FUNDAMENTEEL GEDEELTE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "FUNDAMENTEEL GEDEELTE"

Transcriptie

1 SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: BSO Graad: derde graad Jaar: eerste en tweede leerjaar Studiegebied: Handel FUNDAMENTEEL GEDEELTE Optie(s) Verkoop Vak(ken): TV Dactylografie/toegepaste informatica 2/2 lt/w Vakkencode: IT-x Leerplannummer: 2003/027 (vervangt 2002/167) Nummer inspectie 2003/21//1/J/SG/1/III/ /D/ (vervangt 2002/288//1/G/SG/1/III/ /D/)

2 Dactylografie/toegepaste informatica (1e leerjaar: 2 lestijden/week, 2e leerjaar: 2 lestijden/week) 1 INHOUDSTAFEL Beginsituatie...2 Algemene doelstellingen...2 Specifieke doelstellingen en leerinhouden...2 Eindproducten...4 Pedagogisch-didactische wenken...4 Minimale materiële vereisten...5 Evaluatie...6 Bibliografie...9

3 Dactylografie/toegepaste informatica (1e leerjaar: 2 lestijden/week, 2e leerjaar: 2 lestijden/week) 2 BEGINSITUATIE Alle leerlingen hebben in de tweede graad kennis gemaakt met de computer, de randapparatuur en de basisprogrammatuur. De meeste leerlingen zijn bovendien vertrouwd met het volledige toetsenbord, kunnen reeds eenvoudige teksten en brieven schikken en hebben een basisopleiding in tekstverwerking gekregen. Nochtans komen in het eerste jaar ook leerlingen terecht die nog geen dactylografie geleerd hebben. Ook deze leerlingen kunnen, mits begeleidende maatregelen, met succes de studierichting aanvatten. ALGEMENE DOELSTELLINGEN Het vak beoogt het professionele gebruik van een tekstverwerker en verenigt hiertoe de volgende disciplines tot één harmonieus geheel: klaviervaardigheid; tekstverwerking; DTP (desk-top-publishing) met overzichtelijke, goedogende documenten als resultaat. SPECIFIEKE DOELSTELLINGEN EN LEERINHOUDEN SPECIFIEKE DOELSTELLINGEN LEERINHOUDEN De leerlingen kunnen 1 Teken- en alineaopmaak de aanwezige functies voor het efficiënt aanbrengen en wijzigen van opmaak in functie van een beoogd resultaat met inzicht gebruiken; eenvoudige opsommingen uitwerken en aanpassen aan de Bin-normen. 2 Opmaakprofielen (stijlen en opmaak) het nut en de voordelen van opmaakprofielen verwoorden; een opmaakprofiel toekennen en wijzigen; een opmaakprofiel aanpassen aan de Bin-normen. 3 Automatische nummering alinea s, lijsten en overzichten vlot en efficiënt automatisch nummeren; kopjes van een nummer voorzien, aangepast aan de Bin-normen; werken in overzichtsweergave. 4 Sjablonen het nut van sjablonen verwoorden; sjablonen op gepaste wijze gebruiken, ontwerpen, wijzigen; sjablonen voorzien van opmaakprofielen en vaste tekst; sjablonen (eigen huisstijl) toekennen aan bestaande teksten. 5 Pagina-opmaak vervolgbladen van een paginanummer en een kopen/of voettekst voorzien; 1 Teken- en alineaopmaak 1.1 Super- en subscript 1.2 Omzetten van kleine letters naar hoofdletters 1.3 Vaste spatie en vast liggend streepje 1.4 Opsommingen 1.5 Opmaak kopiëren en plakken 2 Opmaakprofielen (stijlen en opmaak) 2.1 Opmaakprofielen toekennen en wijzigen 3 Automatische nummering 3.1 Nummeren van lijsten en overzichten 3.2 Nummeren van kopjes 3.3 Overzichtsweergave 3.4 Opnemen in een opmaakprofiel 4 Sjablonen 4.1 Gebruik van een al ontworpen sjabloon 4.2 Zelf een sjabloon ontwerpen 4.3 Opmaakprofielen en vaste tekst inbrengen 5 Pagina-opmaak 5.1 Paginanummering 5.2 Kop- en voetteksten

4 Dactylografie/toegepaste informatica (1e leerjaar: 2 lestijden/week, 2e leerjaar: 2 lestijden/week) 3 een verantwoorde indeling in bladzijden realiseren, gebruik makend van de mogelijkheden die het pakket biedt; voet- en/of eindnoten op deskundige wijze in een document invoegen en bewerken. 6 Kolommen een tekst in kolommen plaatsen; werken met gelijke kolomlengtes; een nieuwe kolom verplichten; op een efficiënte wijze navigeren in kolommen. 7 Tabellen snel een overzichtelijke tabel creëren; de tabelstructuur aanpassen; gebruik maken van een tabel om een tekst van geschikte lay-out te voorzien. 8 De genormaliseerde briefindeling complexe brieven (incl. uit handschrift) met rubrieken, indelingen en opsommingen in overeenstemming met de Bin-normen uitwerken; brieven met vervolgbladen in overeenstemming met de Bin-normen opmaken. 9 Samenvoegen een recordstructuur van een bestand op een efficiënte wijze aanmaken en wijzigen; gegevens uit een gegevensbestand in een bepaalde volgorde en/of volgens een bepaalde selectie met standaardtekst en met etiketten samenvoegen; etiketten opmaken en bedrukken. 10 Velden het datumveld in een bestand inlassen en de datumopmaak aanpassen 11 Inhoudsopgaven aan de hand van een document, opgemaakt met kopopmaakprofielen, een inhoudsopgave genereren; de inhoudsopgave aanmaken en de vormgeving zo nodig aanpassen aan de Bin-normen. 12 Grafische functies titels omranden en arceren; de ingebouwde grafische mogelijkheden gebruiken om de opmaak te verfraaien. 13 Spelling- en grammaticacontrole op een efficiënte manier gebruik maken van de autocorrectie. 5.3 Tekst verticaal centreren 5.4 Tekstdoorloop: regels bijeenhouden, bij volgende alinea houden, pagina-einde ervoor 5.5 Sectie-opmaak 5.6 Voet- en/of eindnoten 6 Kolommen 6.1 Tekst in kolommen plaatsen 7 Tabellen 7.1 Met eenvoudige structuur 7.2 Met complexe structuur 8 De genormaliseerde briefindeling 8.1 Brieven met complexe structuur 8.2 Brieven met vervolgbladen 9 Samenvoegen 9.1 Een standaard- en gegevensbestand creëren en samenvoegen 9.2 Etiketten 10 Velden 10.1 Datum 11 Inhoudsopgaven 11.1 Inhoudsopgaven 12 Grafische functies 12.1 Randen en arceringen 12.2 Figuren en illustraties 13 Spelling- en grammaticacontrole 13.1 Autocorrectie

5 Dactylografie/toegepaste informatica (1e leerjaar: 2 lestijden/week, 2e leerjaar: 2 lestijden/week) 4 EINDPRODUCTEN Teksten van meerdere pagina s Teksten met correctietekens, doorhalingen en verwijzingen Teksten met redactionele indeling en opsommingen Teksten in kolommen Teksten in tabelstructuur Inhoudsopgave, literatuurlijst en bibliografie PEDAGOGISCH-DIDACTISCHE WENKEN 1 Tijdsbesteding Vermits het leerplan een graadsleerplan is, moet de leraar bijzondere aandacht schenken aan het jaarplan. De leerinhouden mogen vrij over de twee jaren gespreid worden. De verschillende onderdelen van het leerplan moeten niet in de opgegeven volgorde worden afgehandeld. Tekstverwerkers krijgen steeds meer mogelijkheden. Vlotte communicatie met databanken, rekenbladen en andere software wordt steeds gemakkelijker. Via , internet en andere faciliteiten evolueert ook de manier van communiceren. Binnen de beschikbare uren zal de leraar bijgevolg uit deze talrijke mogelijkheden een verantwoorde keuze moeten maken. Het is sterk aan te bevelen om de beschikbare uren te groeperen in blokken van 2 lestijden. 2 Voorkennis De leraar zal bij de aanvang van het schooljaar zich ervan vergewissen dat de volgende vaardigheden verworven zijn (is dat niet het geval dan zullen bij de aanvang van de 3 e graad de lessen dienen aangepast te worden): de begrippen alfanumeriek, numeriek, functie- en cursorklavier kennen; de menustructuur, met inbegrip van de snelmenu s, kunnen hanteren; de standaard werkbalken kunnen benoemen; de onderdelen van het venster kunnen opsommen; de juiste terminologie gebruiken; een document met een aanvaardbaar foutenpercentage intikken, dactylografisch verzorgen en op een efficiënte wijze nazien; spontaan de spatiëringregels toepassen; een aangepaste bestandsnaam gebruiken; de niet-afdrukbare tekens (regeleinde, alinea-einde, vaste spatie, vast liggend streepje) benoemen en toepassen; het onderscheid tussen een automatische regelovergang, regel- en alinea-einde kennen; bestanden openen, benoemen en opslaan in een verantwoorde map; cursorverplaatsingen binnen een tekst efficiënt uitvoeren; correcties op een efficiënte manier uitvoeren; tekst vlot wissen, vervangen en invoegen; het effect van een foutieve handeling herstellen; zoek- en vervangopdrachten correct uitvoeren; de tekenopmaak, incl. lettergrootte, kunnen aanpassen; alinea s opmaken met bepaling van alineawit en regelafstand; de gepaste tab s correct instellen. 3 Klaviervaardigheid Beschikken over een goede klaviervaardigheid (vlot blindtypen, juiste vingerzetting en houding), moet in de 3e graad als een bereikte doelstelling aanzien worden. Dit neemt niet weg dat de leraar hieraan blijvend aandacht moet schenken en hiervoor een niet aflatende corrigerende en positieve houding aannemen. Ook leerlingen die soms pas in het eerste leerjaar van de derde graad instappen, moeten door intens extra oefenen ernaar streven om gedurende het eerste trimester de vooropgestelde vaardigheid te bereiken. De leerlingen moeten erop attent gemaakt worden dat een juiste houding dient te worden aangenomen. In het bijzonder moet er gelet worden op de correcte vingerzetting en de juiste aanslagtechniek.

6 Dactylografie/toegepaste informatica (1e leerjaar: 2 lestijden/week, 2e leerjaar: 2 lestijden/week) 5 4 Individualisering De beoogde doelstellingen kunnen geoptimaliseerd worden indien de leerlingen de aangeleerde kennis en vaardigheden ook buiten de lessen inoefenen. Ook de leerlingen moeten weten dat enkel door het veelvuldig oefenen zij hun snelheid en nauwkeurigheid kunnen opdrijven. Bijzondere aandacht dient te worden geschonken aan leerlingen die (bijv. omwille van een verschillende vooropleiding) een achterstand hebben. Een gedifferentieerde en geïndividualiseerde begeleiding is in deze gevallen zeker noodzakelijk. De leerkracht zal deze leerlingen deskundig en efficiënt opvangen en aansporen om zich zo vlug mogelijk bij te werken. 5 Aanpak Bij tekstverwerking is het zelfstandig zoeken naar oplossingen van problemen belangrijk. Dit vraagt van de leerkracht wel duidelijke en geleide opgaven. Hierdoor krijgt de leerling een breder inzicht en zal ook meer gemotiveerd zijn. Leerstof die bij wijze van spreken voorgeschoteld wordt om er een toepassing op te maken, leidt vaak tot passief gedrag van de leerling. De aandacht moet vooral gaan naar het inzichtelijk leren gebruiken van de verschillende functies zodat de verworven vaardigheden kunnen overgedragen worden naar nieuwe problemen en naar andere versies van toepassingspakketten. Het is sterk aan te bevelen om zoveel mogelijk onderdelen van het leerplan te integreren in thema s en projecten i.p.v. ze een na een met behulp van gewone korte oefeningen te behandelen. De leraar moet erover waken dat de thema s verband houden met de specificiteit van de studierichting. Coördinatie met de leerkrachten talen, handelsvakken en toegepaste informatica is sterk aan te bevelen. De leraar kan praktijkvoorbeelden van bijv. de stageplaatsen, de geïntegreerde proef of het eindwerk bespreken. De leerling moet ook de mogelijkheid krijgen om problemen die hij in dat verband ervaart met de leerkracht te bespreken en samen naar een oplossing te zoeken. 6 Lokaal en cursusmateriaal Het lokaal hoort ordelijk en net te zijn en een rustige sfeer uit te stralen. Ook aan de versiering e.d. moet de nodige aandacht besteed worden. De leerling zal er voortdurend op attent gemaakt worden zuinig om te gaan met papier. Alle oefeningen worden elektronisch bewaard. Bij voorkeur worden de oefeningen afgedrukt en door de leerlingen geordend bijgehouden. Om de interesse bij de leerlingen te verhogen is het nuttig briefpapier van firma s uit de omgeving van de school te gebruiken en teksten te kiezen in verband met actualiteit of met hun belangstellingssfeer. Coördinatie met leerkrachten van andere vakken is noodzakelijk. De Bin-normen staan steeds centraal. Het is dus aangewezen dat elke leerling zich een exemplaar van het Binboekje aanschaft (zie bibliografie). MINIMALE MATERIËLE VEREISTEN 1 Het basisprincipe houdt in dat elk lesuur er per leerling één computer aanwezig is. In de 3e graad is het noodzakelijk dat de leerlingen gebruik kunnen maken van een scanner en occasioneel toegang hebben tot het internet. De computer moet in staat zijn om zonder problemen een professionele tekstverwerker met grafische interface te kunnen draaien. Het is vanzelfsprekend dat de school beschikt over legale versies van de te gebruiken software. Vanuit louter didactisch standpunt is de keuze van de versie van het pakket niet belangrijk (maar alle items van het leerplan moeten wel kunnen aan bod komen). 1 Inzake veiligheid is de volgende wetgeving van toepassing: Codex, ARAB, AREI, Vlarem. Deze wetgeving bevat de technische voorschriften die in acht moeten genomen worden m.b.t. de uitrusting en inrichting van de lokalen en de aankoop en het gebruik van toestellen, materiaal en materieel. Zij schrijven voor dat duidelijke Nederlandstalige handleidingen en een technisch dossier aanwezig moeten zijn, alle gebruikers de werkinstructies en onderhoudsvoorschriften dienen te kennen en correct kunnen toepassen, de collectieve veiligheidsvoorschriften nooit mogen gemanipuleerd worden en de persoonlijke beschermingsmiddelen aanwezig moeten zijn en gedragen worden, daar waar de wetgeving het vereist.

7 Dactylografie/toegepaste informatica (1e leerjaar: 2 lestijden/week, 2e leerjaar: 2 lestijden/week) 6 De toestellen moeten zo opgesteld staan dat er naast de computer nog voldoende ruimte is voor een boek of schrift. Tevens moeten volgende ergonomische eisen vervuld zijn: het scherm moet van goede kwaliteit (stabiel beeld zonder reflecties) en verstelbaar zijn, voor het toetsenbord moet er voldoende ruimte zijn voor de polsen. Het is aangewezen dat in de mediatheek een aantal basiswerken over informatica en vaktijdschriften aanwezig is. Leerlingen moeten vanaf het begin gestimuleerd worden om zich een pc aan te schaffen (spaarplan opstellen, informatie geven over de aankoop van tweedehandse toestellen, enz.). Indien er leerlingen zijn die hierbij problemen hebben, moeten zij maximale faciliteiten krijgen om op school (binnen en buiten de normale lestijden) te kunnen oefenen. De vakgroep zal zich regelmatig beraden over de keuze en het gebruik van cursussen en handboeken. EVALUATIE 1 Kwaliteitscriteria Zoals alle meetapparatuur, moet ook het evaluatie-instrument aan bepaalde kwaliteitscriteria voldoen. Het lijkt vanzelfsprekend dat er een sterke overeenkomst moet bestaan tussen de onderwezen doelstellingen en de opgaven van toetsen en examens. Vooral wanneer de evaluatie pas op het einde van een periode opgesteld wordt, wijken de opgaven soms af van wat er tijdens de lessen gerealiseerd werd. Vermits vooral vaardigheden getest worden, moeten bij voorkeur de kennisinhouden beschikbaar gesteld worden (bijv. cursus, handboek of handleiding). Elke opgave moet communicatief eenduidig zijn (slechts voor één interpretatie vatbaar, goed afgebakend en met een beperkt aantal kettingopdrachten). Indien de leerling bij een complexe oefening plots niet verder kan, zal de leraar hulp bieden. Het spreekt vanzelf dat de leerlingen op toetsen en examens enkel te maken krijgen met opgaven waaraan ze zich min of meer verwachten. Hoe groter het aantal vragen, hoe groter de betrouwbaarheid van het resultaat. Verschillende soorten vragen die gerangschikt zijn in bijv. stijgende moeilijkheidsgraad, motiveert de leerlingen. Een handige vuistregel is: ten minste ¾ kernvragen staan op minimum 80 % van de punten en hebben betrekking op de kennis en vaardigheden die voor de leerstofvooruitgang onmisbaar zijn, die voor het opleidingsprofiel functioneel zijn en die door een normale instroomgroep voor ongeveer 65 % correct kunnen opgelost worden. De overige vragen zijn dan (moeilijkere) differentieervragen. De analyse van de antwoorden en de resultaten (ook de samenhang van het aantal onvoldoendes met andere vakken) geven aanleiding tot bijsturingen en tot leeradviezen. Toetsen en examens zijn ter inzage van de leerlingen. Knelpunten worden klassikaal besproken. Ten slotte zal de leraar erop letten dat de evaluatie op geen enkel moment demotiverend werkt. Evalueer dus nooit negatief, maar positief; de leerling moet m.a.w. uit de evaluatie iets kunnen leren. 2 Evaluatie-elementen Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen de proces- en productevaluatie, waarvoor telkens volgende elementen kunnen in aanmerking komen: Procesevaluatie Typsnelheid Houding, blindtypen en vingerzetting Gebruik van de tekstverwerking (kennis en vaardigheden) Attitudes Productevaluatie Typfouten Correctheid en lay-out Creativiteit Meestal maakt de leraar gebruik van volgende evaluatievormen: permanente evaluatie, waarbij (op de typsnelheid na) alle evaluatie-elementen kunnen aan bod komen; test van de klaviervaardigheid (bij occasionele toetsen), waarbij typsnelheid, houding, blindtypen, vingerzetting en typfouten geëvalueerd worden; tekstverwerkingsopgaven (bij schriftelijke toetsen en examens) waar naast de productevaluatie ook de kennis van en de vaardigheden in het gebruik van de tekstverwerkingsprocedures en functies getest worden;

8 Dactylografie/toegepaste informatica (1e leerjaar: 2 lestijden/week, 2e leerjaar: 2 lestijden/week) 7 volledigheidshalve moeten nog de mondelinge toetsen vermeld worden, maar de praktijk wijst uit dat die steeds minder voorkomen. Het is aan de leraar om bij elke evaluatievorm een evenwichtige puntenverdeling op te stellen voor alle in aanmerking komende evaluatie-elementen (en die ook aan de leerlingen mee te delen). Occasioneel kan een snelheidsmeting ingelast worden. Snelheid blijft echter altijd ondergeschikt aan nauwkeurigheid. Volgende maatstaf kan als richtlijn gebruikt worden: op het einde van de 3e graad 120 à 160 aanslagen per minuut. Het is aan te bevelen om een tabel met de punten in functie van het foutenpercentage te hanteren. Merk op dat de schaal niet lineair hoeft te zijn en dat die in elk geval aan de leerlingen moet bekend gemaakt worden. Het spreekt echter vanzelf dat hierover binnen de school duidelijke afspraken dienen gemaakt te worden. De evaluatie van de lay-out kan als volgt uitgesplitst worden: het uniform en doordacht intypen en vorm geven van de tekst (bijv. spaties waar nodig, aangepaste regel-, alinea- en pagina-einden, gelijke witruimtes boven en onder de kopjes van eenzelfde niveau); het consequent toepassen van de geldende principes en normen (cf. Bin-normen en typografische afspraken); het esthetisch-creatief gevoel. Wat lay-out betreft moeten we de leerlingen een duidelijk houvast bieden, anderzijds mag dit keurslijf niet te strak aangespannen worden, vooral naar het einde van de derde graad toe moet de eigen creativiteit een belangrijker plaats krijgen. 3 Procesevaluatie Een complexe oefening moet vooraf goed voorbereid worden, zodat het inzicht en het probleemoplossend denken gestimuleerd worden. De leerling moet bij het oplossen van een bepaald probleem weten met welk middel, met welke functie, hij dit probleem het best benadert. Hij moet dit uiteraard kunnen verantwoorden. Het is een basisvereiste om de leerlingen inzichtelijk te leren werken. Dit uitgangspunt moet dan ook bij de evaluatie een belangrijke rol spelen. De leraar zal de leerlingen op deze procesevaluatie moeten voorbereiden en het doel ervan uitleggen. Belangrijk is dat niet enkel het resultaat, maar nog meer de manier waarop het resultaat bereikt werd, meetelt. De efficiëntie waarmee een opdracht uitgevoerd wordt, wordt onrechtstreeks verrekend, omdat anders de opdracht binnen de gestelde tijdsduur niet kan uitgevoerd worden. D.m.v. herhalingstoetsen worden grotere gehelen van de leerstof geëvalueerd. In eerste instantie primeert hierbij de manier van werken en daarmee samengaand het resultaat en de gebruikte tijd (m.a.w. het proces). Procesevaluatie kan gebeuren via de verbetering op het scherm, evt. aangevuld met een schriftelijke neerslag van de werkmethode. 4 Permanente evaluatie Permanente evaluatie is per definitie de evaluatie van de kennis, vaardigheden en attitudes van de leerlingen tijdens hun opleiding. Deze kan allerlei vormen aannemen en is bedoeld als stimulans om het verwerkingsproces van de leerstof continu te laten verlopen. De oefeningen die de leerlingen in de lessen maken, dienen om vertrouwd te geraken met en inzicht te krijgen in het gebruik van de aangeleerde functies. Het spontaan en correct gebruik ervan wordt permanent geëvalueerd. Tijdens het maken van die oefeningen, stuurt de leerkracht waar nodig bij. Het is het niet steeds mogelijk om elke afgewerkte oefening én op fouten én op lay-out én op het efficiënte gebruik van de tekstverwerker te controleren. Maar de leraar dient wel bij te houden wie welke oefening afgewerkt heeft. Het is sterk aan te bevelen om geregeld (bijv. eens per week) de in die periode afgewerkte documenten via een of meer cijfers globaal en/of per document te evalueren. Meerdere leerlingen kunnen ook tegelijk aan een opdracht werken. Zelfevaluatie en evaluatie door een medeleerling kunnen een positieve bijdrage leveren aan en afwisseling brengen in het evaluatieproces. Bij zwakke resultaten moeten de leerlingen remediëringsoefeningen krijgen, die, indien mogelijk, op school worden uitgevoerd. Het organiseren van inhaallessen is eveneens te overwegen. In elk geval moet vooral bij de aanvang voorkomen worden dat de leerling gedemotiveerd geraakt.

9 Dactylografie/toegepaste informatica (1e leerjaar: 2 lestijden/week, 2e leerjaar: 2 lestijden/week) 8 5 Attitudes Het spreekt vanzelf dat alle evaluatiecriteria moeten aan bod komen, incl. de attitudes. Belangrijke attitudes zijn bijv. orde, zorg voor het materiaal, sociale ingesteldheid, inzet, tempo, zin voor kwaliteit, kritische ingesteldheid, Centraal in de evaluatie moet het inzichtelijk beheersen van de tekstverwerkingstechniek blijven staan. Denk eraan dat goed opgestelde toetsen automatisch een aantal attitudes testen (bijv. het werken met inzet, inzicht en efficiëntie). Het tijdig indienen van een taak of het meebrengen van een handboek moet als een vanzelfsprekendheid beschouwd worden. Bij wie hiervan bij herhaling afwijkt, kan dit invloed hebben op het "attitudecijfer", maar dit mag geen aanleiding zijn om het rapportcijfer op absolute wijze met een aantal eenheden te verminderen. 6 Examens Voor het examen worden de grote peilers in elkaar gepast. Ook het langdurig geconcentreerd werken, het efficiënt en inzichtelijk werken worden zo geëvalueerd. Voor het examen worden 2 tot 4 uur voorzien tijdens de gewone examenperiode. Het spreekt vanzelf dat pas tegen het einde van de 3e graad strengere tijdslimieten mogen worden opgelegd. Het gebruik van de helpfaciliteiten van het softwarepakket is uiteraard toegelaten. Ook het laten gebruiken van eigen nota s, Bin-boekje of handboeken kan geen probleem vormen. 7 Hoe de geobserveerde kennis, vaardigheden en attitudes omzetten in adequate rapportering? Hierna wordt uiteengezet hoe observaties van leergedrag kunnen omgezet worden in een adequate rapportering. Uiteraard is de leraar vrij om (in samenspraak met de vakgroep) een andere werkwijze te hanteren. Het basisprincipe is dat de leraar aan de leerlingen meedeelt welke doelstellingen moeten bereikt of nagestreefd worden: de leerling moet weten wat van hem verwacht wordt. Aan de hand van de lijst van de doelstellingen kan de leraar nagaan in welke mate deze bereikt werden (registratiefase), nadien moet hij deze observaties correct interpreteren en ten slotte adequaat rapporteren. Uiteindelijk moet dit proces leiden tot de aangepaste remediëring. Deze wijze van observatie kan ook gebruikt worden om gefundeerde commentaren op het rapport te formuleren. Registreren Men vertrekt van de doelstellingen (met de daarbij horende subdoelstellingen) i.v.m. kennis, vaardigheden en attitudes die bij de opdracht kunnen geëvalueerd worden. De mate waarin een doelstelling bereikt werd, kan in een checklist aangeduid worden door middel van een drie-puntenschaal: + doelstelling bereikt, + doelstelling niet helemaal bereikt, doelstelling niet bereikt. Door het evaluatieschema samen met de opgave ter beschikking te stellen van de leerling, kan ook de zelfevaluatie aangemoedigd worden. Interpreteren De registraties kunnen nu geïnterpreteerd worden, bijv. op de volgende manier: niveau is voldoende nagenoeg foutloos nagenoeg correct + + voldoende maar leemten voor verbetering vatbaar aanvaardbare (detail)fouten fouten in het leerproces niveau onvoldoende onaanvaardbaar niveau onvergeeflijke of zware fouten volledige afwerking kleine tekorten onvolledig en/of grote tekorten heeft spontaan aandacht voor de kwaliteit van de uitvoering inzet zonder overtuiging, wisselvallige aandacht engagement zelden aanwezig, afwijzend of met tegenzin Uiteraard leiden de geïnterpreteerde resultaten (indien nodig) naar een aangepaste remediëring.

10 Dactylografie/toegepaste informatica (1e leerjaar: 2 lestijden/week, 2e leerjaar: 2 lestijden/week) 9 Rapportering Na iedere lessenreeks worden de resultaten omgezet naar een vierpuntenschaal. Deze quotering wordt bij voorkeur in de agenda van de leerling genoteerd. De omzetting kan bijv. als volgt gebeuren: Heel goed meer dan 80 % van de subvaardigheden, subdoelstellingen zijn bereikt enkel + codes vlotte en zelfstandige uitvoering, met overtuiging, belangstelling, (nagenoeg) foutloos Goed 60 à 80 % van de onmisbare vaardigheden of doelstellingen zijn bereikt veel + en weinig + codes heeft af en toe hulp nodig aanvaardbare fouten in het leerproces of op het vlak van de kwaliteit Zwak 50 à 60 % van de onmisbare vaardigheden of doelstellingen zijn bereikt weinig + en veel + codes heeft bijna altijd ondersteuning nodig veel leerfouten en soms zware fouten Niet goed minder dan 50 % van de onmisbare vaardigheden of doelstellingen zijn bereikt veel codes of alleen maar + codes en codes kan zo goed als geen opdracht zelfstandig uitvoeren veel zware of onvergeeflijke fouten, onlogische handelingen BIBLIOGRAFIE BAERT, M.-A., DE HERT, W., T SAS, J., Efficiënt communiceren, deel 1, deel 2, Uitgeverij Wolters Plantyn, Antwerpen, resp en BUYSSE, P., CAUWENBERGH, R., VAN CALSTER, M., Probleemoplossend werken met MS Word 2000, Uitgeverij De Boeck, Antwerpen, 2000, ISBN: DE GEYTER-DIEPENDAELE, T. Wegwijs in ICT, WWW-Soft, Oostkamp, DEVRIENDT, D. en DE GEYTER-DIEPENDAELE, T. Werk wijzer Met Word 2000, deel 1, deel 2 en deel 3, WWW-Soft, Oostkamp, resp. 2000, 2000 en GEMEENSCHAPSONDERWIJS, PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST, Het Bin-Boekje, Nevelland, Brussel, HOSTYN, M., LEMAITRE, D., LOONES, J., MAASSEN, J., VOLDERS, V., Tekstverwerking MS Word 2000, SIX, K., Typ-Top vandaag, deel 5, Uitgeverij De Boeck, Antwerpen, 2001, ISBN: SIX, K., Typ-Top vandaag, deel 6, Uitgeverij De Boeck, Antwerpen, 2001, ISBN: X. VANDEPUTTE, D, Typ-Top plus vandaag, Uitgeverij De Boeck, Antwerpen, 2000, ISBN:

11 Dactylografie/toegepaste informatica (1e leerjaar: 2 lestijden/week, 2e leerjaar: 2 lestijden/week) 10 VANDEPUTTE, D, Typ-Top vandaag, deel 4, Uitgeverij De Boeck, Antwerpen, 2000, ISBN: SMASH, Word 2000 in je vingers, Kampenhout, Vaardige Vingers, driemaandelijks tijdschrift van de Academie voor Bureauwetenschappen, Tienen VAN DEN BROECK, E., CUYPERS, E., Word 2000, Standaard Uitgeverij, Antwerpen, 2000, ISBN: Word 2000, deel 1, deel 2 en deel 3, Instruct bvba, Herent, 2000, 2000 en

VOLWASSENENONDERWIJS

VOLWASSENENONDERWIJS VOLWASSENENONDERWIJS Organisatie: Onderwijsvorm: Onderwijsniveau: Graad: Duur: Studiegebied: lineaire opleiding Secundair onderwijs BSO tweede graad 1 - jarige cyclus Handel Opleiding: DACTYLOGRAFIE (KO)

Nadere informatie

5HA- Dactylografie / toegepaste informatica

5HA- Dactylografie / toegepaste informatica 5HA- Dactylografie / toegepaste informatica Thierry Willekens, leerkracht Koninklijk Technisch Atheneum Mol 2007 WOORD VOORAF Alle leerlingen hebben in de tweede graad kennisgemaakt met de computer, de

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS FUNDAMENTEEL GEDEELTE

SECUNDAIR ONDERWIJS FUNDAMENTEEL GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: BSO Graad: derde graad Jaar: derde leerjaar FUNDAMENTEEL GEDEELTE Optie(s): Naamloos jaar (zachte sector) Vak(ken): TV Dactylografie/toegepaste informatica 2 lt/w Vakkencode:

Nadere informatie

TV Dactylografie/toegepaste informatica

TV Dactylografie/toegepaste informatica LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vak: TV Dactylografie/toegepaste informatica Specifiek gedeelte 4/3 lt/w Studierichting: Studiegebied: Onderwijsvorm: Graad: Leerjaar: Kantoor Handel BSO derde graad eerste

Nadere informatie

TV Dactylografie/toegepaste informatica

TV Dactylografie/toegepaste informatica LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vak: TV Dactylografie/toegepaste informatica Specifiek gedeelte 2/2 lt/w Studierichting: Handel Studiegebied: Handel Onderwijsvorm: TSO Graad: derde graad Leerjaar: eerste

Nadere informatie

TV Dactylografie/toegepaste informatica

TV Dactylografie/toegepaste informatica LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vak: TV Dactylografie/toegepaste informatica Specifiek gedeelte 4/4 lt/w Studierichting: Studiegebied: Onderwijsvorm: Graad: Leerjaar: Kantoor Handel BSO derde graad eerste

Nadere informatie

EERSTE GRAAD BEROEPSVOORBEREIDEND LEERJAAR KANTOOR EN VERKOOP. 1 DACTYLOGRAFIE (2 e JAAR, 3 UUR)

EERSTE GRAAD BEROEPSVOORBEREIDEND LEERJAAR KANTOOR EN VERKOOP. 1 DACTYLOGRAFIE (2 e JAAR, 3 UUR) EERSTE GRAAD BEROEPSVOORBEREIDEND LEERJAAR KANTOOR EN VERKOOP 1 BEGINSITUATIE Voor de meeste leerlingen is de computer al lang geen onbekende meer. Wat echter wel nieuw is, is het vak dactylografie waar

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN. Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN. Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar Licap - Brussel september 1998 MULTIMEDIATECHNIEKEN Derde

Nadere informatie

7 Kantoor/Verkoop Toegepaste informatica

7 Kantoor/Verkoop Toegepaste informatica 7 Kantoor/Verkoop Toegepaste informatica Thierry Willekens, leerkracht Koninklijk Technisch Atheneum Mol 2009 WOORD VOORAF Deze bundel is samengesteld voor leerlingen van de 3 graad 3 leerjaar (BSO-niveau,

Nadere informatie

FUNDAMENTEEL GEDEELTE

FUNDAMENTEEL GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: TSO Graad: derde graad Jaar: derde leerjaar Studiegebied: Handel FUNDAMENTEEL GEDEELTE Optie(s) Medico-sociale administratie Vak(ken): TV Dactylografie/toegepaste informatica

Nadere informatie

3KA Toegepaste informatica

3KA Toegepaste informatica 3KA Toegepaste informatica Thierry Willekens, leerkracht Koninklijk Technisch Atheneum Mol 2008 WOORD VOORAF Alle leerlingen verwerven de basisvaardigheden van ICT in het eerste jaar van de eerste graad

Nadere informatie

TV Dactylografie/toegepaste informatica

TV Dactylografie/toegepaste informatica LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vak: TV Dactylografie/toegepaste informatica Specifiek gedeelte 3/2 lt/w Studierichting: Studiegebied: Onderwijsvorm: Graad: Leerjaar: Secretariaat-talen Handel TSO derde graad

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS FUNDAMENTEEL GEDEELTE

SECUNDAIR ONDERWIJS FUNDAMENTEEL GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: BSO Graad: derde graad Jaar: eerste en tweede leerjaar Studiegebied: Handel FUNDAMENTEEL GEDEELTE Optie(s): Kantoor Verkoop Vak(ken): TV Toegepaste informatica 1 ste

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE Ms Word 2013

INHOUDSOPGAVE Ms Word 2013 Inhoudsopgave Ms Word 2013-1 INHOUDSOPGAVE Ms Word 2013 Inleiding... 11 Overzicht van de functietoetsen... 12 DEEL 1 Eenvoudige tekstverwerking... 13 1 Ms Word starten... 13 2 De schermonderdelen... 14

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE Ms Word 2010

INHOUDSOPGAVE Ms Word 2010 Inhoudsopgave Ms Word 2010-1 INHOUDSOPGAVE Ms Word 2010 Inleiding... 11 Overzicht van de functietoetsen... 12 DEEL 1 Eenvoudige tekstverwerking... 13 1 Ms Word starten... 13 2 De schermonderdelen... 14

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS SPECIFIEK GEDEELTE

SECUNDAIR ONDERWIJS SPECIFIEK GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: TSO Graad: tweede graad Jaar: eerste en tweede leerjaar Studiegebied: Toerisme SPECIFIEK GEDEELTE Optie(s): Toerisme Vak(ken): TV Dactylografie/toegepaste informatica

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS SPECIFIEK GEDEELTE

SECUNDAIR ONDERWIJS SPECIFIEK GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: Graad: Jaar: Studiegebied: BSO TSO tweede graad eerste en tweede leerjaar Grafische technieken Handel Toerisme SPECIFIEK GEDEELTE Optie(s): BSO Drukken Kantoor Verkoop

Nadere informatie

TV DACTYLOGRAFIE/TOEGEPASTE INFORMATICA:

TV DACTYLOGRAFIE/TOEGEPASTE INFORMATICA: BSO TWEEDE GRAAD Eerste en tweede leerjaar vak(ken) TV DACTYLOGRAFIE/TOEGEPASTE INFORMATICA: 2 u/week IT-x 2000/019 (vervangt 96046) BEGINSITUATIE De meeste leerlingen hebben een basiskennis van de klavierstudie.

Nadere informatie

Leerplan BUROTICA. Studiegebied Informatie- en communicatietechnologie

Leerplan BUROTICA. Studiegebied Informatie- en communicatietechnologie VSKO Leerplan BUROTICA TSO3 Modulair leerplan Studiegebied Informatie- en communicatietechnologie Goedkeuringscode: 07-08/1822/N/G 31 januari 2008 Inhoudstafel 1 INLEIDING: OPLEIDING BUROTICA... 8 1.1

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Basiskennis... 1-23 Muistechnieken... 1-23 Windows Verkenner... 1-24

Hoofdstuk 2 Basiskennis... 1-23 Muistechnieken... 1-23 Windows Verkenner... 1-24 Module 1 Basisvaardigheden Hoofdstuk 1 De Fluent Interface... 1-9 Lint... 1-9 Backstage... 1-12 Knopafbeeldingen in het lint... 1-15 Werkbalk Snelle toegang... 1-15 Scherminfo... 1-15 Miniwerkbalk... 1-16

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE Ms Word 2007

INHOUDSOPGAVE Ms Word 2007 INHOUDSOPGAVE Ms Word 2007 Inleiding... 11 Overzicht van de functietoetsen... 12 DEEL 1 Eenvoudige tekstverwerking... 13 1 Ms Word starten... 13 2 De schermonderdelen... 14 3 Opdrachten geven... 16 3.1

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT identificatie opleiding Meertalig Secretariaat modulenaam Tekstverwerking code module C3 Geldig vanaf 01/09/2015 aantal lestijden 80 studiepunten structuurschema / volgtijdelijkheid link: structuurschema

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS FUNDAMENTEEL GEDEELTE

SECUNDAIR ONDERWIJS FUNDAMENTEEL GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: TSO Graad: derde graad Jaar: derde leerjaar FUNDAMENTEEL GEDEELTE Optie(s): Toerisme en recreatie Vak(ken): TV Toegepaste informatica 1 lt/w Vakkencode: IT-w Leerplannummer:

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS FUNDAMENTEEL GEDEELTE

SECUNDAIR ONDERWIJS FUNDAMENTEEL GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: TSO Graad: derde graad Jaar: derde leerjaar FUNDAMENTEEL GEDEELTE Optie(s): KMO-administratie Vak(ken): TV Dactylografie/toegepaste informatica 4 lt/w Vakkencode: IT-x

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Nederlands

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Nederlands Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Nederlands In kolom 1 vind je 66 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep Nederlands. Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën. Duid in kolom 2 aan met

Nadere informatie

VAK Informatica. LP NR September 2011 VVKSO BRUSSEL D/2011/7841/039 KSO LEERKRACHT Kris Cauberghe

VAK Informatica. LP NR September 2011 VVKSO BRUSSEL D/2011/7841/039 KSO LEERKRACHT Kris Cauberghe JAARPLANNING GRAAD 2 VAK Informatica 1 U/W 1 SCHOOLJAAR 2011-2012 HANDBOEK Desktopper Windows 7: Computers en systeemsoftware, Tekstverwerking, Presentaties STUDIERICHTING 3AO & 3BAKc LP NR September 2011

Nadere informatie

Cursus toegepaste informatica 6 TSO

Cursus toegepaste informatica 6 TSO Cursus toegepaste informatica 6 TSO T. Willekens Leerkracht Technisch Atheneum Mol 2010 WOORD VOORAF Deze bundel is samengesteld voor leerlingen van de 3 graad 2 leerjaar (TSO-niveau). Het vak Toegepaste

Nadere informatie

REPERTOIRESTUDIE WOORDKUNST Hogere Graad

REPERTOIRESTUDIE WOORDKUNST Hogere Graad Onderwijssecretariaat van de steden en gemeenten van de Vlaamse Gemeenschap Ravensteingalerij 3 bus 7 1000 Brussel 02/506 41 50 ovsg@pi.be www.ovsg.be Leerplan REPERTOIRESTUDIE WOORDKUNST Hogere Graad

Nadere informatie

Pagina 1 van 5 EVALUEREN. 1 Procesevaluatie versus productevaluatie

Pagina 1 van 5 EVALUEREN. 1 Procesevaluatie versus productevaluatie Pagina 1 van 5 1 Procesevaluatie versus productevaluatie Procesevaluatie: richt zich op de kwaliteit van het leerproces en probeert dus het leerproces van de leerlingen en het onderwijsproces (het didactisch

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep economie en handelsvakken

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep economie en handelsvakken Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep economie en handelsvakken In kolom 1 vind je 70 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep economie en handelsvakken. Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

Computeropleidingen mét een persoonlijke aanpak COMPUTEROPLEIDINGEN VOOR SENIOREN BEGINNERS GEVORDERDEN

Computeropleidingen mét een persoonlijke aanpak COMPUTEROPLEIDINGEN VOOR SENIOREN BEGINNERS GEVORDERDEN Computeropleidingen mét een persoonlijke aanpak COMPUTEROPLEIDINGEN VOOR SENIOREN BEGINNERS GEVORDERDEN Affligem Computeropleidingen 2011 2012 http://www.tvds.be Hoe inschrijven? Inschrijven kan ten laatste

Nadere informatie

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2010. 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2010. 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2 Europees Computer Rijbewijs Module 3 Word 2010 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Inhoud Basiscursus. Word 2010 NL-NL

Inhoud Basiscursus. Word 2010 NL-NL Inhoud Basiscursus Word 2010 NL-NL Hoofdstuk 1 De Fluent Interface... 1-5 Lint... 1-5 Backstage... 1-8 Knopafbeeldingen in het lint... 1-11 Werkbalk Snelle toegang... 1-12 Scherminfo... 1-12 Miniwerkbalk...

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica In kolom 1 vind je 69 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep geschiedenis/esthetica. Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

Inhoudsopgave Visual Steps - Dit is de inhoudsopgave van de Visual Steps-titel Cursusboek MOS Word 2016 en 2013 Basis

Inhoudsopgave Visual Steps - Dit is de inhoudsopgave van de Visual Steps-titel Cursusboek MOS Word 2016 en 2013 Basis Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Blijf op de hoogte... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heb je nodig?... 10 Voorkennis... 11 Hoe werk je met dit boek?... 11 De schermafbeeldingen... 12 De website en aanvullende

Nadere informatie

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2007. 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2007. 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3 Europees Computer Rijbewijs Module 3 Word 2007 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Dactylografie/Toegepaste informatica 6KA/VK

Dactylografie/Toegepaste informatica 6KA/VK Dactylgrafie/Tegepaste infrmatica 6KA/VK Thierry Willekens, leerkracht Kninklijk Technisch Atheneum Ml 2007 WOORD VOORAF Alle leerlingen hebben in de 2 de graad en in het eerste leerjaar van de 3 de graad

Nadere informatie

Word 2007, deel Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: januari 2008 ISBN:

Word 2007, deel Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: januari 2008 ISBN: Word 2007, deel 1 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: januari 2008 ISBN: 978 90 460 0433 3 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Praktijkinstructie Tekstverwerking 1 (CSE12.1/CREBO:53139)

Praktijkinstructie Tekstverwerking 1 (CSE12.1/CREBO:53139) instructie Tekstverwerking 1 (CSE12.1/CREBO:53139) pi.cse12.1.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week Licap - Brussel - september 1995 INHOUD 1 BEGINSITUATIE... 5 2

Nadere informatie

De competentiemeter. Kris Mostrey kris.mostrey@aimit.be www.competentiemeter.be 2012. Handleiding: snel starten

De competentiemeter. Kris Mostrey kris.mostrey@aimit.be www.competentiemeter.be 2012. Handleiding: snel starten De competentiemeter Handleiding: snel starten Evaluatie van competentieontwikkelend leren Kris Mostrey kris.mostrey@aimit.be www.competentiemeter.be 2012 2012 Kris Mostrey ~ 1 ~ 25-nov-12 Inhoudsopgave

Nadere informatie

COMPLEMENTAIRE ACTIVITEIT Toegepaste Informatica (1u/week)

COMPLEMENTAIRE ACTIVITEIT Toegepaste Informatica (1u/week) COMPLEMENTAIRE ACTIVITEIT Toegepaste Informatica (1u/week) KA Voskenslaan - Gent Schooljaar: 2006/2007 Leraar: Annick Van Daele 3 de graad ASO 1ste en 2 de jaar Klassen: Wetenschappen-Topsport (graadsklas)

Nadere informatie

2.12 Een document opslaan als... 48 2.13 Oefeningen... 50 2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54

2.12 Een document opslaan als... 48 2.13 Oefeningen... 50 2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 De website bij het boek... 11 Uw voorkennis... 11 Bonushoofdstukken... 12 Hoe werkt u met dit boek?...

Nadere informatie

BSO TWEEDE GRAAD. vak 2000/095 TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE. (vervangt 97323) 1 u/w. IT-o

BSO TWEEDE GRAAD. vak 2000/095 TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE. (vervangt 97323) 1 u/w. IT-o BSO TWEEDE GRAAD vak TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE 1 u/w IT-o 2000/095 (vervangt 97323) TV AUTOTECHNIEK / CARROSSSERIE INHOUDSOPGAVE Beginsituatie voor het vak... 2 Specifieke visie... 2 Leerplandoelstellingen

Nadere informatie

ASO. Bijzondere wetenschappelijke vorming. derde graad LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. derde leerjaar. (vervangt 97148) Vak: AV Informatica 2 lt/w

ASO. Bijzondere wetenschappelijke vorming. derde graad LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. derde leerjaar. (vervangt 97148) Vak: AV Informatica 2 lt/w LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vak: AV Informatica 2 lt/w Studierichting: Bijzondere wetenschappelijke vorming Onderwijsvorm: Graad: Leerjaar: ASO derde graad derde leerjaar Leerplannummer: 2007/092 (vervangt

Nadere informatie

INHOUD. Ten geleide 13. 1 Starten met Word 2007 15

INHOUD. Ten geleide 13. 1 Starten met Word 2007 15 INHOUD Ten geleide 13 1 Starten met Word 2007 15 1.1 Word 2007 starten 15 1.2 Het documentvenster 16 1.2.1 De titelbalk 16 1.2.1.1 De Officeknop 17 1.2.1.2 De werkbalk Snelle toegang 20 1.2.1.3 De titelbalk

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS FUNDAMENTEEL GEDEELTE

SECUNDAIR ONDERWIJS FUNDAMENTEEL GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: BSO Graad: derde graad Jaar: eerste en tweede leerjaar Studiegebied: Lichaamsverzorging FUNDAMENTEEL GEDEELTE Optie(s): Haarzorg Vak(ken): PV Praktijk / stages bio-esthetiek

Nadere informatie

H u i s w e r k b e l e i d

H u i s w e r k b e l e i d H u i s w e r k b e l e i d Voor maken. sommige een Voor kinderen aantal anderen kinderen een is complexe het levert huiswerk huiswerk taak echter waarbij geen een zij problemen bron een beroep van op,

Nadere informatie

2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54

2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 De website bij het boek... 11 Uw voorkennis... 11 Bonushoofdstukken... 12 Hoe werkt u met dit boek?...

Nadere informatie

Deel 2 Gevorderd gebruik

Deel 2 Gevorderd gebruik 2 Deel 2 Gevorderd gebruik 2.1 Meer over opmaakprofielen In Deel 1 Basisopleiding heb je al vernomen dat opmaak hoofdzakelijk via het taakvenster Stijlen en opmaak ingesteld wordt. 2.1.1 Een nieuw opmaakprofiel

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Module 2 Documenten standaardiseren

Inhoudsopgave. Module 2 Documenten standaardiseren Module 2 Documenten standaardiseren Hoofdstuk 1 Stijlen... 2-3 Stijl maken... 2-3 Stijl baseren op bestaande opmaak... 2-4 Nieuwe stijl... 2-5 Stijlen wijzigen... 2-8 Stijl baseren op een andere stijl...

Nadere informatie

INHOUD. Ten geleide Starten met Word 13

INHOUD. Ten geleide Starten met Word 13 INHOUD Ten geleide 11 1 Starten met Word 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Word starten 13 1.3 Het startvenster van Word 14 1.4 Het documentvenster 14 1.4.1 De titelbalk 15 1.4.1.1 De werkbalk Snelle toegang 15

Nadere informatie

LEERLIJN BASISVAARDIGHEDEN ICT

LEERLIJN BASISVAARDIGHEDEN ICT Vlaams Verbond van het Katholiek Basisonderwijs Guimardstraat 1, 1040 BRUSSEL LEERLIJN BASISVAARDIGHEDEN ICT Dit is geen leerplan maar eerder als richtdocument te gebruiken bij de implementatie van de

Nadere informatie

Leerlijn ICT VIJFDE LEERJAAR 1 Kennismaken - aanzetten - occasioneel opbouwen - regelmatig VERWERVEN - systematisch herhalen - verdiepen - verbreden -

Leerlijn ICT VIJFDE LEERJAAR 1 Kennismaken - aanzetten - occasioneel opbouwen - regelmatig VERWERVEN - systematisch herhalen - verdiepen - verbreden - Leerlijn ICT VIJFDE LEERJAAR 1 Kennismaken - aanzetten - occasioneel opbouwen - regelmatig VERWERVEN - systematisch herhalen - verdiepen - verbreden - 1.a. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover

Nadere informatie

Vak: Toegepaste informatica

Vak: Toegepaste informatica Vak: Toegepaste informatica Let op: de inhoud van een vakfiche wordt jaarlijks aangepast. Zorg ervoor dat u de juiste vakfiche raadpleegt. Deze vakfiche is geldig van 1 januari 2015 tot en met 31 december

Nadere informatie

Leerlijn basisvaardigheden ICT SCHOLENGEMEENSCHAP KOBRA BRASSCHAAT

Leerlijn basisvaardigheden ICT SCHOLENGEMEENSCHAP KOBRA BRASSCHAAT Leerlijn basisvaardigheden ICT SCHOLENGEMEENSCHAP KOBRA BRASSCHAAT Deze leerlijn is geen leerplan. Het is een leidraad waarin de ICT basisvaardigheden in een aantal leerdoelen zijn omgezet. De school streeft

Nadere informatie

Word 2010, deel Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2010 ISBN:

Word 2010, deel Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2010 ISBN: Word 2010, deel 1 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2010 ISBN: 978 90 0621 4 9 7 8 9 0 4 6 0 0 6 2 1 4 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Vak: Tekstverwerking

Vak: Tekstverwerking Vak: Tekstverwerking Let op: de inhoud van een vakfiche wordt jaarlijks aangepast. Zorg ervoor dat u de juiste vakfiche raadpleegt. Deze vakfiche is geldig van: 1 januari 2015 tot en met 31 december 2015.

Nadere informatie

Overstappen naar office 2010

Overstappen naar office 2010 Overstappen naar office 2010 Als je tot nu toe gewend was te werken met Office 2003 of lager (het oude vertrouwde Word, Excel, Outlook, enz.) en je krijgt opeens Office 2007 of 2010 voor je neus is het

Nadere informatie

Standpunt rapport in het basisonderwijs PBD Basisonderwijs (september 2015)

Standpunt rapport in het basisonderwijs PBD Basisonderwijs (september 2015) Standpunt rapport in het basisonderwijs PBD Basisonderwijs (september 2015) Pedagogische begeleidingsdienst Huis van het GO! Willebroekkaai 36 1000 Brussel Situering, probleemstelling en uitgangspunten

Nadere informatie

1. OpenOffice.org downloaden en installeren 13 1.1 Downloaden en installeren... 14 1.2 Achtergrondinformatie... 20 1.3 Tips... 21

1. OpenOffice.org downloaden en installeren 13 1.1 Downloaden en installeren... 14 1.2 Achtergrondinformatie... 20 1.3 Tips... 21 Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 8 Uw voorkennis... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 10 De volgorde van lezen... 11 Website... 11 Toets uw

Nadere informatie

Word 2013 Snelstartgids

Word 2013 Snelstartgids Microsoft Word 2013 ziet er anders uit dan de vorige versies. Daarom hebben we deze handleiding gemaakt, zodat u sneller vertrouwd raakt met het programma. Pagina 1 van 6 Wanneer u Word 2013 voor het eerst

Nadere informatie

Evalueren Inleiding projectdoelstelling Evalueren is geen doel op zich TIPS! vakgroep leerlijn leerlingen en ouder(s)

Evalueren Inleiding projectdoelstelling Evalueren is geen doel op zich TIPS! vakgroep leerlijn leerlingen en ouder(s) Evalueren Inleiding In het leerplan techniek 1b en A-stroom vind je info i.v.m. evalueren. Het is belangrijk dat je vooraf deze tekst even doorneemt. Aanvullend willen we je met dit document extra informatie

Nadere informatie

OFFICE A LA CARTE - WORD 2013

OFFICE A LA CARTE - WORD 2013 OFFICE A LA CARTE - WORD 2013 Inhoud Module: WFW-01: Basishandelingen Hfdst: WFW-1.1: Starten (0:20) Opstarten van Word Scherminformatie Helpfunctie Hfdst: WFW-1.2: Basismanipulaties (0:20) Tekst intypen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Inleiding 11 Inhoudsopgave Inleiding 11 1. Starten met Word 13 1.1 Word starten 14 1.2 Het lint 15 1.3 Het lint aanpassen 16 1.4 Werkbalk Snelle toegang aanpassen 18 1.5 De liniaal 20 1.6 Miniwerkbalk 20 1.7 Livevoorbeeld

Nadere informatie

Het sjabloon. Klik op download sjabloon Paper. Je krijgt onderstaand scherm:

Het sjabloon. Klik op download sjabloon Paper. Je krijgt onderstaand scherm: Het sjabloon Ga naar de website van de school: www.kamaaseik.be Studiewijzer Onderzoekscompetenties Downloads Op de website staan 2 sjablonen: Paper en voorblad. Het sjabloon voorblad gebruik je voor je

Nadere informatie

INHOUD. 1 Een thesis schrijven met Word VOORWOORD 9

INHOUD. 1 Een thesis schrijven met Word VOORWOORD 9 1 INHOUD VOORWOORD 9 1 INLEIDING 10 1.1 Voor wie is deze cursus bedoeld? 10 1.2 Doel en werkwijze 10 1.3 Vereisten 11 Voorkennis 11 Software en hardware 11 1.4 Hoe gebruikt u dit boek? 11 2 WORD/DTP 13

Nadere informatie

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e BSO TWEEDE GRAAD vak TV ELEKTRICITEIT 1 u/week IT-e 2000/057 (vervangt 98036) 1 2 e graad SO Vak: ELEKTRICITEIT TV 1 ste jaar: 1u/w 2 de jaar: 1u/w BEGINSITUATIE VOOR HET VAK Voor het vak elektriciteit

Nadere informatie

OFFICE A LA CARTE - WORD 2010

OFFICE A LA CARTE - WORD 2010 OFFICE A LA CARTE - WORD 2010 Inhoud HOOFDSTUK WFW-1.1: INLEIDING - (0:25) Opstarten van Word Scherminformatie Helpfunctie HOOFDSTUK WFW-1.2: BASISHANDELINGEN - DEEL 1 - (0:50) Tekst intypen Tekst opslaan,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inhoudsopgave - 3

Inhoudsopgave. Inhoudsopgave - 3 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Stations, mappen en bestanden 9 1.1 Naar de verkenner 9 1.1.1 Beeld 9 1.1.2 Het actieve station 10 1.2 Structuur van een station 11 1.2.1 Mappen en bestanden 11 1.2.2 Bestanden

Nadere informatie

MS Publisher. Module 0. tccbk00228. MS Publisher, versie 2000 (NL) Nummer: 228 (11062002) The Courseware Company

MS Publisher. Module 0. tccbk00228. MS Publisher, versie 2000 (NL) Nummer: 228 (11062002) The Courseware Company MS Publisher Module 0 tccbk00228 MS Publisher, versie 2000 (NL) Nummer: 228 (11062002) The Courseware Company Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar worden gemaakt door middel

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel 1 - Word 15

Inhoudsopgave. Deel 1 - Word 15 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 Uw voorkennis... 11 De volgorde van lezen... 11 Hoe werkt u met dit boek?... 12 Website... 13 Toets

Nadere informatie

- ict leerlijnen Springplank Heusden-Zolder -

- ict leerlijnen Springplank Heusden-Zolder - Elementaire leerstof Aanvullende leerstof 1. Een positieve houding tegenover ict aannemen 1.1 Beseffen dat ict mogelijkheden en beperkingen heeft. 1.2 Apparatuur met zorg behandelen. De bedieningsvoorschriften

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen In kolom 1 vind je 49 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep MVT (Frans, Engels, Duits). Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

Eerste en tweede leerjaar

Eerste en tweede leerjaar SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: TSO Graad: Tweede graad Leerjaar: Eerste en tweede leerjaar FUNDAMENTEEL GEDEELTE Opties: Vak(ken): BIO-ESTHETIEK, BOUW- EN HOUTKUNDE, BOUWTECHNIEKEN, DEK, ELEKTROTECHNIEKEN,

Nadere informatie

Onze Microsoft gecertificeerde unieke Excel e-learning cursussen zijn incl.:

Onze Microsoft gecertificeerde unieke Excel e-learning cursussen zijn incl.: Cursus Inhoud 15 Modules - 15 Vragen Onze Microsoft gecertificeerde unieke Excel e-learning cursussen zijn incl.: * Praktijkopdrachten met real-time feedback bij gemaakte fouten * Rijke interactieve multimedia

Nadere informatie

Leerplan Informatica-toepassingssoftware

Leerplan Informatica-toepassingssoftware Leerplan Informatica-toepassingssoftware TSO3 Modulair leerplan Studiegebied Handel Goedkeuringscode Indieningdatum Inhoudstafel 1 INLEIDING... 13 2 OPLEIDING: INFORMATICA-TOEPASSINGSSOFTWARE... 14 2.1

Nadere informatie

Leerlijn basisvaardigheden ICT

Leerlijn basisvaardigheden ICT Leerlijn basisvaardigheden ICT Deze leerlijn is geen leerplan. Het is een leidraad waarin de ICT basisvaardigheden in een aantal leerdoelen zijn omgezet. De school streeft ernaar dat basisvaardigheden

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar COMPLEMENTAIR GEDEELTE

SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar COMPLEMENTAIR GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: BSO Graad: tweede graad Jaar: eerste en tweede leerjaar COMPLEMENTAIR GEDEELTE Vak(ken): TV Toegepaste informatica 1/1 lt/w Vakkencode: IT-w Leerplannummer: 2004/263

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS SPECIFIEK GEDEELTE

SECUNDAIR ONDERWIJS SPECIFIEK GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: BSO Graad: tweede graad Jaar: derde leerjaar Studiegebied: Mode SPECIFIEK GEDEELTE Optie(s): Moderealisatie en -presentatie Vak(ken): TV Toegepaste informatica 3e lj

Nadere informatie

MAKKELIJK OVERSTAPPEN VAN WORD NAAR WRITER

MAKKELIJK OVERSTAPPEN VAN WORD NAAR WRITER WERKEN MET LIBREOFFICE WRITER MAKKELIJK OVERSTAPPEN VAN WORD NAAR WRITER De functies in LibreOffice, en het gebruiken daarvan, lijken heel sterk op dat in andere office-programma's, zoals die van Microsoft.

Nadere informatie

LEERPLANSTUDIE Tweede graad TSO/KSO leerplan d

LEERPLANSTUDIE Tweede graad TSO/KSO leerplan d LEERPLANSTUDIE Tweede graad TSO/KSO leerplan d 1 Leerplannen Eerste graad A-stroom (D/2009/7841/003) In voege sinds 1 september 2009 Tweede graad KSO/TSO (D/2002/0279/048) In voege sinds 1 september 2002

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Kennismaken met Word 2010 Hoofdstuk 2: Vensters en knoppen Hoofdstuk 3: Dialoogvensters en rechtermuisknop

INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Kennismaken met Word 2010 Hoofdstuk 2: Vensters en knoppen Hoofdstuk 3: Dialoogvensters en rechtermuisknop INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Kennismaken met Word 2010 2 Word activeren 3 Beginscherm en het lint 4 Meer elementen van het programmavenster 5 Een programma sluiten 6 Hoofdstuk 2: Vensters en knoppen 8 Het

Nadere informatie

VAK Informatica. LP NR September 2007 LICAP BRUSSEL D/2007/0279/046 KSO LEERKRACHT Kris Cauberghe

VAK Informatica. LP NR September 2007 LICAP BRUSSEL D/2007/0279/046 KSO LEERKRACHT Kris Cauberghe JAARPLANNING GRAAD 2 VAK Informatica 2 U/W 1 SCHOOLJAAR 2011-2012 HANDBOEK Desktopper Windows 7: Gegevensbeheer, Internet, Rekenblad STUDIERICHTING 4AVVa LP NR September 2007 LICAP BRUSSEL D/2007/0279/046

Nadere informatie

TV Toegepaste informatica/ dactylografie

TV Toegepaste informatica/ dactylografie LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vak: TV Toegepaste informatica/ dactylografie Specifiek gedeelte 1/1 lt/w Studierichting: Studiegebied: Onderwijsvorm: Graad: Leerjaar: Drukken en voorbereiden Grafische communicatie

Nadere informatie

LEERLIJN Basisvaardigheden ICT

LEERLIJN Basisvaardigheden ICT LEERLIJN Basisvaardigheden ICT EERSTE KLAS VVKaBO september 2001 Eerste klas Pagina 1 van 6 AANZETTEN IN DE EERSTE KLAS 1 De computer bedienen CB 5 Dubbelklikken. In één beweging twee keer klikken op de

Nadere informatie

Word 2010 in 15 stappen

Word 2010 in 15 stappen Omschrijving Volledige progressieve training Word 2010 in 15 stappen (15 modules, 155 rubrieken) Duur 18:05 Inhoud 1. Leer Word kennen, vul een simpele tekst aan Leer Word kennen en voer uw eerste handelingen

Nadere informatie

WORD LESSCHEMA DIEPGAANDE OPLEIDING IN HET OFFICE-PAKKET

WORD LESSCHEMA DIEPGAANDE OPLEIDING IN HET OFFICE-PAKKET WORD LESSCHEMA 2271 - DIEPGAANDE OPLEIDING IN HET OFFICE-PAKKET (Basis Excel en Gevorderd Word) Onderdeel Word geldig voor MS Office 2010-13-16 Doelstellingen PLOT Wat betreft het geavanceerd gebruik van

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT identificatie opleiding Meertalig secretariaat modulenaam Rekenprogramma 1 code module C4 Geldig vanaf 01/09/2015 aantal lestijden 60 studiepunten structuurschema / volgtijdelijkheid link: structuurschema

Nadere informatie

VSKO. Leerplan OPLEIDING. Zwevende module. Modulair. Studiegebied Auto

VSKO. Leerplan OPLEIDING. Zwevende module. Modulair. Studiegebied Auto VSKO Leerplan OPLEIDING Zwevende module Modulair Studiegebied Auto Goedkeuringscode 2010/149/6//D 31 januari 2010 Administratieve groep: 34630 / 34631 Gevaarlijke Stoffen 40 Leerplan Zwevende module Studiegebied

Nadere informatie

1 Omslag/voorblad/titelblad. 2 Titelblad

1 Omslag/voorblad/titelblad. 2 Titelblad Rapporteren Om informatie te rapporteren bestaan er normen of regels. Enkele voorbeelden van rapporten: een eindwerk, een geïntegreerde proef Een rapport kan uit negen onderdelen bestaan: 1 Omslag/voorblad/titelblad

Nadere informatie

Registratie ICT-doelen

Registratie ICT-doelen Registratie ICT-doelen Zesde leerjaar CB1 CB13 BG3 BG4 BG5 AG6 1. De computer bedienen De benaming van de verschillende randapparaten actief gebruiken Weten dat sommige toetsen (functietoetsen, pijltjestoetsen,

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT identificatie opleiding Winkelmanagement modulenaam Logistiek beheer opleidingsonderdeel ICT 2 (Rekenblad) code module C1 Geldig vanaf 01/02/2016 aantal lestijden 36 studiepunten 3 structuurschema / volgtijdelijkheid

Nadere informatie

Beknopte handleiding. Uw bestanden beheren Klik op Bestand om uw Word-bestanden te openen, op te slaan, af te drukken en te beheren.

Beknopte handleiding. Uw bestanden beheren Klik op Bestand om uw Word-bestanden te openen, op te slaan, af te drukken en te beheren. Beknopte handleiding Microsoft Word 2013 ziet er anders uit dan de vorige versies. Daarom hebben we deze handleiding gemaakt, zodat u sneller vertrouwd raakt met het programma. Werkbalk Snelle toegang

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel 1 Word 2010

Inhoudsopgave. Deel 1 Word 2010 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 Verschillende versies... 11 Uw voorkennis... 11 Hoe werkt u met dit boek?... 12 De volgorde van lezen...

Nadere informatie

Opmaak in Word. Cursus Word. Tekenopmaak

Opmaak in Word. Cursus Word. Tekenopmaak Opmaak in Word Als je in Word een document gaat opmaken kun je gebruikmaken van 3 opmaakniveaus: - Tekenopmaak voorbeelden: lettertype, puntgrootte, stijl en kleur - Alinea opmaak voorbeelden: inspringen,

Nadere informatie

Documenten van de leraar

Documenten van de leraar DIOCESANE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST BISDOM BRUGGE Documenten van de leraar SECUNDAIR ONDERWIJS Tijdens je opleiding tot leraar werd je geïnformeerd over o.a. de leerplannen die voor je vak(gebied)

Nadere informatie

Vereiste basiscompetenties om rechtstreeks te kunnen instappen in Zakelijke communicatie in een eerste vreemde taal 2

Vereiste basiscompetenties om rechtstreeks te kunnen instappen in Zakelijke communicatie in een eerste vreemde taal 2 te kunnen instappen in Zakelijke communicatie in een eerste vreemde taal 2 Om te kunnen starten in deze sequentiële module Zakelijke communicatie in een eerste vreemde taal 2 en dus vrijgesteld te worden

Nadere informatie

Jaarplan Softwarepakketten

Jaarplan Softwarepakketten Schooljaar 2012-2013 Leerkracht(en): Jan Sleebus Vak: Softwarepakketten Klassen: 5NI Schooljaar: 2012-2013 Algemene gegevens Leerjaar en studierichting: Vak: Leerplannummer: Handboek: Varia: Network &

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: BASIS WORD

HOOFDSTUK 1: BASIS WORD WORD LESSCHEMA 2255 - DIEPGAANDE OPLEIDING IN HET OFFICE-PAKKET (Powerpoint, Outlook, Word) Onderdeel Word (geldig voor 2010-13-16) Doelstellingen PLOT Wat betreft het geavanceerd gebruik van word Aan

Nadere informatie