1. Indeling van het recht

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1. Indeling van het recht"

Transcriptie

1 H E S R o t t e r d a m I n s t i t u u t v o o r F i n a n c i e e l M a n a g e m e n t 1. Indeling van het recht Wij kunnen het recht op verschillende manieren in groepen verdelen. Een heel gebruikelijke indeling is die in privaatrecht en publiekrecht. 1.1 Privaatrecht Het privaatrecht omvat het geheel van rechtsregels dat de rechtsbetrekkingen tussen particulieren onderling regelt. Onder particulieren versta ik dan alle natuurlijke personen (mensen van vlees en bloed) en de rechtspersonen (de NV s, BV s, etc.). Bij het privaatrecht draait het vooral om de bescherming van de individuele belangen. De erbij betrokken partijen nemen in beginsel een gelijke positie in. Zo kun je zelf bij het sluiten van een koopovereenkomst bepalen welke rechten en plichten er ten opzichte van elkaar gelden. De praktijk leert echter dat partijen niet altijd even sterk zijn waardoor de gelijkheid in de onderhandelingen over de rechten en plichten in het gedrang komt. De wetgever is zich dit ook bewust geweest en heeft daarom de zwakkere partij in een aantal gevallen in bescherming genomen. Voorbeelden hiervan vinden wij in het consumentenrecht en het arbeidsrecht. Art. 7:610a BW Hij die ten behoeve van een ander tegen beloning door die ander gedurende drie opeenvolgende maanden, wekelijks dan wel gedurende ten minste twintig uren per maand arbeid verricht, wordt vermoed deze arbeid te verrichten krachtens arbeidsovereenkomst. Voor het privaatrecht geldt dat de overheid geen invloed op de inhoud van de regels uitoefent anders dan via wetgeving en jurisprudentie. 1.2 Publiekrecht Binnen het publiekrecht zijn twee categorieën te onderkennen: a. het strafrecht en b. het staatsrecht en het bestuurrecht. Wim Laman pag. 1 / 12 versie: 16-mei-10 17:08:00

2 1.2.1 Strafrecht Kenmerkend voor het publiekrecht is dat de bescherming van het algemeen belang centraal staat. Uitgangspunt van het strafrecht is dat een handeling alleen strafbaar is als daar vooraf bij wet straf op is gesteld. Dit is het legaliteitsbeginsel (de nulla poenaregel) en is terug te vinden in art. 16 van de Grondwet en art. 1 van het Wetboek van Strafrecht. De strafbaar gestelde handelingen dat wat niet mag vinden wij voor een deel in het Wetboek van Strafrecht. Daarnaast vinden wij veel strafregels in allerlei afzonderlijke wetten, waaronder de belastingwetten. Naast het Wetboek van Strafrecht kennen wij ook het Wetboek van Strafvordering. In de laatste vinden wij een beschrijving van de procedure die gevolgd moet worden om bij overtreding van een strafbaar gestelde regel ook daadwerkelijk tot bestraffing te komen en wie daartoe bevoegd is (het openbaar ministerie / de officier van justitie). Waar in het privaatrecht het initiatief tot procederen van een of beide partijen uitgaat, is dat bij het strafrecht de overheid Staats- en bestuursrecht Het staats- en bestuursrecht bevat het geheel van regels over het handelen van de overheid. Bij het staatsrecht gaat het vooral om de vraag, hoe overheidsorganen tot stand komen (instellen), hoe zij georganiseerd zijn en wat hun bevoegdheden zijn. Het staatsrecht is veelal terug te voren tot de Grondwet en de andere organieke wetten, zoals de Gemeentewet en de Provinciewet. Het bestuursrecht (men spreekt ook wel van administratief recht) ziet op de bestuursactiviteit van de overheid. Het is het recht dat de overheid die zich actief bemoeit met de samenleving het daarvoor benodigde juridische instrumentarium biedt en tegelijkertijd het recht dat de leden van de samenleving invloed op en bescherming tegen diezelfde, zich met hen en hun omgeving bemoeiende overheid moet geven 1. Het bestuursrecht heeft dus twee functies. Het verschaft de overheid de instrumenten de wetten, plannen en beschikkingen, samen aangeduid als instrumentele karakter en verschaft de burger bescherming tegen al te lichtvaardig overheidsingrijpen, het waarborgkarakter. 1 Van Wijk, Konijnebelt en Van Male, Hoofdstukken van administratief recht. versie: 16-mei-10 17:08:00 pag. 2 / 12 ffeawr0123~lesbr_awb01.doc

3 2. Bestuursorganisatie 2.1 De bestuursorganisatie Als wij spreken over het bestuur is daarmee niet op voorhand duidelijk wat wij bedoelen. Het kan gaan over het geheel van de bestuurlijke organisaties zoals de gemeente, provincie, de rijksoverheid of over degene die een bepaalde bevoegdheid heeft (hier zie je de trias politica van Montesquieu naar voren komen). Voorbeelden van deze laatste zijn: de minister, de inspecteur, de ontvanger, etc. 2.2 De organisatiestructuur Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Dit betekent dat er een gelaagdheid is in de bestuursorganisatie (rijk, provincie, gemeente) zonder dat er sprake is van een hiërarchie. Alle bestuursorganen hebben binnen het hen toebedeelde gebied zelfstandige bevoegdheden, vandaar de aanduiding decentralisatie. Dit betekent niet dat de centrale overheid (de regering) in het geheel geen invloed kan uitoefenen op de inhoud en omvang van de bevoegdheden van de decentrale bestuursorganen. De centrale overheid kan in haar hoedanigheid van wetgever nadere invulling geven aan het speelveld waarbinnen de decentrale bestuursorganen zelfstandig mogen opereren. Kenmerkend voor decentralisatie is dat bepaalde publieke taken of bevoegdheden door een hoger bestuursniveau aan een lager bestuursniveau worden overgelaten of worden overgedragen. Deze lagere bestuursorganen hebben binnen de aangegeven marges een eigen beleidsvrijheid en verantwoordelijkheid bij het uitoefenen van de taken en bevoegdheden. Voorbeelden hiervan zijn de gemeente en de provincie. De centrale overheid heeft in de Gemeentewet en de Provinciewet de grenzen van hun speelveld bepaald maar daarbinnen genieten de gemeenten en de provincies een behoorlijke vrijheid in de wijze waarop zij aan de hun opgedragen taken invulling geven. Naast decentralisatie komen wij ook deconcentratie tegen. Bij deconcentratie heeft een bestuursorgaan een eigen bestuursbevoegdheid maar staat de bekleder van het ambt in een hiërarchisch ondergeschikte positie. Wij komen dit onder andere bij de Belastingdienst tegen. In vele belastingwetten is de inspecteur het bestuursorgaan. Doordat hij hiërarchisch onder de staatssecretaris van Financiën valt, blijft hij politiek verantwoordelijk voor de wijze waarop de inspecteur invulling geeft aan de hem toegekende bevoegdheden. Bovendien kan hij via die hiërarchische lijn aanwijzingen geven over hoe met de bestuursbevoegdheid om te gaan, wat ook veelvuldig gebeurt. ffeawr0123~lesbr_awb01.doc pag. 3 / 12 versie: 16-mei-10 17:08:00

4 2.3 Verkrijging van bevoegdheden Op grond van het legaliteitsbeginsel moet elke bevoegdheid van een bestuursorgaan direct of indirect op een wettelijke grondslag berusten. Dit geldt zowel voor bestuursrechtelijke bevoegdheden waarbij wij met gebods- en verbodsbepalingen te maken hebben als voor bevoegdheden die met door de overheid te leveren prestaties waaronder subsidies te maken hebben. In beide gevallen moet het voor de burger duidelijk zijn waar hij aan toe is. Soms wordt de nadere invulling van een stuk regelgeving aan een lager bestuursorgaan overgelaten. Het legaliteitsbeginsel eist dan dat duidelijk is aan welk bestuursorgaan het wordt overgelaten en wat aan dat lagere bestuursorgaan wordt overgelaten. Daarbij kennen wij drie vormen: attributie, delegatie en mandatering Attributie Kenmerkend voor attributie is dat de wetgever een bestuursbevoegdheid rechtstreeks dus zonder tussenkomst van een ander bestuursorgaan aan een bestuursorgaan toekent. Het bestuursorgaan is uitsluitend zelf verantwoordelijk voor en bevoegd tot uitoefening van de bevoegdheid. Voorbeelden hiervan zijn de bevoegdheid van de inspecteur tot het uitreiken van een aangifte (art. 6 AWR) en tot het invorderen van de belastingaanslag door de ontvanger (art. 3 Invorderingswet 1990). Bij attributie gaat het altijd om een nieuwe bevoegdheid die aan een bestuursorgaan wordt toegekend Delegatie Kenmerkend voor delegatie is dat de wetgever een bestuursbevoegdheid indirect dus MET tussenkomst van een ander bestuursorgaan aan een bestuursorgaan toekent. Bij delegatie gaat het om het overdragen van een eigen, bestaande bevoegdheid aan een ander bestuursorgaan, die deze bevoegdheid daarna onder eigen verantwoordelijkheid uitoefent. Degene die de bevoegdheid overdraagt, de delegans, raakt daarmee de bevoegdheid tot en de verantwoordelijkheid voor de uitoefening ervan kwijt. De verkrijger, de delegataris, is dus de enige die de bevoegdheid daarna mag uitoefenen en er verantwoordelijk voor is Mandaat Kenmerkend voor het mandaat is dat er geen sprake is van toekenning of overdracht van een bevoegdheid maar van vertegenwoordiging. De mandans blijft zelf bevoegd tot en verantwoordelijk voor de uitoefening van de bevoegdheid. Het enige wat gebeurt is, dat de feitelijke uitoefening aan een ander bestuursorgaan, de mandataris, wordt opgedragen. versie: 16-mei-10 17:08:00 pag. 4 / 12 ffeawr0123~lesbr_awb01.doc

5 3. Normering 3.1 Algemene beginselen van behoorlijk bestuur Twee functies Naar mate de overheid meer beslissingen neemt die de individuele burger raken, neemt de behoefte aan controle op de rechtmatigheid van het bestuurshandelen toe. Die controle is tegenwoordig voor een belangrijk deel in de Algemene wet bestuursrecht (AWB) verankerd. De AWB is een jonge wet. Voordat deze wet bestond, ontbrak het nogal eens aan een wettelijke normering. Dit leidde tot een aantal rechtelijke regels die onder de verzamelnaam algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB) bekend zijn geworden. Veel van deze beginselen zijn inmiddels in de AWB opgenomen (codificatie). De ABBB vervullen twee belangrijke functies. De eerste is dat zij een norm zijn voor het bestuurshandelen. Wij vinden dit vooral terug in de huidige regels over de totstandkoming van een besluit. De tweede functie van de ABBB is die van beroepsgrond voor de burger en toetsingsgrond voor de rechter. Deze functie komt pas aan bod als de burger het niet met het genomen besluit eens is indeling De ABBB worden vaak in twee groepen verdeeld: de formele en materiële ABBB. De formele beginselen van behoorlijk bestuur hebben betrekking op de totstandkoming van bestuursbesluiten (voorbereiden, nemen en uitvoeren). Tot deze groep behoren: het zorgvuldigheidsbeginsel; het fair play-beginsel; het motiveringsbeginsel. De materiële beginselen van behoorlijk bestuur hebben betrekking op de inhoud van het besluit. Tot deze groep behoren: het verbod van détournement de pouvoir; het verbod van willekeur; het vertrouwensbeginsel; het gelijkheidsbeginsel. Als de rechter van oordeel is dat een besluit in strijd met een formeel beginsel van behoorlijk bestuur genomen is, zal het bestuursorgaan een nieuw besluit moeten nemen. ffeawr0123~lesbr_awb01.doc pag. 5 / 12 versie: 16-mei-10 17:08:00

6 Het bestuursorgaan moet het werk met inachtneming van de regels overdoen. Dit hoeft materieel gezien niet tot een ander besluit te leiden. Als de inspecteur een verzoek afwijst en zijn beslissing niet motiveert, moet hij zijn werk overdoen. Je kunt er bijna van op aan dat de nieuwe beslissing opnieuw een afwijzing inhoudt maar nu met motivering; de inhoud verandert niet. Bij vernietiging van een besluit wegens strijd met een materieel beginsel zal de inhoud van de beslissing wel wijzigen. 3.2 Enkele beginselen van behoorlijk bestuur Het formele zorgvuldigheidsbeginsel Het formele zorgvuldigheidsbeginsel houdt in dat een bestuursorgaan bij de voorbereiding van een besluit verplicht is zelf onderzoek te verrichten naar de feiten en de belangen die op het spel staan. Zo is de inspecteur op grond van art. 7.2 AWB verplicht een belastingplichtige die bezwaar heeft gemaakt te horen alvorens het bezwaar af te wijzen Het motiveringsbeginsel Het motiveringsbeginsel houdt in dat de overwegingen die aan het besluit ten grondslag liggen bekend worden gemaakt het kenbaarheidsvereiste alsmede dat die overwegingen het besluit juridisch ook kunnen dragen het draagkrachtvereiste. Het kenbaarheidsvereiste houdt in dat het bestuursorgaan inzicht moet verschaffen in haar redenering. Het draagkrachtvereiste houdt in dat het besluit op een juiste juridische grondslag berust en inzicht geeft in de redenen waarom in dit geval van een wettelijke regel of vast beleid wordt afgeweken. De staatssecretaris van Financiën heeft op grond van art. 65 AWR de bevoegdheid om in schrijnende gevallen van de wet af te wijken. Soms is dit in beleidsbesluiten vastgelegd. Afwijken van een beleidsbesluit kan wel maar dan moet uit de motivering blijken waarom dit gebeurde Het fair play-beginsel Het fair play-beginsel vinden wij tegenwoordig in art. 2:4 van de AWB terug en ziet op de vereiste onpartijdigheid van het bestuursorgaan Détournement de pouvoir Het détournement de pouvoir-beginsel vinden wij tegenwoordig in art. 3:3 AWB. Het houdt in dat een bestuursorgaan een bevoegdheid niet voor een ander doel mag gebruiken dan waarvoor het werd toegekend Het rechtszekerheidsbeginsel Het rechtszekerheidsbeginsel houdt in dat de burger moet weten waar hij aan toe is. Het besluit moet op de geldende rechtsregels berusten. Het rechtszekerheidsbeginsel brengt o.a. met zich mee dat wetten of wetswijzigingen waarbij de positie van de burger beperkt versie: 16-mei-10 17:08:00 pag. 6 / 12 ffeawr0123~lesbr_awb01.doc

7 wordt, niet met terugwerkende kracht kunnen worden afgekondigd evenmin als begunstigend beleid met terugwerkende kracht kan worden ingetrokken Het vertrouwensbeginsel. Het vertrouwensbeginsel houdt in dat de burger op uitlatingen van het bestuursorgaan mag afgaan, ook als deze uitlatingen (achteraf) onjuist blijken. De aard van de uitlatingen speelt wel een rol. Aan mondelinge uitlatingen kan de burger je in het algemeen minder vertrouwen ontlenen dan aan schriftelijke uitlatingen. Daarnaast wordt onderscheid gemaakt in algemene uitlatingen en gerichte uitlatingen. Veelal kan aan een algemene folder of toelichting geen vertouwen worden ontleend ook al is sprake van een schriftelijke uitlating maar aan een brief waarin antwoord wordt gegeven op een concrete vraag is het bestuursorgaan wel gebonden. Verder speelt ook het geleden nadeel een rol. Een burger die alleen plannen gemaakt heeft, maakt minder kans dan de burger die al tot actie is overgegaan en als gevolg van het besluit schade lijdt. Ook de mate waarin het bestuursorgaan met de situatie bekend was, is een factor van betekenis. Als de situatie lange tijd gedoogd werd, kan een bestuursorgaan niet van het ene op het andere moment nakoming van de wettelijke voorschriften eisen. In het belastingrecht komt het veel voor dat over bepaalde zaken met de inspecteur afspraken worden gemaakt. Als de inspecteur hier vanaf wil, moet hij ten minste een redelijke overgangstermijn in acht nemen Het gelijkheidsbeginsel Het gelijkheidsbeginsel houdt in dat gelijke gevallen op gelijke wijze behandeld worden en is een van de meest fundamentele rechtsbeginselen. De burger die zich hierop beroept moet wel aangeven waaruit de gelijkheid van de gevallen bestaat. 3.3 Contra-legem-werking Een geslaagd beroep op de ABBB kan ertoe leiden dat de wettelijke regel in een bepaald geval niet wordt toegepast. Wij duiden dit aan als de contra-legem-werking van de ABBB. Omdat alleen de burger zich op de ABBB kan beroepen, leidt contra-legem-werking altijd tot een voor de burger meer gunstige uitkomst. Immers, in het tegenovergestelde geval zal de burger zich op de wettelijke regel beroepen. 3.4 Codificatie Een groot aantal van de in de jurisprudentie gevormde ABBB hebben inmiddels in de AWB een plaats gekregen dit proces waarbij rechtspraak omgezet wordt in wetgeving noemen wij codificatie. De moeilijkheid bij de AWB is alleen dat het een gelaagde wet is. Daarmee bedoelen wij dat bepaalde hoofdstukken steeds van toepassing zijn terwijl andere hoofdstukken alleen in bepaalde gevallen gelden. Wij moeten ons dus steeds afvragen in welke laag een beginsel een plaats heeft gekregen om vervolgens te bezien of het daarmee ook voor het betreffende geval geldt. ffeawr0123~lesbr_awb01.doc pag. 7 / 12 versie: 16-mei-10 17:08:00

8 3.5 Opbouw van de AWB Hoofdstuk 1 van de AWB bevat een aantal inleidende bepalingen en definities. Hoofdstuk 2 gaat over het verkeer tussen burgers en bestuursorganen. Dit hoofdstuk geldt voor elke vorm van overheidsoptreden en voor elk contact met de overheid. Art. 2:1 AWB regelt het recht op bijstand en recht op vertegenwoordiging. Art. 2:3 AWB regelt de doorzendplicht. Op grond hiervan is de inspecteur verplicht een bij hem ingediend beroepschrift direct naar de rechtbank door te sturen en dit schriftelijk aan de belastingplichtige door te geven. Art. 2:4 AWB regelt het verbod van vooringenomenheid (als onderdeel van het fair playbeginsel). Het ziet op het bestuursorgaan als geheel alsmede op de bij de besluitvorming betrokken personen. Op grond hiervan moet een bezwaarschrift door een andere ambtenaar worden behandeld dan degene die de aanslag oplegde. Hoofdstuk 3 ziet op besluiten. In art. 1:3 AWB is een besluit gedefinieerd als een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling. Bij besluiten maken wij onderscheid in algemeen verbindende voorschriften en andere handelingen. Op besluiten zijn de afdelingen 3.3 tot en met 3.5 altijd van toepassing, is afdeling 3.2 van toepassing tenzij de aard van het besluit zich ertegen verzet en zijn de afdelingen 3.6 en 3.7 nooit van toepassing. Op andere handelingen (waaronder privaatrechtelijke handelingen) zijn de afdelingen 3.2 tot en met 3.4 van toepassing tenzij de aard van het besluit zich ertegen verzet.. In hoofdstuk 3 vinden wij de volgende ABBB terug: art. 3:2 AWB: het zorgvuldigheidsbeginsel; art. 3:3 AWB: het verbod van détournement de pouvoir; art. 3:4 AWB: het zorgvuldigheidsbeginsel; art. 3:41 AWB: de bekendmakingsverplichting; art. 3:45 AWB: de verplichting tot het vermelden van de mogelijkheid tegen het besluit bezwaar of beroep in te stellen. Hoofdstuk 4 geeft bijzondere bepalingen over besluiten en is in titels verdeeld. De eerste titel bevat bijzondere bepalingen t.a.v. beschikkingen, de tweede t.a.v. subsidies en de derde t.a.v. beleidsregels. Wij vinden hier de volgende ABBB terug: art. 4:5 AWB: het zorgvuldigheidsbeginsel art. 4:7 AWB: de verplichting tot het horen van de belanghebbende; art. 4:16 AWB: het motiveringsbeginsel. versie: 16-mei-10 17:08:00 pag. 8 / 12 ffeawr0123~lesbr_awb01.doc

9 4. Bestuurshandelen 4.1 Vormen van handelen De inkomstenbelasting is een aanslagbelasting. Deze aanslag wordt door de inspecteur opgelegd. Met het opleggen van de aanslag wordt de materiële belastingschuld zoals die uit de wet volgt, geformaliseerd. Vanaf dat moment moet de belasting ook werkelijk betaald worden. Betaalt de belastingplichtige niet dan zal de belasting zo nodig met toepassing van dwangmiddelen door de ontvanger worden ingevorderd. Maar zolang er geen aanslag is, gebeurt er niets. Uit dit voorbeeld blijkt dat bestuursorganen over bevoegdheden beschikken waarmee zij de rechtspositie van burgers kunnen bepalen. De manier waarop zij die bevoegdheid verkrijgen en uitoefenen moet op een wettelijke bepaling berusten. Dit is het legaliteitsbeginsel. Bestuursorganen oefenen hun bevoegdheden op diverse manieren uit. Al die manieren hebben met elkaar gemeen dat zij door bestuursrechtelijke normen worden beheerst. Desondanks is het lang niet altijd mogelijk de rechten en plichten van de burger rechtstreeks uit de wettelijke regel af te leiden doordat die regel uit een algemene normering bestaat en de rechten en plichten vaak door meer dan een norm beïnvloed worden. Wie een huis wil bouwen, heeft een bouwvergunning nodig. Die vergunning moet bij de gemeente worden aangevraagd. Bij het beoordelen van die aanvraag heeft het bestuursorgaan, de gemeente, te maken met de Wet op de Ruimtelijke Ordening, de Woningwet, het Bouwbesluit, de eigen Bouwverordening en het vigerende (= juridisch geldend) bestemmingsplan. Wij spreken in dit verband van een gelede normstelling. De verschillende bestuurshandelingen kunnen als volgt worden weergegeven: bestuurshandelingen feitelijke handelingen rechtshandelingen privaatrechtelijke rechtshandelingen publiekrechtelijke rechtshandelingen meerzijdig eenzijdig besluiten van algemene strekking beschikkingen algemeen verbindende voorschriften beleidsregels plannen ffeawr0123~lesbr_awb01.doc pag. 9 / 12 versie: 16-mei-10 17:08:00

10 Wij zullen ons gelet op het doel van de studie uitsluitend op de publiekrechtelijke rechtshandelingen richten. 4.2 Publiekrechtelijke rechtshandelingen besluit In de AWB worden de publiekrechtelijke rechtshandelingen met de term besluit aangeduid. Uit het bovenstaande schema blijkt dat er verschillende typen besluiten zijn: besluiten van algemene strekking (b.a.s.) en beschikkingen. Volgens art. 1:3 AWB is een besluit een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling. Allereerst valt het schriftelijkheidsvereiste op. Daarbij kan het om een brief aan een burger gaan maar ook om de notulen van een vergadering. Waar het omgaat, is dat het op schrift staat zodat de exacte omvang vastligt. In art. 6:2 AWB wordt het niet tijdig nemen van een besluit aan een besluit gelijkgesteld. Daarvan is sprake is niet binnen een in de bijzondere wet gestelde termijn is beslist. Zo geldt in het belastingrecht dat de inspecteur binnen zes weken op een bezwaarschrift uitspraak moet doen. Lukt het de inspecteur niet dan is sprake van een fictieve weigering. Hiertegen kan beroep bij de rechtbank worden ingesteld. Met het woord beslissing wordt tot uitdrukking gebracht dat het bestuursorgaan een weloverwogen keuze heeft gemaakt. Verder moet de beslissing door een bestuursorgaan genomen zijn terwijl met het woord publiekrechtelijk tot uitdrukking wordt gebracht dat voor het besluit in het publiekrecht een grondslag moet zijn. Met het woord rechtshandeling wordt tot slot tot uitdrukking gebracht dat het besluit op een rechtsgevolg is gericht. Het besluit kan verandering aanbrengen in de rechten en plichten van een burger (bijv. de belastingaanslag). Al eerder wees ik op de gelaagde structuur van de AWB. Wij vinden dat ook terug bij de beschikkingen. Op beschikkingen zijn allereerst de algemene bepalingen over besluiten uit hoofdstuk 3 van toepassing en daarenboven ook de bijzondere bepalingen uit titel 4.1. Beiden hebben vooral betrekking op de totstandkoming van een beschikking. De AWB bevat daarnaast ook regels over de rechtsbescherming tegen besluiten van de overheid. Deze regels vinden wij in de hoofdstukken 6, 7 en 8 (bezwaar en beroep) Algemeen verbindende voorschriften Algemeen verbindende voorschriften (a.v.v.) zijn besluiten die algemene regels inhouden, die externe werking hebben en zijn vastgesteld door organen die daartoe bevoegd zijn op grond van de Grondwet of een wet in formele zin. Algemeen verbindende voorschriften komen wij vooral bij de lagere overheid tegen. Denk versie: 16-mei-10 17:08:00 pag. 10 / 12 ffeawr0123~lesbr_awb01.doc

11 aan de bevoegdheid van de gemeente om verordeningen uit te vaardigen. Omdat de wetgevende macht volgens art. 1:1 lid 2 sub a AWB geen bestuursorgaan is, ziet de regel niet op wetten. Maar ook AMvB s en uitvoeringsregelingen die direct op een wet in formele zin berusten vallen er niet onder Beleidsregels Ook beleidsregels behoren tot de besluiten waarop de AWB ziet. Het bestuursorgaan ontleent de bevoegdheid tot het vaststellen van een beleidsregel veelal niet aan een wettelijke regel maar aan haar bestuursbevoegdheid. Het gevolg hiervan is dat een duidelijke omkadering van de bevoegdheid veelal ontbreekt. Om die reden is in de AWB bepaald dat een bestuursorgaan overeenkomstig de beleidsregels moet handelen. In het belastingrecht hebben wij veelvuldig met beleidsregels te maken. Denk daarbij aan gepubliceerde besluiten als het Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst en aan de ministeriële goedkeuringen (aanschrijvingen). Met het publiceren van deze beleidsregels verplicht het bestuursorgaan zichzelf en ondergeschikten om op de in de publicatie bekend gemaakte wijze van de bestuursbevoegdheid gebruik te maken (of er juist geen gebruik van te maken, het gedoogbeleid) Plannen Omdat plannen van geen betekenis zijn voor deze studie wordt hier verder niet op ingegaan Beschikkingen De beschikking is de meest voorkomende vorm van bestuurshandelen. Een beschikking onderscheidt zich van een besluit van algemene strekking (b.a.s.) doordat een beschikking gericht is tot een individu of op een concreet geval betrekking heeft. Dat een beschikking zich tot een persoon of een beperkte groep personen richt staat bekend als het persoonscriterium, het op een bepaalde zaak gericht zijn als het zaakscriterium. Verder valt op dat de beschikking duidelijkheid verschaft over de rechtspositie van de burger in het concrete geval. Beschikkingen worden vaak op aanvraag gegeven. In afdeling 4.1 van de AWB vinden wij een aantal procedurele regels. Zo bepaalt art. 4:2 AWB dat de aanvraag moet zijn ondertekend, de naam en het adres van de aanvrager moet bevatten en een dagtekening moet dragen. Verder moet duidelijk zijn welke beschikking wordt gevraagd. Beschikkingen kunnen ook ambtshalve worden afgegeven. Ook dan geldt dat de nodige zorgvuldigheid in acht moet worden genomen. Zo bepaalt art. 4:12 AWB dat de belanghebbende die de beschikking niet heeft aangevraagd en die hier vermoedelijk bezwaar zal hebben vooraf moet worden gehoord. Beschikkingen worden wel ingedeeld in rechtvaststellende en rechtscheppende beschik- ffeawr0123~lesbr_awb01.doc pag. 11 / 12 versie: 16-mei-10 17:08:00

12 kingen. Een rechtvaststellende of declaratoire beschikking brengt geen nieuwe rechtsgevolgen teweeg maar heeft eerder tot doel vast te stellen wat rechtens geldt. Het overgrote deel van de beschikkingen brengt wel wijziging in de rechten en plichten van de burger. Het zijn rechtscheppende ofwel constitutieve beschikkingen. Denk aan een kapvergunning. Was het zonder de vergunning verboden de boom te kappen maar met die vergunning is het toegestaan. Dit type beschikking komen wij ook in het belastingrecht veelvuldig tegen. Denk aan de beschikking voor de belaste verhuur of de vergunning ex art. 23 Wet OB (toepassing van de verleggingsregeling bij invoer). Maar ook het opleggen van een aanslag is een beschikking. Een andere verdeling is die in begunstigende en belastende beschikkingen. Van een begunstigende beschikking is sprake als de burger er rechten aan kan ontlenen die hij eerst niet had. Denk aan vergunning en individuele afspraken over de toepassing van de wet in een concreet geval (de brief aan de inspecteur over de samenloop van art. 31 Wet OB en de Unittheorie die je voor het Project OB moest maken). We spreken van een belastende beschikking als de beschikking bezwarend is voor degene tot wie zij is gericht. Een voorbeeld hiervan is de belastingaanslag. Het onderscheid in begunstigende en belastende beschikkingen is vooral van belang voor de vraag, of de beschikking mag worden ingetrokken of gewijzigd. Vooral bij het intrekken of wijzigen van een begunstigende beschikking spelen de ABBB zorgvuldigheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel een grote rol. De AWB bevat daarnaast ook regels over de rechtsbescherming tegen besluiten van de overheid. Deze regels vinden wij in de hoofdstukken 6, 7 en 8 (bezwaar en beroep). Ik wees terloops al een keer op de rechtsbescherming van de burger tegen besluiten van de overheid. Dit is in de hoofdstukken 6, 7 en 8 van de AWB uitgewerkt. Deze hoofdstukken zijn voor de fiscale adviespraktijk van grote betekenis en komen op een later moment in deze module nog uitgebreid aan bod. versie: 16-mei-10 17:08:00 pag. 12 / 12 ffeawr0123~lesbr_awb01.doc

Formeel belastingrecht -- Deel 1

Formeel belastingrecht -- Deel 1 formeel belastingrecht (FE) les 1 programma privaatrecht versus publiekrecht gedencentraliseerde eenheidsstaat bevoegdheden, attributie, delegatie en mandaat Algemene beginselen behoorlijk bestuur Algemene

Nadere informatie

Kern van het bestuursrecht

Kern van het bestuursrecht Kern van het bestuursrecht prof. mr. RJ.N. Schlösseis prof. mr. F.A.M. Stroink met medewerking van mr. C.L.G.RH. Albers mr. S. Hillegers Boom Juridische uitgevers Den Haag 2003 Inhoud Afkortingen 13 1

Nadere informatie

ALGEMENE WET BESTUURSRECHT

ALGEMENE WET BESTUURSRECHT ALGEMENE WET BESTUURSRECHT Besluitvorming Toezicht Sancties Rechtsgebied bestuursrecht oktober 2011 Rechtsgebied bestuursrecht Verhoudingen tussen bestuursorgaan/belanghebbende - stelt het bestuur is staat

Nadere informatie

Mandaat en delegatie. mr. M.C. de Voogd

Mandaat en delegatie. mr. M.C. de Voogd Mandaat en delegatie mr. M.C. de Voogd Artikel 1:1 Awb 1. Onder bestuursorgaan wordt verstaan: a. een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld, of b. een ander persoon of college,

Nadere informatie

Inhoud. Lijst van afkortingen 15. Inleiding 17. Deel A Verhouding tot bestuursorganen Kernbegrippen Awb

Inhoud. Lijst van afkortingen 15. Inleiding 17. Deel A Verhouding tot bestuursorganen Kernbegrippen Awb Inhoud Lijst van afkortingen 15 Inleiding 17 Begrip bestuursrecht 17 Doelstellingen, opzet en indeling Awb 18 Opbouw boek 21 Website 22 Deel A Verhouding tot bestuursorganen 23 1 Kernbegrippen Awb 25 Leerdoelen

Nadere informatie

Universiteit Twente, Faculteit MB Vakgroep Bestuurskunde

Universiteit Twente, Faculteit MB Vakgroep Bestuurskunde Universiteit Twente, Faculteit MB Vakgroep Bestuurskunde Tentamen Recht Markt en Innovatie en Bestuursrecht Minor recht Datum: 12 april 2013 Duur: max. 3 u Docent: Harmsen Dit tentamen bestaat uit 40 mc-vragen

Nadere informatie

Staats- en bestuursrecht

Staats- en bestuursrecht F.C.M.A. Michiels (red.) Staats- en bestuursrecht Tekst en materiaal Met bijdragen van Gio ten Berge Leonard Besselink Henk Kummeling Lex Michiels Rob Widdershoven KLUWER J ^ Deventer - 2003 Thema 1 -

Nadere informatie

0 ALGEMENE REGELS TEN AANZIEN VAN MANDAAT

0 ALGEMENE REGELS TEN AANZIEN VAN MANDAAT ALGEMENE REGELS 0 ALGEMENE REGELS TEN AANZIEN VAN MANDAAT In dit hoofdstuk wordt in het eerste onderdeel nader ingegaan op de wettelijke voorschriften met betrekking tot mandaat. In het tweede gedeelte

Nadere informatie

Inleiding tot Recht. Uit Praktisch Burgerlijk Recht

Inleiding tot Recht. Uit Praktisch Burgerlijk Recht Inleiding tot Recht Uit Praktisch Burgerlijk Recht 1. Wat is recht? Een exacte definitie is niet te geven. Elke klassieke definitie bevat vier elementen: Gedragsregels, normen Doel = maatschappelijk leven

Nadere informatie

Monisme en het waterschapsbestel. 27 oktober Mr.dr. G.S.A. Dijkstra

Monisme en het waterschapsbestel. 27 oktober Mr.dr. G.S.A. Dijkstra Monisme en het waterschapsbestel 27 oktober 2014 Mr.dr. G.S.A. Dijkstra De aanleiding tot deze notitie wordt gevormd door vragen van leden van de Verenigde Vergadering van het Hoogheemraadschap van Delfland

Nadere informatie

ECLI:NL:RBARN:2008:BD8513

ECLI:NL:RBARN:2008:BD8513 ECLI:NL:RBARN:2008:BD8513 Instantie Rechtbank Arnhem Datum uitspraak 12-06-2008 Datum publicatie 24-07-2008 Zaaknummer AWB 07/3464 Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Belastingrecht Eerste

Nadere informatie

Burgemeester en wethouders onderscheidenlijk de burgemeester van Hoogeveen;

Burgemeester en wethouders onderscheidenlijk de burgemeester van Hoogeveen; Burgemeester en wethouders onderscheidenlijk de burgemeester van Hoogeveen; Burgemeester en wethouders onderscheidenlijk de burgemeester van De Wolden; Het dagelijks bestuur onderscheidenlijk de voorzitter

Nadere informatie

Inleiding. Bezwaarprocedures. Inhoud. Nationaal Douanecongres / 6 oktober 2011. Voor bezwaar vatbare beschikking. Formele vereisten bezwaarschrift

Inleiding. Bezwaarprocedures. Inhoud. Nationaal Douanecongres / 6 oktober 2011. Voor bezwaar vatbare beschikking. Formele vereisten bezwaarschrift Bezwaarprocedures bij de Douane G.H.A.M. Koevoets LL.B. Inleiding Inhoud Voor bezwaar vatbare beschikking Formele vereisten bezwaarschrift Inhoud bezwaarschrift Overige aspecten bezwaarprocedure 1 Doel

Nadere informatie

Onderwerp Gevolgen uitspraak hoger beroep legesheffing bestemmingsplannen ouder dan 10 jaar. - Besluitvormend

Onderwerp Gevolgen uitspraak hoger beroep legesheffing bestemmingsplannen ouder dan 10 jaar. - Besluitvormend BESLUIT OPSCHRIFT Vergadering van 27 september 2016 Besluit nummer: 2016_BW_00750 Onderwerp Gevolgen uitspraak hoger beroep legesheffing bestemmingsplannen ouder dan 10 jaar. - Besluitvormend Beknopte

Nadere informatie

Petra Vries Trainingen. Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter. de wijzigingen in de Awb

Petra Vries Trainingen. Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter. de wijzigingen in de Awb Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter & de wijzigingen in de Awb Introductie Dit document is een bijlage bij de presentatie over Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter. Hierin bespreek ik

Nadere informatie

Internetpublicatiemodel Decentrale Regelgeving. Deel II: Soorten regelgeving

Internetpublicatiemodel Decentrale Regelgeving. Deel II: Soorten regelgeving Internetpublicatiemodel Decentrale Regelgeving Deel II: Soorten regelgeving IPM Decentrale Regelgeving Versie 4.0, Augustus 2008 ICTU / Overheid heeft Antwoord Wilhelmina van Pruisenweg 104 2595 AN Den

Nadere informatie

Besluit mandaat, volmacht en machtiging Handhavingsdienst Zuidwest Drenthe

Besluit mandaat, volmacht en machtiging Handhavingsdienst Zuidwest Drenthe Besluit mandaat, volmacht en machtiging Handhavingsdienst Zuidwest Drenthe Het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester van de deelnemende gemeenten in het samenwerkingsverband Handhavingsdienst

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD. Mandaatbesluit OD NZKG 2015 provincie Utrecht en de bijlage

PROVINCIAAL BLAD. Mandaatbesluit OD NZKG 2015 provincie Utrecht en de bijlage PROVINCIAAL BLAD Officiële uitgave van provincie Utrecht. Nr. 60 2 oktober 201 Mandaatbesluit OD NZKG 201 provincie Utrecht en de bijlage Besluit van het college van gedeputeerde staten van Utrecht van

Nadere informatie

Mandaatbesluit FUMO. Vastgesteld door het Dagelijks Bestuur van de FUMO d.d. 16 september Mandaatbesluit FUMO

Mandaatbesluit FUMO. Vastgesteld door het Dagelijks Bestuur van de FUMO d.d. 16 september Mandaatbesluit FUMO Vastgesteld door het Dagelijks Bestuur van de FUMO d.d. 16 september 2013 BESLUIT MANDAAT, VOLMACHT EN MACHTIGING FUMO Het dagelijks bestuur en de voorzitter van het openbaar lichaam gemeenschappelijke

Nadere informatie

Rapport. Rapport over de weigering van een heffingsambtenaar om een belastingaanslag te verminderen. Datum: 9 mei 2016 Rapportnummer: 2016/044

Rapport. Rapport over de weigering van een heffingsambtenaar om een belastingaanslag te verminderen. Datum: 9 mei 2016 Rapportnummer: 2016/044 Rapport Rapport over de weigering van een heffingsambtenaar om een belastingaanslag te verminderen. Datum: 9 mei 2016 Rapportnummer: 2016/044 2 KLACHT Verzoeker klaagt erover, dat de heffingsambtenaar

Nadere informatie

Het bestuursorgaan bevestigt de ontvangst van een elektronisch ingediende aanvraag.

Het bestuursorgaan bevestigt de ontvangst van een elektronisch ingediende aanvraag. Algemene wet bestuursrecht Titel 4.1. Beschikkingen Afdeling 4.1.1. De aanvraag Artikel 4:1 Tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald, wordt de aanvraag tot het geven van een beschikking schriftelijk

Nadere informatie

1 Inleiding bestuursrecht

1 Inleiding bestuursrecht 1 Inleiding bestuursrecht 1.1 Inleiding Dit hoofdstuk geeft een algemene inleiding in het bestuursrecht. Daarbij wordt ingegaan op wat bestuursrecht is en wat het belang, de plaats en de kenmerken van

Nadere informatie

BESLUIT MANDAAT, VOLMACHT EN MACHTIGING FUMO

BESLUIT MANDAAT, VOLMACHT EN MACHTIGING FUMO Uitgegeven: 11 oktober 2013 2013, nr. 61 PROVINCIAAL BLAD VAN FRYSLÂN Mandaatbesluit FUMO Vastgesteld door het Dagelijks Bestuur van de FUMO d.d. 16 september 2013 BESLUIT MANDAAT, VOLMACHT EN MACHTIGING

Nadere informatie

Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005;

Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005; Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005; gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht, de artikelen 1, tweede lid, en 29a, tweede lid, van

Nadere informatie

Paragraaf 1, Algemeen

Paragraaf 1, Algemeen MANDAAT- EN MACHTINGENBESLUIT PROGRAMMA BEHEER, SUBSIDIEVERORDENING NATUUR- EN LANDSCHAPSBEHEER EN SUBSIDIEREGELING KWALITEITSIMPULS NATUUR EN LANDSCHAP Paragraaf 1, Algemeen Artikel 1 1. De algemeen directeur,

Nadere informatie

Op de hoogte blijven? Wil je op de hoogte blijven van al onze acties, vacatures en al het andere moois dat wij te bieden hebben? Like onze Facebook!

Op de hoogte blijven? Wil je op de hoogte blijven van al onze acties, vacatures en al het andere moois dat wij te bieden hebben? Like onze Facebook! Voorwoord Beste rechtenstudenten, Het is weer bijna tijd om te beginnen met het studeren voor de tentamens. Om jullie een handje op weg te helpen hebben we ook dit blok weer samenvattingen die je gaan

Nadere informatie

Leidraad voor het nakijken van de toets BESTUURSPROCESRECHT 19 juni 2009

Leidraad voor het nakijken van de toets BESTUURSPROCESRECHT 19 juni 2009 Leidraad voor het nakijken van de toets BESTUURSPROCESRECHT 19 juni 2009 OPGAVE 1 (34 punten) Vraag 1.1 (5 punten) Er staan geen bestuursrechtelijke rechtsmiddelen open. Het voorbereidingsbesluit van artikel

Nadere informatie

ECLI:NL:RBZWB:2016:4850

ECLI:NL:RBZWB:2016:4850 ECLI:NL:RBZWB:2016:4850 Instantie Datum uitspraak 19-07-2016 Datum publicatie 01-12-2016 Rechtbank Zeeland-West-Brabant Zaaknummer AWB - 15 _ 5497 Formele relaties Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2011 2012 32 621 Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht met bepalingen over nadeelcompensatie en schadevergoeding bij onrechtmatige overheidsdaad (Wet

Nadere informatie

2010 -- Formeel recht -- Deel 2

2010 -- Formeel recht -- Deel 2 formeel belastingrecht (FE) les 2 programma Inleiding de aangifte aanslagbelasting aangiftebelasting navordering en naheffing indeling van het recht Veel gebruikte indelingen van het recht zijn: publiekrecht

Nadere informatie

ABC voor Raadsleden INKIJKEXEMPLAAR

ABC voor Raadsleden INKIJKEXEMPLAAR ABC voor Raadsleden ABC voor Raadsleden Termen, woorden en uitdrukkingen in en om de raadzaal toegelicht en verduidelijkt mr. O. Schuwer abc voor raadsleden Berghauser Pont Publishing Postbus 14580 1001

Nadere informatie

2013, nr. 53. Gelet op artikel 158 van de Provinciewet en het bepaalde in afdeling 10.1.1 van de Algemene Wet Bestuursrecht;

2013, nr. 53. Gelet op artikel 158 van de Provinciewet en het bepaalde in afdeling 10.1.1 van de Algemene Wet Bestuursrecht; Uitgegeven: 5 september 2013 2013, nr. 53 PROVINCIAAL BLAD VAN FRYSLÂN Mandaatbesluit Stelsel Natuur en Landschap 2013 Besluit van Gedeputeerde Staten van de provincie Fryslân van 20 augustus 2013, nr.

Nadere informatie

Het hoe en waarom van de belastingheffing

Het hoe en waarom van de belastingheffing Hoofdstuk 1 Het hoe en waarom van de belastingheffing 1.1 Onderscheid in belastingen De sociale, economische maar ook de juridische gevolgen van de belastingheffing verschillen naar gelang het type belasting.

Nadere informatie

Hoofdlijnen Nederlands Recht Wolters-Noordhoff 1

Hoofdlijnen Nederlands Recht Wolters-Noordhoff 1 Inhoudsopgave Hoofdlijnen Nederlands Recht Prof. mr. C.J. Loonstra Inleiding 1 Terreinverkenning 1.1 Is recht saai? 1.2 Waarom recht? 1.3 Waar vinden we het recht? 1.3.1 De wet 1.3.2 Het verdrag 1.3.3

Nadere informatie

Wetboek van Strafrecht in het algemeen. Hoofdstuk 15 Lesboek Basisbekwaamheid Buitengewoon Opsporingsambtenaar

Wetboek van Strafrecht in het algemeen. Hoofdstuk 15 Lesboek Basisbekwaamheid Buitengewoon Opsporingsambtenaar Wetboek van Strafrecht in het algemeen Hoofdstuk 15 Lesboek Basisbekwaamheid Buitengewoon Opsporingsambtenaar Casus Een Belgische passagier aan boord van een Nederlands vrachtschip, haalt uit de koffer

Nadere informatie

ECLI:NL:RBSGR:2006:AY9580

ECLI:NL:RBSGR:2006:AY9580 ECLI:NL:RBSGR:2006:AY9580 Instantie Datum uitspraak 05-09-2006 Datum publicatie 06-10-2006 Rechtbank 's-gravenhage Zaaknummer AWB 05/37675 Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Vreemdelingenrecht

Nadere informatie

Rapport. Oordeel: Gegrond. Datum: 27 september 2016 Rapportnummer:2016/087

Rapport. Oordeel: Gegrond. Datum: 27 september 2016 Rapportnummer:2016/087 Rapport Rapport over een klacht over de beslissing van de heffingsambtenaar van de gemeente Schiedam om geen gevolg te geven aan het verzoek tot vermindering van de aanslagen WOZ voor de jaren 2008 en

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Antwoorden studie-eindvragen

Hoofdstuk 3 Antwoorden studie-eindvragen Hoofdstuk 3 Antwoorden studie-eindvragen 3.1 a Er is geen sprake van een draagkrachtige motivering, want de redenering van het college van B&W is niet begrijpelijk (zie het antwoord op tussenvraag 3.4).

Nadere informatie

Beginselen van de democratische rechtsstaat

Beginselen van de democratische rechtsstaat Beginselen van de democratische rechtsstaat Prof. mr. M.C. Burkens Prof. mr. H.R.B.M. Kummeling Prof. mr. drs. B.P. Vermeulen Prof. mr. R.J.G.M. Widdershoven Inleiding tot de grondslagen van het Nederlandse

Nadere informatie

Bijlage. Antwoorden op de vragen Wetsartikelenregister Jurisprudentieregister

Bijlage. Antwoorden op de vragen Wetsartikelenregister Jurisprudentieregister Bijlage Antwoorden op de vragen Wetsartikelenregister Jurisprudentieregister Versie 2016/2017 1 Inleiding recht Antwoorden Hoofdstuk 1 Antwoord 1: B Antwoord 2: B Antwoord 3: wetten (regelgeving), verdragen,

Nadere informatie

ECLI:NL:RBARN:2006:AV7682

ECLI:NL:RBARN:2006:AV7682 ECLI:NL:RBARN:2006:AV7682 Instantie Rechtbank Arnhem Datum uitspraak 09-03-2006 Datum publicatie 30-03-2006 Zaaknummer AWB 05/4258 Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Ambtenarenrecht Eerste

Nadere informatie

2010 -- Formeel recht -- Deel 3

2010 -- Formeel recht -- Deel 3 Formeel belastingrecht (FE) les 3 programma Rechtsmiddelen Bezwaar Beroep Hoger beroep Beroep in cassatie Rechtsmiddelen In Nederland kennen wij de volgende rechtsmiddelen Rechtsmiddel Indienen bij bezwaar

Nadere informatie

A26a Overheidsprivaatrecht

A26a Overheidsprivaatrecht MONOGRAFIEËN BW A26a Overheidsprivaatrecht Algemeen deel Mr. G. Snijders Raadsheer in de Hoge Raad, Staatsraad in buitengewone dienst Tweede druk Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2011 INHOUD

Nadere informatie

Integraal Handhavingsbeleidsplan De Ronde Venen, 26 september 2012. Bijlage VI Toelichting op de bestuursrechtelijke sanctiemiddelen

Integraal Handhavingsbeleidsplan De Ronde Venen, 26 september 2012. Bijlage VI Toelichting op de bestuursrechtelijke sanctiemiddelen Bijlage VI Toelichting op de bestuursrechtelijke sanctiemiddelen 76 Bestuursrechtelijke sanctiemiddelen De gemeente De Ronde Venen kan tegen overtreders met meerdere verschillende sanctiemiddelen, al dan

Nadere informatie

Op de hoogte blijven? Wil je op de hoogte blijven van al onze acties, vacatures en al het andere moois dat wij te bieden hebben? Like onze Facebook!

Op de hoogte blijven? Wil je op de hoogte blijven van al onze acties, vacatures en al het andere moois dat wij te bieden hebben? Like onze Facebook! Voorwoord Beste rechtenstudenten, Het is weer bijna tijd om te beginnen met het studeren voor de tentamens. Om jullie een handje op weg te helpen hebben we ook dit blok weer samenvattingen die je gaan

Nadere informatie

Introductie in het recht

Introductie in het recht Introductie in het recht mr. A.J. Wierenga Introductie in het recht Hoofdstuk 1 Recht in het algemeen Programma Actualiteiten Rechtsbronnen Rechtsgebieden Indelingen 1 Wortels in de maatschappij Acties

Nadere informatie

Onderwerp: Uitvoeringsregeling informatieverstrekking 2014. De directeur van de gemeenschappelijke regeling Cocensus ;

Onderwerp: Uitvoeringsregeling informatieverstrekking 2014. De directeur van de gemeenschappelijke regeling Cocensus ; Besluit 2013/D007 Onderwerp: Uitvoeringsregeling informatieverstrekking 2014. De directeur van de gemeenschappelijke regeling Cocensus ; gericht op de uitvoering van de werkzaamheden welke op grond van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 621 Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht met bepalingen over nadeelcompensatie en schadevergoeding bij onrechtmatige overheidsdaad (Wet

Nadere informatie

BEGELEIDINGSPLAN VOOR DE CURSUS INLEIDING

BEGELEIDINGSPLAN VOOR DE CURSUS INLEIDING BEGELEIDINGSPLAN VOOR DE CURSUS INLEIDING BESTUURSRECHT (R08181) (onderdeel traject Propedeuse Rechten) studiecentrum: Zwolle tijdvak: november 2010 t/m januari 2011 begeleider: mr drs G.E.P. ter Horst

Nadere informatie

GEMEENTE LEEUWARDERADEEL

GEMEENTE LEEUWARDERADEEL GEMEENTE LEEUWARDERADEEL Raadsvergadering: 23 mei 2013 Voorstelnummer: 2013/ 21 10 Stiens, 04 april 2013 Behandelend ambtenaar: a.posthuma E-mail: a.posthuma@leeuwarderadeel.nl Telefoonnr. : 058 257 66

Nadere informatie

RUD UTRECHT. Besluit: vast te stellen navolgend Mandaatbesluit RUD Utrecht provincie Utrecht/gemeente )

RUD UTRECHT. Besluit: vast te stellen navolgend Mandaatbesluit RUD Utrecht provincie Utrecht/gemeente ) Besluit van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente PM/het college van gedeputeerde staten van Utrecht houdende de verlening van mandaat, volmacht en machtiging aan de directeur van

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2005 / 67

PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2005 / 67 PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2005 / 67 Provinciale Staten van Limburg maken ter voldoening aan het bepaalde in de Algemene wet bestuursrecht en de Provinciewet bekend dat zij in hun vergadering van 16

Nadere informatie

Bezwaar tegen een beslissing van de gemeente. (versie 01/04/2013)

Bezwaar tegen een beslissing van de gemeente. (versie 01/04/2013) Bezwaar tegen een beslissing van de gemeente (versie 01/04/2013) Stel u vraagt een vergunning aan bij de gemeente en deze wordt geweigerd of uw buren hebben een vergunning gekregen voor het bouwen van

Nadere informatie

DEEL III. Het bestuursprocesrecht

DEEL III. Het bestuursprocesrecht DEEL III Het bestuursprocesrecht Inleiding op deel III In het voorgaande deel is het regelsysteem van art. 48 (oud) Rv besproken voor zover dit relevant was voor art. 8:69 lid 2 en 3 Awb. In dit deel

Nadere informatie

PREVENTIEVE DWANGSOM BIJ OVERLASTGEVEND GEDRAG

PREVENTIEVE DWANGSOM BIJ OVERLASTGEVEND GEDRAG PREVENTIEVE DWANGSOM BIJ OVERLASTGEVEND GEDRAG Doel van de beleidsregel preventieve dwangsom bij overlastgevend gedrag. Met deze preventieve dwangsom wordt getracht het gedrag van overlastgevende personen

Nadere informatie

Algemeen Juridisch Kader voor Actieve Openbaarmaking. Inleiding

Algemeen Juridisch Kader voor Actieve Openbaarmaking. Inleiding Contactpersoon Algemeen Juridisch Kader voor Actieve Openbaarmaking Inleiding In het verbeterplan NVWA is het projectplan Naar een toekomstbestendige afhandeling van actieve en passieve openbarmaking door

Nadere informatie

Hoe kunt u de Lex silencio positivo invoeren? Een handreiking voor medeoverheden

Hoe kunt u de Lex silencio positivo invoeren? Een handreiking voor medeoverheden Hoe kunt u de Lex silencio positivo invoeren? Een handreiking voor medeoverheden Hoe wordt de Lex silencio positivo ingevoerd? Een handreiking voor medeoverheden 1 Inhoudsopgave Samenvatting 3 Inleiding

Nadere informatie

Regels voor de terugvordering van staatssteun (Wet terugvordering staatssteun)

Regels voor de terugvordering van staatssteun (Wet terugvordering staatssteun) Regels voor de terugvordering van staatssteun (Wet terugvordering staatssteun) VOORSTEL VAN WET (3-6-2016) Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz.

Nadere informatie

Rapport. Datum: 13 oktober 2004 Rapportnummer: 2004/401

Rapport. Datum: 13 oktober 2004 Rapportnummer: 2004/401 Rapport Datum: 13 oktober 2004 Rapportnummer: 2004/401 2 Klacht Het niet opnemen van een rechtsmiddelenclausule conform artikel 3:45 van de Algemene wet bestuursrecht in de beslissing van 17 december 2003

Nadere informatie

REGLEMENT 3.683.BD/BJZ PROTOCOL PROCESBESLUIT EN VERTEGENWOORDIGING IN RECHTE

REGLEMENT 3.683.BD/BJZ PROTOCOL PROCESBESLUIT EN VERTEGENWOORDIGING IN RECHTE 3.683.BD/BJZ PROTOCOL PROCESBESLUIT EN VERTEGENWOORDIGING IN RECHTE Vastgesteld bij collegebesluit van 19 juni 2007, nr. 6a. Datum bekendmaking: 27 juni 2007. Datum inwerkingtreding: 28 juni 2007. Gemeenteblad

Nadere informatie

Hoofdstuk 9 Awb: Klachtbehandeling

Hoofdstuk 9 Awb: Klachtbehandeling Hoofdstuk 9 Awb: Klachtbehandeling Titel 9.1. Klachtbehandeling door een bestuursorgaan Afdeling 9.1.1. Algemene bepalingen Art. 9:1. 1. Een ieder heeft het recht om over de wijze waarop een bestuursorgaan

Nadere informatie

Inhoud 1 Recht Indelingen in het recht 3 Rechtsbronnen

Inhoud 1 Recht Indelingen in het recht 3 Rechtsbronnen Inhoud 1 Recht 21 1 Rechtsregels 21 2 Rechtsregels en andere sociale regels 22 3 Rechtssysteem 23 3.1 Functies van het rechtssysteem 23 3.2 Functies van staatsorganen 23 4 Soorten rechtsregels 24 4.1 Gedragsnormen

Nadere informatie

Voorwoord. De redactie Januari 2014. Sdu Uitgevers

Voorwoord. De redactie Januari 2014. Sdu Uitgevers Voorwoord In deze Sdu Wettenverzameling Awb Bestuurs(proces)recht is de wet- en regelgeving opgenomen die onmisbaar is om juridische vragen en problemen te behandelen in de rechtspraktijk van het algemeen

Nadere informatie

Verordening rekenkamer Giessenlanden 2017

Verordening rekenkamer Giessenlanden 2017 Verordening rekenkamer Giessenlanden 2017 Artikel 1. Begripsbepalingen In deze verordening wordt verstaan onder: a. college: college van burgemeester en wethouders; b. commissie: commissie voor de rekenkamer

Nadere informatie

Regels gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid 2013

Regels gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid 2013 COLLEGEBESLUIT Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Weert; gelet op artikel 231 en 255 van de Gemeentewet, alsmede de Invorderingswet 1990 en de Leidraad Invordering 2008; overwegende

Nadere informatie

Toelichting op het Besluit organisatie, mandaat, volmacht en machtiging NZa

Toelichting op het Besluit organisatie, mandaat, volmacht en machtiging NZa Toelichting op het Besluit organisatie, mandaat, volmacht en machtiging NZa Algemene toelichting Bij besluit van 16 oktober 2006 heeft de NZa het Besluit organisatie, mandaat, volmacht en machtiging NZa

Nadere informatie

Onder besluit worden verstaan: beslissingen inhoudende publiekrechtelijke rechtshandelingen (zie artikel 1:3 Awb).

Onder besluit worden verstaan: beslissingen inhoudende publiekrechtelijke rechtshandelingen (zie artikel 1:3 Awb). Besluit mandaat, volmacht en machtiging Artikelsgewijze toelichting Algemeen Onder mandaat moet volgens de Algemene wet bestuursrecht (Awb) worden verstaan: de bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan

Nadere informatie

CONCEPT. De Minister van Veiligheid en Justitie, Gelet op artikel 6, negende lid, van het Besluit bezoldiging politie: Besluit:

CONCEPT. De Minister van Veiligheid en Justitie, Gelet op artikel 6, negende lid, van het Besluit bezoldiging politie: Besluit: directoraat-generaal Veiligheid Personeel & Materieel CONCEPT Regeling van de Minister van Veiligheid en Justitie van DGV Politie/Personeel en Materieel, houdende invoering van de Tijdelijke regeling functieonderhoud

Nadere informatie

Rapport Datum: 23 oktober 2013 Rapportnummer: 2013/153

Rapport Datum: 23 oktober 2013 Rapportnummer: 2013/153 Rapport Rapport over een klacht over de Belastingdienst te Almere (voorheen Belastingdienst/Randmeren) Datum: 23 oktober 2013 Rapportnummer: 2013/153 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de ontvanger van

Nadere informatie

Omgevingsvergunning. De overwegingen om te komen tot dit besluit staan in de bijlage welke een onderdeel is van dit besluit.

Omgevingsvergunning. De overwegingen om te komen tot dit besluit staan in de bijlage welke een onderdeel is van dit besluit. Omgevingsvergunning Burgemeester en wethouders van de gemeente Molenwaard hebben op 1 april 2014 van de heer J. Kraijo een aanvraag voor een omgevingsvergunning ontvangen voor het plaatsen van een mobiele

Nadere informatie

ECLI:NL:RBBRE:2009:BJ4751

ECLI:NL:RBBRE:2009:BJ4751 ECLI:NL:RBBRE:2009:BJ4751 Instantie Rechtbank Breda Datum uitspraak 22-07-2009 Datum publicatie 07-08-2009 Zaaknummer 08/5931 Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Belastingrecht Eerste

Nadere informatie

Kwijtschelding voor ondernemers Dienst Belastingen

Kwijtschelding voor ondernemers Dienst Belastingen Rapport Gemeentelijke Ombudsman Kwijtschelding voor ondernemers Dienst Belastingen 8 mei 2006 RA0611562 Samenvatting Met enige regelmaat wenden ondernemers met financiële problemen zich tot de ombudsman.

Nadere informatie

De buitengerechtelijke afdoening van strafbare feiten door het openbaar ministerie

De buitengerechtelijke afdoening van strafbare feiten door het openbaar ministerie De buitengerechtelijke afdoening van strafbare feiten door het openbaar ministerie G.J.M. van den Biggelaar Gouda Quint bv (S. Gouda Quint - D. Brouwer en Zoon) Arnhem 994 Inhoudsopgave Lijst van gebruikte

Nadere informatie

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat Wat is rechtspraak? Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

Archivering & Samenwerking. mr. Rob de Greef 9 maart 2015

Archivering & Samenwerking. mr. Rob de Greef 9 maart 2015 Archivering & Samenwerking mr. Rob de Greef 9 maart 2015 Archiefverplichting Artikel 3 Archiefwet 1995 De overheidsorganen zijn verplicht de onder hen berustende archiefbescheiden in goede, geordende en

Nadere informatie

Vakgebied(en) 1. Omzetbelasting 2. Formeel belastingrecht

Vakgebied(en) 1. Omzetbelasting 2. Formeel belastingrecht Modulebeschrijving FFEBLO0322 Aangemaakt door: Wim Laman Eerste versie 02-nov-2010 Laatste revisie 25-nov-11 Initieel bedoeld voor collegejaar 2010-2011, opleidingsjaar 2011-2012, blok 2.2 Gecontroleerd

Nadere informatie

uitspraak van de voorzieningenrechter van 13 September 2016 op het verzoek om voorlopige voorziening in de zaak tussen

uitspraak van de voorzieningenrechter van 13 September 2016 op het verzoek om voorlopige voorziening in de zaak tussen 010 Rechtbank Rotterdam 15:23:33 13-09-2016 2/7 uitspraak RECHTBANK DEN HAAG Zittingsplaats Rotterdam Team Bestuursrecht 3, V-nummer: uitspraak van de voorzieningenrechter van 13 September 2016 op het

Nadere informatie

VMR Actualiteitendag 2015

VMR Actualiteitendag 2015 Datum 19-03-2015 1 VMR Actualiteitendag 2015 Actualiteiten bestuurs(proces)recht Prof. mr. K.J. (Kars) de Graaf k.j.de.graaf@rug.nl www.rug.nl/staff/k.j.de.graaf Datum 19-03-2015 2 Inhoud Bestuursorgaan

Nadere informatie

BELEIDSREGELS INZAKE HET TOEKENNEN VAN AMBTSHALVE VERMINDERINGEN

BELEIDSREGELS INZAKE HET TOEKENNEN VAN AMBTSHALVE VERMINDERINGEN BELEIDSREGELS INZAKE HET TOEKENNEN VAN AMBTSHALVE VERMINDERINGEN Het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (hierna de BSR); Gelet op het bepaalde in artikel

Nadere informatie

tegen de uitspraak van de Rechtbank Breda (hierna: de Rechtbank) van 15 november 2012, nummer AWB 12/4016, in het geding tussen

tegen de uitspraak van de Rechtbank Breda (hierna: de Rechtbank) van 15 november 2012, nummer AWB 12/4016, in het geding tussen Uitspraak GERECHTSHOF VHERTOGENBOSCH Team belastingrecht Meervoudige Belastingkamer Uitspraak op het hoger beroep van * ^ p n i a w a ï i i b.v., gevestigd te > hierna: belanghebbende, tegen de uitspraak

Nadere informatie

Paragraaf 1, Algemeen

Paragraaf 1, Algemeen Mandaat- en machtigingenbesluit Programma Beheer, Subsidieverordening natuur- en landschapsbeheer, Subsidieregeling kwaliteitsimpuls natuur en landschap en de provinciale Subsidieverordening Inrichting

Nadere informatie

Omgevingsvergunning. De omgevingsvergunning wordt verleend overeenkomstig de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte documenten.

Omgevingsvergunning. De omgevingsvergunning wordt verleend overeenkomstig de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte documenten. Omgevingsvergunning Poststuknummer: DA00079369 Burgemeester en wethouders hebben op 30 juni 2016 een aanvraag omgevingsvergunning ontvangen en in behandeling genomen voor het bouwen van 14 woningen op

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 22623 13 augustus 2013 Instellings- en mandaatbesluit spir-it 2013 Gelet op paragraaf 2 van de afdeling 6 van hoofdstuk

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van het Burgerlijk Wetboek en de Faillissementswet in verband met het verbeteren van de kwaliteit van bestuur en toezicht bij verenigingen en stichtingen alsmede de uniformering van enkele bepalingen

Nadere informatie

BELEIDSREGEL INTREKKEN VERLEENDE BOUWVERGUNNINGEN EN BOUWCOMPONENT OMGEVINGSVERGUNNING HELMOND 2010

BELEIDSREGEL INTREKKEN VERLEENDE BOUWVERGUNNINGEN EN BOUWCOMPONENT OMGEVINGSVERGUNNING HELMOND 2010 Jaar: 2010 Nummer: 49 Besluit: B&W 13 april 2010 Gemeenteblad BELEIDSREGEL INTREKKEN VERLEENDE BOUWVERGUNNINGEN EN BOUWCOMPONENT OMGEVINGSVERGUNNING HELMOND 2010 Burgemeester en wethouders van Helmond,

Nadere informatie

Staatsrecht. Course information. Commencement Period. Lecturer(s) RD Nederlands

Staatsrecht. Course information. Commencement Period. Lecturer(s) RD Nederlands Staatsrecht Course information C OURSE RD201 AC ADEMIC YEAR 2017-2018 EC 7.5 LANGUAGES Nederlands PROGRAMME bachelor 2 / Bachelor Rechtsgeleerdheid / Vrijdagmiddagonderwijs C ONT AC T mr. S Philipsen Commencement

Nadere informatie

Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een

Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een Wat is rechtspraak? 2 Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

Mandaat- en machtigingenbesluit Programma Beheer en Subsidieverordening natuur- en landschapsbeheer Flevoland 2010,

Mandaat- en machtigingenbesluit Programma Beheer en Subsidieverordening natuur- en landschapsbeheer Flevoland 2010, 2014/13 Nummer 1641892 Mandaat- en machtigingenbesluit Programma Beheer en Subsidieverordening natuur- en landschapsbeheer Flevoland Gedeputeerde Staten van Flevoland maken, gelet op het bepaalde in art.

Nadere informatie

ECLI:NL:RBZWB:2015:5573

ECLI:NL:RBZWB:2015:5573 ECLI:NL:RBZWB:2015:5573 Instantie Datum uitspraak 01-07-2015 Datum publicatie 17-09-2015 Rechtbank Zeeland-West-Brabant Zaaknummer AWB - 14 _ 6149 Formele relaties Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie

Nadere informatie

3 Beroep bij de rechtbank

3 Beroep bij de rechtbank Beroep bij de rechtbank A8/3.1.3 3 Beroep bij de rechtbank 3.1 Algemeen De rechtbank te Den Haag is bevoegd kennis te nemen van beroepen op grond van de artt. 33a en 34a Vw. De rechtbank te Den Haag heeft

Nadere informatie

Zie onder bevindingen of volledige tekst voor de volledige tekst van het rapport.

Zie onder bevindingen of volledige tekst voor de volledige tekst van het rapport. Rapport 2 h2>klacht Beoordeling Conclusie Onderzoek Bevindingen Klacht Verzoekster klaagt over de gang van zaken rond het toekennen van de kinderkorting 2006. Meer concreet klaagt zij erover dat de Belastingdienst/Noord

Nadere informatie

De Algemene wet inzake rijksbelastingen wordt als volgt gewijzigd:

De Algemene wet inzake rijksbelastingen wordt als volgt gewijzigd: Wijziging van de Algemene wet inzake rijksbelastingen, de Wet waardering onroerende zaken en enige andere wetten in verband met de invoering van een basisregistratie inkomen en een basisregistratie waarde

Nadere informatie

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Eindhoven; Dienst Werk, Zorg en Inkomen (Dienst WZI), te Eindhoven, verweerder.

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Eindhoven; Dienst Werk, Zorg en Inkomen (Dienst WZI), te Eindhoven, verweerder. LJN: BA9368, Rechtbank 's-hertogenbosch, AWB 06/4958 Datum uitspraak: 12-06-2007 Datum publicatie: 11-07-2007 Rechtsgebied: Bijstandszaken Soort procedure: Eerste aanleg - enkelvoudig Inhoudsindicatie:

Nadere informatie

Betreft: Vaststellen Verordening Individuele Inkomenstoeslag gemeente Tynaarlo 2015

Betreft: Vaststellen Verordening Individuele Inkomenstoeslag gemeente Tynaarlo 2015 Raadsbesluit nr. 7.c Betreft: Vaststellen Verordening Individuele Inkomenstoeslag gemeente Tynaarlo 2015 De raad van de gemeente; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING

BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING Officiële uitgave van gemeenschappelijke regeling Samenwerkingsverband vastgoedinformatie, heffing en waardebepaling. Nr. 225 29 april 2016 Beleidsregels ambtshalve vermindering

Nadere informatie

Het horen van de huiseigenaar in de bezwaarprocedure van de huurder Dienst Belastingen Gemeente Amsterdam

Het horen van de huiseigenaar in de bezwaarprocedure van de huurder Dienst Belastingen Gemeente Amsterdam Rapport Gemeentelijke Ombudsman Het horen van de huiseigenaar in de bezwaarprocedure van de huurder Dienst Belastingen Gemeente Amsterdam 14 februari 2007 RA0612500 Samenvatting Verzoeker is eigenaar van

Nadere informatie

BEGELEIDINGSPLAN VOOR DE CURSUS INLEIDING

BEGELEIDINGSPLAN VOOR DE CURSUS INLEIDING BEGELEIDINGSPLAN VOOR DE CURSUS INLEIDING BESTUURSRECHT (R08191) (onderdeel traject Propedeuse Rechten) studiecentrum: Enschede tijdvak: november 2011 t/m januari 2012 begeleider: mr drs G.E.P. ter Horst

Nadere informatie

MONUMENTENVERORDENING GEMEENTE HAARLEMMERMEER 2004

MONUMENTENVERORDENING GEMEENTE HAARLEMMERMEER 2004 RB 2004/11-A MONUMENTENVERORDENING GEMEENTE HAARLEMMERMEER 2004 Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Artikel 1 Begripsbepalingen Deze verordening verstaat onder: 1 monument: a zaak die van algemeen belang is

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 980 Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht met een regeling over samenhangende besluiten (Wet samenhangende besluiten Awb) Nr. 2 VOORSTEL

Nadere informatie

Aan de commissie Algemeen Bestuur en Middelen

Aan de commissie Algemeen Bestuur en Middelen Made, oktober 2002 Commissievergadering d.d. 19 december 2002 Aan de commissie Algemeen Bestuur en Middelen Agendapunt: 11 Onderwerp: Bestuursbevoegdheden in een dualistisch stelsel. Toelichting: In het

Nadere informatie