Eerste Kamer der Staten-Generaal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eerste Kamer der Staten-Generaal"

Transcriptie

1 Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie E VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 15 maart 2005 De leden van de vaste commissies voor Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat en voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid 1 hebben op 27 oktober 2004een brief gezonden aan de minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties betreffende het BNC-fiche inzake het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de levering van goederen en diensten (22 112, 301 [8]) 2. De minister heeft daarop bij brief van 9 februari 2005 geantwoord. De commissies brengen hierbij verslag uit van het aldus gevoerde schriftelijke overleg. De griffier van de vaste commissies voor Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat en voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Nieuwenhuizen 1 Samenstelling: BiZa: Holdijk (SGP), Van Heukelum (VVD), Luijten (VVD), Pastoor (CDA), Meindertsma (PvdA), Bemelmans-Videc (CDA) (plv.voorzitter), Dölle (CDA), Platvoet (GL), Witteveen (PvdA) (voorzitter), Hessing (LPF), Ten Hoeve (OSF), Van Raak (SP), Engels (D66). SZW: Van den Berg (SGP), Van Leeuwen (CDA), Swenker (VVD), De Wolff (GL), Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oije (VVD), Meulenbelt (SP), Ten Hoeve (OSF), Van Driel (PvdA) (voorzitter), Vedder-Wubben (CDA), V. Dalen-Schiphorst (CDA), Schouw (D66), Leijnse (PvdA). 2 Zie nr. E KST86645 ISSN Sdu Uitgevers s-gravenhage 2005 Eerste Kamer, vergaderjaar , , E 1

2 BRIEF AAN DE MINISTER VOOR BESTUURLIJKE VERNIEUWING EN KONINKRIJKSRELATIES Den Haag, 27 oktober 2004 Uw brief van 5 juli 2004ter aanbieding van het BNC-fiche inzake het voorstel voor richtlijn van de Raad betreffende de gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de levering van goederen en diensten heeft binnen de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat en de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid alsnog tot beraad geleid. Dat beraad heeft geleid tot het besluit u nog enkele opmerkingen en vragen voor te leggen. Inleiding De leden van de vaste commissies voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid en voor Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat merkten op dat de brief zich met name richt op het gebruik van het geslacht als actuariële factor, artikel 4van de richtlijn (de richtlijn betreffende gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de levering van goederen en diensten). Artikel 4van de richtlijn richt zich expliciet op de verzekeringssector en verbiedt het gebruik van sekse als factor bij de berekening van premies en uitkeringen. Alhoewel Nederland reeds twee richtlijnen heeft geïmplementeerd inzake gelijke behandeling mannen en vrouwen n.l. de kaderrichtlijn (Richtlijn 2000/78/EG wetsvoorstel Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij arbeid) en de antidiscriminatierichtlijn (Richtlijn 200/43/EG wetsvoorstel algemene Wet gelijke behandeling) kwam de discriminatiegrond «geslacht» in deze richtlijnen niet voor. Nederland wil het onderscheid tussen mannen en vrouwen bij verzekeringsvormen waarbij de premie gebaseerd is op het leven van de verzekerde kunnen handhaven. Er is in deze richtlijn een speciale bepaling die het onderscheid op grond van geslacht bij het hanteren van actuariële gegevens verbiedt. Er is geen uitzondering mogelijk, wel een verlenging van de implementatietermijn. Vraag: Hoe gaan andere Europese landen hiermee om? Wordt daar bij de bepaling van premies voor verzekeringsproducten rekening gehouden met het geslacht? Reactie Bij de brief is tevens een eerste analyse van de effecten vermeld. De commissies wilden kort een reactie geven op deze analyse: Levensverzekeringsproducten zijn niet alleen verzekeringen bij leven, maar ook verzekering bij overlijden, en een mengvorm van beide, daarnaast kennen we nog arbeidsongeschiktheidsdekkingen. Vrouwen leven over het algemeen langer dan mannen. Dat betekent dat een verzekering met een uitkering bij in leven zijn voor vrouwen duurder is dan voor mannen. Omgekeerd is een verzekering met een uitkering bij overlijden op het leven van vrouwen goedkoper. Naarmate vrouwen meer gaan deelnemen aan het arbeidsproces blijkt dat het verschil in levensverwachting tussen mannen en vrouwen kleiner wordt. De levensverwachting wordt niet alleen beïnvloed door de factor «geslacht», maar meer nog door de levenswijze, zoals alcohol en drugsgebruik, rookgewoonten en gezonde voeding. De factor «geslacht» is een door verzekeraars makkelijk te hanteren factor, die, behalve in zeer uitzonderlijke gevallen, gelijk blijft. De overige factoren kunnen gedurende de periode van verzekering wijzigen. Eerste Kamer, vergaderjaar , , E 2

3 Voor de burger geldt dat het denkbaar is dat het premieniveau zal stijgen. Immers, verzekeraars zullen geen risico willen nemen. Anderzijds zou, indien verzekeraars meer rekening gaan houden met de gewoonte van mensen de premie ook kunnen gaan dalen. De opmerking dat banksparen voor mannen minder aantrekkelijk wordt en voor vrouwen meer lijkt de commissies niet relevant een verzekeringsproduct is geen bankproduct. Voor levensverzekeraars: Wat te doen met reeds bestaande lang lopende contracten? Klanten hebben een prijsgarantie gekregen. De administratieve lasten in verband met herrekening van de premies is een argument dat de commissies niet aanspreekt, premies worden regelmatig herrekend in verband met bijvoorbeeld nieuwe sterftetafels. Dat sparen aantrekkelijker wordt voor mannen zien de commissies in eerste instantie niet zoals eerder aangegeven. Geconstateerde inconsequentie In het kader van het hanteren van actuariële factoren waarbij het gebruik van het geslacht van invloed is/kan zijn, moet ook verwezen worden naar de artikel 2b (en 2c keuze pensioensoorten) van de Pensioen- en spaarfondsenwet (PSW). Artikel 2b PSW regelt de keuze tussen een ouderdomspensioen en een nabestaandenpensioen. Als er in de pensionregeling een nabestaandenpensioen is opgenomen, dan dient aan de deelnemer de mogelijkheid geboden te worden het nabestaandenpensioen om te zetten in een hoger en/of eerder ingaand ouderdomspensioen. Bij de keuze zal rekening gehouden moeten worden met een collectieve gelijkwaardigheid, dit wil zeggen dat mannen en vrouwen een gelijk extra ouderdomspensioen zullen krijgen wanneer zij de keuze maken. Als men naar de individuele gelijkwaardigheid zou kijken, zouden vrouwen bij omzetting van het nabestaandenpensioen een ongeveer 5% hoger ouderdomspensioen krijgen en mannen een ongeveer 20% hoger ouderdomspensioen, bij omzetting op leeftijd 65. Ook bij artikel 2c dat ziet op de keuze tussen de verschillende pensioensoorten moet sprake zijn van collectieve gelijkwaardigheid en krijgen mannen en vrouwen bij uitruil evenveel, ondanks een verschil in individuele waarde. Als in de PSW uitgegaan kan worden van non-discriminatie bij pensioenen, waarom kan een dergelijke collectieve gelijkwaardigheid dan niet bij alle verzekeringsvormen? De kosten zullen bij pensioenregelingen weliswaar gestegen zijn, dat komt echter vooral omdat nu ook ongehuwde deelnemers het recht hebben om hun nabestaandenpensioen om te zetten in een hoger en/of eerder ingaand ouderdomspensioen en in het verleden viel de waarde van dit pensioen vrij ten gunste van het pensioenfonds/de deelnemers. Volgens de fiche dient nog bezien te worden of er problemen kunnen ontstaan bij particuliere ziektekostenverzekeringen voor zover het betreft ziektekosten en of uitkeringen bij zwangerschap en bevalling. In dit kader willen de vaste commissies niet onvermeld laten dat de ILO vindt dat de Nederlandse regering nalatig is bij de dekking van kosten van zwangerschap. Verdrag 103 schrijft voor dat de medische kosten van zwangerschap en bevalling voor alle werknemers gedekt moeten worden door de sociale zekerheid of een andere publieke regeling. In Nederland is dat alleen het geval voor werknemers die onder het ziekenfonds vallen. Welke actie is er naar aanleiding van het oordeel van de ILO ondernomen? Eerste Kamer, vergaderjaar , , E 3

4 Met betrekking tot artikel 4heeft Nederland bij verzekeringen niet gebaseerd op het leven van een persoon, een positieve grondhouding ten aanzien van het verbod op onderscheid. Aan welke verzekeringsvormen denkt de minister hier? De vaste commissies vertrouwen een positieve bijdrage te hebben geleverd aan de gedachtevorming over artikel 4van de voorgestelde richtlijn en wijzen er tevens op dat het mogelijk is bij aanvaarden van de richtlijn de implementatietermijn te verlengen. Naast de vragen van de gezamenlijke commissies wensten de leden van de fractie van GroenLinks nog de vraag te stellen wat de ontwikkeling in dit dossier is sinds het schrijven van de brief, 5 juli Hoe valt het te rijmen dat de regering stelt een positieve grondhouding te hebben ten aanzien van het verbod op onderscheid, maar deze opvatting bij verzekeringen laat varen? Is het de regering bekend dat mensen in achterstandswijken, mensen met een laag inkomen, mensen met een lage opleiding en migranten statistisch gezien ook een kortere levensverwachting hebben? Welke andere Europese EU-landen hebben een soortgelijke positie als Nederland betrokken? De griffier van de commissies voor Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat en voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Nieuwenhuizen Eerste Kamer, vergaderjaar , , E 4

5 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BESTUURLIJKE VERNIEUWING EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 9 februari 2005 Op 5 juli 2004heb ik uw commissies aangeboden het BNC-fiche inzake het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de levering van goederen en diensten. Daarop hebben uw commissies mij op 27 oktober enkele opmerkingen en vragen voorgelegd. De beantwoording van uw vragen heeft tot mijn spijt langer geduurd dan wenselijk. Vroege betrokkenheid van het parlement is van belang om de tijdige implementatie van richtlijnen door middel van formele wetgeving te bevorderen. Op 13 december 2004heeft de Raad met eenparigheid van stemmen de richtlijn houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten aangenomen. Hieronder zal ik achtereenvolgens de procedure van de totstandkoming van de richtlijn, de inhoud van de richtlijn en de gevolgen voor de Nederlandse regelgeving toelichten. Daarbij zal ingegaan worden op de vragen en opmerkingen van uw commissies. Onderstaande beantwoording is afgestemd met de Ministeries van Financiën, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en zal in afschrift worden gezonden aan de Tweede Kamer. 1. Procedure totstandkoming richtlijn De leden van de fractie van GroenLinks hebben gevraagd naar de ontwikkeling in het dossier sinds 5 juli Op 5 november 2003 heeft de Europese Commissie het richtlijnvoorstel gepresenteerd. 2 De onderhandelingen over het voorstel gingen in januari 2004van start onder het Ierse voorzitterschap. Op 30 maart 2004heeft het Europees Parlement advies uitgebracht over het voorstel. 3 Het Comité van de Regio s en het Europees Economisch en Sociaal Comité hebben op respectievelijk 22 april en 3 juni 2004over het voorstel geadviseerd. 4 Tijdens de Sociale Raad op 1 juni 2004is onder Iers voorzitterschap een oriënterend debat gehouden over het voorstel. De onderhandelingen, die daarna onder het Nederlandse voorzitterschap zijn voortgezet, hebben op 4oktober 2004geleid tot een politiek akkoord in de Sociale Raad over het voorstel. 5 Na het gereedmaken van de definitieve tekstversies door de Werkgroep juristenlinguïsten, is de richtlijn op 13 december 2004met eenparigheid van stemmen aangenomen door de Raad. De Richtlijn 2004/113/EG 6 is op 21 december 2004in werking getreden. De implementatietermijn verstrijkt op 21 december Zie E op 2 COM (2003) 657 definitief. 3 Nog niet verschenen in het Publicatieblad. 4 PB C 121 van , p en PB C 241 van , p Document 13137/04SOC 452 MI 275 SURE Richtlijn 2004/113/EG van de Raad van 13 december 2004houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten, Pb EG L 373, p Inhoud van de richtlijn Na de totstandkoming van een reeks juridische instrumenten om seksediscriminatie op de arbeidsmarkt te bestrijden, heeft deze richtlijn als doel discriminatie op grond van geslacht op een terrein buiten de arbeid namelijk goederen en diensten tegen te gaan (artikel 1). Directe en indirecte discriminatie (waaronder (seksuele) intimidatie) op grond van geslacht en het geven van opdracht daartoe, is bij de publieke aanbieding van goederen en diensten verboden (artikel 4). De richtlijn is niet van toepassing op media- en reclame-inhoud, noch op het onderwijs (artikel 3). Uitzonderingen op het verbod van onderscheid zijn alleen toegestaan Eerste Kamer, vergaderjaar , , E 5

6 indien door een legitiem doel gerechtvaardigd en indien de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn (artikel 4lid 5). 3. Actuariële factoren Uitgangspunt van de richtlijn is dat in alle nieuwe contracten die na het verstrijken van de implementatietermijn van de richtlijn (21 december 2007) worden gesloten, het gebruik van sekse als een factor bij de berekening van premies en uitkeringen in het kader van verzekeringsdiensten en aanverwante financiële diensten niet mag resulteren in verschillen in de premies en uitkeringen van individuele personen (artikel 5, eerste lid). Lidstaten kunnen echter voor het verstrijken van de implementatietermijn besluiten om proportionele verschillen in premies en uitkeringen toe te staan in gevallen waarin sekse een bepalende factor is bij de beoordeling van het risico (artikel 5, tweede lid). Deze beoordeling moet geschieden op basis van relevante en nauwkeurige actuariële en statistische gegevens. Lidstaten moeten er zorg voor dragen dat de gegevens die aantonen dat sekse een bepalende actuariële factor is, beschikbaar zijn, bekend worden gemaakt en regelmatig worden geactualiseerd. Vijf jaar na de implementatie van de richtlijn moeten de lidstaten hun besluit toetsen, mede op basis van een evaluatie van de Commissie van de praktijken in de lidstaten met betrekking tot artikel 5 (artikel 5, tweede lid jo. artikel 16, eerste lid). Lidstaten moeten dus zelf bepalen of ze een verbod instellen op verschillen in premies en uitkeringen die voortvloeien uit seksegerelateerde actuariële gegevens of dat ze uitzonderingen toestaan voor producten waarbij sekse een bepalende factor is voor de inschatting van het financiële risico. Of en in welke gevallen lidstaten van deze uitzonderingsmogelijkheid gebruik zullen maken is momenteel niet aan te geven. Wel bekend is in dat verschillende lidstaten momenteel rekening gehouden wordt met het geslacht bij de bepaling van premies voor verzekeringsproducten. Voorbeelden hiervan zijn te vinden in Engeland en Ierland waar (jonge) mannen een aanzienlijk hogere premie voor hun autoverzekering betalen omdat het aandeel van die doelgroep bij ernstige ongelukken statistisch veel hoger ligt dan bij vrouwen in die leeftijdscategorie. In het BNC-fiche is een analyse gemaakt van de mogelijke effecten van een verbod op het gebruik van actuariële gegevens die gebaseerd zijn op geslacht, waaronder stijging van het premieniveau. Uw commissies hebben gereageerd op deze analyse. Naar aanleiding van deze reactie wilde ik nog het volgende opmerken. Een mogelijk effect van een verbod op het gebruik van seksegerelateerde actuariële gegevens bij verzekeringen gebaseerd op het leven zou substitutie met andere financiële producten, zoals banksparen, kunnen zijn. Hoewel verzekeren niet hetzelfde is als sparen, is het denkbaar dat mensen toch overstappen (risico/rendement afweging) als het prijsverschil dat ontstaat door de gelijke premiestelling voor mannen en vrouwen groot genoeg is. In de huidige financiële markten is men creatief in het bedenken van financiële producten, dus het alternatief voor de verzekering zal zeker kenmerken vertonen die op die van een verzekering lijken. Een perfect substituut, niet gebaseerd op het leven zal waarschijnlijk niet gevonden worden, waardoor altijd enig risico zal blijven bestaan. Het kabinet vindt het daarom geen goed idee om mensen richting deze producten te duwen. Naarmate de «goede» risico s zich uitfilteren zal de premie van de overige verzekerden alleen maar stijgen. Eerste Kamer, vergaderjaar , , E 6

7 Een ander effect dat in het BNC-fiche is aangegeven is de verzwaring van administratieve lasten voor verzekeraars. Dit argument sprak uw commissies niet aan omdat premies regelmatig worden herrekend in verband met bijvoorbeeld nieuwe sterftetafels. In reactie wil ik graag opmerken dat er bij gelijke premiestelling voor mannen en vrouwen een verschil bestaat met het herberekenen naar aanleiding van het verschijnen van nieuwe sterftetafels. Sterftetafels verschijnen niet jaarlijks maar wel op regelmatige basis en er zit een voorspelbare trend in de ontwikkelingen. Indien er, in het geval van gelijke premiestelling, bij een verzekering echter een significant aantal aanmeldingen binnenkomt waarbij de verhouding mannen/vrouwen afwijkt van die in de bestaande portefeuille zullen de premies op dat moment opnieuw berekend moeten worden om geen risico te lopen. Als dit verschil in de «risicobuffer» valt die al als premieopslag berekend was, kan de verzekeraar er voor kiezen de nieuwe premies niet direct aan de klanten door te berekenen, maar deze berekening is intern wel direct nodig om het risico van de portefeuille goed te kunnen monitoren. Tot het moment van doorberekening aan klanten draagt de verzekeringsportefeuille dus een hoger of lager risico dan voorheen. Hier zal dus een afweging gaan plaatsvinden tussen de hoogte van de berekende premies, de kans op wijziging in het risico van de portefeuille en de administratieve lasten van het doorberekenen van nieuwe premies aan klanten. Uw commissies verwijzen, in het kader van het hanteren van actuariële factoren waarbij het gebruik van het geslacht van invloed is, naar artikel 2b van de Pensioen- en spaarfondsenwet (PSW). U vraagt waarom collectieve gelijkwaardigheid niet bij alle verzekeringsvormen kan worden ingevoerd, als in de PSW wel kan worden uitgegaan van non-discriminatie bij pensioenen. Het al dan niet invoeren van collectieve gelijkwaarheid berust op een keuze. Met betrekking tot pensioenen is eerder de keuze gemaakt voor een verplichting tot gelijke werknemerspremies en uitkeringen voor vrouwen en mannen. Vanuit het uitgangspunt dat de werkgever mannen en vrouwen bij de arbeidsvoorwaarden gelijk dient te behandelen, achtte de regering het moeilijk verdedigbaar dat mannen en vrouwen tijdens hun actieve leven wel gelijk loon, maar bij bijvoorbeeld uitruil van nabestaandenpensioen voor een hoger ouderdomspensioen geen gelijke (pensioen)uitkering zouden krijgen. Gelijke behandeling is inmiddels ook gerealiseerd in de zogenaamde «defined contributionregelingen» (beschikbare premieregelingen). De werkgever kan het resultaat van gelijke premies en gelijke uitkeringen bereiken door ofwel te kiezen voor een systeem waarin de kosten over alle deelnemers worden verdeeld ofwel voor een hogere werkgeversbijdrage ten behoeve van de vrouwelijke deelnemers. Ook ziektekostenverzekeringen en financiële producten verband houdende met zwangerschap en moederschap vallen onder de reikwijdte van de richtlijn. Uw commissies wezen in dit kader op ILO-Verdrag 103. Op 20 december 2004heeft de Tweede Kamer ingestemd met het wetsvoorstel voor de introductie van de Zorgverzekeringswet per 1 januari Thans buigt uw Kamer zich over dit wetsvoorstel. Met de introductie van de Zorgverzekeringswet wordt het huidige verbrokkelde stelsel van ziektekostenverzekeringen vervangen door één verzekeringsregime voor alle ingezetenen van Nederland. Op grond van de Zorgverzekeringswet hebben zorgverzekeraars de plicht om iedereen, ongeacht persoonlijke kenmerken, tegen gelijke condities een zorgverzekering aan te bieden. Met dit nieuwe verzekeringsregime zal aan de bezwaren van de ILO over de naleving van Nederland van Verdrag 103 tegemoet worden gekomen. Uw commissies vragen om welke verzekeringsvormen het gaat bij verzekeringen die niet gebaseerd zijn op het leven. Verzekeringsvormen Eerste Kamer, vergaderjaar , , E 7

8 die afhankelijk zijn van het leven van een persoon zijn levens-, overlijdens-, invalidititeits- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen (de laatste twee vallen in deze categorie indien zij gedurende het leven moeten uitkeren). Andere verzekeringsvormen, zoals een autoverzekering of een aansprakelijkheidsverzekering, zijn niet afhankelijk van het leven van een persoon. De leden van de fractie van GroenLinks vragen hoe het te rijmen valt dat de regering stelt een positieve grondhouding te hebben ten aanzien van het verbod op onderscheid, maar deze opvatting bij verzekeringen laat varen. Sinds de invoering van de Algemene wet gelijke behandeling in 1994is er een verbod op onderscheid op grond van geslacht bij goederen en diensten. Dit terrein omvat eveneens financiële diensten en verzekeringen. In het Besluit gelijke behandeling 1 is echter een uitzondering op dit verbod opgenomen de verzekering van een risico dat afhankelijk is van het leven van een persoon tegen een van het geslacht van die persoon afhankelijke premie, voor zover het verschil in levensverwachting tussen mannen en vrouwen het verschil in premie redelijkerwijs meebrengt. De regering is inderdaad bekend met het feit dat er statistisch gezien meerdere factoren invloed hebben op de levensverwachting. De factor geslacht blijkt echter, naast uiteraard leeftijd, een bepalende factor voor de levensverwachting (zelfs na het uitfilteren van impliciet meegenomen factoren blijkt er een aanzienlijk biologisch verschil te bestaan), wijzigt zich niet gedurende het leven en is eenvoudig vast te stellen. Op basis van objectieve actuariële gegevens, die regelmatig geactualiseerd worden, wordt het risico geprijsd, waardoor het bijvoorbeeld niet zo is dat de winstmarge voor een verzekering bij mannen verschilt van die voor vrouwen. Over de gehele looptijd van de verzekering bekeken is de uitkering aan een man, gelijk aan die van een vrouw bij gelijke inleg. Bij bijvoorbeeld een levensverzekering zijn de uitbetalingen aan een vrouw echter gespreid over een langere periode waardoor de jaarlijkse uitkering lager is. Over de gehele looptijd wordt er geen onderscheid gemaakt tussen mannen en vrouwen en gaat het om het efficiënt prijzen van een risico in een vrije markt. Er valt nog op te merken dat sommige verzekeringsmaatschappijen verdere vragen stellen over de situatie van de verzekerde om tot betere prijszetting te komen. De veranderlijkheid, moeilijke controleerbaarheid (wijziging in rookgedrag, werkpatroon of inkomensniveau kan door de verzekeraar moeilijk gemonitored worden) en de mogelijke aantasting van de persoonlijke levenssfeer leiden er echter toe dat niet alle relevante factoren meegenomen kunnen worden. Vijf jaar na de omzetting van deze Richtlijn zal, op basis van de meest recente actuariële en statistische gegevens en op basis van een verslag opgesteld door de Commissie, worden nagegaan of deze uitzondering nog steeds gerechtvaardigd is. Zonder in te gaan op de inhoudelijke standpunten van andere lidstaten tijdens de onderhandelingen, kan ik aangeven dat ook andere lidstaten het Nederlandse standpunt deelden. 4. Gevolgen voor de Nederlandse regelgeving Zoals aangegeven voorziet de Awgb reeds in een verbod op onderscheid op grond van geslacht bij het aanbieden van of verlenen van toegang tot goederen of diensten. De implementatie zal zich daarom slechts leiden tot beperkte aanpassingen aan de Awgb. Zo zal een verbod op en definitie van seksuele intimidatie aan de Awgb moeten worden toegevoegd. 1 Koninklijk Besluit van 19 augustus 1994, Stb De Minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties, Th. C. de Graaf Eerste Kamer, vergaderjaar , , E 8

Richtlijn houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten

Richtlijn houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten- Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Inlichtingen Suzanne Koelman T (070) 426 6095 F (070) 426 7634 Uw kenmerk Nr. 131841.1 Onderwerp Richtlijn houdende

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 21 109 Uitvoering EG-Richtlijnen Nr. 135 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BESTUURLIJKE VERNIEUWING EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 694 Pensioenregelingen Nr. 5 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

STANDPUNT VERZEKERINGEN

STANDPUNT VERZEKERINGEN Illustratie 1 logo vrouwenraad STANDPUNT VERZEKERINGEN De Richtlijn 2004/113/EG verbiedt discriminatie op grond van geslacht bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten. Er mag dus geen gebruikgemaakt

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2004 2005 29 481 Nieuwe regeling voor verplichte deelneming in een beroepspensioenregeling (Wet verplichte beroepspensioenregeling) B VOORLOPIG VERSLAG VAN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 711 Wijziging van de Pensioen- en Spaarfondsenwet en enige andere wetten (recht van keuze voor ouderdomspensioen in plaats van nabestaandenpensioen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2008 2009 30 432 Voorstel van wet van de leden Depla en Blok houdende wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001 en van enige andere wetten inzake fiscale

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 990 Uitvoering van het op 13 december 2006 te New York tot stand gekomen Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (Trb. 2007,

Nadere informatie

' Zie de brief van deze organisaties van 2 november 1999 aan de Vaste Tweede Kamercommissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

' Zie de brief van deze organisaties van 2 november 1999 aan de Vaste Tweede Kamercommissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stichting van de Arbeid Pens./1253 Aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Postbus 90801 2509 LV Den Haag Den Haag : 8 februari 2000 Ons kenmerk : S.A. 00.02835/K Uwkenmeik : SV/VP/99/68981

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2005 2006 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie N VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 7 maart

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2000 2001 Nr. 14b 26 711 Wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet en enige andere wetten (recht van keuze voor ouderdomspensioen in plaats van nabestaandenpensioen

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 101 Besluit van 5 februari 2002 tot vaststelling van een algemene maatregel van bestuur als bedoeld in de artikelen 2b, vijfde lid, 2c, tweede

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA DEN HAAG Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Postbus 20011 2500 EA DEN HAAG Uw kenmerk 2014Z01109 Betreft Vragen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2006 2007 30 655 Invoering van de Pensioenwet (Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet) B VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR SOCIALE ZAKEN EN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 330 Wijziging van de Wet op de loonbelasting 1964 en van enige andere wetten (Wet aanvullend overgangsrecht fiscale behandeling pensioen) Nr.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 26 711 Wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet en enige andere wetten (recht van keuze voor ouderdomspensioen in plaats van nabestaandenpensioen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 20 202 33 08 EU-voorstel: herzien richtlijnvoorstel betreffende gemeenschappelijke procedures voor de toekenning en intrekking van de internationale-beschermingsstatus

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 694 Pensioenregelingen Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2000 360 Besluit van 29 augustus 2000, houdende wijziging van het Aanwijzingsbesluit verzekerden Zfw in verband met voortzetting ziekenfondsverzekering

Nadere informatie

Te treffen maatregel voor deze doelgroep: Forfaitaire uitkering afhankelijk van de huwelijksduur van de betrokkenen.

Te treffen maatregel voor deze doelgroep: Forfaitaire uitkering afhankelijk van de huwelijksduur van de betrokkenen. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 100 Wijziging van de Implementatiewet richtlijn solvabiliteit II en de Implementatiewet richtlijn financiële conglomeraten I ter implementatie

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op:

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op: Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 juni 2002 (26.06) (OR. fr) PUBLIC 9893/02 Interinstitutioneel dossier: 2001/0111 (COD) LIMITE 211 MI 108 JAI 133 SOC 309 CODEC 752 BIJDRAGE VAN DE IDISCHE

Nadere informatie

Het wetsvoorstel is op 3 juli 2014 aangenomen door de Tweede Kamer. ChristenUnie, SGP, VVD, Van Vliet, D66, GroenLinks en PvdA stemden voor.

Het wetsvoorstel is op 3 juli 2014 aangenomen door de Tweede Kamer. ChristenUnie, SGP, VVD, Van Vliet, D66, GroenLinks en PvdA stemden voor. Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) datum 3 juli 2014 Betreffende wetsvoorstel:

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2005 2006 30 237 Wijziging van de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen en het Burgerlijk Wetboek ter uitvoering van Richtlijn 2002/73/EG A VOORLOPIG

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1986-1987 Herziening van het stelsel van sociale zekerheid BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 29 544 Arbeidsmarkbeleid Nr. 339 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 077 Evaluatie van de Wet structurele maatregelen wanbetalers zorgverzekering Nr. 4 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2005 2006 30 330 Wijziging van de Wet op de loonbelasting 1964 en van enige andere wetten (Wet aanvullend overgangsrecht fiscale behandeling pensioen) C

Nadere informatie

1 Het afsluiten van collectieve contracten door gemeenten voor hun werknemers

1 Het afsluiten van collectieve contracten door gemeenten voor hun werknemers 1 Het afsluiten van collectieve contracten door gemeenten voor hun werknemers De heer Heemskerk heeft mij verzocht na te gaan of een individuele gemeente zelfstandig dat wil zeggen los van binnen VNG-verband

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2006 2007 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie 30 893 Subsidiariteitstoets van het Groenboek «De modernisering

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2000 2001 Nr. 127 27 253 Wijziging van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten in verband met de invoering van het gebruik van het sociaal-fiscaalnummer

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 366 Wijziging van de Wet arbeid en zorg in verband met een uitkering aan zelfstandigen bij zwangerschap en bevalling en een verruiming van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2006 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2003 2004 28 170 Gelijke behandeling op grond van leeftijd bij arbeid, beroep en beroepsonderwijs (Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid)

Nadere informatie

1. De Commissie heeft het bovengenoemde voorstel op 30 maart 2007 bij de Raad ingediend.

1. De Commissie heeft het bovengenoemde voorstel op 30 maart 2007 bij de Raad ingediend. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 mei 2007 (15.05) (OR. en) 9351/07 Interinstitutioneel dossier: 2007/0054 (COD) SOC 193 CODEC 476 VERSLAG van: aan: nr. Comv.: Betreft: de Groep sociale vraagstukken

Nadere informatie

Memorie van antwoord. 1. Inleiding

Memorie van antwoord. 1. Inleiding 34100 Wijziging van de Implementatiewet richtlijn solvabiliteit II en de Implementatiewet richtlijn financiële conglomeraten I ter implementatie van de richtlijn 2014/51/EU van het Europees Parlement en

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2000 2001 Nr. 14c 26 711 Wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet en enige andere wetten (recht van keuze voor ouderdomspensioen in plaats van nabestaandenpensioen

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG www.rijksoverheid.nl www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk Uw kenmerk Betreft Beantwoording

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. (Tekst geldend op: 27-06-2013) Wet van 2 maart 1994, houdende algemene regels ter bescherming tegen discriminatie op grond van godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit,

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling 1. Waarom wordt het nieuwe pensioenreglement pas later uitgereikt? Antwoord: De pensioenregeling is gebaseerd

Nadere informatie

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT DE RAAD Brussel, 8 december 2006 (OR. en) 2005/0258 (COD) PE-CONS 3669/06 SOC 549 CODEC 1331 OC 898 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: VERORDENING

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 XV Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 27 565 Alcoholbeleid Nr. 125 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 11 februari 2014 In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 200 20 3 45 Wijziging van de Telecommunicatiewet en de Wet op de economische delicten in verband met de implementatie van Richtlijn 2006/24/EG van het Europees

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2001 386 Wet van 16 juli 2001 tot wijziging van de Ziekenfondswet in verband met samentelling van uitkeringstijdvakken ingevolge de Werkloosheidswet

Nadere informatie

1/2. Staten-Generaal. Vergaderjaar 2002 2003 Nr. 152 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

1/2. Staten-Generaal. Vergaderjaar 2002 2003 Nr. 152 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Staten-Generaal 1/2 Vergaderjaar 2002 2003 Nr. 152 28 771 Protocol van 1996 bij het Koopvaardijverdrag (minimumnormen), 1976 (aangenomen door de Internationale Arbeidsconferentie in haar vierentachtigste

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2008 2009 31 324 (R 1844) Wijziging van de Paspoortwet in verband met het herinrichten van de reisdocumentenadministratie B VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE

Nadere informatie

Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag

Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag Publicatieblad Nr. L 225 van 12/08/1998 blz. 0016-0021 DE RAAD VAN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 755 Wijziging van de Algemene wet inzake rijksbelastingen en van de Invorderingswet 1990 in verband met de wijziging van de percentages belasting-

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 28 467 Wijziging van de Wet arbeid en zorg en enige andere wetten in verband met het tot stand brengen van een recht op langdurend zorgverlof en

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1998 1999 Nr. 201 26 238 Wijziging van enkele wetten in verband met invoering van het regresrecht in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en versterking

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2009 2010 31 706 Regeling van een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) O VERSLAG

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 26 816 Voortgangsrapportage Beleidskader Jeugdzorg 2000 2003 Nr. 32 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN DE STAATSSECRE- TARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 1986-1987 Nr. 174d 19638 Wijziging van de Pensioen- en spaarfondsenwet en van de Wet betreffende verplichte deelneming in een bedrijfspensioenfonds BRIEF VAN

Nadere informatie

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 1998 309 Besluit van 14 mei 1998 tot wijziging van het Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1989 Wij Beatrix, bij

Nadere informatie

Tour de Zorg Etappe 2: De Bergetappe

Tour de Zorg Etappe 2: De Bergetappe Assurantiekantoor Veltman presenteert: Tour de Zorg Etappe 2: De Bergetappe Solotour! Vandaag leggen we de 2 e etappe af. De bergetappe staat ons te wachten, een pittige dag dus, waarbij ons 3 cols (bergen)

Nadere informatie

Een advies kan niet los gezien worden van uw gehele financiële situatie. UW FINANCIEEL PLAN

Een advies kan niet los gezien worden van uw gehele financiële situatie. UW FINANCIEEL PLAN Een advies kan niet los gezien worden van uw gehele financiële situatie. (Pre) Pensioen Sparen en beleggen Zorg, inkomen en ontslag Echtscheiding UW FINANCIEEL PLAN Hypotheek en leningen Huwelijkse voorwaarden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 0 33 050 Wijziging van de Wet op de medische keuringen in verband met het opnemen van de mogelijkheid tot onderbrenging van de klachtenbehandeling bij aanstellingskeuringen

Nadere informatie

Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Artikel I. Wijziging van de Wet financiering sociale verzekeringen

Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Artikel I. Wijziging van de Wet financiering sociale verzekeringen Wetsvoorstel tot wijziging van de Wet financiering sociale verzekeringen, de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering en de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen in verband met het afschaffen van

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2000 2001 Nr. 287a 27 469 Uitvoering van de Richtlijn 98/50/EG van de Raad van de Europese Unie van 29 juni 1998 tot wijziging van de Richtlijn 77/187/EEG

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2012 2013 32 450 Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en aanverwante wetten met het oog op enige verbeteringen en vereenvoudigingen van het bestuursprocesrecht

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 683 Wijziging van de Zorgverzekeringswet in verband met verbetering van de maatregelen bij niet-betalen van de premie en de bestuursrechtelijke

Nadere informatie

Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING

Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING 29311 Wijziging van de Algemene wet gelijke behandeling en enkele andere wetten naar aanleiding van onderdelen van de evaluatie van de Algemene wet gelijke behandeling, de Wet gelijke behandeling van mannen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1996 1997 Nr. 110c 25 062 Wijziging van de inkomensgrens ziekenfondsverzekering voor AOW-gerechtigden BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 21 501-31 Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken Nr. 386 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 29 507 Regels voor de financiële dienstverlening (Wet financiële dienstverlening) Nr. 32 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1210 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 31 131 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht in verband met de uitvoering van Richtlijn nr. 2005/68/EG van het Europees Parlement en

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 493 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Gaswet en de Warmtewet (wijzigingen samenhangend met het energierapport 2011) G VERSLAG VAN

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B vs. C en E, beide te D. Zaak Zaaknummer : 2008.00672 Zittingsdatum : 1 oktober 2008 : Premiekorting, wijziging verzekeringsvoorwaarden aanvullende verzekering 1/6

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 863 Wijziging van de Pensioenwet, de Wet verplichte beroepspensioenregeling en enkele andere wetten in verband met het van toepassing worden

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2007 2008 31 087 Wijziging van enige wetten teneinde het verhaal van kosten van re-integratiemaatregelen te vergemakkelijken B MEMORIE VAN ANTWOORD Ontvangen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 828 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 928 Wijziging van de Algemene Ouderdomswet in verband met wijziging van de voorwaarden voor de vrijwillige verzekering over een achterliggende

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1992-1993 Invoeringsmaatregelen tweede fase stelselwijziging ziektekostenverzekering BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN WELZIJN, VOLKSGE ZONDHEID EN CULTUUR

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 28 481 Evaluatie Algemene wet gelijke behandeling Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Veranderingen in de Pensioenwereld

Veranderingen in de Pensioenwereld Veranderingen in de Pensioenwereld Veranderingen in de Pensioenwereld staan voor de deur U hebt er vast al van gehoord, de pensioenwereld gaat de komende tijd drastische veranderingen doormaken. Zowel

Nadere informatie

A 2012 N 2 PUBLICATIEBLAD

A 2012 N 2 PUBLICATIEBLAD A 2012 N 2 PUBLICATIEBLAD MINISTERIËLE REGELING, MET ALGEMENE WERKING, van de 17 de januari 2012 tot wijziging van de Gezamenlijke beschikking AOV/AWW en loonbelasting 1976 1 DE MINISTER VAN FINANCIËN

Nadere informatie

Versobering van de fiscale pensioenopbouw

Versobering van de fiscale pensioenopbouw Versobering van de fiscale pensioenopbouw 1. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel Als het aan het kabinet ligt, dan wordt het Witteveenkader op drie manieren aangepast: verhoging van de pensioenrichtleeftijd,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1303 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Vragen Nieuw-Zeeland

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Vragen Nieuw-Zeeland De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST

ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST In aanvulling op de eerder tussen de werkgever en diens werknemers gesloten pensioenovereenkomst maken met ingang van 1 januari 2008 de hierna vermelde bepalingen deel

Nadere informatie

31 mei 2012 z2012-00245

31 mei 2012 z2012-00245 De Staatssecretaris van Financiën Postbus 20201 2500 EE DEN HAAG 31 mei 2012 26 maart 2012 Adviesaanvraag inzake openbaarheid WOZwaarde Geachte, Bij brief van 22 maart 2012 verzoekt u, mede namens de Minister

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 586 Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met samentelling van uitkeringstijdvakken ingevolge de Werkloosheidswet voor de toepassing van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 464 Wijziging van de Werkloosheidswet, de Ziektewet en de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen om cumulatie van de uitkeringsduur op grond

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 21 501-21 Jeugdraad Nr. 7 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2003 2004 28 664 Tijdelijke regels ter zake van experimenten in het kader van het project «Kiezen op Afstand» (Experimentenwet Kiezen op Afstand) A 1 VOORLOPIG

Nadere informatie

Het wetsvoorstel is op 3 maart 2015 met algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer.

Het wetsvoorstel is op 3 maart 2015 met algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer. Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid datum 3 maart 2015 Betreffende wetsvoorstel: 34108

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 237 Wijziging van de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen en het Burgerlijk Wetboek ter uitvoering van Richtlijn 2002/73/EG Nr. 5 VERSLAG

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 -------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 ------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 ------------------------------------------- Elektronische ecocheques Follow-up en monitoring Ontwerp van koninklijk

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 182 Wijziging van de Pensioenwet en enige andere wetten in verband met versterking van het bestuur bij pensioenfondsen en enige andere wijzigingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 935 Tijdelijke bepalingen in verband met de instelling van een deelfonds sociaal domein (Tijdelijke wet deelfonds sociaal domein) Nr. 2 VOORSTEL

Nadere informatie

Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing Astrid Lulling (PE439.879v01-00)

Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing Astrid Lulling (PE439.879v01-00) EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid 2008/0192(COD) 12.4.2010 AMENDEMENTEN 15-34 Ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing Astrid Lulling (PE439.879v01-00) Beginsel

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 31 936 Luchtvaartnota D VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 27 augustus 2014 Ordening 1 hebben kennis genomen van het voorgehangen

Nadere informatie

(Dossiernummer: 2004-0153) 9 december 2004 CGB-advies/2004/09. op het verzoek schrift van 27 mei 2004 van. gevestigd en kantoorhoudend te

(Dossiernummer: 2004-0153) 9 december 2004 CGB-advies/2004/09. op het verzoek schrift van 27 mei 2004 van. gevestigd en kantoorhoudend te Advies inzake de berekening van de omvang van pensioenen onder artikel 12c Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen (WGB) (Dossiernummer: 2004-0153) 9 december 2004 CGB-advies/2004/09 op het verzoek

Nadere informatie