De zorgsector controller óf de controller in de zorgsector

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De zorgsector controller óf de controller in de zorgsector"

Transcriptie

1 De zorgsector controller óf de controller in de zorgsector Een kwantitatief onderzoek naar de rol van de controller in de zorgsector met een toenemende marktwerking Nivra-Nyenrode opleiding Master of Science in Accountancy, afstudeerrichting accountancy & Contolling Naam : Åge van Roon Facultaire begeleider : drs. J.A. ten Rouwelaar

2

3 I. Voorwoord Het schrijven van deze scriptie is het eindresultaat van een zeer waardevol leerproces voor de masters degree in controlling. De afgelopen 2½ jaar op Nivra-Nyenrode heeft me niet alleen veel rijker gemaakt qua kennis, maar ook qua mens. Kortom het heeft mijn leven in positieve zin enorm beïnvloed. Een aantal personen wil ik in het bijzonder bedanken. Allereerst wil ik mijn begeleider en grote voorbeeld Hans ten Rouwelaar bedanken. De colleges waren altijd inspirerend, leerzaam en boeiend. Tevens wist hij aan elk college weer wat humor en verrassingen aan te brengen. Zijn scriptiebegeleiding heb ik als zeer plezierig ervaren. Keer op keer wist hij me toch weer te inspireren om mijn scriptieonderzoek verder te perfectioneren. Ik vond het zeer eervol om ook zo nauw betrokken te mogen zijn bij zijn PhD 1 onderzoek. Ik hoop dat ik hem bij de post-master controllers opleiding weer tegen mag komen. Uiteraard wil ik ook alle overige docenten van Nivra-Nyenrode bedanken voor de prachtige colleges. Dan zijn er nog de mijn klasgenoten van de groep MSc-07. Vaak hebben we elkaar aangekeken hoe diep de kringen onder de ogen waren en vervolgens waren we toch apetrots dat we elke keer weer acte de présence gaven. De vereniging HEAD wil ik hartelijk bedanken voor de geweldige medewerking om mijn vragenlijst op de site te plaatsen en een verzoek tot deelname aan het onderzoek te versturen via de digitale nieuwsbrief. Christa, Youri en Aida fijn dat jullie me elke keer maar weer naar mijn zolderkamertje stuurden, zodat ik weer aan mijn scriptie kon gaan werken. Jullie ondersteuning en opofferingen maakten het mogelijk dat ik de afgelopen jaren deze studie kon doen en dat ik de komende paar jaren nog de post-master van jullie mag doen. Åge van Roon Amersfoort, januari Ph.D. Doctor of Philosophy doctoraat. 3 van 64

4 II. Samenvatting In deze scriptie onderzoeken wij welke competenties, karakter- en persoonseigenschappen een instellingscontroller (concerncontroller) heeft in zowel de cure (ziekenhuizen) als de care (verstandelijk gehandicaptenzorg) sector. In 2003 is door middel van een Kabinetsakkoord het startsein gegeven om een stelselwijziging binnen de gezondheidszorg door te voeren. Deze stelselwijziging introduceerde marktprikkels binnen de zorgsector waardoor onder andere de instellingsbekostiging plaats heeft gemaakt voor een prestatiebekostiging. De stelselwijziging in de gezondheidssector heeft tot doel om de als maar stijgende kosten voor zorg te doen afremmen door het afdwingen van meer efficiëntie binnen de zorgsector. De bedrijfsvoering van instellingen binnen de gezondheidszorg moet dus efficiënter worden en voorbereid zijn op de komende ondernemersrisico s zoals continuïteitsrisico s, afzetrisico s en risico s van vertrouwen die veroorzaakt worden door het invoeren van marktwerking in de zorgsector. Een controller kan met zijn of haar brede opleiding een waardevolle bijdrage leveren aan het efficiënter en effectiever maken van de bedrijfsvoering en de controller kan de instelling helpen met het minimaliseren van de ondernemersrisico s. Zowel de marktwerking als de raison d être van een instellingscontroller met zijn of haar toegevoegde waarde aan het efficiënter maken van de bedrijfsvoering, zijn beide pas de laatste paar jaren actueel geworden in de gezondheidszorg door de eerder genoemde stelselwijziging. In de zorgsector is voor zover ons bekend nog geen onderzoek gedaan naar de rol en de competenties van de instellingscontroller. In deze scriptie hebben wij dan ook de volgende probleemstelling opgesteld: Welke competenties, karakter- en persoonseigenschappen hebben controllers in de cure en in de care sector en waarin verschillen deze? Deze scriptie is opgezet als een kwantitatief theorietoetsend survey-onderzoek. Hiertoe hebben we een aantal hypothesen geformuleerd die we op juistheid hebben getest door het analyseren van de data die we hebben verkregen uit de ingevulde vragenlijsten. De vragenlijsten zijn verstuurd aan 101 ziekenhuizen en 107 instellingen voor gehandicaptenzorg. De vragenlijst was tevens te downloaden vanaf website van de vereniging HEAD 2 uit Assen. 2 Vereniging HEAD is een vereniging voor het financieel-, bedrijfskundig- en informatiemanagement in de zorg en heeft ruim 1000 leden. 4 van 64

5 In dit scriptieonderzoek is duidelijk geworden, dat er verschillen bestaan in competenties, karakter- en persoonseigenschappen tussen controllers, die werkzaam zijn in de cure sector en controllers die werkzaam zijn in de care sector. Een verband tussen laatstgenoemde eigenschappen van de controller en de mate van marktwerking is in dit scriptieonderzoek echter niet aangetoond. In vergelijking met de care sector, is de controller in de cure sector meer involved in het besluitvormingsproces van het bestuur. In vergelijking met de cure sector, besteedt de controller in de care sector meer tijd aan control werkzaamheden. De competenties van de controller werkzaam in de cure sector zijn: Het hebben van voldoende communicatievaardigheden, waarbij het vooral van belang is dat de controller goed kan bepalen wat belangrijk is voor de bestuurders van de instelling en hierover adviezen kan geven; Het hebben van inter-persoonlijke vaardigheden, waarbij het vooral van belang is dat de controller voldoende relaties en invloed kan opbouwen én de bestuurders constructief kan uitdagen; Het hebben van een broad scope, waarbij zoveel mogelijk processen van de instelling doorzien worden zodat de bestuurders van de juiste informatie kunnen worden voorzien; Het hebben van een leerdoel, waarbij de controller liever slimmer dan nog harder werkt; Het minimaal hebben van een wetenschappelijke master of post-master opleiding. De persoonseigenschappen van de controllers uit zowel de cure als de care sector zijn: Resilient (heeft weinig behoefte aan stabiliteit); Explorer (staat open voor ervaringen); Focused (heeft een hoge mate van zorgvuldigheid). 5 van 64

6 Inhoudsopgave: I. Voorwoord...3 II. Samenvatting Inleiding Motivatie Aanleiding Doelstelling Probleemstelling Beoogd gebruik van de onderzoeksuitkomsten Onderzoeksmodel Leeswijzer Theorie Het overheidsbeleid Bekostiging zorginstellingen Wet en regelgeving Health care governance De rol van de controller De rol van de instellingscontroller in de zorgsector Competenties Communicatie en inter-persoonlijke vaardigheden Veel bedrijfsprocessen doorzien (broad scope) Het hebben van een leerdoel oriëntatie Karaktereigenschappen Neuroticisme (N) Extraversie (E) Openstaan voor ervaringen (O) Vriendelijkheid (A) Zorgvuldigheid (C) Persoonseigenschappen Leeftijd Geslacht Opleiding Werkervaring Samenvatting hypothesen Onderzoeksmethodologie Onderzoeksmethode van 64

7 3.2. Methode van dataverzameling Vragenlijst Pre-testing vragenlijst Steekproefopzet Resultaten Beschrijvende statistiek Onderzoeksresultaten De rol van de instellingscontroller (H1 & H2) Competenties (H3a, H3b, H3c en H3d) Persoonseigenschappen Karaktereigenschappen (H4a, H4b, H4c, H4d en H4e) Conclusies en aanbevelingen Discussie Beperkingen Toekomstig onderzoek Literatuurlijst Bijlagen...58 A. Definities...58 B. Prenotice Letter...59 C. Begeleidende brief...60 D. Extractie van de vragenlijst...61 E. Geëlimineerde vragen...64 F. Website HEAD-online van 64

8 8 van 64

9 1. Inleiding 1.1. Motivatie De bevolkingsopbouw in Nederland is sterk aan het veranderen. De naoorlogse babyboomers zullen de komende jaren hun steentje bijdragen aan de toenemende vergrijzing en tegelijkertijd hebben we te maken met een ontgroening; er worden steeds minder baby s geboren (CBS ). In een vergrijzende samenleving nemen de kosten voor zorg toe. Tegelijkertijd neemt door de ontgroening de lastendruk om deze zorg collectief op te brengen ook toe. Ruwweg tien procent van onze consumptieve uitgaven is toe te schrijven aan gezondheidszorg en als bovenstaande trends zich doorzetten kunnen deze uitgaven de komende decennia met wel veertig procent stijgen (Mouton et al. 2006). De kosten voor collectieve zorg zullen naar verwachting 8,3% van het van het Bruto Binnenlands Product (BBP) gaan uitmaken in 2007 en er wordt een volumegroei van deze zorg verwacht van 3¼ % per jaar voor 2006 en 2007 (MEV ). Om de kosten beheersbaar te houden, vinden er in de gezondheidszorg momenteel ingrijpende veranderingen plaats. Door een relatie te leggen tussen prestaties en kosten worden er in de gezondheidszorg marktprikkels geïntroduceerd (Deloitte 2005). Men gaat van instellingsbekostiging naar prestatiebekostiging. De zorgaanbieders krijgen daardoor opeens te maken met ondernemersrisico s die tot op heden niet speelden in de gezondheidszorg. Continuïteit en zekere afzet van producten en diensten zijn opeens niet meer vanzelfsprekend. Dit leidt ertoe dat de bedrijfsvoering van de zorginstellingen een stuk efficiënter moet worden. De Nederlandse samenleving ziet de financiering van de zorg als besteding van publiek geld en wenst dus ook inzage in de bedrijfsprocessen dat er geen misbruik van wordt gemaakt. Dit veroorzaakt een vergaande regulering van inzagerecht voor verschillende stakeholders en strenge voorwaarden voor administratieve organisatie en interne controle (CTG/Zaio , 2004) (Nza ) met controlepunten, verificaties en toetsingen. Tegelijkertijd zien we dat bijvoorbeeld de reikwijdte van het adviesrecht van cliëntenraden wordt uitgebreid (Min VWS ). Maar ook de nu ontstane ondernemersrisico s zoals de 3 Kerncijfers bevolkingsprognose, 4 Macro Economische Verkenning 2007, Tabel 5.2 pagina 114, 5 College Tarieven Gezondheidszorg / Zorgautoriteit in oprichting: Kaderregeling AO/IC AWBZ productieregistratie en facturering (caresector); Kaderregeling AO/IC inzake DBC- registratie en facturering (curesector). 6 Nederlandse Zorgautoriteit: per 1 januari 2007 is de Kaderregeling AO/IC AWBZ productieregistratie en facturatie (care sector) vervangen door: Regeling AO/IC AWBZ-zorgaanbieders. 7 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, persbericht , 9 van 64

10 continuïteit zullen ervoor zorgen dat financieringsinstellingen, toeleveranciers en medewerkers meer zekerheden zullen gaan eisen. De eerder genoemde noodzakelijke veranderingen in de bedrijfsvoering bij zorginstellingen heeft een impact op de rol en de competenties van de instellingscontroller 8. Recente onderzoeken naar de rol van de controller en de bijbehorende competenties (Ten Rouwelaar 2006; Roozen et al. 2006) zijn algemeen van aard en concentreren zich niet op de not-for-profit sector. Door deze brede focus kunnen bepaalde sectorafhankelijke situaties onderbelicht blijven. Door het scriptieonderzoek toe te spitsen op één aparte sector (in casu gezondheidszorg) is een gedetailleerder onderzoek naar de rol van de controller in die sector mogelijk. In de zorgsector is voor zover ons bekend geen onderzoek gedaan naar de rol en de competenties van de instellingscontroller. De term controller heeft pas de laatste paar jaar haar intrede gedaan in de zorgsector als reactie op stelselwijzigingen in de zorg. Vaak worden in de zorgsector de controllerstaken uitgevoerd door het voormalige hoofd economische of administratie dienst (HEAD) die dan de controller van de instelling is geworden. Naast alleen een functienaamswijziging is er ook een significante taakwijziging: deze nieuwe instellingscontroller krijgt naast de bestaande werkzaamheden ook te maken met voorheen voor deze sector onbekende ondernemersrisico s. Het huidige takenpakket van de instellingscontroller is dus een andere dan het takenpakket van voor de stelselwijziging. Naast de grote druk op het takenpakket van de instellingscontroller door de interne control issues en het naleven van de eisen die gesteld worden in de wet en regelgeving en de (Healthcare) governance code, komt er door de stelselwijziging ook een druk op het takenpakket van de instellingscontroller voor meer besluitvormingsondersteuning aan het management als reactie op de geïntroduceerde marktprikkels. Deze taakwijziging vraagt om een andere functionaris dan van voor de stelselwijzigingen. De zorgsector is grofweg te verdelen in twee te onderscheiden sectoren, te weten: de cure sector (genezen) waarbij het gaat om klinische en deeltijd zorg die veelal korter van aard zijn en de care sector (verzorgen) die gericht is op het verzorgen en bestrijden van de negatieve gevolgen van een ziekte en/of aandoening die veelal langduriger van aard is (Van der Kraan 2006). In deze scriptie definiëren we de cure sector als de sector waarbij kortdurende zorg wordt verleend welke korter duurt dan één jaar en de care sector als de sector waar langdurige zorg wordt verleend welke langer duurt dan één jaar. Er is een verschil in de mate van marktprikkels die geïntroduceerd zijn in de zorgsector tussen de 8 In deze scriptie worden de termen: instellingscontroller, zorgcontroller en controller in de zorgsector door elkaar gebruikt, bedoeld wordt de controller die centraal op instellingsniveau bij een zorginstelling is gepositioneerd: de concerncontroller. 10 van 64

11 cure en de care sector. Tevens is er een verschil in de mate gereguleerde inzagerechten door derden en de voorwaarden voor de administratieve organisatie van de zorginstellingen tussen de cure en de care sector. In deze scriptie verwachten we door de laatstgenoemde drie verschillen ook verschillen tussen de rol van de controller in de cure en de rol van de controller in de care sector te vinden. We onderzoeken welke competenties, karakter en persoonseigenschappen de huidige controllers in de cure en de care sector hebben. Met behulp van de verwachte verschillen trachten we input te geven aan een te ontwerpen profielschets van een instellingscontroller in de zorgsector die effectief kan inspelen op de gevolgen van de geïntroduceerde markprikkels. Tabel 1-1 laat de invloeden zien op de rol van de instellingscontroller. Sector Cure Care Inkoper zorg Private ziektekosten verzekeraars Mate van (gereguleerde) marktprikkels 9 Middelmatig Inzagerechten en voorwaarden administratieve organisatie Hoog Zorgkantoren Vooralsnog laag Erg hoog Tabel 1-1 verschillen cure en care sector Aanleiding Er zijn meerdere onderzoeken gedaan naar de verschillen in bedrijfsvoering tussen de forprofit en not-for-profit instellingen in de zorgsector. Een onderzoek van (Lawson 2005) toont aan dat for-profit zorginstellingen in de VS veel meer gebruik maken van nieuwe efficiënte accountingtechnieken dan not-for-profit instellingen terwijl er op deze laatst genoemde een steeds grotere druk wordt uitgeoefend om efficiënter te gaan werken. Deels kan dit verklaard worden door de bevindingen uit een ander onderzoek in Noord-Amerika (Younis et al. 2003) waarin wordt aangetoond, dat indien er bij zorginstellingen een winstprikkel is, er meer kostenefficiënt gewerkt wordt dan bij zorginstellingen die deze prikkel niet hebben. Naast kostenefficiëntie, is in de zorgsector een hoge kwaliteit van de geleverde producten en diensten conditio sine qua non. Recent onderzoek in de VS (Jiang 2006) heeft deze combinatie van kostenefficiëntie met hoge kwaliteit bij zowel de for-profit als de not-for-profit zorginstellingen onderzocht. Ook dit onderzoek toonde aan dat er verschillen zijn, waarbij de zorginstellingen in de for-profit beter scoorden in de combinatie van kostenefficiëntie met een hoge kwaliteit dan de not-for-profit zorginstellingen. 9 Marktprikkels relatief voor de zorgsector: sinds 2005 is ongeveer 10% van de omzet van een ziekenhuis onderhevig aan marktwerking (Redekop et al. 2006). 10 Zie voor verdere toelichting van de begrippen hoofdstuk van 64

12 De in de vorige alinea genoemde onderzoeken tonen aan dat er een verschil is in bedrijfsvoering tussen de for-profit en not-for-profit zorginstellingen. Andere onderzoeken in Noord-Amerika (Guptill 2005; Weinberger 2004) zien echter een beweging, dat not-forprofit zorginstellingen meer transparant en proactief gaan werken en dat informatiemanagement een steeds meer prominente plaats inneemt. De bedrijfsvoering van not-for-profit zorginstellingen is dus aan het veranderen en gaat meer lijken op de bedrijfsvoering bij for-profit zorginstellingen in de VS. Door de toenemende liberalisering van de zorgsector in Nederland zal er net zoals in Noord-Amerika een beweging noodzakelijk (en al gaande) zijn om de not-for-profit bedrijfsvoering aan te passen in een meer op de for-profit gelijkende bedrijfsvoering. De Raad voor Volksgezondheid en Zorg zegt hierover: De risico s op de zorgproductie in instellingen zullen aanzienlijk toenemen. Oorzaken: de beoogde veranderingen in het vastgoed- en kapitaallastenbeleid in combinatie met de ook toegenomen risico s op de zorg inkoopmarkt. Het management van deze risico s vereist nieuwe competenties (RVZ 2006) pagina 35. Een competente instellingscontroller die vaak als het financiële geweten van de zorginstellingen wordt gezien zou in dit veranderingsproces gezien zijn of haar vaak brede opleiding een zeer belangrijke rol kunnen spelen. Maar wat is dan de huidige rol van de instellingscontroller in de zorgsector? Volgens een onderzoek in Zweden (Andreasson et al. 2005) richt de instellingscontroller in de Zweedse publieke sector zich meer op traditionele accounting werkzaamheden en is meer intern gericht dan de controllers in het bedrijfsleven. Deze scriptie kan een aanvulling geven op de literatuur over de rol van de instellingscontroller in de zorgsector in Nederland. Aangezien deze scriptie ook kijkt naar de ideale rol van de instellingscontroller in de zorgsector, kan het ook aanbevelingen doen om te komen tot een ideale rol van de instellingscontroller in de zorgsector Doelstelling Het onderzoek is gericht op het verkrijgen van kennis en inzicht met betrekking tot de benodigde competenties, karakter- en persoonseigenschappen van de instellingscontrollers, behorende bij de ideale rol van de instellingscontroller in de zorgsector in Nederland om een maximale bijdrage te kunnen leveren aan de bedrijfsvoering van een zorginstelling. Voorts is het onderzoek er op gericht om kennis en inzichten te verwerven in de huidige competenties, karakter- en persoonseigenschappen van de instellingscontrollers in de zorgsector in Nederland. 12 van 64

13 Tenslotte wordt er met het onderzoek beoogd aanbevelingen te doen om de positie van de instellingscontroller in de zorgsector verder te professionaliseren Probleemstelling Welke competenties, karakter- en persoonseigenschappen hebben controllers in de cure en in de care sector en waarin verschillen deze? 1. Welke rollen kan de controller theoretisch vervullen? 2. Wat zijn de door de overheid geïntroduceerde marktprikkels in de cure en in de care sector en verschillen deze marktprikkels tussen deze twee sectoren? 3. Wat zijn de competenties, karakter- en persoonseigenschappen van de huidige controller in de cure en in de care sector en verschillen deze eigenschappen tussen deze twee sectoren? 1.5. Beoogd gebruik van de onderzoeksuitkomsten De onderzoeksresultaten kunnen gebruikt worden om bij eventuele vacatures gericht op zoek te gaan naar instellingscontrollers met bepaalde competenties, karakter- en persoonseigenschappen welke het beste passen bij de gewenste rol. Tevens kunnen de onderzoeksresultaten gebruikt worden voor een verdere professionalisering van de positie van de huidige controllers in de zorgsector Onderzoeksmodel Figuur 1-1 onderzoeksmodel 13 van 64

14 Het vigerende overheidsbeleid introduceert marktprikkels in de zorgsector en heeft invloed op de Healthcare governance code en wet en regelgeving in de zorgsector. De gestimuleerde marktprikkels hebben een effect op de belangrijkheid van besluitvormingsondersteuning door de instellingscontroller aan het management: een involved controller (support rol). De strakke wet en regelgeving en de importantie van de governance in de zorgsector hebben een effect op de belangrijkheid van de integriteit van de financiële rapportages en interne controle: een independent controller (control rol). De sector waarin de instellingscontroller werkt (care / cure), heeft effect op de belangrijkheid van een eventuele nadruk op de support of control rol. De huidige competenties, karakter en persoonseigenschappen van de instellingscontrollers hebben een effect op de mate van effectiviteit van de instellingscontrollers in de cure en de care sector Leeswijzer Het vervolg van deze scriptie is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 beginnen we met een toelichting op de stelselwijziging in de zorgsector en hoe dat is doorgewerkt in de bekostiging, Wet en regelgeving en governance in de zorgsector. Vervolgens beschrijven we wat de rol van de controller hierbij is. In de laatste paragrafen van dit hoofdstuk beschrijven we welke eigenschappen het beste horen bij een ideaal type controller in de zorgsector. We hebben enkele verwachtingen vanuit de theorie als hypothesen opgesteld. In hoofdstuk 3 lichten we de gebruikte onderzoeksmethodologie toe. In hoofdstuk 4 presenteren we onze onderzoeksresultaten. Om in hoofdstuk 5 tot enkele conclusies, aanbevelingen, beperkingen en voorstellen voor toekomstig onderzoek te komen. In hoofdstuk 6 hebben we de gebruikte literatuur opgesomd en in de bijlagen zijn de gebruikte definities en een extractie van de gebruikte vragenlijst vermeld. 14 van 64

15 2. Theorie Het huidige overheidsbeleid heeft er voor gezorgd dat de liberalisatie van de zorgsector handen en voeten gekregen heeft door het invoeren van een grote stelselwijziging. De bekostiging van zorginstellingen is zo gewijzigd dat er (deels) marktprikkels in deze sector geïntroduceerd zijn, wat een toenemende onzekerheid voor deze zorginstellingen met zich meebrengt. De zorginstellingen krijgen nu te maken met afzetrisico s, continuïteitsrisico s en risico s van vertrouwen (Mouton et al. 2006). Voor deze stelselwijziging moest groot deel van de Wet en regelgeving voor de zorgsector worden aangepast. De stelselwijziging bracht ook een versterking van de toch al toenemende roep om meer governance in de zorg. Deze veranderingen hebben gevolgen voor de werkzaamheden van de instellingscontroller Het overheidsbeleid Decennia lang werd er in de vorige eeuw en de eerste paar jaren van deze, gesproken over hervorming van de gezondheidszorg. Vele kabinetsplannen ten spijt, bleef het steeds alleen maar bij praten. Uiteindelijk werd in het jaar 2003 door middel van een Kabinetsakkoord het startsein gegeven om een stelselwijziging binnen de gezondheidszorg door te voeren. Het aloude systeem van centrale overheidssturing heeft nu zoveel mogelijk plaats gemaakt voor een decentraal stelsel van gereguleerde concurrentie [ ] Zorgaanbieders dienen meer prestatiegericht te gaan werken, en krijgen meer mogelijkheden om zorg te bieden die aansluit bij de behoeften en wensen van burgers. (Eerste Kamer ) Bekostiging zorginstellingen In het oude regime werden zorginstellingen betaald op grond van afspraken met de instellingen die het verzekeringsgeld beheerden. Via een ingewikkeld grofmazig afspraken- en afrekensysteem werd er een budget (op basis van aantal bedden) vastgesteld dat naar eigen inzicht door de zorginstellingen kon worden ingezet. Er lag geen directe relatie tussen kosten en prestatie. In het nieuwe regime heeft de instellingsbekostiging plaats gemaakt voor een prestatiebekostiging; vanaf 1 januari 2006 wordt niet meer betaald voor het hebben van capaciteit, maar voor het leveren van prestaties. Het inzetten van het budget naar eigen inzicht is door het oormerken per prestatie moeilijker geworden; het ontvangen budget mag alleen maar voor de activiteit waarvoor het bedoeld is, worden 11 Toelichting eerste kamer op Zorgverzekeringswet 15 van 64

16 gebruikt. Om de zorginstellingen bestuurbaar te houden is het van belang dat voor alle geleverde prestaties een kostprijs wordt berekend. Met behulp van deze kostprijzen kunnen de zorginstellingen zorgarrangementen opstellen en deze verkopen aan de zorgverzekeraars. In de cure (genezen) sector wordt dit diagnose behandelcombinatie (DBC 12 ) en in de care (verzorgen) sector zorgzwaartegroepen 13 genoemd. Dit indelen in zorgarrangementen kan het mogelijk maken om prijs en kwaliteit tussen de verschillende zorginstellingen onderling te gaan vergelijken. Hier zien we de eerste tekenen van een marktprikkel. Deze marktprikkel wordt echter tegelijkertijd weer beperkt door het feit dat er maximum tarieven zijn vastgesteld (WMG 14 ), er een verplichting tot levering is én er een controle op de werkelijke kosten is. Het is maar de vraag of deze onevenwichtigheid kan blijven bestaan en of de tarieven in de toekomst misschien (moeten) worden vrijgegeven (Mouton et al. 2006) Wet en regelgeving Grofweg is de zorg te verdelen in cure en care sector. Cure valt onder de per 1 januari 2006 ingevoerde Zorgverzekeringswet (ZVW) deze sociale verzekeringswet wordt nu geheel uitgevoerd door private verzekeraars. Care valt onder de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) deze sociale verzekeringswet wordt uitgevoerd door de zorgkantoren. De AWBZ kent zeven functies 15 welke wettelijk verankerd zijn in het Besluit Zorgafspraken. Per 1 januari 2007 is de laagste functie in casu huishoudelijke verzorging overgeheveld naar de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) welke uitgevoerd wordt door de gemeenten. In Figuur 2-1 op pagina 17 geven we schematisch aan onder welke wetgevingsregimes de verschillende instellingen 16 vallen en hoe de zeven AWBZ functies zijn gepositioneerd. Oorspronkelijk was de AWBZ slechts bedoeld voor langdurige zorg bij chronisch zieken en gehandicapten, maar in de loop der tijd zijn daar steeds meer functies bijgekomen. De AWBZ is daardoor langzamerhand onbetaalbaar geworden (Mouton et al. 2006). De Raad voor Volksgezondheid en Zorg (RVZ) heeft recentelijk een advies (RVZ ) uitgebracht waarbij de zorg uit de AWBZ naar de ZVW en alle ondersteuning naar de WMO zou kunnen worden overgeheveld. Het beleid van het kabinet Balkenende III wilde echter nog geen stelselwijziging binnen de AWBZ doorvoeren, maar erkende wel dat deze Wet 12 Bestaat uit een tabel met duizenden DBC s 13 Ook wel genoemd IZA (individueel zorgarrangement), ZZP (zorgprogramma) of zorgarrangement. Het is een groepering van functies tot te leveren diensten. 14 Wet Marktordening Gezondheidszorg (tarievenwet), was voor 1 januari 2006 Wet Tarieven Gezondheidszorg (WTG). 15 De functies zijn van hoog naar laag: behandeling en verblijf, verpleging, ondersteunende begeleiding, activerende begeleiding, persoonlijke verzorging en huishoudelijke verzorging, 16 Genoemde instellingen hebben het vragenformulier ontvangen, voor toelichting zie 3.5 op pagina Raad voor Volksgezondheid en Zorg, Mensen met een beperking in Nederland: de AWBZ in perspectief, 16 van 64

17 niet erg doelmatig is en dat de uitvoering onvoldoende financiële prikkels krijgt (Min. VWS ). Nader onderzoek moet uitwijzen of langdurige zorg voor iedereen toegankelijk is en dat de kwaliteit gewaarborgd blijft. Het volgende kabinet zal zich hier over moeten buigen in Wel heeft het kabinet Balkenende III besloten dat de taken van de zorgkantoren na 2009 ondergebracht worden bij de individuele private verzekeraars (Min. VWS ). Figuur 2-1 situatie na de stelselwijziging 20 Onder het oude regime werd het erkennen en toelaten van zorginstellingen geregeld via de Wet Ziekenhuis Voorzieningen (WZV). Na erkenning volgde er automatisch een contract met verzekeraars of zorgkantoren. In het nieuwe regime is deze wet vervangen door de Wet Toelating Zorginstellingen (WTZi) en het automatische contract afgeschaft. Tevens is de drempel tot toelating aanzienlijk verlaagd. Concurrentie kan hiermee makkelijker tot de zorgmarkt toetreden. Het is dus niet meer vanzelfsprekend dat de zorginstellingen altijd voldoende cliënten zullen hebben. De zorgverzekeraars en zorgkantoren hoeven niet meer op basis van de contracten zorg in te kopen en gaan dus op zoek naar instellingen die kwalitatief goede zorg kunnen leveren voor een lage prijs. De instellingen krijgen dus opeens te maken met afzetrisico s. 18 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, persbericht , 19 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, persbericht , 20 Overige categorale ziekenhuizen: Betreft alle niet-revalidatie instellingen met een officiële toelating. Enkele voorbeelden zijn: astmaklinieken, epilepsieklinieken, kankerklinieken, oogziekenhuizen, orthopedische inrichtingen. 17 van 64

18 Health care governance Begin deze eeuw is de aandacht voor governance explosief toegenomen (Deloitte 2005). Zo ook voor de governance in de zorg. Dit heeft geleid tot de Zorgbrede Governance code. Bij deze code wordt de definitie van de Commissie Meurs als uitgangspunt genomen, te weten: Een stelsel van spelregels en omgangsvormen voor goed bestuur van en goed toezicht op zorgorganisaties, en van adequate verantwoording aan en beïnvloeding door belanghebbenden van de wijze waarop de zorgorganisatie haar doelen realiseert en kwalitatief verantwoorde en doelmatige zorg levert (TK , 29689, nr.1) De incidenten rond zorginstellingen heeft de vraag naar risicomanagement versterkt. De code bevat dan ook een in control verklaring, welke stelt dat de raad van bestuur verantwoordelijk is voor het beheersen van de risico s die verbonden zijn aan de activiteiten van de zorginstelling. Verder schrijft de code voor dat de raad van bestuur het interne risicobeheersing- en controlesysteem bespreekt met de raad van toezicht. Dit betreffen niet alleen de financiële risico s, maar ook de risico s in verband met onder andere kwaliteit van de te verlenen zorg en veiligheid van patiënten, cliënten en medewerkers. Uit jaarverslagen van ziekenhuizen blijkt dat in 2005 weer meer aandacht is besteed aan corporate governance dan in de jaren daarvoor (Ernst & Young 2006). Al eerder vermelden we dat de informatievoorziening aan stakeholders aan het veranderen is in aard, frequentie en inhoud van de verantwoording. De governance code formaliseert deze informatievoorziening. Deze formalisering heeft geleidt tot een door de zorgsector opgestelde: Jaardocument Maatschappelijke verantwoording zorg Dit Jaardocument bundelt jaarlijkse verplichtingen op grond van wet- en regelgeving (waar onder ook de transparantie-eisen van het WTZi 22 ) samen in één document. Het Jaardocument is voor alle zorginstellingen gelijk met daar waar van toepassing een sector specifieke bijlage. Vanaf 1 januari 2006 is iedere toegelaten zorginstelling verplicht zich met dit jaardocument te verantwoorden De rol van de controller Er zijn vele definities van een controller (management accountant 23 ) te vinden in de literatuur. Een definitie van meer dan 100 jaar geleden luidt: they must have acquired by course of study a knowledge of the system and rules involved, and by a course of practice Wet Toelating Zorginstellingen 23 In de wetenschappelijke literatuur worden beide benamingen voor dezelfde functionaris gebruikt. 18 van 64

19 become able to apply them to the varied complications of business life. (Bacon 1905), pagina 105. Deze definitie is iets te gedateerd en te ruim voor ons onderzoek. In dit onderzoek maken we dan ook gebruik van een wat meer algemeen gebruikte definitie: A Controller is the person in charge of both management accounting and Financial accounting in an organisation; usually the chief accountant. Also called comptroller 24. (Zimmerman 2005), pagina 784. Maar wat zijn nu de rollen die een controller kan aannemen? In 1982 merkte Vijay Sathe hierover op: de controller heeft twee schijnbaar tegenstrijdige verantwoordelijkheden. Aan de ene kant de verantwoordelijkheid om te assisteren bij het besluitvormingsproces en aan de andere kant de verantwoordelijkheid voor de integriteit van de externe financiële verslaglegging en het zorgen voor een goede interne controle volgens het bedrijfsbeleid en voorschriften. Indien de nadruk bij de rol van de controller meer ligt in het gebied van assisteren van het management bij het besluitvormingsproces wordt zijn gewenste rol het proactief deelnemen aan het besluitvormingsproces (support rol) en noemt hij dit een involved controller. Indien de nadruk bij de rol van de controller meer ligt bij nauwkeurigheid en integriteit (control rol) wordt zijn gewenste rol om meer objectief en onafhankelijk te zijn van het management en noemt hij dit een independent controller (Sathe 1983). Nadruk leggen op een van deze rollen (ze zijn beide gewenst) maakt het effectief uitvoeren van de andere rol moeilijker (Sathe 1983; Pierce 2003; Maas 2005-a; Ten Rouwelaar 2006). Ook de tijdsconsumptie speelt hierin een belangrijke rol: besteedt men veel tijd aan de ene rol dan blijft er minder tijd over voor de andere rol. De ideale situatie zou dus een optimale balans tussen deze twee rollen zijn. Een controller die deze balans kan houden (twee petten dragen) wordt door (Sathe 1983) een strong controller genoemd. Om deze balans te kunnen houden zal de controller over bepaalde persoonseigenschappen, competenties en karaktereigenschappen moeten beschikken. Ook is er een mogelijkheid om de twee rollen te verdelen over twee controllers dan spreekt hij over een split controller (Sathe 1983). De indeling in twee tegenstrijdige rollen voor de controller wordt het meeste gehanteerd door onderzoekers. Het zijn vaak verschillende namen voor de twee eerder onderscheidden rollen van de controller. Een recente rolverdeling vonden we in het onderzoek van De Waal te weten: een adviseur van het management en bewaker van de financiële betrouwbaarheid. Hij noemt ze respectievelijk CPO (Chief Performance Officer) en CAO (Chief Accounting Officer) waarbij hij de twee rollen gelijk over twee functionarissen verdeelt (De 24 Het woord: Comptroller is door een fout in de vertaling van het originele woord vanuit het Latijn ook in gebruik genomen. Zowel Controller als Comptroller wordt gebruikt om de controlling functie aan te duiden in de VS (Sathe 1982) 19 van 64

20 Waal 2006). Dit komt overeen met de eerder door (Sathe 1983) genoemde split controllers. In deze scriptie onderscheiden we twee rollen van de controller: een actieve betrokkenheid bij het management (support rol) act-before-the-fact en verantwoordelijkheden voor nauwkeurigheid en integriteit (control rol) after-the-fact-reporting De rol van de instellingscontroller in de zorgsector De functie van instellingscontroller heeft pas de laatste paar jaar haar intrede gedaan in de zorgsector als reactie op de stelselwijzigingen in de zorg. Door deze stelselwijzigingen is kostenefficiënter werken nog meer dominant geworden bij de interne financiële sturing van zorginstellingen. Het financiële en strategische succes van zorginstellingen hangt af van succesvolle contractonderhandelingen en beheersing van de kosten. Controllers kunnen hierbij een vitale rol spelen, met behulp van traditionele kost accounting technieken kunnen ze een grote bijdrage leveren aan het beoordelen van potentiële contracten en het managen van kosten (Scheidt et al. 2005). In een onderzoek van (Deloitte 25 et al. 2005) worden de volgende rollen voor de instellingscontroller gedefinieerd: ondersteuner van de Raad van Bestuur, ondersteuner van het management en regisseur / projectcontroller. Deze ondersteuning gaat meestal niet alleen over het aandragen van financiële oplossingen, maar voornamelijk ook over verbeterde werkwijzen op de werkvloer en wijzigingen in het zorgaanbod. Vooral in de care sector ziet men vaak dat het voormalige hoofd economische en of administratieve dienst (HEAD) de controllerstaken op zich heeft genomen terwijl we in de cure sector juist een trend zien, dat er controllers uit de for-profit sector worden aangetrokken. In de mate van marktwerking zien we een verschil optreden tussen de cure en de care sector. De cure sector heeft al vanaf 1 februari 2005 te maken met een deels vrije prijsvorming (Deloitte 2005). De particuliere verzekeraars onderhandelen met de individuele ziekenhuizen over prijs, kwaliteit en volume, wat een grotere druk geeft op de efficiency. Deze grotere druk op de efficiency wordt ook nog eens versterkt door het feit dat sommige verzekerden (cliënten) op basis van de afgesloten polis soms keuzevrijheid hebben door welk ziekenhuis ze behandeld willen worden. De eerste gevolgen van marktprikkels zijn al zichtbaar. Als voorbeeld kunnen we noemen de holding binnen het Erasmus MC die BV s met zorginitiatieven in de markt zet en waaronder ook het eerste Nederlandse ziekenhuis dat als BV georganiseerd is, valt (Siebelink 2006). Bij de care sector is er vooralsnog min- 25 In dit onderzoek worden de instellingscontrollers met de oude benaming te weten: HEAD genoemd. 20 van 64

We can't solve problems by using the same kind of thinking we used when we created them.

We can't solve problems by using the same kind of thinking we used when we created them. We can't solve problems by using the same kind of thinking we used when we created them. Nieuw Besturen Workshop Vincent Schouten Van zorginstelling naar maatschappelijke onderneming: Trial & error of

Nadere informatie

HEAD Wetenschappelijk onderzoeksrapport. Financial in de zorg een professionele duizendpoot

HEAD Wetenschappelijk onderzoeksrapport. Financial in de zorg een professionele duizendpoot HEAD Wetenschappelijk onderzoeksrapport Financial in de zorg een professionele duizendpoot De Nyenrode Business Universiteit is opgericht voor en door het bedrijfsleven en behoort tot de oudste business

Nadere informatie

Corporate governance. (werktitel) Startconferentie RVZ 7 februari 2013

Corporate governance. (werktitel) Startconferentie RVZ 7 februari 2013 Corporate governance (werktitel) Startconferentie RVZ 7 februari 2013 Voorstel om de adviesaanvraag in twee delen te splitsen: 1. Governancescan zorginstellingen 2. Governance van zorgverzekeraars February

Nadere informatie

Strong Controllership

Strong Controllership Strong Controllership Als ik gemekker wil, koop ik wel een geit Hoe verandert onze functie? Welke competenties zijn er nodig op ons vakgebied gezien de veranderende context? Wat betekent dit voor de inrichting

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-5066

BELEIDSREGEL BR/CU-5066 BELEIDSREGEL Afschrijvingskosten dubieuze debiteuren curatieve GGZ Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Administratie en interne controle borgen

Administratie en interne controle borgen Administratie en interne controle borgen Opdrachtgever: Instelling in de geestelijke gezondheidszorg met een omzet van 65 miljoen Uitgangssituatie De zorginstelling heeft de plicht jaarlijks de administratieve

Nadere informatie

Het Nederlandse Zorgstelsel

Het Nederlandse Zorgstelsel Het Nederlandse Zorgstelsel Een heldere blik op de regels in de gezondheidszorg Corné Adriaansen 12 september 2012 Door de bomen het bos niet meer te zien? Zorgstelsel Nederland 2012 Financieringsstromen

Nadere informatie

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg Welkom bij de Mauritsklinieken. Om u vooraf zo volledig mogelijk te informeren over de kosten en procedures van het zorgtraject dat u bij de Mauritsklinieken doorloopt, hebben wij voor u een overzicht

Nadere informatie

Factsheet: Monitor Hervorming van de Langdurige Zorg 2015

Factsheet: Monitor Hervorming van de Langdurige Zorg 2015 Factsheet: Monitor Hervorming van de Langdurige Zorg 2015 ActiZ 1 oktober 2014 drs. S. van Klaveren K.J. van de Werfhorst MSc Projectnummer: 419052 Correspondentienummer: DH-0110-4067 Inhoud SAMENVATTING

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-5059

BELEIDSREGEL BR/CU-5059 BELEIDSREGEL Voorschotten en rentevergoeding onderhanden DBC's GGZ Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 253 Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg, de Wet cliëntenrechten zorg en enkele andere wetten in verband met het tijdig signaleren

Nadere informatie

Samenvatting De vergoeding van psychodiagnostisch medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg

Samenvatting De vergoeding van psychodiagnostisch medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg Samenvatting De vergoeding van psychodiagnostisch medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg Student-onderzoeker: Onderwijsinstituut: Opleiding: Opdrachtgever: Elske Dieuwke de Ruiter Universiteit Maastricht,

Nadere informatie

Administratieve Organisatie en Interne Controle AWBZ-zorgaanbieders 2011

Administratieve Organisatie en Interne Controle AWBZ-zorgaanbieders 2011 REGELING Administratieve Organisatie en Interne Controle AWBZ-zorgaanbieders 2011 Gelet op de artikelen 36, derde lid, 61 en 68, eerste lid, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Management Accounting & Control 5 Module Externe Verslaggeving 6 Module Management Control & Information Systems 7 Rooster 8 Opleidingskosten 9 Netherlands

Nadere informatie

Bekostiging & financiering in de cure

Bekostiging & financiering in de cure Alleen de hoofdzaken 2011 Bekostiging & financiering in de cure Inleiding 2001 2002 Afstudeeronderzoek DBC Ministerie VWS 2002 2004 Lid landelijk projectteam DBC s NVZ vereniging van Ziekenhuizen 2004

Nadere informatie

!7": ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING

!7: ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING !7": ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING )NKOOPBELEID,ANGDURIGE :ORG +LANTVERSIE Uitgangspunten en inkoopdoelen 2015 Verpleging en Verzorging (V&V) U hebt recht op langdurige zorg als dat nodig is. Denk aan

Nadere informatie

Nadere Regel NR/CU-256

Nadere Regel NR/CU-256 Nadere Regel Regeling Zintuiglijk gehandicaptenzorg Gelet op artikel 36, 37 en 38 en artikel 40 lid 4 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de volgende

Nadere informatie

2016D21474. Lijst van vragen

2016D21474. Lijst van vragen 2016D21474 Lijst van vragen De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Algemene Rekenkamer inzake het rapport Resultaten verantwoordingsonderzoek

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek 1 Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe

Nadere informatie

-PERSBERICHT- -ZORGINSTELLING ANTICIPEREN OP EFFECTEN SCHEIDEN WONEN EN ZORG-

-PERSBERICHT- -ZORGINSTELLING ANTICIPEREN OP EFFECTEN SCHEIDEN WONEN EN ZORG- -PERSBERICHT- Utrecht, 19 maart 2013 -ZORGINSTELLING ANTICIPEREN OP EFFECTEN SCHEIDEN WONEN EN ZORG- Door de invoer van wonen en zorg transformeert de markt in hoog tempo van aanbodgericht naar vraaggestuurd.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Persoonlijk intakegesprek master 4 Module Management Accounting & Control 5 Module Externe Verslaggeving 6 Module Management Control & Information Systems 7 Rooster 8 Docenten

Nadere informatie

Contractvormen in de curatieve GGZ

Contractvormen in de curatieve GGZ 1 Contractvormen in de curatieve GGZ Drs. Marja Appelman Jan Sonneveld, MSc Drs. Johan Visser Mr. Mirjam de Bruin SiRM Strategies in Regulated Markets Nieuwe Uitleg 24 2514 BR Den Haag Den Haag, 26 februari

Nadere informatie

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden:

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden: Vrijheid en verantwoordelijkheid Regeerakkoord VVD-CDA De Koepel Wmo-raden heeft voor u het huidige regeerakkoord en bijbehorende stukken doorgenomen. Er zijn weinig specifieke opmerkingen over de WMO

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB Inleiding De Raad van Toezicht en het bestuur van de Stichting Contractspelersfonds KNVB (hierna respectievelijk te noemen: de Raad van Toezicht,

Nadere informatie

Toolkit bedrijfsvoering

Toolkit bedrijfsvoering Toolkit bedrijfsvoering Naar optimale zorg door gezonde bedrijfsvoering Verstand van Zorg Van transitie naar transformatie Gezonde bedrijfsvoering als succesfactor Continu goede én betaalbare zorg leveren?

Nadere informatie

1.3 CIZ Het Centrum Indicatiestelling Zorg als bedoeld in artikel 1 onder b van het Zorgindicatiebesluit.

1.3 CIZ Het Centrum Indicatiestelling Zorg als bedoeld in artikel 1 onder b van het Zorgindicatiebesluit. REGELING Declaratie AWBZ-zorg Gelet op artikel 37 en artikel 38 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de volgende regeling vastgesteld; Artikel 1. Begripsbepalingen

Nadere informatie

Jaarverslagenanalyse 2014 Accountantskosten zorgsector september 2015

Jaarverslagenanalyse 2014 Accountantskosten zorgsector september 2015 Jaarverslagenanalyse 2014 Accountantskosten zorgsector september 2015 Intrakoop, de inkoopcoöperatie van de zorg i.s.m. 1. Samenvatting 1.1 Inleiding Intrakoop heeft een analyse uitgevoerd op de accountantskosten

Nadere informatie

BELEIDSREGEL CA-BR-1508. Prestatiebeschrijvingen en tarieven ZZPmeerzorg. Bijlage 11 bij circulaire Care/AWBZ/14/04c

BELEIDSREGEL CA-BR-1508. Prestatiebeschrijvingen en tarieven ZZPmeerzorg. Bijlage 11 bij circulaire Care/AWBZ/14/04c Bijlage 11 bij circulaire Care/AWBZ/14/04c BELEIDSREGEL Prestatiebeschrijvingen en tarieven ZZPmeerzorg Wlz Ingevolge artikel 57, eerste lid, onderdeel b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

BELEIDSREGEL CU-5002. Invoering DBC s in de geestelijke gezondheidszorg. 1. Algemeen

BELEIDSREGEL CU-5002. Invoering DBC s in de geestelijke gezondheidszorg. 1. Algemeen BELEIDSREGEL Invoering DBC s in de geestelijke gezondheidszorg 1. Algemeen a. Deze beleidsregel is van toepassing op zorg of dienst als omschreven bij of krachtens de Zorgverzekeringswet (ZvW) zoals die

Nadere informatie

3) Verslag van de vergadering van 29 september 2014, zie bijlage 1 (16:05 uur)

3) Verslag van de vergadering van 29 september 2014, zie bijlage 1 (16:05 uur) Agenda voor de vergadering van het Platform Zelfredzaam Datum: Locatie: 12 januari 2015 van 16:00 uur tot uiterlijk 19:00 uur (voor een eenvoudige maaltijd wordt gezorgd) Kulturhus Lienden Koningin Beatrixplein

Nadere informatie

Voorschotten en rentevergoeding onderhanden DBC's GGZ

Voorschotten en rentevergoeding onderhanden DBC's GGZ BELEIDSREGEL Voorschotten en rentevergoeding onderhanden DBC's GGZ Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over de gevolgen van extramuralisering voor zorgaanbieders (2013Z05339).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over de gevolgen van extramuralisering voor zorgaanbieders (2013Z05339). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Dit samenwerkingsconvenant vervangt het Samenwerkingsprotocol tussen de AFM en de NZa van 10 september 2007;

Dit samenwerkingsconvenant vervangt het Samenwerkingsprotocol tussen de AFM en de NZa van 10 september 2007; Samenwerkingsconvenant tussen de Stichting Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) inzake de samenwerking en de uitwisseling van informatie met betrekking tot toezicht

Nadere informatie

Integraal risicomanagement

Integraal risicomanagement Samenvatting Integraal risicomanagement in 40 Nederlandse ziekenhuizen Inhoud Inleiding 3 Onderzoeksvragen 3 Integraal risicomanagement onvoldoende beschreven 4 Aanbevelingen 5 Over VvAA 7 2 VvAA Risicomanagement

Nadere informatie

Administratieve Organisatie en Interne Controle Wlz-zorgaanbieders 2016

Administratieve Organisatie en Interne Controle Wlz-zorgaanbieders 2016 Bijlage 12 bij circulaire Care/Wlz/15/14c REGELING CA-NR-1656 Administratieve Organisatie en Interne Controle Wlz-zorgaanbieders 2016 Ingevolge de artikelen 36, derde lid, 61 en 68, eerste lid, van de

Nadere informatie

3.1 Zorgaanbieder De zorgaanbieder als bedoeld in artikel 1 aanhef en onder c van de Wmg.

3.1 Zorgaanbieder De zorgaanbieder als bedoeld in artikel 1 aanhef en onder c van de Wmg. Bijlage 19 bij circulaire Care/AWBZ/14/04c REGELING Administratie- en declaratievoorschriften ZZP-meerzorg Wlz Ingevolge de artikelen 36, derde lid, 37, eerste lid en artikel 38 derde lid van de Wet marktordening

Nadere informatie

Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt

Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt Inleiding Dit document dient als ondersteuning van de presentatie van De Zorgontwikkelaar met als doel de deelnemers van ehealth: Opschalen in de praktijk

Nadere informatie

Beleidsregel Kaderregeling Administratieve Organisatie en Interne Controle inzake DBC-registratie en facturering

Beleidsregel Kaderregeling Administratieve Organisatie en Interne Controle inzake DBC-registratie en facturering Beleidsregel Kaderregeling Administratieve Organisatie en Interne Controle inzake DBC-registratie en facturering 1. ALGEMEEN a. Deze beleidsregel is van toepassing op organen voor gezondheidszorg als vermeld

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

TWEE LEDEN RAAD VAN TOEZICHT (PROFIEL BEDRIJFSVOERING EN PROFIEL POLITIEK BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN)

TWEE LEDEN RAAD VAN TOEZICHT (PROFIEL BEDRIJFSVOERING EN PROFIEL POLITIEK BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN) TWEE LEDEN RAAD VAN TOEZICHT (PROFIEL BEDRIJFSVOERING EN PROFIEL POLITIEK BESTUURLIJKE VRAAGSTUKKEN) 7 november 2014 DE ORGANISATIE RIBW Kennemerland / Amstelland en de Meerlanden De Regionale Instelling

Nadere informatie

Algemeen Controleplan 2016 AO/IC controle

Algemeen Controleplan 2016 AO/IC controle Algemeen Controleplan 2016 AO/IC controle Materiële Controle Menzis Zorgkantoor Datum Auteur Status Versie Bestand Afdrukdatum 22 februari 2016 Martin Eising Definitief 1.0 Controleplan 2016 AO IC controle

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014. - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering -

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014. - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering - -PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014 - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering - De recente faillissementen in de zorg tonen aan dat de risico's voor banken zijn toegenomen. Banken hebben

Nadere informatie

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september)

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september) TAKEN EN BEVOEGDHEDEN RAAD VAN TOEZICHT ALERIMUS 1. Taak en werkwijze: De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg

Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg Oktober 2015 1 Traverse, thuis in opvang en begeleiding, missie Traverse is een Stichting voor maatschappelijke opvang in Midden-Brabant en organiseert

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2015 139 Besluit van 25 maart 2015, houdende wijziging van het Besluit beschikbaarheidbijdrage WMG en van het Besluit uitbreiding en beperking werkingssfeer

Nadere informatie

BELEIDSREGEL AL/BR-0021

BELEIDSREGEL AL/BR-0021 BELEIDSREGEL Verpleging in de thuissituatie, noodzakelijk in verband met medisch specialistische zorg Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

Effectief door betrokkenheid

Effectief door betrokkenheid HEAD jubileumonderzoek 2008 Effectief door betrokkenheid Financials in de zorg *connectedthinking Inhoud De Nyenrode Business Universiteit is opgericht voor en door het bedrijfsleven en behoort tot de

Nadere informatie

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1 Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1.1 De Zorgbalans beschrijft de prestaties van de gezondheidszorg In de Zorgbalans geven we een overzicht van de prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg

Nadere informatie

mt&v HR Services mt&v Assessment Services

mt&v HR Services mt&v Assessment Services mt&v HR Services Organisaties hebben ambities. Het concretiseren van de ambitie van een organisatie door middel van een heldere, missie, met concrete doelstellingen en strategie, is cruciaal voor elke

Nadere informatie

Bedrijfsprocessen theoretisch kader

Bedrijfsprocessen theoretisch kader Bedrijfsprocessen theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. Bedrijfsprocessen Het procesbegrip speelt een belangrijke rol in organisaties. Dutta en Manzoni (1999) veronderstellen

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Informatievoorziening is een puzzel. Informatievoorziening in de langdurige zorg

Informatievoorziening is een puzzel. Informatievoorziening in de langdurige zorg Informatievoorziening is een puzzel Informatievoorziening in de langdurige zorg Den Spreker Haag Plaats 25 juni 2013 datum Even voorstellen Werk Principal Consultant bij Ciber Opdracht Informatie Architect

Nadere informatie

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Tot stand gekomen in het kader van het project RAAK-MKB Ontwerpen voor zorgverleners Auteurs Dr. F. Verhoeven; onderzoeker lectoraat Co-design (HU) Ing. K. Voortman-Overbeek;

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport T.a.v. mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11

Nadere informatie

Administratieve Organisatie en Interne Controle AWBZ-zorgaanbieders 2014

Administratieve Organisatie en Interne Controle AWBZ-zorgaanbieders 2014 Bijlage 4 bij circulaire Care/AWBZ/04c REGELING Administratieve Organisatie en Interne Controle AWBZ-zorgaanbieders 2014 Ingevolge de artikelen 36, derde lid, 61 en 68, eerste lid, van de Wet marktordening

Nadere informatie

1.3 CIZ Het Centrum Indicatiestelling Zorg als bedoeld in artikel 1 onder b van het Zorgindicatiebesluit.

1.3 CIZ Het Centrum Indicatiestelling Zorg als bedoeld in artikel 1 onder b van het Zorgindicatiebesluit. Bijlage 12 bij circulaire Care/AWBZ/09/17c REGELING Declaratie AWBZ-zorg Gelet op artikel 37 en artikel 38 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de volgende

Nadere informatie

Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars Renske J. Hoefman, Anne E.M. Brabers en Judith D.

Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars Renske J. Hoefman, Anne E.M. Brabers en Judith D. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Hoefman, R.J., Brabers, A.E.M., en Jong, J.D. de. Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars.

Nadere informatie

Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel.

Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel. Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel. Datum: Partijen: ActiZ, organisatie van zorgondernemers Zorgverzekeraars Nederland (ZN) De

Nadere informatie

Governance. Good Governance

Governance. Good Governance Good Governance Inleiding Toelichting van bepaalde mode begrippen De website waar ons bedrijf onder zal vallen heet Good Governance. Wat wordt er verstaan onder Good Governance of te wel goed bestuur (in

Nadere informatie

Beloningsbeleid Januari 2012

Beloningsbeleid Januari 2012 Beloningsbeleid Januari 2012 Inhoudsopgave Inleiding 2 Doel beloningsbeleid 3 Uitgangspunten beloningsbeleid 3 Inschaling en beschrijving beloning 3 Beloningsmodel onderneming 4 Risicobeheersing 4 Variabele

Nadere informatie

Sites voor de intramurale fysiotherapie

Sites voor de intramurale fysiotherapie Sites voor de intramurale fysiotherapie In bijgaand document een overzicht van sites waarop informatie is te vinden over onderwerpen die van belang kunnen zijn voor de intramuraal werkende fysiotherapeut.

Nadere informatie

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg.

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG VOOR: Vereniging Gepensioneerden DuPont Nederland op 23 april 2015. Ontwikkelingen.

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/FZ-0003

BELEIDSREGEL BR/FZ-0003 BELEIDSREGEL ZZP-TARIFERING EN TARIEVEN EXTRAMURALE PARAMETERS IN DE FORENSISCHE ZORG Ingevolge artikel 57 eerste lid onderdeel b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) juncto artikel 6 van

Nadere informatie

Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen. 7 mei 2012

Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen. 7 mei 2012 Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen 7 mei 2012 Voorwoord Onderwerp: resultaten onderzoek Controle en Vertrouwen Geachte heer, mevrouw, Hartelijk dank voor uw medewerking aan het onderzoek naar

Nadere informatie

Geschiedenis Zvw-AWBZ- Wmo-Jeugdwet

Geschiedenis Zvw-AWBZ- Wmo-Jeugdwet 1 Geschiedenis Zvw-AWBZ- Wmo-Jeugdwet Per 1 januari 2015 is de Wet langdurige zorg (Wlz) in werking getreden (Stb. 2014, 494). Deze is in de plaats gekomen van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ).

Nadere informatie

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG MEET THE EXPERTS KENNISMAKING MET LEAN IN DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG DOOR DR. VINCENT WIEGEL OP 16 OKTOBER 2014 VERBINDENDE CONTROL DOOR MR. DR. HARRIE AARDEMA OP 6 NOVEMBER 2014 INKOOP

Nadere informatie

REGELING CA/NR-100.092

REGELING CA/NR-100.092 REGELING Administratieve Organisatie en Interne Controle AWBZ-zorgaanbieders Gelet op de artikelen 36, derde lid, 37, 61 en 68, eerste lid, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse

Nadere informatie

BELEIDSREGEL CA-300-536. Volledig Pakket Thuis. Bijlage 12 bij circulaire AWBZ/Care/12/07c

BELEIDSREGEL CA-300-536. Volledig Pakket Thuis. Bijlage 12 bij circulaire AWBZ/Care/12/07c Bijlage 12 bij circulaire AWBZ/Care/12/07c BELEIDSREGEL Volledig Pakket Thuis Ingevolge artikel 57, eerste lid, onderdeel b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT Prins Willem-Alexanderlaan 651 Postbus 700 7300 HC Apeldoorn Telefoon (055) 579 39 48 www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van

Nadere informatie

Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code: twee werelden apart? Drs. H. Linkels Managing partner Linkels & Partners

Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code: twee werelden apart? Drs. H. Linkels Managing partner Linkels & Partners Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code: twee werelden apart? Drs. H. Linkels Managing partner Linkels & Partners Persoonlijke effectiviteit van toezichthouders en de Code 2 werelden

Nadere informatie

Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ

Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ Onderzoeksrapport Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ Op 19 juni 2006 uitgebracht aan het hoofd van de afdeling Geschillen van het College voor zorgverzekeringen Uitgave College voor zorgverzekeringen

Nadere informatie

Samenvatting. ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012

Samenvatting. ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012 Samenvatting ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012 Coordinator: DTV Consultants, Mr. Willem Buijs, PO Box 3559, 4800 DN, Breda Tel: +31 76 513 66 00 ENERQI@dtvconsultants.nl Start van het

Nadere informatie

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord?

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Wie doet wat in de bekostiging, verstrekking, financiering en het pakketbeheer van specialistische en? Hoe kan een specialistisch worden bekostigd?

Nadere informatie

Profiel Raad van Toezicht. Stichting de Woonmensen/ KWZA

Profiel Raad van Toezicht. Stichting de Woonmensen/ KWZA Profiel Raad van Toezicht Stichting de Woonmensen/ KWZA KP 14 november 2012 1 Inleiding Uitgangspunt voor de bezetting van de Raad van Toezicht is, dat deze bestaat uit generalisten die gezamenlijk een

Nadere informatie

Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013

Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013 Rapportage Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013 - Betalingsregelingen eigen risico Zvw - Sturing met eigen risico 13 mei 2014 Rapport evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en

Nadere informatie

Stimulering Kleinschalige Zorg voor dementerenden

Stimulering Kleinschalige Zorg voor dementerenden BELEIDSREGEL Stimulering Kleinschalige Zorg voor dementerenden 1. Algemeen a. Deze beleidsregel is van toepassing op de zorg of dienst als omschreven bij of krachtens de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten

Nadere informatie

Transitie Langdurige Zorg

Transitie Langdurige Zorg Transitie Langdurige Zorg Manager Inkoop Verpleging, Verzorging, Thuiszorg Manager Inkoop Verpleging, Verzorging, Thuiszorg AWBZ in historisch perspectief 1968 Ontstaan van de AWBZ voor langdurige onverzekerbare

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Offerte. Inleiding. Projectopdracht

Offerte. Inleiding. Projectopdracht Offerte aan van Directeur MEVA drs. C.E. M., Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Centrum voor Beleidsstatistiek, Centraal Bureau voor de Statistiek onderwerp Offerte Inkomenspositie Chronisch

Nadere informatie

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014 1 Van goede zorg verzekerd Zorgverzekering Oegstgeest 27 september 2014 Volksgezondheid Toekomst Verkenningen VTV 2013 Uitgangspunten zorgverzekeraars Zorgverzekeraars: Hanteren solidariteit en voor iedereen

Nadere informatie

VISIE OP DAGBESTEDING EN WERK DICHTERBIJ

VISIE OP DAGBESTEDING EN WERK DICHTERBIJ VISIE OP DAGBESTEDING EN WERK DICHTERBIJ Visie Dichterbij: Dichterbij schept voorwaarden waardoor mensen met een verstandelijke beperking: - leven in een eigen netwerk temidden van anderen - een eigen

Nadere informatie

FM in de zorg. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen.

FM in de zorg. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Syllabus FM in de zorg Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer UMC Utrecht, GGZ ingeest en Domus Medica.

Nadere informatie

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Contactpersoon Doorkiesnummer

Nadere informatie

Waarborgen functioneren raden van bestuur en raden van toezicht

Waarborgen functioneren raden van bestuur en raden van toezicht Aan de leden van de vaste commissie voor VWS in de Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. de heer drs. A.J.M. Teunissen, griffier Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Oudlaan 4 3515 GA Utrecht Postbus 9696

Nadere informatie

MEDEWERKER AO-IC (M/V) (voor 32 uur per week voor bepaalde tijd)

MEDEWERKER AO-IC (M/V) (voor 32 uur per week voor bepaalde tijd) Interne / externe oproep Ondersteunende Diensten Afdeling Planning & Control Kinderen en jeugdigen hebben het recht om op een humane en evenwichtige manier op te groeien. De hulpvraag van de cliënt is

Nadere informatie

17-6-2014. 1 Zorginkoop VVT. Inhoud Presentatie. 1. De AWBZ (I) 1. De AWBZ 2. Uitvoering AWBZ 3. Zorginkoop 2014 4. Toekomst zorginkoop

17-6-2014. 1 Zorginkoop VVT. Inhoud Presentatie. 1. De AWBZ (I) 1. De AWBZ 2. Uitvoering AWBZ 3. Zorginkoop 2014 4. Toekomst zorginkoop Jelle van Netten Manager Financiën & Informatievoorziening van Zorgbalans 17 juni 2014, Voorjaarsvergadering NVvA 1 Inhoud Presentatie 1. De AWBZ 2. Uitvoering AWBZ 3. Zorginkoop 2014 4. Toekomst zorginkoop

Nadere informatie

Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013

Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013 Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013 Opening Anneke Augustinus Manager Care Zorgkantoor Zorg en Zekerheid Foto: website Activite Waarom vandaag? Delen kennis en ervaringen zodat: Het zorgkantoor voldoende

Nadere informatie

Trends in het gebruik van informele zorg en professionele zorg thuis: gebruik van informele zorg neemt toe

Trends in het gebruik van informele zorg en professionele zorg thuis: gebruik van informele zorg neemt toe Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Trends in het gebruik van informele zorg en professionele zorg thuis: gebruik van informele zorg neemt toe, G. Waverijn

Nadere informatie

Vastgoed en zorg. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen.

Vastgoed en zorg. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Syllabus Vastgoed en zorg Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief artikelen over strategisch vastgoedbeleid in de zorg, investeren in zorgvastgoed

Nadere informatie

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur Appendi 105 Het Nieuwe Instituut Jaarverslag Verantwoording Governance Code Cultuur Toegepast in Principe 1 Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur De organisatie

Nadere informatie

Bestuursreglement Stichting Regionaal Opleidingencentrum ID College versie 20 januari 2015

Bestuursreglement Stichting Regionaal Opleidingencentrum ID College versie 20 januari 2015 Bestuursreglement Stichting Regionaal Opleidingencentrum ID College versie 20 januari 2015 Goedgekeurd door de Raad van Toezicht d.d. 20 januari 2015 1 Bestuursreglement Stichting Regionaal Opleidingencentrum

Nadere informatie