Tweede Kamer der Staten-Generaal

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweede Kamer der Staten-Generaal"

Transcriptie

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 5 TEGENBEGROTING VAN DE FRACTIE VAN D66 Lerarentekort: zonder goede leraar geen goed onderwijs Regeren is vooruitzien. Over 2 tot 3 jaar dreigt een nieuw lerarentekort te ontstaan. Dat betekent weer lesuitval, grotere klassen en meer lager opgeleide leerkrachten. Daarom moet Nederland núextra maatregelen nemen. D66 stelt voor de lerarenopleiding te verbeteren, docenten meer vrijheid en eigen verantwoordelijkheid te geven, de arbeidsvoorwaarden van leraren op te schroeven en om tijdelijk extra leraren op scholen aan te nemen die na 2007 de grote pensioneringsgolf kunnen opvangen. De kenniseconomie en de kennissamenleving beginnen met goed onderwijs. Goed onderwijs staat of valt met goede, professionele mensen voor de klas. De vraag is echter of die professionele leraren in de nabije toekomst nog wel in voldoende mate voorhanden zullen zijn. Alles wijst er op dat we binnen enkele jaren opnieuw te maken gaan krijgen met een groot lerarentekort. Dit keer ten gevolge van de (pre) pensionering van een fors deel van het huidige bestand aan leraren. En dat terwijl de desastreuze gevolgen van het vorige lerarentekort nog steeds doorwerken. De vereisten voor het leraarschap zijn in die tijd (periode ) steeds verder naar beneden geschroefd: een groot aantal onbevoegden voor de klas, onderwijsassistenten zonder begeleiding voor de klas en mbo3-ers met een te laag niveau aan vooropleiding naar de Pabo. Begrijpelijk wellicht vanuit de situatie van het tekort aan leraren, maar uiteindelijk desastreus voor de kwaliteit van het onderwijs en het beroep van leraar. Dit heeft het imago van het leraarschap ook geen goed gedaan. D66 wil ten koste van alles voorkomen dat Nederland over 2 jaar weer in exact dezelfde situatie belandt en dat wederom dit type kwaliteitsondermijnende noodmaatregelen nodig zullen blijken te zijn. Ook andere noodmaatregelen die we eerder zagen, zoals extra vrije dagen, lesuitval en grotere klassen, zijn een nachtmerriescenario. Kwantiteit Inmiddels is de jaarlijkse trendnota «Werken in het onderwijs» verschenen. Minister van der Hoeven wekt in deze nota de indruk dat het komende tekort mee valt. Er is reden om aan die conclusie te twijfelen. Weliswaar KST tkkst ISSN Sdu Uitgevers s-gravenhage 2005 Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 5 1

2 lijken de tekorten in het basisonderwijs iets minder groot dan eerder voorspeld maar de laatste cijfers geven aan dat ook in het basisonderwijs wel degelijk flinke tekorten te verwachten zijn als de economie aantrekt zoals de verwachting is. In het voortgezet onderwijs is de situatie erger. Ook als de economie tegenzit krijgen we daar in de komende 10 jaar te maken met zeer ernstige tekorten. Bij hoogconjunctuur zal het tekort in de jaren 2010 tot 2015 oplopen naar 8 tot 10%. Zelfs op dit moment zijn er in het voortgezet onderwijs al een aantal niet te onderschatten problemen. Voor Duits, klassieke talen, natuur- en scheikunde zijn nog maar moeilijk leraren te vinden. In de steden en op de vmbo s wordt nu al een flink tekort ervaren. Kwaliteit Naast een kwantitatief probleem is er ook een groot kwalitatief probleem zowel in het basisonderwijs als in het voortgezet onderwijs. Uit de visitatierapporten van het basisonderwijs is gebleken dat studenten aan de Pabo over volstrekt onvoldoende kennis van Nederlandse taal en rekenen beschikken. Soms niet meer dan het niveau van groep 8 van het basisonderwijs. Voorts is 20% van de leerkrachten in het voortgezet onderwijs onbevoegd of onderbevoegd. Een groot deel van hen (16%)geeft les in een vak waarvoor ze niet bevoegd zijn. Bovendien lijkt het opleidingsniveau steeds verder te dalen. «het gemiddelde opleidingsniveau van het personeel in het onderwijs is de laatste jaren gedaald. Dit komt enerzijds door een grote toename van onderwijsondersteunend personeel. (..) De tweede oorzaak van de daling van het opleidingsniveau is dat er minder academisch gevormde leraren in het voortgezet onderwijs werken. In de marktsector doet zich overigens juist het tegenovergestelde voor. Daar stijgt in de meeste sectoren het gemiddelde opleidingsniveau.»(nota werken in het onderwijs 2006). Het probleem van het geringe aantal academisch gevormden in het onderwijs zal met zekerheid alleen maar groter worden omdat het nieuwe functiewaarderingssysteem «Fuwasys onderwijs» de academisch geschoolde leraar nauwelijks nog perspectief biedt op een zogenaamde schaal 12 functie. Alle reden dus om ons niet door de minister in slaap te laten sussen maar hard aan de slag te gaan. D66 doet hierbij een aantal concrete voorstellen die kunnen bijdragen aan onderwijs met voldoende goed geschoolde leerkrachten. 1) Verbeter de kwaliteit van de lerarenopleiding door het stellen van hogere eisen aan instroom en opleiding 2) Verbeter de arbeidsvoorwaarden van leraren 3) Neem tijdelijk leraren boventallig in dienst in het basisonderwijs 4) Vertrouw op de professionaliteit van de leraar 1 Verbeter de kwaliteit van de lerarenopleiding In Nederland kun je kiezen voor drie soorten lerarenopleiding. Twee op HBO-niveau (voor respectievelijk basisonderwijs en voortgezet onderwijs) en een op universitair niveau. De kwaliteit van de lerarenopleidingen is door zowel de NVAO (Nederland-Vlaamse Accreditatieorganisatie) als door visitatiecommissies zwaar bekritiseerd. Dat is onacceptabel want leraren moeten de volgende generatie van Nederland opleiden. Een van de belangrijkste opdrachten is dus ervoor te zorgen dat de kwaliteit van de instroom en van de opleiding verbetert. In de overtuiging ook dat dit de Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 5 2

3 aantrekkelijkheid van de opleiding zal vergroten. Wie wil er immers naar een opleiding die geen maatschappelijk aanzien heeft, die bekend staat als een opleiding voor «kneusjes»? Eerder zijn er al nieuwe initiatieven opgepakt waaronder de lio-ers (leraar in opleiding), de zij-instromers en het opleiden binnen de school. Kansrijke initiatieven maar de kwaliteit moet wel gewaarborgd zijn. Gelet op het oordeel van visitatiecommissies en Onderwijsinspectie is dat op dit moment onvoldoende het geval. D66 stelt daarom het volgende voor: a) Toelatingseisen tot de Pabo verhogen: havo plus wiskunde A De lerarenopleiding moet een stevige opleiding zijn. Het is belangrijk dat er eisen gesteld worden aan diegenen die aan de opleiding beginnen zeker op het gebied van rekenen en taal. D66 wil niet dat MBO-3 niveau nog toegang geeft tot de Pabo. Dat niveau is te laag en heeft het niveau van de Pabo in de afgelopen tijd omlaag gehaald. D66 is bovendien van mening dat alleen studenten moeten worden toegelaten die tenminste in het bezit zijn van een havo-diploma met wiskunde A. Voor mensen die vanuit het MBO 4 toestromen geldt dat zij dit niveau zullen moeten aantonen middels een toelatingsexamen. b) Opleidingen die tekort schieten krijgen niet meer eindeloos de tijd zich te verbeteren Wat D66 betreft moeten de opleidingen die ernstig tekort schieten binnen een jaar aantonen dat ze verbeterd zijn anders moet de opleiding dicht. Ieder jaar tijdsverlies is immers weer een lichting slecht opgeleide docenten die incompetent voor de klas komt te staan. c) Vakkennis weer meer centraal Tijdens de opleiding moet vakkennis weer centraal komen te staan. En de kennis moet op onderling vergelijkbare wijze worden getoetst. Het accent ligt nu veel te zwaar op uitsluitend pedagogische vaardigheden. Het is goed dat daar meer aandacht voor is gekomen maar op dit moment is de balans volkomen doorgeschoten. Was er 10 jaar geleden nog sprake van 80% vakkennis en 20% pedagogische vaardigheden, inmiddels is dat zo ongeveer omgekeerd. De basis van het onderwijs is het overdragen van kennis. Didactische en pedagogische vaardigheden zijn daarbij een nuttig en noodzakelijk hulpmiddel maar geen eigenstandig goed. d) Universitaire lerarenopleidingen moeten aantrekkelijker worden Daarnaast is het belangrijk dat er weer meer universitair opgeleide docenten komen in plaats van minder. Het gemiddelde opleidingsniveau van leraren is de laatste jaren gedaald terwijl je in de marktsector het tegenovergestelde ziet. Opvallend is bovendien dat de helft van de studenten die aan de universitaire opleiding begint die niet af maakt. Dat kan alleen maar betekenen dat ofwel de opleiding niet aantrekkelijk is (om wat voor redenen dan ook) of dat de beroepspraktijk toch erg tegenvalt. Eerst zal moeten uitgezocht waar dit aan ligt voordat hier maatregelen mogelijk zijn. 2 Verbeter de arbeidsvoorwaarden van leraren Goed salaris De maatschappelijk waardering voor een beroep hangt samen met de beloning. Bij een stevige opleiding en een zwaar en complex beroep hoort een goed salaris. Voorkomen moet worden dat opnieuw grote achterstanden in salariëring worden opgebouwd ten opzichte van de markt- Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 5 3

4 sector. Zodra het economisch weer beter gaat worden daardoor de beste leerkrachten als eerste naar andere sectoren weggezogen. Dat is gebeurd in de periode en zonder maatregelen gebeurt het straks opnieuw. D66 heeft er daarom bij de minister op aangedrongen dat zij in de CAO-onderhandelingen niet vasthoudt aan 0% loonsverhoging voor leraren in het basis en voortgezet onderwijs. Gelukkig lijkt die ruimte er nu te komen. Functiedifferentiatie: leraar aan de top Daarnaast is het belangrijk dat er ruimte komt voor meer functiedifferentiatie. Daarbij is ons uitgangspunt dat alle niet lesgevende taken, ook de coördinerende en de managementtaken ondersteunend zijn aan het primaire proces van lesgeven. Dat vraagt een omslag in denken en belonen. De leraar bungelt momenteel onderaan in de hiërarchie. Het is te gek voor woorden dat in het onderwijs alleen carrière te maken is als er geen of minder onderwijs wordt gegeven. Voor D66 is er in het onderwijs geen hogere functie denkbaar dan die van goed opgeleide en excellente leraar die in de klas staat. D66 stelt daarom voor dat er een ander functiewaarderingsysteem komt dat meer recht doet aan het belang van de positie van de leraar. Permanente bijscholing moet een belangrijk criterium worden in een dergelijk functie- en beloningssysteem. Schaal 12 terug In het onderwijs zijn nauwelijks nog schaal 12 functies (LD). En al helemaal niet voor diegenen die uitsluitend les geven. Ook niet als ze dat heel erg goed doen en zich voortdurend bijscholen. Als academici doorkrijgen dat er geen schaal 12 functies meer te vergeven zijn en dat vakkennis slechts marginaal meetelt zullen zij het leraarschap en het voortgezet onderwijs echt helemáál voor gezien houden. D66 stelt daarom voor om weer meer schaal 12 functies in te bouwen voor goed opgeleide en excellente leraren. Bonus voor wie voor het onderwijs kiest Door het geven van zo n bonus na drie jaar lesgeven en niet bij aanvang van de studie voorkom je pretstudenten die een studie uitkiezen op basis van een financiële prikkel. Maar tegelijkertijd doe je toch iets extra s om te bevorderen dat mensen die volledig bevoegd zijn, minder snel kiezen voor een baan buiten het onderwijs. En als je eenmaal drie jaar in het onderwijs werkzaam bent mag je ervan uitgaan dat er ook een verbondenheid is ontstaan waardoor mensen langdurig voor het onderwijs zullen blijven kiezen. 3 Neem tijdelijk leraren boventallig in dienst en laat Pabo leerkrachten doorstromen naar het vmbo Op dit moment is er een bizarre situatie in het basisonderwijs gaande. Een licht overschot aan leraren maar wel een perspectief van grote tekorten over enkele jaren. Afgestudeerde Pabo-leerkrachten kunnen nu soms geen werk vinden in het basisonderwijs. Zij zijn daardoor gedwongen om elders werk te zoeken. Met als gevolg dat wanneer het tekort zich over enkele jaren aandient, deze mensen niet meer voor het onderwijs beschikbaar zijn. D66 pleit er daarom voor dat deze mensen tijdelijk boventallig in dienst genomen kunnen worden tot het moment dat de uitstroom aan leraren die met pensioen gaan op gang komt. Op deze manier voorkom je dat mensen noodgedwongen een baan buiten het onderwijs gaan zoeken. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 5 4

5 Laten we afgestudeerden een traineeship aanbieden op scholen waar de grootste tekorten verwacht gaan worden. Dat lost het probleem van het voortgezet onderwijs vanzelfsprekend nog niet op. Om ook voor het voortgezet onderwijs iets te doen zou het goed zijn om leraren die dat willen en kunnen vanuit het basisonderwijs te laten doorstromen naar het voortgezet onderwijs. Daar worden immers de allergrootste tekorten verwacht. Een toename van de doorstroom van leraren met ten minste een aantal jaren ervaring basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs en zeer speciaal het vmbo komt ook de doorstroming op de basisscholen ten goede. Er ontstaat op deze wijze ruimte voor pas afgestudeerden van de Pabo. In het voortgezet onderwijs (VMBO) krijgen scholen extra leerkrachten. Bovendien komt er ruimte voor functiedifferentiatie: oudere/meer ervaren leraren kunnen worden ingezet bij de begeleiding van de nieuwe collega s. D66 zal bij de algemene beschouwingen met voorstellen op dit punt komen. 4 Vertrouw op de professionaliteit van de leraar Op dit moment worden veel taken van het ministerie overgedragen aan de scholen zelf. Dat is toe te juichen. De wijze waarop dat in de praktijk uitpakt baart ons echter zorgen. Nog steeds worden plannen van boven gedropt. Weliswaar niet meer vanuit Den Haag maar door besturen van scholen. Als het ministerie alleen maar vervangen wordt door een ver weg gelegen schoolbestuur dat alle beslissingen zelf blijft nemen en leerkrachten nog steeds geen ruimte gunt, dan winnen we niets. Leraren, leerlingen en ouders moeten centraal staan. Niet alleen in mooie beleidsvoornemens maar ook in de dagelijkse praktijk. Geef hen daadwerkelijke (mede-) zeggenschap over de werkwijze en de pedagogische aanpak van de school. Geef ruimte voor de professionaliteit van de leraar. Onderwijsvernieuwingen moeten op de werkvloer ontstaan. Niet van bovenaf worden opgelegd. Op dit moment zie je dat onderwijsadviesbureaus plannen ontwikkelen, allerlei varianten op het nieuwe leren, die vervolgens aan het hele onderwijsveld worden opgedrongen op dezelfde wijze als vroeger blauwdrukken uit Den Haag kwamen. D66 maakt zich daar ernstig zorgen over. Een voorbeeld is team-teaching. Op zich een prima en nuttig instrument maar het biedt de mogelijkheid om rondom 1 bevoegde leraar een aantal onbevoegde leerkrachten te zetten die met elkaar een «bevoegd team» vormen. Bevoegd omdat slechts één iemand uit het team bevoegd is. Leraren die hierop kritiek uitoefenen worden al snel weggezet als behoudend en niet flexibel terwijl de kritiek voortkomt uit bezorgdheid over de kwaliteit van ons onderwijs. Van onderop zou moeten betekenen dat uitsluitend vernieuwingen die door leerkrachten gedragen worden, daadwerkelijk worden ingevoerd. Leerkrachten moeten de initiators en bondgenoten van onderwijsvernieuwingen worden, niet de slachtoffers. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 5 5

Uw brief van. 2 en 5 april 2004

Uw brief van. 2 en 5 april 2004 logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk Uw brief van Uw kenmerk 21 april 2004 AP/AOM/2004/17149 2 en 5 april 2004 2030411790 en

Nadere informatie

banenplan Kamerbrief plan van aanpak lerarentekort (24 februari 2017)

banenplan Kamerbrief plan van aanpak lerarentekort (24 februari 2017) banenplan Het onderwijs stevent af op een enorm lerarentekort. Leraren verlaten het onderwijs en te weinig jongeren kiezen voor de lerarenopleiding. Dit geldt voor het basisonderwijs, voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo)

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo) Aantal gediplomeerden aan de lerarenopleidingen in Nederland Ondanks huidige en verwachte lerarentekorten is er geen sprake van een substantiële groei van aantal gediplomeerden aan de verschillende lerarenopleidingen.

Nadere informatie

Assistenten in het primair onderwijs

Assistenten in het primair onderwijs Assistenten in het primair onderwijs Augustus 2006 6.0905 Inhoudsopgave Na het ROC/MBO aan het werk in het onderwijs! Werken in het Primair Onderwijs Van onderwijsassistent, via lerarenondersteuner naar

Nadere informatie

Assistenten in het primair onderwijs

Assistenten in het primair onderwijs Assistenten in het primair onderwijs Assistenten in het primair onderwijs December 2006 7.0057 Inhoudsopgave Na het ROC/MBO aan het werk in het onderwijs! Werken in het Primair Onderwijs Van onderwijsassistent

Nadere informatie

Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012

Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012 Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012 1. Inleiding In het voortgezet onderwijs worden op de korte termijn tekorten aan leraren verwacht, oplopend tot een verwacht tekort

Nadere informatie

Aantrekkelijkheid van het leraarschap Rapportage

Aantrekkelijkheid van het leraarschap Rapportage Aantrekkelijkheid van het leraarschap Rapportage ResearchNed Nijmegen Sil Vrielink 26 september 2007 2007 ResearchNed Nijmegen. Alle rechten voorbehouden. Het is geoorloofd gegevens uit dit rapport te

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 800 VIII Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2007 Nr. 145 BRIEF

Nadere informatie

De Leraar Vooruit Inleiding Jaarvergadering AOB Utrecht 10 oktober 2007

De Leraar Vooruit Inleiding Jaarvergadering AOB Utrecht 10 oktober 2007 De Leraar Vooruit Inleiding Jaarvergadering AOB Utrecht 10 oktober 2007 A.M.L. van Wieringen Drie adviezen Onderwijsraad: Waardering voor het leraarschap (augustus 2006) Commissie Leraren: LeerKracht (september

Nadere informatie

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag 8 september 2008 DL/A/50755

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag 8 september 2008 DL/A/50755 logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 8 september 2008 DL/A/50755 Onderwerp Financiële gevolgen van Convenant LeerKracht van

Nadere informatie

Tevredenheid over start en ontwikkeling op de arbeidsmarkt

Tevredenheid over start en ontwikkeling op de arbeidsmarkt Tevredenheid over start en ontwikkeling op de arbeidsmarkt Hbo ers uit sector Onderwijs vaker tevreden... 2 Tweedegraads lerarenopleidingen hbo en lerarenopleidingen kunst/lo het vaakst tevreden... 4 Afgestudeerden

Nadere informatie

Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs?

Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs? Artikel pag. 5-8 Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs? Opzet en verantwoording van het onderzoek In de afgelopen maanden heeft een projectgroep vanuit de redactie van DRS Magazine

Nadere informatie

S A M E N V A T T I N G

S A M E N V A T T I N G 5 6 Samenvatting Dit advies bevat de reactie van de Sociaal-Economische Raad op de adviesaanvraag over het voorkómen van arbeidsmarktknelpunten in de collectieve sector. Hierover hebben de ministers van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 356 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet voortgezet onderwijs BES in verband met het treffen van een overgangsmaatregel

Nadere informatie

Het register. van, voor en door de leraar

Het register. van, voor en door de leraar Het register van, voor en door de leraar Waarom een lerarenregister? Het lerarenregister is het beroepsregister van leraren in het primair, speciaal, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. Het initiatief

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

Uw brief van Ons kenmerk Contactpersoon Zoetermeer

Uw brief van Ons kenmerk Contactpersoon Zoetermeer OC enw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen Europaweg 4 Postbus 25000 2700 LZ Zoetermeer Telefoon

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po Regio Rotterdam / Rijnmond

De arbeidsmarkt voor leraren po Regio Rotterdam / Rijnmond De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio / datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Het akkoord per sector op hoofdlijnen

Het akkoord per sector op hoofdlijnen Het akkoord per sector op hoofdlijnen ALGEMEEN Al het onderwijspersoneel (onderwijzend en ondersteunend) krijgt op de dag van de leraar in 2008 een bedrag van 200 euro indien men fulltime werkt, deeltijders

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 729 Evaluatie Wet inkomensvoorziening oudere werklozen Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po Regio Haaglanden en Rijn Gouwe

De arbeidsmarkt voor leraren po Regio Haaglanden en Rijn Gouwe De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio en datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

1.Inleiding. 2.Profielen per 1 augustus 2007

1.Inleiding. 2.Profielen per 1 augustus 2007 logoocw De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk VO/OK/2003/53723 Uw kenmerk Onderwerp tweede fase havo/vwo 1.Inleiding In het algemeen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 27 923 Werken in het onderwijs Nr. 151 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

Tevredenheid over docenten

Tevredenheid over docenten Studenten in sector tevredener dan in totale hoger onderwijs... 2 Studenten tevreden over docenten bij niet-bekostigde tweedegraads lerarenopleidingen hbo... 3 Pabo-studenten minder tevreden over docenten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

PERSBERICHT: Jongens worden ingehaald. Meisjes zijn de toekomstige bèta s

PERSBERICHT: Jongens worden ingehaald. Meisjes zijn de toekomstige bèta s PERSBERICHT: Jongens worden ingehaald. Meisjes zijn de toekomstige bèta s Grootste populariteitsonderzoek naar schoolvakken ooit onder 25. scholieren. De bètavakken natuurkunde, scheikunde, techniek, wiskunde

Nadere informatie

master leraar voortgezet onderwijs

master leraar voortgezet onderwijs DEEL JE KENNIS! master leraar voortgezet onderwijs JOUW PROGRAMMA IN EEN NOTENDOP De master Leraar voortgezet onderwijs van de VU is een eenjarige master (voltijd*) waarin je een eerstegraads onderwijsbevoegdheid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 270 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met het uitbreiden

Nadere informatie

Lumpsum 2.0. Lumpsum 2.0

Lumpsum 2.0. Lumpsum 2.0 Lumpsum 2.0 Lumpsum 2.0 Schoolbesturen krijgen een grote pot geld voor onder meer salarissen, leermiddelen, schoonmaak en onderhoud. Deze pot, de lumpsum, kunnen ze grotendeels naar eigen inzicht besteden.

Nadere informatie

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT Meerwaarde voor onderwijs De Pijlers en de Plus van FLOT De vijf Pijlers: Cruciale factoren voor goed leraarschap Wat maakt een leraar tot een goede leraar? Het antwoord op deze vraag is niet objectief

Nadere informatie

Van mbo en havo naar hbo

Van mbo en havo naar hbo Van mbo en havo naar hbo Dick Takkenberg en Rob Kapel Studenten die naar het hbo gaan, komen vooral van het mbo en de havo. In het algemeen blijven mbo ers die een opleiding in een bepaald vak- of studiegebied

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po Regio Drenthe / Overijssel

De arbeidsmarkt voor leraren po Regio Drenthe / Overijssel De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Drenthe / Overijssel datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Utrecht

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Utrecht De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Beantwoording vragen Tweede Kamer bij rapport Financiering onderwijs vernieuwingen voortgezet onderwijs 1990-2007 (30 november 2007)

Beantwoording vragen Tweede Kamer bij rapport Financiering onderwijs vernieuwingen voortgezet onderwijs 1990-2007 (30 november 2007) Algemene Rekenkamer Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070-3424344 BEZORGEN F 070-3424130 De Voorzitter van de Tweede Kamer E voorljchting@rekenkamer.ni der Staten-Generaal w www.rekenkamer.ni

Nadere informatie

Ruim 100 miljoen voor meer leraren en betere opleidingen

Ruim 100 miljoen voor meer leraren en betere opleidingen Een academicus heeft voor de klas niets te zoeken. Noch op de basisschool, noch op de middelbare school vindt hij immers de intellectuele uitdaging die hij als academicus nodig heeft, of zou moeten hebben.

Nadere informatie

Door: Peter Wierenga Gepubliceerd: vrijdag 28 september 2007 00:25 Update: vrijdag 28 september 2007 00:29

Door: Peter Wierenga Gepubliceerd: vrijdag 28 september 2007 00:25 Update: vrijdag 28 september 2007 00:29 Rond het verschijnen van De Ondergang van de Nederlandse leraar waren er veel verzoeken voor interviews. Ik pakte alles aan, maar wist niet precies hoe het werkte. Dus toen Metro, Spits en De Pers me benaderden,

Nadere informatie

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo tips voor werving van docenten uit de beroepspraktijk

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo tips voor werving van docenten uit de beroepspraktijk arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo tips voor werving van docenten uit de beroepspraktijk Zestor is opgericht door sociale partners in het hbo: Het is toegestaan om (delen van) de informatie uit deze

Nadere informatie

PvdA Actieplan docent Den Haag, 1 december 2016

PvdA Actieplan docent Den Haag, 1 december 2016 PvdA Actieplan docent Den Haag, 1 december 2016 Het allerbeste onderwijs begint bij de docent. Investeren in de kwaliteit van onze docenten loont, zo wordt in vele onderzoeken en vooral in de praktijk

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Noord-Holland

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Noord-Holland De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Noord-Holland datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 27 923 Werken in het onderwijs Nr. 148 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB personeel 14-11-2011 Juni 2011 3.14 Taskforce Meer Mans personeel/taskforce Meer Mans Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Doelen 3 1.2 Feiten 4 1.3 Mogelijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 31 524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie Nr. 85 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Subsector overig. Subsector overig

Subsector overig. Subsector overig Subsector overig Samenvatting... Grote subsector... 2 Veel switchende studenten... 3 Hoge uitval onder mbo ers... 4 Hoog wo-diplomarendement... 4 Minste studenten van hbo naar wo... 4 8 accreditaties na

Nadere informatie

Onderzoek naar onderwijsarbeidsmarkt

Onderzoek naar onderwijsarbeidsmarkt Contactpersoon: Diederik Brink, 030 751 1726, dbrink@cnvo.nl Datum: juni 2014 Onderzoek naar onderwijsarbeidsmarkt Het Centraal Plan Bureau (CPB) heeft een onderzoek uitgevoerd naar de ontwikkelingen op

Nadere informatie

Doorstroom mbo-studenten naar lerarenopleidingen op de Hogeschool Rotterdam: de stand van zaken

Doorstroom mbo-studenten naar lerarenopleidingen op de Hogeschool Rotterdam: de stand van zaken Doorstroom mbo-studenten naar lerarenopleidingen op de Hogeschool Rotterdam: de stand van zaken Factsheet september 2009. Contactpersoon: Daphne Hijzen, onderzoeker en lid van de Kenniskring beroepsonderwijs

Nadere informatie

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding Hoofdstuk 10 Onderwijs 10.1 Inleiding Leiden kennisstad heeft een hoog opgeleide bevolking en herbergt binnen haar grenzen veel onderwijsinstellingen. In dit hoofdstuk gaat het zowel om de opleiding die

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 21 860 Weer samen naar school Nr. 63 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Aanmelding voor opleidingen tot vo docent steeds vroeger, pabo trekt steeds minder late aanmelders juni 2009 Inleiding Om de (toekomstige) leraartekorten

Nadere informatie

Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO. Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM

Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO. Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM programma Nederland een kenniseconomie Leven lang leren Wat zijn de actuele ontwikkelingen? Wat

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Friesland

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Friesland De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Onderzoek naar onderwijsarbeidsmarkt

Onderzoek naar onderwijsarbeidsmarkt Contactpersoon: Malika Habouria, 030 751 1793, m.habouria@cnv.nl Datum: juli 2016 Onderzoek naar onderwijsarbeidsmarkt Het Centraal Plan Bureau (CPB) heeft een onderzoek uitgevoerd naar de ontwikkelingen

Nadere informatie

Onderwijs Factsheet arbeidsmarkt

Onderwijs Factsheet arbeidsmarkt Onderwijs Factsheet arbeidsmarkt 18 april 2017 Werkgelegenheid: omvang en ontwikkeling Wat valt onder de sector Onderwijs? De sector Onderwijs bestaat uit de volgende onderwijstypen: Primair onderwijs

Nadere informatie

Baan op niveau en in richting

Baan op niveau en in richting Baan op niveau en in richting Studenten Onderwijs meer kans op baan gemiddeld... 2 Pabo had sterkste terugloop baankansen in 2012... 3 Hbo-studenten in sector vaker baan op niveau en in richting... 4 Voltijd

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 27 923 Werken in het onderwijs Nr. 141 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Terug naar school? Voor iedereen die leraar wil worden

Terug naar school? Voor iedereen die leraar wil worden Terug naar school? Voor iedereen die leraar wil worden Terug naar school? Wie voor de klas staat, blijft bij de tijd. Werken met kinderen of met jongeren brengt met zich mee dat je snel vertrouwd raakt

Nadere informatie

Secundair Onderwijs. Structuur van het rapport. De vraag naar leraren. Arbeidsmarktrapport Basisonderwijs Secundair onderwijs

Secundair Onderwijs. Structuur van het rapport. De vraag naar leraren. Arbeidsmarktrapport Basisonderwijs Secundair onderwijs VVKSO CODIS/DOC/11/09 2011-02-07 Arbeidsmarktrapport 2010 Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Departement Onderwijs en Vorming Secundair Onderwijs Basisonderwijs Secundair onderwijs Structuur van

Nadere informatie

Kerels voor de klas. Onderwijsmaatregelen die goed zijn voor jongens én meisjes (en ook voor juffen en meesters)

Kerels voor de klas. Onderwijsmaatregelen die goed zijn voor jongens én meisjes (en ook voor juffen en meesters) Kerels voor de klas Onderwijsmaatregelen die goed zijn voor jongens én meisjes (en ook voor juffen en meesters) Kerels voor de klas Onderwijsmaatregelen die goed zijn voor jongens én meisjes (en ook voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 597 Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs ter bestendiging en actualisering

Nadere informatie

UNIVERSITY OF INFINITE AMBITIONS. MASTER OF SCIENCE SCIENCE EDUCATION AND COMMUNICATION

UNIVERSITY OF INFINITE AMBITIONS. MASTER OF SCIENCE SCIENCE EDUCATION AND COMMUNICATION UNIVERSITY OF INFINITE AMBITIONS. MASTER OF SCIENCE SCIENCE EDUCATION AND COMMUNICATION LERARENOPLEIDING NATUURKUNDE, WISKUNDE, SCHEIKUNDE, INFORMATICA EN ONTWERPEN Heb jij een technische bachelor gevolgd

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio West- en Midden-Brabant

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio West- en Midden-Brabant De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio West- en datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Bijlage 1 Voorbeelden financiële gevolgen

Bijlage 1 Voorbeelden financiële gevolgen Bijlage 1 Voorbeelden financiële gevolgen Er is in het convenant gekozen voor specifieke maatregelen om arbeidsmarktproblemen op te kunnen lossen daar waar ze zich (het meest) voordoen. Dat wil zeggen:

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen voor de regeling?

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Versie 02-11-2015 Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen

Nadere informatie

Waar is de leraar scheikunde? Ontwikkelingen in tekortvakken in het vo

Waar is de leraar scheikunde? Ontwikkelingen in tekortvakken in het vo Waar is de leraar scheikunde? Ontwikkelingen in tekortvakken in het vo 1. Inleiding In de afgelopen jaren is het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs (vo) gegroeid van 902.000 leerlingen in 2009

Nadere informatie

Sectorale arbeidsmarktinformatie

Sectorale arbeidsmarktinformatie Sectorale arbeidsmarktinformatie Overschotten en tekorten Kansen en mogelijkheden Deel B: Sectorbeschrijvingen 19. Onderwijs Den Haag 20 december 2011 Inhoudsopgave Onderwijs...3 1. Sectorfiche...3 2.

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. Aan de leden van de commissie voor Onderwijs, Sociale zaken, Werkgelegenheidsbevordering en Integratiebeleid.

Gemeente Den Haag. Aan de leden van de commissie voor Onderwijs, Sociale zaken, Werkgelegenheidsbevordering en Integratiebeleid. Wethouder van Onderwijs, ociale Zaken, Werkgelegenheidsbevordering en Integratie drs P.M.M. Heijnen Gemeente Den Haag Retouradres: Postbus 12 600, 2500 DJ Den Haag Uw brief van Aan de leden van de commissie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 832 Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met onder meer versterking van de rechtspositie

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po Regio Limburg

De arbeidsmarkt voor leraren po Regio Limburg De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Limburg datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 2180 Vragen van het lid

Nadere informatie

Hogeschool Bedrijfsmanagement, Educatie en Techniek

Hogeschool Bedrijfsmanagement, Educatie en Techniek Samen opleiden van Leraren Technisch Beroepsonderwijs Hogeschool Bedrijfsmanagement, Educatie en Techniek Samen opleiden van Leraren Technisch Beroepsonderwijs Met bedrijfsleven, beroepsonderwijs en lerarenopleiding

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek Regeldruk van leraren in het basisonderwijs: Aspecten, Oorzaken en Oplossingen

Samenvatting onderzoek Regeldruk van leraren in het basisonderwijs: Aspecten, Oorzaken en Oplossingen Samenvatting onderzoek Regeldruk van leraren in het basisonderwijs: Aspecten, Oorzaken en Oplossingen In opdracht van CNV Onderwijs verrichtte Ilona Klerks in het kader van haar studie bestuurs- en organisatiewetenschap

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Flevoland

De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Flevoland De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

Opmaat voor: De Amsterdamse Lerarenagenda

Opmaat voor: De Amsterdamse Lerarenagenda Een initiatief van Frank Sengers 1 Inleiding De afgelopen jaren is er volop aandacht geweest voor het terugdringen van het aantal zwakke scholen. Het besef dringt steeds meer door dat de leraar de sleutel

Nadere informatie

Concept: Een beroep doen op de werknemers om twee keer per jaar een mannelijke middelbare scholier mee te nemen voor een meeloopdag.

Concept: Een beroep doen op de werknemers om twee keer per jaar een mannelijke middelbare scholier mee te nemen voor een meeloopdag. Nationale Zorgvernieuwingsprijs Hoe zorg je ervoor dat meer mannen voor een baan in de zorg kiezen? Concept: Een beroep doen op de werknemers om twee keer per jaar een mannelijke middelbare scholier mee

Nadere informatie

Werken in een andere sector of branche: iets voor u?

Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Uw hele loopbaan blijven werken in dezelfde sector of branche? Voor veel werknemers is het bijna vanzelfsprekend om te blijven werken in de sector of

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 32 396 Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet educatie en beroepsonderwijs,

Nadere informatie

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen

Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Analyse van de vooraanmeldingen voor de lerarenopleidingen Aantal vooraanmeldingen voor 2 e graads opleiding stijgt, 1 e graads daalt en pabo blijft gelijk juni 2010 Inleiding Om de (toekomstige) leraartekorten

Nadere informatie

Veranderen van opleiding

Veranderen van opleiding Totale switch na stijging weer op 20 procent... 3 Switchers pabo oorzaak stijging in 2012 en 2013... 4 Meer switch van mbo ers in sector Onderwijs in 2013... 5 Bij tweedegraads lerarenopleidingen meer

Nadere informatie

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was.

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. Benjamin Plant student Aardrijkskunde Ik weet wat ik wil Het leukste moment van mijn stage is wanneer leerlingen mij uit zichzelf aanspreken

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 031 Wijziging van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra in verband met het regelen van de mogelijkheid een deel van

Nadere informatie

De arbeidsmarkt voor leraren po Regio Zuid- en Oost-Gelderland

De arbeidsmarkt voor leraren po Regio Zuid- en Oost-Gelderland De arbeidsmarkt voor leraren po 2015-2020 Regio Zuid- en Oost-Gelderland datum 16 maart 2015 auteurs dr. Hendri Adriaens dr.ir. Peter Fontein drs. Marcia den Uijl CentERdata, Tilburg, 2015 Alle rechten

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen voor de regeling?

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 27 923 Werken in het onderwijs Nr. 232 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Techniekpact Twente: wat is dat ook alweer? Waarom een techniekpact in Twente? Programmalijnen

Techniekpact Twente: wat is dat ook alweer? Waarom een techniekpact in Twente? Programmalijnen Jaarverslag 2016 Techniekpact Twente: wat is dat ook alweer? Techniekpact Twente klinkt steeds meer mensen bekend in de oren. Maar wat is het ook alweer? Techniekpact Twente is een uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

BIJLAGEN. Gelukkig voor de klas. Leraren voortgezet onderwijs over hun werk. Ria Vogels

BIJLAGEN. Gelukkig voor de klas. Leraren voortgezet onderwijs over hun werk. Ria Vogels BIJLAGEN Gelukkig voor de klas Leraren voortgezet onderwijs over hun werk Ria Vogels Bijlage bij hoofdstuk 1 Leraren voortgezet onderwijs in beeld... 2 Bijlage bij hoofdstuk 3 Opleiding, bevoegdheid en

Nadere informatie

Verslag studiereis Finland

Verslag studiereis Finland Verslag studiereis Finland Hoe kan het dat Finland in alle internationale onderwijstesten zo hoog scoort? Waarom is het lerarenberoep zo hoog gewaardeerd in Finland, terwijl de salarissen middelmatig zijn?

Nadere informatie

Deeltijdwerken in het po, vo en mbo

Deeltijdwerken in het po, vo en mbo Deeltijdwerken in het po, vo en mbo 1. Inleiding In Nederland wordt relatief veel in deeltijd gewerkt, vooral in de publieke sector. Deeltijdwerk komt met name voor onder vrouwen, maar ook steeds meer

Nadere informatie

FACTSHEET. Instroom en succes in de opleiding tot leerkracht. Platform Beleidsinformatie Mei 2013

FACTSHEET. Instroom en succes in de opleiding tot leerkracht. Platform Beleidsinformatie Mei 2013 FACTSHEET Instroom en succes in de opleiding tot leerkracht Platform Beleidsinformatie Mei 2013 Samenstelling: Pauline Thoolen (OCW/Kennis) Rozemarijn Missler (OCW/Kennis) Erik Fleur (DUO/IP) Arrian Rutten

Nadere informatie

Aanbevelingen en Actieprogramma. Naar versterking van het VMBO; Bedrijfsleven over VMBO beroepsgericht

Aanbevelingen en Actieprogramma. Naar versterking van het VMBO; Bedrijfsleven over VMBO beroepsgericht Aanbevelingen en Actieprogramma Naar versterking van het VMBO; Bedrijfsleven over VMBO beroepsgericht 2 Aanbevelingen ter verbetering van (de aantrekkelijkheid van) het VMBO naar aanleiding van het VMBO

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015 Colofon De uitgebreide versie van het ASG Koersplan 2015-2018 kunt u vinden op www.almeersescholengroep.nl. Dit is een uitgave van de Almeerse Scholen Groep. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Monitor Haagse Lerarenbeurs. peildatum januari 2015

Monitor Haagse Lerarenbeurs. peildatum januari 2015 Monitor Haagse Lerarenbeurs peildatum januari 2015 Den Haag, april 2015 1 Introductie In december 2011 deed De Rode Loper onderzoek naar het percentage onbevoegd gegeven lessen in de Haagse regio. 1 Uit

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 1967 Vragen van de leden

Nadere informatie

Ik schrijf deze brief mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Economische Zaken.

Ik schrijf deze brief mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Economische Zaken. a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Regionale arbeidsmarktrapportages voortgezet onderwijs 2015

Regionale arbeidsmarktrapportages voortgezet onderwijs 2015 Regionale arbeidsmarktrapportages voortgezet onderwijs 2015 Regio Flevoland Regionale arbeidsmarktrapportages voortgezet onderwijs 2015 Regio Flevoland... De onderwijsarbeidsmarkt is een regionale arbeidsmarkt,

Nadere informatie

voorlichtingsbijeenkomst intern begeleiders

voorlichtingsbijeenkomst intern begeleiders voorlichtingsbijeenkomst intern begeleiders één vraag en twee mythes intern begeleider: taak of functie? een ib-er in het speciaal (basis) onderwijs verdient meer dan een ib-er in het basisonderwijs. een

Nadere informatie

MINISTERIE VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

MINISTERIE VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP MINISTERIE VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Nr. WJZ/2005/30013 (3764) (Hoofd) Afdeling DIRECTIE WETGEVING EN JURIDISCHE ZAKEN Nader rapport inzake het voorstel van wet houdende wijziging van de Wet

Nadere informatie