Agressie & geweld. 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie 2.3 Handhaving

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Agressie & geweld. 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie 2.3 Handhaving"

Transcriptie

1 Interne Instructie Agressie & geweld INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie 2.3 Handhaving 3. ACHTERGRONDINFORMATIE 4.1 Algemeen 4.2 Bedrijfstakken 4.3 Maatregelen Bijlage I Inspectiemodule Bijlage 2 Model kennisgeving, ws, eis, tenlastelegging Standaard presentatie N:\Expertisecentrum\Vakgroep Arbeid en Organisatie\Algemene informatie\algemene Vakgroeppresentatie(s) Vastgesteld: 1 februari 2005 Versie: geldig tot: 2 jaar na datum vaststelling 1

2 1. INLEIDING Op grond van artikel 4, tweede lid, Arbowet 1998, dient de werkgever binnen het algemene arbeidsomstandighedenbeleid een beleid te voeren dat gericht is op het beschermen van werknemers tegen agressie & geweld en tegen de nadelige gevolgen daarvan. Het begrip Pesten zoals verwoord in de SER adviesaanvrage Arbowet en in de discussies in het Europese parlement alsmede het in de literatuur vaak gebruikte (Engelse) term mobbing zal na de wetswijziging mogelijk ook onder het begrip psychosociale arbeidsbelasting (PSA) gaan vallen. In de arboregelgeving worden geen nadere regels gegeven ter concretisering van dit beleid. Deze interne instructie geeft daarom aanwijzingen hoe een inspecteur met deze problematiek in handhavende zin moet omgaan. 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag Voor de aanpak van overtredingen op het terrein van agressie en geweld, zijn de volgende artikelen en beleidsregels van belang: Arbeidsomstandighedenwet 1998 artikel 4, lid 2 aspecten van arbobeleid; beleid voeren tegen agressie en geweld artikel 5, lid 1 inventarisatie en evaluatie van risico s; opmaken RI&E artikel 5, lid 3 inventarisatie en evaluatie van risico s; opmaken PvA Arbeidsomstandighedenbesluit artikel 3.2 algemene vereisten arbeidsplaatsen Arbeidsomstandighedenbesluit specifieke regels voor benzinestations artikel 3.39 veiligheidseisen benzinestations artikel 3.40 aanvullende veiligheidseisen benzinestations Beleidsregels Arbowetgeving beleidsregel 3.40 kogelwerend glas in benzinestations 2.2 Inspectie In de projectplannen zal een inspectiemodule worden opgenomen, deze inspectiemodule is opgebouwd uit handhavingonderwerpen en een aantal monitorvragen. A.h.v. hieruit verkregen (naleving) informatie is het mogelijk om over alle bedrijfstakken en projecten heen beleidsrelevante informatie statistisch te onderbouwen. Tijdens een inspectie (actief of reactief) gericht op agressie & geweld moet de inspecteur nagaan: of incidenten voorkomen of zijn voorgekomen ter indicatie van eventuele aanwezige problematiek, o.a. door: werknemers en werkgever te bevragen, de lijst van arbeidsongevallen te controleren op voorvallen die verband zouden kunnen houden met agressie en/of geweld. of er waar nodig doeltreffende maatregelen zijn of worden getroffen, door: dit op de daarvoor in aanmerking komende werkplekken en bij betrokkenen na te gaan, in de RI&E en het plan van aanpak (PvA) na te gaan of er nog maatregelen getroffen moeten worden (van groot belang bijvoorbeeld na incidenten) 2

3 of er beleid gevoerd wordt op het gebied van agressie & geweld, door: na te gaan of er een meldingsprocedure is en of dergelijke meldingen worden geregistreerd, na te gaan of in de RI&E en het PvA aandacht wordt besteed aan het onderwerp, en indien dit het geval is, deze documenten te controleren op technische en (structurele) organisatorische maatregelen en voorzieningen. 2.3 Handhaving Indien op grond van de inspectiemodule (bijlage 1) de inspecteur van oordeel is dat er geen of onvoldoende aandacht wordt besteed aan de bescherming van werknemers/sters tegen (de gevolgen van) Agressie & geweld, dan wordt handhavend opgetreden. Feitnummer W beleid agressie en geweld Het bedrijf heeft geen of onvoldoende beleid op het terrein van agressie en geweld, dan wordt een eis gesteld op basis van artikel 27 Arbo-wet, ter naleving van artikel 4, lid 2, Arbo-wet. In de eis wordt aangegeven waarom dit beleid onvolledig is of ontbreekt, tevens wordt aangegeven wanneer het beleid in de betreffende situatie volgens de AI voldoende is. Feitnummer B veilige en ordelijke inrichting arbeidsplaats Indien materiele voorzieningen, zoals o.a. genoemd in 4.3, naar het oordeel van de inspecteur de werkplek veiliger maken kan een eis gesteld worden op basis van artikel 27 Arbo-wet, ter naleving van artikel 16 Arbowet juncto artikel 3.2 lid 1 van het Arbobesluit. In de eis moet expliciet worden aangegeven wat er aan de arbeidsplaats niet goed is en wat er voor maatregel gevraagd wordt. Feitnummer W onvolledige ri&e Het bedrijf heeft het onderwerp agressie en geweld niet of onvolledig in de RI&E opgenomen, dan wordt een eis gesteld op basis van artikel 27, ter naleving van artikel 5, lid 1, Arbo-wet. In de eis moet aangegeven worden waarom deze RI&E onvolledig is en wanneer de RI&E volgens de AI wel volledig is. In bijlage 2 zijn voorbeelden opgenomen met te hanteren teksten voor het stellen van een eis en voor een boete tenlastelegging. Het A&G beleid is voldoende als er: voorlichting en onderricht wordt gegeven m.b.t. tot dit onderwerp, protocollen aanwezig zijn voor werkzaamheden met risico op agressie en geweld, meldingsprocedures aanwezig zijn ten behoeve van gebeurtenissen die gepaard gaan met agressie en/of geweld, incidenten met agressie en/of geweld bijvoorbeeld tijdens werkoverleg worden besproken, procedures aanwezig zijn voor opvang en begeleiding in geval werknemers geconfronteerd zijn met agressie en/of geweld, waar mogelijk en nodig materiële, bouwkundige en/of organisatorische maatregelen zijn genomen, eventuele risico s op agressie en/of geweld in de RI&E zijn opgenomen en daaruit voortvloeiende concrete maatregelen in het PvA vermeld worden, zo nodig onder vermelding van de termijnen waarbinnen voorgenomen maatregelen gerealiseerd zullen zijn. 3

4 4. ACHTERGRONDINFORMATIE 4.1 Algemeen Onder arbeid gerelateerde agressie en geweld worden voorvallen verstaan waarbij een werknemer psychisch of fysiek wordt lastig gevallen, bedreigd of aangevallen onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met het verrichten van arbeid. Het is bij deze gevallen van agressie en geweld dat de Arbeidsinspectie een taak heeft. Wanneer sprake is van criminaliteit dan hebben politie en justitie het voortouw. Bedrijven en instellingen kunnen met verschillende vormen van agressie en geweld te maken krijgen. Soms wordt agressief of gewelddadig gedrag op een min of meer doelbewuste en planmatige manier gebruikt om een bepaald doel te realiseren. In dit geval is sprake van agressie en geweld met een crimineel doel in situaties waar met geld of andere waardevolle goederen gewerkt wordt. Voorbeelden hiervan zijn roofovervallen en berovingen. Agressieve en bedreigende incidenten tijdens werksituaties kunnen ook veroorzaakt worden door conflicterende belangen, verwachtingen en waarnemingen van de werknemer en de organisatie aan de ene kant en de klant aan de andere kant. In het bijzonder komt agressie en geweld voor bij dienstverlenende werkzaamheden waar sprake is van een direct contact tussen werknemer en klant, in situaties waarin tussen werknemer en klant sprake is van ongelijke machtsverhouding, een klantonvriendelijke behandeling door de werknemer en in situaties waarin sprake is van dwang zoals bij een aanhouding of arrestatie. Klanten zijn bijvoorbeeld: bewoners, patiënten, ouders van, leerlingen, reizigers, verslaafden, hulpvragers, etc. etc.. Ook kunnen bedrijven en instellingen en hun individuele werknemers geconfronteerd worden met agressie en geweld dat in eerste instantie niet gemotiveerd wordt door materieel gewin of concrete conflicten of belangentegenstellingen. De organisatie of werknemer heeft hier vooral de rol van bliksemafleider, waarop anderen hun ongenoegen op afreageren. Een voorbeeld hiervan is pesten ook wel aangeduid als mobbing. Agressie en geweld kan ook specifiek voorkomen tijdens het verrichten van werkzaamheden op afwijkende tijdstippen (zoals in de vroege ochtenduren en het weekend) en bij werkzaamheden verricht door specifieke groepen (bijvoorbeeld jeugdigen en vrouwen). Agressie en geweld hebben verschillende effecten op werknemers. Deze effecten kunnen naar aard onderscheiden worden in fysieke-, materiële-, psychische en organisatorische effecten. Voorbeelden daarvan zijn: lichamelijk gewond raken, beschadiging van goederen, verstoring van dagelijkse werkzaamheden, vermindering van motivatie om het(zelfde) werk te blijven doen, aanwezigheid en verhoging van werkstress en posttraumatische stress stoornissen. Ook toename van ziekteverzuim en als gevolg daarvan premieverhoging voor het bedrijf of instelling, toename van personeelsverloop en problemen bij het werven van nieuw personeel zijn voorbeelden van dergelijke effecten. 4.2 Bedrijfstakken Onderstaand wordt een indicatief overzicht gegeven van organisaties, functies en situaties waar sprake kan zijn van agressie en geweld: detailhandel: winkels, warenhuizen (kassawerkers), juweliers, videotheken, benzinestations openbaar vervoer: tram- en autobuslijndiensten (rijdend personeel), treinpersoneel, taxichauffeurs. horeca: snackbars, restaurants, cafés, bars. sport en recreatie: zwembaden, voetbalstadions, sporthallen. 4

5 banken: banken, post- en wisselkantoren (baliepersoneel), geldtransport (beroepsmatig). maatschappelijke dienstverlening: woningbouwverenigingen (baliepersoneel), tehuizen, psychiatrische inrichtingen (verplegend en verzorgend personeel). gemeentelijke diensten: baliepersoneel, gemeentewerken. gevangeniswezen: penitentiair inrichtingswerkers. onderwijs: onderwijzend personeel. gezondheidszorg: EHBO-afdeling, Riagg s (verplegend personeel). beveiligingsdiensten: particuliere beveiliging, bewakingsdiensten. politie, AI, SIOD, Keuringsdienst van Waren, IVW etc. etc. rijksdiensten: belastingdienst, deurwaarder. 4.3 Maatregelen Onderstaand wordt een niet-limitatieve opsomming gegeven van mogelijk te nemen materiele maatregelen met betrekking tot agressie en geweld. Materiële en bouwkundige maatregelen ligging van spreekkamers, kassa s, e.d. afgeschermde balies inrichting van spreekkamers elektronisch geldverkeer tv-bewaking alarminstallaties en waarschuwingssystemen voor alarmering (portofoons, op lichaam gedragen stilalarm e.d.) specifieke afsluitbaarheid van toegangsdeuren door het personeel; beveiligen van toegang, verbeteren van bereikbaarheid, vergroten van toezicht bij fietsenstallingen en parkeerplaatsen goede omgevingsverlichting laten toetsen van (nieuw)bouwplannen door een adviesbureau met deskundigheid op het gebied van preventie van agressie en geweld. Organisatorische maatregelen melding en registratie van incidenten en ongevallen goed georganiseerde bedrijfshulpverlening aanpassen van opening- en sluitingstijden regelen van bedrijfsvervoer in nachtelijke uren voor het personeel (bij ploegendienst of late sluitingstijd) uitoefenen van meer toezicht en sociale controle inhuren van professioneel bewakingspersoneel afspraken maken met de politie afspraken maken over gezamenlijke aanpak met meerdere werkgevers in de directe nabijheid zoals medewinkeliers (bijv. het gezamenlijk inhuren van een particuliere bewakingsdienst) inzetten van extra personeel bij "lastige klanten" het onderwerp agressie en geweld op de agenda plaatsen van het (werk-)overleg vaststellen van een minimale bezetting (niet minder dan twee werknemers) van bepaalde werkplekken (in het bijzonder op afgelegen, afgezonderde werkplekken en afwijkende tijdstippen) procedures maken en gebruiken om slachtoffers van agressie en geweld op te vangen en te begeleiden (denk ook aan familie en directe collega's). 5

6 voorlichting, instructie en training ten behoeve van werknemers die aan risico s van agressie en geweld worden blootgesteld, waarbij in elk geval aandacht wordt besteed aan: - de specifieke risico's van agressie en geweld - het eventueel kunnen voorkomen of beperken van de risico s - wat te doen in geval van nood - de regeling van opvang en begeleiding direct na een voorval met agressie en geweld periodieke herhaling van de voorlichting, instructie en train 6

7 Inspectiemodule beleid tegen agressie en geweld Bijlage 1 Inleiding (Voor actieve inspectieprojecten in het kort aangeven binnen welke beroepsgroep en in welke interne of externe relaties agressie en geweld een (veel) voorkomend onderwerp is. In feite dus de branche specifieke context. Voor een reactieve zaak is er altijd sprake van een klacht en kan je meteen bij vraag 2 beginnen. Verder dient er voor actieve projecten aangegeven te worden tot welke doelgroep de vraagstelling zich beperkt) Feitnummers Feitnummer W beleid agressie en geweld Feitnummer B veilige en ordelijke inrichting arbeidsplaats Handhaving Geen of onvoldoende beleid op beleidsaspecten agressie en geweld. Eis op basis van artikel 27 Arbo-wet, ter naleving van artikel 4, lid 2, Arbo-wet. In de eis moet aangegeven worden waarom dit beleid onvolledig is of ontbreekt, tevens wordt aangegeven wanneer het beleid in de betreffende situatie volgens de AI voldoende is. Geen of onvoldoende veilige arbeidsplaats. Eis op basis van artikel 27 Arbo-wet, ter naleving van artikel 16 AW, juncto artikel 3.2 AB. In de eis moet aangegeven worden wat ontbreekt en wat er moet worden aangebracht aan de arbeidsplaats zodat de situatie voor de AI voldoende is. Termijn 3 maanden Inspectielijst aspecten van beleid agressie en geweld Dit zijn vragen die zowel aan de werkgever, de medezeggenschap als aan individuele werknemers gesteld kunnen worden. Meerdere korte interviews kunnen noodzakelijk zijn. W Beleid agressie en geweld ja nee 1. Zijn er de afgelopen 2 jaar incidenten geweest binnen het Zo ja, dan bedrijf op het gebied van A&G? 2 en 3 2. Zijn de nodige maatregelen getroffen om incidenten te kunnen voorkomen dan wel te beheersen en de eventuele nadelige gevolgen te beperken? Hierbij kan gedacht worden aan: - inventarisatie van de risico s in de RI&E; - opnemen van nog te treffen maatregelen in het PvA; - training in het omgaan met agressie en/of geweld; - materiële en bouwkundige voorzorgsmaatregelen; - organisatorische en personele voorzorgsmaatregelen; - meldings- en registratieprocedure; - directe opvang en ondersteuning van de gedupeerde(n); - nazorg aan gedupeerde(n) bij verwerkingsproblemen; - bespreking van incidenten in het team- of afdelingsoverleg; - betrekken van de medezeggenschap bij het beleid in deze; - periodiek evalueren van de effectiviteit van het beleid. Zo nee, Stop inspectie... 7

8 Om na te gaan of medewerkers/sters te maken hebben met agressie & geweld is bijgaande vragenlijst gemaakt. Deze vragen kunnen hetzij aan een individueel personeelslid, hetzij aan een groep personeelsleden gesteld worden. In het ene geval wordt er informatie verkregen over een functie en in het andere geval over een afdeling. Deze antwoorden worden opgenomen in een data bestand welke na een SPSS bewerking kunnen worden opgenomen in de projectverslagen. Mijn functie is:. afdeling.. Afdeling: Aantal gesproken werknemers:. Vraag 1a: De ondervonden agressie en geweld incidenten hebben vooral te maken met cliënten die: (maximaal twee aankruisen ) Vraag 1b: Hoe vaak wordt u met deze éne of beide vormen van agressie en geweld door cliënten geconfronteerd. dagelijks wekelijks maandelijks half jaarlijks jaarlijks minder dan jaarlijks? uitdagen??????? jennen en klieren??????? uitschelden en uitvloeken??????? bedreigen en intimideren??????? duwen en trekken??????? slaan??????? (anders)...??????? komt niet voor Vraag 2a : Heeft u een voorlichting, instructie of een training gevolgd op het gebied van het voorkomen van en de gevolgen van agressie- en geweldsincidenten. Zonee: ga verder naar vraag 3 Zoja dan, Vraag 2b : Zat daarin ook het onderdeel hoe om te gaan met de cliënten die zich agressief en/of zich gewelddadig gedragen. Vraag 2c : Zijn daarbij ook de mogelijke persoonlijke gevolgen van agressie - en geweldsincidenten aan de orde gekomen?? Nee, u weet niet wat de mogelijke persoonlijke gevolgen op termijn kunnen zijn van een slechte verwerking van agressie- en geweldsincidenten? Ja, u weet wat de mogelijke persoonlijke gevolgen op termijn kunnen zijn van een slechte verwerking van agressie- en geweldsincidenten 8

9 Vraag 2d De laatste voorlichting, instructie of een training die u gevolgd heeft is :? minder dan een maand geleden? minder dan een jaar geleden? minder dan twee jaar geleden? minder dan vijf jaar geleden? meer dan vijf jaar geleden is een cursus of training gevolgd rondom agressie en geweld Vraag 3: Wanneer een incident niet meer te beheersen is weet u hoe u moet handelen.? Ja, u weet hoe te handelen? Ja, u kunt altijd samen met een collega handelen? Ja, u kunt altijd samen met uw werkgever / direct leidinggevende handelen? Nee, ik zou het niet weten Vraag 4: U weet wat u moet gaan doen als u geconfronteerd ben geweest met agressie en geweld.? Ja, namelijk ? Nee, u zou dat niet weten. Ga naar vraag.. Vraag 5: Meldt u elk incident mondeling of schriftelijk aan uw werkgever / bedrijfsleiding / direct leidinggevende:? Ja, altijd? Soms, afhankelijk van de ernst van het incident? Soms, als ik zin heb? Nee, ik vind het niet belangrijk? Nee niet meer, de organisatie doet toch niks met de meldingen? Nee, ik weet niet hoe en bij wie ik dat zou moeten doen Vraag 6: U weet bij wie u kunt aankloppen voor begeleiding en of hulp na confrontatie met agressie en geweld.? Nee, u weet niet bij wie u kunt aankloppen voor begeleiding en of hulp? Ja, u weet bij wie u kunt aankloppen voor begeleiding en of hulp Vraag 7: De oorzaken van incidenten rondom agressie en geweld waarmee u bent geconfronteerd en die door u zijn gemeld bij uw werkgever of bedrijfsleiding worden:? Nooit opgelost, de organisatie neemt geen maatregelen om de oorzaken en gevolgen van agressie en geweld te verminderen of weg te nemen? Soms opgelost, de organisatie pakt niet alle oorzaken en gevolgen van agressie en geweld aan.? Altijd opgelost, de organisatie neemt direct voldoende maatregelen om de oorzaken en gevolgen van agressie en geweld te verminderen of weg te nemen Vraag 8: Ondanks alle maatregelen weet ik dat ik geconfronteerd kan worden met agressie en geweld. Ik weet welke symptomen een teken zijn van een slechte verwerking van deze (traumatische) ervaringen o Nee, ik weet niet wat de symptomen zijn van een slechte verwerking Ja, ik weet wat de symptomen zijn van een slechte verwerking 9

Basisinspectiemodule Agressie & Geweld

Basisinspectiemodule Agressie & Geweld Basisinspectiemodule Agressie & Geweld Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand der wetenschap en professionele dienstverlening en is geschreven voor intern gebruik bij de

Nadere informatie

Interne Instructie. Seksuele intimidatie

Interne Instructie. Seksuele intimidatie Interne Instructie Seksuele intimidatie Inhoudsopgave 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Klachtbehandeling 2.3 Inspectie 2.4 Handhaving 3. ACHTERGRONDINFORMATIE 3.1 Algemeen 3.2 Maatregelen

Nadere informatie

Bijeenkomst Platform voor ondernemingsraden in de Zorg

Bijeenkomst Platform voor ondernemingsraden in de Zorg Bijeenkomst Platform voor ondernemingsraden in de Zorg 9 december 2015 Maria Breas Inspectie SZW Wat doet Inspectie SZW? De Inspectie SZW werkt aan: eerlijk werk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid

Nadere informatie

Vragenlijst: Omgaan met agressie en geweld in het werk

Vragenlijst: Omgaan met agressie en geweld in het werk Vragenlijst: mgaan met agressie en geweld in het werk Als. willen wij graag meer inzicht krijgen in de mate waarin onze medewerkers met agressie en geweld in aanraking komen en de manier waarop hiermee

Nadere informatie

Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA. Hollen. Stilstaan bij Werkdruk. dát maakt zorg beter.

Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA. Hollen. Stilstaan bij Werkdruk. dát maakt zorg beter. Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA Hollen Stilstaan bij Werkdruk dát maakt zorg beter Anita Hertogh Waarom is Zorg en Welzijn een van de prioritaire sectoren voor

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Ongewenste Omgangsvormen

Basisinspectiemodule Ongewenste Omgangsvormen Basisinspectiemodule Ongewenste Omgangsvormen Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de InspectieSZW. Verder is

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE ARBEIDSBELASTING (PSA)

PSYCHOSOCIALE ARBEIDSBELASTING (PSA) PSYCHOSOCIALE ARBEIDSBELASTING (PSA) Wettelijke grondslag De maatregelen beschrijven op welke wijze werkgevers en werknemers invulling kunnen geven aan de wettelijke bepalingen uit de Arbowet. Bron: Arbowet

Nadere informatie

Voorlichting, onderricht & Toezicht

Voorlichting, onderricht & Toezicht Interne instructie Arbeidsinspectie Voorlichting, onderricht & Toezicht INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie 2.3 Handhaving 3. SCHEMA STAPPEN BIJ HANDHAVING Vastgesteld

Nadere informatie

Psycho Sociale Arbeidsbelasting

Psycho Sociale Arbeidsbelasting Psycho Sociale Arbeidsbelasting Webinar SCCM 17 juni 2014 Tamara Onos Auxilium HSE Onderwerpen webinar - Relevantie PSA - Onderwerpen PSA - Arbowet- en regelgeving - PSA in praktijk - Inventarisatie van

Nadere informatie

Geachte., Deze overtredingen worden hieronder nader toegelicht: Psychosociale arbeidsbelasting: Werkdruk:

Geachte., Deze overtredingen worden hieronder nader toegelicht: Psychosociale arbeidsbelasting: Werkdruk: Geachte., In de periode Juni t/m Augustus 2013 is er een klacht over arbeidsomstandigheden onderzocht in uw onderneming. Het onderzoek is uitgevoerd in zowel het distributiecentrum (DC) als in enkele filialen.

Nadere informatie

Pesten. Wie heeft welke rol

Pesten. Wie heeft welke rol Pesten Wie heeft welke rol Wat zegt de wet Doelvoorschriften t.a.v. PSA Psychosociale arbeidsbelasting Seksuele intimidatie Agressie en geweld Pesten Discriminatie Werkdruk Werkgever verplicht beleid te

Nadere informatie

Interne instructie Arbeidsinspectie. Beeldschermwerk. 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Indicatie beeldschermwerk 2.3 Inspectie 2.

Interne instructie Arbeidsinspectie. Beeldschermwerk. 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Indicatie beeldschermwerk 2.3 Inspectie 2. Interne instructie Arbeidsinspectie Beeldschermwerk INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Indicatie beeldschermwerk 2.3 Inspectie 2.4 Handhaving 3. ACHTERGRONDINFORMATIE 3.1

Nadere informatie

20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE

20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE 20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE In deze beknopte analyse van arbeidsgerelateerde ongevallen, gaat het over ongevallen waarbij sprake is van slachtoffers van agressie en geweld door mensen. De

Nadere informatie

Servicecentrum Particuliere Beveiliging

Servicecentrum Particuliere Beveiliging 2014 Achtergrondinformatie Beveiligingsbranche Circa 300 bedrijven vallen onder de cao Particuliere Beveiliging. In de branche zijn naar schatting 30.000 beveiligers actief, 80% daarvan is werkzaam bij

Nadere informatie

Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie

Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie Sint Clemensschool School

Nadere informatie

PROCEDURE M.B.T. HET HANDELEN TEGEN AGRESSIE EN GEWELD. 1. Inleiding Deze procedure is een onderdeel van het ARBO-beleid van het Esdal College.

PROCEDURE M.B.T. HET HANDELEN TEGEN AGRESSIE EN GEWELD. 1. Inleiding Deze procedure is een onderdeel van het ARBO-beleid van het Esdal College. PROCEDURE M.B.T. HET HANDELEN TEGEN AGRESSIE EN GEWELD 1. Inleiding Deze procedure is een onderdeel van het ARBO-beleid van het Esdal College. Het Esdal College is een veilige school. Dit betekent dat

Nadere informatie

Agressie op de werkvloer. Themadag LOMOZ 26 maart 2014 Agnes Vissers

Agressie op de werkvloer. Themadag LOMOZ 26 maart 2014 Agnes Vissers Agressie op de werkvloer Themadag LOMOZ 26 maart 2014 Agnes Vissers Programma Inleiding Inventarisatie Wettelijke kaders Rol en taak ondernemingsraad Naar een duurzame inzetbaarheid Agressie en geweld:

Nadere informatie

Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker

Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker Interne Instructie Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Wettelijke grondslag 3. Aanpak 3.1. Toezicht en handhaving 3.2. Werkwijze 3.3. Basis toetskader

Nadere informatie

Hollen & stilstaan bij werkdruk

Hollen & stilstaan bij werkdruk Hollen & stilstaan bij werkdruk dát maakt zorg beter De Inspectie SZW 1 inspecteerde van april 01 tot oktober 01 op het onderwerp psychosociale arbeidsbelasting (PSA) in zorginstellingen. PSA is in de

Nadere informatie

Algemene klachtenregeling Onderwijs

Algemene klachtenregeling Onderwijs Algemene klachtenregeling Onderwijs Juridisch kader De Wet op het primair onderwijs behandelt in artikel 14 de klachtenregeling. Ouders dan wel verzorgers, en personeelsleden kunnen bij de klachtencommissie,

Nadere informatie

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor opvang bij ernstige incidenten Sint Clemensschool School Sint Clemensschool Bevoegd gezag Stichting Catent Bestuursnummer

Nadere informatie

Ingrijpende gebeurtenissen Agressie en geweld Preventie Opvang Behandelen van PTSS. Jaap Dogger

Ingrijpende gebeurtenissen Agressie en geweld Preventie Opvang Behandelen van PTSS. Jaap Dogger Ik zal handhaven Ingrijpende gebeurtenissen Agressie en geweld Preventie Opvang Behandelen van PTSS Jaap Dogger Definitie. Onder een traumatische ervaring wordt verstaan: een gebeurtenis die een dreigende

Nadere informatie

Klachten als gevolg van ongewenst gedrag

Klachten als gevolg van ongewenst gedrag Klachten als gevolg van ongewenst gedrag 1. Inleiding In deze nota zal ongewenst gedrag op het gebied van seksuele intimidatie, agressie en geweld, pesten en discriminatie aangeduid worden als ongewenst

Nadere informatie

Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden

Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden School: PCSS voor basisonderwijs De Arend Vestiging: Nunspeet Beschrijving: Protestants Christelijk Speciale School voor Basisonderwijs Onderzoek: drs. P.A. de Kloe

Nadere informatie

Eigen Regie Friesland

Eigen Regie Friesland Protocol Agressie en Geweld Belang van dit protocol. Medewerkers van Eigen Regie Friesland kunnen doordat zij werken met een kwetsbare doelgroep in aanraking komen met gevoelens van onmacht welke bij deelnemers

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht)

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening en is

Nadere informatie

RI&E agressie en geweld

RI&E agressie en geweld Bijlage H RI&E agressie en geweld De Arbeidsomstandighedenwet verplicht werkgevers tot het opstellen van een risico inventarisatie en evaluatie (RI&E). Onderdeel van deze RI&E zijn agressie en geweldsrisico

Nadere informatie

Agressie en geweld buitendienstfuncties

Agressie en geweld buitendienstfuncties Agressie en geweld buitendienstfuncties 1. Inleiding In de nieuwe Arbowet (Arbowet 2007) wordt agressie en geweld geschaard onder het begrip psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Onder PSA wordt in de

Nadere informatie

Arbobeleidskader Lucas

Arbobeleidskader Lucas Arbobeleidskader Lucas t.b.v de scholen voor VO van de Lucas 1. Uitgangspunten Het bestuur van Lucas en de directie(s) van de aangesloten scholen zijn verantwoordelijk voor het schoolbeleid. Het arbobeleid

Nadere informatie

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbo-regelgeving Arbowet De regelgeving op het gebied van arbeidsomstandigheden is vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet,

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht)

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening en is

Nadere informatie

Zorgplicht voor PSA risico s

Zorgplicht voor PSA risico s Zorgplicht voor PSA risico s Bent u verantwoordelijk of aansprakelijk? Door : Marjol Nikkels-Agema Datum : 29 juni 2017 1 Werkgeversaansprakelijkheid Zorgplicht werkgever Essentie: werkgever moet voor

Nadere informatie

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Frank Rijshouwer Hogere Veiligheidskundige 20 juni 2006 1 Arbowetgeving Arbeidsomstandighedenwet Arbeidsomstandighedenbesluit Arbeidsomstandighedenregeling Arbo-

Nadere informatie

VERSLAG INSPECTIES PROJECT WERKEN MET GEDETINEERDEN (A843)

VERSLAG INSPECTIES PROJECT WERKEN MET GEDETINEERDEN (A843) VERSLAG INSPECTIES PROJECT WERKEN MET GEDETINEERDEN (A843) ARBEIDSINSPECTIE DEN HAAG, JUNI 2008 1 Inhoudsopgave Voorwoord 3 1 Samenvatting 4 2 Projectopzet en uitvoering 5 2.1 Aanleiding en doelstellingen

Nadere informatie

Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland. Nulme&ng

Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland. Nulme&ng Vragenlijst monitor VPT Provincie Zeeland Nulme&ng Nulme7ng. In het landelijk programma Veilige Publieke Taak worden er door het ministerie van Binnenlandse Zaken acht maatregelen genoemd die belangrijk

Nadere informatie

Helger Siegert. Agenda

Helger Siegert. Agenda Stand van Zaken Arbeidsomstandigheden www.molens.nl en www.molen.pagina.nl Helger Siegert 1 Agenda Introductie Uitgangspunten Veranderingen in de wet Discussie 2 1 Arbeidsomstandigheden Wat is aandacht

Nadere informatie

Zorg voor de zorgprofessional. Goed werkgeverschap. 11 mei 2017 Kathelijne van Marken. Aandacht willen geven in plaats van moeten geven

Zorg voor de zorgprofessional. Goed werkgeverschap. 11 mei 2017 Kathelijne van Marken. Aandacht willen geven in plaats van moeten geven Zorg voor de zorgprofessional Goed werkgeverschap Aandacht willen geven in plaats van moeten geven 11 mei 2017 Kathelijne van Marken HR adviseur arbeidsomstandigheden Even voorstellen 20 jaar adviseur

Nadere informatie

Melding incidenten op school protocol + formulier

Melding incidenten op school protocol + formulier Wettelijke basis: Artikel 3 Arbowet. Relatie met overige documenten: - Schoolregels; - Gedragregels; - Arbo-beleidsplan; - Pestprotocol; - Klachtenprocedure. Begripsomschrijving Volgens Van Dale is een

Nadere informatie

Risico-inventarisatie & evaluatie

Risico-inventarisatie & evaluatie Interne instructie Arbeidsinspectie Risico-inventarisatie & evaluatie INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie 2.3 Handhaving 3. ACHTERGRONDINFORMATIE 3.1 Algemeen 3.2

Nadere informatie

Protocol Hulp aan leerling en personeel

Protocol Hulp aan leerling en personeel Protocol Hulp aan leerling en personeel IV PROTOCOL Agressie, geweld, seksuele intimidatie, discriminatie en pesten binnen de school (Dit protocol is gebaseerd op het beleidsplan in bijlage I) Hieronder

Nadere informatie

Protocol Sociale Veiligheid. Onderwerp: agressie & geweld

Protocol Sociale Veiligheid. Onderwerp: agressie & geweld Versie 2010-11-29 Protocol Sociale Veiligheid Onderwerp: agressie & geweld Aanvullend op het handboek van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Op 2 maart 2010 is het Handboek agressie en

Nadere informatie

Repeterende handelingen en werkhouding

Repeterende handelingen en werkhouding Interne instructie Arbeidsinspectie Repeterende handelingen en werkhouding INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Indicatie repeterende handelingen en werkhouding 2.3 Inspectie

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes Arbeidsomstandigheden Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes De afvalbranche Wijzigingen per 1 juli 2015 > 60 miljoen ton afval per jaar +/- 15.000 werknemers Relatief hoog aantal

Nadere informatie

Agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak

Agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak TABELLENBOEK Agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak Metingen 2007-2009 - 2011 1 september 2011 DSP-groep Manja Abraham Willemijn Roorda p.2 INLEIDING Dit tabellenboek bevat de resultaten

Nadere informatie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie 1 De Arbeidsinspectie in het kort De Arbeidsinspectie (AI) maakt deel uit van het ministerie van Sociale Zaken en

Nadere informatie

De Nationale Politie Arbeidstijden en Agressie en Geweld geïnspecteerd

De Nationale Politie Arbeidstijden en Agressie en Geweld geïnspecteerd De Nationale Politie Arbeidstijden en Agressie en Geweld geïnspecteerd De Nationale Politie slaagt er nog onvoldoende in om de Arbeidstijdenwet en de bepalingen rondom Agressie en Geweld van de Arbeidsomstandighedenwet

Nadere informatie

Veel gestelde vragen 1

Veel gestelde vragen 1 In dit document zijn de antwoorden op veel gestelde vragen opgenomen. Veel gestelde vragen 1 1. Wat is een BHV-plan? Een document waarin een werkgever schriftelijk vastlegt op welke restrisico s de BHV

Nadere informatie

1. Arbowet: plichten van de werkgever

1. Arbowet: plichten van de werkgever Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 1. Arbowet: plichten van de werkgever... 1 1.1 Pak risico s aan bij de bron... 2 1.2 Wat is psychosociale arbeidsbelasting (PSA)?...

Nadere informatie

De arbeidsdeskundige en PSA. Patrick Ox - arbeidsdeskundige

De arbeidsdeskundige en PSA. Patrick Ox - arbeidsdeskundige De arbeidsdeskundige en PSA Patrick Ox - arbeidsdeskundige Expereans: even voorstellen Expertisecentrum voor verzuim-, re-integratievraagstukken en Arboconcepten Nieuwe Stijl. Onafhankelijk, landelijk,

Nadere informatie

4.1.1 CHECKLIST EVALUATIE BELEID AGRESSIE EN GEWELD OP ORGANISATIENIVEAU

4.1.1 CHECKLIST EVALUATIE BELEID AGRESSIE EN GEWELD OP ORGANISATIENIVEAU 4.1.1 CHECKLIST EVALUATIE BELEID AGRESSIE EN GEWELD OP ORGANISATIENIVEAU Onderdeel van de Arbocatalogus Agressie en Geweld 2.0, sector Gemeenten Doelgroep Inhoud Coördinatoren agressie en geweld, management,

Nadere informatie

Hollen & stilstaan bij werkdruk dát maakt zorg beter

Hollen & stilstaan bij werkdruk dát maakt zorg beter Hollen & stilstaan bij werkdruk dát maakt zorg beter De Inspectie SZW 1 inspecteerde van april 2012 tot oktober 2012 op het onderwerp psychosociale arbeidsbelasting (PSA) in zorginstellingen. PSA is in

Nadere informatie

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk:

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk: De bedrijfsmaatschappelijk werker helpt bij het tot stand laten komen van gezondere arbeidsverhoudingen en meer welzijn binnen het bedrijf of de instelling. Op die manier ontstaat bij werknemers een grotere

Nadere informatie

Gedragsprotocol obs. de Duizendpoot

Gedragsprotocol obs. de Duizendpoot Gedragsprotocol obs. de Duizendpoot Inhoudsopgave Inleiding... 3 Kapstokregels... 4 Overige afspraken... 6 Gevolgen van het niet houden aan afspraken... 6 STOP-methode... 7 Opvangprotocol personeelsleden

Nadere informatie

Uw brief Ons kenmerk telefoonnummer 640100076/05 050-5225336

Uw brief Ons kenmerk telefoonnummer 640100076/05 050-5225336 Arbeidsinspectie regio Noord Aan de directie van Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers Postbus 3002 2280 ME RIJSWIJK Postbus 30016 9700 RM Groningen Engelse Kamp 4 Telefoon 050-5225880 Telefax 050-5267202

Nadere informatie

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Vul deze verbetercheck in om zicht te krijgen op waar uw organisatie staat met de aanpak rond ongewenst gedrag. Aan de hand van de scores kunt

Nadere informatie

Door het raadslid Beryl Dreijer van de fractie van Beryl Dreijer zijn de volgende vragen gesteld:

Door het raadslid Beryl Dreijer van de fractie van Beryl Dreijer zijn de volgende vragen gesteld: Vragen van de raad Datum 06-12-2011 Registratienummer Rs11.00657 Portefeuillehouder Franc M. Weerwind Onderwerp: Beantwoording vragen van de fractie Beryl Dreijer over maatregelen tegen agressie en/of

Nadere informatie

Addendum op naslagwerk Werken met kwaliteit Aanpassingen en aanvullingen ISBN 978 90 6053 613 1 Januari 2012

Addendum op naslagwerk Werken met kwaliteit Aanpassingen en aanvullingen ISBN 978 90 6053 613 1 Januari 2012 Addendum op naslagwerk Werken met kwaliteit Aanpassingen en aanvullingen ISBN 978 90 6053 613 1 Januari 2012 Paragraaf 1.2 Veiligheid (pagina 11) Paragraaf 3.5 Milieubewust handelen (pagina 49-50) Alinea

Nadere informatie

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid pagina van 5 Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid Versie 4. VERVALLEN - Vervangen door RI&E en Preventiemedewerker (alle branche) Deelbranche(s) Camper en Caravan Algemene beschrijving & doelstelling

Nadere informatie

In dit document zijn de letterlijke teksten van relevante wetsartikelen opgenomen.

In dit document zijn de letterlijke teksten van relevante wetsartikelen opgenomen. In dit document zijn de letterlijke teksten van relevante wetsartikelen opgenomen. Relevante wet-en regelgeving BHV1 1. Arbeidsomstandighedenwet (van kracht sinds 1 januari 2007) N.B. Achter de artikelen

Nadere informatie

Tabel A: Wat is uw geslacht?

Tabel A: Wat is uw geslacht? Opmerking vooraf: het tabellenboek begint met een aantal alfabetisch genummerde tabellen die betrekking hebben op achtergrondvariabelen. Hierna volgen met cijfers genummerde tabellen. De nummering van

Nadere informatie

Toolboxmeeting Agressie & Geweld

Toolboxmeeting Agressie & Geweld Agressie en geweld, seksuele intimidatie en pesten op het werk vormen een aanzienlijk probleem. Uit onderzoek blijkt dat het ziekteverzuim onder slachtoffers van seksuele intimidatie en agressie en geweld

Nadere informatie

OPVANG PERSONEEL BIJ INCIDENTEN M.B.T. AGRESSIE, GEWELD OF (SEKSUELE) INTIMIDATIE

OPVANG PERSONEEL BIJ INCIDENTEN M.B.T. AGRESSIE, GEWELD OF (SEKSUELE) INTIMIDATIE OPVANG PERSONEEL BIJ INCIDENTEN M.B.T. AGRESSIE, GEWELD OF (SEKSUELE) INTIMIDATIE Apeldoorn, 1 december 2006 Auteur M.H. Luikinga Afdeling Personeel & Organisatie December 2006 INHOUD blz. 1 Inleiding...

Nadere informatie

OPVANG LEERLINGEN BIJ INCIDENTEN M.B.T. AGRESSIE, GEWELD OF (SEKSUELE) INTIMIDATIE

OPVANG LEERLINGEN BIJ INCIDENTEN M.B.T. AGRESSIE, GEWELD OF (SEKSUELE) INTIMIDATIE OPVANG LEERLINGEN BIJ INCIDENTEN M.B.T. AGRESSIE, GEWELD OF (SEKSUELE) INTIMIDATIE Apeldoorn, 1 december 2006 Auteur M.H. Luikinga Afdeling Personeel & Organisatie December 2006 INHOUD blz. 1 Inleiding...

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID ARBEIDSINSPECTIE EINDVERSLAG INSPECTIEPROJECT GROENTE, FRUIT, ZUIVEL EN DRANKEN (A430)

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID ARBEIDSINSPECTIE EINDVERSLAG INSPECTIEPROJECT GROENTE, FRUIT, ZUIVEL EN DRANKEN (A430) MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID ARBEIDSINSPECTIE EINDVERSLAG INSPECTIEPROJECT GROENTE, FRUIT, ZUIVEL EN DRANKEN (A430) Periode 1 april 2000 t/m 30 november 2000 INHOUDSOPGAVE 1 Samenvatting

Nadere informatie

Werkdruk, Agressie en Geweld in Zorg & Welzijn Inspecties in ziekenhuizen, opvanghuizen en asielzoekerscentra

Werkdruk, Agressie en Geweld in Zorg & Welzijn Inspecties in ziekenhuizen, opvanghuizen en asielzoekerscentra Werkdruk, Agressie en Geweld in Zorg & Welzijn Inspecties in ziekenhuizen, opvanghuizen en asielzoekerscentra Aanleiding Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) is al jaren een van de grootste arbeidsrisico

Nadere informatie

Vragenlijst. Thema 1: Beleid en organisatie

Vragenlijst. Thema 1: Beleid en organisatie Vragenlijst Thema 1: Beleid en organisatie 1) Het huidige anti-agressiebeleidsplan bestaat uit de onderstaande onderdelen: Algemene beleidsvisie op voorkomen/beheersen van agressie en geweld Definitie

Nadere informatie

Agressie en geweld in de publieke sector

Agressie en geweld in de publieke sector Agressie en geweld in de publieke sector De Inspectie SZW heeft van 1 mei 2013 tot en met 1 augustus 2014 inspecties uitgevoerd bij 321 locaties of teams van woningcorporaties, gerechtsdeurwaarders, Belastingdienst

Nadere informatie

Scoren met medezeggenschap

Scoren met medezeggenschap Scoren met medezeggenschap actualiteiten Arbeidsomstandighedenwet privacyregels bij ziekte Huidige wettelijke taken verplicht om zich door bedrijfsarts te laten bijstaan ziekteverzuimbegeleiding periodiek

Nadere informatie

Arbocatalogus Tuincentra

Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Voorwoord Voor u ligt de Arbocatalogus Tuincentra, het oplossingenboek voor arborisico s in tuincentra. In de tuincentra denken we bij veiligheid automatisch

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden

Arbeidsomstandigheden t b r o n s e k Arbeidsomstandigheden T Inleiding Wettelijke regels Veiligheid, gezondheid en welzijn Rechten en plichten Uitvoering arbobeleid Inleiding Johan ter Veer, administratief medewerker bij blikfabriek

Nadere informatie

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL 1 Betrekken medewerkers bij de uitvoering van de RI&E. Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

Duwen en trekken (Met het gehele lichaam)

Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Basisdocument voor een inspectiemodule op maat (sectorspecifiek) over dit onderwerp Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld

Nadere informatie

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG INHOUD 0. ALGEMEEN 3 Wat is de bedoeling van het beleid voor ongewenst gedrag? 3 Voor wie? 3 Hoe pak je het aan? 3 1. MAATREGELEN

Nadere informatie

De Inspectie SZW controleert de naleving van deze regelgeving en kan boetes opleggen indien een werkgever er zich niet aan houdt.

De Inspectie SZW controleert de naleving van deze regelgeving en kan boetes opleggen indien een werkgever er zich niet aan houdt. GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Oegstgeest. Nr. 176922 15 december 2016 Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Oegstgeest houdende Regeling melding en registratie

Nadere informatie

Preventie van Agressie En kennis delen

Preventie van Agressie En kennis delen GGZ De Hoop Preventie van Agressie En kennis delen Workshop 17 Wim van Es www.bureauvanesrbb.nl Preventie van Agressie En kennis delen 1 Doel van workshop 17 2 Agressie, gevolgen en verplichtingen werkgever

Nadere informatie

2 Arbeidsomstandigheden in Nederland

2 Arbeidsomstandigheden in Nederland 2 Arbeidsomstandigheden in Nederland 2.1 Inleiding Op basis van recente onderzoeksliteratuur geeft dit hoofdstuk een globale schets van de stand van zaken van de arbeidsomstandigheden in Nederland (paragraaf

Nadere informatie

GEDRAGSCODE AGRESSIE EN ONVEILIGHEID

GEDRAGSCODE AGRESSIE EN ONVEILIGHEID GEDRAGSCODE AGRESSIE EN ONVEILIGHEID In deze gedragscode is vastgelegd wat de uitgangspunten zijn van Cavent op het gebied van bejegening en het omgaan met elkaar. Datum vaststelling : 1 juni 2005 Vastgesteld

Nadere informatie

Dit document is als volgt opgebouwd: 1. Afbakening 2. Beleid 3. Preventie 4. Hantering 5. Melden 6. Werkwijze 7. Relatie met andere documenten

Dit document is als volgt opgebouwd: 1. Afbakening 2. Beleid 3. Preventie 4. Hantering 5. Melden 6. Werkwijze 7. Relatie met andere documenten Inleiding Binnen Heliomare kunnen cliënten en medewerkers worden geconfronteerd met agressie en ander ongewenst gedrag. Dit beleidsdocument beschrijft het beleid van Heliomare met betrekking tot het voorkomen

Nadere informatie

Hoe zet ik een agressiepreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers

Hoe zet ik een agressiepreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers WN Hoe zet ik een agressiepreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers Bijna dagelijks berichten de media over agressie op de werkplek: leerkrachten worden bedreigd door hun

Nadere informatie

Gezond & veilig werken in kleinschalige zorgvoorzieningen dát maakt zorg beter

Gezond & veilig werken in kleinschalige zorgvoorzieningen dát maakt zorg beter Gezond & veilig werken in kleinschalige zorgvoorzieningen dát maakt zorg beter De Inspectie SZW 1 inspecteerde van maart 2011 tot en met februari 2012 zorgboerderijen en andere kleinschalige zorgvoorzieningen.

Nadere informatie

Protocol Opvang en nazorg na schokkende gebeurtenissen

Protocol Opvang en nazorg na schokkende gebeurtenissen Protocol Opvang en nazorg na schokkende gebeurtenissen Doel Door een goede opvang en nazorg bij schokkende gebeurtenissen wordt het risico op psychische overbelasting verminderd. Er is sprake van een schokkende

Nadere informatie

Gedragscode Versie: januari 2016 Vastgesteld: januari 2016 Door: Coördinatieteam Netwerk Gewoon Samen Evaluatiedatum: Januari 2017

Gedragscode Versie: januari 2016 Vastgesteld: januari 2016 Door: Coördinatieteam Netwerk Gewoon Samen Evaluatiedatum: Januari 2017 Gedragscode Versie: januari 2016 Vastgesteld: januari 2016 Door: Coördinatieteam Netwerk Gewoon Samen Evaluatiedatum: Januari 2017 Beste vrijwilliger van Netwerk Gewoon Samen, Netwerk Gewoon Samen heeft

Nadere informatie

Toolbox-meeting Arbeidsinspectie en handhaving

Toolbox-meeting Arbeidsinspectie en handhaving Toolbox-meeting Arbeidsinspectie en handhaving Unica installatietechniek B.V. Schrevenweg 2 8024 HA Zwolle Tel. 038 4560456 Fax 038 4560404 Inleiding Voor toezicht op de naleving van onder andere de Arbeidsomstandighedenwetgeving

Nadere informatie

9-9-2013. Agenda. Bijeenkomst Veiligheidscoaches Gilde van Vrijwillige Molenaars. 1. Opening. 3. Arbowet- en regelgeving (1)

9-9-2013. Agenda. Bijeenkomst Veiligheidscoaches Gilde van Vrijwillige Molenaars. 1. Opening. 3. Arbowet- en regelgeving (1) Agenda Bijeenkomst Veiligheidscoaches Gilde van Vrijwillige Molenaars Zaterdag 13 april 2013 9 september 2013 1. Opening 2. Voorstelronde (Theun) 3. Arbowet- en regelgeving op de molen (Erik) 4. Veiligheid

Nadere informatie

Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden.

Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden. Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden. 1. DOEL Deze procedure is bedoeld om zorgvuldig handelen te waarborgen bij constatering van ongewenst gedrag op de werkplek. 2. REIKWIJDTE

Nadere informatie

Veiligheidsprotocol bij agressie-incidenten

Veiligheidsprotocol bij agressie-incidenten Veiligheidsprotocol bij agressie-incidenten Veiligheidsprotocol, procedure 8.0.2 Pagina 1 van 5 vastgesteld: 29-05-2008 Procedure 8.0.2 Veiligheidsprotocol Versie: 1 Hoofdproces: werkapparaat (8) Subproces:

Nadere informatie

Projectrapportage Beveiligingsbedrijven A869

Projectrapportage Beveiligingsbedrijven A869 Projectrapportage Beveiligingsbedrijven A869 Projectrapportage Beveiligingsbedrijven Inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Samenvatting 7 2 Inleiding 9 2.1 Doelstelling/beoogde effecten 9 2.2 Uitvoering project

Nadere informatie

SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND

SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND Inhoudsopgave Inleiding Onderzoek Visie schoolveiligheidsplan Montessorischool Elzeneind Doelstelling beleidsplan Preventief beleid Curatief beleid Registratie

Nadere informatie

Veiligheidsmonitor voor personeel (Eduniek) Vragenlijst School & Veiligheid Voor het personeel in het primair onderwijs. Naam:...

Veiligheidsmonitor voor personeel (Eduniek) Vragenlijst School & Veiligheid Voor het personeel in het primair onderwijs. Naam:... Veiligheidsmonitor voor personeel (Eduniek) Vragenlijst School & Veiligheid Voor het personeel in het primair onderwijs Naam:... Toelichting op de vragenlijst voor het personeel Doel van deze vragenlijst

Nadere informatie

Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten. Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen,

Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten. Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen, Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen, Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet Artikel 5 Risico Inventarisatie

Nadere informatie

Projectverslag. Agressie en Geweld Benzinestations 2003. Project A605

Projectverslag. Agressie en Geweld Benzinestations 2003. Project A605 Projectverslag Agressie en Geweld Benzinestations 2003 Project A605 Arbeidsinspectie, Den Haag december 2004 2 Agressie en Geweld Benzinestation 2003 Inspectieonderwerpen Agressie en Geweld Veiligheid

Nadere informatie

Psychosociale belasting op het werk. informatie voor werknemers over o.a. seksuele intimidatie, agressie en pesten.

Psychosociale belasting op het werk. informatie voor werknemers over o.a. seksuele intimidatie, agressie en pesten. Psychosociale belasting op het werk informatie voor werknemers over o.a. seksuele intimidatie, agressie en pesten. Psychosociale belasting op het werk informatie voor werknemers over o.a. seksuele intimidatie,

Nadere informatie

ARBEIDSINSPECTIE MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

ARBEIDSINSPECTIE MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID VERSLAG PROJECT VESTIGINGSADRESSEN AANNEMERS MET TIMMERWERKPLAATS ARBEIDSINSPECTIE MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Projectinformatie Informatie : drs. J.R. Boer Arbeidsinspectie Postbus

Nadere informatie

Trainingen aanbod Optima Curacao in. Maart 2015. Investeren in Arbozorg, is investeren in de toekomst

Trainingen aanbod Optima Curacao in. Maart 2015. Investeren in Arbozorg, is investeren in de toekomst Trainingen aanbod Optima Curacao in samenwerking met SIVIS Suriname Maart 2015 1 1.Psychosociale arbeidsbelasting Beperk de schade voor slachtoffer en organisatie Omschrijving Het begon met een vervelende

Nadere informatie

Arbocatalogus Grafimedia

Arbocatalogus Grafimedia Arbocatalogus Grafimedia Van werkdruk naar werkplezier Presentatie voor gebruik in eigen bedrijf Arbocatalogus Grafimedia Van Werkdruk naar Werkplezier Presentatie voor gebruik in het eigen bedrijf Deze

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik

Nadere informatie

ARBO BELEID. Krammer HE Brielle /

ARBO BELEID. Krammer HE Brielle / ARBO BELEID Krammer 8 3232 HE Brielle 0181-470467/68 0181-470469 Inleiding Op scholen vormen arbeidsomstandigheden een veel besproken onderwerp. De gezondheid en het welzijn van het personeel is vaak in

Nadere informatie

Agressieprotocol«1» 1. Vooraf

Agressieprotocol«1» 1. Vooraf Agressieprotocol«1» 1. Vooraf 1.1. Definities Onder agressie wordt verstaan het gehele scala van voorvallen of situaties waarbij een werknemer psychisch of fysiek wordt lastiggevallen, bedreigd of aangevallen

Nadere informatie

Arbowet, beleid & arbeidsomstandigheden

Arbowet, beleid & arbeidsomstandigheden Syllabus Arbowet, beleid & arbeidsomstandigheden Verzuimpreventie, veilig werken en een integrale aanpak U lapt de regels van de Arbowet natuurlijk niet aan uw laars. Maar kent u al uw arboverantwoordelijkheden?

Nadere informatie

De Arbowet wijzigt: maak gebruik van de nieuwe mogelijkheden

De Arbowet wijzigt: maak gebruik van de nieuwe mogelijkheden pagina 1 van 5 Published on Werk & Veiligheid - Kennisplatform over preventie, RI&E en sociale veiligheid (http://www.werkenveiligheid.nl) Home > De Arbowet wijzigt: maak gebruik van de nieuwe mogelijkheden

Nadere informatie