Achterhoek Programma: Agenda 2020 Faciliteren van het transitieproces

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Achterhoek Programma: Agenda 2020 Faciliteren van het transitieproces"

Transcriptie

1 Achterhoek Programma: Agenda 2020 Faciliteren van het transitieproces De samenwerking tussen de drie O s verbeteren en zoeken naar nieuwe instrumenten om de transitie naar een toekomstbestendige Achterhoek beter te faciliteren. Daartoe een apart programma gericht op deze samenwerking en het zoeken naar transitie instrumenten die voor de hele agenda kunnen worden ingezet met als resultaten: - inspelen op nieuwe maatschappelijke en economische ontwikkelingen en met de drie O s de Agenda 2020 periodiek bijstellen - Een door de 3 O s gedragen en onderschreven Achterhoekse investeringsagenda - blijvende en nog intensievere samenwerking tussen de drie O s in een bestuur en in de werkplaatsen die ertoe leidt dat iedere werkplaats minimaal 1 voor de Achterhoek vernieuwend concept is ontwikkeld waarmee (een onderdeel van) de agenda wordt gerealiseerd - het ontwikkelen van een instrumentarium dat Agenda 2020 breed kan worden ingezet om de transitie op tal van beleidsterreinen te faciliteren. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan de doorontwikkeling van het coöperatiemodel dat mogelijk ook oplossingen kan bieden in de gezondheidszorg, de sport- en de energiewereld. Een betere samenwerking tussen Overheden, Ondernemers en maatschappelijke Organisaties en betere instrumenten om de transitie waar de Achterhoek voor staat vorm te geven betekent dat de uitdagingen voor de Achterhoek effectiever kunnen worden aangepakt. Dit moet leiden tot o.a. de volgende maatschappelijke effecten: het vergroten van het verdienvermogen van de Achterhoek, het realiseren van een energietransitie, een kwalitatief en kwantitatief in balans zijnde beroepsbevolking, een gezonde bevolking, goede fysieke en digitale verbindingen, benutting en versterking landschappelijke kwaliteit. De Achterhoekse herstructureringsopgave is in Gelderland uniek. Wat op ons af komt is ons nog onbekend en zal zich nergens anders in Gelderland voordoen. Het proces wat hiertoe met de drie O s in de Achterhoek in gang is gezet, is volgens ons de enige weg om te komen tot duurzaam werkende oplossingen om van krimp en kramp naar kans en kwaliteit te komen. Deze samenwerking zal zelfs nog een spade dieper moeten om gezamenlijk de pijnlijke keuzes die nog gemaakt moeten worden te dragen. Deze samenwerking en het kwetsbare proces hieromheen gaan niet vanzelf. Provincie: Gemeente(n): * ** * Ureninzet gemeente(n) bestaat uit ureninzet Regio Achterhoek voor Agenda ** Ureninzet derden bestaat uit ureninzet VNO-NCW, Graafschap college, etc..

2 Achterhoek Programma: Innovatie en Duurzame Economie 1a Innovatie Het vergroten van de innovatiekracht van de Achterhoekse economie. Door het uitvoeren van het project Fieldlab worden de volgende resultaten behaald: - Het uitvoeren van 20 projecten op het gebied van zorginnovatie - Realisatie van succesvolle zorginnovaties - Het stimuleren van de Achterhoekse economie De vele MKB-bedrijven in de Achterhoek zijn belangrijk voor de Achterhoekse economie. Zij creëren werkgelegenheid en om dat ook in de toekomst te kunnen blijven doen in een wereld die steeds sneller verandert en nieuwe eisen stelt aan de producten wordt nog meer dan nu al het geval is ingezet op innovatie, de doorontwikkeling van producten. Voldoende werkgelegenheid maakt de Achterhoek tot een levenskrachtige regio waar mensen hun inkomen kunnen verdienen met een uitdagende baan. Project Fieldlab Zorg: Het Fieldlab verbindt uitdagingen vanuit wonen en zorg aan de innovatiekracht van maakbedrijven uit de regio leidend tot concrete producten voor de zorg (care & cure). Door deze kruisbestuiving behalen zowel zorginstellingen als maakbedrijven hun eigen winst. Het Fieldlab Achterhoek is een ontwikkelplatform voor, door en met: zorginstellingen, maakbedrijven, wooncorporaties en kennis- en onderwijsinstellingen. Themabijeenkomsten Twee keer per jaar worden themabijeenkomsten van Health Valley/Afslag Achterhoek en het Achterhoeks Centrum voor Technologie (ACT) georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomsten worden nieuwe projectideeën geoogst die vervolgens concreet worden gemaakt en leiden tot nieuwe producten/diensten voor de zorg. Het gaat om 4 a 5 projecten per jaar, gedurende de periode 2012 t/m Kwartiermaker Er wordt een kwartiermaker aangesteld die de themabijeenkomsten organiseert. Daarnaast onderhoudt de kwartiermaker het ontwikkelplatform voor zorginstellingen, woningbouwcorporaties en MKB-bedrijven en schept de voorwaarden om projecten te starten (initiëren, coördineren, partijen bij elkaar brengen, etc.). De kwartiermaker maakt hierbij gebruik van zijn/haar netwerk op het gebied van zorginnovatie. Kosten coördinatie: (waarvan vanuit het RC) De kosten voor de kwartiermaker en projectcoördinatie zijn De overige kosten komen o.a. vanuit de stuurgroep, bedrijfsleven en Werkplaats Innovatieve Duurzame Economie. Projecten Provincie: Gemeente(n):

3 Gedurende de looptijd van het project zullen ca. 20 projecten op het gebied van zorginnovatie worden uitgevoerd. Deze projecten moeten aan de volgende eigenschappen voldoen: gepositioneerd op het snijvlak zorg en technologie, focus op de thuiszorg of de gebouwde omgeving, marktpotentie hebben, leiden tot nieuwe economische bedrijvigheid in de Achterhoek, betrokkenheid maakbedrijven of aanbieden van nieuwe diensten door zorginstellingen, productontwikkeling (niet alleen het vermarkten van een product) en het moet vraaggestuurd ontwikkeld worden (vraag vanuit de zorg). In 2012 zijn de volgende projecten opgestart: - Flexibel, levensloopbestendig wonen in de bestaande woningvoorraad - Monitoring in de thuissituatie (o.a COPD) - De ontwikkeling van een eetkamer sta op stoel - Dynamische verlichting Voor 2013 zijn de volgende projecten in voorbereiding: drinkmonitor Obli (het monitoren van goed gedrag (voldoende drinken) en het aanzetten van goed gedrag door de inzet van een drink monitor) en de traploophulp (de ontwikkeling van een alternatief voor de traplift). Kosten projecten: (waarvan vanuit het RC) Voor de projectenkosten wordt uitgegaan van ca per project, waarvoor geldt dat het bedrijf een innovatiebijdrage ontvangt van (40%) en een eigen bijdrage levert van (60%). De kosten die vanuit de innovatiebijdrage worden vergoed, zijn out of pocket kosten, zoals: softwareontwikkeling, uitvoering van gebruikersonderzoek, marketing (maken website, layout en webshop), materialen, inhuren van externe engineers, inhuren van technisch ontwerper, het maken van onderdelen voor testen, testen van onderdelen. Het project Fiedlab sluit goed aan bij de uitgangspunten van het Prioritair Progamma Topsectoren en Innovatie. Dit blijkt uit het feit dat: - per project tenminste in innovatie wordt geïnvesteerd - verwacht wordt dat ca. 40 MKB-bedrijven betrokken zijn bij het project - verwacht wordt dat het aantal arbeidsplaatsen in de Achterhoek door het project met ca. 8 fte zal toenemen

4 Achterhoek Programma: Innovatie en Duurzame Economie 1b - Toekomstbestendig maken onderwijs en arbeidsmarkt 1. Komen tot een betere inzetbaarheid en match tussen zelfstandig professionals uit de regio en vragen vanuit werkgevers ten behoeve van economische groei in de regio Achterhoek 2. Een betere arbeidsparticipatie 1. Flexibilisering van de arbeidsmarkt; de inzet van zelfstandige professionals. a. In de periode wordt 2x per jaar een bijeenkomst georganiseerd voor vragers naar arbeid/werkgevers, waarbij één keer de werkgever centraal staat en één keer de ZP er. b. De informatievoorziening over het werken met regionale ZP ers verbeteren Thema s tijdens de 8 bijeenkomsten zijn: - Werken met een flexschil en ZP ers - Werken met buitenlandse flexwerkers en ZP ers - Werken met personeel van 45 jaar en ouder - Werken met herintreders - Beschikbaarheid van ZP ers - Aanbesteden en inkooptrajecten bij gemeenten - Presenteren van projecten uit het programma en de werkplaatsen Achterhoek 2020 die interessant zijn voor de samenwerking tussen werkgevers en ZP ers. 2. a. Verbeteren samenwerking en afstemming van organisaties/loketten op het terrein van school- en loopbaanvraagstukken: heldere afspraken wie, wanneer in welke fase van de ondersteuning aan de cliënten ingrijpt (denk hierbij aan ontwikkelingen op het gebied van WWB, WWNV, Passend onderwijs, Entreeonderwijs. b. Herinrichting onderwijs: ontwikkelen, op basis van bestaande AKA onderwijs en nieuwe opleidingsdomeinen op niveau 2 tot en met 4, van maatwerkonderwijs voor die jongeren die vastlopen in het onderwijs of die mensen die (dreigen) uit (te) vallen uit het arbeidsproces. De bovengenoemde opleidingen zijn namelijk breed van insteek en kennen een relatief groot deel vrij in te vullen programma c. Iedereen zonder startkwalificatie scholen op niveau 1, voor een deel zal dit eindonderwijs zijn, voor een deel zal dit ook de mogelijkheid bieden om later op niveau 2 in te stromen, in elk geval de komende jaren 400 meer mensen dan nu. d. Het strakker verbinden van time-out voorzieningen aan het regulier onderwijs. Hierdoor worden de effecten van de time-out versterkt (denk 1. Een betere inzet van zelfstandig professionals op de Achterhoekse arbeidsmarkt, in het bijzonder voor die beroepen waaraan in de komende jaren een tekort zal ontstaan. 2. Hoe meer Achterhoekers deelnemen aan het arbeidsproces hoe beter. Om de Achterhoekse economie draaiende te houden moeten, gezien de verwachte vergrijzing en ontgroening in de Achterhoek, alle potentiële arbeidskrachten in de Achterhoek worden geactiveerd. Een verdere upgrading van de beroepsbevolking is noodzakelijk gezien de gewenste verdere innovatieslag die de Achterhoek wil realiseren middels de Agenda 2020 Het beter functioneren van de arbeidsmarkt heeft als effect dat er langer meer werkgelegenheid in de Achterhoek beschikbaar zal zijn voor de Achterhoekers.

5 3. De onderwijsinfrastructuur en de opleidingen beter doen aansluiten bij ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de agenda Achterhoek Komen tot een verdere verbetering en versterking van de technieklokalen in de Achterhoek 5. Verbeteren van vormen van dienstverlening aan werkgevers (middels Schadelastbeperking/kostenbesparing werkgevers en voorkomen van ontslag) 6. Middels marketinginspanningen een grotere binding van bewoners, bezoekers, bedrijven en bollebozen aan hierbij aan initiatieven als Graafschap Helpt Scoren, Transferium Winterswijk en Botenbouwproject Doesburg). De jongeren worden opgevangen in een kleinschalige setting met juist die extra aandacht en begeleiding om na de eerste zet in de richting door te kunnen groeien tot een volwaardige opgeleide beroepskracht. e. In 2020 beschikt 8% van de jongeren jaar niet over een startkwalificatie. f. Verhoging van de bruto arbeidsparticipatie (20 t/m 64 jarigen) naar 80% in a. Het komen tot een Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen dat aansluit bij de arbeidsmarkt in de Achterhoek b. In 2020 beschikt 8% van de jongeren jaar niet over een startkwalificatie c. Verhoging van de bruto arbeidsparticipatie (20 t/m 64 jarigen) naar 80% in a. Verder ontwikkelen van de leerlijn en onderzoeken hoe meer gebruik gemaakt kan worden van de eigen inzichten van leerlingen of de capaciteiten van zeer begaafde leerlingen b. De ouders van de deelnemende leerlingen voorlichten en betrekken bij de loopbaankeuzes van hun kinderen, zeker waar het gaat om de mogelijkheden in de technische sector c. Professionalisering van vrijwilligers en docenten basisonderwijs d. Gezamenlijk monitoring van de financiële exploitatie en inhoudelijke resultaten van de technieklokalen e. Verhoging van de bruto arbeidsparticipatie (20 t/m 64 jarigen) naar 80% in Ondersteuning van HR netwerken door de P&O overleggen van de verschillende branches in de Achterhoek samen te brengen om zo gezamenlijk HR vraagstukken op te lossen en diensten uit providersboog te faciliteren Realiseren Poortwachtercentrum: van werk naar werktrajecten bij re-integratie 2e spoor; dreigend ontslag/reorganisatie; loopbaan extern; collegiale in- en uitleen etc. 6. Er wordt een samenhangende marketingcampagne gericht op Bewoners, Bezoekers, Bedrijven en Bollebozen opgezet die de natuurlijke trots van de Achterhoeker voor de eigen streek voedt en actief maakt en rechtstreeks 3. Het beter functioneren van de arbeidsmarkt heeft als effect dat er langer meer werkgelegenheid in de Achterhoek beschikbaar zal zijn voor de Achterhoekers 4. De onderwijsinfrastructuur sluit beter aan bij de arbeidsmarkt in de Achterhoek De beroepskeuze van jongeren sluit beter aan bij de arbeidsmarkt in de Achterhoek Er is sprake van een betere verbinding tussen basisonderwijs, VO, MBO en HBO/WO en de innovatieve ontwikkelingen bij bedrijven in de Achterhoek 5. Idem als maatschappelijk effect onder Met de marketingcampagne wordt de natuurlijke trots van de Achterhoeker voor de eigen streek verder gevoed en actief gemaakt. Hierdoor raakt de

6 de Achterhoek bewerkstelligen communiceert met de doelgroepen om zo de volgende resultaten op te leveren: a mensen in een database die een fanpas hebben aangevraagd en geïnformeerd worden over en betrokken worden bij marketingacties (bewoners en bezoekers) b. 200 bedrijven die als supporter de marketingcampagne ondersteunen (bedrijven) c. minstens twee evenementen per jaar mede gesteund door het bedrijfsleven waar het Achterhoekse bedrijfsleven in contact komt met potentiële talenten (50 tot 100 per keer) die in de toekomst in de Achterhoek zouden kunnen werken (bollebozen) d. middels deze activiteiten wordt publiciteit gehaald teneinde het imago van de Achterhoek onder Achterhoekers en niet Achterhoekers positief te beïnvloeden. Achterhoeker beter geïnformeerd over de eigen streek en gaat deze meer waarderen. Tevens brengt hij deze waardering over op anderen. Er komen meer bezoekers naar de Achterhoek die zorgen voor meer werkgelegenheid in de vrijetijdssector. Bedrijven blijven in de Achterhoek gevestigd en zijn beter in staat om de juist opgeleiden in dienst te nemen en zo voor werkgelegenheid te (blijven) zorgen. 1. Wie de arbeidsmarkt wil hervormen, vindt in de groeiende groep zelfstandig ondernemers een bondgenoot. Ze zijn een toonbeeld van flexibiliteit en dynamiek en kiezen niet voor de traditionele arbeidsrelatie waarin werkgever en werknemer tot op detail afspraken maken over aanwezigheid, beloningsschalen en functiebeschrijvingen. Zij kiezen juist voor een samenwerkingsrelatie met afspraken over resultaat, coaching en beloning. Een insteek die prima past bij de koers van Achterhoek De zelfstandig ondernemers zijn een drijvende kracht achter innovatie en vernieuwing, maar bieden ook een kraamkamer voor meer werkgelegenheid en economische waarde. Vele partijen en betrokkenen uit de geledingen overheid, ondernemers en onderwijs hebben uitgesproken samen te willen investeren en werken aan die werkgelegenheid en economische waarde in de Achterhoek. De Achterhoekse bedrijvigheid moet zich gaan onderscheiden van andere regio s in Nederland, moet floreren en innoveren. De groeiende groep zelfstandig professionals kunnen daarbij behulpzaam zijn. 2. Het formuleren van passende antwoorden op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt wordt door een toenemend aantal economen als de grootste economische uitdaging voor de komende decennia gezien. De belangrijkste drie ontwikkelingen daarbij zijn de demografische ontwikkelingen, de toenemende internationale concurrentie en de steeds groter en sneller afwisselende fluctuaties in de wereldeconomie. De eerste leidt tot structurele tekorten aan medewerkers op alle niveaus en in alle richtingen. De tweede leidt aan stijgende eisen aan de competenties bij alle medewerkers, maar zal vooral voor die mensen die aan de onderkant van de arbeidsmarkt actief willen/moeten zijn tot grote uitdagingen leiden. De derde leidt ertoe dat een levenlang werken voor dezelfde baas in dezelfde baan steeds meer tot het verleden gaat behoren. Het project is bedoeld om hierop de komende jaren met elkaar het antwoord te formuleren. Op de eerste plaats door grote stappen voorwaarts te maken in de structuur. Op de tweede plaats door het onderwijs zodanig in te richten en vorm te geven dat deze flexibel is voor deze brede doelstelling. En ten derde door mensen die om één of andere reden toch uit het onderwijs- of arbeidsproces vallen, een traject aan te bieden waardoor zij weer zo snel mogelijk op het juiste spoor komen. Provincie: Gemeente(n): * Totaal: Totaal:

7 Dit project wil een antwoord bieden op grote maatschappelijke uitdagingen en is effectief voor grote groepen mensen. Waarbij het zowel invulling geeft aan de opdrachten die vanuit de vernieuwing van de WWB, WWNV, Passend onderwijs en Entreeonderwijs op ons afkomt. Als het ons lukt om dit te realiseren beschikt de Achterhoek hiermee op een sluitende aanpak scholing en werk waar zowel studenten, werkzoekenden én werkenden gebruik van zullen kunnen maken. 4. In de Achterhoek zijn de sectoren techniek, bouw en zorg oververtegenwoordigd m.b.t. het benodigde arbeidspotentieel. Zelfs in de huidige economische crisis is er bij deze sectoren sprake van moeilijk vervulbare vacatures, met name op MBO niveau. Het is van belang dat meer jongeren een keuze maken voor een technische of zorg gerelateerde beroepsopleiding. De Achterhoek kent als enige regio in Nederland een dekkende infrastructuur voor techniekonderwijs voor basisschoolleerlingen. Alle basisschoolleerlingen van groep 7 en 8 in de Achterhoek kunnen op acceptabele afstand van hun school gebruik maken van deze voorzieningen. De technieklokalen kennen een nauwe samenwerking met het omliggende bedrijfsleven. Er is een leerlijn ontwikkeld waarmee de activiteiten binnen het onderwijs zijn verbonden met de activiteiten in het technieklokaal, waarmee de verbinding is gelegd met innovatie en duurzaamheid en waarmee een doorlopende leerlijn is gerealiseerd tussen het programma in de technieklokalen en het VO. De technieklokalen zijn van grote waarde en het is van belang dat deze activiteiten en onderwijsvoorzieningen blijven bestaan. 5. Werkgevers kunnen elkaar bij de re-integratie en de herplaatsing van werknemers helpen. Daarom hebben VNO-NCW en MKB in het verleden het landelijke initiatief genomen tot oprichting van poortwachtercentra. In een aantal regio s heeft een platform Onderwijs en Arbeidsmarkt het initiatief genomen. In een poortwachtercentrum c.q. mobiliteitscentrum, hierna te noemen MC komen werkgevers uit verschillende bedrijfstakken samen en bieden elkaar arbeidsplaatsen aan voor medewerkers die na een ziekte of ongeluk niet meer op hun oude functie kunnen terugkeren. Ook kan boventalligheid, al dan niet tijdelijk, herplaatsing bij een andere werkgever noodzakelijk maken. Op deze wijze wordt voorkomen dat medewerkers in een uitkering belanden. Zij gaan van werkgever naar werkgever, van werk naar werk. Bijkomend voordeel is dat werkgevers via een MC flink kunnen besparen op hun ziekteverzuim- en ontslagkosten. Sinds de invoering van de Wet werk en inkomen in 2006 worden hoge eisen gesteld aan werkgevers. Zij moeten een complex reïntegratieproces begeleiden, hebben te maken met tal van verplichtingen en lopen de kans op fikse boetes. Er is werkgevers dan ook veel aan gelegen dat tijdelijk of gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers zo snel mogelijk weer aan het werk gaan. Deze moeilijke opgave wordt door een MC vergemakkelijkt. 6. Gelet op de op ons afkomende veranderende samenstelling van de arbeidsmarkt en de krimp is het van groot belang Achterhoekers en niet Achterhoekers, bedrijven en juist opgeleiden voor de toekomst aan de Achterhoek te binden. Inhoudelijk dienende programma s van de Agenda 2020 hiervoor de basisvoorwaarden te creëren. De marketingcampagne dient hier een positieve imagobijdrage te leveren. De campagne is echter zo opgezet dat zowel aan het imago wordt gewerkt en er tegelijkertijd wordt geprobeerd concrete matches te maken tussen bedrijven en hoger/juist opgeleiden. * Bijdrage gemeente(n) bestaat uit middelen en ureninzet Regio Achterhoek.

8 Achterhoek Programma: Innovatie en Duurzame Economie 1c Energietransitie AGEM Vanuit het akkoord van Groenlo heeft de Achterhoek het doel om in 2030 energie neutraal te worden. BION Bijdragen aan het realiseren van een duurzame economische ontwikkeling, door een verhoging van het aandeel biogas in de energievoorziening in de Achterhoek. Bijdragen aan de realisatie van marktconforme productie en toepassing van biogas door middel van innovatie en diffusie van productie, transport en toepassing van biogas. Verduurzaming regionaal transport Verbetering kosten/baten structuur agrarische bedrijven/ regionale economie Verduurzaming veehouderij door oplossen mestproblematiek Het project heeft een grensoverschrijdend karakter AGEM 1. Oprichting Achterhoekse Groene Energiemaatschappij (Agem) In de kwartiermakerfase wordt een businesscase uitgewerkt op basis waarvan een go/no go beslissing genomen wordt over de totstandkoming van de Agem. In de businesscase wordt een planning tot 2030 voor AGEM opgesteld. Deze planning geeft indicatief voor de verschillende bedrijfsonderdelen marktaandelen, omzetten, FTEs en kosten aan. Het energiebedrijf en het energiebesparingsbedrijf zijn binnen de contractperiode operationeel en maken omzet. 2. Monitoring CO2-reductie (energieneutraliteit) BION Regiodekkend biogasnetwerk Aanvullend op het positief beschikte Interreg IVa project BioLinkedIn: 1. Een haalbaarheidstudie naar de mogelijkheden van: a) het inrichten van een verzamelpunt op Industrieterrein De Laarberg (Groenlo) voor regionale organische reststromen (zoals snoeihout, gft afval, bermmaaisels, gemaaid natuurgras, slootkantmaaisels) en de splitsing ervan in vergistbare of composteerbare materiaalstromen. b) het vergistbare materiaal op locatie vergisten en gebruiken voor de productie van elektriciteit (WKK), waarbij de restwarmte wordt ingezet voor het optimaliseren van de te composteren deelstromen (o.a. drogen) c) Het inrichten van een regionaal verzamelpunt voor de inzameling van mest, digestaat en agrarische luchtwasser vloeistoffen (inclusief de optie van de aanleg van een leidingwerk voor de aanvoer van mest / digestaat) d) het op de Laarberg grootschalig verwerken van mest/ digestaat tot hoogwaardige kunstmestsoorten zoals INTEC. van de de splitsing er van voor vergisting,compostering, verbranding en andere relevante verwerkingsmethodieken. De uitvoering van ieder van de vier punten van de haalbaarheidsstudie (punt 7a-7d) vergt circa (te verdelen over 7 weken manarbeid en circa aan overhead (organisatie bijeenkomsten, inhuur experts, huurzaal, catering, reiskosten, publicatiekosten, boekhouding, etc). 2. Aansluitsubsidie agrarische ondernemers op biogashoofdleiding: verschillende financieringsconstructies, van de biogasleidingen, AGEM Het realiseren van deze ambitie zal in haar kielzog zorgen voor het creëren van extra banen, een top imago als regio en kansen voor export buiten de regio. Daarnaast draagt het bij aan maatschappelijke innovatie en een versterkte sociale cohesie door grotere maatschappelijke betrokkenheid en lokale georganiseerdheid. BION 1) Realisatie van een zonder subsidie bedrijfseconomisch rendabel concept voor de productie van biogas op basis van mest en andere vergistbare reststromen 2) Het verduurzamen van de energievoorziening van een regio 3) Het versterken van de economische structuur van een (krimp-)regio 4) Realiseren energieparken op RBT De Laarberg en RBT A18 5) Een concept voor het verduurzamen van energie intensieve bedrijfsprocessen in de (voedingsmiddelen-) industrie 6) Het realiseren van bedrijfseconomische gezonde agrarische bedrijven 7) Het verkrijgen van een methodiek voor het vervangen van fossiele energie (aardgas) door hernieuwbare energie (biogas) 8) Vermindering van de regionale emissies van broeikasgassen 9) Het verkrijgen van expertise met het gebruik van een duurzame transportbrandstof in de praktijk 10) De ontwikkeling van een concept voor het

9 opwerkingsinstallaties, vergistinginstallaties enz., zodat er voor alle partijen een rendabele businesscase ontstaat. Voor de financieringsconstructies zal nog aanvullende financiering nodig zijn. Deels zal dit onder de werkzaamheden rondom AGEM kunnen vallen. Er is echter nog aanvullende financiering nodig van AGEM De Agem wordt het regionaal energiebedrijf dat de energietransitie zal realiseren. De Agem zal: - projecten ontwikkelen - een lokaal duurzaam energiebedrijf realiseren - energiebesparing bevorderen - een effectieve lobby voeren teneinde frustrerende regelgeving aan te passen financieringsbronnen aan te boren. De duurzame energieambities van de Achterhoek hebben een horizon tot Om deze ambitie echt waar te kunnen maken zal voor een langere periode een consistente koers moeten worden gevaren, met oog voor tussentijdse ontwikkelingen en het effect op de werkgelegenheid. Voor de investeringsagenda betekent dat dit programma verder zal reiken dan omgaan met pieken en dalen in de productie van groene energie en de matching ervan met de energievraag. 11) het ontwikkelen van een concept voor het bedrijfseconomisch rendabel verwerken van regionale organische reststromen 12) het ontwikkelen van een concept voor het produceren van een hoogwaardige kunstmestsoort uit agrarische reststromen Provincie: Gemeente(n): Voor de kwartiermakerfase wordt een bijdrage van de provincie gevraagd van De cofinanciering van de gemeenten is toegezegd ( ). De bijdragen van Waterschap en Alliander zijn nog niet hard. Waar mogelijk zal de overheid faciliteren in de vorm van een revolving fund of door middel van garantstellingen.

10 Achterhoek Programma s: Innovatieve en Duurzame Economie & Vitale Leefomgeving 1d - Toekomstbestendig maken van woningen: energietransitie Verduurzaming (gezondheid, comfort en gebruiks-/kapitaal-/energielasten) en levensloopbestendig maken huurwoningen en eigen woningbezit 1. Aanpassen van de bestaande woningvoorraad. Door (een combinatie van) een aantal maatregelen zoals energiemaatregelen, de woningen levensloop bestendig maken en door aanpassing van bestaande woningen aan de huidige woonwensen wordt de voorraad getransformeerd. Hierbij zijn ook projecten noodzakelijk voor eigenaar-bewoners. Woningbouwcorporaties signaleren dat juist de wijken waarin sprake is van veel eigen woningbezit misschien nog wel kwetsbaarder zijn dan de corporatie wijken. 2. Een kwalitatieve impuls geven aan de ruimtelijke kwaliteit, duurzaamheid, economische vitaliteit en leefbaarheid in dorpen en steden. Krimp en verandering van de bevolkingssamenstelling kan leiden tot leegstand en verrommeling van woningen en minder aantrekkelijke dorp- en stadcentra. Verbetering is mogelijk door het uitvoeren van herstructurering- en transformatieplannen. Veelal in combinatie met de volkshuisvestelijke differentiatie en verdunningsopgave. 3. Ontwikkelen wijkgerichte aanpak in 16 wijken met 100 huizen per wijk 4. De Stichting Achterhoek Duurzaam Verbouwen levert aan dit programma een bijdrage door de verduurzaming van de volgende gebouwaantallen: Bewustwording inwoners t.a.v. de mogelijkheid langer zelfstandig te wonen en de energielasten te verlagen. Implementatie van de maatregelen waardoor daadwerkelijke CO2 reductie en levensloopbestendigheid ontstaat (waardecreatie voor bewoner en samenleving). Afname van gebruiks- en kapitaallasten gebouwbezitters en gebruikers. Bouwbedrijven genereren werk en kunnen overleven. Maatschappelijke kosten in de sfeer van zorg en welzijn worden gereduceerd. Het voorkomen van leegstand, verrommeling en afnemende aantrekkelijkheid van woonomgevingen. Mensen kunnen wonen in passende woningen en hun eigen omgeving (participatie, behoud netwerk, sociale samenhang, etc.). Voorkomen maatschappelijke kosten in de sociale pijler (zorg, inkomensondersteuning, vermogensafname van individuele eigenaar bewoners en woningbouwcorporaties). In de Achterhoek wordt de komende decennia minder nieuwbouw gepleegd, waardoor het noodzakelijk wordt om een kwaliteitsslag te maken in de bestaande woningbouw en de woningen toekomstbestendig te maken. In samenhang met dit programma wordt er tevens gewerkt aan: - Vraaggestuurd stimuleren met als uitgangspunt de individuele bewoner/eigenaar gebouw Stimuleren bewust worden vraagzijde. Provincie: Gemeente(n): *

11 - Kennisontwikkeling/overdracht naar bouwkolom (aanbodzijde). - Procesinnovatie, productinnovatie en sociale innovatie leidend tot een klantgerichte aanpak door kleine (Achterhoekse) consortia. - Economische impuls voor totale bouwgerelateerde bedrijven in Achterhoek (als belangrijkste werkgever van enorm belang.) - Onderwijs vernieuwingsimpuls op mbo/hbo niveau. - Het realiseren van projecten m.b.t. vraaggestuurde verduurzaming bestaande bouw op Achterhoekse schaal, gericht op oudere woningen met energielabel D,E,F, of G. - Opzet adviesloket netwerk van Achterhoekse adviseurs gebonden aan gedragscode. - Opzet kennisplatform; Gezamenlijke workshops, bij en nascholing. En inzet van kennisinstellingen bij ondersteuning consortia en individuele bedrijven begeleidt door inzet van kennisvouchers i.s.m. bouwsector, opleidingssector en ACT. - Opzet marketing en communicatie d.m.v. website, webcommunity, voorbeeldwoningen. - Een aantrekkelijke woningvoorraad behouden. Op basis van het (in het voorjaar van 2012 te starten) regionaal woonwensen onderzoek zal een regionaal programma voor de aanpassing van de bestaande woningvoorraad worden opgesteld. - Doorwerken aan de regionale woonagenda. Als gevolg van de herstructureringsopgave in de Achterhoek blijven we werken aan de woonagenda. Uitgangspunten zijn bouwen naar behoefte, een regionaal woningbouwprogramma, de kwaliteitsslag in de bestaande woningvoorraad en regionaal maatwerk. - De gezamenlijke woningbouwcorporaties verduurzamen hun bestand fasegewijs passend bij de Regionale Woonvisie en vervullen voorbeeldfunctie voor particulieren. * Bijdrage derden door ACO en particulieren.

12 Achterhoek Programma: Vitale Leefomgeving 2a - Fact finding toekomst voorzieningen Beter inzicht krijgen in en afspraken maken over hoe zorg, sport, welzijn cultuur en onderwijs beschikbaar kunnen blijven op minimaal hetzelfde kwalitatieve niveau. a. Fasegewijs, mede afhankelijk van de urgentie, brengen we de spreiding van en behoefte aan voorzieningen in kaart en maken bovenlokale afspraken met elkaar over spreiding en vestiging van voorzieningen in relatie tot de bevolkingsontwikkeling b. Inzicht in de ontwikkeling van behoefte aan voorzieningen onder bewoners in 2020 c. Tegelijkertijd ontwikkelen we alternatieve arrangementen die niet direct in de fysieke sfeer liggen, maar wel tegemoet komen in de behoefte van inwoners d. Kennis van de bijdrage van culturele voorzieningen aan de regionale economie Voorkomen van verpaupering en verloedering van accommodaties die niet (meer) gebruikt worden waardoor aantrekkelijkheid van het gebied onder druk komt te staan Verstandig omgaan met schaarse gemeenschapsgelden door niet te veel te investeren Behoud kwaliteit van aanbod aan zorg, onderwijs, cultuur etc. Voorkomen maatschappelijke kosten door desinvesteringen of verkeerd aanbod c.q. aanbod voor de verkeerde doelgroep Economisch realistisch omgaan met accommodaties en eigen verantwoordelijkheid van inwoners Draagvlak onder inwoners creëren Door fasegewijs inzicht te krijgen en dit vast te leggen in deelverkenningen ontstaat in 2015 een totaalverkenning op basis waarvan de regio haar strategische agenda voor wijken, buurten en kernen verder kan uitwerken. Er zal sprake zijn van een iteratief proces, immers sommige ontwikkelingen kunnen niet worden stilgezet omdat een deelverkenning nog niet klaar is. Deelprojecten: - Project m.b.t. spreiding basisonderwijs, ongeveer 47 scholen moeten gesloten worden a.g.v. afnemend leerlingen aantal in de Achterhoek - Spreiding en versterking aanbod eerste lijnsgezondheidszorg i.v.m. bereiken pensioengerechtigde leeftijd full-time werkende huisartsen Provincie: ureninzet ondersteuning sinstellingen à Gemeente(n)*: Derden**: *Bijdrage gemeente(n) bestaat uit ureninzet en onderzoek cultuur Oude IJsselstreek. **Bijdrage derden: Basisonderwijs voornamelijk ureninzet, Menzis, Caransscoop, individuele huisartsen en andere zorgverleners uit de eerste lijn voornamelijk urenbesteding.

13 Achterhoek Programma: Vitale Leefomgeving 2b - Toekomstbestendig maken kernen Behoud of verbetering van de aantrekkingskracht van onze kernen door de unieke kwaliteiten te benutten Met behulp van dit programma worden niet alle kernen opnieuw ingericht maar worden die kernen aangepakt waarmee de volgende vragen het best en binnen de contractperiode beantwoord kunnen worden: - Hoe kan de revitalisering het beste worden uitgewerkt? - Welke verdienmodellen zijn hiervoor bruikbaar? - Welke partijen partner zijn in dit proces? - Dit levert vernieuwende arrangementen op en lering van de meest inspirerende voorbeelden. Hiertoe worden er per kern projectplannen opgesteld die bovenstaande vragen beantwoorden. Met behoud van de eigen identiteit anticiperen de regiogemeenten op de toekomst. Door het ontwikkelen van een vernieuwende aanpak ontstaan mogelijkheden en kansen om krimp en tekort aan financiële middelen om te zetten naar vernieuwende oplossingen. Verbeteringen in de structuur van de centra voorkomt verpaupering, nodigt uit tot investeren en verbetert de leefbaarheid, de logistiek en de economische functies Wanneer het centrum een hart heeft, bevordert dat de aantrekkingskracht voor recreatie, toerisme, etc. Waarde behoud en waarde creatie van vastgoed en cultuurhistorie en maatschappelijke functies Bevorderen sociale cohesie en participatie van allerlei bevolkingsgroepen. Aantrekkelijke kernen zijn geschikt voor bewoners in alle levensfasen, zowel oud als jong en belangrijk voor toerisme en recreatie. Tegelijkertijd hebben we te maken met ontwikkelingen als internet winkelen, ander gebruik van voorzieningen en het behouden van veiligheid en leefbaarheid. Dat noodzaakt de betrokken partijen in de regio om zich te heroriënteren op de belangrijke functies in een kern. Inwoners en recreanten zullen in 2020 op een andere wijze gebruik maken van het centrumgebied. Na een periode van groei, waarin het mogelijk was de kernen te verbeteren door investering (in onder meer woningbouw en winkelruimte), staat de regio nu voor de opgave om de revitalisering van kernen op een andere manier te realiseren en financieren. In het financiële kader van het regiocontract is niet mogelijk iedere kern opnieuw in te richten. De regiogemeenten zoeken daarom naar nieuwe wegen om kernen te verbeteren, de vitale functies en de aantrekkingskracht van de kernen te behouden. De volgende kernen komen kernen komen voor dit leerproces in aanmerking: 1. Herontwikkeling van winkelkernen Groenlo, Aalten, Winterswijk (i.s.m. Rijksbouwmeester) 2. Herontwikkeling van de kern Neede 3. Herontwikkeling van de kern Hengelo (Gld) 4. Herontwikkeling Ulft Provincie: Gemeente(n):

14 5. Centrumplan Aalten Financiering Toekomstbestendig maken kernen Wij stellen voor om de middelen beschikbaar te stellen op grond van de volgende criteria: - Uitvoeringsgereedheid van een project; zowel qua beschikbaarheid van eigen middelen als qua planvorming; - mate waarin de gevolgen van demografische ontwikkelingen worden aangepakt en kernen toekomstbestendig en structuurversterkend worden aangepakt; - mate waarin projecten leerpunten opleveren voor andere projecten op het vlak van omgaan met demografische ontwikkeling. Het moge duidelijk zijn dat onvoldoende is om de kernen in de Achterhoek toekomstbestendig te maken.

15 Achterhoek Programma: Vitale Leefomgeving 2c - realiseren vernieuwende Sportarrangementen De mogelijkheden van sport en bewegen door integrale benadering (zorg, welzijn, recreatie, buurt en wijk en ondernemers) zo benutten dat alle leeftijdsgroepen meer gaan bewegen Meer en beter bewegen van de totale Achterhoekse bevolking Er wordt een manifestatie georganiseerd waardoor partijen uit de drie O s elkaar versterken op het gebied van gezondheid, welzijn, recreatie, innovatie, economie en cultuur. Bewezen effectieve werkvormen worden gebruikt: de overdracht leidt tot een aantal bewezen effectieve methodieken en werkvormen die worden ingezet in de regio. Nieuw beleid: Bestuurders, ondernemers en onderwijs ontwikkelen naar aanleiding van deze methodieken nieuw integraal beleid om sport en bewegen te stimuleren dat uitmondt in een programma. Het aantal mensen dat actief deelneemt aan sportprogramma s en beweging neemt met 10 % toe in N.a.v. het 10-jarig bestaan van de opleiding Sport en Bewegen zal ROC de Graafschap een verbindende manifestatie organiseren waarin alle O s elkaar treffen en methodiek en aanpak aan elkaar bekend maken. Deze manifestatie vormt de kick-off voor een aantal vernieuwende processen en projecten op het gebied van sport en bewegen voor de Achterhoek en legt een relatie met Olympisch Vuur De Achterhoek staat op de kaart als een sportieve en actieve regio door recreatie, sportdeelname en bewegingsprogramma s. We bouwen een track record van evenementen die landelijk bekendheid genieten. Nieuw te bouwen of te renoveren wijken en buurten nodigen uit tot bewegen. Behoud en versteviging van sociale binding. Dat blijkt uit het feit dat significant meer mensen betrokken zijn bij sportverenigingen, sportscholen, etc. Sport stimuleert sociale stijging doordat het kinderen leert doorzetten, initiatief nemen, etc. Mede a.g.v. sportdeelname neemt het onderwijs niveau toe. Vermindering van de maatschappelijke kosten van overgewicht in alle gemeenten. Onder andere prediabetes ondersteuning en ondersteuning van jongeren met overgewicht waardoor de maatschappelijke kosten voor behandeling afnemen. Etc. Provincie: Gemeente(n): * Uit deze manifestatie ontwikkelen zich vermoedelijk een aantal kansrijke projecten, arrangementen en methodieken die belangrijk zijn om te implementeren. In een later stadium zijn deze te concretiseren en verder uit te werken. Het programma Sport en bewegen van de Provincie zal hierbij worden betrokken. * Bijdrage derden: door ROC de Graafschap

16 Achterhoek Programma: Vitale Leefomgeving 2d - Bevorderen eigen verantwoordelijkheid bewoners De eigen verantwoordelijkheid van de inwoners van de regio neemt toe doordat de sociale infrastructuur toegankelijker wordt voor iedereen. Bevorderen toegankelijkheid sociale infrastructuur en zorg Door middel van een meer vraaggerichte en integrale benadering van cliënten wordt voorkomen dat mensen hun zorgvraag omschrijven in termen van het aanwezige aanbod en kan worden ingegaan op de werkelijke behoefte. De sociale infrastructuur die aanwezig is, wordt in stand gehouden en verbeterd met behulp van ICT en internetplatform, informele uitwisseling van mogelijkheden wordt hiermee vergroot. Met een persoonsvolgend budget kunnen mensen zelf bepalen waarvoor zij ondersteuning en zorg willen inzetten. Verbetering van de kwaliteit van zorg door gebruik te maken van Duitse alternatieven. Goede informatie, advies en cliëntondersteuning voorkomt zwaardere (zorg)vragen. Wanneer mensen zelf regie voeren over eigen leven leveren zij een actieve bijdrage aan de samenleving. Ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorg draagt ertoe bij dat mensen zich (meer) inzetten voor elkaar en het langer vol houden om anderen te steunen. Doordat meer mensen actief deel nemen aan de samenleving wordt sociale uitsluiting vermeden. Door alternatieve en goedkopere zorgarrangementen te ontwikkelen wordt het beslag op financiële middelen beperkt. Er zijn verschillende projectvoorstellen ingediend om te verkennen hoe sociale infrastructuur en zorg zo optimaal mogelijk kunnen worden aangeboden. Via het Wmo plus loket (Winterswijk KSB) Via de pilot voor mekaar gemeente Berkelland Achterhoek Connect (virtuele verbindingen met mensen onderling en organisaties) Persoonsvolgend budget Grensoverstijgend door gebruik te maken van zorg in Duitsland Ontwikkelen van een nieuwe generalistische functie (buurtcoach) (GSO) Provincie: Gemeente(n): * ** * Bijdrage gemeente(n) bestaat uit: Achterhoek Connect middelen en/uren Berkelland. Persoonsvolgend Budget: middelen/uren Oude IJsselstreek. **Bijdrage derden bestaat uit: Ureninzet en middelen cofinanciers Berkelland Achterhoek Connect Persoonsvolgend Budget:

17 Achterhoek Programma: Slim en snel verbinden 3 - Aanleg breedband Realisatie van een regiodekkend glasvezelnetwerk Achterhoek Stap 1: aanstellen van een kwartiermaker die en haalbare businesscase voor breedband Achterhoek breed opstelt (gefinancierd door alle gemeenten gezamenlijk) - geen digitale tweedeling maatschappij (kernen-buitengebied) - leefbaar buitengebied - toekomstbestendige industrieterreinen - toekomstbestendige woonomgeving - economische vitaliteit Breedband De Achterhoek gaat het komende decennia te maken krijgen met grote veranderingen in het landelijk gebied. De helft van de agrariërs zal zijn bedrijf beëindigen. Door de veranderende demografische samenstelling zal de bereikbaarheid van de Achterhoek via digitale weg steeds belangrijker worden als vestigingsvoorwaarde voor bedrijven en burgers. Ook de toekomstige dienstverlening in de zorg zal, bij uitstek in het buitengebied, langs de digitale weg verlopen. Daarom zetten de Achterhoekse gemeenten in op een kwartiermaker breedband. Deze kwartiermaker zal een businesscase moeten opstellen die breedband in de gehele Achterhoek realiseerbaar maakt. De gemeenten Bronckhorst en Berkelland lopen hierin voorop en hebben middelen beschikbaar om een pilot in een deel van hun gemeente mede mogelijk te maken. Vervolgstappen zijn: Stap 2: uitvoering pilot Bronckhorst/Berkelland (hiervoor hebben Bronckhorst en Berkelland reeds middelen gereserveerd. Bij de provincie zal er aanspraak worden gedaan op een revolverend fonds voor cofinanciering) Stap 3: evaluatie uitvoering pilot Stap 4: met kennis en ervaring van de pilot businessplan opzetten voor uitrol van breedband over de gehele Achterhoek Stap 5: besluit haalbaarheid vervolg breedband Financiering Er wordt in Bronckhorst en Berkelland een raadsvoorstel voorbereid om garant te staan voor de gemeentelijke middelen voor een pilot. Daarnaast worden andere subsidiemogelijkheden (o.a. interreg, europa) voorbereid voor zowel deze pilot als de gehele verglazing van de Achterhoek; de kwartiermaker moet dit in beeld brengen. Ook zijn er gesprekken met investeerders in een toekomstbestendig breedbandnetwerk. Het ligt in de planning om hier in het voorjaar 2012 duidelijkheid over te hebben. Over de bijdrage van derden (bewoners, bedrijven) zal duidelijkheid komen als er een vraagbundelingsactie is opgezet. Deze wordt opgezet nadat provinciale en gemeentelijke middelen gegarandeerd zijn. Provincie: Gemeente(n):

18 Achterhoek Programma: Kansrijk Platteland: Meer rendement uit landschap, vrije tijd en cultuurhistorie 4a - Landschapsontwikkeling Dieren en planten de mogelijkheid geven zich te verplaatsen van het ene kerngebied naar de andere. Een recreatief aantrekkelijk landschap creëren. Uitvoering gemeentegrensoverschrijdende projecten voor landschapsontwikkeling van de gemeente Montferland en omliggende gemeenten gebaseerd op het gemeentegrensoverstijgende Landschaps Ontwikkelings Plan: - realisatie klimaatcorridor/ EVZ Veluwe-Montferland (betrokken gemeenten: Doetinchem, Zevenaar, Bronckhorst, Doesburg en Montferland) - realisatie EVZ Montferland-Slangenburg (betrokken gemeenten: Doetinchem, Oude IJsselstreek en Montferland) - uitvoering geven aan het GUP (het GUP is opgesteld samen met Doetinchem en Oude IJsselstreek). Over de wijze van uitvoering moet nog een beslissing worden genomen. Behoud en herstel natuur, cultuurhistorische landschapselementen, biodiversiteit. Bijdrage aan het algemene welzijn en het gevoel van zich thuis voelen. Een aantrekkelijk landschap voor recreatie en toerisme en om in te wonen en te werken. EVZ = Ecologische VerbindingsZone Provincie: Gemeente(n):

19 Achterhoek Programma: Kansrijk Platteland: Meer rendement uit Landschap, Vrije tijd en Cultuur 4b Vrije tijd Onze ambitie is een gestage groei van de toeristische bestedingen in de Achterhoek In 2015 is het aantal toeristische overnachtingen ten opzichte van 2010 gestegen met 10% In 2015 is het aantal dagrecreatieactiviteiten ten opzichte van 2008/2009 gestegen met 10% In 2015 is de besteding per persoon per dag tijdens binnenlandse vakanties in de Achterhoek ten opzichte van 2010 gestegen met 10% In 2015 is het aandeel van de sector toerisme en recreatie in de totale werkgelegenheid in de Achterhoek ten opzichte van 2010 gestegen met 10% Het toerisme draagt bij aan de werkgelegenheid en bevordert leefbaarheid en beleving van kernen en buitengebieden en tevens vormt het aan basis van het voorzieningsniveau. In een regio waarvan de demografische ontwikkeling onder druk staat, is het noodzakelijk om economische ontwikkelingen te stimuleren. Door toeristische en recreatieve activiteiten worden mensen in beweging gebracht waardoor een gezond leven bevorderd wordt. Provincie: Gemeente(n)*: Parels en Rivieren: - Rivierenconcept: routes en paden langs de rivieren inclusief vermarkting - Investering in de volgende parels: Berkelland, Beleef de Berkel Bronckhorst, kwaliteitsimpuls Brummen Bronckhorst Winterswijk, Watermolen Berenschot Aalten, Bredevoort Vestingstad Toeristische infrastructuur - Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Vergroten aanbod voor dagrecreatie - Aanleg wandelnetwerk Achterhoek + vermarkting en productontwikkeling Promotiecampagne Ik Geef je de Achterhoek afzender Echt Achterhoek - Monitoring Totaal: (MIP T&R gelden) Totaal: Totaal:

20 Achterhoek Programma: Kansrijk Platteland Meer rendement uit Landschap, Vrije tijd en Cultuurhistorie 4c - Cultuurhistorische parels Behoud van cultuurhistorische parels die Achterhoek breed van toegevoegde waarde zijn en hiertoe twee programma s uitvoeren waar ook andere Achterhoekse cultuurhistorische parels lessen uit kunnen trekken. I Groenlo Kansrijk op weg naar 2027 Behouden en versterken van Groenlo als Cultuurhistorische Parel in de Achterhoek II DRU Verder ontwikkelen van een Podium voor maak- en innovatieindustrie, cultuur en recreatie en toerisme I Groenlo Kansrijk op weg naar 2027 Versterken participatie Realisatie van Groenlo Kansrijk op weg naar 2027 en de Gebiedvisie DRU en hieruit lessen trekken voor andere Achterhoekse cultuurhistorische parels. Voor Groenlo is een integraal programma 'Stad Groenlo' gestart. daarvan zijn: een uitgevoerd participatietraject (interactief) om bewoners bij de ontwikkelingen te betrekken (en draagvlak creëren); strategie om initiatieven van ondernemers en particulieren te stimuleren; starten projecten voor beleving cultuurhistorie; er wordt een strategie ontwikkeld om de kansen van Groenlo echt te benutten, met name door samenwerking en bondgenootschappen. II Landschappelijke inrichting DRU Park De komende jaren richten wij ons op het herbestemmen van de gebouwen en gaan we aan de gang met het realiseren van het transferium aan de overkant van de Oude IJssel en de planontwikkeling van het betreffende gebied. De beschikbaar gestelde middelen uit het regiocontract worden ingezet voor planontwikkeling en deelfinanciering van de inrichting van het DRU park I Groenlo Kansrijk op weg naar 2027 Versterken participatie Versterking participatie en positieve betrokkenheid van de inwoners. Vergroten toeristisch-recreatieve aantrekkelijkheid, als parel in de Achterhoek. Verbetering vestigingsklimaat voor bedrijven en bewoners. Het voor het 1e jaar, vijf jaar en tien jaar verbinden van het ontwikkelingsperspectief voor Groenlo. II DRU Innovatie op economische grondslag, versterken van de maakindustrie, versterken van de vrijetijdseconomie, versterken van de mogelijkheden voor jonge ondernemers, versterken van de onderwijsfunctie door verbinding met ondernemingen, door het verbinden van bedrijfsleven, onderwijs en cultuur, binding van jongeren. II DRU Gebiedsvisie DRU-Industriepark: a. DRU-Cultuurfabriek b. DRU-Afbramerij, de broedplaats c. SSP-evenementenhal d. Onderdeel van de Industriële Cultuurroute Oude IJsselzone Provincie: Gemeente: (t.b.v. I) Het DRU Industriepark heeft een landelijke- en internationale uitstraling waardoor recreatie en toerisme, kunst en cultuur, landschapsontwikkeling, wonen en werken elkaar versterken. Dankzij deze versterking wordt het gebied bekend als één van de belangrijke cultuurgoederen van Nederland.

Nummer Project Resultaten Maatschappelijke effecten. beoogd 2012 behaald 2012 beoogd 2012 behaald 2012

Nummer Project Resultaten Maatschappelijke effecten. beoogd 2012 behaald 2012 beoogd 2012 behaald 2012 Bijlage 1 - Inhoudelijke rapportage 2012 - Regiocontract Achterhoek Nummer Project Resultaten Maatschappelijke effecten Agenda 2020 Faciliteren van het transitieproces beoogd 2012 behaald 2012 beoogd 2012

Nadere informatie

2.3 Programma 3: De werkende gemeente

2.3 Programma 3: De werkende gemeente 2.3 Programma 3: De werkende gemeente Wat willen we bereiken? Algemeen Als gemeente kiezen we voor een strategische focus op werken en leren. Door het versterken van de economische ontwikkeling in onze

Nadere informatie

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid,

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid, Transformatie van de woningvoorraad Een afname van het aantal huishoudens heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Dit geldt ook vergrijzing. Vraag en aanbod sluiten niet meer op elkaar aan. Problemen van

Nadere informatie

Stellingen Provinciale Staten

Stellingen Provinciale Staten Stellingen Provinciale Staten Thema s en onderwerpen Toelichting... 2 Algemene informatie... 3 Thema: Economie... 3 1.1 Samenwerking Duitsland *... 3 2.1 Landbouw... 3 3.1 Recreatie en toerisme... 4 Thema

Nadere informatie

Voortzetting van de subsidieregeling

Voortzetting van de subsidieregeling Voortzetting van de subsidieregeling De huidige regeling Leefbaarheid en Gemeenschapsvoorzieningen is zo succesvol dat deze recht doet aan continuering. De 60 aanvragen bij de laatste tranche van deze

Nadere informatie

Projectenformulier Regiocontract 2012-2015 Regio Rivierenland

Projectenformulier Regiocontract 2012-2015 Regio Rivierenland Projectenformulier Regiocontract 20122015 Regio Rivierenland 1. Naam Project Geef de volledige en correcte naam waaronder het project geregistreerd dient te worden Professionalisering Evenementen Rivierenland

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Manifest. Input voor het coalitieakkoord. Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie

Manifest. Input voor het coalitieakkoord. Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie Manifest Input voor het coalitieakkoord Gebaseerd op speerpunten vanuit het Gelderse platteland en de kleine kernen in onze provincie Maart 2015 Geachte heer, mevrouw, Op het PlattelandsParlement Gelderland

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

Duurzame en vitale regio met een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving

Duurzame en vitale regio met een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving Werkplaats Innovatieve & duurzame economie Werkplaats Slim & snel verbinden Werkplaats Kansrijk platteland Werkplaats Vitale leefomgeving Arbeidsmarkt De arbeidsmarkt anticipeert op de veranderende vraag

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN!

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! DOELEN VAN PARTICIPATIEWET ALLEEN TE HALEN ALS RIJK, PROVINCIE, GEMEENTEN, ONDERWIJS EN SOCIALE PARTNERS GEZAMENLIJK AAN DE SLAG GAAN! DE PARTICIPATIEWET IN OOST-GRONINGEN:

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzame Amerstreek. Rabobank Amerstreek. Een bank met ideeën.

Samen werken aan een duurzame Amerstreek. Rabobank Amerstreek. Een bank met ideeën. Samen werken aan een duurzame Amerstreek Rabobank Amerstreek. Een bank met ideeën. Samen werken aan een duurzame Amerstreek Rabobank Amerstreek heeft in dit VN Jaar van de Coöperatie 2012 het economisch

Nadere informatie

AB- vergadering 9 december 2015 Bijlage bij agendapunt 7e

AB- vergadering 9 december 2015 Bijlage bij agendapunt 7e AB- vergadering 9 december 2015 Bijlage bij agendapunt 7e Stand van zaken Regiocontract (1november 2015) Subsidieverlening De provincie heeft besloten voor 2 programma's in het Regiocontract: Aantrekkelijk

Nadere informatie

Samen naar. arbeidsmarkt in de Achterhoek. een toekomstbestendige

Samen naar. arbeidsmarkt in de Achterhoek. een toekomstbestendige Samen naar een toekomstbestendige arbeidsmarkt in de Achterhoek Het Platform Onderwijs Arbeidsmarkt (POA) is een essentiële partner binnen de Achterhoek Agenda 2020, waarin overheden, ondernemers en organisaties

Nadere informatie

Programmalijnen. Stichting izovator:

Programmalijnen. Stichting izovator: Programmalijnen Stichting izovator 2014 Stichting izovator, 27 november Stichting izovator: Oude Amersfoortseweg 121 1212 AA Hilversum E-mailadres: info@izovator.nl Website: www.izovator.nl 1 1. Context

Nadere informatie

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal

Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Ambitiedocument ter voorbereiding van de Economische visie gemeente Berg en Dal Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Berg en Dal Buck Consultants International Nijmegen, 25 maart 2016 1 Economisch DNA

Nadere informatie

ALGEMEEN BESTUUR. Vergadering d.d. Agendapunt Onderwerp Portefeuillehouder

ALGEMEEN BESTUUR. Vergadering d.d. Agendapunt Onderwerp Portefeuillehouder ALGEMEEN BESTUUR Vergadering d.d. Agendapunt Onderwerp Portefeuillehouder : 31 oktober 2012 : 7.3 : Proces totstandkoming investeringsagenda 2020 : de heer drs. H.J. Kaiser Toelichting Het proces van de

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

2 raadsinformatiebrief inzake uitwerking paragraaf 10 van de conceptbegroting 2014 Economisch stimulerend en Sociaal verbindend

2 raadsinformatiebrief inzake uitwerking paragraaf 10 van de conceptbegroting 2014 Economisch stimulerend en Sociaal verbindend uw nummer uw datum ons nummer onze datum verzonden inlichtingen bij sector/afdeling doorkiesnr. 2013/UIT/54728 24 oktober 2013 2 9 OKT. 2013 AAN de voorzitter van de gemeenteraad bijlage(n) betreffende

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Via de wijk aan het werk

Via de wijk aan het werk Via de wijk aan het werk Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en sport.

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

November 2014 PLAN VAN DE ARBEID VOORNE PUTTEN

November 2014 PLAN VAN DE ARBEID VOORNE PUTTEN November 2014 PVDA PLAN VAN DE ARBEID VOORNE PUTTEN Een plan van De Partij van de Arbeid Voorne putten Werkgroep Economie & Werk Voorne Putten PvdA Nissewaard Gert-Jan Alberts Kim van de Kant PvdA Hellevoetsluis

Nadere informatie

Stadskanaal Noord Projectenagenda 2014-2015

Stadskanaal Noord Projectenagenda 2014-2015 Stadskanaal Noord Projectenagenda 2014-2015 Programma / Projectenagenda Stadskanaal Noord 2014-2015 Dit stuk beschrijft het programma en de projectenagenda van Stadskanaal Noord. Het programma vloeit voort

Nadere informatie

Natuur- en recreatieplan Westfriesland

Natuur- en recreatieplan Westfriesland Natuur- en recreatieplan Westfriesland Ondertitel Regionale Projectgroep 10 september 2015 Waar staan we in het proces? 2 Vijf werkblokken Blok 1: Het leggen van de basis Blok 2: Evaluatie Blok 3: Actualisatie

Nadere informatie

Bestuurlijke programmaopdrachten 2009-2010 Regio Groningen-Assen

Bestuurlijke programmaopdrachten 2009-2010 Regio Groningen-Assen Bestuurlijke programmaopdrachten - Regio Groningen-Assen stuurgroep 22 juni Bijlage 3 Bestuurlijke programmaopdrachten.doc Bestuurlijke programmaopdracht bereikbaarheid Verbetering en waarborging bereikbaarheid

Nadere informatie

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven De economische route voor de regio Stedendriehoek 1In de regio Stedendriehoek is het prima wonen, recreëren en werken. De regionale economie is veelzijdig van aard.

Nadere informatie

Regionale samenwerking Bedrijventerreinen West-Achterhoek. 28 oktober 2008

Regionale samenwerking Bedrijventerreinen West-Achterhoek. 28 oktober 2008 Regionale samenwerking Bedrijventerreinen West-Achterhoek 28 oktober 2008 Opbouw van de presentatie Ontstaan van de samenwerking Doelstelling en ambitie Aansluiting bij Provinciaal en Landelijk beleid

Nadere informatie

Toeristische visie Regio Alkmaar

Toeristische visie Regio Alkmaar Toeristische visie Regio Alkmaar Conceptvisie en uitvoeringsagenda Proces Toeristische visie Wat Wanneer 1. Start met de Regio Alkmaar Februari 2. Eerste Regioavond 5 maart 3. Stakeholderbijeenkomst 1

Nadere informatie

CONCEPT-Business model Werkplein Campus

CONCEPT-Business model Werkplein Campus CONCEPT-Business model Werkplein Campus Introductie Stichting Werkplein Campus het Bildt De stichting Werkplein Campus wil door het innoveren van het beroepsonderwijs samen met het bedrijfsleven opleidingen

Nadere informatie

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit!

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit! Stedendriehoek 1 daagt uit! Eo Wijers-prijsvraag 2014-2015 1 Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst en Zutphen eo wijers-stichting voor ruimtelijke kwaliteit in de regio Stedendriehoek daagt

Nadere informatie

Musselkanaal Projectenagenda 2014-2015

Musselkanaal Projectenagenda 2014-2015 Musselkanaal Projectenagenda 2014-2015 Programma Projectenagenda Musselkanaal Dit stuk beschrijft het programma en de projectenagenda van Musselkanaal. Het programma vloeit voort uit de dorpsvisie van

Nadere informatie

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s Erfgoed als krachtvoer Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s U wilt nieuw leven blazen in uw dorp, stad of regio? Als alles tegen zit, is er altijd nog het erfgoed. Het DNA van het

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Voorontwerp Structuurvisie Cuijk 2030. De Koers van Cuijk

Voorontwerp Structuurvisie Cuijk 2030. De Koers van Cuijk Voorontwerp Structuurvisie Cuijk 2030 De Koers van Cuijk Inhoud presentatie 1. Doel en opzet Structuurvisie - visie en thema s - deelgebieden 2. Gebiedsgerichte opgaven 3. Visiekaart 4. Het vervolg.. 5.

Nadere informatie

Economie. Gekwalificeerd personeel voor het bedrijfsleven

Economie. Gekwalificeerd personeel voor het bedrijfsleven Economie Versterking van de onderscheidende duurzame economische positie van met name de agrarische, toeristische en maritieme sector. Hoofddoel thema Bekendheid van de regio AV op internationaal, nationaal

Nadere informatie

Breedband in Overijssel

Breedband in Overijssel Breedband in Overijssel Aanleiding project (I) Breedband van strategisch belang voor provincie Vraag naar bandbreedte neemt exponentieel toe (30-40% / jaar). Randvoorwaarde voor aantrekkelijk vestigingsklimaat

Nadere informatie

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Inhoud presentatie 0. Hoe omgaan met ambities 1. Wat is het Ecomunitypark 2. Voor wie is het park 3. Van samenwerking

Nadere informatie

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Simone Vermeulen Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Syntens Innovatiecentrum Nieuwe verbindingen, nieuwe business 12-10-2012 > Onafhankelijke sparringpartner voor MKB-ondernemers

Nadere informatie

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze.

Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Kansen voor Noord-Drenthe Triple P-monitor: onderzoek naar de duurzaamheid in Tynaarlo en Aa en Hunze. Rabobank Noord-Drenthe. Een bank met ideeen. www.rabobank.nl/noord-drenthe Triple P-onderzoek Rabobank

Nadere informatie

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14 Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten Resultaten digitale verkenning 22 september 14 In het kort Doelgroep: Gelderse gemeenten Doel: verkennen behoefte aan provinciale ondersteuning bij faciliterende

Nadere informatie

POA DE LIEMERS: TERUGBLIK OP 2014. Hierna treft u een samenvatting van een aantal POA-activiteiten. PROVINCIALE HUMAN CAPITAL AGENDA TOPSECTOREN

POA DE LIEMERS: TERUGBLIK OP 2014. Hierna treft u een samenvatting van een aantal POA-activiteiten. PROVINCIALE HUMAN CAPITAL AGENDA TOPSECTOREN POA DE LIEMERS: TERUGBLIK OP 2014 Hierna treft u een samenvatting van een aantal POA-activiteiten. PROVINCIALE HUMAN CAPITAL AGENDA TOPSECTOREN Er zijn HCA (Human Capital Agenda)-projecten gestimuleerd

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID Apeldoorn, 15 oktober 2015 Geachte heer, mevrouw, De gemeente werkt aan beleid voor citymarketing en evenementen. Wij hebben hierover met veel Apeldoornse partijen

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen

WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen STRATEGISCHE VISIE BBOG zomer 2010 WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen 1. BBOG Het BBOG staat voor Buurtcentra Besturen

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014!

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014! EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht Monique Roso, 12 maart 2014! Inhoud presentatie 1. economische trends en ontwikkelingen!! 2. economische monitor provincie Utrecht! - economische

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

Belanghoudersbijeenkomst

Belanghoudersbijeenkomst V e r s l a g Belanghoudersbijeenkomst Donderdag 17 november was u met ruim 30 andere genodigden aanwezig bij de belanghoudersbijeenkomst van Woningstichting Bergh. Een bijeenkomst waarbij wij graag twee

Nadere informatie

Ruimte voor initiatief en ondernemerschap

Ruimte voor initiatief en ondernemerschap Ruimte voor initiatief en ondernemerschap Verkiezingsprogramma VVD Winterswijk 2014-2018 Voorwoord Voor u ligt het verkiezingsprogramma van de VVD Winterswijk voor de periode 2014 2018. De VVD wil werken

Nadere informatie

De Beleidsregels subsidieverstrekking Programma Thuisgeven in Gelderland vast te stellen als volgt:

De Beleidsregels subsidieverstrekking Programma Thuisgeven in Gelderland vast te stellen als volgt: 15 april 2009 - zaaknummer 2008-011526 Beleidsregels subsidieverstrekking Programma Thuisgeven in Gelderland GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND Gelet op artikel 1.2, derde lid, van de Subsidieregeling

Nadere informatie

ONDERZOEK JONGWERKT BEHOEFTEN VAN JONGEREN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT

ONDERZOEK JONGWERKT BEHOEFTEN VAN JONGEREN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT ONDERZOEK JONGWERKT BEHOEFTEN VAN JONGEREN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT Aanleiding Stichting Jongwerkt wil jong talent boeien en binden. De mooie Achterhoek is een krimpgebied en legt zich toe op smart

Nadere informatie

Bijlage 1 Operationele Doelstellingen. Accommodatiebeleid

Bijlage 1 Operationele Doelstellingen. Accommodatiebeleid Bezinnen Bijlage 1 Operationele Doelstellingen Doen Denken Beslissen 1. Accommodatiebeleid Accommodatiebeleid a. De vereniging AV Fortuna zal gedurende de beleidsperiode zorgen voor optimale trainings-

Nadere informatie

Visiedocument en Activiteitenplan 2011

Visiedocument en Activiteitenplan 2011 Visiedocument en Activiteitenplan 2011 1. Inleiding In Leusden is in september 2006 gestart met het project Maatschappelijk Betrokken Ondernemen. De Gemeente Leusden, het bedrijfsleven en de maatschappelijke

Nadere informatie

Deze laatste begroting van de huidige bestuursperiode nodigt uit tot vooruitkijken.

Deze laatste begroting van de huidige bestuursperiode nodigt uit tot vooruitkijken. Geacht college, raad en toehoorders, Ik wil graag beginnen met een compliment voor deze begroting, die naar het schijnt in een bijzonder korte tijd is opgesteld. En daarnaast voor de uiterst overzichtelijke

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf, die vanwege de resultaten van de Quick Scan wat later verschijnt dan gebruikelijk, worden de actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Achterhoek Februari 2013

Arbeidsmarkt Achterhoek Februari 2013 Arbeidsmarkt Achterhoek Februari 2013 Inhoud Werkgelegenheid Vacatures Werkloosheid Bevolkingsontwikkeling Aandachtspunten komende jaren Activiteiten POA Achterhoek PAG 2 Structuur werkgelegenheid regio

Nadere informatie

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg Bestuursafspraken CONCEPT versie 27 november 2015 1. Inleiding Het landelijk gebied van de regio Noord-Limburg is divers van karakter; bestaande uit beekdalen,

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Gebieden Energie Neutraal

Gebieden Energie Neutraal Gebieden Energie Neutraal Kennismaken met het programma GEN Liesbeth Schipper 27 september 2012 Inhoud Achtergrond Opzet GEN programma GEN Nieuwbouw Energieconcept Ontwikkel en businessmodel Omgeving GEN

Nadere informatie

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Regie op energie Wij, de 22 gemeenten in de regio Arnhem- Nijmegen, maken ons sterk voor een versnelde transitie van fossiele

Nadere informatie

Verdeling en inzet Gelderse Revolverende Middelen 12 maart 2013

Verdeling en inzet Gelderse Revolverende Middelen 12 maart 2013 Verdeling en inzet Gelderse Revolverende Middelen 12 maart 2013 Door: Hans Wouters Programma energietransitie Provincie Gelderland Geactualiseerde verdeling 100 mln Verdeling nog te bestemmen revolverende

Nadere informatie

*ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015

*ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015 *ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015 Agendanr.. Aan de Raad No.ZA.14-31083/DV.15-441, afdeling Ruimte. Onderwerp: Woonvisie 2014-2030 Sellingen, 12 februari 2015 Algemeen Deze Woonvisie

Nadere informatie

NAGELE. programmaboekje

NAGELE. programmaboekje NAGELE programmaboekje Januari 2013 GROEN Uit het ontwerp van Nagele en de beplantingsplannen valt af te leiden dat de groenstructuur van Nagele is opgebouwd uit verschillende typen beplantingen die elk

Nadere informatie

Bezuinigen in strategisch perspectief

Bezuinigen in strategisch perspectief Bezuinigen in strategisch perspectief De impact van de economische crisis voor lokale veiligheidszorg Joost du Croix Ward van Miltenburg 10/5/2010 1 crisis ernstigste sinds 1930 Impact voor economie: -krimp

Nadere informatie

EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT?

EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT? EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT? Onderzoek naar Toerisme & Recreatie in Bedum AANLEIDING VAN HET ONDERZOEK Onderwerp dat door burgers is aangedragen Veel beleidsvrijheid van de gemeente, passend in regionale

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie

De Beleidsregels subsidieverstrekking Programma Thuisgeven in Gelderland 2010 vast te stellen als volgt:

De Beleidsregels subsidieverstrekking Programma Thuisgeven in Gelderland 2010 vast te stellen als volgt: 25 november 2009 - zaaknummer 2009-022146 Beleidsregel subsidieverstrekking Thuisgeven in Gelderland 2010 GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND Gelet op artikel 1.2, derde lid, van de Subsidieregeling vitaal

Nadere informatie

Subsidieprofiel vestigingsregeling. 1. Probleemanalyse. Welk probleem moet worden opgelost?

Subsidieprofiel vestigingsregeling. 1. Probleemanalyse. Welk probleem moet worden opgelost? Subsidieprofiel vestigingsregeling 1. Probleemanalyse Welk probleem moet worden opgelost? De Friese economie heeft de laatste jaren last gehad van de economische crisis. Ondanks een voorzichtig herstel

Nadere informatie

Geen woorden maar daden

Geen woorden maar daden Hans van Rossum Geen woorden maar daden 12-11- 2014 Rotterdam doet het goed Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: hippe architectuurstad Stadsvisie 2030

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Groene kern en buitengebied

Groene kern en buitengebied Groene kern en buitengebied Sterkte Gorssel als groene long Groene open plekken in de kern Kleinschalig coulisselandschap Cultuurhistorische elementen Zwakte Matig groenbeheer Onvoldoende aandacht natuur-

Nadere informatie

Visie onderwijs en huisvesting SPOZ. Visie op onderwijs en huisvesting

Visie onderwijs en huisvesting SPOZ. Visie op onderwijs en huisvesting Visie op onderwijs en huisvesting Stichting Primair Onderwijs Zundert November 2015 0 Visie op onderwijs en huisvesting Aanleiding: Het onderwerp onderwijshuisvesting staat al geruime tijd op de Zundertse

Nadere informatie

Factsheet Integrale gebiedsaanpak. Trekker: regio Achterhoek

Factsheet Integrale gebiedsaanpak. Trekker: regio Achterhoek Factsheet Integrale gebiedsaanpak Trekker: regio Achterhoek Menzis en gemeenten werken samen om tot samenhangende hulp, ondersteuning en zorg in dorpen te komen Wie? Zorgverzekeraar Menzis, de gemeente

Nadere informatie

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid Duurzaamheid in : kansen en inspiratie Het s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid Leefomgeving Dit project draagt bij aan een gezond woon- en werkklimaat

Nadere informatie

Onbekommerd wonen in Breda

Onbekommerd wonen in Breda Onbekommerd wonen in Breda Verslag van de aanpak GWI 1998-2015 Geschikt Wonen voor Iedereen 2 Aanleiding In Nederland is sprake van een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt flink toe en ze worden

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland september 13 Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg. (Albert Einstein, 1879-1955) M e r k c o a

Nadere informatie

Gelderland- een voorbeeld voor innovatief en duurzaam arbeidsmarktbeleid

Gelderland- een voorbeeld voor innovatief en duurzaam arbeidsmarktbeleid Gelderland- een voorbeeld voor innovatief en duurzaam arbeidsmarktbeleid WHITEPAPER De centrale rol van de Gelderse regionale Platforms Onderwijs-Arbeidsmarkt (POA s) Maart 2015 Namens de gezamenlijke

Nadere informatie

Regio Stedendriehoek Programma Duurzame economie Overheden Onderwijsinstellingen Ondernemers (4 O s)

Regio Stedendriehoek Programma Duurzame economie Overheden Onderwijsinstellingen Ondernemers (4 O s) Regio Stedendriehoek Programma Duurzame economie Overheden Onderwijsinstellingen Ondernemers (4 O s) Doel(en) Het versterken van de economische structuur en het stimuleren van economische groei in de regio

Nadere informatie

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6

Index. 1. Waar komen we vandaan? 1. 2. Waar gaan we naartoe? 2. 3. Beleidsthema s 2014-2016 6 Index 1. Waar komen we vandaan? 1 2. Waar gaan we naartoe? 2 2.1 Missie 2 2.2 Visie 2 2.3 Doelstellingen 3 2.4 Strategie 4 2.4.1 Organisatie 4 2.4.2 Aanbod 4 2.4.3 Maatschappelijk rolmodel 4 2.4.4. Marketing

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

Kadernota Participatie en Inkomen. Raadsinformatieavond 14 januari 2014

Kadernota Participatie en Inkomen. Raadsinformatieavond 14 januari 2014 Kadernota Participatie en Inkomen Raadsinformatieavond 14 januari 2014 Opbouw 1. Urgentie/aanleiding 2. Gekozen insteek en proces 3. Drieledige veranderstrategie a. Versterken bedrijvigheid en stimuleren

Nadere informatie

MIDDEN TUSSEN DE MENSEN SPORT EN RECREATIE MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID.

MIDDEN TUSSEN DE MENSEN SPORT EN RECREATIE MOBILITEIT EN BEREIKBAARHEID. MIDDEN TUSSEN DE MENSEN De uitgangspunten van het CDA Koggenland zijn helder: je wilt werken voor je brood, je ziet om naar elkaar en je laat de wereld knap achter voor je kinderen. Het CDA staat voor

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof)

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof) RSA Speerpunten V oor u ligt een samenvatting van de Regionale Samenwerkingsagenda (RSA) voor Gooi en Vechtstreek. Deze agenda voor intergemeentelijke samenwerking kent een bijzondere geschiedenis, want

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

- Ontwikkelingen arbeidsmarkt - Human Capital Agenda / Zorgpact - Sectorplan

- Ontwikkelingen arbeidsmarkt - Human Capital Agenda / Zorgpact - Sectorplan - Ontwikkelingen arbeidsmarkt - Human Capital Agenda / Zorgpact - Sectorplan Annette de Groot, directeur Utrechtzorg Erna Laclé, projectleider sectorplan IVVU, 8 september 2015 Missie Utrechtzorg Bijdragen

Nadere informatie

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Regionaal uitvoeringsprogramma economie en arbeidsmarktbeleid Enschede, 26 januari 2012 Gido ten Dolle Programmadirecteur Ruimtelijk economische strategie en arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie

Actiepunt Doel Activiteiten Gewenst resultaat Het Nieuwe. Attractief winkelgebied Winkelen

Actiepunt Doel Activiteiten Gewenst resultaat Het Nieuwe. Attractief winkelgebied Winkelen 2014-01-17 Doelstellingen aanvalsplan werk en economie voor het jaar 2014 Meer innovatie Actiepunt Doel Activiteiten Gewenst resultaat Het Nieuwe Attractief winkelgebied Winkelen aanbieden. Gelderland

Nadere informatie

SPORTSTIMULERING IN DE OPVANG

SPORTSTIMULERING IN DE OPVANG www.livingvision.nl MANAGEMENT SAMENVATTING SPORTSTIMULERING IN DE OPVANG Oktober 2009 Meedoen, de uitdaging De sportvisie van de Federatie Opvang is onderdeel van het programma Meedoen van de Federatie

Nadere informatie

Koers voor de toekomst

Koers voor de toekomst Koers voor de toekomst Er verandert veel in de wereld om ons heen. Neem alleen al de toenemende mobiliteit, of de economie die sterker lijkt dan ooit tevoren, en overal wordt gebouwd, en - om dichter in

Nadere informatie

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Lokale Energie Lokale Energie - 4 Lokale energie-initiatieven - Een loket voor buurt- en dorpsinitiatieven Projectnaam : Lokale Energie Opdrachtgever

Nadere informatie

Op Pad! Reflexen doorbreken om in te kunnen spelen op de demografische veranderingen in Zeeland

Op Pad! Reflexen doorbreken om in te kunnen spelen op de demografische veranderingen in Zeeland Op Pad! Reflexen doorbreken om in te kunnen spelen op de demografische veranderingen in Zeeland Presentatie voor Vereniging van Kleine Kernen in Noord-Brabant, 11 en 18 november Zeeland: Krimp en bewustwording

Nadere informatie