2009: Terug naar Colombia

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2009: Terug naar Colombia"

Transcriptie

1 2009: Terug naar Colombia Koevermans maakt 2-0 voor PSV. Het is de Champions League wedstrijd tegen Marseille, seizoen Met Lex ben ik in het PSV-stadion in Eindhoven, voor de eerste keer. Mooie plek dicht op het veld, geweldig zicht op het spel. Het is geen gewoonte om dit soort wedstrijden te bezoeken, maar ik ben uitgenodigd door een grote telecom provider die de Champions League sponsort. Lex wilde maar al te graag mee, ook al is PSV niet echt zijn cluppie. Onderweg naar Eindhoven praten wij over de reis die gepland wordt voor de zomer van 2009 naar Colombia. Irene, dan 23 jaar, heeft haar moeder gezocht en gevonden. Nu wordt dus de reis gepland. Lex, op dat moment twintig jaar en ook geadopteerd uit Bogotá Colombia, heeft helemaal geen drang om zijn moeder te zoeken en eigenlijk ook niet om Colombia te zien. Stel je nou eens voor dat wij naar Colombia gaan, Irene s moeder ontmoeten en allerlei indrukken van het land opdoen. Komen we vervolgens thuis vol verhalen en jij bent niet meegeweest? Zo ongeveer moet het argument geklonken hebben waarmee ik Lex probeer te overtuigen dat hij toch op z n minst mee kan gaan. Blijkbaar ben ik overtuigend geweest, Lex besluit om mee te gaan, om Colombia te zien. Tenminste dat dacht hij toen. Pak m beet vier maanden later: de Nederlandse winter is niet ernstig, af en toe wat vorst maar de winters zijn niet meer zoals vroeger om er nog maar eens een cliché in te gooien. De nacht is gevallen en voor het eerst deze winter hebben we deze nacht wat sneeuw. Niet veel maar wel genoeg om een dunne witte deken over de stad te trekken. Lex is in gedachten verzonken, denkt aan Colombia, en typt voor hij er erg in heeft de naam van zijn moeder in Google. Twee seconden later staat het scherm vol met mogelijke verwijzingen. Hoe kan dit? Moeder in Colombia en bekend op het internet? Ze heeft geen veel voorkomende naam, maar dan toch. De eerste verwijzing is meteen al goed raak. Dat is schrikken, want Lex weet eigenlijk niet of hij dit zo bedoeld had. Dit vraagt om overleg met zus, die vast nog wel wakker is. Ze woont een paar straten verderop en de voetafdrukken in de sneeuw zullen in Lex herinnering verbonden blijven met deze nachtelijke zoektocht. Bij Irene is het resultaat in Google hetzelfde, en beiden raken opgewonden. Nadat vader en moeder er de volgende dag ook nog eens goed naar gekeken hebben zijn we het er wel over eens dat dit moeder moet zijn, en dat een zoektocht niet erg ingewikkeld kan zijn. Lex ging al mee naar Colombia, nu is daar plotseling een bezoek aan zijn moeder bijgekomen.

2 Nemocon Het is avond in Nederland, de nacht komt er aan. Zo niet in Bogotá, wij zijn klaarwakker en al redelijk aan de tijdzone gewend, het is hier zeven uren vroeger dan thuis. Maandag de derde dag van onze reis naar Colombia, we hebben zojuist Nemocon en de zoutmijn gezien. Prachtig, maar vandaag is dat onbelangrijk, het is Irene s dag, zij gaat moeder ontmoeten. Los Hijos had die klus al een jaartje geleden geklaard, en met z n allen hebben we het jaar op dit moment gewacht. Ze is nerveus en rookt nog even een sigaret, buiten het hotel, en loopt een blokje om. Als ze naar binnenstapt zit er in de lobby een vrouw en man die niet bij ons gezelschap horen en waarvan ze intuïtief weet dat dit haar moeder is. De foto die Irene vooraf kreeg was niet van indrukwekkende kwaliteit, maar hier is geen twijfel. Tenminste niet over de vraag of dit moeder is. Wel over hoe er nu gehandeld moet worden. De afspraak is dat Irene op de hotelkamer wacht, en dat Los Hijos moeder naar binnen brengt. Wat nu? Lex biedt hulp en helpt Irene naar haar moeder. Misschien niet zo bedoeld, maar het helpt wel om de spanning te breken. Irene stapt op deze vrouw af met de vraag: Mama? waarmee het ijs onmiddellijk gebroken is. Wat is er nou mooier om te horen dan dat het eerste dat je verloren dochter zegt is: Mama! Mama & dochter Er volgt een hartelijke ontmoeting, beetje chaotisch, want de dames van Los Hijos zitten nog bij een andere geadopteerde die net zijn moeder heeft ontmoet. En deze dames zouden vertalen, echt goed Spaans leren was er niet van gekomen. Moeder is echter blij met de ontmoeting, emotioneel. Het is ook niet niets om na bijna 24 jaren je dochter weer terug te zien, of om na 24 jaren de vrouw waaruit je geboren bent te zien. Ik sta er bij en laat het over me heen komen. Dit zijn emoties die je niet kent en waar je je niet goed op kunt voorbereiden. Ik heb gedaan wat ik kon, maar dit is allemaal nieuw. Het moet maar gewoon gebeuren. Vreemde gevoelens maar we merken direct een enorme warmte. Moeder en dochter hebben intens naar elkaar verlangd. Dit is de eerste ontmoeting van wat er zes zullen worden. Los Hijos dames CRAN De volgende dag staan we vroeg op want we hebben al op tijd een afspraak in CRAN, het kindertehuis. Dit is een bijzonder bezoek, vooraf het meest voor mijzelf. Sinds twee jaren ben ik voorzitter van de stichting projecthulp kindertehuis CRAN, een club van Nederlandse ouders van kinderen die via bemiddeling van CRAN geadopteerd zijn. Vandaag is het de eerste dag dat ik de mensen waarmee ik via en Skype contact heb gehad zal ontmoeten. Los Hijos heeft dit bezoek vooral geprogrammeerd omdat de kinderen hun dossier in kunnen zien. Het bezoek is wat gehaast want om 11:00 uur moeten we weer in het hotel zijn. Dit is de dag van Lex, moeder en twee broers komen. We moeten een vervolgafspraak maken met CRAN want we hebben meer tijd nodig.

3 De spanning voor Lex is van gelijke grootte als gisteren bij Irene, nu is hij aan de beurt. Slapeloze nachten en zoals later zal blijken niet alleen in huize Pleiter. Om half twaalf staat het bezoek met moeder gepland, en net als gisteren is het de bedoeling dat moeder naar de hotelkamer komt, waar Lex wacht. Dat is tenminste het plan, maar Lex houdt het een kwartier voor tijd niet meer en loopt de straat op: Ik zoek ze daar wel op. Dat gebeurt op de hoek van de straat. De dames van Los Hijos die net met een taxi van een ander bezoek aankomen, schrikken van deze ontmoeting, maar beseffen dat het zo goed is. Deze ontmoeting met moeder en twee broers is voor allen vreemd en bijzonder. Ineens is er die zoon waar vier maanden geleden ineens een volslagen vreemde vrouw over kwam praten. Een vrouw die zoveel bleek te weten van deze moeder. Op dat moment wisten deze broers nog van helemaal niets, deze broer bestond voor hen nog niet. Maar daar maakte moeder snel een einde aan nadat duidelijk was dat Lex moeder wilde ontmoeten. Toen begonnen vier maanden van wachten, en de laatste nachten levert dat ook voor deze familie slapeloze nachten op. Het klikt direct tussen Lex, moeder en broers. Vooral de klik tussen Lex en zijn oudste broer is bijzonder. De tweede ontmoeting met familie op de vierde dag van onze reis. We hebben er zelf om gevraagd om deze ontmoetingen zo snel mogelijk gepland te krijgen, maar toch. Het hakt er wel in. Lex zal uiteindelijk op zeven ontmoetingen met zijn familie uitkomen. Hoe bijzonder om te zien dat wat jaren geleden als het ware verstoord werd in het gezinsverband nu ineens als het ware hersteld wordt. Gisteren en vandaag. Het tweede kindertehuis dat we bezoeken is Hogar Montserrat, een dag na de ontmoeting van Lex met zijn familie. Dit is een kindertehuis voor straatkinderen uit Bogotá en omgeving en wordt door de Nederlandse organisatie Wereldkinderen ondersteund. Het blijkt dat de bezoeken aan deze kindertehuizen iets met ons doen. Het zet ons met de benen op de grond, we zien in wat de verschillen tussen onze werelden zijn. We zien in dat de noodzaak onveranderd blijft bestaan om kinderen te beschermen en hen hulp te bieden. Kinderen schreeuwen om aandacht, niet verbaal, maar je merkt aan alles dat zij een tekort aan aandacht hebben. Hier in Hogar Montserrat speel ik met de fotocamera en heb daardoor intensief contact met een groep kinderen. De taal is dan geen barrière, het spel overwint alles. Met een digitale camera kun je onmiddellijk het resultaat van de opname laten zien. Ik speel met dat gegeven en de kinderen vermaken zicht uitstekend en poseren gewillig. Hogar Montserrat is op ongeveer 1,5 uur rijden van Bogotá, in een landelijk gebied. De kinderen krijgen hier de liefde en aandacht die zij in Bogotá ontbeerden, zo goed en zo kwaad als dat gaat met de beperkte middelen die deze verzorgsters hebben. Gisteren bij CRAN kwam dat al binnen bij mijn gezinsleden. Blijkbaar zat ik toen meer in mijn voorzittersrol, want vandaag ben ik aan de beurt. Het is een confrontatie met de achtergrond van je eigen kinderen en het besef dat er een wereld van verschil bestaat met ons leven en dat van grote delen van de Colombiaanse bevolking. Mijn emoties, er was al meer gebeurd dit jaar, komen er nu voor het eerst uit.

4 Adoptie was voor mijn vrouw en mij eerste keuze, net als de komst van Hugo, de broer van Irene en Lex. Je hele adoptieleven stel je je open voor de dingen die komen en gebeuren. Dus ook op de ontmoetingen hier in Colombia. Je wordt ouder zonder speciale opleiding daarvoor, je volgt je intuïtie en je luistert naar omstanders. Dat geldt ook voor adoptie-ouders, maar dan krijg je nog wel te maken met wat specifieke zaken. Dàn zijn er lotgenoten om steun te zoeken, ieder adoptie-ouderpaar heeft ze. Tijdens deze reis zijn dat de reisgenoten, en dat geldt voor iedereen, zowel voor geadopteerden als voor ouders. We hebben veel aan elkaar en gedurende de reis ontstaan er open relaties, dan kun je het je moeilijk voor stellen dat je dit allemaal in je gezinnetje alleen zou moeten opvangen. Het neemt de twijfels weg die er vooraf bij mij waren over zo n groepsreis. Dit bezoek aan Colombia is van de buitencategorie, in mijn ogen onmogelijk om je goed op voor te bereiden. Ook al doe je je uiterste best. We hebben dag vijf van onze reis er op zitten en we hebben al heel veel meegemaakt. Er staat nog veel op het programma en we zullen er van genieten. De Chivatour door Bogotá, de uitstekende restaurants waar we in de eerste week in Bogotá zullen eten, de citytour door het koloniale centrum van Bogotá en onze eigen trip naar de Amazone. Toch staat deze reis bovenal in het teken van de ontmoetingen met de families van onze kinderen. Daarom zijn we hier! Irene wordt 24 jaar, we zijn in Colombia dus wat is er mooier dan moeder bij de verjaardag te betrekken. Deze en de volgende dag staat er een trip naar Villa de Leiva op het programma, vertrek om negen uur. Er zit dus niets anders op dan een ontbijt te organiseren en moeder om zeven uur op onze hotelkamer uit te nodigen. Moeder brengt nu Juan Carlos (broer) en Mercedes (zus) mee. De familie wordt steeds completer. Volgens onze traditie bestaat een Colombiaans ontbijt uit scrumbled eggs (met ham) en bij voorkeur maracuja (passievrucht) vruchtensap. Zo ook vandaag, we voegen er broodjes met Nederlandse kaas aan toe. Goudse kaas kom je immers in de hele wereld tegen, zo ook in de niet geweldig grote supermarkt om de hoek bij het hotel. Het is behelpen met de keuken in ons appartement, maar het ontbijt verloopt prima. De familie vermaakt zich uitstekend. Voor Irene is er een tas met Colombiaanse cadeaus. Blijkbaar maak ik als eieren bakkende vader of man ook een bijzondere indruk. We vliegen boven het bladerdak van de Amazone. Een week later s middags om drie uur. We zijn net vertrokken uit Leticia. Aero Republica is voor ons geboekt, goed vliegtuig ziet er redelijk nieuw en vooral betrouwbaar uit. We sluiten vijf dagen in de Amazone af en keren terug naar Bogotá. Allemaal hebben we het idee dat dit een welkome afwisseling is na ruim een week met intensieve en emotionele ontmoetingen in Bogotá.

5 Het is een internationale trip geworden omdat Leticia op een drielandenpunt ligt: Colombia, Brazilië en Peru. Bij aankomst stap je in een sauna, waar je pas bij vertrek weer uitstapt. Je weet het van tevoren maar omdat we zelden dergelijke bestemmingen bezoeken hakt het er wel in. Leticia laat een onuitwisbare indruk achter van chaos, straten vol met brommers en scooters die nietszeggende rondjes lijken te rijden, een onvergetelijke markt, het bijzondere hotel Tikuna (Decameron). Eén onvergetelijke dag in Reserva Marasha, een bezoek dat niemand mag missen die in dit gebied komt, met piranha vissen, aapjes voeren, en een zoektocht naar jonge kaaimannen. Bezoeken aan twee indianengemeenschappen, Colombia s Nationaal Park Amacayacu en Puerto Nariño. Als gezin hebben we wisselende ervaringen, de een heeft een dagje rust nodig om bij te komen van de emoties in Bogotá, de ander moet rustig aan doen vanwege de warmte. Allemaal concluderen we toch dat deze trip een bijzondere ervaring is. Yovanni Arrechea Gómez scoort 2-1, voor Indepediente Santa Fe (Bogota) vijf minuten voor het einde van de wedstrijd. Santa Fé wint de wedstrijd van Deportivo Indepediente Medellin in het Stadio El Campin in Bogotá. Het is een beetje regenachtige zaterdagavond, en we zijn blij met ons overdekte plekje. Het bijwonen van een voetbalwedstrijd in Zuid-Amerika is een bijzondere ervaring. Dit publiek is bijzonder fanatiek, weet tweemaal 45 minuten te zingen, springen en dansen, zonder ophouden. Een geblesseerde speler die buiten het veld behandeld moet worden wordt beschermd door vijf agenten met schilden. Beschermd tegen het publiek op de tribune. Drie rode kaarten en vele gele kaarten, we konden niet bijhouden hoeveel dat er waren. Hier kun je nog drie kwartier voor aanvang van de wedstrijd een kaartje kopen en zit je voor acht euro op een prima plek aan de lange zijde van het veld. Wij hebben de familie van Lex uitgenodigd om mee te gaan. Met z n allen genieten we. Ook al heeft Lex familie wat moeite om zich aan te passen. Dit soort vermaak komt niet in hun spoorboekje voor. Als het al moeilijk is om de dagelijkse eindjes aan elkaar te knopen, is er geen ruimte voor dit vermaak. Ja ze genieten, maar tegelijkertijd kost het moeite om zomaar aan te passen. Harald is de oudere broer van Irene. De eerste kennismaking vond plaats op de tweede zondag toen we met de familie van Irene naar Monserrat gingen. Een berg op met een cabinelift, bovenop een kerk waar Bogotanen graag de zondag doorbrengen. Irene bouwt de beste band op met Harald, zij voelen elkaar het beste aan. Zijn verjaardag wordt gevierd, ook al is het maken van de afspraken daarvoor niet echt eenvoudig. En het belangrijkste is wel de ontmoeting die Harald regelt met oma, de moeder van de moeder. Dat wordt een bijzondere dag voor Irene met ontmoetingen met meer familie en goede gesprekken. In de laatste week van onze reis naar Colombia heeft Irene wel 3 ontmoetingen waar ook Harald bij is.

6 Een taxi brengt mij van het eindstation van het Transmillenium bussysteem in het noorden van de stad naar het CRAN moederhuis in het midden van de stad. In de ochtend ben ik meegeweest met een trip die de kinderen van CRAN gemaakt hebben naar dit bussysteem. Dit is een project om de kinderen ervaringen op te laten doen waaruit blijkt van welke omgeving zij onderdeel uitmaken. Deze ochtend heb ik enkele kinderen aan mij hangen. Vanaf het moment dat we bij CRAN vertrekken totdat ik afscheid neem. Eén grote roep om aandacht, alleen dit al maakt mijn besteding van deze ochtend de moeite waard. Bogotá heeft het initiatief genomen om het Transmillenium bussysteem aan te leggen. Met busbanen dwars door de stad, voor snelle bussen. Misschien is het wel het beste uit te leggen als een bovengrondse metro uitgevoerd met bussen. Het is ook de bedoeling geweest om een alternatieve metro aan te leggen. Mogelijk even effectief, maar qua bouw wel vele malen voordeliger dan het dure metro bouwen. De taxi levert mij af bij het moederhuis. In 1985 hebben we hier Irene opgehaald, snel daarna werd het kindertehuis verplaatst naar de wijk Suba. En werd dit huis het moederhuis, waar meisjes en vrouwen opgevangen worden die geen uitweg weten met hun zwangerschap en het kind dat op komst is. CRAN biedt dan hulp, begeleidt de moeder op medisch, sociaal en psychologisch vlak. De moeder wordt weerbaarder gemaakt, mogelijkheden geboden om zich op de arbeidsmarkt te ontwikkelen om zodoende te proberen het probleem dat in adoptie uitmondt structureel aan te pakken. Voor mij zelf is dit de kern van de aanpak van CRAN, hier moet het gebeuren, hier kun je preventief iets doen. Werken aan de toekomst, werken aan een betere situatie van vrouwen en moeders, ook al zijn de aantallen vermoedelijk druppels op een gloeiende plaat. Moeders worden zowel ambulant als in het moederhuis begeleid. Het moederhuis is sterk achter in onderhoud en qua indeling niet meer geschikt voor het beoogde gebruik. Een Nederlands gezin heeft actie gehouden en een groot bedrag verzameld dat de kern van de fondsen wordt om het moederhuis te verbouwen. Mijn reden om te komen is om waar te nemen wat de stand van zaken is. De renovatie is nog niet begonnen, en gepland voor januari De fondsen zijn nu beschikbaar en de planning wordt afgerond. Ik krijg een rondleiding en kan zelf waarnemen dat er vele punten zijn waar renovatie inderdaad gewenst is. Dit is een goed project, voor een belangrijk programma van CRAN. Mijn vrouw is ook naar het moederhuis gekomen en we krijgen daar de lunch. We eten mee met de twee moeders, die op dat moment in het moederhuis verblijven, en de medewerkers. Er wacht ons nog een verrassing: er is een bijzondere bijeenkomst georganiseerd voor de middag. Tenminste zo ervaren wij dit, een ontmoeting die het gevolg is van mijn werk voor CRAN en niet gebruikelijk is voor ouders die een rootsreis maken. Tien moeders zullen komen voor een gesprek met ons. Om wederzijds ervaringen uit te wisselen. CRAN wil graag deze ervaring opdoen omdat moeders grote vragen hebben over de opvang van adoptiekinderen.

7 Tien vrouwen stellen zich voor en vertellen hun verhaal. Allemaal hebben ze indringende verhalen over hun verleden en de onmacht om een kind alles te geven wat je een kind wilt geven. De geboorteplanning die wij kennen is onbekend voor deze moeders, een zwangerschap overkomt hen, is vaak het gevolg van korte relatie met een toevallige passant. Over de opvoeding van een kind wordt vaak pas nagedacht als de zwangerschap al een feit is. Neem nou Ysela, een jaar of 35 en al moeder van drie kinderen tussen elf en zestien jaar oud. Er is nog een kind op komst, bepaald niet gepland. Het was bepaald geen gemakkelijke keuze om te beslissen dat dit kind elders beter af zou zijn dan wat zij kon bieden. Zij wil het beste en kan dat zelf niet bieden met al drie kinderen in huis. Veel steun van haar familie krijgt ze niet, ze werkt zelf om de kinderen op te kunnen voeden. Ysela toont zich bijzonder verheugd met het gesprek waar zij de vragen kan stellen die zij heeft over haar dochter die via CRAN geadopteerd is. Wij antwoorden vanuit onze situatie, en stellen haar blijkbaar gerust. De dag van afscheid is gekomen. Zowel Irene als Lex zijn ervan overtuigd dat zij in Colombia terug zullen komen. Als het aan hen ligt volgens jaar. Toch moet er afscheid genomen worden, en dat is voor niemand leuk. Moeders, broers, zussen voor allemaal is het even moeilijk als het moment op de dag voor vertrek naar Nederland aangebroken is. Een onvermijdelijk afscheid dat door merg en been gaat. Vanaf het balkon van ons hotel kijk ik uit over de Noordzee. Een rustige zee, het seizoen is bijna voorbij en er zijn niet veel gasten meer. Wij hebben een weekeinde aan de kust gepland kort na onze reis naar Colombia. Deze reis was geen vakantie, we hebben wat tijd nodig om bij te komen. Mijn dagboekje is bij tot en met dag twaalf er missen nog elf dagen. Ik nestel me in een goede stoel op het balkon en met een frisse zeewind om mij heen schrijf ik de resterende dagen uit. Na twee bladzijden zit ik er weer helemaal in, de bladzijden vloeien als inkt uit mijn pen. Het verhaal wordt compleet. Was dat niet het doel van dit weekeinde? Om alles op z n plek te zetten? Het is goed geweest. Onze eerste indruk is dat de ontmoetingen een leemte in de geschiedenis van onze kinderen hebben opgevuld. Zij zijn zelf ook nog druk om hun ervaringen aan elkaar te rijgen. Het ontmoeten van je familie en antwoord krijgen op enkele vragen is belangrijk. Ik vergelijk 2009 met 1985 en Een vergelijking die snel mank gaat, maar je wilt toch beoordelen of er veel veranderd is. Dan kun je niet anders concluderen dat dit het geval is. Er is veel veranderd, maar er is evenveel blijven steken waar het was. De wanhoop waarmee moeders zich melden bij organisaties als CRAN is onveranderd. De moeders van 1985 en 1988 zijn mogelijk wel in een betere situatie terecht gekomen maar er zijn weer andere moeders die hun plek ingenomen hebben. Organisaties zoals CRAN zijn onveranderd hard nodig om kinderen op te vangen en moeders te helpen. Adoptie is een allerlaatste redmiddel, anders mogen we dit niet zien. Van deze reis is mijn ervaring dat het geen doel op zich is maar een oplossing als er geen andere route meer is. Nog steeds nodig, en gelukkig via de mij bekende organisaties op een zeer zorgvuldige manier zonder verdenking van ongewenste praktijken. Steven Pleiter Adoptievader Voorzitter Stichting Projecthulp Kindertehuis CRAN

8 Stichting Projecthulp Kindertehuis CRAN Secretariat: Koetshuislaan 32, 8551 PW Woudsend ABNAMRO ING Er is een verhaal te vertellen over CRAN en de kinderen van Bogotá Bogotá is de hoofdstad van Colombia, een staat in het noord-westen van Zuid Amerika. De verschillen tussen arm en rijk zijn erg groot, maar gelukkig zijn er instanties die kinderen helpen. Moeders Tehuis Fundacion CRAN is een organisatie voor de reintegratie en aandacht voor kinderen (Centro de Reintegro y Atención del Niño). Zij runnen een instelling voor circa 80 kinderen in de leeftijden van 2 7 jaar. Daarnaast bieden zij pleegzorg en hulp aan meisjes en vrouwen die geen uitweg weten met hun zwangerschap. Waar geen andere oplossing meer bestaat kan adoptie aangeboden worden. Kinderen Roots Adoptie Pleegmoeders Voorschoolse opvang Steven Pleiter is sinds 1985 ouder van 2 adoptiekinderen, sinds enkele jaren voorzitter van de Nederlandse vrienden van het CRAN, en in 2009 op bezoek geweest in Colombia. Eerste doel van de reis was een ontmoeting met de (biologische) moeder en familie van zijn eigen adoptief kinderen. Ook werd CRAN bezocht, meegelopen met activiteiten en vond een indringend gesprek plaats met CRAN moeders. Hierover is een ingrijpend verhaal te vertellen en van circa 1 uur. Over de nood voor kinderen in Colombia, en de wijze waarop wij hulp kunnen bieden. Nodig Steven Pleiter uit! Het verhaal krijgt u kosteloos zolang wij onderling kunnen afspreken dat een collecte die na afloop gehouden mag worden minimaal 125,- oplevert. Een bedrag dat natuurlijk geheel ten goede komt aan CRAN. Steven Pleiter Timmermeesterslaan EJ Zwolle

CRANtje. Contactblad van de. Stichting Projecthulp Kindertehuis CRAN. HELP ons CRAN helpen. 29 mei 2010:

CRANtje. Contactblad van de. Stichting Projecthulp Kindertehuis CRAN. HELP ons CRAN helpen. 29 mei 2010: CRANtje 29 mei 2010: Ontmoet GONZALO GUTIERREZ en MARIA CRISTINA BUITRAGO van CRAN, tijdens hun bezoek aan Nederland, in Park Oud Valkeveen in Naarden. Zie pagina s 5 en 15 van dit CRANtje! HELP ons CRAN

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Er zijn leuke en fijne momenten in de opvoeding, maar ook moeilijke en zware momenten. Deze moeilijke momenten hebben soms te maken met een bepaalde fase

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is:

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is: Gefeliciteerd. Je bent zwanger en je hebt één of meerdere honden. Het wordt jullie eerste kind. Je bent net bij de verloskundige geweest, het gaat goed met je kindje, en je hebt deze folder meegekregen.

Nadere informatie

66 GZBwereld. groep 3/4/5 2015/ 2016

66 GZBwereld. groep 3/4/5 2015/ 2016 Û f _ 66 GZBwereld m 7 7 8 SS f groep 3/4/5 P 2015/ 2016 Wereldkids M is gemaakt door de GZB. De GZB wil graag dat alle mensen Jezus leren kennen. Daarom wonen er overal in de wereld zendingswerkers van

Nadere informatie

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij?

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij? Inhoud Voorwoord 7 1 Blijven je ouders je ouders? 13 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19 3 Houd ik mijn eigen naam? 23 4 Wie betaalt er voor mij? 25 5 En als ik zelf geen contact wil? 27 6 Hoe gaat dat, scheiden?

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Apostolische rondzendbrief

Apostolische rondzendbrief oktober 9, 2011 Jaargang 1, nummer 1 Lieve mensen, Zo bent u een voorbeeld voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje geworden. Wij zijn nu al weer een tijdje hier in het zuiden van Griekenland, in de

Nadere informatie

Bezoek van gastgezinnen/ouders aan de kindertehuizen, maart 2015.

Bezoek van gastgezinnen/ouders aan de kindertehuizen, maart 2015. Bezoek van gastgezinnen/ouders aan de kindertehuizen, maart 2015. Na het geslaagde gastouderbezoek in 2013 zijn van 19 tot 22 maart j.l. weer een aantal gastouders/gezinnen naar Hongarije vertrokken om

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Lou en Lena in Ecuador

Lou en Lena in Ecuador Mijn prentenboek Prentenboek voor leerlingen 1 e en 2 e leerjaar Lou en Lena in Ecuador Mijn naam:... Mijn klas:... Mondiale Vorming - Plan België Hallo, wij zijn Lou en Lena! Kom, we nemen je mee naar

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets.

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets. Een stedentrip is wat Giga (28) het liefste doet tijdens zijn vakanties: het lijstje van steden die hij dit jaar nog gaat bezoeken is enorm; Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Antwerpen, Brugge, Gent, Praag,

Nadere informatie

Foto 1: krotten langs de wegen. Foto 3: Wat een drukte op de straten. Foto 4: Kraampjes en straatverkopers langs de wegen

Foto 1: krotten langs de wegen. Foto 3: Wat een drukte op de straten. Foto 4: Kraampjes en straatverkopers langs de wegen Dag 1: Lange reis en eerste indrukken Nadat we afscheid hadden genomen van onze familie en vrienden stapten we in het vliegtuig op Schiphol naar Mumbai. Donderdag 12 februari 's ochtends om 07.00 kwamen

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

Voorbeeldreis Colombia actief Met Bogotá - Villa de Leyva Leticia - Cartagena en de trekking Ciudad Perdida

Voorbeeldreis Colombia actief Met Bogotá - Villa de Leyva Leticia - Cartagena en de trekking Ciudad Perdida Voorbeeldreis Colombia actief Met Bogotá - Villa de Leyva Leticia - Cartagena en de trekking Ciudad Perdida Deze reis vraagt enige zelfstandigheid zo moet er soms zelf taxi geregeld worden. Zo blijven

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie opdracht 1, module 2, les 7 Vriendschappen Vriendjes spelen een belangrijke rol in het leven van een kind. Kinderen spelen met elkaar en maken plezier. En vriendjes leren van elkaar.

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Dit is mijn lijf. Dit is mijn lijf Ik zou niet om een ander willen vragen ik heb er al die jaren mee gedaan 'k Zie me staan, 'k zie me staan

Dit is mijn lijf. Dit is mijn lijf Ik zou niet om een ander willen vragen ik heb er al die jaren mee gedaan 'k Zie me staan, 'k zie me staan Wanneer ik voor de spiegel zit Dan denk ik: wat is dit? Is dit nou mijn lijf? Wie is die vrouw in 't spiegelglas? Dit is niet wat het was Is dit nou mijn lijf? De jaren zijn voorbij gegaan Ik zie mezelf

Nadere informatie

Hoe voorkom je diefstal op reis.

Hoe voorkom je diefstal op reis. Hoe voorkom je diefstal op reis. Diefstal op reis, dit is iets wat we liever niet willen overkomen wanneer we in het buitenland zitten. Toch gebeurt het. Ik kan me nog goed herinneren dat ik een jaar geleden

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

Kids United Inhoudsopgave. Kids United Voorwoord Henk Sijtsma. Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10

Kids United Inhoudsopgave. Kids United Voorwoord Henk Sijtsma. Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10 Kids United Inhoudsopgave Kids United Voorwoord Henk Sijtsma Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10 Enthousiast, gedreven, betrokken, respect: dat waren de woorden die

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

3.5. Vertellenderwijze, niet moraliseren! 3.5.1. Verkenning van het verhaal " #

3.5. Vertellenderwijze, niet moraliseren! 3.5.1. Verkenning van het verhaal  # 3.5. Vertellenderwijze, niet moraliseren 1 3.5.1. Verkenning van het verhaal "# $$ %& " # 1 H. BERGHMANS & G. EVRARD, Bijbelverhalen in beeld, het leven van Jezus, Altoria Averbode, 1999. ' 3.5.2. Uitdieping

Nadere informatie

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp.

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp. Verblijf van Tautvydas Rindzevicius in Kabaya/RWANDA in het kader van het bezoek aan wezen en kwetsbare kinderen gesponsord door de Jyambere stichting. Inleiding Tijdens de periode van juli-augustus 2015,

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel REALITY REEKS Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP marian hoefnagel Een gekke naam Rudsel?? Jims mond valt open van verbazing. Is dat een naam? Hij kijkt met grote ogen naar de jongen die naast hem zit.

Nadere informatie

De Geschiedenis van de Witte Slagerij

De Geschiedenis van de Witte Slagerij De Geschiedenis van de Witte Slagerij Rotterdam-winter 1887 In een gezellige straat in Rotterdam Crooswijk woont Marie (geb. Maria Johanna Storm- 12-03-1868) met haar ouders en haar 4 jaar oudere broer

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

Vanwege de warmte heb ik deze nacht nauwelijks geslapen. En ook vandaag wordt het 37 C en morgen zelfs 40 C. Deze avond bevind ik mij in een stad en

Vanwege de warmte heb ik deze nacht nauwelijks geslapen. En ook vandaag wordt het 37 C en morgen zelfs 40 C. Deze avond bevind ik mij in een stad en Vanwege de warmte heb ik deze nacht nauwelijks geslapen. En ook vandaag wordt het 37 C en morgen zelfs 40 C. Deze avond bevind ik mij in een stad en ben zinnens om daar een hotelkamer te nemen met airco

Nadere informatie

Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje en gesprek en uitbeelden, filmpje en gesprek en werkvorm, stellingen, handvaardigheidswerk

Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje en gesprek en uitbeelden, filmpje en gesprek en werkvorm, stellingen, handvaardigheidswerk Verliefd, en dan... Leeftijd: 12-16 Soort bijeenkomst: club, catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Liefde, Seksualiteit Tijdsduur: 1 uur 40 min. Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje

Nadere informatie

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk?

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk? 25 december 2015 1 e Kerstdag Sixtuskerk te Sexbierum Ds. A.J. (Anneke) Wouda Teksten: Hebr. 1:1-6 en Lucas 2: 15-21 Geliefden van God, gemeente van Christus, Kerstochtend 2015 U zit midden in een kerstviering,

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Scheiding privé en werk

Scheiding privé en werk Scheiding privé en werk We leven in een tijd waarin werk en privé steeds meer door elkaar lijken te lopen. Veel mensen zijn ook in hun vrije tijd bereikbaar voor hun baas. De andere kant van de medaille

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfmoordgedachten Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfmoordgedachten Zelfmoordlijn 1813 Die kan je bellen, chatten of mailen als je aan zelfdoding denkt. Op de website

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

1. Een bijzonder gezin

1. Een bijzonder gezin 1. Een bijzonder gezin Een samengesteld gezin is een bijzonder gezin. Anders dan een gewoon gezin. De meeste gezinnen worden gevormd door een man en vrouw die besluiten hun leven te delen en vervolgens

Nadere informatie

Verslag van onze reis naar Sri Lanka in maart 2012

Verslag van onze reis naar Sri Lanka in maart 2012 Verslag van onze reis naar Sri Lanka in maart 2012 Woensdag 14 maart zijn we, Marlis en ik, om 20.45 uur vertrokken vanaf vliegveld Düsseldorf naar Colombo met een tussenstop in Dubai. De vlucht verliep

Nadere informatie

Sorpresa! Een verrassing voor DANIEL FELIPE en Jelle

Sorpresa! Een verrassing voor DANIEL FELIPE en Jelle Sorpresa! Een verrassing voor DANIEL FELIPE en Jelle * 1. Daniel Felipe en zijn vriend Jelle Dit zijn Daniel Felipe en Jelle. Daniel Felipe heeft zijn jas aan. Jelle heeft alleen zijn kap op zijn hoofd.

Nadere informatie

Alzheimer Magazine 19

Alzheimer Magazine 19 Per 1 januari 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dit heeft ingrijpende gevolgen, met name voor thuiswonende mensen met dementie en

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Een zusje uit een vliegtuig

Een zusje uit een vliegtuig Een zusje uit een vliegtuig Bibliografie: Bottinga, G. (2006). Een zusje uit een vliegtuig. Rotterdam: Lemniscaat. Thema: adoptie, zusje Korte inhoud: Tjebbe krijgt een zusje. Als mama hem tijdens een

Nadere informatie

Schrijfprijs NT2 2016

Schrijfprijs NT2 2016 Schrijfprijs NT2 2016 Ontmoeten, hoe mijn wereld veranderde... Inhoud: Bladzijde 2: Verslag van de prijsuitreiking in Antwerpen. Bladzijde 3: Wie zijn onze deelnemers? Even voorstellen. Bladzijde 4: Het

Nadere informatie

Verslag Roemenië reis 11 mei 2013 t/m 14 mei 2013 Gerjan Visscher, Wim de Jonge, Harma Koers, Gerrie Knol en Tiny Bergman

Verslag Roemenië reis 11 mei 2013 t/m 14 mei 2013 Gerjan Visscher, Wim de Jonge, Harma Koers, Gerrie Knol en Tiny Bergman Verslag Roemenië reis 11 mei 2013 t/m 14 mei 2013 Gerjan Visscher, Wim de Jonge, Harma Koers, Gerrie Knol en Tiny Bergman Het is zaterdag 11 mei 2013. De wekker loopt af om 03.00 uur. Oei, wat is het vroeg.

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 LYRICS 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 omdat ik ontdekt heb dat er niets boven de waarheid gaat die hele toon die is zo bijzonder dat is de toon van de waarheid begrijp

Nadere informatie

Verslag van het huwelijk van Prinses Claire en Prins Laurant 12 april 2003

Verslag van het huwelijk van Prinses Claire en Prins Laurant 12 april 2003 Verslag van het huwelijk van Prinses Claire en Prins Laurant 12 april 2003 Vrijdag met mooi fris weer zijn we even na de middag in Brussel, voordat het gedoe begint effe gekeken waar het koninklijk paleis,

Nadere informatie

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfdoding en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfdoding De Zelfmoordlijn tel. 02 649 95 55 www.zelfmoordlijn.be Werkgroep Verder Voor wie achterblijft na

Nadere informatie

In het weekend maak je een spectaculaire safari waarin je oog in oog komt te staan met de big five.

In het weekend maak je een spectaculaire safari waarin je oog in oog komt te staan met de big five. Oeganda Kerst 2016 Jij steekt samen met je team je handen uit de mouwen om van een dorpsschooltje in Nkokonjeru een nieuwe frisse school te maken. Samen met ouders en leraren knap je de boel op. Aan de

Nadere informatie

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Jezus vertelt, dat God onze Vader is Eerste Communieproject 26 Jezus vertelt, dat God onze Vader is Jezus als leraar In les 4 hebben we gezien dat Jezus wordt geboren. De engelen zeggen: Hij is de Redder van de wereld. Maar nu is Jezus groot.

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

NASCHOOLSE DAGBEHANDELING. Figaro. Welkom! Waarom kom jij naar de groep? Informatieboekje voor kinderen die komen kennismaken. Dit boekje is van:

NASCHOOLSE DAGBEHANDELING. Figaro. Welkom! Waarom kom jij naar de groep? Informatieboekje voor kinderen die komen kennismaken. Dit boekje is van: NASCHOOLSE DAGBEHANDELING Figaro Welkom! Binnenkort kom je kennismaken op Figaro. In dit boekje leggen we je alvast wat dingen uit. Het boekje is gemaakt voor kinderen die hier voor de eerste keer komen,

Nadere informatie

Vakantie Onur Frankrijk september 2010

Vakantie Onur Frankrijk september 2010 Vakantie Onur Frankrijk september 2010 Inleiding Midden juni begon ons als team op te vallen dat Onur zich erg begon terug te trekken. Hij wilde vaak alleen op zijn kamer blijven terwijl heel Nederland

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

Reisverslag (Duitsland Slovenië Italië Frankrijk)

Reisverslag (Duitsland Slovenië Italië Frankrijk) Reisverslag (Duitsland Slovenië Italië Frankrijk) Onze reis werd gepland van 1 juli tot 31 juli. Voor aanvang van onze reis hebben we geprobeerd om zoveel mogelijk treinen te reserveren. Gedurende onze

Nadere informatie

Knabbel en Babbeltijd.

Knabbel en Babbeltijd. Knabbel en Babbeltijd. (zorg ervoor dat je deze papieren goed leest, uitprint en meeneemt naar de VBW) Het thema van deze VBW-week is Zeesterren. Het thema is de titel van de week (dus geen kreet of korte

Nadere informatie

www.trouw.nl ZATERDAG22 FEBRUARI2014 Crimi reizen: wandelen over The Bridge Levenslessen van cabaretière Sara Kroos

www.trouw.nl ZATERDAG22 FEBRUARI2014 Crimi reizen: wandelen over The Bridge Levenslessen van cabaretière Sara Kroos Trouw www.trouw.nl ZATERDAG22 FEBRUARI2014 tijd LEVEN EN DOEN Als je je ouderlijk huis moet leeghalen Watdoen wemet mama s spullen? Crimi reizen: wandelen over The Bridge pagina 22 pagina 16 Levenslessen

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les één Welkom bij deze e-cursus waarin we je zullen laten zien hoe jij groter kunt worden en je problemen kleiner! Zijn er

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Iedereen heeft een eigen verhaal

Iedereen heeft een eigen verhaal informatie voor ouders Iedereen heeft een eigen verhaal > Goed om te weten als uw kind tijdelijk bij JJC verblijft Uw zoon of dochter gaat tijdelijk naar JJC in Den Haag. Wij gaan uw kind intensief begeleiden

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Stichting Los niños de Dios

Jaarverslag 2013. Stichting Los niños de Dios Jaarverslag 2013 Stichting Los niños de Dios Index: 1. Inleiding 2. Algemeen 3. Projecten a. Comedor b. Buitenactiviteiten c. Begeleiding verslaafden d. Auto/vervoer 4. Slot 1 1. Inleiding Beste lezer,

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

IK VOND DAT EMIGREREN JUIST WEL STOER ACHTERBLIJVENDE ZUSSEN VERTELLEN. Achterblijvers. oewel de televisieprogramma s over

IK VOND DAT EMIGREREN JUIST WEL STOER ACHTERBLIJVENDE ZUSSEN VERTELLEN. Achterblijvers. oewel de televisieprogramma s over IK VOND DAT EMIGREREN JUIST WEL STOER ACHTERBLIJVENDE ZUSSEN VERTELLEN H oewel de televisieprogramma s over hebben juist de achterblijvers ook een verhaal. H hun familielid? Wat betekent het praktisch

Nadere informatie

Dinsdag 8 april 2014

Dinsdag 8 april 2014 Maandag 7 april Wow de eerste dag in Rome, wat een dag. 's Morgens even ontbijten (één croissantje) en toen vanaf ongeveer half 10 op pad. We zijn in de binnenstad geweest en bij iedere kerk verbaasden

Nadere informatie

Fiets vakantie Gran Canaria oktober 2013.

Fiets vakantie Gran Canaria oktober 2013. Fiets vakantie Gran Canaria oktober 2013. In de zomer van 2013 is het plan geboren om met de racefiets een weekje te fietsen op Gran Canaria. 11 oktober is na wat voorbereiding de vertrek datum gevonden.

Nadere informatie

vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik

vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik OUDERS & OPVOEDERS Als er binnen uw gezin sprake is van seksueel misbruik, heeft dat grote invloed. Er is veel verdriet, boosheid, wantrouwen en schuldgevoel.

Nadere informatie

VERDEELD? VERDWAALD? VERBONDEN?

VERDEELD? VERDWAALD? VERBONDEN? VERDEELD? VERDWAALD? VERBONDEN? 1 PROGRAMMA 1.HET VERDEELDE KIND: verlies bij scheiding 2.HET VERDWAALDE KIND: tussen twee kampen 3.HET VERBONDEN KIND: ouderschapsplan, het kind als trait-d union 2 1.

Nadere informatie

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad.

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad. Een dode De voetbalwedstrijd is afgelopen. Het stadion is bijna leeg. Het is koud, de zon schijnt bleek. Munck staat op de tribune van vak H en staart naar de dode man op de bank. Wat vreselijk, denkt

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE BINNENLANDSE

INFORMATIEBROCHURE BINNENLANDSE INFORMATIEBROCHURE BINNENLANDSE A D O P T I E 1 INLEIDING Wie in zijn praktijk geconfronteerd wordt met een vrouw die ongewenst zwanger is en overweegt haar kind af te staan voor adoptie vindt in deze

Nadere informatie

Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang!

Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang! Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang! Liturgie Zingen: -Opwekking 654 Dank U voor deze nieuwe dag -Zoek eerst het Koninkrijk van God -Weet je waar het hemels koninkrijk op lijkt (Elly en

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Suriname Voorwoord Ik houd mijn werkstuk over het land Suriname. Ik heb het onderwerp gekozen omdat mijn oom uit Suriname komt en ik het daarom ook een heel interessant land vind waar ik graag meer over

Nadere informatie

PPL NIEUWSBRIEF EXTRA EDITIE. In en rond het centrum. Helpt u ons helpen?! In dit nummer

PPL NIEUWSBRIEF EXTRA EDITIE. In en rond het centrum. Helpt u ons helpen?! In dit nummer PPL NIEUWSBRIEF Augustus 2010 Jaargang 11, nr. 3 nummer nummer 1 Stichting Polen Project Lesna, Javalaan 59, 2013 VE Heemstede, In dit nummer EXTRA EDITIE Op zondagavond 8 augustus jl. opende het NOSjournaal

Nadere informatie

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte.

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte. De droom Hassan droomt dat het sneeuwt. De sneeuw dwarrelt in het donker. Hij valt niet naar beneden, want er is geen beneden. En er is geen boven. Hij valt niet van de hemel naar de aarde, want er is

Nadere informatie

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL I N T E R I E U R W Wonen op de Windrichtingen IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL Tekst: ANNEMIE WILLEMSE Foto s: JAN VERLINDE 22 TIJDLOOS TIJDLOOS 23 Na een zoektocht naar de ideale bouwgrond, gingen

Nadere informatie

Maritim Hotel Galatzo Mallorca getest

Maritim Hotel Galatzo Mallorca getest Maritim Hotel Mallorca getest Galatzo Mallorca is voor mij best wel bekend moet ik eerlijk toegeven, daarom keek ik ook heel erg uit naar mijn tripje naar Mallorca in april dit jaar. Even een aantal dagen

Nadere informatie

Wie heeft die rare knopen erin gelegd? vraagt hij. Ik, geeft Bibi eerlijk toe. Vorige week waaide het nogal hard. Dus toen heb ik de rubberboot en

Wie heeft die rare knopen erin gelegd? vraagt hij. Ik, geeft Bibi eerlijk toe. Vorige week waaide het nogal hard. Dus toen heb ik de rubberboot en Het plan van Bart Dobber, niet doen! Bibi staat op het dek van het schip en kijkt naar haar hond die een kat achterna zit op de kade. Haar broer Bart ligt op de loopplank en peutert aan het touw van de

Nadere informatie

Nieuws uit groep 6. De laatste weken hebben we ook veel stil gestaan bij het vak Geschiedenis. En dan met name over de Ridderzaal en de Grote Kerk

Nieuws uit groep 6. De laatste weken hebben we ook veel stil gestaan bij het vak Geschiedenis. En dan met name over de Ridderzaal en de Grote Kerk Nieuws uit groep 6 Vakantie! Eindelijk is de vakantie aangebroken. We hebben er al een poosje naar uit gekeken. En de laatste weken waren ook wel wat rommelig. Steeds meer boeken waren uit, steeds werd

Nadere informatie

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden,

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden, September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst Hallo mede dierenvrienden, Na mijn indrukwekkende reis naar India, is mij gevraagd om een kort verhaaltje

Nadere informatie

Kind afstaan. onder drnk. Naar adoptiekinderen en. De vrouwen worden gemangeld

Kind afstaan. onder drnk. Naar adoptiekinderen en. De vrouwen worden gemangeld Kind afstaan onder drnk Als in India een vrouw zwanger raakt zonder dat ze is getrouwd, betekent dat een catastrofe. De reputatie van de hele familie wordt te grabbel gegooid. Paniek, schuldgevoelens en

Nadere informatie

Werkboekje Efteling Opdrachten en puzzels

Werkboekje Efteling Opdrachten en puzzels Werkboekje Efteling Opdrachten en puzzels Naam SCHOOLREISJE Elk jaar is het weer spannend voor de kinderen van de Regenboogschool in Leiden waar de schoolreis naar toe gaat. Ieder jaar mag namelijk een

Nadere informatie