevanderesultaten. Hoofdstuk5beschrijftdemeervoudigeexpertreviewenhetdaaruitresulterende procesmodelenaanbevelingen. Hoofdstuk6beschrijftdealgeheleconclusievanmijnonderzoekenbeantwoordtookde hoofdvraag.tevensgeefthoofdstuk6aanbevelingenvoorvervolgonderzoekenwordt afgeslotenmeteendiscussie. Inhoofdstuk7geefikeenprocesreflectie.Indezereflectieblikikterugopmijn onderzoekennoemikverbeterpuntentenaanzienvanhetproces. Omdeanonimiteitvanderespondententeborgenisdemannelijkeschrijfvormgebruikt. 13

14 2 Netwerkorganisaties,en,EA:,een,onderbelicht,gebied, Devolgendesectiesgeveninzichtindemanierwaarophetliteratuuronderzoekisuitgevoerden dedaaruitvolgenderesultaten. 2.1 Onderzoeksmethode,en,verantwoording,literatuuronderzoek, Erzijnverschillendemethodenvoorliteratuuronderzoek.Hierinishetbelangrijkdater gestructureerdwordtgewerkt.eenveelgebruiktemethodeisslr,echterisdeomvangvandeze methodegrootwaardoorhetvolledigdoorlopenbinneneenafstudeertrajectbeperktmogelijk is.eenalternatiefisderapidstructuredliteraturereview(rslr)(armitage&keeblecallen, 2008).DezemethodeiseenafgeslankteversievandeStructuredLiteratureReview(SLR) (Tranfield,Denyer,&Smart,2003).RSLRpastquaomvangineenafstudeertraject.Eennadeelis datnietallefasesvanslrdoorlopenworden.hetontbrekenvandezefasesweegtnietoptegen hetvoordeelvangestructureerdliteratuuronderzoek Zoekstrategie, Devolgendesectiesbeschrijvendezoekstrategie Bronnen) Ikhebdevolgendebronnengebruiktvoorhetverkrijgenvanliteratuur: EBSCOHost; o AcademicSearchElite; o BusinessSourcePremier; o Library,InformationScience&TechnologyAbstracts; IEEEDigitalLibrary; SpringerLink; ScienceDirect; Taylor&Francis Parameters)en)kwaliteitscriteria) DeparametersdieikhanteerzijnweergegeveninTabel1enzijngebaseerdopSaundersetal. (2011,p.73)., Tabel,1,parameters,literatuuronderzoek, Parameter, Waarde, Taal Engels; Nederlands. Onderzoeksgebied Enterprisearchitectuur; Netwerkorganisaties/sourcing/interCorganisatiesamenwerking; Supplychainmanagement. Geografischgebied OnderzoekenuitgevoerdinEuropa,ZuidCKorea,AustraliëofNoordC Amerika. Publicatieperiode Vanaf2004. Soortliteratuur Inaflopendewaarde:wetenschappelijke(peerCreviewed)artikelenen conferentieverslagen,theses(phd/master)enboeken. Beschikbaarheid OpvraagbaarviadedigitalebibliotheekvandeOU. IkhebhetgeografischgebiedbeperkttotwaaractiefonderzoekplaatsvindtnaarEAaandehand vanhetonderzoekvansimonetal.(2013).ditaangevuldmetzuidckoreawaaronderzoek wordtuitgevoerdbinnenhetgebiedeaensupplychainmanagement(scm).scmwordtgezien alseenvormvan CollaborativeNetworkedOrganization (CNO)(CamarinhaCMatos& Afsarmanesh,2008b). 14

15 InhetliteratuuronderzoekisgekekennaarwetenschappelijkepeerCreviewedartikelen, conferentieverslagenentheses.bijdebeoordelingvanjournalpapersisdeimpactfactor gebruiktvanhetjournal 1 (Impactfactor2014search,2014).Baanbrekendeartikelenmogen afwijkenvandeparameters.simonetal.(2013)gevenaandathetonderzoeksveldzichvanaf 2004verderontwikkeldheeft,waardoorikdezoekperiodevanaf2004tothedenheb gedefinieerd. DerelevantieisgebaseerdopdechecklistvanSaundersetal.(2011,p.88)(Figuur2).De checklistborgtdekritischecomponentvanhetliteratuuronderzoek. Figuur,2,checklist,Saunders,et,al.,(2011,,p.,88),, IkhebdeliteratuurvastgelegdinEndNote(ThomsonReuters,2015) Zoekmethoden) Ikhebgebruikgemaaktvanzoektermen(Saundersetal.,2011).Omeenvolledigoverzichtte krijgenvandeliteratuurhebikdesneeuwbalmethodeendecitatenmethodetoegepast (UniversityUtrecht,2014).Dezemethodenzorgenvooreenoverzichtvanliteratuurwaaropeen artikelgebaseerdisaandehandvandereferentielijstengeveninzichtintoekomstigeartikelen dieverwijzennaargevondenartikelen.doorhettoepassenvandezemethodenkunnenartikelen gevondenwordendiemogelijkrecenterzijndanhetgevondenartikel,kunnenandereartikelen gevondenwordendieafgeleidzijnvangerefereerdeliteratuurenkunnenzoektermengevonden wordendienognietbekendwaren.hetlaatsteisrelevantvoormijnonderzoekdoordegrote diversiteitaanterminologieinhetonderzoeksveld.eennadeelisdatdemethodentijdsintensief zijn Verantwoording,, Devolgendesectiesgeveninzichtindeverantwoordingvandegebruikteliteratuur Zoekopdrachten) Tabel2toontdezoektermengebruiktinhetliteratuuronderzoek.Derelevantieboomis opgenomeninbijlagea. 1VanuitdeOUwordtgeenbeoordeeldebronvoorimpactfactorbepalingaangeboden.Hiervoorisuitgewekennaar publiekebronnen. 15

16 Tabel,2,zoekopdrachten 2, EnterpriseArchitecture "EnterpriseArchitecture"AND(CollaborationOR"NetworkedOrgani?ation"OR"Collaborative NetworkedOrgani?ation"ORCNOOR"Virtualorgani?ation") (TOGAFORZachmanORGERAMORDYAOREAMPCORArchimateORDEMOORE2AFOREAML ORCAMLORSCORORSCBEAMORPERAORCIMOSAORSEAM)AND(CollaborationOR "NetworkedOrgani?ation"OR"CollaborativeNetworkedOrgani?ation"ORCNOOR"Virtual organi?ation") ("EnterpriseArchitecture")AND(BenefitsORValue)AND(CollaborationOR"Networked Organi?ation"OR"CollaborativeNetworkedOrgani?ation"ORCNOOR"Virtualorgani?ation") Gevonden)artikelen) Deparameterleeftijdzorgtvooreentoenamevanartikelenvanaf2004.Voor2004zijnviade sneeuwbalcencitatenmethodeartikelengevonden.eriseenduidelijketoenamezichtbaarin literatuurophetgebiedvanea(figuur3).ditkomtovereenmetdeliteratuurstudiesvan BanaeianjahromienSmolander(2014);Simonetal.(2013). 18" 16" 14" 12" 10" 8" 6" 4" 2" 0" 1987" 1989" 1991" 1994" 1996" 1997" 1998" 1999" 2000" 2001" Figuur,3,gevonden,literatuur,per,jaar, Deliteratuurisvoornamelijktevindeninwetenschappelijkeartikelenenin conferentieverslagen(figuur4).ditkomtovereenmetdeliteratuurstudiesvan BanaeianjahromienSmolander(2014);Simonetal.(2013).Erwordtactiefonderzoek uitgevoerd. 2002" 2003" 2004" 2005" 2006" 2007" 2008" 2009" 2010" 2011" 2012" 2013" 2014" Beoordeling)relevantie)en)kwaliteit) Derelevantieenkwaliteitisindrierondesbeoordeeld. 1. Artikelenuitzoekresultatenbeoordelenoprelevantieopbasisvandeabstract; 2. Overgeblevenartikelenglobaaldoornemenenbeoordelenoprelevantie; 3. Overgeblevenartikelenintensiefdoornemenenbeoordelenopkwaliteitenrelevantie. Dezestappenresulteerdeninrespectievelijk120,74en,49artikelen.Devolledigelijstmet artikelenisopgenomeninbijlageb. 2AanvullendisopdevolledigenaamvanraamwerkenenopdeNederlandsevertalingvandezoektermengezocht. 16

17 1%# 1%# 2%# 4%# 8%# 6%# 1%# Book# Book#Sec0on# Conference#Paper# 17%# Conference#Proceedings# Electronic#Book# Journal#Ar0cle# 58%# 2%# Report# Standard# Thesis# Figuur,4,verdeling,literatuur, 2.2 Definities,van,EA,en, Netwerkorganisatie, Wat,is,de,definitie,van,EA?, EAiseenjongvakgebiedenerontbreekteendoordetijdontwikkeldestandaardzienswijze (Boucharas,vanSteenbergen,Jansen,&Brinkkemper,2010a;Chen,Doumeingts,&Vernadat, 2008;Harrell&Sage,2010;Schöenherr,2009).Eengezamenlijkeontologieontbreekt(Chenet al.,2008;schöenherr,2009). Enterprise DeOxfordDictionarybeschrijfthetwoord Enterprise als Abusinessorcompany. Organization iseensynoniemvoor Enterprise. Business wordtbeschrevenals A commercialoperationorcompany. Company wordtbeschrevenals Acommercialbusiness (OxfordDictionary,2014).TOGAFbeschrijfthetals Anycollectionoforganizationsthathasa commonsetofgoals.ookgeefttogafaandathetgaatomeenbeschrijvingvanhethoogste niveauvaneenorganisatiedieallemissiesencompetentiesbevat(joseyetal.,2011).iso15704 beschrijfteen Enterprise als Oneormoreorganisationssharingadefinitemission,goals,and objectivestoofferanoutputsuchasaproductorservice (InternationalOrganizationfor Standardization(ISO),2000). Architecture, AlsgekekenwordtnaarArchitecture,danwordtdeISO42010definitievaakgebruikt.Dezeis alsvolgt: Fundamentalconceptsorpropertiesofasysteminitsenvironmentembodiedinits elements,relationships,andintheprinciplesofitsdesignandevolution (International OrganizationforStandardization(ISO),2011).TOGAFstelt Thestructureofcomponents,their intercrelationships,andtheprinciplesandguidelinesgoverningtheirdesignandevolutionover time (Joseyetal.,2011).WaarbijvandenBergenvanSteenbergen(2004,p.31)stellendathet gaatom Eenconsistentgeheelvanprincipesenmodellendatrichtinggeeftaanontwerpen realisatievanprocessen,organisatorischeinrichtingen,informatievoorzieningenentechnische infrastructuurvaneenorganisatie.iso15704beschrijftarchitectuurals Adescription(model) ofthebasicarrangementandconnectivityofpartsofasystem(eitheraphysicaloraconceptual objectorentity) (InternationalOrganizationforStandardization(ISO),2000).Inessentie bevattendedefinitiesgelijksoortigecomponenten.hetbetrefteenmodeldatcomponenten beschrijft(metalhuneigenschappen),hunontwerp,evolutieenonderlingeverhoudingen. 17

18 Enterprise,Architecture,(Management) Schekkerman(2004)stelt EnterpriseArchitectureisaboutunderstandingallofthedifferent elementsthatgotomakeuptheenterpriseandhowthoseelementsintercrelate.vandenberg envansteenbergen(2004,p.53)definiëreneaals Deeerstesoortarchitecturen,tenbehoeve vanstrategischebesluitvorminghebbenveelaleencoördinerendkarakter.zedienenom gemeenschappelijkhedenteonderkennenenomindividueleontwikkelingeneenplektegeven eninonderlingesamenhangtebestuderen.zehebbeneenvrijhoogabstractieniveau,eenbreed bereikendienenterondersteuningvanhettopmanagementbijstrategischebesluitvorming.ea management(eam)wordtdoorbuckletal.(2010)beschrevenals: Acontinuous,iterative(and selfmaintaining)processseekingtoimprovethealignmentofbusinessanditinan(virtual) enterprise.basedonaholisticperspectiveontheenterprisefurnishedwithinformationfrom otherenterpriseclevelmanagementprocesses[e.g.projectportfoliomanagement]itprovides inputto,exertscontrolover,anddefinesguidelinesforotherenterpriseclevelmanagement functions.eakangezienwordenalseenkijk,vanafeenhoogniveau,opdearchitectuurvaneen complexsysteemoforganisatiemetdefocusopstrategischebesluitvormingendemissiesen competentiesvandegeheleorganisatie(chenetal.,2008;kappelman&zachman,2013) Wat,is,de,definitie,van, Netwerkorganisatie?, Sindshetgebruikvandeterm VirtualEnterprise(VE) indejaren90iserveelonderzoek uitgevoerdnaarnetwerkorganisaties.echterisernoggeeneenduidigedefinitiebeschikbaar(t.c Y.Kimetal.,2006).Verschillendetermenwordendoorelkaargebruiktzoals virtual organizations, dynamicsupplychains, virtualenterprisechains endergelijke.indeze verschijningsvormengaathetvaakoverhetafstemmenvanactiviteiten,hetbepalenvanelkaars rolenhetbepalenvaneensetaanregelsvoordesamenwerking.doordezekenmerkenvallende termenonderhetbegrip CollaborativeNetworkedOrganization(CNO) (Figuur5)(CamarinhaC Matos&Afsarmanesh,2008b;Martin,2012;Speckertetal.,2013;Tapia,Daneva,vanEck,& Wieringa,2008).Allekenmerkenhebbenhetdoelintespelenopdesnelveranderendemarkt waaringlobalisatie,veranderenderegelgevingensnelletechnologischeontwikkelingcentraal staan(t.cy.kimetal.,2006). Figuur,5,deel,taxonomie,samenwerkingsnetwerk,(CamarinhaXMatos,&,Afsarmanesh,,2008b), VolgensCamarinhaCMatosenAfsarmanesh(2003)heefteennetwerkorganisatieeenaantal voordelentenopzichtevanenkelvoudigeorganisaties,namelijk:flexibiliteit,complementaire 18

19 rollen,gezamenlijkeomvang,competitiefacteren,resourceoptimalisatieeneengrotere innovatiekracht.ookhetdelenvaninfrastructuur,kennisenrisico sbehoorttotdevoordelen. Tegengesteldebelangenbijdeparticipantenvandenetwerkorganisatiezijnvaakeen belemmeringenwordengezienalsnadeel. EspositoenEvangelista(2014)stellendaterovereenstemmingisovereenaantalkenmerken diegeldenvoornetwerkorganisaties.hetdoelvaneennetwerkorganisatieishetexploiterenvan marktontwikkelingen.hetdelenvanrisico s,kostenencompetenties.zeopererenineenflexibel endynamischnetwerk.eennetwerkorganisatiebestaatuitzelfstandigeenkelvoudige organisaties.desamenwerkingistijdelijkendecoördinatieencommunicatiewordt gefaciliteerddoorit. T.CY.Kimetal.(2006)gevendevolgendedefinitievaneennetwerkorganisatie: Acollaboration inordertorealizethecommonbusinessgoalwhichistosecurebusinessopportunity,theveis anactivecollaborativeorganizationstructurewhichistemporarilymadeupofvaluechains. EachvaluechainconsistsoflooselyCcoupledbusinessprocessesofdistributedbusinesspartners whoofferthecorecomplementaryfunctionalityandresources. VolgensCamarinhaCMatosenAfsarmanesh(2003)valtcontinuproducerenonder netwerkorganisaties,terwijlanderenhettijdelijkekarakterjuistcentraalstellen.defocusvan deanderedefinitieskomtovereenmetdeomschrijvingvancamarinhacmatosenafsarmanesh (2012)van opportunitycdrivencollaborativenetworks (Figuur6). Figuur,6,opportunityXdriven,CNO,(CamarinhaXMatos,&,Afsarmanesh,,2012), Centraalindeliteratuurstaathettijdelijkekaraktervandesamenwerkingdiegerichtisophet benuttenvaneenkansofhetbehalenvaneendoelineenspecifiekemarkt,waarinzelfstandige enkelvoudigeorganisatiesgezamenlijkwillenparticiperendoorcompetentiesenrisico ste delen(browne&zhang,1999;esposito&evangelista,2014;t.cy.kimetal.,2006).hierbij wordtbenadruktdatparticipanteninnetwerkorganisatieszelfstandigblijven,de netwerkorganisatieseenkortelevensduurhebbenenineencomplexnetwerkopererenmet specialistischekennis,waarbijitwordtingezetalsdemanieromsneleennetwerkorganisatiete vormen(browne&zhang,1999).integenstellingtotenkelvoudigeorganisatieszijn netwerkorganisatiesdecentraalgeorganiseerd.decentraleorganisatiestyperenzichdoor werkgroepen,coördinerenderollen,matrixstructurenennetwerken.ditintegenstellingtot enkelvoudigeorganisatiesdieverticaalwordenaangestuurd(bolman&deal,2008;speckertet al.,2013).departicipantenbinnennetwerkorganisatieskunneninomvangwisselenenvariëren vaneenmanszaken,mkbtotgrootbedrijven Gehanteerde,definities,, DedefinitiesvanEAennetwerkorganisatieszijnnieteenduidigvastgelegd.Hetvaliderenvande conclusiesvanuitdeliteratuurtegeneeneenduidigedefinitieisnoodzakelijk. 19

20 20 VoorEAhanteerikdevolgendedefinitie: Alle$fundamentele$concepten$of$eigenschappen$van$een$systeem$of$organisatie$binnen$zijn$ context,$belichaamd$in$al$zijn$elementen,$relaties$en$principes$over$het$ontwerp$en$de$ evolutie.$bekeken$vanuit$het$hoogste$niveau$van$een$organisatie$die$tevens$alle$missies$en$ competenties$omvat$en$gericht$is$op$het$strategische$niveau.$$ Voornetwerkorganisatiehanteerikdevolgendedefinitie(gebaseerdopTapia(2009)): Eén$netwerkorganisatie$bestaat$uit$een$verzameling$zelfstandige,$enkelvoudige,$ organisaties$die$gezamenlijk$(decentraal)$werken$aan$het$uitvoeren$van$een$taak,$het$ bereiken$van$gezamenlijke$doelen$of$het$verlenen$van$diensten$aan$klanten$over$een$korte$ periode$van$tijd,$waarbij$tussen$de$participerende$organisaties$competenties$en$risico s$ worden$gedeeld.$ 2.3 EAM,raamwerken,en,collaboratie,tussen,organisaties, Hoe,beschrijven,de,EAM,raamwerken,samenwerking,tussen,organisaties?, ZachmanFramework(Zachman,1987)enTOGAF(Joseyetal.,2011)wordenhetmeest gerefereerd.togafheeftsinds2005zachmanovertroffeninhetaantalreferentiesentogaf wordtgezienalshetmeestprominenteraamwerk(simonetal.,2013).binnendenederlandse marktisdya(vandenberg&vansteenbergen,2004)eenveelgebruiktemethode(tapia,2009). ZachmanFramework(Zachman,1987)beschrijfteengedetailleerdetaxonomievanEA artefacten,maarbeschrijftgeenorganisatorischmodelomartefactenteverkrijgenoftebeheren (Frankeetal.,2009;Kappelman&Zachman,2013;Speckertetal.,2013).Hetmagnietgezien wordenalsraamwerk(kappelman&zachman,2013;speckertetal.,2013).hetbiedt strategischebeslissersinzichtinofallebenodigdecomponentenvandeorganisatiebeschreven zijn.kappelmanenzachman(2013)gevenaandatdekomendegeneratiesuccesvolle organisatieszichrichtenopaanpasbaarheid,interoperabiliteit,integratie, lean,veiligheid, snelheid,efficiëntieeneffectiviteit.hetzachmanframeworkkanhierbijhelpen(kappelman& Zachman,2013). TOGAF(Joseyetal.,2011)richtzichopeencentraleaansturingenrefereertaaneencentrale opslagvanalleartefacten.ookgaathetomeen centralarchitectureboard datde ontwikkelingenoverzieteneencentralesetaanprincipesdietengrondslagliggenaan ontwikkelingen.erwordtnietexplicietaangegevendattogafeencentraalraamwerkisener wordtaangegevendathetaangepastmagwordenaandesituatiewaarhetinwordttoegepast (Joseyetal.,2011,p.18).Deondersteuningvoorhettoepassenbuitenenkelvoudigeorganisaties isbeperkt(speckertetal.,2013).togafbeschrijftdateaeenverzamelingvanorganisatieskan bevatten(joseyetal.,2011,p.5;muelleretal.,2013). GERAM(IFIPCIFACTaskForce,1999)wordtindewetenschapingezetalsmodelom raamwerkenmetelkaartekunnenverbindenofvergelijken(simonetal.,2013).deifipcifac TaskForce(1999)hadalsdoeleenraamwerkteontwikkelendatomkongaanmetdesnel veranderendeennietvoorspelbaremarkt.binnengerambeschrijftgeneralreference Architecture(GERA)dearchitectuurenhetgeheleverloopvandeobjecten.Erwordendrie organisatietypenbenoemd:projectorganisatie(typea),repetitieveservicecen productieorganisatie(typeb)enproductorganisatie(typec).typeaorganisatieshebbeneen kortelevensduur.(ifipcifactaskforce,1999).samenwerkingwordtnietbeschreven. DYA(vandenBerg&vanSteenbergen,2004)spreektovereenenkeleorganisatieenheefteen centralegovernancecenarchitectuurfunctie(vandenberg&vansteenbergen,2004,pp.54c55). OokwordtexplicietverwezennaardeaanpasbaarheidvanDYAaandeorganisatie(vanden Berg&vanSteenbergen,2004,p.166).BijDYAontbrekenhandvattenomdezeaanpassingente realiseren.

Informatiearchitectuur bij middelgrote organisaties

Informatiearchitectuur bij middelgrote organisaties Een empirisch onderzoek naar de toepasbaarheid van elementen van standaard raamwerken voor informatiearchitectuur binnen middelgrote organisaties Ronald Honhoff, studentnummer: 836006685 Versie 1.1 Presentatie:10

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Architecture Governance

Architecture Governance Architecture Governance Plan van aanpak Auteur: Docent: Stijn Hoppenbrouwers Plaats, datum: Nijmegen, 14 november 2003 Versie: 1.0 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. PROBLEEMSTELLING EN DOELSTELLING...

Nadere informatie

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1 Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info 1 Maak een (verbeter)voorstel voor Enterprise Architectuur, waarbij u zowel de mogelijkheden als de beperkingen van

Nadere informatie

ONTWERPER!IN!UITVOERING! Kansen!voor!middelgrote!architectenbureaus!! in!de!rol!van!uitvoerend!general!planner!

ONTWERPER!IN!UITVOERING! Kansen!voor!middelgrote!architectenbureaus!! in!de!rol!van!uitvoerend!general!planner! ONTWERPERINUITVOERING Kansenvoormiddelgrotearchitectenbureaus inderolvanuitvoerendgeneralplanner Afstudeeronderzoek 23F11F2015 Afstudeerbedrijf: Korfkerarchitecten Sportlaan12 8302AZEmmeloord Bedrijfsbegeleider:

Nadere informatie

Onderzoek doen bij maatschappijleer WERKBLAD 1 ONDERWERP: HOOFDVRAAG: Waarom is deze vraag belangrijk?

Onderzoek doen bij maatschappijleer WERKBLAD 1 ONDERWERP: HOOFDVRAAG: Waarom is deze vraag belangrijk? STAP 1 VOORBEREIDING: ONDERWERP EN HOOFDVRAAG KIEZEN WERKBLAD 1 ONDERWERP: HOOFDVRAAG: Waarom is deze vraag belangrijk? 1 STAP 2 VOORBEREIDING: Deelvraag nummer DEELVRAGEN DEELVRAGEN FORMULEREN WERKBLAD

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT?

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? Wim Biemans Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie & Bedrijfswetenschappen 4 juni, 2014 2 Het doen van wetenschappelijk onderzoek Verschillende

Nadere informatie

De Geschiedenis van het Quinn-model

De Geschiedenis van het Quinn-model De ondernemer, schizofreen, jongleur, of beide? Voorstelling Quinn De Geschiedenis van het Quinn-model De Geschiedenis van het Quinn-model De Geschiedenis van het Quinn-model Human Relations Model Cohesion,

Nadere informatie

De Perfecte VoorbereiDing

De Perfecte VoorbereiDing De Perfecte VoorbereiDing 12 juni 2014 Norbert Schotte studentnummer: 2046869 Maurice Peeters Joop de Zwart Jaap Wessels Titel: DePerfecteVoorbereiding :hetspoornaarperfectie? Subtitel: EenpraktijkonderzoeknaardemogelijkeinvloedvanConcurrent

Nadere informatie

Beoordelingscriteria voor de award voor het beste profielwerkstuk op het gebied van internationalisering voor vwo, havo en vmbo.

Beoordelingscriteria voor de award voor het beste profielwerkstuk op het gebied van internationalisering voor vwo, havo en vmbo. AEDE Nederland Profielwerkstuk-Award 2012 In haar jubileumjaar 2012 startte de AEDE Nederland met het uitreiken van een award voor het beste profielwerkstuk rond internationalisering. Met deze prijs wil

Nadere informatie

Opleiding MARIJ Module 7

Opleiding MARIJ Module 7 1. Sturen op samenhang 2. Overview MARIJ 3. MARIJ voor architecten Opleiding MARIJ Module 7 5. Architectuur processen en producten 4. MARIJ implementatie 6. Architectuur bemensing en competenties Architectuur

Nadere informatie

Benny Prij. NAF Insight 6 juli 2009

Benny Prij. NAF Insight 6 juli 2009 Architectuurprincipes bij TKP Benny Prij NAF Insight 6 juli 2009 1 Agenda Over TKP Diensten Bedrijfsfuncties Architectuurprincipes bij TKP Enterprise-architectuurprincipes Referentie-architectuurprincipes

Nadere informatie

Best practice verzameling voor het managen van alle aspecten van beheer van ICT-infrastructuur.

Best practice verzameling voor het managen van alle aspecten van beheer van ICT-infrastructuur. ITIL Wat is ITIL? Best practice verzameling voor het managen van alle aspecten van beheer van ICT-infrastructuur. Begrippen Rol Functie Proces Proceseigenaar Procesmanager Product Dienst Problem Problem

Nadere informatie

Kwaliteit van IT-Architectuur

Kwaliteit van IT-Architectuur Kwaliteit van IT-Architectuur Leo Pruijt Lectoraat ADIS Hogeschool Utrecht HU Ngi 29-09-2011 1 Architectuur en Kwaliteit Promotieonderzoek (vanaf 01-09-2011) Onderwerp: Architectuur en Kwaliteit Promotor:

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

DE INRICHTING VAN DE ARCHITECTUURFUNCTIE EN HET EFFECT OP DE INFORMATIE-UITWISSELING BINNEN DE JUSTITIELE KETEN

DE INRICHTING VAN DE ARCHITECTUURFUNCTIE EN HET EFFECT OP DE INFORMATIE-UITWISSELING BINNEN DE JUSTITIELE KETEN DE INRICHTING VAN DE ARCHITECTUURFUNCTIE EN HET EFFECT OP DE INFORMATIE-UITWISSELING BINNEN DE JUSTITIELE KETEN Diana Touw (studentnummer: 850526578) Presentatie op 22 juli 2015 Auteur : D. Touw 2/140

Nadere informatie

Informatie Architectuur onderdeel van ICP Masteropleiding SNB

Informatie Architectuur onderdeel van ICP Masteropleiding SNB Informatie Architectuur onderdeel van ICP Masteropleiding SNB Jos Vrancken josv@tbm.tudelft.nl VR2 Advisering 27 april 2004 VR2 Advisering Overzicht Activiteiten onderdeel IA Leerdoel Samenvatting van

Nadere informatie

Stappen deelcijfer weging 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 totaalcijfer 10,0 Spelregels:

Stappen deelcijfer weging 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 totaalcijfer 10,0 Spelregels: Stappen deelcijfer weging 1 Onderzoeksvragen 10,0 6% 0,6 2 Hypothese 10,0 4% 0,4 3 Materiaal en methode 10,0 10% 1,0 4 Uitvoeren van het onderzoek en inleiding 10,0 30% 3,0 5 Verslaglegging 10,0 20% 2,0

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Informatievaardigheden

Informatievaardigheden Informatievaardigheden (in het onderwijs) Jaap Walhout & Saskia Brand-Gruwel Overzicht Introductie Opdracht Nabespreken opdracht Informatievaardigheden & 10 jaar onderzoek Discussie Vooruitblik & huiswerk

Nadere informatie

Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid. Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot

Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid. Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Programma Workshop Eerste deel: Presentatie Visie op Gezond Ondernemen Een paar voorbeelden van

Nadere informatie

Becoming a critical web searcher. Saskia Brand-Gruwel

Becoming a critical web searcher. Saskia Brand-Gruwel Becoming a critical web searcher Saskia Brand-Gruwel Herkenbaar probleem? Frustratie Deze sessie Lezing: Wat maakt het zoeken en vinden van informatie op het internet moeilijk? Hoe verloopt het proces

Nadere informatie

Imo Stimuleringsprogramma Voor Profit- en non-profitorganisaties

Imo Stimuleringsprogramma Voor Profit- en non-profitorganisaties Imo Stimuleringsprogramma Voor Profit- en non-profitorganisaties Imo-Nederland 1 Ondernemen/besturen is emotie, lef en Anders denken, afrekenen met het vanzelfsprekende Het Stimuleringsprogramma van Imo

Nadere informatie

Taxis Pitane SQL beheerder. Censys BV - Eindhoven

Taxis Pitane SQL beheerder. Censys BV - Eindhoven Taxis Pitane SQL beheerder Censys BV - Eindhoven Inhoud Wat is Taxis Pitane SQL beheerder?... 3 Kenmerken van de software... 3 De juiste SQL server editie voor uw organisatie... 3 SQL Server 2008 Express...

Nadere informatie

Enterprise Architecture Compliance. Informatiekunde, Radboud Universiteit Nijmegen. Plan van Aanpak

Enterprise Architecture Compliance. Informatiekunde, Radboud Universiteit Nijmegen. Plan van Aanpak Plan van aanpak Enterprise Architecture Compliance Project: Master Thesis Studie: Informatiekunde, Radboud Universiteit Nijmegen Product: Plan van Aanpak Auteurs: Chiel Schutter & Freek van Workum Versie:

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Horecataxonomie 2013

Gebruikershandleiding Horecataxonomie 2013 Gebruikershandleiding Horecataxonomie 2013 Opgesteld en vastgesteld door: Bedrijfschap Horeca en Catering www.kenniscentrumhoreca.nl Zoetermeer 7 oktober 2013 1 2 INHOUDSOPGAVE 1. Algemeen 3 1.1 Inleiding

Nadere informatie

Functiebeschrijving Business Architect

Functiebeschrijving Business Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager architectuur van

Nadere informatie

ONDERZOEKSGERICHT LEREN

ONDERZOEKSGERICHT LEREN Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") ONDERZOEKSGERICHT LEREN Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese

Nadere informatie

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding Proces cultuur De klant komt eerst Zorg dat je altijd waarde toevoegt Moedig eigen initiatief aan Geef medewerkers ruimte Moedig teamwerk aan Beloon team prestaties Werk

Nadere informatie

AccessFIX bestand herstel software biedt een effectieve oplossing voor beschadigde MS Access data en het herstellen van verwijderde tabellen.

AccessFIX bestand herstel software biedt een effectieve oplossing voor beschadigde MS Access data en het herstellen van verwijderde tabellen. AccessFIX bestand herstel software biedt een effectieve oplossing voor beschadigde MS Access data en het herstellen van verwijderde tabellen. 1. Over AccessFIX 2. Omschrijving 3. Hoe Het Werkt 4. Hoe Te

Nadere informatie

online informatieonderzoek

online informatieonderzoek online informatieonderzoek eric sieverts @sieverts sieverts@gmail.com GITP PAO - april 2016 kenmerken van informatieonderzoek 2 Doelgericht Plangericht Controleerbaar Herhaalbaar Betrouwbaar informatiebehoefte

Nadere informatie

TMA Talentenanalyse. Kandidaat-rapportage samenvatting. Demo Kandidaat 29 augustus 2011

TMA Talentenanalyse. Kandidaat-rapportage samenvatting. Demo Kandidaat 29 augustus 2011 TMA Talentenanalyse Kandidaat-rapportage samenvatting Demo Kandidaat 29 augustus 2011 Waddenring 24 2993 VE Barendrecht T 0180 848044 I www.priman.nl E info@priman.nl Inhoudsopgave: 1. Inleiding 3 2. Betekenis

Nadere informatie

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Pagina 1 Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Je gaat een profielwerkstuk maken. Dan is euthanasie een goed onderwerp. Het is misschien niet iets waar je dagelijks over praat of aan denkt, maar

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Wegwijzer voor methoden bij enterprise-architectuur 2 de, herziene druk Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes

Nadere informatie

Toekomstbestending maken van selectie tool Rekening houdend met strikte privacy wetgeving

Toekomstbestending maken van selectie tool Rekening houdend met strikte privacy wetgeving Toekomstbestending maken van selectie tool Rekening houdend met strikte privacy wetgeving Kurt.Merchiers@colruytgroup.com Functioneel Analist Roel.Van.Assche@sas.com Consultant Agenda Vervanging van de

Nadere informatie

Van medewerkertevredenheid naar medewerkerparticipatie

Van medewerkertevredenheid naar medewerkerparticipatie Van medewerkertevredenheid naar medewerkerparticipatie Programma Inleiding Presentatie van onderzoeksresultaten Een praktijkverhaal Verdere toelichting op het IiP/MTO traject Pauze met gelegenheid tot

Nadere informatie

Het beheersen van strategie in de Ouderenzorg. Afstudeeronderzoek E. Leemans

Het beheersen van strategie in de Ouderenzorg. Afstudeeronderzoek E. Leemans Het beheersen van strategie in de Ouderenzorg Afstudeeronderzoek E. Leemans Voorwoord 16 januari 2015 Beste lezer, Voor u ligt het onderzoeksrapport wat ik in het kader van de Extended Master Organisation

Nadere informatie

LEAN ISO 9001. Mede mogelijk gemaakt door ISO 9001:2015

LEAN ISO 9001. Mede mogelijk gemaakt door ISO 9001:2015 LEAN ISO 9001 Mede mogelijk gemaakt door ISO 9001:2015 Wie is er bekend met: ISO 9001 ISO 9001:2015 LEAN 2 LEAN ISO 9001 ISO 9001 Algemeen toepasbaar bedrijfskundig model om je organisatie adequaat in

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK EN ORIËNTATIE OP STUDIE EN BEROEP HAVO/VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

PROFIELWERKSTUK EN ORIËNTATIE OP STUDIE EN BEROEP HAVO/VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 PROFIELWERKSTUK EN ORIËNTATIE OP STUDIE EN BEROEP HAVO/VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE

Nadere informatie

De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders. Ervaringen met een Pilot

De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders. Ervaringen met een Pilot De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders Ervaringen met een Pilot 1 Even voorstellen Henk Plessius Hogeschool Utrecht o Onderzoeker o Docent o Projectleider Aandachtsgebieden:

Nadere informatie

TALENTENMODEL & BUSINESS CASE 40 UNIVERSELE TALENTEN IN KAART

TALENTENMODEL & BUSINESS CASE 40 UNIVERSELE TALENTEN IN KAART TALENTENMODEL & BUSINESS CASE 40 UNIVERSELE TALENTEN IN KAART INHOUDSOPGAVE Pag. 1. Ervaringen en uitspraken opdrachtgevers 3 2. Alfabetische rangschikking 40 talenten 4 3. Vijf universele talentrubrieken

Nadere informatie

E-Learning productie. Hulp on the moment of need

E-Learning productie. Hulp on the moment of need E-Learning productie Software Creëren IT gebruikersdocumentatie Hulp on the moment of need Corporate Learning Talent Management Over tts tts knowledge matters. tts zorgt voor kennisoverdracht en de ontwikkeling

Nadere informatie

1. Soorten wetenschappelijke informatiebronnen

1. Soorten wetenschappelijke informatiebronnen 1. Soorten wetenschappelijke informatiebronnen Wanneer je als student in het hoger onderwijs de opdracht krijgt om te zoeken naar wetenschappelijke informatie heb je de keuze uit verschillende informatiebronnen.

Nadere informatie

toetsprogramma Biologie leerjaar 1 cursus 2015-2016

toetsprogramma Biologie leerjaar 1 cursus 2015-2016 toetsprogramma Biologie leerjaar 1 cursus 2015-2016 Biologie methode Biologie voor jou 1H/V GL1-bi-r1 T1 Wat is biologie? rep. A 2 s 60 min 28, 29, 30 GL1-bi-r2 T2 planten rep. A 2 s 60 min 28, 30 GL1-bi-so1

Nadere informatie

HR metadata repository. André de Boer (BZK/CBS) (op persoonlijke titel)

HR metadata repository. André de Boer (BZK/CBS) (op persoonlijke titel) HR metadata repository André de Boer (BZK/CBS) (op persoonlijke titel) 18-06-2014 Na de koffie Klantcase HR Metadata: Overheidsorganisaties kunnen met behulp van de HR metadata repository op een gestructureerde

Nadere informatie

GROEPERING ENTERPRISE ARCHITECTUUR RAAMWERKEN

GROEPERING ENTERPRISE ARCHITECTUUR RAAMWERKEN GROEPERING ENTERPRISE ARCHITECTUUR RAAMWERKEN Digitale Architectuur Selectiemodel Enterprise Architectuur Raamwerken Deelonderzoek: Groepering Enterprise Architectuur Raamwerken Definitieve versie Jeroen

Nadere informatie

MODEL B: Beoordelingsmodel PWS Binasvakken ( vernieuwde Tweede Fase ) De voorbereidingsfase: Zijn de leerlingen op zelfstandige wijze gekomen tot:

MODEL B: Beoordelingsmodel PWS Binasvakken ( vernieuwde Tweede Fase ) De voorbereidingsfase: Zijn de leerlingen op zelfstandige wijze gekomen tot: MODEL B: Beoordelingsmodel PWS Binasvakken ( vernieuwde Tweede Fase ) Bij de beoordeling van het PWS wordt uitgegaan van vier verschillende fasen, te weten: 1. De voorbereidingsfase 2. De onderzoeksfase

Nadere informatie

Diagnostische toetsing bij het schoolvak Nederlands

Diagnostische toetsing bij het schoolvak Nederlands . Evaluatie en toetsing Roelien Linthorst & Uriël Schuurs Cito Contact: roelien.linthorst@cito.nl Uriel.Schuurs@cito.nl Ronde 7 Diagnostische toetsing bij het schoolvak Nederlands 1. Inleiding Sinds enige

Nadere informatie

Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG. Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Begeleider: Beoordelaar:

Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG. Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Begeleider: Beoordelaar: Titelpagina ONDERZOEKSVERSLAG Namen: Klas/groep: Cursusjaar: Plaats en datum: Begeleider: Beoordelaar: Amsterdam, mei 15 Inhoud INHOUD... 2 VOORWOORD... 3 1. INLEIDING... 4 PROBLEEMSTELLING... 4 ONDERZOEKSVRAGEN...

Nadere informatie

Lifecycle Management: opereren onder architectuur. Jan Willem van Veen jwvveen@archixl.nl

Lifecycle Management: opereren onder architectuur. Jan Willem van Veen jwvveen@archixl.nl Lifecycle Management: opereren onder architectuur Jan Willem van Veen jwvveen@archixl.nl Agenda Introductie mijzelf en ArchiXL Korte inleiding Lifecycle Management methodiek Inzicht in status Inzicht in

Nadere informatie

ZOEKEN IN BUSINESS SOURCE PREMIER

ZOEKEN IN BUSINESS SOURCE PREMIER ZOEKEN IN BUSINESS SOURCE PREMIER ZOEKEN IN BUSINESS SOURCE PREMIER EENVOUDIG ZOEKEN ZOEKRESULTAAT: SORTEREN EN VERFIJNEN (FILTERS) GEAVANCEERD ZOEKEN SEARCH HISTORY ZOEKEN NAAR LANDENINFORMATIE ZOEKEN

Nadere informatie

OBUG Benelux Connect 2010

OBUG Benelux Connect 2010 ONAFHANKELIJK VAKTIJDSCHRIFT VOOR DE ORACLE-PROFESSIONAL April 2010, jaargang 13, Special Prijs 12,95 OBUG Benelux Connect 2010 Terugblik op jaarlijks congres Fusion in Progress Forms2Future Sneller ontwikkelen

Nadere informatie

Evaluatie en Voortgangsrapportage BRANDWIJK PROMO

Evaluatie en Voortgangsrapportage BRANDWIJK PROMO 2014 Evaluatie en Voortgangsrapportage BRANDWIJK PROMO Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 3 2 Energieverbruik en CO 2 -footprint... 3 2.1 Referentiejaar... 3 2.2 CO 2 Footprint, doelstellingen en trendanalyse...

Nadere informatie

informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016

informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016 informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016 Inhoud: Inleiding 2 Tijdsplanning 3 Logboek 4 Voorbeeld logboek 5 Verslag 6 Bronvermelding 7 Weging/ eindcijfer 8 pws-informatieboekje

Nadere informatie

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Onderzoek naar het effect van de Novius Architectuur Academy Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Door met meerdere collega s deel te nemen aan een opleiding voor bedrijfsarchitecten, werden mooie

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Het resultaat centraal. Resultaatfinanciering binnen bestuurlijk aanbesteden

Het resultaat centraal. Resultaatfinanciering binnen bestuurlijk aanbesteden Het resultaat centraal Resultaatfinanciering binnen bestuurlijk aanbesteden Resultaat? Wmouitkomsten Zelfredzaamheid en participatie Uitgaven Vraagstukken voor Wmo 2015 financiering Waar komen we vandaan?

Nadere informatie

BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3

BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3 Faculteit Geesteswetenschappen BEOORDELINGSFORMULIER STAGES BACHELOR NIVEAU 3 Onderstaand formulier betreft de beoordeling van het stageverslag en het onderzoeksverslag. Deze wordt door de begeleidende

Nadere informatie

Arc-en-Ciel Functieprofiel

Arc-en-Ciel Functieprofiel GROEP STRICOMALTIC Arc-en-Ciel Functieprofiel Elke werkomgeving is anders. Elke functie in een bepaalde omgeving stemt overeen met een bepaald profiel dat verschilt van dezelfde functie in een andere omgeving.

Nadere informatie

Best Practice Teleperformance stuurt op TOPprestaties

Best Practice Teleperformance stuurt op TOPprestaties Best Practice Teleperformance stuurt op TOPprestaties Maart 2014 Teleperformance stuurt op TOPprestaties Klantcontact heeft een directe impact op zowel commerciële resultaten als customer experience. Het

Nadere informatie

Een spannend project!

Een spannend project! Een spannend project! 1hv blok 3 Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding op het project 3 Opdrachten 4 Planning 9 1hv blok 3 Pagina 2 Een spannend project Inleiding op het project Tijdens dit mini-project werk

Nadere informatie

Kenniswerk en Case management voor een flexibele Midoffice V-ICT-OR

Kenniswerk en Case management voor een flexibele Midoffice V-ICT-OR Kenniswerk en Case management voor een flexibele Midoffice V-ICT-OR 2 Agenda Dienstverlening binnen de lokale overheid Introductie van midoffice ICT ondersteuning Proces automatisering Case management

Nadere informatie

De juiste requirements juist

De juiste requirements juist De juiste requirements juist Een voorwaarde voor succesvolle applicatie ontwikkeling Arno van Herk Managing partner Synergio B.V. a.van.herk@synergio.nl 2011 Een brug naar onze presentatie Uniface is Compuware's

Nadere informatie

1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen.

1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen. 1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen. Vooraleer je aan een literatuuronderzoek begint, is het belangrijk om voldoende informatie over je onderwerp te verzamelen via vakwoordenboeken,

Nadere informatie

Safe Harbor Statement

Safe Harbor Statement Safe Harbor Statement Onze discussie bevat onder meer voorspellingen, schattingen of andere informatie die kan worden beschouwd als toekomstgericht. Hoewel deze anticiperende statements een actueel oordeel

Nadere informatie

Bestuurssecretaris en...

Bestuurssecretaris en... het Zijlstra Center for Public Control and Governance www.hetzijlstracenter.nl Bestuurssecretaris en... Oriëntatie op de functie bestuurssecretaris het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Nadere informatie

Functiebeschrijving Enterprise Architect

Functiebeschrijving Enterprise Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de CIO of aan de manager van

Nadere informatie

Voorbeeldvraag 1. Welke uitspraak is JUIST:

Voorbeeldvraag 1. Welke uitspraak is JUIST: Voorbeeldvraag 1 Welke uitspraak is JUIST: 1. De basisstelling van Nicolas Carr (auteur van "IT doesn't matter") is dat de investeringen die in IT gedaan worden niet opwegen tegen de voordelen ervan. Het

Nadere informatie

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

Outsourcing naar cloud computing door Nederlandse overheidsorganisaties in het domein van openbare orde en veiligheid

Outsourcing naar cloud computing door Nederlandse overheidsorganisaties in het domein van openbare orde en veiligheid Outsourcing naar cloud computing door Nederlandse overheidsorganisaties in het domein van openbare orde en veiligheid beweegredenen en effecten op de informatiebeveiliging R.R.J. van Giersbergen 850675611

Nadere informatie

Organization Branding; het merk als verbinder. Mary Hoogerbrugge

Organization Branding; het merk als verbinder. Mary Hoogerbrugge Organization Branding; het merk als verbinder Mary Hoogerbrugge Aandacht voor organization branding Giep Franzen Literatuurstudie: een naslagwerk SWOCC Missie: kennisontwikkeling en uitwisseling tussen

Nadere informatie

Inrichten Architecture Governance Equens

Inrichten Architecture Governance Equens Inrichten Architecture Governance Equens Peter Droppert Equens SE Enterprise Architect 2011 Equens SE Peter.Droppert@nl.equens.com +31625199782 V4 20111110 Governance @ Equens 2 Agenda Architecture Governance

Nadere informatie

De mogelijkheden van XML voor de langdurige bewaring van digitale documenten. DAVID studiedag 30 nov 2000

De mogelijkheden van XML voor de langdurige bewaring van digitale documenten. DAVID studiedag 30 nov 2000 De mogelijkheden van XML voor de langdurige bewaring van digitale documenten DAVID studiedag 30 nov 2000 Prof. Jan Engelen, Steven Depuydt K.U.Leuven - ESAT Onderzoeksgroep Document Architecturen Waarom

Nadere informatie

De benchmark geanalyseerd

De benchmark geanalyseerd Datum 21-05-2015 1 De benchmark geanalyseerd Master studies naar de uitkomsten van de Transparantie Benchmark Allard Hibma MSc Prof. dr. Dick de Waard Datum 21-05-2015 2 Agenda Introductie Toelichting

Nadere informatie

Communicatie & Multimedia Design. Onderzoeksopzet. Afstudeerstage mt&v

Communicatie & Multimedia Design. Onderzoeksopzet. Afstudeerstage mt&v Communicatie & Multimedia Design Onderzoeksopzet Afstudeerstage mt&v Michel Janse 24 6 2010 Inleiding. In dit document geef ik een conceptuele weergave van het pad dat ik tijdens mijn onderzoek en het

Nadere informatie

WORKSHOP 2W8. Rubric: To the stars and beyond!

WORKSHOP 2W8. Rubric: To the stars and beyond! WORKSHOP 2W8 Rubric: To the stars and beyond! Esther Haykens informatiemanager bij de FNT en FG Ron Heusdens docent-ontwikkelaar-innovator bij de Bachelor of Built Environment van IGO-FNT Kim van Gessel

Nadere informatie

Sage CRM. De complete oplossing voor KMO s en hun klantenrelatiebeheer. Duidelijkheid en efficiëntie, Altijd en overal!

Sage CRM. De complete oplossing voor KMO s en hun klantenrelatiebeheer. Duidelijkheid en efficiëntie, Altijd en overal! Sage CRM Duidelijkheid en efficiëntie, Altijd en overal! De complete oplossing voor KMO s en hun klantenrelatiebeheer Innovatie, gebruiksgemak en efficiëntie verenigd Living Your Business Sage CRM Eenvoud

Nadere informatie

Afstudeeropdracht bachelor informatica

Afstudeeropdracht bachelor informatica Webgebaseerde ontsluiting loggegevens van IDEAS Afstudeeropdracht bachelor informatica David Beniers, Anand Mandhre, Michiel van Kempen Bastiaan Heeren, Harold Pootjes Inhoud Opdracht IDEAS Aanpak Taakverdeling

Nadere informatie

Lean Management. BiZZdesign www.bizzdesign.com. Building Strong Organizations

Lean Management. BiZZdesign www.bizzdesign.com. Building Strong Organizations Lean Management BiZZdesign www.bizzdesign.com Building Strong Organizations BiZZdesign begeleidt ons zeer goed bij de optimalisatie van onze werkprocessen en de organisatiebrede aanpak. Tegelijkertijd

Nadere informatie

Onderzoeksplan thesis MMI

Onderzoeksplan thesis MMI Onderzoeksplan thesis MMI M.C. Loof 3 januari 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Business/ICT Alignment 1 3 Alignment rond de meldkamers 1 4 Aanpak van het onderzoek 2 4.1 Startpunt van het onderzoek....................

Nadere informatie

KWALITEITSCULTUUR OP DE HAN!

KWALITEITSCULTUUR OP DE HAN! KWALITEITSCULTUUR OP DE HAN Concurrerend waardenmodel Maureen Tomassen, Margo van der Laan en Nina Bosselaar INHOUD u u u u u u u Historie van het model Over Quinn Het concurrerend waardenmodel Kwaliteitscultuur

Nadere informatie

Je#bent#jong#en#je#wilt#wat #! Onderzoek!naar!jongerenparticipatie!voor! het!centrum!voor!jeugd!en!gezin! van!de!gemeente!geldermalsen!!!!!!

Je#bent#jong#en#je#wilt#wat #! Onderzoek!naar!jongerenparticipatie!voor! het!centrum!voor!jeugd!en!gezin! van!de!gemeente!geldermalsen!!!!!! Je#bent#jong#en#je#wilt#wat # Onderzoeknaarjongerenparticipatievoor hetcentrumvoorjeugdengezin vandegemeentegeldermalsen # Masterthesis## MargauxVermeer Utrechtjuli2012 Je#bent#jong#en#je#wilt#wat # Onderzoeknaarjongerenparticipatievoor

Nadere informatie

Beoordeling Stage 2 Code: ST2

Beoordeling Stage 2 Code: ST2 Beoordeling Stage 2 Code: ST2 Student: Suzanne Huig Cijfer docentbegeleider: Studentnummer: 2134154 8 Docentbegeleider: Joop leuren Praktijkbegeleider: Rob van Trier Cijfer praktijkbegeleider: Stageperiode:

Nadere informatie

Informatiearchitectuur

Informatiearchitectuur Informatiearchitectuur Onderwerpen Waarom is architectuur (nu) zo belangrijk? Wat is informatiearchitectuur? Ontwikkelingen in de tijd Structuur applicaties Applicatie-integratie Webservices Praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

De PSA bevat geen Solution Architecture!

De PSA bevat geen Solution Architecture! De PSA bevat geen Solution Architecture! Joost Luijpers Bij veel organisaties bestaat het beeld dat de Project Start Architectuur (PSA) bedoeld is om de Solution Architecture van het project weer te geven

Nadere informatie

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur Erik van de Crommenacker, projectleider NTA 8595 Nationale-Nederlanden Overzicht Vraag vanuit de markt NTA 8595: stap voor stap Resumerend Beroepsprofiel Erkend

Nadere informatie

HOOGBEGAAFDHEID EN EXCELLENTIE

HOOGBEGAAFDHEID EN EXCELLENTIE AANSLUITING PO-VO DIFFERENTIATIE HOOGBEGAAFDHEID EN EXCELLENTIE 22-4-2015 22-4-2015 (Hoog)begaafdheid en excellentie is een van de thema s waarop aansluiting tussen het PO en VO wordt gezocht. Dit document

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

Green Order voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Green Order voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case 18 mei 2011 Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Inleiding Literatuuronderzoek is het proces van zoeken, verzamelen, ordenen en beoordelen van literatuur t.b.v. je praktijkonderzoek.

Inleiding Literatuuronderzoek is het proces van zoeken, verzamelen, ordenen en beoordelen van literatuur t.b.v. je praktijkonderzoek. WORKSHOP LITERATUURONDERZOEK FONTYS OSO Inleiding Literatuuronderzoek is het proces van zoeken, verzamelen, ordenen en beoordelen van literatuur t.b.v. je praktijkonderzoek. Voor het zoeken en vinden van

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

IBM s visie op Enterprise Architectuur

IBM s visie op Enterprise Architectuur Component Scheduli ng Shipping Yarn Buying Or der Entr y Cash Account ing Component esi gn Yar n yei ng Inventory Asort ment Planing Component Knit ting Taggi ng& Packing Knits ivision Yankee Group AEI

Nadere informatie

HET ZELFSTANDIG UITVOEREN VAN EEN ONDERZOEK

HET ZELFSTANDIG UITVOEREN VAN EEN ONDERZOEK HET ZELFSTANDIG UITVOEREN VAN EEN ONDERZOEK Inleiding In de beroepspraktijk zal het geregeld voorkomen dat u een beslissing moet nemen ( moet ik dit nu wel of niet doen? ) of dat u inzicht moet krijgen

Nadere informatie

Fiche Business Model Canvas

Fiche Business Model Canvas Het Business Model beschrijft hoe een organisatie waarde creëert, c levert en capteert. Het Business Model Canvas is een handig visueel instrument om de elementen die hiertoee bijdragen in kaart te brengen,

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Zinvol LOB a. Grenservaring b. Reflectie c. Keuzevrijheid. Algemeen Verplicht? Plaats binnen LOB?

Sectorwerkstuk. Zinvol LOB a. Grenservaring b. Reflectie c. Keuzevrijheid. Algemeen Verplicht? Plaats binnen LOB? Sectorwerkstuk Algemeen Verplicht? Plaats binnen LOB? Doelen LOB a. Verkennen b. Oriënteren c. Verdiepen d. Knoop doorhakken Zinvol LOB a. Grenservaring b. Reflectie c. Keuzevrijheid Van globaal, virtueel

Nadere informatie