Leptospirosen Ziekte van Weil, melkerskoorts, modderkoorts

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leptospirosen Ziekte van Weil, melkerskoorts, modderkoorts"

Transcriptie

1 Leptospirosen Ziekte van Weil, melkerskoorts, modderkoorts A27 1. Algemeen Leptospirosen zijn zoönosen, die veroorzaakt kunnen worden door meer dan tweehonderd verschillende Serovars leptospiren. Sommige Serovars neigen ertoe ernstige vormen van leptospirose te veroorzaken, andere veroorzaken vooral milde vormen.de ziekte van Weil is een ernstige vorm van leptospirose die veroorzaakt wordt door de nauw aan elkaar verwante Serovars icterohaemorrhagiae en copenhageni, beide uit de serogroep Icterohaemorrhagiae. Modderkoorts wordt veroorzaakt door het Serovar grippotyphosa uit de serogroep Grippotyphosa. Melkerskoorts is een meestal mildere vorm van leptospirose, veroorzaakt door het Serovar hardjo uit de Sejroe serogroep. Het aantal hardjo-infecties neemt de laatste jaren af. Naast de bovengenoemde Serovars komen er in Nederland diverse andere Serovars voor die mogelijk weer andere vormen van leptospirose veroorzaken. In 1995 is het vóórkomen van het Serovar mozdok type 3 uit de serogroep Pomona in Nederland voor het eerst beschreven. Met de toename van avontuurlijke vakanties neemt het aantal infecties opgelopen in het buitenland, met vaak exotische Serovars en bijzondere ziektebeelden toe. Vooral jungletochten en rafting blijken een risico voor het oplopen van een leptospireninfectie te zijn. 2. Ziekte 2.1 Pathogenese Leptospiren treden via wondjes, de gemacereerde huid of slijmvliezen het lichaam binnen. Daar verspreiden ze zich onmiddellijk in het bloed en de organen. Nadat het aantal leptospiren in bloed en weefsels een kritische waarde heeft bereikt, ontstaan beschadigingen van weefsels, merendeels op basis van vasculitis (beginnend met schade aan het endotheel van kleine bloedvaten met als gevolg o.a. nier- en levercelbeschadigingen, meningitis, myositis), evenals de daarmee gepaard gaande symptomen (zoals bloedingen, geelzucht en geen of weinig urineproductie, spierpijn, hoofdpijn). Na ongeveer de zevende tot tiende ziektedag verdwijnen de leptospiren uit de bloedbaan en de weefsels maar zij blijven nog enige tijd aanwezig in de nieren. Er bestaat geen documentatie over blijvende orgaanbeschadiging. Ook bij ernstige beschadiging van weefsels treedt waarschijnlijk volledig herstel op. 2.2 Incubatieperiode De incubatieperiode duurt 2 tot 30 dagen, meestal 7 tot 12 dagen. 2.3 Ziekteverschijnselen Asymptomatische infecties komen zeker voor maar kwantitatieve gegevens ontbreken. Het merendeel van de infecties, verloopt mild tot matig. Milde vormen van leptospirose worden vaak niet herkend. Ziekte kan zich openbaren in een spectrum gaande van een milde griepachtige tot een dodelijke vorm. De verschijnselen zijn uiterst variabel en het ziektebeeld kan overeenkomen met die van een groot aantal andere ziekten zoals influenza, hepatitis, gele koorts, (virale) hemorragische koortsen zoals dengue en hantavirusinfectie, meningitis, pneumonie, malaria en nog andere. Ongeveer 10% van de leptospirosen heeft een ernstig beloop waarbij elke combinatie van nierinsufficiëntie, icterus en hemorragische diathese kan optreden. Soms treden hartritmestoornissen of een cardiovasculaire collaps op. In Nederland heeft ongeveer 5% LCI/RIVM richtlijn infectieziekten 1

2 van alle gerapporteerde gevallen een dodelijke afloop. Zowel bij een ernstig als bij een mild beloop kan zich in de immuunfase een aseptische meningitis ontwikkelen. De momenteel in Nederland meest gesignaleerde symptomen zijn koorts, spierpijn, hoofdpijn, koude rillingen, diarree, braken en verminderde urineproductie. De meest voorkomende lichamelijke bevindingen zijn icterus, conjunctivale vaatinjectie, hepatomegalie, meningeale prikkeling, lymfadenopathie en splenomegalie. Deze lijst is zeker niet volledig. In feite kan elke combinatie van deze symptomen en bevindingen duiden op leptospirose. De in Nederland meest voorkomende vormen van leptospirose zijn de ziekte van Weil, modderkoorts en melkerskoorts. Ziekte van Weil Allereerst is er een plotselinge koorts van C, koude rillingen, buikpijn, braken en spierpijn, vooral in de kuitspieren. Conjunctivale vaatinjectie komt regelmatig voor. Tevens is er vaak een ernstige hoofdpijn. Soms is de lever vergroot en bij ongeveer de helft van de ziektegevallen treedt na enkele dagen geelzucht op, vaak samen met nierfunctiestoornissen al dan niet met oligurie of zelfs anurie. Huidbloedingen, meningeale prikkeling en huidafwijkingen kunnen eveneens optreden. Cardiovasculaire problemen (onder andere myocarditis en shock) en nierinsufficiëntie zijn beruchte complicaties die tot de dood kunnen leiden. Geleidelijk herstel begint na enkele weken op te treden. Melkerskoorts en modderkoorts Het beloop van melkers- en modderkoorts is nogal wisselend, maar meestal is het verloop milder dan dat van de ziekte van Weil. De koorts kan hoog tot zeer hoog zijn met pieken, maar ook subfebriele temperaturen komen voor. De ziekteverschijnselen kunnen van karakter verschillen. Subklinisch verloop is mogelijk, maar ook een ernstig, acuut ontstaand griepachtig beeld met spierpijnen, buikpijn, hoofdpijn, meningisme, lever- of nierfunctiestoornissen, lichtschuwheid en conjunctivale vaatinjectie zijn vaak voorkomende verschijnselen. De reconvalescentieperiode met vooral lichamelijke en geestelijke vermoeidheid kan lang duren, van enkele maanden tot meer dan een jaar. 2.4 Verhoogde kans op ernstig beloop Zwangerschap: abortus, intra-uteriene vruchtdood en congenitale leptospirose zijn beschreven. Oorzaken zijn beschadiging van de maternale circulatie en placenta door vasculitis en/of infectie in utero. Kennis hierover is beperkt door de geringe aantallen. 2.5 Immuniteit Waarschijnlijk biedt natuurlijke infectie jarenlange bescherming. Bescherming door antistoffen is Serovarspecifiek; er is geen kruisimmuniteit met andere leptospiren. Aangezien er vele verschillende Serovars voorkomen, is de immuniteit dus beperkt. 3. Microbiologie 3.1 Verwekker Leptospiren zijn spirocheten uit het genus Leptospira van de familie Leptospiraceae. Leptospiraceae behoort samen met de familie Spirochaetaceae (waarin de genera Borrelia (o.a. Lyme-ziekte, febris recurrens) en Treponema (syphilis door T. pallidum)) tot de orde Spirochaetales. 3.2 Diagnostiek Leptospiren kunnen de eerste 7 ziektedagen uit het bloed gekweekt worden, van dag 4 tot dag 10 uit de liquor en vanaf de tiende ziektedag tot een maand uit de urine. 2 LCI/Gr december 2000 (laatst gewijzigd juli 2007)

3 Omdat leptospiren langzaam groeien, kan het weken tot maanden duren voor de uitslag van de kweek bekend is. Specifieke antistoffen zijn vanaf ongeveer de vijfde tot zevende ziektedag aantoonbaar met behulp van serologische testen zoals de microscopische agglutinatie test (MAT) en enzyme-linked immuno-sorbent assay (ELISA). De MAT kan na twee uur afgelezen worden, de ELISA duurt ongeveer zes uur. Om seroconversie of titerstijging aan te tonen, zijn gepaarde bloedmonsters nodig. Het eerste monster dient liefst vóór de tiende ziektedag afgenomen te worden en het tweede monster ongeveer een à twee weken na het eerste monster. Het Nationaal Referentielaboratorium Leptospirose (NRL) heeft een experimentele PCR beschikbaar. Deze is toepasbaar op bloed, serum, urine, liquor en (post mortem) weefsel. Bij de interpretatie van de diagnostiek kan de uitslag van de PCR worden meegewogen. Voor PCR is overleg met het NRL wenselijk. Interpretatie van de diagnostiek 1. Kweken van pathogene leptospiren uit bloed, urine of liquor is bewijzend voor leptospirose. 2. Een titer met de MAT wijst op besmetting met leptospiren en kan informatie geven over de infecterende serogroep. 3. Specifieke IgM-antistoffen aangetoond met de ELISA wijzen op een acute of recente leptospirose. 4. Seroconversie of een (ten minste viervoudige) titerstijging in gepaarde serummonsters in MAT en/of ELISA of een hoge titer in de MAT (1:160) en ELISA(1:80) in geval van een enkel serummonster betekent een positief serologisch resultaat. 5. Wat de serologie aangaat bestaan er op elke regel uitzonderingen en men doet er verstandig aan de resultaten van serologisch onderzoek, vooral wanneer het om lage titers gaat, omzichtig en in samenhang met de klinische en epidemiologische gegevens te interpreteren. De diagnose leptospirose is het beste te stellen met adequaat laboratoriumonderzoek bij het Nationaal Referentielaboratorium (NRL, Meibergdreef 39, 1105 AZ Amsterdam, tel ). Monsters kunnen rechtstreeks of via artsen- of (streek)laboratoria worden ingestuurd. Voorschriften voor inzending materiaal: Indien de patiënt korter dan tien dagen ziek is: één buisje onstolbaar gemaakt (niet gecontamineerd) bloed (heparine, EDTA) voor de kweek én één buisje met ten minste 5 ml stolbloed of 2 ml serum voor MAT en ELISA opsturen. Het is mogelijk om liquor (ten minste 0,5 ml) op te sturen voor kweek. Indien de patiënt langer dan tien dagen ziek is: één buisje met ten minste 5 ml stolbloed of 2 ml serum voor MAT en ELISA opsturen. Indien mogelijk verse (steriele) urine opsturen voor kweek. Urine kan tot ongeveer een maand na de eerste ziektedag worden afgenomen. Omdat leptospiren snel afsterven in (zure) urine dient de kweek binnen twee uur na afname ingezet te worden. Het is mogelijk om de ph van de urine te neutraliseren door toevoeging van natriumbicarbonaat (ph 7,0 tot 7,5) of door orale toediening van natriumbicarbonaat aan de patiënt. Toediening aan de patiënt heeft de voorkeur. Ook kan men het NationaalReferentielaboratorium voor Leptospirosen verzoeken om kweekmedium op te sturen. 4. Besmetting 4.1 Reservoir Ratten, vooral de bruine rat (Rattus norvegicus), zijn het reservoir voor de Serovars icterohaemorrhagiae en copenhageni, runderen het belangrijkste reservoir voor Serovar hardjo en veldmuizen (Microtus arvalis) en muskusratten (Ondatra zibethicus) het belangrijkste reservoir van Serovar grippotyphosa. Recent onderzoek heeft aangetoond dat LCI/RIVM richtlijn infectieziekten 3

4 de huisspitsmuis (Crocidura russula) een reservoir voor het Serovar mozdok (type 3) kan vormen. In principe kan bijna elk zoogdier een infectiebron of reservoir vormen, maar vooral knaagdieren en insecteneters. 4.2 Besmettingsweg Leptospiren leven in de nieren van hun natuurlijke gastheren en worden uitgescheiden met de urine. Ze kunnen geruime tijd buiten het lichaam van hun gastheer overleven, vooral als de condities gunstig zijn (warme en vochtige omgeving). Besmetting van de mens vindt plaats door direct contact met de (levende of dode) gastheer of zijn urine of indirect via de met urine gecontamineerde omgeving, vooral oppervlaktewater, vochtige planten en modder. Voor infectie is overdracht via wonden of slijmvliezen of misschien ook via de weke huid of door inademing van aërosolen van urine noodzakelijk. Intensief contact met dieren vormt een potentieel risico tot besmetting. Directe overdracht van mens op mens is zelden beschreven. Mogelijkheden zijn seksueel contact, transplacentair of via moedermelk. Infectie via urine van leptospirosepatiënten kan optreden. Intensieve behandeling van patiënten met leptospirose vormt dus een risico. 4.3 Besmettelijke periode Zolang leptospiren uitgescheiden worden in de urine (weken tot maanden). 4.4 Besmettelijkheid Het aantal uitgescheiden leptospiren per patiënt per dag is onbekend maar hangt af van een aantal factoren zoals de patiënt, het Serovar en het aantal ziektedagen. Mogelijk bestaat er een relatie tussen de kans op ziekte en de grootte van het inoculum. Leptospiren kunnen weken tot maanden in het milieu overleven als de condities gunstig zijn (nat/vochtig, optimale in vitro temperatuur C, neutrale tot licht alkalische ph 7,0-7,2). Leptospiren zijn zeer gevoelig voor droogte, hoge temperaturen (>42 o C) en een zuur (ph<6,8) of alkalisch (ph>8,5) milieu. 5. Desinfectie Oppervlakken (bloed en excreta, m.n. urine): standaardmethode Instrumenten (niet huid- of slijmvliesdoorborend, wel bloed standaardmethode en excreta): Instrumenten (wel huid- of slijmvliesdoorborend): standaardmethode 3.1 Textiel: standaardmethode Intacte huid: standaardmethode Niet-intacte huid (wond): standaardmethode Handen: standaardmethode Verspreiding 6.1 Risicogroepen Risicogroepen zijn waterrecreanten, veeboeren, land- en tuinbouwers, dierenartsen, ongediertebestrijders (zoals muskusrattenvangers), rioolwerkers, slagers, jagers, boswachters en anderen die in het kader van beroep of hobby veelvuldig met (wilde) dieren en/of oppervlaktewater of modder in aanraking komen. 6.2 Verspreiding in de wereld Leptospirose komt wereldwijd voor, is vaak hoog endemisch en soms epidemisch bijvoorbeeld tijdens regenperiodes, in vochtige (sub)tropische landen. 6.3 Voorkomen in Nederland 4 LCI/Gr december 2000 (laatst gewijzigd juli 2007)

5 Per jaar worden gemiddeld dertig gevallen van veelal ernstige leptospirose gediagnosticeerd met een duidelijke piek in de periode augustus-november. Ongeveer eenderde van de gemelde infecties worden opgelopen (tijdens vakanties) in het buitenland, met name in tropische landen. Langdurige of zware regenval en overstromingen kunnen een toename van het aantal leptospirose gevallen tot gevolg hebben. 7. Behandeling Als geneesmiddel van eerste keus komt penicilline G in aanmerking. Dit antibioticum doet de koortsperiode verkorten en de complicaties van nieren, lever, meningitisachtige verschijnselen en hemorragiën verminderen. Men dient leptospirose zo spoedig mogelijk te behandelen. Op grond van huidige informatie is het echter aan te raden om altijd te behandelen, ongeacht het tijdstip van diagnose. Bij lichte gevallen kan amoxycilline gegeven worden. Als tweede keus kan gedacht worden aan doxycycline of erythromycine. Tevens is gericht ondersteunende therapie noodzakelijk bij nierinsufficiëntie, hypotensie en ernstige hemorragie. In ernstige gevallen is ziekenhuisopname geïndiceerd. 8. Primaire preventie 8.1 Immunisatie Vaccinaties, al dan niet specifiek voor bevolkings-/beroepsgroepen met een verhoogd risico, worden of werden toegediend in China, Cuba, Japan, Vietnam, Spanje, Italië en Frankrijk. Er is in Nederland geen vaccin voor mensen beschikbaar. Het lage aantal gevallen vormt geen aanleiding tot het laten registreren van een vaccin voor de Nederlandse markt. 8.2 Algemene preventieve maatregelen Gerichte preventieve maatregelen zijn afhankelijk van de aard van de dragers of uitscheiders in een bepaald gebied en de besmettingsweg. In endemische gebieden vormt effectieve ongediertebestrijding (ratten, muizen, muskusratten) een belangrijke maatregel. Preventie bij de mens is vooral gericht op het voorkómen van contact met besmette dieren en de besmette omgeving, bijvoorbeeld door het dragen van rubberlaarzen en handschoenen door werkers in besmette terreinen. Voorlichting, bijvoorbeeld aan risicogroepen en huisartsen, over het voorkomen en verspreiden van de ziekte en het belang van vroege behandeling, de wijze van besmetting en persoonlijke hygiëne kan preventief werken. In geval van melkerskoorts: Zwangere vrouwen moet ontraden worden in de stal te komen. De veestapel onderzoeken bij verschijnselen van abortus, mastitis en verminderde melkproductie. Melkattributen desinfecteren en geen rauwe melk drinken. In het algemeen dient men contact met urine van besmette koeien te vermijden, bijvoorbeeld door het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen als bril, mondkap, laarzen, melkschort en/of handschoenen. Dit laatste geldt ook bij het schoonmaken van de melkstal met een hogedrukspuit in verband met de vorming van aërosolen. Dode foetussen niet met de blote handen aanraken. Behandeling van vee met antibiotica (dihydrostreptomycine) vermindert wel de uitscheiding van leptospiren, maar doodt niet alle leptospiren in de nieren. Bouwtechnische aanpassingen zoals de breedte van de open goot in de stal en de aard van de loopstal kunnen besmettingen beperken. Uitbreiding van de overdracht van leptospiren tussen vee onderling kan tegengegaan worden door het streng gescheiden houden van besmet en onbesmet vee en ook van de betreffende watervoorzieningen. Het vaccineren van runderen wordt in Nederland niet toegepast. Bij honden wordt jaarlijks vaccinatie aanbevolen. Bij het niet consequent toepassen van vaccinatie kunnen LCI/RIVM richtlijn infectieziekten 5

6 honden echter wel geïnfecteerd raken en vervolgens leptospirosen met de urine gaan uitscheiden. Voor alle vormen van leptospirose geldt dat urine in principe als besmettelijk beschouwd dient te worden en dat verder ten aanzien van de patiënt geen speciale maatregelen getroffen hoeven te worden. 9. Maatregelen naar aanleiding van een geval 9.1 Bronopsporing Zoeken naar de bron van de infectie vindt plaats door de Voedsel en Waren Autoriteit. De patiënt wordt gevraagd naar de vermoedelijke bron of plaats van infectie (contact met dieren of oppervlaktewater). Het terrein waar de infectie is opgelopen dient te worden onderzocht op het voorkomen van ongedierte. Dit onderzoek kan worden uitgevoerd door de dienst Ongediertebestrijding van de gemeente. Op verzoek van de inspectiediensten kan het Nationaal Referentielaboratorium voor Leptospirosen (NRL) in Amsterdam worden ingeschakeld voor brononderzoek. De GGD verzamelt met behulp van bijlagen I t/m VIII de gegevens en stuurt die naar het NRL. 9.2 Contactonderzoek Niet nodig. 9.3 Maatregelen ten aanzien van patiënt en contacten De algemene (hand)hygiëne dient in acht te worden genomen. Er dient extra voorzichtig met urine te worden omgegaan. 9.4 Profylaxe Doxycycline schijnt een zekere bescherming te bieden tegen sommige vormen van leptospirose. Ook penicilline kan bescherming bieden. Amoxycilline kan overwogen worden. Bescherming is niet absoluut. Het is aan te raden preventief te behandelen als er een grote kans is dat iemand besmet wordt of is. 9.5 Wering van werk, school of kinderdagverblijf Directe overdracht van mens op mens is zelden beschreven. Wering is niet van toepassing. 10. Overige activiteiten 10.1 Meldingsplicht Leptospirose is een meldingsplichtige ziekte groep C. Het laboratorium waar de desbetreffende ziekteverwekker is vastgesteld en de arts dienen dit te melden aan de GGD. De GGD meldt anoniem conform de Wet publieke gezondheid en levert gegevens voor de landelijke surveillance van meldingsplichtige ziekten. Meldingscriterium: Een persoon met koorts Of Tenminste twee van de volgende 11 symptomen: Rillingen Hoofdpijn Spierpijn Tranende ogen Bloedingen in de huid en slijmvliezen Uitslag 6 LCI/Gr december 2000 (laatst gewijzigd juli 2007)

7 geelzucht ontsteking van de hartspier hersenvliesontsteking nierbeschadiging respiratoire symptomen zoals bloedingen uit de longen en tenminste 1 van de 3 laboratoriumcriteria: aantonen van Leptospira spp uit patiëntenmateriaal (bloed, weefsels, liquor en urine) of aantonen van een viervoudige of grotere titerstijging in een Leptospira-agglutina-test in een serumpaar (sera afgenomen in de acute fase en de herstelfase met een tussenpoos van twee of meer weken en in hetzelfde laboratorium onderzocht) of een éénmalige hoge titer Inschakelen van andere instanties Melden aan de (regionale) Voedsel en Waren Autoriteit (VWA), Tevens melden aan de daarvoor verantwoordelijke instanties, afhankelijk van relaties (bijvoorbeeld provincie/waterkwaliteitsbeheer, de regionale Inspectie Milieuhygiëne, milieu-ambtenaren, gemeente, etc.). Inzake de bestrijding van de bruine rat kan advies worden ingewonnen bij het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD), Overleg met het Nationaal Referentielaboratorium voor Leptospirosen (NRL) over de laboratoriumuitslagen Andere protocollen en richtlijnen WHO Recommended Surveillance Standards, 1999 VWA-protocol Leptospirose LCI-Verpleegkundig Stappenplan Infectieziekten (VSI) Leptospirosen, Landelijk beschikbaar voorlichtings- en informatiemateriaal NHG-Patiëntenfolder Kinderen met koorts Literatuur Gussinklo JTA te, Venker R, Bode AD, Schuurman JL, Werf D van der, Kuijk SJTh van, Wensveen PJ, Terpstra WJ, Hartskeerl RA, Kemp H van der. Leptospirose veroorzaakt door Pomona. Inf Bull 1998, 7, Olszyna DP, Jaspars R, Speelman P, Elzakker E van, Korver H, Hartskeerl RA. Leptospirose in Nederland Ned.Tijdschr Geneeskd 1998, 142, LCI/Gr december 2000 (laatst gewijzigd november 2007; bijlage VIII toegevoegd november 2007) Bijlagen: zie deel II Bijlage I Gegevensverzameling voor bronopsporing en surveillance Bijlage II Leptospirose registratieformulier GGD (niet insturen naar NRL) Bijlage III Vragenlijst besmettingsomstandigheden (insturen naar NRL) Bijlage IV Toestemmingsverklaring I, deelname onderzoek Bijlage V Toestemmingsverklaring II, verstrekking gegevens door behandelend arts Bijlage VI Verzoek behandelend arts medewerking surveillance Bijlage VII Vragenlijst Medische gegevens Bijlage VIII Voorbeeld informatiebrief patiënt LCI/RIVM richtlijn infectieziekten 7

8 Leptospirosen Ziekte van Weil, melkerskoorts, modderkoorts A27 Bijlage I Gegevensverzameling voor bronopsporing en surveillance Het Landelijk Overleg Infectieziekten (LOI) heeft op 24 mei 2005 besloten dat de GGD en de gegevens zullen verzamelen voor bronopsporing en surveillance van leptopsirose in Nederland. Het Nationaal Referentielaboratorium voor Leptospirosen (NRL) analyseert de surveillancegegevens en rapporteert hierover jaarlijks aan het LOI en publiceert de resultaten in het Infectieziekten Bulletin ( en op Leptonet ( Werkwijze 1. Het laboratorium meldt een positieve leptospirose-uitslag nominaal aan de GGD met vermelding van de aanvragend of behandelend arts. 2. De GGD neemt zo nodig contact op met het NRL over interpretatie van de uitslag. 3. De GGD neemt contact op met behandelend arts en vraagt de arts om aanvullende informatie t.b.v. wettelijk verplichte melding. 4. De GGD neemt contact op met de patiënt nadat de diagnose door de behandelend arts aan de patiënt is medegedeeld en vraagt bij de patiënt de overige informatie op (bronopsporingsvragenlijst). Dit kan telefonisch of schriftelijk worden gedaan. 5. De GGD meldt casus in Osiris. 6. De GGD beoordeelt of verdere maatregelen noodzakelijk zijn i.v.m. de bestrijding en stelt die in. NB. Voor koppeling aan de labuitslagen dient op de vragenlijsten het labnummer van het NRL vermeld te worden (P gevolgd door een 4-cijferige code, vermeld op de uitslag) Adresgegevens Nationaal Referentielaboratorium voor Leptospirosen (NRL) WHO/FAO/OIE Leptospirosis Reference Centre Meibergdreef AZ AMSTERDAM Telefoon: Contactpersoon: dr. R. Hartskeerl 8 LCI/Gr december 2000 (laatst gewijzigd juli 2007)

9 Bijlage II Leptospirose registratieformulier GGD (niet insturen naar NRL) Melder: Naam: Organisatie: Tel: Patiënt: Naam: Geboortedatum: Adres: Woonplaats: Telefoon: Labnummer NRL: P Behandelend arts: Naam: Specialisme: Ziekenhuis: Tel: Indien beroepsmatige blootstelling: Aard blootstelling: Werkgever: Locatie: Indien niet-beroepsmatig watercontact: Locatie: Indien niet-beroepsmatig diercontact: Diersoort: Eigenaar: Locatie: LCI/RIVM richtlijn infectieziekten 9

10 Bijlage III Vragenlijst besmettingsomstandigheden Leptospirosesurveillance (insturen naar NRL) Nationaal Referentielaboratorium voor Leptospirosen Meibergdreef 39, 1105 AZ Amsterdam T.a.v. dr R. Hartskeerl Identificatie patiënt: labnummer NRL: P. Resultaat bronopsporing Verblijf in buitenland (1 maand voorafgaand aan eerste ziektedag) Welk land... Watercontact in buitenland(natuurwater, niet de zee) Datum PLAATS in het water gevallen ja / nee / nvt... zwemmen in natuurwater ja / nee / nvt... kanoën / roeien / zeilen ja / nee / nvt... vissen ja / nee / nvt... anders, te weten..... Diercontact in buitenland ja / nee / nvt... welke diersoort?... Beroepsmatige contacten met dieren en / of buitenwater in Nederland (1 maand voorafgaand aan eerste ziektedag) Datum PLAATS veehouder ja / nee / nvt... runderen ja / nee / nvt... varkens ja / nee / nvt... schapen ja / nee / nvt... anders, te weten: landbouwer / visser ja / nee / nvt... dierenarts ja / nee / nvt... abattoirwerker ja / nee / nvt... rioolwerker ja / nee / nvt... muskusrattenvanger ja / nee / nvt... anders, te weten Watercontacten in Nederland (niet beroepsmatig) (1 maand voorafgaand aan eerste ziektedag) Datum PLAATS in het water gevallen ja / nee / nvt... zwemmen in natuurwater ja / nee / nvt... kanoën / roeien / zeilen ja / nee / nvt... vissen ja / nee / nvt... anders, te weten..... Diercontacten in Nederland (niet beroepsmatig) (1 maand voorafgaand aan eerste ziektedag) Datum PLAATS ratten / muizen ja / nee / nvt... honden ja / nee / nvt... andere dieren, te weten LCI/Gr december 2000 (laatst gewijzigd juli 2007)

11 Bijlage IV Toestemmingsverklaring I, deelname onderzoek TOESTEMMINGSVERKLARING voor verzamelen van gegevens bij personen met leptospirose Voor kinderen jonger dan 12 jaar dient de ouder / verzorger de verklaring te ondertekenen. Voor kinderen van 12 tot 16 jaar dienen zowel de ouder / verzorger als het kind de verklaring te ondertekenen. Kinderen vanaf 16 jaar zijn bekwaam tot het aangaan van behandelingsovereenkomst. Ondergetekende Verklaart dat hij/zij geïnformeerd is over de reden van de leptospiroseregistratie, en de gelegenheid gekregen iedere gewenste vraag te stellen. Verklaart dat hij/zij vrijwillig aan de leptospiroseregistratie wil bijdragen. Is ervan op de hoogte dat bij vragen telefonisch contact kan worden opgenomen met de plaatselijke GGD. Geeft toestemming om de volgende informatie anoniem in de landelijke registratie op te nemen: Informatie over het ziektebeloop Informatie over de ziekteverwekker Informatie over de mogelijke bron van besmetting Plaats Datum (dag/maand/jaar) Achternaam Voornaam Adres+postcode Telefoonnummer Geboortedatum (dag/maand/jaar) - - (Handtekening deelnemer of ouder) (Naam en handtekening onderzoeker) NB: Bovenstaande persoonsgegevens zullen niet worden gekoppeld aan de gegevens van de vragenlijst. Uw onderzoeksgegevens worden zonder vermelding van uw naam verwerkt. De toestemmingsverklaring wordt gedurende vijf jaar bewaard bij het NRL en wordt daarna vernietigd. LCI/RIVM richtlijn infectieziekten 11

12 Bijlage V Toestemmingsverklaring II, verstrekking gegevens door behandelend arts TOESTEMMINGSVERKLARING Voor kinderen jonger dan 18 jaar dient de ouder, verzorger de verklaring te ondertekenen. Ondergetekende Verklaart dat hij/zij geïnformeerd is over de reden van de leptospiroseregistratie, en de gelegenheid gekregen iedere gewenste vraag te stellen. Verklaart dat hij/zij vrijwillig aan de leptospiroseregistratie wil bijdragen. Geeft toestemming aan zijn/haar behandelend arts. Naam : Specialisme: Ziekenhuis Plaats: Om in het kader van de Leptospiroseregistratie informatie te verstrekken aan het CIb/NRL over het beloop van zijn/haar leptospiroseinfectie door 0 het invullen van de vragenlijst voor de behandelend arts. 0 het verstrekken van een kopie van de ontslagbrief. (Svp aankruisen, bij voorkeur beide) Plaats Datum (dag/maand/jaar) Achternaam Voornaam Adres + postcode Telefoonnummer Geboortedatum (dag/maand/jaar) - - (Handtekening deelnemer of ouder) 12 LCI/Gr december 2000 (laatst gewijzigd juli 2007)

13 Bijlage VI Verzoek behandelend arts medewerking surveillance Geachte Collega, Onlangs werd leptospirose gediagnosticeerd bij uw patiënt(e) Naam Geboortedatum Adres In dat kader vragen we uw medewerking aan de surveillance van leptospirose. Doel van de surveillance is om veranderingen in epidemiologie en klinisch beeld tijdig te onderkennen. De GGD heeft inmiddels met uw toestemming contact opgenomen met patiënt in het kader van bronopsporing. Patiënt is daarbij geïnformeerd over de surveillance en heeft aan u toestemming gegeven om medische informatie over hem/haar te verstrekken in het kader van deze surveillance, zie bijgevoegde toestemmingsverklaring. We verzoeken u om bijgevoegde vragenlijst in te vullen en te retourneren aan de GGD. De GGD zendt deze vragenlijst met de resultaten bronopsporing naar CIb/NRL, voor opname in de landelijke Leptospirosesurveillance. De resultaten van deze surveillance worden jaarlijks gepubliceerd in het Infectieziekten Bulletin ( ) en op LeptoNet. ( Als u vragen heeft over de surveillance kunt u contact opnemen met dr. R. Hartskeerl, Nationaal Referentielaboratorium voor Leptospirosen tel: of met ondergetekende. Met vriendelijke groet, GGD Arts infectieziektenbestrijding Bijlagen: Toestemmingsverklaring (ingevuld door patiënt) Vragenlijst medische gegevens LCI/RIVM richtlijn infectieziekten 13

14 Bijlage VII Vragenlijst MEDISCHE GEGEVENS In te vullen door behandelend arts Identificatie patiënt: Labnummer NRL: P.. Anamnese Eerste ziektedag: Is de patiënt opgenomen geweest in het ziekenhuis? (hoelang, wanneer?) Vertoonde de patiënt een of meer van de volgende klachten: Omcirkelen wat van toepassing is: ja (J), nee (N) of onbekend (O) Koorts J/N/O geelzucht J/N/O koude rilling J/N/O oligurie J/N/O hoofdpijn J/N/O anurie J/N/O braken J/N/O bloedingen (neus, long, ingewand: specificeer) J/N/O fotofobie J/N/O andere? Lichamelijk onderzoek temperatuur iridocyclitis J/N/O pols spierpijn J/N/O RR huidafwijkingen J/N/O lymfadenopathie J/N/O icterus J/N/O lever vergroot J/N/O meningeale prikkeling J/N/O milt vergroot J/N/O onrust/delier J/N/O conjunctivale injectie J/N/O andere afwijkingen? Laboratorium Bloed BSE creatinine SGOT Hb Ureum SGPT Leukocyten CPK gamma GT perc. Segmentkernigen Alkalisch fosfatase bilirubine Trombocyten LDH albumine Urine Albumine Urobiline Bilirubine Sediment Liquor Afwijkingen? Therapie Antibiotica (soort? duur en dosering) Andere ingrepen? Heeft de patiënt klachten gehouden? (zo ja, welke?) 14 LCI/Gr december 2000 (laatst gewijzigd juli 2007)

15 Bijlage VIII Voorbeeld informatiebrief patiënt KONINKLIJK INSTITUUT VOOR DE TROPEN KIT-Referentielaboratorium voor Leptospirose van het RIVM Meibergdreef 39, 1105 AZ Amsterdam Telefoon: Geachte heer, mevrouw, Omstreeks heeft u geleden aan de ziekte leptospirose, ook bekend onder de naam van éen van zijn varianten: ziekte van Weil, modderkoorts of melkerskoorts. Uw behandeld arts stuurde uw bloed voor onderzoek naar ons laboratorium om de ziekte vast te stellen. Dit zogeheten Referentielaboratorium voor Leptospirose houdt bij hoeveel gevallen van leptospirose er per jaar in ons land voorkomen, wat voor gevallen het zijn en in welke gebieden ze voorkomen. Voor de landelijke registratie van leptospirosegevallen zouden wij graag gegevens willen ontvangen die verband houden met de ziekte. De gegevens zijn, zoals u in het bijgesloten formulier kunt zien, overwegend medisch van aard. Wij vragen daarom uw toestemming deze gegevens door uw behandelend arts te laten invullen en het ingevulde formulier naar ons op te laten sturen met een kopie van een eventuele ontslagbrief. Ook verzoeken wij u, of u de besmettingsomstandigheden wilt beschrijven door vragen te beantwoorden. Er zijn twee formulieren: - een akkoordverklaring, waarin u kunt aangeven of u wel of geen toestemming verleent - een lijst met vragen over de besmettingsomstandigheden. Gaat u akkoord, dan worden uw gegevens op vertrouwelijke basis gebruikt voor landelijke registratie. Gaat u niet akkoord, dan worden uw gegevens niet gebruikt. Bij akkoord verzoeken wij u vriendelijk samen met de akkoordverklaring het formulier over de besmettingsomstandigheden in te vullen, en in de gefrankeerde envelop naar uw behandeld arts te sturen. Bij niet akkoord hoeft u de vragen natuurlijk niet in te vullen, maar verzoeken wij u toch vriendelijk de akkoordverklaring, waarop u heeft ingevuld dat u niet akkoord gaat, naar uw behandelend arts terug te sturen, die het formulier weer naar ons zal doorsturen. Indien u nog verdere vragen heeft over genoemde registratie, kunt u te allen tijde contact opnemen met ondergetekende op bovenstaand adres of telefoonnummer. Met vriendelijke groet, Dr. R.A. Hartskeerl KIT-Referentielaboratorium voor Leptospirose van het RIVM Bijlage: -toestemmingsverklaring -vragenlijst besmettingsomstandigheden LCI/Gr december 2000 (laatst gewijzigd november 2007; bijlage VIII toegevoegd november 2007) LCI/RIVM richtlijn infectieziekten 15

RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEN VLAANDEREN - LEPTOSPIROSEN -

RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEN VLAANDEREN - LEPTOSPIROSEN - / richtlijn RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEN VLAANDEREN - LEPTOSPIROSEN - Ziekte van Weil, melkerskoorts, modderkoorts Basistekst LCI/Gr 00.12.2000 (laatst gewijzigd november 2007; bijlage VIII toegevoegd 00.11.2007

Nadere informatie

RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEN VLAANDEREN - LEPTOSPIROSEN -

RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEN VLAANDEREN - LEPTOSPIROSEN - / richtlijn RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEN VLAANDEREN - LEPTOSPIROSEN - Ziekte van Weil, melkerskoorts, modderkoorts Basistekst LCI/Gr 00.12.2000 (laatst gewijzigd november 2007; bijlage VIII toegevoegd 00.11.2007

Nadere informatie

Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Informatiemap Leptospirosen. Map voor professionals. A.P. Nauta, bedrijfsarts juli 1997 ACHTERGROND DIAGNOSE

Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Informatiemap Leptospirosen. Map voor professionals. A.P. Nauta, bedrijfsarts juli 1997 ACHTERGROND DIAGNOSE Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Informatiemap Leptospirosen Map voor professionals A.P. Nauta, bedrijfsarts juli 1997 ACHTERGROND DIAGNOSE PREVENTIE Referenties en nuttige adressen ACHTERGROND Inleiding

Nadere informatie

Clubblad. Jan-maart2015. V.U Nimrodsvrienden vzw

Clubblad. Jan-maart2015. V.U Nimrodsvrienden vzw Clubblad Jan-maart2015 V.U Nimrodsvrienden vzw Een nieuw jaar komt er aan met nieuwigheden en verassingen. De Nimrodsvrienden wensen alle lezers een gezond, prettig jaar. Een algemene ledenvergadering

Nadere informatie

Vaccineren van honden Voorkomen is beter dan genezen!

Vaccineren van honden Voorkomen is beter dan genezen! INFORMATIE Vaccineren van honden Voorkomen is beter dan genezen! Vaccineren Als eigenaar verzorgt u uw hond natuurlijk zo goed mogelijk. Immers, een goede voeding en de juiste verzorging houden uw dier

Nadere informatie

Leptospirose Richtlijn Meldingsplichtige ziekte groep C

Leptospirose Richtlijn Meldingsplichtige ziekte groep C Leptospirose Richtlijn Meldingsplichtige ziekte groep C Laboratorium en behandelend arts melden binnen 1 werkdag aan de arts infectieziektebestrijding van de GGD. De GGD meldt anoniem conform de Wet publieke

Nadere informatie

Clubblad. April-juni2015. V.U Nimrodsvrienden vzw

Clubblad. April-juni2015. V.U Nimrodsvrienden vzw Clubblad April-juni2015 V.U Nimrodsvrienden vzw Een nieuw jaar komt er aan met nieuwigheden en verassingen. De Nimrodsvrienden wensen alle lezers een gezond, prettig jaar. Algemene ledenvergadering te

Nadere informatie

RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEN VLAANDEREN - LEPTOSPIROSEN

RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEN VLAANDEREN - LEPTOSPIROSEN RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEN VLAANDEREN - LEPTOSPIROSEN Ziekte van Weil, melkerskoorts, modderkoorts Basistekst LCI/Gr 00.12.2000 (laatst gewijzigd november 2015) Vlaamse versie 03.2016 28.10.2016 RICHTLIJN

Nadere informatie

Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 14 aug 2013 (week 33)

Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 14 aug 2013 (week 33) Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 14 aug 2013 (week 33) Bron gegevens: Osiris/CIb LCI/CIb IDS. Auteurs: Esther Swart, Mirjam Knol (CIb EPI). Met dank aan Henriette Giesbers, VZP, en Irmgard

Nadere informatie

LCI-richtlijn Leptospirose

LCI-richtlijn Leptospirose LCI-richtlijn Leptospirose Ziekte of syndroom van Weil, modderkoorts, melkerskoorts 1. Historie Leptospirose is een groep van zoönosen met vele synoniemen die verwijzen naar de omgeving waar de ziekte

Nadere informatie

Clubblad. Okt-nov-dec2015. V.U Nimrodsvrienden vzw

Clubblad. Okt-nov-dec2015. V.U Nimrodsvrienden vzw Clubblad Okt-nov-dec2015 V.U Nimrodsvrienden vzw Leden grafiek Leden 300 200 100 0 2010 2011 2012 2013 2014 2015 aantal 2010 2011 2012 2013 2014 2015 aantal 192 192 223 225 227 233 Volgorde wedstrijden

Nadere informatie

Allereerst wensen wij iedereen natuurlijk een beestachtig en gelukkig 2014 toe!

Allereerst wensen wij iedereen natuurlijk een beestachtig en gelukkig 2014 toe! Nieuwsbrief Januari 2014 Allereerst wensen wij iedereen natuurlijk een beestachtig en gelukkig 2014 toe! Wij staan in het nieuwe jaar weer voor u en uw huisdieren klaar! Ik wilde het over het nut en het

Nadere informatie

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost Zicht op Q-koorts Ronald ter Schegget arts infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost 1 Kernboodschap Q-koorts kunt u oplopen door het inademen van de bacterie. Wees alert op de verschijnselen van

Nadere informatie

Hepatitis A.

Hepatitis A. Hepatitis A www.hepatitisinfo.nl Hepatitis A Epidemiologie Transmissie Virologie Symptomen van een infectie met hepatitis A Diagnostiek Behandeling Preventie Hepatitis A epidemiologie http://wwwnc.cdc.gov/travel/pdf/yellowbook-2012-map-03-03-estimated-prevalence-hepatitis-a.pdf

Nadere informatie

WAT ZIJN DE VERSCHIJNSELEN VAN HEPATITIS B?

WAT ZIJN DE VERSCHIJNSELEN VAN HEPATITIS B? WAT IS HEPATITIS Hepatitis is een ontsteking van de lever. Er zijn verschillende soorten leverontsteking. Ooit wereldwijd waargenomen zijn hepatitis A t/m H, waarvan hepatitis A, B en C de meest bekenden

Nadere informatie

De nieuwe meldingsplicht voor tien ziekten Hans van Vliet RIVM-CIb 7 oktober 2008

De nieuwe meldingsplicht voor tien ziekten Hans van Vliet RIVM-CIb 7 oktober 2008 De nieuwe meldingsplicht voor tien ziekten Hans van Vliet RIVM-CIb 7 oktober 2008 Wat bespreken Iets over meldingscriteria De nieuwe ziekten (2 minuten per ziekte!) - Wat is de reden om het te melden -

Nadere informatie

PRAKTISCH Hondsdolheid (rabiës)

PRAKTISCH Hondsdolheid (rabiës) PRAKTISCH Hondsdolheid (rabiës) l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n over houden van huisdieren Rabiës oftewel hondsdolheid is één van de bekendste zoönosen

Nadere informatie

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A Naast deze infokaart over hepatitis zijn er ook infokaarten beschikbaar over: infectieziekten algemeen, tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen, jeugd en onveilig vrijen en jeugd en vaccinatie.

Nadere informatie

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap Zicht op Q-koorts Deze informatie is tot stand gekomen in samenwerking met het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), diverse organisaties en beroepsgroepen. 1 Kernboodschap Q-koorts kunt

Nadere informatie

Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 4 sep 2013 (week 36)

Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 4 sep 2013 (week 36) Mazelen en rubella surveillance overzicht, 1 mei 4 sep 2013 (week 36) Bron gegevens: Osiris/CIb-LCI/CIb-IDS. Auteurs: Esther Swart, Susan Hahné (CIb-EPI). Met dank aan Maarten Mulders, VVG, en Irmgard

Nadere informatie

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln B06 Bijlage I Rubella en zwangerschap, richtlijnen voor de praktijk Beleid naar aanleiding van een (mogelijk) contact (zie toelichting 1) Inventariseer

Nadere informatie

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Inleiding Monteurs van vooral de service en reparatie&renovatie lopen een kans geïnfecteerd te raken met een virus, tengevolge van het (per

Nadere informatie

Papegaaienziekte. (Psittacose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor vogelhouders en -handelaren

Papegaaienziekte. (Psittacose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor vogelhouders en -handelaren Papegaaienziekte (Psittacose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor vogelhouders en -handelaren Papegaaienziekte bij dieren De bacterie Chlamydia psittaci veroorzaakt papegaaienziekte

Nadere informatie

VRAGENLIJST FUNCTIEGERICHT ONDERZOEK

VRAGENLIJST FUNCTIEGERICHT ONDERZOEK VRAGENLIJST FUNCTIEGERICHT ONDERZOEK Deze vragenlijst dient volledig ingevuld te worden door alle medewerkers die starten met werkzaamheden binnen het Maasstad Ziekenhuis ongeacht of er sprake is van patiëntencontact.

Nadere informatie

Dengue A90-91 Knokkelkoorts, dengue hemorragische koorts, dengue shock syndroom

Dengue A90-91 Knokkelkoorts, dengue hemorragische koorts, dengue shock syndroom Dengue A90-91 Knokkelkoorts, dengue hemorragische koorts, dengue shock syndroom 1. Algemeen Voor het eerst beschreven in 1780 is knokkelkoorts meer dan tweehonderd jaar later weer een toenemend probleem

Nadere informatie

Mazelen surveillance overzicht, 1 mei jan 2014 (week 3)

Mazelen surveillance overzicht, 1 mei jan 2014 (week 3) Mazelen surveillance overzicht, 1 mei 2013 15 jan 2014 (week 3) Bron gegevens: Osiris/CIb-LCI/CIb-IDS. Auteurs: Annemarijn van Ginkel, Susan Hahné (CIb-EPI). Met dank aan Tessa Schurink-van t Klooster,

Nadere informatie

Ustekinumab Stelara. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Ustekinumab Stelara. Ziekenhuis Gelderse Vallei Ustekinumab Stelara Ziekenhuis Gelderse Vallei Het doel van deze folder is u praktische informatie te geven over het nieuwe medicijn dat u gaat gebruiken: ustekinumab. Hoe werkt ustekinumab? Bij patiënten

Nadere informatie

Niet technische samenvatting. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

Niet technische samenvatting. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project Niettechnische samenvatting 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Respiratoir Syncytieel Virus (RSV) in kalveren 1.2 Looptijd van het project 1.3 Trefwoorden (maximaal 5) Oktober 2015 oktober 2020

Nadere informatie

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant 15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant Kamervragen van het lid Thieme aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

Ixodes: Vroege opsporing van Borrelia infecties

Ixodes: Vroege opsporing van Borrelia infecties Deelname onderzoek Ixodes: Vroege opsporing van Borrelia infecties Geachte heer, mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek naar een nieuwe test die helpt

Nadere informatie

Dengue A90-91 Knokkelkoorts, dengue hemorragische koorts, dengue shock syndroom

Dengue A90-91 Knokkelkoorts, dengue hemorragische koorts, dengue shock syndroom Dengue A90-91 Knokkelkoorts, dengue hemorragische koorts, dengue shock syndroom 1. Algemeen Voor het eerst beschreven in 1780 is knokkelkoorts meer dan tweehonderd jaar later weer een toenemend probleem

Nadere informatie

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog CMV, EBV, Toxoplasma Diagnostiek Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog Man, 50 jaar Sinds 8d uit Thailand, 1 maand verblijf (nieuwe partner aldaar) Branderig gevoel ter hoogte van

Nadere informatie

Nieuwsbrief november 2014 Dierenkliniek Goeree Overflakkee. De ziekte van Weil (leptospirose).

Nieuwsbrief november 2014 Dierenkliniek Goeree Overflakkee. De ziekte van Weil (leptospirose). Nieuwsbrief november 2014 Dierenkliniek Goeree Overflakkee De ziekte van Weil (leptospirose). In het Westland is eind augustus een hond overleden aan de gevolgen van de infectieziekte leptospirose, ook

Nadere informatie

KINKHOEST KINDERGENEESKUNDE FRANCISCUS VLIETLAND

KINKHOEST KINDERGENEESKUNDE FRANCISCUS VLIETLAND KINKHOEST KINDERGENEESKUNDE FRANCISCUS VLIETLAND Kinkhoest In Nederland krijgen kinderen van drie, vier, vijf en elf maanden de zogenoemde DKTP-vaccinatie voor difterie, kinkhoest, tetanus en polio. Door

Nadere informatie

Vragen en antwoorden over ebola

Vragen en antwoorden over ebola Vragen en antwoorden over ebola 2 oktober 2014 Wat is ebola? Het ebolavirus veroorzaakt een zeldzame maar zeer ernstige infectieziekte die in Afrika voorkomt. De ziekteverschijnselen zijn: hoge koorts,

Nadere informatie

PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN

PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN Als het kind geneesmiddelen nodig heeft gedurende het verblijf op de basisschool kunnen de ouders hun zeggenschap over de toediening van de medicamenten

Nadere informatie

Nieuwsbrief juni 2015 Dierenkliniek Goeree Overflakkee

Nieuwsbrief juni 2015 Dierenkliniek Goeree Overflakkee Nieuwsbrief juni 2015 Dierenkliniek Goeree Overflakkee De zomer staat voor de deur. Dat betekend heerlijke warme zonnige dagen en zwoele gezellige avonden voor ons en onze viervoeters. De meeste honden

Nadere informatie

Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding. Biologische agentia: Werken met oppervlakte water 2013 v1.1

Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding. Biologische agentia: Werken met oppervlakte water 2013 v1.1 Biologische agentia bij waterschappen Algemene inleiding Afbakening van de Toolboxmeeting Definities (toolbox, onderwerp)..... Doel / doelgroep......... Afbakening........... Tijdsduur en frequentie......

Nadere informatie

Inentingen bij huisdieren deel 2: honden

Inentingen bij huisdieren deel 2: honden Inentingen bij huisdieren deel 2: honden Door Marije Blok Het is verstandig uw huisdier(en) te laten inenten tegen verschillende dierziekten. Maar waartegen worden ze nu eigenlijk ingeënt? En waarom is

Nadere informatie

Afdeling hygiëne en infectiepreventie MRSA-bacterie? Voorkomen is beter

Afdeling hygiëne en infectiepreventie MRSA-bacterie? Voorkomen is beter Afdeling hygiëne en infectiepreventie MRSA-bacterie? Voorkomen is beter Bent u de afgelopen 2 maanden in een buitenlands ziekenhuis opgenomen of behandeld geweest? Hebt u beroepsmatig contact met varkens

Nadere informatie

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne VRAAG EN ANTWOORD Hepatitis B aandachtscampagne: Zeg Nee!...Tegen hepatitis B 1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne Q. Wat is het doel van de campagne? A. We willen Chinezen woonachtig in Rotterdam

Nadere informatie

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel abatacept te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel rituximab te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Protocol bij Ziekte en Medicijngebruik

Protocol bij Ziekte en Medicijngebruik Protocol bij Ziekte en Medicijngebruik Wanneer kunnen zieke kinderen naar DONS komen en wanneer moeten zij thuisblijven? Bij verzuim door ziekte letten wij op: 1. Gezondheid en welbevinden van het kind

Nadere informatie

AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS I. ACHTERGROND

AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS I. ACHTERGROND AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS Onderstaande ketenafspraken zijn tot stand gekomen in samenwerking met COA, GC A, GGD GHOR Nederland, KNOV, NVOG en LCI, en zijn bedoeld

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 10 september 2008 08-LNV-107

Nadere informatie

Zieke kinderen en de kinderopvang

Zieke kinderen en de kinderopvang Zieke kinderen en de kinderopvang Oktober 2012 Inleiding Het kan voorkomen dat uw kind ziek is en daardoor niet naar de opvang kan komen. Ook kan het gebeuren dat uw kind ziek word op de opvang. Om duidelijkheid

Nadere informatie

Infliximab (Remicade ) bij reumatische aandoeningen

Infliximab (Remicade ) bij reumatische aandoeningen Infliximab (Remicade ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel infliximab te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Protocol Ebola. Doel Preventie van besmetting met het Ebola virus.

Protocol Ebola. Doel Preventie van besmetting met het Ebola virus. Doel Preventie van besmetting met het virus. Toepassingsgebied Iedere telefonische melding koorts, algehele malaise al dan niet in combinatie met bloedingen, in combinatie met verblijf West-Afrika korter

Nadere informatie

Informatiebrief en toestemmingsformulier registratie facioscapulohumerale spierdystrofie voor kinderen tot 12 jaar

Informatiebrief en toestemmingsformulier registratie facioscapulohumerale spierdystrofie voor kinderen tot 12 jaar Informatiebrief en toestemmingsformulier registratie facioscapulohumerale spierdystrofie voor kinderen tot 12 jaar Geachte mevrouw, mijnheer, Wij willen u om toestemming vragen voor deelname van uw kind

Nadere informatie

Gastro-enteritis. Ziektebeeld. Incubatieperiode

Gastro-enteritis. Ziektebeeld. Incubatieperiode DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB GASTRO-ENTERITIS 73 Gastro-enteritis Voor meer achtergrondinformatie over een individuele kiem, zie ook volgende fiches: Calicivirusinfecties Campylobacteriose Escherichia

Nadere informatie

RIVM Rattenmonitoring

RIVM Rattenmonitoring RIVM Rattenmonitoring Achtergrond en stand van zaken Miriam Maas Centrum voor Zoönosen en Omgevingsonderzoek Jean-Jacques Boujot Themabijeenkomst plaagdiermanagement NVPB en NVRD Zeist, 15 oktober 2015

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE BRIEF PROSPECTIEVE DATA REGISTRATIE VAN PATIËNTEN MET EEN AANGEBOREN ZELDZAME STOLLINGSAFWIJKING (PRO-RBDD)

PATIËNTEN INFORMATIE BRIEF PROSPECTIEVE DATA REGISTRATIE VAN PATIËNTEN MET EEN AANGEBOREN ZELDZAME STOLLINGSAFWIJKING (PRO-RBDD) PATIËNTEN INFORMATIE BRIEF PROSPECTIEVE DATA REGISTRATIE VAN PATIËNTEN MET EEN AANGEBOREN ZELDZAME STOLLINGSAFWIJKING (PRO-RBDD) Geachte mevrouw / mijnheer, Uw behandelend arts heeft u geïnformeerd over

Nadere informatie

MRSA. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

MRSA. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! MRSA MRSA staat voor Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus. Het is een bacterie die via contact en via de lucht kan worden overgedragen. Patiënten in het ziekenhuis zijn erg gevoelig voor de MRSA-bacterie

Nadere informatie

Legionella. Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014

Legionella. Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014 Legionella Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014 Indeling Historie Epidemiologie en pathogenese Klinische presentatie en beloop Microbiologische diagnose Behandeling Maatregelen naar aanleiding van een

Nadere informatie

tuberculose en contactonderzoek

tuberculose en contactonderzoek tuberculose en contactonderzoek Inhoudsopgave p. 3 Waarom ontvangt u deze folder? Meedoen is belangrijk! p. 4 Belangrijk om te weten over tuberculose p. 5 Word ik nu ziek p. 6 Contactonderzoek: meedoen!

Nadere informatie

MRSA. Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. Afdeling Infectiepreventie

MRSA. Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. Afdeling Infectiepreventie MRSA Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus Afdeling Infectiepreventie Inleiding U bezoekt de polikliniek van het Amphia Ziekenhuis of u bent in ons ziekenhuis

Nadere informatie

Infectiepreventie MRSA.

Infectiepreventie MRSA. Infectiepreventie MRSA www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is een MRSA-bacterie?... 4 Gevolgen van een MRSA-infectie... 4 Wie kan een MRSA bij zich dragen?... 4 Onderzoek naar de MRSA-bacterie... 5 Hoe

Nadere informatie

GEZONDHEIDSINFORMATIE

GEZONDHEIDSINFORMATIE GEZONDHEIDSINFORMATIE voor risicovolle beroepsgroepen vaccinatie DTP en Hepatitis A/B www.vggm.nl GEZONDHEIDSINFORMATIE VOOR RISICOVOLLE BEROEPSGROEPEN Als medewerker kunt u via uw werk risico lopen op

Nadere informatie

De antwoorden op deze vragenlijst worden anoniem in een databestand geregistreerd.

De antwoorden op deze vragenlijst worden anoniem in een databestand geregistreerd. GGD nr: 10-76- OSIRIS nr: Q-koorts vragenlijst De antwoorden op deze vragenlijst worden anoniem in een databestand geregistreerd. Algemeen 1. Datum waarop deze vragenlijst wordt ingevuld: (dd/mm/jjjj)

Nadere informatie

Patiënten informatiebrief

Patiënten informatiebrief Patiënten informatiebrief Landelijk onderzoek naar patiënten met trombocytopathie in Nederland Geachte mevrouw/mijnheer, Trombocytopathie in Nederland (TiN) Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan

Nadere informatie

Rundertuberculose. (Boviene tuberculose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor dierhouders

Rundertuberculose. (Boviene tuberculose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor dierhouders Rundertuberculose (Boviene tuberculose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor dierhouders Rundertuberculose bij dieren De tuberculosebacterie Mycobacterium bovis veroorzaakt tuberculose

Nadere informatie

Besmet met IBR. Congres Gezonde melkveehouderij 10-11-2015. En hoe nu verder? copyright Gezondheidsdienst voor Dieren 1. Inhoud presentatie IBR

Besmet met IBR. Congres Gezonde melkveehouderij 10-11-2015. En hoe nu verder? copyright Gezondheidsdienst voor Dieren 1. Inhoud presentatie IBR Besmet met IBR En hoe nu verder? Drs. Frederik Waldeck, dierenarts Congres Gezonde melkveeh Zwolle, 10 november 2015 Inhoud presentatie IBR Stand van zaken Besmet: hoe komt het, wat is het? Aanpak Boerderij,

Nadere informatie

MOSAIC studie Informatiebrief voor cases

MOSAIC studie Informatiebrief voor cases 1 MOSAIC studie Informatiebrief voor cases Informatiebrief betreffende het onderzoek (MOSAIC studie): de gevolgen van acute hepatitis C virus infectie bij HIV positieve en HIV negatieve mannen die seks

Nadere informatie

Ustekinumab. Stelara

Ustekinumab. Stelara Ustekinumab Stelara Inhoud Hoe werkt ustekinumab? 3 Voor welke aandoeningen wordt ustekinumab gebruikt? 3 Hoe moet ik het gebruiken? 3 Hoe moet ik het bewaren? 4 Wat zijn mogelijke bijwerkingen? 4 Zijn

Nadere informatie

MRSA en patiënt in het Maasziekenhuis

MRSA en patiënt in het Maasziekenhuis MRSA en patiënt in het Maasziekenhuis Tijdens uw opname of consult in Maasziekenhuis Pantein worden extra maatregelen getroffen, omdat u mogelijk de moeilijk te bestrijden bacterie MRSA bij u draagt. In

Nadere informatie

INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING

INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING FACTSHEET 2016 VOORWOORD WIE ZIJN WIJ? De afdeling algemene Infectieziektebestrijding (IZB) van GGD Hollands Noorden houdt zich bezig met het opsporen van infectieziekten om verspreiding

Nadere informatie

Niet altijd treden ziekteverschijnselen op. Als er ziekteverschijnselen optreden, gebeurt dat meestal 3-4 dagen na de besmetting.

Niet altijd treden ziekteverschijnselen op. Als er ziekteverschijnselen optreden, gebeurt dat meestal 3-4 dagen na de besmetting. E. coli infecties (EHEC = Enterohemorragische Escherichia coli ) 1 Wat is het De E-coli bacterie is meestal een onschuldige darmbewoner bij de mens. Er zijn echter ook E.coli bacteriën waarvan je ziek

Nadere informatie

Dermatologie casus van de maand maart 2010

Dermatologie casus van de maand maart 2010 Dermatologie casus van de maand maart 2010 ================================================================= Extra informatie: inmiddels is middels microscopie leishmaniasis bevestigd! Leishmaniasis

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2010

Nieuwsbrief oktober 2010 Nieuwsbrief oktober 2010 Surveillance Netwerk Eerste Lijn gericht op Q-koorts (SNEL-Q) Registratietermijn afgelopen Tot 1 oktober was het mogelijk om patiënten met een lage luchtweginfectie te registreren

Nadere informatie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie Ustekinumab (Stelara) Dermatologie Inhoudsopgave Inleiding 4 1. Hoe werkt Ustekinumab (Stelara) 4 2. Wat moet u weten voordat u Ustekinumab (Stelara) gebruikt 5 Gebruik Ustekinumab (Stelara) niet 5 Wees

Nadere informatie

Legionellose. Bijlage I. Vragenlijst Legionella-pneumonie. VOORBLAD VRAGENLIJST LEGIONELLA-PNEUMONIE Gegevens voor GGD.

Legionellose. Bijlage I. Vragenlijst Legionella-pneumonie. VOORBLAD VRAGENLIJST LEGIONELLA-PNEUMONIE Gegevens voor GGD. Legionellose Bijlage I. Vragenlijst Legionella-pneumonie VOORBLAD VRAGENLIJST LEGIONELLA-PNEUMONIE Gegevens voor GGD Naam patiënt Geboortedatum.../.../... Adres en Woonplaats Telefoon/ contactgegevens

Nadere informatie

Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding. Biologische agentia_werken met kadavers & zieke dieren 2013 v1.1

Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding. Biologische agentia_werken met kadavers & zieke dieren 2013 v1.1 Biologische agentia bij waterschappen Algemene inleiding Afbakening van de Toolboxmeeting Definities (toolbox, onderwerp)..... Doel / doelgroep......... Afbakening........... Tijdsduur en frequentie......

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 27 925 Terroristische aanslagen in de Verenigde Staten Nr. 14 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Bijlage 4 Vragenlijst over hepatitis B

Bijlage 4 Vragenlijst over hepatitis B Bijlage 4 Vragenlijst over hepatitis B Algemeen Deze vragenlijst biedt de mogelijkheid gegevens te verzamelen voor bron- en contactonderzoek na een melding van hepatitis B. Hoewel bij chronische hepatitis

Nadere informatie

Wat zijn infectieziekten

Wat zijn infectieziekten Wat zijn infectieziekten Infectieziekten zijn ziekten die veroorzaakt worden door micro-organismen. Dit zijn hele kleine, levende deeltjes zoals virussen en bacteriën. Ze worden meestal van de ene mens

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1

Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Protocol Ziekte bij kinderen Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Voorwoord... 2 Ziektebeleid... 3 Zieke kinderen... 3 Richtlijnen voor geneesmiddelenverstrekking binnen het dagverblijf... 3 Richtlijnen voor

Nadere informatie

Informatiebrief en toestemmingsformulier registratie facioscapulohumerale spierdystrofie voor kinderen tot 12 jaar

Informatiebrief en toestemmingsformulier registratie facioscapulohumerale spierdystrofie voor kinderen tot 12 jaar tot 12 jr Informatiebrief en toestemmingsformulier registratie facioscapulohumerale spierdystrofie voor kinderen tot 12 jaar Geachte mevrouw, mijnheer, Wij willen u om toestemming vragen voor deelname

Nadere informatie

Hepatitis B, versie 20 (PDF aangemaakt op: ) Indien de patiënt een asielzoeker betreft worden data doorgeven aan GGD GHOR Nederland.

Hepatitis B, versie 20 (PDF aangemaakt op: ) Indien de patiënt een asielzoeker betreft worden data doorgeven aan GGD GHOR Nederland. Hepatitis B, versie 20 (PDF aangemaakt op: 6-6-2017) EPI-azc EPIdataGGD lblsoacontact2 lblstreep lblmelding Indien de patiënt een asielzoeker betreft worden data doorgeven aan GGD GHOR Nederland. Indien

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Groep-B-streptokokken en zwangerschap

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Groep-B-streptokokken en zwangerschap Refaja Ziekenhuis Stadskanaal Groep-B-streptokokken en zwangerschap GROEP-B-STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP INLEIDING De groep-b-streptokok is een bacterie die bij veel zwangere vrouwen in de vagina (schede)

Nadere informatie

Informatiebrief en toestemmingsformulier registratie facioscapulohumerale spierdystrofie voor mensen van 16 jaar en ouder

Informatiebrief en toestemmingsformulier registratie facioscapulohumerale spierdystrofie voor mensen van 16 jaar en ouder 16+ jr Informatiebrief en toestemmingsformulier registratie facioscapulohumerale spierdystrofie voor mensen van 16 jaar en ouder Geachte mevrouw, meneer, Wij willen u vragen deel te nemen aan de landelijke

Nadere informatie

Extended Spectrum Beta-Lactamase (ESBL)-producerende bacteriën

Extended Spectrum Beta-Lactamase (ESBL)-producerende bacteriën Extended Spectrum Beta-Lactamase (ESBL)-producerende bacteriën Inleiding U ontvangt deze folder omdat u mogelijk ESBL-drager bent. In deze folder kunt u lezen meer over ESBL zoals wat het is, hoe het wordt

Nadere informatie

Bijzonder Resistente Micro-Organismen. Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO

Bijzonder Resistente Micro-Organismen. Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO Bijzonder Resistente Micro-Organismen Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO In deze folder vindt u meer informatie over Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) en Extended Spectrum Beta-Lactamase

Nadere informatie

- Hun lichaamstemperatuur boven 39 graden koorts is - Ze 1-op 1 aandacht van de leidster nodig hebben - Ze een besmettelijke ziekte hebben

- Hun lichaamstemperatuur boven 39 graden koorts is - Ze 1-op 1 aandacht van de leidster nodig hebben - Ze een besmettelijke ziekte hebben Protocol zieken kinderen en medicijnen kinderdagverblijf De Speelhaven Schuitevoerderslaan 16 1671 JZ Medemblik februari 2015 Inhoud 1. Inleiding 2. Zieke kinderen 3. Preventie 4. Wijze van handelen door

Nadere informatie

Bijlage 3. Monitoring contacten ebola- of marburgpatie nt

Bijlage 3. Monitoring contacten ebola- of marburgpatie nt Bijlage 3. Monitoring contacten ebola- of marburgpatie nt Contacten van een patiënt met een ebola- of marburginfectie staan onder controle van de GGD, de afdeling infectiepreventie of de bedrijfsgeneeskundige

Nadere informatie

MRSA-bacterie. 'ziekenhuisbacterie' Afdeling Medische Microbiologie en Ziekenhuishygiëne

MRSA-bacterie. 'ziekenhuisbacterie' Afdeling Medische Microbiologie en Ziekenhuishygiëne 00 MRSA-bacterie 'ziekenhuisbacterie' Afdeling Medische Microbiologie en Ziekenhuishygiëne 1 Inleiding MRSA staat voor Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. De Staphylococcus aureus is een bacterie

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A, ook wel Mexicaanse griep genoemd, geeft

Nadere informatie

Secukinumab Cosentyx. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Secukinumab Cosentyx. Ziekenhuis Gelderse Vallei Secukinumab Cosentyx Ziekenhuis Gelderse Vallei Het doel van deze folder is u praktische informatie te geven over het nieuwe medicijn dat u gaat gebruiken: secukinumab. Hoe werkt secukinumab? Bij patiënten

Nadere informatie

De impact van denken en doen op chlamydia verspreiding (impact)

De impact van denken en doen op chlamydia verspreiding (impact) De impact van denken en doen op chlamydia verspreiding (impact) Wat is het doel van impact? In impact onderzoeken we de link tussen gedrag en het wel of niet hebben van een chlamydia (her)infectie. De

Nadere informatie

Griep, feiten en tips vaccinatie tegen seizoensgriep

Griep, feiten en tips vaccinatie tegen seizoensgriep Griep, feiten en tips vaccinatie tegen seizoensgriep Wat is griep? De wetenschappelijke benaming voor griep is influenza. Griep is een besmettelijke ziekte en wordt veroorzaakt door het influenzavirus.

Nadere informatie

Serologische testen en interpretatie van testresultaten

Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen Serologie is de leer van de stoffen die zich bevinden in het bloedserum. Bloedserum is het vocht dat verkregen is nadat bloed

Nadere informatie

De epidemiologie van Legionellose

De epidemiologie van Legionellose De epidemiologie van Legionellose Het nut van Osiris voor surveillance en onderzoek Petra Brandsema Centrum Epidemiologie en Surveillance, CIB, RIVM. De epidemiologie van Legionellose 12 mei 2014 2 Aantal

Nadere informatie

Registratie-richtlijnen C002 ZOÖNOSEN

Registratie-richtlijnen C002 ZOÖNOSEN ZOÖNOSEN 1 (401: Infectieuze of parasitaire ziekten, die door dieren of dierlijke resten op mensen worden overgebracht; 402: Tetanus; 403: Brucellose) Toelichting op het document Er zijn vele infectieziekten

Nadere informatie

Instructies voor het gebruik van Enbrel (etanercept)

Instructies voor het gebruik van Enbrel (etanercept) Instructies voor het gebruik van Enbrel (etanercept) Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Voor wie is deze therapie geschikt?... 1 3 Voor het starten met de behandeling... 1 4 Starten met Enbrel... 2 5 Toediening...

Nadere informatie

14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer. Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist

14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer. Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist 14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist GRIEPVACCINATIE VAN ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? 1. Griep quiz 2. Wat is seizoensgriep?

Nadere informatie

Informatie over onderzoek naar de determinanten voor de respons op DDAVP

Informatie over onderzoek naar de determinanten voor de respons op DDAVP Informatie over onderzoek naar de determinanten voor de respons op DDAVP (The RISE study: Response to DDAVP In mild hemophilia A patients, in Search for determinants) Plaats.. Datum.. Geachte mijnheer,

Nadere informatie

Rituximab Mab Thera. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Rituximab Mab Thera. Ziekenhuis Gelderse Vallei Rituximab Mab Thera Ziekenhuis Gelderse Vallei Het doel van deze folder is u praktische informatie te geven over het nieuwe medicijn dat u gaat gebruiken: rituximab. Hoe werkt rituximab? Bij patiënten

Nadere informatie