ZomerRaad. Basiskennis Gemeentefinanciën

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ZomerRaad. Basiskennis Gemeentefinanciën"

Transcriptie

1 ZomerRaad Basiskennis Gemeentefinanciën 22 juli 2014

2 Wat is ProDemos? Landelijk Niet-partijgebonden Zonder winstoogmerk Informeert over de democratische rechtsstaat Stimuleert actieve politieke deelname 2

3 Voorstellen Naam, functie, partij, politieke ervaring? Mijn naam is Ageeth van den Heuvel Trainer bij ProDemos Ervaring: Gemeenteraadslid Amsterdam en Den Haag Wethouder Midden-Delfland

4 Uw rol volgens de Gemeentewet Volksvertegenwoordigend: de raad vertegenwoordigt de gehele bevolking van de gemeente. Kaderstellend: de raad gaat over hoofdlijnen, bepaalt binnen welke kaders het college beleid mag uitvoeren. (begroting, APV, beleidskaders) Controlerend: blijft het college binnen de kaders? De raad is de baas; dualisme sinds

5 Inkomsten van een gemeente Welke inkomsten heeft de gemeente? Gemeentefonds (algemene uitkering; verantwoording besteding aan gemeenteraad niet aan het Rijk) Specifieke uitkeringen (Wet werk en bijstand bijv.) Eigen inkomsten (o.a. belastingen en heffingen) Deelfonds sociaal domein (vanaf 2015) Overige eigen middelen (kaartverkoop museum) Via de circulaires (mei en september) wordt de gemeente geïnformeerd over vooruitzichten en ontwikkelingen van het gemeentefonds. 5

6 Uitgaven van een gemeente Welke uitgaven heeft de gemeente? Categoriale uitgaven (personeel, subsidies, afschrijvings- en rentekosten) Functionele uitgaven (openbare orde en veiligheid, verkeer, onderwijs, cultuur en recreatie, sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening enz.)

7 Wettelijk kader Gemeenten hebben een financiële beheersverordening gebaseerd op de gemeentewet (uitgangspunten financieel beleid en beheer) vastgesteld. Besluit Begroting en Verantwoording provincies en Gemeenten (2004) bevat de regels voor de begroting en de jaarrekening. Naast de gemeenteraad toetst Gedeputeerde Staten ook of de begroting sluitend is. Begroting en jaarrekening moeten worden ingedeeld in een aantal programma s en paragrafen. Ook is het verplicht een meerjarenraming op te stellen. Uiteraard moet de begroting sluitend zijn! 7

8 Plannings- en controlcyclus (Nota Planning en Control) De actoren: De burger (verkiezingen) De raad (budgetrecht, stellen van doelen, hoofdlijnen) Het college (besturen, beheer, uitvoering, verantwoorden) De ambtelijke organisatie (ondersteunt college)

9 Plannings- en controlcyclus (Nota planning en control) De instrumenten (voor de raad) College-akkoord Kadernota of voorjaarsnota Programmabegroting Tussentijdse rapportages Jaarstukken Voor de uitvoering van de programmabegroting wordt een productbegroting/raming gemaakt (bestemd voor College en ambtelijke organisatie)

10 Rollen van de Raad Rollen: kadersteller en controleur Kadersteller: Kadernota (politiek belangrijk moment) Programmabegroting Controleur: Tussentijdse rapportages Jaarstukken

11 De W-vragen en de H-vragen Bij de behandeling van de begroting stelt de Raad de W-vragen: Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Wat mag het kosten? Bij de behandeling van de jaarrekening stelt de Raad de H-vragen: Heeft de gemeente bereikt wat zij wilde? Heeft de gemeente gedaan wat zij wilde doen? Heeft het gekost wat de gemeente dacht?

12 Grondexploitaties De gemeentelijke grondexploitatie bestaat uit een balans van kosten en opbrengsten. Grondbeleid Actief grondbeleid Faciliterend grondbeleid 12

13 De gereedschapskist van een raadslid

14 Het formele gereedschap Formele instrumenten: Motie (uitspraak van de gemeenteraad) Financiële motie (let op de dekking!) Amendement (wijzigen van een besluit) Rekenkamerfunctie Accountant 14

15 Het informele gereedschap Samenwerken met (coalitie)fracties Inschakelen media Mobiliseren samenleving Het gaat om de meerderheid! Andere redenen om motie in te dienen?

16 De stukken Iedere woordvoerder behandelt begroting/jaarrekening op eigen portefeuille (afhankelijk van omvang fractie). Waar zitten de over- en onderschrijdingen en wat is de verklaring van het College? Wat waren de voornaamste toezeggingen van het College bij de betreffende begrotingsbehandeling? Wat zijn de speerpunten van de fractie? Inbreng in begrotingsraad: algemene beschouwing en focus op speerpunten fractie. 16

Financiële verordening ex. art. 212 GW Gemeente Dordrecht

Financiële verordening ex. art. 212 GW Gemeente Dordrecht Financiële verordening ex. art. 212 GW Gemeente Dordrecht Enkele aandachtspunten Auditcommissie Dordrecht 16 november 2010 Rein-Aart van Vugt JaapJan Visser 1 < Hier komt de footer. Pas aan in de masterslide

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015 De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015 Inhoud De ervaring Leert 3 Workshops 4 1. Beperkte tijd, toch kwaliteit 2. Resultaat in de raad 3. Rollen en instrumenten 4. De decentralisatiedossiers

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden Inhoud De ervaring Leert 3 Workshops 4 1. Beperkte tijd, toch kwaliteit 2. Resultaat in de raad 3. Rollen en instrumenten 4. De decentralisatiedossiers 5.

Nadere informatie

Visiedocument Financieel Beleid

Visiedocument Financieel Beleid 1. Financieel beleid Grip Om grip te houden op de gemeentefinanciën voert de gemeente financieel beleid uit. Enerzijds betreft dit wettelijke taken, zoals het opstellen van een begroting en een jaarrekening,

Nadere informatie

Grip op de begroting(scyclus)

Grip op de begroting(scyclus) Grip op de begroting(scyclus) De raad aan het roer Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën Hoe benut ik de Begrotingscyclus maximaal? Reserves en toch lenen? Programma Achtergrond: Dualisering

Nadere informatie

Gemeentefinanciën voor liberale. Prof.dr.Luigi van Leeuwen Zeist, 11 juni 2010

Gemeentefinanciën voor liberale. Prof.dr.Luigi van Leeuwen Zeist, 11 juni 2010 Gemeentefinanciën voor liberale wethouders Prof.dr.Luigi van Leeuwen Zeist, 11 juni 2010 Mag ik mij voorstellen? Luigi van Leeuwen sinds 1963 lid van de grootste partij van Nederland Raadslid Rotterdam

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

Hoe werkt een gemeente?

Hoe werkt een gemeente? Een korte uitleg 2 3 Wat doet een gemeente? De gemeente heeft veel verschillende taken, maar ze doet niet alles zelf. Neem het ophalen van huisvuil of het aanleggen van straten. De gemeente moet er voor

Nadere informatie

Bestuurlijk spoorboekje planning en control 2015

Bestuurlijk spoorboekje planning en control 2015 Bestuurlijk spoorboekje planning en control Gemeente Velsen 17 december 2014 Inleiding In de Wet dualisering gemeentebestuur zijn de posities, functies en bevoegdheden van de Raad en het College formeel

Nadere informatie

Cursus Financiën voor raadsleden

Cursus Financiën voor raadsleden Cursus Financiën voor raadsleden René de Bonte Teamleider Financiën Maandag 22 juni 2015 19:00 21:00 uur Programma Inleiding Planning en control cyclus Evaluatie p&c Kaders gemeentefinanciën Algemene begrippen

Nadere informatie

Nota Planning en Control

Nota Planning en Control Nota Planning en Control Vastgesteld in de raadsvergadering van 18 december 2012 Pagina 1 van 28 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Achtergronden 5 2.1 Theorie 5 2.2 Besturingsfilosofie en -model 5 2.3 Integraal

Nadere informatie

ER KOMT VEEL OP GEMEENTEN AF VERNIEUWINGEN BBV AGENDA AANLEIDING VERNIEUWINGEN. JE presenteert. Aanleiding. Tijdspanne vernieuwingen

ER KOMT VEEL OP GEMEENTEN AF VERNIEUWINGEN BBV AGENDA AANLEIDING VERNIEUWINGEN. JE presenteert. Aanleiding. Tijdspanne vernieuwingen ER KOMT VEEL OP GEMEENTEN AF BBV JE presenteert 1 AGENDA Aanleiding Tijdspanne vernieuwingen De vernieuwingen Resterende vernieuwingen 2 AANLEIDING Rapport Adviescommissie Depla: Kaderstellende en controlerende

Nadere informatie

Introductie gemeenteraad in de financiën. Bob van der Sleen / Jan Sanders Sector Control 27 februari 2014

Introductie gemeenteraad in de financiën. Bob van der Sleen / Jan Sanders Sector Control 27 februari 2014 Introductie gemeenteraad in de financiën Bob van der Sleen / Jan Sanders Sector Control 27 februari 2014 Inhoud Algemeen: Wat is het belang van de begroting en de jaarrekening, wat doet de raad en wat

Nadere informatie

Grip op de begroting. Het financiële roer in handen. Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën

Grip op de begroting. Het financiële roer in handen. Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën Grip op de begroting Het financiële roer in handen Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën Enquête 2014 1164 Deelnemers 742 Raadsleden Hoe staat mijn gemeente er financieel voor? Reserves en toch

Nadere informatie

De stappen van de planning- en controlcyclus

De stappen van de planning- en controlcyclus Start De stappen van de planning- en controlcyclus Deze interactieve pdf laat zien hoe de gemeente Zuidplas de planning- en controlcyclus doorloopt. De visualisatie laat zien uit welke stappen het proces

Nadere informatie

Toelichting Financiële verordening gemeente Albrandswaard 2014. Inleiding.

Toelichting Financiële verordening gemeente Albrandswaard 2014. Inleiding. Toelichting Financiële verordening gemeente Albrandswaard 2014. Inleiding. Voor de indeling van de financiële verordening is de inhoud van artikel 212 Gemeentewet gevolgd. Dit artikel uit de Gemeentewet

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 Raadsstuk Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 1. Inleiding De gemeenteraad stelt kaders vast o.a. in de vorm van gemeentelijke verordeningen. De financiële beheersverordening

Nadere informatie

Gemeenteraad 16 april 2014

Gemeenteraad 16 april 2014 Gemeenteraad 16 april 2014 Inkomsten (primaire begroting 2014) (bedragen x 1 miljoen) Algemene uitkering 119 Inkomensoverdrachten van het Rijk 74 Belastingen en heffingen 53 Overige goederen en diensten

Nadere informatie

Financieel toezicht in Gelderland

Financieel toezicht in Gelderland Financieel toezicht in Gelderland Wat houdt financieel toezicht in? en Hoe staat uw gemeente ervoor? Gemeente Neerijnen 14 mei 2014 Gerrit Scholten - Provincie Gelderland Even voorstellen Gerrit Scholten

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Het pluspakket moet gelezen worden als maatwerk, waardoor ruimte wordt geboden voor de lokale autonomie en het voeren van lokaal beleid.

Het pluspakket moet gelezen worden als maatwerk, waardoor ruimte wordt geboden voor de lokale autonomie en het voeren van lokaal beleid. Aan de leden van de gemeenteraad B.J. Nootenboom Wethouder Uw brief van: 17 april 2013 Ons kenmerk: 395123 Uw kenmerk: 392770 Contactpersoon: S. Krikke Bijlage(n): - Afdeling: BAR-staf Onderwerp: Beantwoording

Nadere informatie

Gemeentefinanciën Workshop

Gemeentefinanciën Workshop Gemeentefinanciën Workshop Raad op zaterdag, 22 november 2014 Renate Reusch, VNG/Financiën en Economie Programma 1. Inkomstenbronnen van gemeenten 2. Financiën van de decentralisatie in het sociaal domein

Nadere informatie

DE RAAD AAN DE KNOPPEN

DE RAAD AAN DE KNOPPEN DE RAAD AAN DE KNOPPEN Het financiële roer in handen Raad op Zaterdag WAT GAAN WE DOEN? - Dik 1 uur: dus beperkte tijd - Doelgroep workshop: geen voorkennis vereist - Algemene wijsheden gemeentefinanciën

Nadere informatie

Financiën, ruimtelijke Ordening & Gemeentelijke Organisatie 2.6 Voor de Lelystedeling

Financiën, ruimtelijke Ordening & Gemeentelijke Organisatie 2.6 Voor de Lelystedeling Voorstel aan de raad Nummer: B11-20215 Portefeuille: Programma: Programmaonderdeel: Financiën, ruimtelijke Ordening & Gemeentelijke Organisatie 2.6 Voor de Lelystedeling 2.6.3 Financiën Steller: R. van

Nadere informatie

Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen

Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen Artikel 1 Definities Voor de gehanteerde begrippen in de verordening gelden de definities uit de Gemeentewet, de Wet Fido, het besluit

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Jaarrekening 2013 Gemeente Bunnik Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Agenda Controle van de jaarrekening De voorschriften voor de jaarrekening Jaarrekeningcontrole 2013 Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen.

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen. RAADSVOORSTEL Agendapunt Raad 27 oktober 2016 Afdeling Middelen Voorstel nummer 2016.00077 Datum 27 september 2016 Onderwerp Tweede bestuursrapportage 2016 Programma Alle begrotingsprogramma's Inlichtingen

Nadere informatie

Visiedocument Planning & Control. Gemeente Coevorden

Visiedocument Planning & Control. Gemeente Coevorden Visiedocument Planning & Control Gemeente Coevorden Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding... 3 1.1 Aanleiding... 3 1.2 Leeswijzer... 3 Hoofdstuk 2. Het belang van Planning & Control... 4 2.1 Wat is Planning

Nadere informatie

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming

HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming HOE WERKT DE GEMEENTE? Het beïnvloeden van beleid en besluitvorming Beleidsvorming in de gemeente volgt redelijk vaste stappen. In dit document leest u welke stappen dat zijn. Daardoor kunt u op tijd bij

Nadere informatie

PROGRAMMA VERNIEUWING P&C CYCLUS 8 FEBRUARI 2012

PROGRAMMA VERNIEUWING P&C CYCLUS 8 FEBRUARI 2012 PROGRAMMA VERNIEUWING P&C CYCLUS 8 FEBRUARI 2012 Korte intro (wethouder Kolff) Wat is de huidige situatie en wat is wettelijk verplicht (hoofd financiën) Presentatie van vernieuwingen uit den lande: *

Nadere informatie

2015-415. Nieuwegein. Gemeenteraad. Raadsvoorstel Afdeling Financiën. 1 Onderwerp. Programmabegroting 2016. 2 Gevraagd besluit

2015-415. Nieuwegein. Gemeenteraad. Raadsvoorstel Afdeling Financiën. 1 Onderwerp. Programmabegroting 2016. 2 Gevraagd besluit Nieuwegein m S\ Gemeenteraad Onderwerp Programmabegroting 2016 Datum 25 september 2015 Raadsvoorstel Afdeling Financiën Portefeuillehouder mr. J.A.N. Gadella 2015-415 1 Onderwerp Programmabegroting 2016

Nadere informatie

De aftrap. Kaderbrief en gemeentebegroting 3 maart 2009

De aftrap. Kaderbrief en gemeentebegroting 3 maart 2009 De aftrap Kaderbrief en gemeentebegroting 3 maart 2009 Programma 1) Opening: aanleiding en doel van de bijeenkomst 2) Toelichting op de rekenkamerbrief door de RKT 3) Planning & controlcyclus 4) Kaderstelling

Nadere informatie

Nota Planning & Control Gemeente Westergo (versie d.d )

Nota Planning & Control Gemeente Westergo (versie d.d ) Nota Planning & Control Gemeente Westergo (versie d.d. 20-08-2015) Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Achtergronden... 4 2.1. THEORIE... 4 2.2. INTEGRAAL MANAGEMENT... 4 2.3. CULTUUR... 4 3. Planning &

Nadere informatie

Raadsvoorstel: Nummer: Onderwerp: Nota Grondbeleid Gorinchem

Raadsvoorstel: Nummer: Onderwerp: Nota Grondbeleid Gorinchem Raadsvoorstel: Nummer: 2011-655 Onderwerp: Nota Grondbeleid Gorinchem 2011-2014 Datum: 2 mei 2011 Portefeuillehouder: B.J.P. van der Torren Raadsbijeenkomst: 31 mei 2011 Raadsvergadering: 16 juni 2011

Nadere informatie

15 trainingen voor raadsleden

15 trainingen voor raadsleden SEGMENT Waar praktijk en theorie samenkomen 15 trainingen voor raadsleden Het vak gemeenteraadslid Gemeenteraadslid zijn is niet eenvoudig. Het kost veel tijd en er komt veel op u af. Nog nooit hebben

Nadere informatie

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010:

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010: Planning en controlcyclus 2010 Samenvatting In dit voorstel is de planning opgenomen van de planning- en controlproducten 2010: de jaarrekening 2009, de voorjaarsnota 2010, de kadernota 2011, de programmabegroting

Nadere informatie

Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan

Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan Oostzaan, 7 december 2010 Versie 1.2 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Bestaand beleid Planning & Control 4 3. (Nieuwe) bestuurlijke doelstellingen en randvoorwaarden.6

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen Financiële verordening gemeente Achtkarspelen De raad van de gemeente Achtkarspelen; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van @; gelet op artikel 212 van de gemeentewet en

Nadere informatie

Het raadslid. Taken raadslid

Het raadslid. Taken raadslid Het raadslid Nederland kent op 1 januari 2008 443 gemeenten die allen bestuurd worden door de gemeenteraad als algemeen bestuur en een college van burgemeester en wethouders als dagelijks bestuur. Gemeenten

Nadere informatie

De rol van de Raad. Elsbeth van Straaten Jan Frankevijle Griffiers

De rol van de Raad. Elsbeth van Straaten Jan Frankevijle Griffiers De rol van de Raad Elsbeth van Straaten Jan Frankevijle Griffiers Bestuurlijke verhoudingen (griffier) Raadsgriffier Bestuurlijke verhoudingen (griffier) griffier - sinds 2002 (invoering dualisme) een

Nadere informatie

KADERNOTA PROGRAMMABEGROTING 2004

KADERNOTA PROGRAMMABEGROTING 2004 KADERNOTA PROGRAMMABEGROTING 2004 INLEIDING Reeds geruime tijd bent u in het bezit van de Handreiking duale begroting, uitgegeven door Vernieuwingsimpuls dualisme en lokale democratie. Helder en duidelijk

Nadere informatie

Planning & Control cyclus 'Spoorboekje' Opsteller Afdeling Middelen I Datum 7 januari 2015 I

Planning & Control cyclus 'Spoorboekje' Opsteller Afdeling Middelen I Datum 7 januari 2015 I & Control cyclus 2015 'Spoorboekje' Opsteller Afdeling Middelen I Datum 7 januari 2015 I Inhoudsopgave 1. Inleiding................................... 2 2. Ontwikkelingen & Controlcyclus...... 2 3. Overzicht

Nadere informatie

Planning & Control cyclus gemeente Beemster

Planning & Control cyclus gemeente Beemster Planning & Control cyclus gemeente Beemster Datum: 12 november 2013 1. Inleiding Voor u ligt de Planning en Control (P&C) cyclus van de gemeente Beemster. Het is een uitwerking op het gebied van P&C van

Nadere informatie

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 2 december 2014;

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 2 december 2014; Gemeenteraad Onderwerp: Volgnummer 2014-83 Actualisatie verordeningen 212, 213, en 213a Dienst/afdeling GFC De raad van de gemeente Oss; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 2 december

Nadere informatie

Bestuurlijke P&C-kalender 2014

Bestuurlijke P&C-kalender 2014 Bestuurlijke P&C-kalender 2014 Inleiding Voor u ligt de P&C-kalender voor de bestuurlijke Planning en Control cyclus 2014. In deze kalender is van elk document binnen deze cyclus de planning opgenomen

Nadere informatie

Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 discussiememo p&c cyclus

Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 discussiememo p&c cyclus Postregistratienummer: 2009i01003 Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 Onderwerp: discussiememo p&c cyclus Naam auteur: Yvonne van Halem Memo Postregistratienummer: 2009i00628

Nadere informatie

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013 Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem Jaarverslag en jaarrekening 2013 Algemeen: P&C cyclus Algemeen: verantwoording Terugkijken Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat heeft het gekost?

Nadere informatie

Intergemeentelijke samenwerking:wat heeft de raad te zeggen?

Intergemeentelijke samenwerking:wat heeft de raad te zeggen? Intergemeentelijke samenwerking:wat heeft de raad te zeggen? 22 november 2014 Rob de Greef Norbert de Blaay Even voorstellen Rob de Greef Partner KokxDeVoogd; Docent Vrije Universiteit Jurist en specialist

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap Dobbeplas; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 13 oktober 2014; Gelet op het bepaalde in de artikelen

Nadere informatie

RKC Medemblik Opmeer

RKC Medemblik Opmeer Notitie Opzet kort onderzoek Rekenkamerbrief: Reserves, voorzieningen en begrotingsramingen 25 mei 2016 Rekenkamercommissie Medemblik - Opmeer 1 Inhoudsopgave 1 Aanleiding onderzoek 3 2 Doelstelling en

Nadere informatie

Stappenplan om agressie tegen bestuurders aan te pakken

Stappenplan om agressie tegen bestuurders aan te pakken pagina 1 van 5 Nieuwsbrief voor raadsleden Nummer 11, oktober 2011 Stappenplan om agressie tegen bestuurders aan te pakken Bestuurders worden steeds vaker geconfronteerd met agressie en geweld. Van alle

Nadere informatie

Voorstel voor het totstandkomen van de kadernota. Financiële planning

Voorstel voor het totstandkomen van de kadernota. Financiële planning VR2004/011 Vastgesteld 6 april 2004 Voorstel voor het totstandkomen van de kadernota Financiële planning Burgemeester en Wethouders van Schiedam 20 januari 2004 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Opbouw

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel

Initiatiefvoorstel Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel Initiatiefvoorstel Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 9 juli 2014 / 91/2014 Onderwerp Thema- en programma-indeling Stadsbegroting 2015 en de herinrichting van de Planning & Controlcyclus Programma

Nadere informatie

Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo

Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Hengelo. Nr. 70808 2 december 2014 Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo De raad van de gemeente Hengelo; gelezen het voorstel

Nadere informatie

Raadsvoorstel 46. Gemeenteraad. Vergadering 2 juni Onderwerp

Raadsvoorstel 46. Gemeenteraad. Vergadering 2 juni Onderwerp Vergadering 2 juni 2016 Gemeenteraad Onderwerp Dienst / afdeling : initiatief voorstel aanpassing facilitering raadsleden/wijziging Verordening ambtelijke bijstand en fractie ondersteuning 2003 : dr. M.

Nadere informatie

Te besluiten om: 1. De Financiële verordening 2012 vast te stellen

Te besluiten om: 1. De Financiële verordening 2012 vast te stellen Raadsvoorstel GEMEENTERAAD Voorstel 26 oktober 2011 Agendanummer : M.F. Vermaat Datum Financiën en Control raadsvergadering : 15-12-2011 Planning en Control Registratienummer : Onderwerp: Financiële verordening

Nadere informatie

Grip op Decentralisaties. Neerijnen 28 oktober 2014

Grip op Decentralisaties. Neerijnen 28 oktober 2014 Grip op Decentralisaties Neerijnen 28 oktober 2014 Even voorstellen Mirjam Kersbergen Programma manager Sociaal Domein adviseur, gespreksleider bij OTD / VNG Oud raadslid Leidschendam-Voorburg Decentralisaties

Nadere informatie

Onderwerp Beantwoording raadsvragen (CDA fractie) 19 december over preventief financieel toezicht - Besluitvormend

Onderwerp Beantwoording raadsvragen (CDA fractie) 19 december over preventief financieel toezicht - Besluitvormend BESLUIT OPSCHRIFT Vergadering van 13 januari 2015 Besluit nummer: 2015_BW_00020 Onderwerp Beantwoording raadsvragen (CDA fractie) 19 december over preventief financieel toezicht - Besluitvormend Beknopte

Nadere informatie

Raadsvoorstel 2003/406

Raadsvoorstel 2003/406 Raadsvoorstel 2003/406 Onderwerp Vaststellen verordeningen inzake financiële functie gemeente Commissie Algemene Bestuurszaken Datum 10 november 2003 Raadsvergadering 11 december 2003 Samenvatting In de

Nadere informatie

Regionaal samenwerken

Regionaal samenwerken Regionaal samenwerken Juridische aandachtspunten 16 april 2014 Rob de Greef Verbonden partijen Een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel

Nadere informatie

Notitie verbetering begrotingsproces 2013

Notitie verbetering begrotingsproces 2013 RIS.5965 Notitie verbetering begrotingsproces 2013 Datum: dinsdag 22 januari 2013 1 Aanleiding: Bij de kadernota 2012 en de begroting 2013 zijn, in navolging van de verbeterstappen van voorgaand jaar,

Nadere informatie

Financiële verhouding Rijk en gemeenten

Financiële verhouding Rijk en gemeenten Financiële verhouding Rijk en gemeenten Freek Verbakel; gemeente Amersfoort VNG Expertisecentrum Gemeentefinanciën Mei 2014 Inleiding Financiële verhouding Rijk en gemeenten Inkomstenbronnen van gemeenten

Nadere informatie

Ruimte voor beeld 21,6 x 8,7 cm. Decentralisaties sociaal domein; Betrokken en actieve raadsleden

Ruimte voor beeld 21,6 x 8,7 cm. Decentralisaties sociaal domein; Betrokken en actieve raadsleden Ruimte voor beeld 21,6 x 8,7 cm Decentralisaties sociaal domein; Betrokken en actieve raadsleden Kennismaking Josee Gehrke Griffier gemeente De Wolden (Dr.) Lid bestuur VNG drs. pedagogiek Fransje Backerra

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. raadsvergadering: 12 mei 2004. onderwerp: aanpassing verordening ex art 212 Gw aan P&C kalender. bijlage: ontwerpbesluit

RAADSVOORSTEL. raadsvergadering: 12 mei 2004. onderwerp: aanpassing verordening ex art 212 Gw aan P&C kalender. bijlage: ontwerpbesluit RAADSVOORSTEL raadsvergadering: 12 mei 2004 onderwerp: aanpassing verordening ex art 212 Gw aan P&C kalender bijlage: ontwerpbesluit datum: 26 april 2004 gemeenteblad I nr.: 37 agenda nr.: 8 Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

Bijlage 4. WORDT WAS Verschillen. Financiële verordening Gemeente Ridderkerk 2014 Ridderkerk 2012. Financiële verordening

Bijlage 4. WORDT WAS Verschillen. Financiële verordening Gemeente Ridderkerk 2014 Ridderkerk 2012. Financiële verordening Hoofdstuk 1 inleidende bepalingen Artikel 1. Definities art. 1 Niet meer opgenomen: - afdeling - Administratieve organisatie - Financieel beheer Deze definities hebben betrekking op de GR-BAR en zijn daarom

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING SAMENWERKINGSORGAAN HOLLAND RIJNLAND 2014

FINANCIËLE VERORDENING SAMENWERKINGSORGAAN HOLLAND RIJNLAND 2014 FINANCIËLE VERORDENING SAMENWERKINGSORGAAN HOLLAND RIJNLAND 2014 (DE VERORDENING EX ARTIKEL 212 VAN DE GEMEENTEWET) Wettechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie Officiële naam

Nadere informatie

Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad. Gemeente Albrandswaard 7 april 2014 Erik Wijnstok

Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad. Gemeente Albrandswaard 7 april 2014 Erik Wijnstok Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad Gemeente Albrandswaard 7 april 2014 Erik Wijnstok Agenda Rollen in de gemeente Kadersstellen Financiële verordening 212 Begroting en paragrafen

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015

De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015 De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015 Inhoud De ervaring Leert! 3 Workshops 4 1. Krachtenveld Provincie 2. Simulatie Statenvergadering 3. Rollen en instrumenten 4. Integriteit

Nadere informatie

Vastgestelde verordening - Financiële verordening gemeente Zoeterwoude

Vastgestelde verordening - Financiële verordening gemeente Zoeterwoude GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van de gemeente Zoeterwoude Publicatiedatum: 10-06-2015 Nummer gemeenteblad: 0554 Vastgestelde verordening - Financiële verordening gemeente Zoeterwoude Burgemeester en wethouders

Nadere informatie

Programmasturing en Programmabegroting 2015-2018

Programmasturing en Programmabegroting 2015-2018 Programmasturing en Programmabegroting 2015-2018 Politieke markt 10 Juni Mark Oude Bennink, Ruud Molenkamp & Gijs Tiebot 1 Inhoud presentatie 1. Programmasturing? rol van de raad terugblik programmasturing

Nadere informatie

LANGE TERMIJNAGENDA RAAD 2014 (inclusief moties en toezeggingen)

LANGE TERMIJNAGENDA RAAD 2014 (inclusief moties en toezeggingen) 1 LANGE TERMIJNAGENDA RAAD 2014 (inclusief moties en toezeggingen) Legenda: PM- onderwerpen: Termijnen te bepalen in agendacommissie Cursief:, raadsbijeenkomsten c.q. overleggen Beleid: Afdeling Beleid

Nadere informatie

gelet op artikel 212 van de Gemeentewet en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten;

gelet op artikel 212 van de Gemeentewet en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten; Financiële Beheersverordening gemeente Dantumadeel (ook bekend als verordening artikel 212 Gemeentewet (GW)) De raad van de gemeente Dantumadeel besluit; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet en het

Nadere informatie

Spoorboekje planning & control cyclus 2017

Spoorboekje planning & control cyclus 2017 Spoorboekje planning & control cyclus 2017 Opsteller Afdeling Middelen Datum Oktober 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Jaarstukken 2016... 6 3. Verantwoordingsdag 2017... 8 4. Eerste bestuursrapportage

Nadere informatie

ECFE/U Lbr. 16/070

ECFE/U Lbr. 16/070 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Modelverordening ex artikel 212 Gemeentewet uw kenmerk ons kenmerk ECFE/U201601248 Lbr. 16/070 bijlage(n)

Nadere informatie

Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo

Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo Hoofdstuk I Artikel 1 Hoofdstuk II Artikel 2 Artikel 3 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Hoofdstuk III Artikel 8 Artikel

Nadere informatie

Inhoudsopgave werkplan budgetcyclus

Inhoudsopgave werkplan budgetcyclus Inhoudsopgave werkplan budgetcyclus 2007-2009 1. Inleiding 2. Leeswijzer 3. Aanleiding werkplan 4. Vaststellingsprocedure werkplan 5. Documenten budgetcyclus 5.1 Kadernota 5.2 Programmabegroting (Pb) 5.3

Nadere informatie

Voortgangslijst van toezeggingen aan de commissie ELE /PS stand van zaken na de vergadering van 22 januari 2007.

Voortgangslijst van toezeggingen aan de commissie ELE /PS stand van zaken na de vergadering van 22 januari 2007. Voortgangslijst van toezeggingen aan de commissie ELE /PS stand van zaken na de vergadering van 22 januari 2007. Onderwerp Verzoek dd Verzoek / toezegging Stand van zaken Planning Portefeuillehouder Opmerkingen

Nadere informatie

Voor wat deze agenda betreft komen geen agendapunten voor het spreekrecht in aanmerking.

Voor wat deze agenda betreft komen geen agendapunten voor het spreekrecht in aanmerking. Vergadering Besluitvormende raadsbijeenkomst 26-01-2017 Plaats: Raadzaal Tijd: 20:00-22:35 Voorzitter: dhr. E.R. Jaensch Griffier: dhr. F. Kromhout 1 Opening en mededelingen omtrent de vergadering. 2 Inspraak

Nadere informatie

Toelichting op de artikelen

Toelichting op de artikelen Toelichting op de artikelen Artikel 1. Definities Voor de gehanteerde begrippen in de verordening gelden de definities uit de Gemeentewet, de Wet Fido, het Besluit begroting en verantwoording Provincies

Nadere informatie

Bijlage 2. Financiële verordening gemeente Asten (inclusief nota vaste activa 2010 en nota reserves en voorzieningen 2010)

Bijlage 2. Financiële verordening gemeente Asten (inclusief nota vaste activa 2010 en nota reserves en voorzieningen 2010) Bijlage 2 Financiële verordening gemeente Asten 2010 (inclusief nota vaste activa 2010 en nota reserves en voorzieningen 2010) 2 TITEL 1 BEGROTING EN VERANTWOORDING Artikel 1 Begroting 1. De raad stelt

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Financieel toezicht door de provincie

Financieel toezicht door de provincie Financieel toezicht door de provincie Waarom een brochure over toezicht op gemeentefinanciën? Op 7 maart 2002 is de Wet Dualisering Gemeente - bestuur inwerking getreden. Deze wet versterkt uw kaderstellende

Nadere informatie

De gemeentewet bepaalt in artikel 212 dat iedere gemeente een Financiële Verordening dient te hebben.

De gemeentewet bepaalt in artikel 212 dat iedere gemeente een Financiële Verordening dient te hebben. Raadsvoorstel Agendanummer: Datum raadsvergadering: Onderwerp: Financiële verordening 2017 Gevraagde Beslissing: Te besluiten om: 1. De financiële verordening 2017 vast te stellen. Aan de gemeenteraad

Nadere informatie

Samenvattend verslag van de openbare voorbespreking van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede

Samenvattend verslag van de openbare voorbespreking van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede VERSLAG VOORBESPREKING Jaarrekening en Jaarverslag 2013, daarna uitgebreide presentatie m.b.t. uitleg voor nieuwe raadsleden over Financiën 27 mei 2014 Samenvattend verslag van de openbare voorbespreking

Nadere informatie

Gemeente Governance De jaarrekening Driedimensionaal bekeken

Gemeente Governance De jaarrekening Driedimensionaal bekeken Gemeente Governance De jaarrekening Driedimensionaal bekeken Inhoud Voorwoord 5 1. Het duale bestel 6 1.1 Wat is het en wat kunt u ermee? (kaderstellende rol) 7 1.2 Rollen bij de gemeente 8 1.3 Waarop

Nadere informatie

Lesmateriaal voor het (V)MBO

Lesmateriaal voor het (V)MBO Lesmateriaal voor het (V)MBO Binnenkort nemen uw leerlingen deel aan een Jongerengemeenteraad. Het project Jongerengemeenteraad laat jongeren in de leeftijd van 14 19 jaar zien hoe beleid tot stand komt

Nadere informatie

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen voorstel aan de raad Opgesteld door Bestuurs-en Concernstaf Tekir, I. (Ilhan) Kenmerk 16.505510 Vergadering Gemeenteraad Vergaderdatum 22 september 2016 Jaargang en nummer 2016 76 Geheim Nee 2-e technische

Nadere informatie

(Proces)voorstel aanpak opstellen Nota Risicomanagement

(Proces)voorstel aanpak opstellen Nota Risicomanagement (Proces)voorstel aanpak opstellen Nota Risicomanagement Aanleiding Het college heeft de opdracht een Nota Risicomanagement op te stellen. Hiertoe heeft de raad besloten bij de rapportage Financiële Strategie.

Nadere informatie

Programma 10. Financiën

Programma 10. Financiën Programma 10 Financiën Aandeel programma 10 in totale begroting 1% Financiën Overige programma's 99% Programma 10 Financiën Inleiding Ons college hanteert als uitgangspunt bij haar financiële beleid dat

Nadere informatie

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hoe financieel gezond is uw gemeente? Hoe financieel gezond is uw gemeente? drs. R.M.J.(Rein-Aart) van Vugt RA A.(Arie)Elsenaar RE RA 1 Hoe financieel gezond is uw gemeente? In dit artikel geven de auteurs op hoofdlijnen aan welke indicatoren

Nadere informatie

Financiële Verordening Utrechtse Heuvelrug 2017

Financiële Verordening Utrechtse Heuvelrug 2017 Behoort bij raadsvoorstel 2017-376 De raad van de gemeente Utrechtse Heuvelrug; Gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, BESLUIT Over te gaan tot vaststelling van de volgende verordening: Hoofdstuk 1 Artikel

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Financiële verordening 2017

Financiële verordening 2017 B16-028568 Financiële verordening 2017 De raad van de gemeente Bergen op Zoom; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 18 december 2016; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet;

Nadere informatie

Functieprofiel Raadslid PACT Aalsmeer

Functieprofiel Raadslid PACT Aalsmeer Bestuur PACT Aalsmeer E-mail: info@pactaalsmeer.nl Internet: www.pactaalsmeer.nl Functieprofiel Raadslid PACT Aalsmeer De fractie van PACT Aalsmeer kent: fractiemedewerkers: leden met politieke affiniteit

Nadere informatie

Gevraagde beslissing college: 1. Instemmen met de 3e wijziging Programmabegroting (Najaarswijziging).

Gevraagde beslissing college: 1. Instemmen met de 3e wijziging Programmabegroting (Najaarswijziging). G E M E E N T E Brielle Aan burgemeester en wethouders ingekomen: reg.nr.:,\ >).(OO'/IÖ atum: 11 november 2013 Sector/stafafdeling: BZM/Middelen Portefeuillehouder: Wethouder Verbeek Ontworpen door: E.

Nadere informatie

HJAM Hendriks en FWT Jetten. Telefoonnummer: Managementrapportage Begrotingswijzigingen

HJAM Hendriks en FWT Jetten. Telefoonnummer: Managementrapportage Begrotingswijzigingen Raadsvergadering 13 december 2016 Volgnummer 116-2016 Onderwerp Programmanummer Alle programma's Registratienummer 2016-36907 Collegevergadering 15-11-2016 Portefeuillehouder Organisatieonderdeel Wethouder

Nadere informatie

Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth

Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth De taak van de raad onder het dualisme Kaders stellen (WMO, Jeugdwet, handhaving) Budgetteren (begroting) Lokale wetgeving

Nadere informatie

T.J. Kolsteren raad maart 2012

T.J. Kolsteren raad maart 2012 Agendapunt commissie: 12 steller telefoonnummer email T.J. Kolsteren 040-2083563 tko@valkenswaard.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering onderwerp 11raad00747 29 maart 2012 Financiële beheersverordening

Nadere informatie

Grondbedrijf. Introductie voor nieuwe raadsleden

Grondbedrijf. Introductie voor nieuwe raadsleden Grondbedrijf Introductie voor nieuwe raadsleden Grondbedrijf Yvonne Verkleij Paul van Die Rik Tuitert Planning & control Juridica (privaatrecht) Planeconomie Agenda Taken Beleid Financiële instrumenten

Nadere informatie

Raadsvoorstel

Raadsvoorstel gemeente Haarlemmermeer Raadsvoorstel 200816626 Onderwerp Spoorboekje Planning- en Controlcyclus 2008 Portefeuillehouder J.J.Nobel Steiler Sander Heesen Collegevergadering 4 maart 2008 Raadsvergadering

Nadere informatie