Resultaten en nieuwe inzichten van bronopsporing:

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Resultaten en nieuwe inzichten van bronopsporing:"

Transcriptie

1 Resultaten en nieuwe inzichten van bronopsporing: Bronopsporings Eenheid Legionella-pneumonie (BEL) 12 mei 2014 Sjoerd M. Euser, PhD Stichting Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland Haarlem Bronopsporings Eenheid Legionella (BEL) (CIb-RIVM) Nederland

2 Overzicht presentatie Achtergrond Wat is de BEL en wat doen we? Resultaten Bemonsteringsresultaten Genotypische matches Aandachtspunten Ontwikkelingen Verbetering in detectie Koeltorenregistratie

3 Achtergrond Bronopsporings Eenheid Legionella-pneumonie (BEL) Streeklab Haarlem (RIVM-referentielab Legionella) Project BEL Onderdeel van CIb sinds 2006 Voeren bemonsteringen uit voor de GGD-en

4 Achtergrond Doel van de BEL: Snelle identificatie en eliminatie van bronnen van Legionella-pneumonie infecties. Onderzoeken (on)bekende infectiebronnen en transmissieroutes.

5 Achtergrond Hoe doen we dat? Bijhouden van alle genoemde potentiële bronnen (LCI-vragenlijst). Bijhouden van een stammenbank (vriezer) met daarin alle patiëntisolaten en omgevingsstammen.

6 Achtergrond Patiënt isolaat OSIRIS BEL Laboratorium Patiënt GGD Cib/RIVM Database Stammenbank Potentiële bronnen Bron bemonstering

7 Achtergrond - Bronnen

8

9

10 Achtergrond Nieuw gerapporteerde patiënten: Is de geïdentificeerde potentiële bron al eerder door een andere patiënt genoemd? Is er sprake van clustering in tijd en ruimte? Is er een sputumkweek beschikbaar?

11 Achtergrond BEL-Bemonsteringscriteria sinds 2006: Geografisch cluster (3 patiënten ; < 1km ; <6 maanden) Locatiecluster (2 patiënten ; zelfde bron ; <2 jaar) Zorginstelling Positieve sputumkweek, woonhuis niet de enige bron

12 Resultaten Reden tot bemonstering 100 Bemonsteringscriteria Aantal bemonsteringen Solitaire patient Zorginstelling Locatiecluster Geografisch cluster Reden tot bemonstering

13 Achtergrond - Bemonsteringen

14 Resultaten BEL-Brononderzoek in Nederland In totaal 2300 LD patiënten (gemiddeld 329 per jaar) 3134 potentiële infectiebronnen genoemd (1.4 per patiënt) Voor 333 LP-patiënten is brononderzoek uitgevoerd (14%) In totaal 592 bemonsteringen uitgevoerd (gemiddeld 85 per jaar)

15 Resultaten LP-patiënten Legionella-pneumonie incidentie ( ) 500 3,0 Aantal cases Aantal cases Incidentie 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 Incidentie per inwoners 0 0, Jaren

16 Resultaten BEL-Brononderzoek in Nederland In totaal 2300 LD patiënten (gemiddeld 329 per jaar) 3134 potentiële infectiebronnen genoemd (1.4 per patiënt) Voor 333 LP-patiënten is brononderzoek uitgevoerd (14%) In totaal 592 bemonsteringen uitgevoerd (gemiddeld 85 per jaar)

17 Resultaten Bemonsteringen Bemonsteringsresultaten ( ) Woonhuis Zorginstelling Tuincentrum Brontype Autowasstraat Koeltoren Hotel Camping Legionella pneumophila Legionella non-pneumophila Negatief Fontein Sauna Overig Aantal bemonsteringen

18 Resultaten BEL-Brononderzoek in Nederland Van de 592 bemonsteringen: 145 positief (25%) 81 (14%) Legionella pneumophila 64 (11%) Legionella non-pneumophila Variatie tussen brontypes

19 Resultaten Genotypische matches Genotypering Legionella isolaten AFLP: amplified fragment length polymorphism SBT: sequence based typing

20 Resultaten Genotypische matches Genotypering Legionella isolaten unieke genotypische matches in Gemiddeld 3 matches per jaar

21 Resultaten Genotypische matches 6 Genotypische matches (n=20) 5 Aantal genotypische matches Woonhuis Sauna/jacuzzi Zorginstelling Hotel Werklocatie Zwembad Autowasstraat Brontype

22 Aandachtspunten Beschikbaar sputummateriaal is belangrijk voor: Bronopsporing en genotypische matching Onderzoek naar (genotypische) stameigenschappen (virulentie) Rapportage van (zeldzame) potentiële bronnen: Verbeteren van bronidentificatie Onbekende bronnen ontdekken

23 Ontwikkelingen Verbetering van detectiemethodes: Amoebekweek: gebruikt voor vervuilde monsters zoals (pot)grond, industrieel water, etc. Geeft hogere opbrengst dan reguliere kweekmethode Arbeidsintensief, tijdsintensief

24 Ontwikkelingen - Amoebekweek Aanbrengen monster op amoeben Vermeerdering van Legionella-bacteriën Detectie via kweek of PCR

25 Ontwikkelingen Verbetering van registratie van koeltorenlocaties Legionella Pneumonie Geografisch Informatie Systeem (LP-GIS)

26

27

28

29

30 Ontwikkelingen - Koeltorenlocaties Zo compleet en up-to-date mogelijk overzicht van koeltorenlocaties in Nederland Snellere identificatie koeltorens als infectiebron bij snel groeiende clusters

31 Met dank aan: Alle GGD-medewerkers Microbiologische laboratoria Petra Brandsema (RIVM-EPI) Eri van Heijnsbergen (RIVM-EPI-Z&O) Marjolijn Schalk (RIVM-Z&O) Leslie Isken (RIVM-LCI) Helma Ruijs (RIVM-LCI) Jacqueline Brouwer-de Vries (BEL) Jeroen den Boer (BEL) Jacob Bruin (BEL) Wim Houtenbos (BEL) Dank voor uw aandacht!

Legionella uitbraak in Amsterdam speurtocht naar de koeltoren

Legionella uitbraak in Amsterdam speurtocht naar de koeltoren Legionella uitbraak in Amsterdam speurtocht naar de koeltoren Ed IJzerman, arts-microbioloog Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Haarlem Namens GGD Amsterdam, CIb en LCI van het RIVM en BEL-team

Nadere informatie

Legionella. De overdracht. Jacob P. Bruin Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland Haarlem

Legionella. De overdracht. Jacob P. Bruin Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland Haarlem Legionella De overdracht Jacob P. Bruin Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland Haarlem Legionella Inhoud: Legionella bacterie Infectieroute Diagnostiek Kweek Urine antigeentesten Serologie

Nadere informatie

Een legionella-infectie als vakantiesouvenir

Een legionella-infectie als vakantiesouvenir Een legionella-infectie als vakantiesouvenir TALD: Travel Associated Legionnaires Disease reisgerelateerde legionella 1 Symposium Legionella en klare taal 12 mei 2014 Programma 1. Even opfrissen 2. Van

Nadere informatie

De epidemiologie van Legionellose

De epidemiologie van Legionellose De epidemiologie van Legionellose Het nut van Osiris voor surveillance en onderzoek Petra Brandsema Centrum Epidemiologie en Surveillance, CIB, RIVM. De epidemiologie van Legionellose 12 mei 2014 2 Aantal

Nadere informatie

Legionellose. Bijlage I. Vragenlijst Legionella-pneumonie. VOORBLAD VRAGENLIJST LEGIONELLA-PNEUMONIE Gegevens voor GGD.

Legionellose. Bijlage I. Vragenlijst Legionella-pneumonie. VOORBLAD VRAGENLIJST LEGIONELLA-PNEUMONIE Gegevens voor GGD. Legionellose Bijlage I. Vragenlijst Legionella-pneumonie VOORBLAD VRAGENLIJST LEGIONELLA-PNEUMONIE Gegevens voor GGD Naam patiënt Geboortedatum.../.../... Adres en Woonplaats Telefoon/ contactgegevens

Nadere informatie

Diversiteit en eigenschappen van Legionella-bacteriën

Diversiteit en eigenschappen van Legionella-bacteriën Diversiteit en eigenschappen van Legionella-bacteriën Dick van der Kooij ISSO Congres, Nijkerk, 27 november 2014 Inhoud Inleiding Ontdekking van Legionella Incidentie van Legionnaires Disease (LD)/veteranenziekte

Nadere informatie

Legionella, versie 14 (PDF aangemaakt op: ) Indien de patiënt een asielzoeker betreft worden data doorgeven aan GGD GHOR Nederland.

Legionella, versie 14 (PDF aangemaakt op: ) Indien de patiënt een asielzoeker betreft worden data doorgeven aan GGD GHOR Nederland. Legionella, versie 14 (PDF aangemaakt op: 6-6-2017) EPI-azc EPI-legi Indien de patiënt een asielzoeker betreft worden data doorgeven aan GGD GHOR Nederland. Deze vragenlijst maakt onderdeel uit van doorlopende

Nadere informatie

mild verlopende longontsteking de urine antigeentest je in de helft van de gevallen in de steek laat. Omdat de meeste patiënten met een Legionella

mild verlopende longontsteking de urine antigeentest je in de helft van de gevallen in de steek laat. Omdat de meeste patiënten met een Legionella Samenvatting De uitbraak van de Veteranenziekte (Legionella pneumonie) tijdens de Westfriese Flora te Bovenkarspel in 1999 was een duidelijk signaal van ontoereikende Legionella controle in Nederland.

Nadere informatie

Snelle en betrouwbare analyse van de microbiologische zwemwaterkwaliteit met qpcr

Snelle en betrouwbare analyse van de microbiologische zwemwaterkwaliteit met qpcr Snelle en betrouwbare analyse van de microbiologische zwemwaterkwaliteit met qpcr Bart Wullings, Leo Heijnen en Edwin Kardinaal KWR Watercycle Research Institute, Nieuwegein Inhoud Microbiologische zwemwaterkwaliteit

Nadere informatie

Samenvatting: In de zomer van 2006 vond in Amsterdam een grootschalige

Samenvatting: In de zomer van 2006 vond in Amsterdam een grootschalige artikelen Koeltorens als bron van Legionella pneumophila-infecties in Nederland M.A.B. van der Sande 1 Samenvatting: In de zomer van 2006 vond in Amsterdam een grootschalige Legionella pneumophila-besmetting

Nadere informatie

(Ziek van) Besmette levensmiddelen, wat nu?

(Ziek van) Besmette levensmiddelen, wat nu? (Ziek van) Besmette levensmiddelen, wat nu? Ife Slegers Fitz-James Expertisecentrum Voedselvergiftiging Alimentair Consulent Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Legionellapreven,e bij scholen, kantoren en andere niet- prioritaire loca,es niet nodig interpreta,e zorgplicht Drinkwaterwet

Legionellapreven,e bij scholen, kantoren en andere niet- prioritaire loca,es niet nodig interpreta,e zorgplicht Drinkwaterwet Legionellapreven,e bij scholen, kantoren en andere niet- prioritaire loca,es niet nodig interpreta,e zorgplicht Drinkwaterwet Alvin Bartels, Marjolijn Schalk, Petra Brandsema, Helma Ruijs (RIVM- Centrum

Nadere informatie

LEGIONELLA overzicht met feiten en cijfers. Drs. Hans Schoon OMEGAM-Water

LEGIONELLA overzicht met feiten en cijfers. Drs. Hans Schoon OMEGAM-Water LEGIONELLA overzicht met feiten en cijfers Drs. Hans Schoon OMEGAM-Water Onderwerpen Wat weten we van Legionella Meldingen Legionellose Bronopsporing patiënten Besmettingen leidingwater Praktijk 18 jaar

Nadere informatie

Eisen aan microbiologisch veilig drinkwater 2. Gertjan Medema Cursus Drinkwatermicrobiologie

Eisen aan microbiologisch veilig drinkwater 2. Gertjan Medema Cursus Drinkwatermicrobiologie Eisen aan microbiologisch veilig drinkwater 2 Gertjan Medema Cursus Drinkwatermicrobiologie Microbiologisch onberispelijk drinkwater? EU Drinking Water Directive en Waterleidingbesluit NL Algemene eis:

Nadere informatie

Legionellabesmetting en -preventie: de stand van zaken

Legionellabesmetting en -preventie: de stand van zaken Legionellabesmetting en -preventie: de stand van zaken Antoine van Hoorn (VonkWater) en Jacob Bruin (Bruin4Legionella) Sinds het uitbreken van veteranenziekte ruim veertig jaar geleden, is er al veel bekend

Nadere informatie

Legionellapreventie: betere naleving Waterleidingwet nodig

Legionellapreventie: betere naleving Waterleidingwet nodig Legionellapreventie: betere naleving Waterleidingwet nodig Versteegh, A. ; Brandsema, P. ; Aa, M. van der ; Dik, H. H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 40(2007)17 p 10-12 Dekker

Nadere informatie

RIVM rapport 703719020/2007 Evaluatie legionellapreventie Waterleidingwet

RIVM rapport 703719020/2007 Evaluatie legionellapreventie Waterleidingwet RIVM rapport 703719020/2007 Evaluatie legionellapreventie Waterleidingwet J.F.M. Versteegh, P.S. Brandsema, N.G.F.M. van der Aa, H.H.J. Dik, G.M. de Groot Contact: Ans Versteegh Centrum Inspectieonderzoek,

Nadere informatie

Legionella. Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014

Legionella. Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014 Legionella Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014 Indeling Historie Epidemiologie en pathogenese Klinische presentatie en beloop Microbiologische diagnose Behandeling Maatregelen naar aanleiding van een

Nadere informatie

KORTSCHRIFT. De legionella-uitbraak door een besmette koeltoren in Amsterdam

KORTSCHRIFT. De legionella-uitbraak door een besmette koeltoren in Amsterdam KORTSCHRIFT De legionella-uitbraak door een besmette koeltoren in Amsterdam Den Haag, januari 2007 2 INSPECTIE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG 3 KORTSCHRIFT Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 1.1 Doel van het onderzoek

Nadere informatie

INFECTIEZIEKTEN Bulletin

INFECTIEZIEKTEN Bulletin INFECTIEZIEKTEN Bulletin Nummer 6 juli/augustus 2009 Jaargang 20 Een selectie van de onderwerpen Nieuwe Influenza A (H1N1) Diagnostiek bij hepatitis A-clusters brengt verspreiding in kaart Leptospirose

Nadere informatie

2 e SMT Workshop Moleculaire Typeringen spa typering en MLST

2 e SMT Workshop Moleculaire Typeringen spa typering en MLST 2 e SMT Workshop Moleculaire Typeringen spa typering en MLST 28 30 Januari, 2013 UMC Utrecht en RIVM Leo M Schouls Laboratorium voor Infectieziekten en Screening (LIS) Centrum voor Infectieziektebestrijding

Nadere informatie

Samenvatting. Veteranenziekte

Samenvatting. Veteranenziekte Samenvatting Na de epidemie van legionellapneumonie die in 1999 uitbrak onder bezoekers van de West-Friese Flora in Bovenkarspel, heeft de minister van VWS advies gevraagd aan de Gezondheidsraad. De minister

Nadere informatie

Legionella pneumophila. S.G.S Vreden, MD, PhD

Legionella pneumophila. S.G.S Vreden, MD, PhD Legionella pneumophila S.G.S Vreden, MD, PhD Legionella pneumophila, established in 1976 Legionella is een aerobe, gram negatieve bacterie Familie Legionellaceae heeft 50 species, met ruim 70 serogroups.

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 23 oktober 29, week 43 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) verdubbeld

Nadere informatie

De waterleiding. De waterleiding. Legionella. Wilco van der Lugt. Wilco van der Lugt. inhoud

De waterleiding. De waterleiding. Legionella. Wilco van der Lugt. Wilco van der Lugt. inhoud De waterleiding De waterleiding Legionella Wilco van der Lugt Wilco van der Lugt Installateur BRL 6010, gecertificeerd IntegraalAdviseur Vastgoed (onderhoud), gecertificeerd Monsternemer legionella, gecertificeerd

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 6 november 29, week 45 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) wederom

Nadere informatie

Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care. Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen

Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care. Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen Casus bespreking Hr M, 1967, SEH op 20 oct 2010 VG -, medicatie - Sinds 1 week niet fit, grieperig.

Nadere informatie

Briefrapport /2010 F. Dijkstra et al. Jaarrapportage surveillance respiratoire infectieziekten 2009

Briefrapport /2010 F. Dijkstra et al. Jaarrapportage surveillance respiratoire infectieziekten 2009 Briefrapport 210231006/2010 F. Dijkstra et al. Jaarrapportage surveillance respiratoire infectieziekten 2009 Jaarrapportage surveillance respiratoire infectieziekten 2009 Projectgroep respiratoire infecties,

Nadere informatie

Welkom in de wereld van de Legionella kweek

Welkom in de wereld van de Legionella kweek Welkom in de wereld van de Legionella kweek Simon in t Veld Teammanager Microbiologie Vitens Laboratorium Inhoud Historie Invloed toepassing diverse technieken Legionella in praktijk Ontwikkelingen ISO

Nadere informatie

Veilig water, uw en onze zorg

Veilig water, uw en onze zorg Veilig water, uw en onze zorg Risicobeheersing en consumentveiligheid, niet alleen een kwestie van vertrouwen Waarde van WLN: Hygiene en veiligheid 5-6- 2014 16-6-2014 veilig water 1 Veilig drinkwater

Nadere informatie

Stamtyperingen Dr. Thierry De Baere

Stamtyperingen Dr. Thierry De Baere H.-Hartziekenhuis Roeselare - Menen vzw Wilgenstraat 2-8800 Roeselare Stamtyperingen Dr. Thierry De Baere Bacteriële stam-typering : wat? = opsporen van verschillen op stam-niveau tussen verschillende

Nadere informatie

Jaarrapportage Surveillance Respiratoire Infectieziekten 2013

Jaarrapportage Surveillance Respiratoire Infectieziekten 2013 Jaarrapportage Surveillance Respiratoire Infectieziekten 2013 ii Jaarrapportage Surveillance Respiratoire Infectieziekten 2013 Jaarrapportage Surveillance Respiratoire Infectieziekten 2013 auteurs: A.C.

Nadere informatie

FORMAT REGIONALE RAPPORTAGES TBC-BESTRIJDING (CPT agendapunt 6b)

FORMAT REGIONALE RAPPORTAGES TBC-BESTRIJDING (CPT agendapunt 6b) FORMAT REGIONALE RAPPORTAGES TBC-BESTRIJDING (CPT 12-02-2010 agendapunt 6b) Doel format regionale rapportages Het doel van dit format voor regionale rapportages is de definitie van eenzelfde wijze verzamelde,

Nadere informatie

Detectie van legionella met een amoebekweekmethode. RIVM briefrapport /2011 J.A.C. Schalk et al.

Detectie van legionella met een amoebekweekmethode. RIVM briefrapport /2011 J.A.C. Schalk et al. Detectie van legionella met een amoebekweekmethode RIVM briefrapport 703719083/2011 J.A.C. Schalk et al. Detectie van legionella met een amoebekweekmethode RIVM Briefrapport 703719083/2011 J.A.C. Schalk

Nadere informatie

Drie patiënten met Legionella-pneumonie, in verband gebracht met een sauna, een koeltoren en een caravan in Nederland

Drie patiënten met Legionella-pneumonie, in verband gebracht met een sauna, een koeltoren en een caravan in Nederland klinische lessen Drie patiënten met Legionella-pneumonie, in verband gebracht met een sauna, een koeltoren en een caravan in Nederland M.A.Bencini, E.P.F.IJzerman, J.P.Bruin en J.W.den Boer Zie ook het

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Microbiologische methoden (E. coli) Gertjan Medema, Leo Heijnen

Microbiologische methoden (E. coli) Gertjan Medema, Leo Heijnen Microbiologische methoden (E. coli) Gertjan Medema, Leo Heijnen Ideale methode Specifiek (geen vals -) Reproduceerbaar Simpel Selectief (geen vals +) 100% recovery Snel Gevoelig Levend/Infectieus Goedkoop

Nadere informatie

LEGIONELLA IN POTGROND EN TUINAARDE. Fact sheet. : Veilig wonen en leven. ND06K100 Legionella in potgrond pagina 1 van 4

LEGIONELLA IN POTGROND EN TUINAARDE. Fact sheet. : Veilig wonen en leven. ND06K100 Legionella in potgrond pagina 1 van 4 LEGIONELLA IN POTGROND EN TUINAARDE Fact sheet (Deel)projectnummer Thema : ND 06K100 : Veilig wonen en leven ND06K100 Legionella in potgrond pagina 1 van 4 1. INLEIDING De GGD Kennemerland heeft de VWA

Nadere informatie

De nieuwe meldingsplicht voor tien ziekten Hans van Vliet RIVM-CIb 7 oktober 2008

De nieuwe meldingsplicht voor tien ziekten Hans van Vliet RIVM-CIb 7 oktober 2008 De nieuwe meldingsplicht voor tien ziekten Hans van Vliet RIVM-CIb 7 oktober 2008 Wat bespreken Iets over meldingscriteria De nieuwe ziekten (2 minuten per ziekte!) - Wat is de reden om het te melden -

Nadere informatie

aarrapporta urveillance espiratoire

aarrapporta urveillance espiratoire aarrapporta urveillance espiratoire Jaarrapportage Surveillance Respiratoire Infectieziekten 212 nfectieziekt Jaarrapportage Surveillance Respiratoire Infectieziekten 212 auteurs: P.S. Brandsema 1 F. Dijkstra

Nadere informatie

Dit document is bestemd voor alle aanvragers van medisch microbiologisch onderzoek

Dit document is bestemd voor alle aanvragers van medisch microbiologisch onderzoek Dit document is bestemd voor alle aanvragers van medisch microbiologisch onderzoek Doel Het Laboratorium voor Medische Microbiologie van het Medisch Centrum Alkmaar (verder: het laboratorium) verricht

Nadere informatie

2 3 4 5 6 7 8 9 10 12,999,976 km 9,136,765 km 1,276,765 km 499,892 km 245,066 km 112,907 km 36,765 km 24,159 km 7899 km 2408 km 76 km 12 14 16 3 6 11 1 12 7 1 2 5 4 3 9 10 8 18 20 21 22 23 24 25 26 28

Nadere informatie

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12,999,976 km 9,136,765 km 1,276,765 km 499,892 km 245,066 km 112,907 km 36,765 km 24,159 km 7899 km 2408 km 76 km 12 14 16 1 12 7 3 1 6 2 5 4 3 11 9 10 8 18 20 21 22 23 24 26 28 30

Nadere informatie

Pneumonie Rubriekhouder: Mw. Dr. R. van Gageldonk, RIVM ( , )

Pneumonie Rubriekhouder: Mw. Dr. R. van Gageldonk, RIVM ( , ) Pneumonie Rubriekhouder: Mw. Dr. R. van Gageldonk, RIVM (2007-2010, 2012-2014) Inleiding Dankzij de peilstations bestaat er al vele jaren een goed inzicht in het vóórkomen van influenza-achtig ziektebeeld

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 27 november 29, week 48 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) afgenomen

Nadere informatie

De Q koorts epidemie in Nederland

De Q koorts epidemie in Nederland De Q koorts epidemie in Nederland Coxiella burnetii Wim van der Hoek, artsepidemioloog, Centrum Infectieziektebestrijding 1 Huisarts Herpen Toename Q koorts? Microbioloog Huisarts Sint Oedenrode Mei Juni

Nadere informatie

Legionella in water Ontwikkeling van een amoebe-kweek-pcr methode voor detectie van legionella

Legionella in water Ontwikkeling van een amoebe-kweek-pcr methode voor detectie van legionella RIVM Rapport 703719039/2010 Legionella in water Ontwikkeling van een amoebe-kweek-pcr methode voor detectie van legionella J.A.C. Schalk W.J. Lodder S.A. Rutjes F.M. Schets A.M. de Roda Husman Contact:

Nadere informatie

Deze bijlage is geldig van: tot Vervangt bijlage d.d.:

Deze bijlage is geldig van: tot Vervangt bijlage d.d.: Boerhaavelaan 26 2035 RC Haarlem Nederland Locatie(s) waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd Hoofdkantoor Hoofdlocatie Boerhaavelaan 26 2035 RC Haarlem Nederland Locatie Afkorting Flexibele

Nadere informatie

LEGIONELLA IN POTGROND EN TUINAARDE Fact sheet (Deel)projectnummer Thema : ND 06K100 : Veilig wonen en leven ND06K100 Legionella in potgrond pagina 1 van 4 1. INLEIDING De GGD Kennemerland heeft de VWA

Nadere informatie

Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus EX DEN HAAG

Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus EX DEN HAAG Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG Datum 23 oktober 2014 Onderwerp Regeldruk bij legionellabeheersing Uw kenmerk

Nadere informatie

Jaaroverzicht Surveillance van Listeria monocytogenes in Nederland

Jaaroverzicht Surveillance van Listeria monocytogenes in Nederland Jaaroverzicht Surveillance van Listeria monocytogenes in Nederland I.H.M. Friesema, S. Kuiling, M.E.O.C. Heck, E.G. Biesta-Peters, A. van der Ende, W. van Pelt Listeria monocytogenes is een bacterie die

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF Special Edition 2014 nr. 2

NIEUWSBRIEF Special Edition 2014 nr. 2 Medische Microbiologie & Infectiepreventie NIEUWSBRIEF Special Edition 2014 nr. 2 Onderzoek / Research Patiëntenzorg en diagnostiek Medische Microbiologie Onderwijs en opleiding Algemene informatie Grensoverschrijdende

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 4 december 29, week 49 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) afgenomen

Nadere informatie

Legionellose Richtlijn Meldingsplichtige ziekte groep C

Legionellose Richtlijn Meldingsplichtige ziekte groep C Legionellose Richtlijn Meldingsplichtige ziekte groep C Laboratorium en behandelend arts melden binnen 1 werkdag aan de arts infectieziektebestrijding van de GGD. De GGD meldt anoniem conform de Wet publieke

Nadere informatie

G.04 Legionella beheersplan.

G.04 Legionella beheersplan. G.04 Legionella beheersplan. Protocol als bedoeld in artikel 9 lid 2 van het Huishoudelijk Reglement van de Tielse Watersportvereniging De Waal. Risicoanalyse & beheersplan legionella In de Drinkwater

Nadere informatie

1. Vanuit welke locatie moet er gewerkt kunnen worden: - vaste werkplek ja / nee - mobiele werkplek ja / nee - vanuit huis ja / nee

1. Vanuit welke locatie moet er gewerkt kunnen worden: - vaste werkplek ja / nee - mobiele werkplek ja / nee - vanuit huis ja / nee Vragenlijst 1: INVENTARISATIE GEBRUIKERSEISEN Algemene gegevens - Ik ben werkzaam bij: - GGD Fryslân ja / nee - GGD Groningen ja / nee - GGD Drenthe ja / nee - Ik ben in functie bij de GGD als: - Administratieve

Nadere informatie

Natte koeltorens en legionella

Natte koeltorens en legionella Natte koeltorens en legionella Is het nu goed geregeld met toezicht en handhaving? DCMR Milieudienst Rijnmond - Yvonne Jansen 4 december 2014 DCMR Milieudienst Rijnmond De gezamenlijke omgevingsdienst

Nadere informatie

Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. Drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus EX DEN HAAG

Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. Drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus EX DEN HAAG Aan de Minister van Infrastructuur en Milieu Mw. Drs. M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG Datum 22 oktober 2014 Onderwerp Regeldruk bij legionellabeheersing Uw kenmerk

Nadere informatie

Bijlage 1. Bron- en contactonderzoek bij clusters van MRSA-infectie

Bijlage 1. Bron- en contactonderzoek bij clusters van MRSA-infectie Staphylococcus aureus-infecties, inclusief MRSA A41 Bijlage 1. Bron- en contactonderzoek bij clusters van MRSA-infectie Achtergronden Het in Nederland gevoerde strikte screenings- en isolatiebeleid ( search-and-destroy

Nadere informatie

Legionellose Veteranenziekte, Pontiac fever A48.1

Legionellose Veteranenziekte, Pontiac fever A48.1 Legionellose Veteranenziekte, Pontiac fever A48.1 1. Algemeen In 1976 overleden 34 veteranen aan een ernstige longontsteking nadat zij de jaarlijkse conventie van het Amerikaanse Legioen in Philadelphia

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 11 december 29, week 5 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) afgenomen

Nadere informatie

Jaarrapportage respiratoire infectieziekten 2005/2006

Jaarrapportage respiratoire infectieziekten 2005/2006 Jaarrapportage respiratoire infectieziekten 2005/2006 RIVM briefrapport 210231001 Centrum voor Infectieziektebestrijding Augustus 2006 F. Dijkstra, 1 A.B. van Gageldonk-Lafeber, 1 P. Brandsema, 1 M. Du

Nadere informatie

Pneumonie Rubriekhouder: Mw. Dr. R. van Gageldonk, RIVM ( , )

Pneumonie Rubriekhouder: Mw. Dr. R. van Gageldonk, RIVM ( , ) Pneumonie Rubriekhouder: Mw. Dr. R. van Gageldonk, RIVM (2007-2010, 2012-2015) Inleiding Dankzij de peilstations bestaat er al vele jaren een goed inzicht in het vóórkomen van influenza-achtig ziektebeeld

Nadere informatie

Na toezicht volgt handhaving

Na toezicht volgt handhaving Na toezicht volgt handhaving Wat gebeurt er met een dossier als het is overgedragen aan de VROM- Inspectie? Hans de Vries Projectleider Legionella Inhoud van de presentatie - Afspraken bij overdracht van

Nadere informatie

Molecular typing of Treponema pallidum and Neisseria gonorrhoeae Heijmans, R.

Molecular typing of Treponema pallidum and Neisseria gonorrhoeae Heijmans, R. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Molecular typing of Treponema pallidum and Neisseria gonorrhoeae Heijmans, R. Link to publication Citation for published version (APA): Heijmans, R. (2012). Molecular

Nadere informatie

SNIV GEGEVENSREGLEMENT RIVM / CIb

SNIV GEGEVENSREGLEMENT RIVM / CIb SNIV GEGEVENSREGLEMENT RIVM / CIb A. van Leeuwenhoeklaan 9 3721 MA Bilthoven Postbus 1 3720 BA Bilthoven www.sniv.nl T 030 274 91 11 F 030 274 29 71 sniv@rivm.nl Versie: 2014.1.0 Status: Definitief Pagina

Nadere informatie

Rapportering voor het jaar 2012 Referentiecentrum voor NOROVIRUS.

Rapportering voor het jaar 2012 Referentiecentrum voor NOROVIRUS. Coördinator referentiecentrum Rapportering voor het jaar 2012 Referentiecentrum voor NOROVIRUS. N.Botteldoorn WIV-ISP J. Wytsmanstraat Brussel Tel 02 642 51 83 Fax: 02 642 52 40 Email: Nadine.Botteldoorn@wivisp.be

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF INFLUENZA-SURVEILLANCE 2008/09

NIEUWSBRIEF INFLUENZA-SURVEILLANCE 2008/09 Een uitgave van: Nationaal Influenza Centrum (NIC): Rotterdam (Erasmus MC), Bilthoven (RIVM); Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (NIVEL); Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ).

Nadere informatie

UPI-035 Actieplan bestrijding Legionella

UPI-035 Actieplan bestrijding Legionella UPI-035 Actieplan bestrijding Legionella Uniforme Productie Instructie Opmerkingen: 27 okt 2006: Dit is de eerste versie 1 okt 2012: KVE/I getallen aangepast volgens AI-32 versie derde druk. Versiedatum:

Nadere informatie

Legionellose A48.1 Veteranenziekte, Pontiac fever

Legionellose A48.1 Veteranenziekte, Pontiac fever Legionellose A48.1 Veteranenziekte, Pontiac fever 1. Algemeen In 1976 overleden 34 veteranen aan een ernstige longontsteking nadat zij de jaarlijkse conventie van het Amerikaanse Legioen in Philadelphia

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 26 442 Veteranenziekte Nr. 3 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Legionella pneumophila in natte gebouwgebonden koeltorens. Analytisch onderzoek in een selectie van koelwatersystemen in Nederland

Legionella pneumophila in natte gebouwgebonden koeltorens. Analytisch onderzoek in een selectie van koelwatersystemen in Nederland Legionella pneumophila in natte gebouwgebonden koeltorens Analytisch onderzoek in een selectie van koelwatersystemen in Nederland KWR 09.077 Januari 2010 Legionella pneumophila in natte gebouwgebonden

Nadere informatie

Whole genome sequencing op direct materiaal voor virus detectie en typering. Janette Rahamat-Langendoen, arts-microbioloog

Whole genome sequencing op direct materiaal voor virus detectie en typering. Janette Rahamat-Langendoen, arts-microbioloog Whole genome sequencing op direct materiaal voor virus detectie en typering Janette Rahamat-Langendoen, arts-microbioloog Acute luchtweginfecties Belangrijke oorzaak van ziekenhuis opnames bij kinderen

Nadere informatie

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Legionellapreventie voor Publieksevenementen. September 2008

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Legionellapreventie voor Publieksevenementen. September 2008 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Legionellapreventie voor Publieksevenementen September 2008 Colofon Deze uitgave is te downloaden via: www.lchv.nl Contact Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA)

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.44581 File ID Filename Version uvapub:44581 Samenvatting unknown SOURCE (OR PART

Nadere informatie

Ebola een harde wake-up call

Ebola een harde wake-up call VHF national reference laboratory VHF WHO collaborating centre Ebola een harde wake-up call Paraatheid van internationale laboratoria Chantal Reusken Viroscience ErasmusMC Paraatheid van internationale

Nadere informatie

Een nieuwe methode voor screening van koelwater en proceswater op Legionella pneumophila

Een nieuwe methode voor screening van koelwater en proceswater op Legionella pneumophila Een nieuwe methode voor screening van koelwater en proceswater op Legionella pneumophila KWR 09.004 (Ned;P) Mei 2009 Een nieuwe methode voor screening van koelwater en proceswater op Legionella pneumophila

Nadere informatie

Consultancy Karakteriseren isolaten Xanthomonas hortorum pv pelargonii van toen en nu November Hedwich Teunissen Jan Westerhof Daniël Deinum Menno Hoekstra Irma Lukassen Naktuinbouw Consultancy Karakteriseren

Nadere informatie

RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING VLAANDEREN LEGIONELLOSE

RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING VLAANDEREN LEGIONELLOSE RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING VLAANDEREN LEGIONELLOSE Basistekst: LCI herzien 11/2007, laatst gewijzigd 07/2010 Vlaamse versie: 12/2016 RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING VLAANDEREN LEGIONELLOSE

Nadere informatie

edna vismonitoring van grote modderkruiper naar soortsamenstelling (KRW)

edna vismonitoring van grote modderkruiper naar soortsamenstelling (KRW) edna vismonitoring van grote modderkruiper naar soortsamenstelling (KRW) Jelger Herder Utrecht, 9 april 2015 Sommige soorten zijn lastig te monitoren Grote modderkruiper (Misgurnus fossilis) Vrijwilligers

Nadere informatie

De legionellacontrole van collectieve drinkwaterinstallaties in 2011 en 2012

De legionellacontrole van collectieve drinkwaterinstallaties in 2011 en 2012 De legionellacontrole van collectieve drinkwaterinstallaties in 2011 en 2012 Colofon Inspectie Leefomgeving en Transport Water, Bodem en Bouwen Graadt van Roggenweg 500 Utrecht Pagina 2 van 10 Colofon

Nadere informatie

Pneumonie Rubriekhouder: Mw. Dr. A.B. van Gageldonk-Lafeber, RIVM ( , )

Pneumonie Rubriekhouder: Mw. Dr. A.B. van Gageldonk-Lafeber, RIVM ( , ) Pneumonie Rubriekhouder: Mw. Dr. A.B. van Gageldonk-Lafeber, RIVM (2007-2010, 2012-2016) Inleiding Dankzij de peilstations bestaat er al vele jaren een goed inzicht in het vóórkomen van influenza-achtig

Nadere informatie

Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 14 aug 2013 (week 33)

Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 14 aug 2013 (week 33) Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 14 aug 2013 (week 33) Bron gegevens: Osiris/CIb LCI/CIb IDS. Auteurs: Esther Swart, Mirjam Knol (CIb EPI). Met dank aan Henriette Giesbers, VZP, en Irmgard

Nadere informatie

Casus: is MRSA een beroepsgebonden infectie? 1

Casus: is MRSA een beroepsgebonden infectie? 1 Beroepsinfectieziekten uit volksgezondheidskundig perspectief Jim van Steenbergen LCI, Centrum Infectieziektebestrijding, Bilthoven Casus: is MRSA een beroepsgebonden infectie? 1 Volksgezondheidskundig

Nadere informatie

Diagnostisch Toets Overleg soa en hiv

Diagnostisch Toets Overleg soa en hiv Diagnostisch Toets Overleg soa en hiv Jan van Bergen Huisarts Bijzonder hoogleraar soa en hiv Huisartsgeneeskunde AMC Soa Aids Nederland / RIVM Amsterdam 1 december 2017 Disclosure belangen spreker (potentiële)

Nadere informatie

Rapportering voor het jaar 2011 Referentiecentrum voor Listeria monocytogenes. Straat: Wytsmanstraat 14

Rapportering voor het jaar 2011 Referentiecentrum voor Listeria monocytogenes. Straat: Wytsmanstraat 14 ationaal Referentiecentrum Coördinator referentiecentrum Rapportering voor het jaar 11 Referentiecentrum voor monocytogenes. amen: Dr. Bertrand Sophie en Dr. Mattheus Wesley Tel: /64 5 8 of /64 5 89 Instelling:

Nadere informatie

Onderstaande gegevens zijn afkomstig van het referentielaboratorium van het Pasteur Instituut in Brussel, Dienst Tuberculose en Mycobacteriën.

Onderstaande gegevens zijn afkomstig van het referentielaboratorium van het Pasteur Instituut in Brussel, Dienst Tuberculose en Mycobacteriën. Referentielaboratorium Brussel Onderstaande gegevens zijn afkomstig van het referentielaboratorium van het Pasteur Instituut in Brussel, Dienst Tuberculose en. Inleiding De volgende analyses werden uitgevoerd

Nadere informatie

SAMENVATTING NEW APPROACHES FOR THE LABORATORY DIAGNOSIS OF LEGIONNAIRES DISEASE. Bram Marcel Will Diederen

SAMENVATTING NEW APPROACHES FOR THE LABORATORY DIAGNOSIS OF LEGIONNAIRES DISEASE. Bram Marcel Will Diederen SAMENVATTING NEW APPROACHES FOR THE LABORATORY DIAGNOSIS OF LEGIONNAIRES DISEASE Bram Marcel Will Diederen Het doel van een diagnostische test in de klinische microbiologie is het tijdig aantonen van een

Nadere informatie

ieuwsbrief Jaargang 5 nummer 1 april 2013 In dit nummer Het doel van SNIV SNIV staat voor Surveillance Netwerk Infectieziekten Verpleeghuizen.

ieuwsbrief Jaargang 5 nummer 1 april 2013 In dit nummer Het doel van SNIV SNIV staat voor Surveillance Netwerk Infectieziekten Verpleeghuizen. In dit nummer Taarten actie SNIV gaat certificaten uitdelen aan deelnemers SNIV op symposia en congressen Wekelijks melden vanuit uw eigen ECD Uit het signaleringsoverleg - - Griepepidemie in Nederland-

Nadere informatie

Samenvatting. Detectie en typeringsmethoden

Samenvatting. Detectie en typeringsmethoden amenvatting 176 amenvatting amenvatting Resistentie veroorzaakt door EBL producerende Enterobacteriaceae neemt, over de gehele wereld, snel toe. De oorzaken van deze toename zijn nog niet geheel opgehelderd.

Nadere informatie

Detectiemethoden voor legionella in water

Detectiemethoden voor legionella in water Detectiemethoden voor legionella in water Rapport 703719063/2010 J.A.C. Schalk A.M. de Roda Husman Dit is een uitgave van: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Postbus 1 3720 BA Bilthoven www.rivm.nl

Nadere informatie

Rada Filters. Voor wastafelkranen Voor douches. Uitwisselbare filtercartridges met 0,2 micron microfiltratie membranen

Rada Filters. Voor wastafelkranen Voor douches. Uitwisselbare filtercartridges met 0,2 micron microfiltratie membranen Rada Filters Voor wastafelkranen Voor douches Uitwisselbare filtercartridges met 0,2 micron microfiltratie membranen > Log 6 reductie van bacteriën w.o. legionella en pseudomonas > Log 4 reductie van schimmels

Nadere informatie

TOEZICHTSTRUCTUUR LEGIONELLAPREVENTIE

TOEZICHTSTRUCTUUR LEGIONELLAPREVENTIE Rijnstraat 8 Postbus 20951 2500 EZ Den Haag TOEZICHTSTRUCTUUR LEGIONELLAPREVENTIE 1. Inleiding Na de legionellose-epidemie in 1999 als gevolg van de luchtbesmetting met de bacterie Legionella pneumophila

Nadere informatie

Jaarrapportage respiratoire infectieziekten 2006/2007

Jaarrapportage respiratoire infectieziekten 2006/2007 Jaarrapportage respiratoire infectieziekten 26/27 Projectgroep respiratoire infectieziekten* Centrum voor Infectieziektebestrijding, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven Augustus 27

Nadere informatie

I.H.M. Friesema, S. Kuiling, E.G. Biesta-Peters, M. van der Voort, M.E.O.C. Heck, W. van Pelt

I.H.M. Friesema, S. Kuiling, E.G. Biesta-Peters, M. van der Voort, M.E.O.C. Heck, W. van Pelt Jaaroverzicht Surveillance van Shigatoxineproducerende Escherichia coli (STEC) in Nederland, 2014 I.H.M. Friesema, S. Kuiling, E.G. Biesta-Peters, M. van der Voort, M.E.O.C. Heck, W. van Pelt De surveillance

Nadere informatie

Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 4 sep 2013 (week 36)

Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 4 sep 2013 (week 36) Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 4 sep 2013 (week 36) Bron gegevens: Osiris/CIb-LCI/CIb-IDS. Auteurs: Esther Swart, Susan Hahné (CIb-EPI). Met dank aan Maarten Mulders, VVG, en Irmgard

Nadere informatie

D R A A I B O E K L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B I J P U B L I E K S E V E N E M E N T E N

D R A A I B O E K L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B I J P U B L I E K S E V E N E M E N T E N D R A A I B O E K L E G I O N E L L A P R E V E N T I E B I J P U B L I E K S E V E N E M E N T E N S E P T E M B E R 2 0 0 8 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Postbus 2200 1000 CE Amsterdam tel:

Nadere informatie

BIOFILMVORMING EN GROEI LEGIONELLA- BACTERIËN IN LEIDINGWATER- INSTALLATIES

BIOFILMVORMING EN GROEI LEGIONELLA- BACTERIËN IN LEIDINGWATER- INSTALLATIES communicatie platform legionella BIOFILMVORMING EN GROEI LEGIONELLA- BACTERIËN IN LEIDINGWATER- INSTALLATIES Bestrijding van legionellabacteriën in waterinstallaties neemt een centrale plaats in bij de

Nadere informatie