De GGZ aan het WMO loket Loketmedewerkers getraind door ervaringsdeskundigen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De GGZ aan het WMO loket Loketmedewerkers getraind door ervaringsdeskundigen"

Transcriptie

1 De GGZ aan het WMO loket Loketmedewerkers getraind door ervaringsdeskundigen Wat maakt dat de GGZ doelgroep nog niet in beeld is bij loketmedewerkers WMO en wat maakt de informatieverstrekking zo specifiek aan deze doelgroep? Marie-Josée Heijnen, projectmedewerker bij het Programma Lokale Versterking GGz WMO regio Midden West Utrecht, en Hilly Beuving, medewerker Steunpunt GGZ Utrecht, organiseerden deze dag voor medewerkers WMO loketten, informatie- en steunpunten GGZ, Autisme en Mantelzorg in de provincie Utrecht In beeld De GGZ klant is nog niet in beeld bij de WMO loket medewerkers, zowel wat betreft de voorzieningen en hulpverleningsinstellingen als de problematiek van de GGZ klant. Er werd opgemerkt dat in veel gemeenten de sociale kaart nog opgebouwd moet worden. Men heeft zich in eerste instantie gericht op het aanvragen van de huishoudelijke hulp. Een van de aanwezigen zei: Ik heb nog geen GGZ klant aan de balie gehad. Een GGZ klant is ook moeilijk te herkennen, omdat men uiterlijk vaak niets mankeert. Daarbij komt dat een aantal voorzieningen voor mensen met een psychische beperking momenteel nog onder de AWBZ vallen, waardoor ze minder een beroep doen op het WMO loket. Toch komen er ook GGZ klanten aan het loket en zij ondervinden,door toedoen van hun ziekte, problemen bij het informatie inwinnen en verwerken. Om loketmedewerkers inzicht te geven in wie die GGZ klanten of mensen met een autistische stoornis zijn, werden de DVD s Het kan iedereen overkomen en Pubers met autisme deel 2 uit de serie Een zinnenprikkelend leven, getoond. De DVD Het kan iedereen overkomen liet ons 4 levensverhalen zien van (ex) cliënten uit de GGz, Verslavingszorg en Maatschappelijke Opvang. Deze mensen leidden in eerste instantie een normaal leven, maar door problemen in hun jeugd, op het werk of in hun relatie belandden ze in een depressie of werden verslaafd. De DVD Pubers met autisme ging over het leven en de levensvragen waarmee twee pubers met een autistische stoornis en hun ouders worstelen. Items die aan de orde kwamen waren seksualiteit en toekomstdroom. Reacties Naar aanleiding van de DVD s werd er opgemerkt dat deze GGZ klanten eerder bij de loketten van de Sociale Dienst terecht komen dan bij een WMO loket. Men vindt het belangrijk dat alle informatie op het gebied van wonen welzijn zorg en werk, gebundeld wordt in een loket. Sommigen zouden het zelfs prettig vinden dat alle gegevens omtrent een klant bekend waren bij een loket. Dit voorkomt steeds weer hetzelfde verhaal te moeten vertellen of vele formulieren invullen en onnodige doorverwijzingen. In een van de gemeenten is men dan ook bezig een klantencontactcentrum op te zetten. Ook stuitte het idee alles in een loket op bezwaren. Men vindt dat de privacy dan geschaad wordt. Mensen met een autistische stoornis zullen niet gauw alleen een WMO loket bezoeken. Door hun stoornis zijn ze daartoe niet in staat. Meestal zullen zij in begeleiding van een ouder,familielid en/of mantelzorger komen. -1-

2 Informatie Verder stond deze dag in het teken van informatieverstrekking over het Steun- en informatiepunt GGZ Utrecht en het Autisme Informatie Centrum (AIC) Marja de Ruiter, coördinator van het Steunpunt GGZ Utrecht, vertelde dat het Steunpunt door haar dienstverlening een brug wil slaan tussen de hulpverlening en de samenleving. De hulpverlening richt zich vooral op de psychische hulp en het Steunpunt begeleidt cliënten bij het functioneren in de samenleving. Door de vele vormen van dienstverlening die we bieden kunnen cliënten en familieleden voor veel zaken bij ons terecht en hoeven ze niet naar allerlei verschillende instanties. Het Steun en informatiepunt GGZ Utrecht: - biedt informatie, advies en ondersteuning aan mensen die zelf of in hun omgeving te maken hebben met psychische, psychosociale of psychiatrische problematiek. - leidt GGZ cliënten op tot ervaringsdeskundigen, die vervolgens weer voorlichting geven op o.a. scholen. - is ook een leer en re-integratie plek, omdat veel mensen met eigen ervaring in de psychiatrie de kans krijgen om iets met hun ervaringsdeskundigheid te doen als vrijwilliger, een stagiaire of als betaalde medewerker. - doet aan individuele en soms ook aan collectieve belangenbehartiging - neemt deel aan allerlei overleggen op het gebied van wonen, werk en welzijn. We leveren ideeën voor WMO beleidsplannen en nemen deel aan de WMO initiatiefgroep van het programma Lokale Versterking. Andere (enigszins vergelijkbare) steunpunten in de provincie Utrecht zijn het Servicepunt Veenendaal en informatiecentrum GGZ Reijer ter Burgh in Amersfoort. Het Autisme Informatie Centrum (AIC) Het Autisme Informatie Centra (AIC) is één van de projecten van de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA). De NVA heeft als doel het versterken van de maatschappelijke positie van kinderen en volwassenen met autisme. De NVA maakt onder andere voorlichtingsfilms en heeft een informatie en advieslijn die door ervaringsdeskundigen wordt bemand. De verschillende activiteiten van de NVA zijn: - Belangenbehartiging - Ouderondersteuning - Voorlichting - Deskundigheidsbevordering - Stimulering van onderzoek - Kwaliteitsbewaking van de zorg Tosca Schoenmakers, projectmedewerker bij de NVA, coördineert de AIC s in Amersfoort, Arnhem en Doetinchem. De AIC s zijn ontstaan in 2002 en bieden een luisterend oor voor mensen met autisme zonder meteen een dossier aan te leggen voor deze persoon. Ze zijn laagdrempelig en geven duidelijk -2-

3 informatie over vragen met betrekking tot autisme. In totaal zijn er vijftien AIC s in Nederland en het streven is om er nog meer op te zetten zodat een AIC voor iedereen bereikbaar is. Toneelgroep Uitgesproken Na de lunch en het bezoeken van de informatiemarkt is het tijd voor de toneelgroep Uitgesproken van Altrecht Talent. De twee spelers (loketmedewerkers) laten zien hoe het GGZ cliënten aan het WMO loket vergaat en één van de medewerkers krijgt zelf psychische klachten. Er werd veel gelachen, maar de loketmedewerkers in de zaal lieten weten dat het er echt niet zo aan toe gaat. Het toneelstuk is de opmaat voor 3 workshops. Tipje van de sluier Ervaringsdeskundigen gaven WMO loketmedewerkers op een zeer deskundige en open manier informatie over hun ziektebeelden en problematiek. De bezoekers konden kiezen uit 3 workshops.. In twee daarvan kwamen 3 ervaringsdeskundigen met verschillende ziektebeelden aan bod, te weten: 1. Psychotische kwetsbaarheid Ze heeft en had depressies, psychoses en was alcoholist. Dit laatste als een vorm van zelfmedicatie. Dit komt vaker voor bij mensen met een psychische beperking. Een symptoom van een psychose is dat iemand woorden in stukken hakt en daar een andere betekenis aan geeft. Hierdoor kan iemand die een psychose heeft een ander bijvoorbeeld de loketmedewerker volkomen verkeerd begrijpen. Mensen in een psychose wantrouwen alles en iedereen. Dit maakt het communiceren lastig. Ze hebben geen ziekte inzicht. Depressie De ervaringsdeskundige is van Marokkaanse afkomst en is op zijn 20 ste in een depressie geraakt. Hij woonde toen nog in Marokko. Studeren ging niet meer. Hij had last van concentratieverlies. In Nederland werd pas de diagnose gesteld. Hij gaf aan dat iemand met een psychisch probleem in Marokko al snel als gek bestempeld wordt. Er heerst een taboe op psychische problemen. Ook onder de Marokkaanse gemeenschap in Nederland heerst dat taboe ook heel sterk. Aan hem werd de vraag gesteld wat hij prettiger vind, een Nederlandse hulpverlener of een hulpverlener met dezelfde culturele achtergrond. Hij heeft alleen ervaring met Nederlandse hulpverleners, maar in je eigen taal kun je beter je gevoelens uitdrukken. DIS De ervaringsdeskundige heeft een dissociatieve identiteitsstoornis (DIS). DIS ontstaat meestal door een traumatische ervaring in de vroege jeugd (jonger dan 5 jaar). Je ontwikkelt geen sterk ik -identiteit, maar deelpersonen. DIS is een ander woord voor meervoudige persoonlijkheidsstoornis. Omdat de persoonlijkheden elkaar afwisselen, mist ze informatie. Ze kan bijvoorbeeld s avonds bij de afwas een andere persoonlijkheid zijn, die niet weet dat ze hier vandaag geweest is. Daarnaast heeft iemand met DIS veel last van stemmingswisselingen. Voor loketmedewerkers is het van belang om te weten dat ze soms dezelfde vragen stelt. Als de ene persoonlijkheid een vraag gesteld heeft en antwoord heeft gekregen weet de andere dat niet en kan dan dezelfde vraag stellen. Iemand met DIS leeft als het ware in twee verschillende werelden. 2. ADD De ervaringsdeskundige met ADD legt uit dat ADD niet hetzelfde is als ADHD. Bij ADD spelen de problemen op het gebied van ordening, structuur houden, concentratie (gedachten gaan alle kanten uit), -3-

4 niet bij het onderwerp kunnen blijven, aan afspraken houden. Een baan is niet haalbaar omdat alle tijd en energie gaat zitten in het jezelf op de been houden. Inherent hieraan is het voorkomen van depressie. KOPP en een ervaringsdeskundige die culturele aspecten benoemd KOPP is de afkorting voor: Kind van een Ouder met Psychische Problemen. De ervaringsdeskundige legt uit wat het betekent als je ouders afhankelijk zijn van jou in plaats van andersom. Door alle problemen thuis is ze zelf ook gedecompenseerd. Zij kreeg bijvoorbeeld geen huishoudelijk hulp omdat er kinderen en een echtgenoot thuis waren. Dit heeft gevolgen gehad voor haar eigen leven, met name voor haar opleiding. Een depressie en veel lichamelijke en psycho- somatische klachten zijn vaak het gevolg De andere ervaringsdeskundige heeft ook te maken met een KOPP situatie. Daarbij heeft zij een echtgenoot van Marokkaanse afkomst die geen hulp wil aanvaarden. Er heerst bij veel allochtone groepen nog een taboe op het hebben van een psychische ziekte. 3. Autisme Deze workshop werd gegeven door Tosca Schoenmakers en Maria Walvoort. Zij is in die zin ervaringsdeskundige dat zij een zoon heeft met een autistische stoornis. Autisme kun je meestal niet herkennen. Het is van belang dat de diagnose zo vroeg mogelijk gesteld wordt, zodat de juiste hulp ingezet kan worden. Mensen met autisme denken en nemen op een andere manier waar. Ze hebben moeite met: - Centrale coherentie: het geheel overzien en van daaruit betekenis geven - Executieve functies: het plannen en organiseren van activiteiten, flexibiliteit - Theory of mind : zich verplaatsen in anderen, herkennen van het eigen innerlijk, herkennen van lichaamstaal Dit heeft gevolgen voor de communicatie. De deelnemers uit de workshops waren zeer geïnteresseerd, zien het als een eyeopener en krijgen meer inzicht in cliënten met GGZ problematiek en autistische stoornis. De workshops boden veel handvatten en ook de benadering vanuit de culturele achtergrond vond men erg prettig. TIPjes De GGZ ervaringsdeskundigen gaven een aantal tips aan de loketmedewerkers. Naar aanleiding van de eerste 2 workshops: - Als het eerste contact goed is durf je als klant nog eens te bellen of langs te komen - Als klanten niet komen opdagen, neem als loketmedewerker zelf het initiatief om terug te bellen en het contact te behouden. Zo verlies je iemand niet uit het oog. - Zorg dat je in gesprek blijft met de klant. Wees zo eerlijk en feitelijk mogelijk. - Overlaad de klant niet met veel papieren. Bied desnoods hulp aan bij het invullen. - Aandacht voor de slechte concentratie van GGZ klanten, vraag of de informatie duidelijk is. Schrijf in het kort op wat er is afgesproken. - Vraag door, wat speelt er nu precies? Voor loketmedewerkers is het belangrijk om de vraag achter de vraag te achterhalen. Meestal gaat het niet alleen om het aanvragen van huishoudelijke hulp. Er zit vaak een verhaal achter zoals gezinsproblematiek, psychische ziektebeelden, rouwverwerking. - Geef op eigen initiatief informatie over toeslagen waar GGZ klanten voor in aanmerking komen. Het kost hun ontzettend veel energie om dat zelf uit te moeten zoeken. -4-

5 Autisme: - Accepteer de prikkelreducerende strategie van de persoon met autisme - Geef duidelijke informatie: wie, wat, waar, hoe en wanneer - Geef ook de uitzondering duidelijk aan - Ondersteun de verbale informatie met geschreven uitleg, tekeningen, picto s - Vermijd beeldspraak - Gebruik weinig lichaamstaal - Benoem emoties van jezelf en de cliënt - Leg uit wat je gaat doen. Bijvoorbeeld: Ik neem even de telefoon op Krachten bundelen en samenwerken Tijdens deze dag kwam ook aan de orde hoe de Steun- en informatiepunten GGZ en Mantelzorg, het Autisme Informatie Centrum, MEE en de WMO loketten elkaar van dienst kunnen zijn. Iedere organisatie heeft zijn specialisme en aandachtsgebied. Het Steunpunt richt zich op mensen met psychiatrische problematiek. Uitgezonderd autisme, wat weer de core business is van het AIC. MEE richt zich met name op mensen met een verstandelijke en lichamelijke beperking en sinds kort ook op mensen met een psychische beperking. Deze drie instellingen kunnen: - Gebruik maken van elkaars deskundigheid en specialisme - Cliënten doorverwijzen. - aanbod op elkaar afstemmen door samen te werken, naar elkaar te verwijzen. Geen aparte hokjes creëren, maar gezamenlijke diensten en deskundigheid aanbieden aan Gemeenten. Samenwerking en communicatie tussen cliënten, hulpverleners, zorgaanbieders en gemeenten is heel belangrijk. De WMO loketten zijn er voor iedere burger in een gemeente. De loketten kunnen ervoor zorgen dat ook de meest kwetsbare groepen, zoals de GGZ klant, bij hun in beeld is door: - Een goede sociale kaart te hebben van voorzieningen en instellingen op het gebied van de GGZ. Het Steunpunt kan hierbij van dienst zijn. - Op de hoogte zijn van de activiteiten van de Steun- en Informatiepunten GGZ - Outreachend werken. Voorlichting geven over vergoedingen en regelingen in het kader van de WMO aan mensen met een psychiatrische beperking op de voor hun laagdrempelige ontmoetingsplekken. - Daadwerkelijke hulp aanbieden bij het invullen van formulieren of een telefoontje plegen. Het Steun en Informatiepunt GGZ geeft aan dat zij : - Scholing kunnen geven aan loketmedewerkers - Op spreekuur van de WMO loketten langs kunnen komen, of bij mensen aan huis, voorlichting kunnen geven - Fungeren als BackOffice van het WMO loket Het Steun- en informatiepunt is vooral bekend en actief in Utrecht en worden deels vanuit WMO geld door de gemeente Utrecht betaald. Als andere gemeenten financieel bijdragen kunnen ze daar ook meer diensten verlenen en zichtbaarder worden als BackOffice van het WMO loket. Voor het AIC geldt dat zij hun dienstverlening willen uitbreiden naar de gemeente Utrecht. Het streven is om een AIC te vestigen in het MEE gebouw. Dit is laagdrempelig voor ouders en andere hulpvragers. Het een en ander is afhankelijk van de financiële bijdrage van de gemeente. Het AIC is gevestigd in het gebouw van MEE in Amersfoort. Tot Slot Wij hopen dat deze bijeenkomst voor u een tipje van de sluier heeft gelicht met betrekking tot het thema de GGZ aan het WMO loket. Wilt u nog een keer een scholingsbijeenkomst organiseren voor loketmedewerkers of WMO raden, of op enigerlei wijze advies over het betrekken van cliënten uit de GGZ, Maatschappelijke (Vrouwen) Opvang en Verslavingszorg bij het WMO beleid, dan kunt u contact opnemen met: Marie-Josée Heijnen, Telefoon : / (kantoor Cliëntenbelang Utrecht), -5-

6 Website : -6-

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

! Laat u inspireren en ga de uitdaging aan! ! Stel uzelf de vraag wat het kan opleveren en waar mogelijkheden liggen!

! Laat u inspireren en ga de uitdaging aan! ! Stel uzelf de vraag wat het kan opleveren en waar mogelijkheden liggen! Inleiding Vrijwilligerscentrale Haarlem e.o. ziet al een aantal jaren de aanloop van kwetsbare burgers toenemen. Uit onderzoek van Movisie blijkt dat kwetsbare burgers onvoldoende op het netvlies te staan

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol

Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol, STIP OP DE HORIZON 2021 Provinciehuis Flevoland te Lelystad, 14 september 2017 1 Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol Ondertekenaars Partijen

Nadere informatie

Inleiding psycho-educatie ASS bij volwassenen

Inleiding psycho-educatie ASS bij volwassenen Inleiding psycho-educatie ASS bij volwassenen Dit is de inleiding van de psycho-educatie modules. Aan de hand van deze modules geven we meer informatie over hoe autismespectrumstoornissen (ASS) zich uiten

Nadere informatie

nieuwsbrief We zullen doorgaan Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Maart 2012

nieuwsbrief We zullen doorgaan Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Maart 2012 Maart 2012 We zullen doorgaan In deze nieuwsbrief een nieuw gezicht: Diana Davelaar. Diana is de opvolger van Patrick Veenendaal. Patrick moest om gezondheidsredenen stoppen. Diana heeft in oktober het

Nadere informatie

Voor mantelzorgers en vrijwilligers

Voor mantelzorgers en vrijwilligers Voor mantelzorgers en vrijwilligers Cursus en Thema 2014 VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 3 In drie bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen 2 3 INHOUDSOPAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij ouderen nodig?! 4 Praktische

Nadere informatie

Rapportage Onderzoek Mantelzorg

Rapportage Onderzoek Mantelzorg Rapportage Onderzoek Mantelzorg Westelijke Mijnstreek, september 2015 Inhoudsopgave pagina Inleiding - 1-1. Voorbereiding - 2-2. Bevindingen - 3-3. Conclusie & aanbevelingen - 5-4. Dankwoord - 6 - Inleiding

Nadere informatie

13 december 2007. Bijlage. Zorgvernieuwingsprojecten GGZ en Collectieve Preventie GGZ. Bestedingsplan. Regio Midden-Holland.

13 december 2007. Bijlage. Zorgvernieuwingsprojecten GGZ en Collectieve Preventie GGZ. Bestedingsplan. Regio Midden-Holland. 13 december 2007 Bestedingsplan Bijlage Regio Midden-Holland Zorgvernieuwingsprojecten GGZ en Collectieve Preventie GGZ Inleiding Op 3 oktober 2007 heeft het portefeuillehoudersoverleg Wmo ingestemd met

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

Voorlichtingsen. cursusaanbod ervaringsdeskundigheid

Voorlichtingsen. cursusaanbod ervaringsdeskundigheid Voorlichtingsen cursusaanbod ervaringsdeskundigheid De ZOG MH is een belangenorganisatie voor cliënten en naastbetrokkenen in de geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke opvang

Nadere informatie

Mijn kind heeft een LVB

Mijn kind heeft een LVB Mijn kind heeft een LVB Wat betekent een licht verstandelijke beperking nu precies? Informatie voor ouders van kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 6 tot 23 jaar

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers Cursus en Thema 2015 voor mantelzorgers en vrijwilligers VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 4 In vier bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Elburg 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Factsheet. Uitleg over cliëntondersteuning De cliëntenraad aan zet

Factsheet. Uitleg over cliëntondersteuning De cliëntenraad aan zet Factsheet Uitleg over cliëntondersteuning De cliëntenraad aan zet Colofon Uitgave Landelijke Cliëntenraad Postbus 95966 2509 CZ Den Haag T (070) 3499790 www.landelijkeclientenraad.nl info@lcr-suwi.nl Auteurs

Nadere informatie

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Wie/wat is de ervaringsdeskundige in het wijkgericht werken? Waarin onderscheidt zij zich? Wat is haar

Nadere informatie

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Jongeren Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Vragen? Voor wie is deze brochure? Je hebt deze brochure gekregen omdat je autisme hebt of nog niet zeker weet of je autisme hebt. Je bent dan bij Yulius

Nadere informatie

Ambtenaren / managers Ambtenaren die werken met moeilijk bereikbare groepen

Ambtenaren / managers Ambtenaren die werken met moeilijk bereikbare groepen Bijlage Overzicht Doelgroepen Overzicht Doelgroepen participerend in Wmo-werkplaatsen Wmo werkplaats Participerende doelgroepen praktijken Actieve burgers Actieve burgers Actieve buurtbewoners / managers

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Werkgeversvereniging Oost - Regio IJssel/Vecht

Werkgeversvereniging Oost - Regio IJssel/Vecht Werkgeversvereniging Oost - Regio IJssel/Vecht 1. Welke associaties heeft u bij het begrip Autisme? Contactgestoord, nemen geen initiatief. Beperkt in het sociaal wenselijk gedrag, grotere behoefte aan

Nadere informatie

We gebruiken in deze vragenlijst de term psychische klachten. Maar neem gerust een andere term in gedachten als je die beter vindt.

We gebruiken in deze vragenlijst de term psychische klachten. Maar neem gerust een andere term in gedachten als je die beter vindt. Een stigma kan gezien worden als een stempel met negatieve lading dat mensen met psychische aandoeningen opgedrukt krijgen door de omgeving of maatschappij. Dit wordt door velen zo ervaren. Wat ook voorkomt

Nadere informatie

Nieuwsbrief 6, maart 2011

Nieuwsbrief 6, maart 2011 Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 922 Nieuwsbrief 6, maart 2011 Steeds beter op de kaart Na de presentatie van de glossy in september is er weer genoeg gebeurd. In de gemeente Lopik is in

Nadere informatie

3.12 Familie en cliëntenorganisaties in de GGZ. Familie-organisaties. Handleiding Familiebeleid

3.12 Familie en cliëntenorganisaties in de GGZ. Familie-organisaties. Handleiding Familiebeleid 3.12 Familie en cliëntenorganisaties in de GGZ Familie-organisaties Balans Balans is een landelijke vereniging voor ouders van kinderen met ontwikkelingsstoornissen bij leren en/of gedrag, waaronder ADHD,

Nadere informatie

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Welzijn Ouderen Thuisadministratie Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Zorgt u voor een naaste

Nadere informatie

De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning

De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning Kennisdossier: De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning Deel 2 - Praktijkvoorbeelden en literatuur 1 Inhoudsopgave Uit de praktijk... 3 Interessante publicaties op een rij... 4 Online meer

Nadere informatie

Mijn naam is Ursula Drexhage ik ben werkzaam bij Riwis zorg en welzijn en al 25 jaar actief in de cliëntenbeweging

Mijn naam is Ursula Drexhage ik ben werkzaam bij Riwis zorg en welzijn en al 25 jaar actief in de cliëntenbeweging Mijn naam is Ursula Drexhage ik ben werkzaam bij Riwis zorg en welzijn en al 25 jaar actief in de cliëntenbeweging Al eens opgenomen geweest inde maatschappij? En beviel het? De wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 2 De Wet maatschappelijke ondersteuning 13 Ben je ouder dan 18 jaar? Woon je in je eigen

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

Inhoudelijke verantwoording Autisme Informatiecentrum (AIC) Doetinchem

Inhoudelijke verantwoording Autisme Informatiecentrum (AIC) Doetinchem Inhoudelijke verantwoording Autisme Informatiecentrum (AIC) Doetinchem Ook in het jaar 2010 heeft het AIC duidelijk laten zien, dat het centrum voorziet in de vraag naar voorlichting over autisme. De weg

Nadere informatie

Appeltje van Oranje 17 januari 2014. MeeleefGezin: Samen meer! Voor 0 t/m 4 jarigen

Appeltje van Oranje 17 januari 2014. MeeleefGezin: Samen meer! Voor 0 t/m 4 jarigen Appeltje van Oranje 17 januari 2014 MeeleefGezin: Samen meer! Voor 0 t/m 4 jarigen Achtergrond / aanleiding van het inibabef GGz prakbjk en onderzoek (P.van der Ende, 2011-2013): Kind groeit liefst op

Nadere informatie

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen KOPPen bij elkaar en schouders eronder Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen Mama, waarom huil je? Mama, ben je nu weer verdrietig? Papa, gaan we naar het zwembad? Waarom niet?

Nadere informatie

Een stap verder in forensische en intensieve zorg

Een stap verder in forensische en intensieve zorg Een stap verder in forensische en intensieve zorg Palier bundelt intensieve en forensische zorg. Het is zorg die net een stapje verder gaat. Dat vraagt om een intensieve aanpak. Want onze doelgroep kampt

Nadere informatie

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

Algemene informatie MEE Friesland

Algemene informatie MEE Friesland Algemene informatie MEE Friesland Ondersteuning bij leven met een beperking Wie is MEE Friesland? MEE is een unieke organisatie waar mensen met een beperking en hun omgeving met vragen terecht kunnen

Nadere informatie

Kwetsbare burgers in beeld? Workshop Symposium 10 februari 2014 Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant

Kwetsbare burgers in beeld? Workshop Symposium 10 februari 2014 Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant Kwetsbare burgers in beeld? Workshop Symposium 10 februari 2014 Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant Kwetsbaarheid in beeld Inhoud workshop Het algemene beeld: Monitor Sociaal Kwetsbare Groepen

Nadere informatie

Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven

Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven Wat is een trauma? Trauma kan cultuurafhankelijk zijn Cultuur bepaalt reactie Cultuur aspecten:

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 1 Wat is Mezzo? Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg Visie: Wij maken het mogelijk dat mensen op eigen wijze voor elkaar

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen

DESKUNDIG AAN HET WERK. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen DESKUNDIG AAN HET WERK Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen 2 INHOUDSOPGAVE PAGINA Kennis over psychische problemen nodig?! 4 Praktische informatie 5 Zicht op

Nadere informatie

PARTICIPATIERAADHAARLEM

PARTICIPATIERAADHAARLEM Uitkomsten werkgroepen Netwerkbijeenkomst 19 februari 2014 De deelnemers aan de werkgroepen vertegenwoordigen met elkaar het brede sociale domein van Haarlem. Samen met de leden van de Participatieraad

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Tiel 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Expertisecentrum Begeleid Leren. Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen met een psychiatrische aandoening

Expertisecentrum Begeleid Leren. Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen met een psychiatrische aandoening Expertisecentrum Begeleid Leren Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen met een psychiatrische aandoening Expertisecentrum Begeleid Leren Ê Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen

Nadere informatie

Regionale Werkbijeenkomst. Gezond inburgeren nieuwkomers

Regionale Werkbijeenkomst. Gezond inburgeren nieuwkomers Regionale Werkbijeenkomst Gezond inburgeren nieuwkomers Donderdag 11 mei vond de regionale werkbijeenkomst gezond inburgeren nieuwkomers plaats. Een werkbijeenkomst voor professionals in zorg, welzijn,

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK MET JEUGD. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid

DESKUNDIG AAN HET WERK MET JEUGD. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid DESKUNDIG AAN HET WERK MET JEUGD Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid 2 INHOUDSOPGAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij jongeren nodig?! 4 Praktische informatie 5 Het

Nadere informatie

Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie

Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie Informatie voor cliënten, familie en betrokkenen Centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie Maelsonstraat 1 1624 NP HOORN 088 65 65 010 www.ggz-nhn.nl/jeugd www.ggz-nhn.nl

Nadere informatie

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm Mantelzorg is... Mooi De hulpvrager is je dankbaar, mantelzorg geeft veel voldoening Divers De taken lopen uiteen: huishoudelijke

Nadere informatie

Geheugenstoornissen Hulpverlenende instanties. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Geheugenstoornissen Hulpverlenende instanties. Ziekenhuis Gelderse Vallei Geheugenstoornissen Hulpverlenende instanties Ziekenhuis Gelderse Vallei Inhoud Inleiding 2 Casemanager 2 Praktische zorgverlening 2 CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) 3 WMO 3 Psychosociale hulpverlening

Nadere informatie

Achtergronddocument Specifieke groepen binnen de GGZ

Achtergronddocument Specifieke groepen binnen de GGZ Achtergronddocument Specifieke groepen binnen de GGZ Specifieke groepen binnen de GGZ 1 2 Achtergronddocument bij advies Hoogspecialistische GGZ 1 Inleiding In dit achtergronddocument bespreekt de commissie

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

Zo regelt Den Haag de maatschappelijke ondersteuning

Zo regelt Den Haag de maatschappelijke ondersteuning Zo regelt Den Haag de maatschappelijke ondersteuning Alles over uw rechten en plichten en de aanvraagprocedure binnen de Wmo 2015 Ondersteuning voor thuiswonende Hagenaars Vanaf 1 januari 2015 zijn gemeenten

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V.

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V. 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 : Visie op werken met mantelzorgers Hoofdstuk 2 : Wat kunnen mantelzorgers doen bij AYA Thuiszorg? Hoofdstuk 3 : Ondersteuning van mantelzorgers Hoofdstuk 4 : Mantelzorg en

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Geldermalsen 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen.

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. ADHD Wachtkamerspecial Onderbehandeling van ADHD bij allochtonen: kinderen en volwassenen N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. Inleiding

Nadere informatie

Behouden Kiezen verkrijgen

Behouden Kiezen verkrijgen Gek op School Behouden Kiezen verkrijgen Casus 1 Jan 23 jaar, student Rechten. Eerste psychose op zijn 20e tijdens studiereis. Aanmelding via de huisarts. 1e psychose onderzoek UCP: voorlopige diagnose;

Nadere informatie

Wat betekent een bipolaire stoornis voor je familie- en vriendschapsrelaties en wat kunnen vrienden en familie voor betrokkenen betekenen?

Wat betekent een bipolaire stoornis voor je familie- en vriendschapsrelaties en wat kunnen vrienden en familie voor betrokkenen betekenen? Wat betekent een bipolaire stoornis voor je familie- en vriendschapsrelaties en wat kunnen vrienden en familie voor betrokkenen betekenen? 16 september 2017 Inleiding Wie ben ik Uitgangspunten Doel Wat

Nadere informatie

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Doelgroep s Heeren Loo, Almere: Alle leeftijden: kinderen, jongeren & volwassenen (0 100 jaar) Alle niveaus van verstandelijke

Nadere informatie

Wij helpen elkaar. Hulp vragen, hulp bieden. gemeente Heumen gemeente Heumen

Wij helpen elkaar. Hulp vragen, hulp bieden. gemeente Heumen gemeente Heumen Wij helpen elkaar Hulp vragen, hulp bieden gemeente Heumen gemeente Heumen Je hebt je arm gebroken en kunt zelf geen boodschappen doen. Je bent net weduwnaar en je kunt nooit weg vanwege de kinderen. Je

Nadere informatie

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Inleiding

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Inleiding Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

Familiewerking CAT Gent

Familiewerking CAT Gent Familiewerking CAT Gent deelwerking CCG ECLIPS Congres Geestelijke Gezondheidszorg Gent, 15 september 2010 Tomas Van Reybrouck Speerpunten werking CAT: Ambulante werking voor mensen met verslavingsproblematiek

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Winterswijk 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Waarmee helpt Thuisbegeleiding?

Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Veelzijdig in zorg Verwijzersinformatie Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten, 24 uur per dag, 7 dagen in de week. In elke levensfase

Nadere informatie

Psychosociale begeleiding in het Oncologie Centrum

Psychosociale begeleiding in het Oncologie Centrum Psychosociale begeleiding in het Centrum Inleiding Als u te horen krijgt dat u kanker heeft of een hematologische ziekte, kan er veel veranderen in uw leven en dat van uw naasten. Niet alleen lichamelijk,

Nadere informatie

De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen

De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen De beste zorg voor psychische en verslavingsproblemen 3 Parnassia Groep is specialist in geestelijke gezondheid Psychische klachten, een psychische stoornis of ziekte: ze kunnen iedereen treffen en ernstig

Nadere informatie

ContourdeTwern Preventie KrimpenWijzer, informele zorg door vrijwilligersorganisaties en VOG

ContourdeTwern Preventie KrimpenWijzer, informele zorg door vrijwilligersorganisaties en VOG Organisatie Programma Cluster ContourdeTwern Preventie KrimpenWijzer, informele zorg door vrijwilligersorganisaties en VOG Verlening 2016 Vaststelling 2016 Aangevraagd bedrag - Budgetsubsidie: 376.930,-

Nadere informatie

Maak kennis. met GGZ Friesland

Maak kennis. met GGZ Friesland Maak kennis met GGZ Friesland Psychische klachten hebben veel invloed op het dagelijks leven. Elke dag is een uitdaging en het is moeilijk om een normaal leven te leiden, contacten te onder houden, naar

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Business Case depressiepreventie in Zuid- Holland Noord. Nicolette van der Zouwe 29 mei 2012

Business Case depressiepreventie in Zuid- Holland Noord. Nicolette van der Zouwe 29 mei 2012 Business Case depressiepreventie in Zuid- Holland Noord Nicolette van der Zouwe 29 mei 2012 Opzet Business Case depressiepreventie (BC dp) Waarom Hoe Veerkracht initiatieven Hoe nu verder in ZHN? GGD NL,

Nadere informatie

Praten met familie 29-09- 15. Hulpverleners: Last of lust. Last / lastig. Lust. Stichting Labyrint-in Perspectief

Praten met familie 29-09- 15. Hulpverleners: Last of lust. Last / lastig. Lust. Stichting Labyrint-in Perspectief Praten met familie Francisca Goedhart, Stichting Labyrint- in Perspectief Jacklin Goudsblom, GGZ Noor Holland Noord en PIMM trainer. Hulpverleners: Last of lust Last / lastig (hulpverlener = hv) Lust (hulpverlener

Nadere informatie

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Palliatieve zorg Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Oldebroek 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Interculturele Communicatie & Interculturele Competentie

Interculturele Communicatie & Interculturele Competentie Interculturele Communicatie & Interculturele Competentie Kaveh Bouteh Senior trainer en adviseur bij PHAROS Adviseur interculturalisatie en diversiteitmanagement K.bouteh@pharos.nl Doelstelling: Hoe bereiken

Nadere informatie

2.4 Als begrijpen extra aandacht vraagt 10

2.4 Als begrijpen extra aandacht vraagt 10 7 2 Contact Samenvatting In contact met patiënten uit specifieke doelgroepen moet de assistent zich realiseren dat hun groepskenmerken maar een deel van hun persoon zijn. Ook een open houding en interesse

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Lochem 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Dokter, ik heb kanker..

Dokter, ik heb kanker.. Dokter, ik heb kanker.. huisartsen-duodagen noordwest utrecht november 2006 Anette Pet Klinisch psycholoog-psychotherapeut Hoofd Patiëntenzorg Welmet Hudig Theoloog Therapeut Het Helen Dowling Instituut

Nadere informatie

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN &Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN & & VOLWASSENEN Ondersteuning voor mensen met een beperking Heb je een beperking of heeft je zoon of dochter een beperking? Dan is wat ondersteuning soms erg welkom. Ons Tweede

Nadere informatie

Jaarverslag 2011. Mantelzorg Adviesraad Zwolle

Jaarverslag 2011. Mantelzorg Adviesraad Zwolle Jaarverslag 2011 Mantelzorg Adviesraad Zwolle Inhoud 1. Voorwoord 2 2. De Mantelzorg Adviesraad 2 3. PR en communicatie 3 4. Activiteiten 3 5. Advisering 3 6. Deskundigheidsbevordering 3 7. Vertegenwoordiging

Nadere informatie

Aandachtspunten voor het gesprek in de Wmo Voor Wmo-raden

Aandachtspunten voor het gesprek in de Wmo Voor Wmo-raden Aandachtspunten voor het gesprek in de Wmo Voor Wmo-raden 1 Aandachtspunten voor het gesprek in de Wmo Voor Wmo-raden Het gesprek (ook wel keukentafelgesprek genoemd) is een gesprek tussen burger en gemeente.

Nadere informatie

Aandachtspunten en tips voor gesprekken met ouders en kinderen 7

Aandachtspunten en tips voor gesprekken met ouders en kinderen 7 Bijlage 4 Aandachtspunten en tips voor gesprekken met ouders en kinderen 7 Richtlijnen Jeugdhulp / KOPP / richtlijn / pagina 69 Deze bijlage geeft hulpverleners tips en suggesties voor het gesprek met

Nadere informatie

VAN BESCHERMD WONEN NAAR EEN BESCHERMD THUIS IN OOST-VELUWE

VAN BESCHERMD WONEN NAAR EEN BESCHERMD THUIS IN OOST-VELUWE VAN BESCHERMD WONEN NAAR EEN BESCHERMD THUIS IN OOST-VELUWE In het najaar van 2015 heeft de commissie Dannenberg een advies geschreven over beschermd wonen. In hun advies geven ze de gemeenten in Nederland

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Lingewaal 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Seksualiteit en ASS. Presentatie symposium pleegzorg 19 juni 2014. presentatie symposium pleegzorg

Seksualiteit en ASS. Presentatie symposium pleegzorg 19 juni 2014. presentatie symposium pleegzorg Seksualiteit en ASS Presentatie symposium pleegzorg 19 juni 2014 programma Opfrissen van informatie over ASS (heel kort het spectrum toelichten). ASS en seksualiteit belichten. Seksuele en relationele

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten 20 april 2009 Landelijk Platform GGz Postbus 13223 3507 LE Utrecht 1 Inleiding Op 1 januari 2007 trad

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Harderwijk 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Brummen 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik.

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik. De muur Ik heb een muur om me heen. Nou, een muur? Het lijken er wel tien. En niemand is in staat om Over die muur bij mij te komen. Ik laat je niet toe, Want dan zou je zien Hoe kwetsbaar ik ben. Maar

Nadere informatie

Zorg na de diagnose. Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg

Zorg na de diagnose. Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg Zorg na de diagnose Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg Disclosure belangen sprekers Potentiële belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

verslavings VRIJ LEVEN

verslavings VRIJ LEVEN IEDER MENS IS BESTEMD OM VRIJ TE ZIJN verslavings VRIJ LEVEN INFORMATIE VOOR CLIËNTEN GELOOF IN VRIJHEID WELKOM BIJ TERWILLE BEDANKT VOOR JE AANMELDING BIJ TERWILLE. GOED DAT JE DEZE STAP HEBT GEZET. OM

Nadere informatie

Specialistische begeleiding (Vroeg)dove burgers met bijkomende complexe problematiek

Specialistische begeleiding (Vroeg)dove burgers met bijkomende complexe problematiek Specialistische begeleiding (Vroeg)dove burgers met bijkomende complexe problematiek Informatie voor gemeenten Zelf en samen redzaam Als gemeente wilt u de zorg en ondersteuning van uw burgers zo goed

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

Welkom bij RIBW Groep Overijssel

Welkom bij RIBW Groep Overijssel Voorjaar 2015 Ik heb een psychische beperking. RIBW doet wat nodig is voor mij en mijn netwerk: bij wonen, werken en leren. Ze zijn deskundig, positief en praktisch. RIBW GO! Welkom bij RIBW Groep Overijssel

Nadere informatie

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Workshop Mantelzorg Febe Lenie de Pater Consulent Mantelzorg Freelancer Mantelzorgondersteuning November 2014 Doel workshop Bewustwording rol en positie

Nadere informatie

Beleidsaanbevelingen

Beleidsaanbevelingen Beleidsaanbevelingen Naar aanleiding van het praktijkonderzoek Morele thema s waar mantelzorgers mee te maken krijgen bij de zorg voor hun partner met hersenletsel in de thuissituatie Linn Cent 1527992

Nadere informatie

Op zoek naar herstel

Op zoek naar herstel Op zoek naar herstel Herstel en herstelondersteunende zorg voor mensen met moeilijk verstaanbaar gedrag en hun begeleiders Door Jos Dröes Stichting Rehabilitatie 92 Het probleem (?) mijn cliënten zijn

Nadere informatie

Over mensen met psychische of psychiatrische problematiek. Bijeenkomst voor kerken, raden en verenigingen in de gemeente Aalburg 19 november 2009

Over mensen met psychische of psychiatrische problematiek. Bijeenkomst voor kerken, raden en verenigingen in de gemeente Aalburg 19 november 2009 Over mensen met psychische of psychiatrische problematiek Bijeenkomst voor kerken, raden en verenigingen in de gemeente Aalburg 19 november 2009 Programma 19.30 uur Opening 19.35 uur Inleiding door Gertie

Nadere informatie

Post-hbo opleiding autismespecialist

Post-hbo opleiding autismespecialist Post-hbo opleiding autismespecialist mensenkennis De docente is duidelijk, enthousiast en motiverend. Ik heb inzicht gekregen in wat ik in mijn rol als hulpverlener kan doen en waar ik rekening mee moet

Nadere informatie