Brieven uit Nicaragua. Lesbrief voor docenten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Brieven uit Nicaragua. Lesbrief voor docenten"

Transcriptie

1 Brieven uit Nicaragua Lesbrief voor docenten

2 !"##$!%&'()%#$*$+ Brieven uit Nicaragua ( Biemans, Nicaragua, 2009, Nederlands en Spaans gesproken, Nederlands ondertiteld)! Het LAFF heeft als doel een algemeen publiek te betrekken bij de maatschappelijke, politieke, economische en culturele ontwikkelingen in Latijns-Amerika. Het bereiken van een jongere doelgroep speelt voor het LAFF een belangrijke rol binnen het festival. Film biedt uitstekende educatieve mogelijkheden. Zo komen jongeren op een leuke en leerzame manier in aanraking met de Latijns-Amerikaanse film. Deze docentenlesbrief vormt een leidraad bij het televisieprogramma Brieven uit Nicaragua (2009, Biemans). Dit programma speelt zich af in Nicaragua. is zijn grote liefde achterna gegaan en is verhuisd naar Nicaragua. In zijn brieven vertelt hij hoe het is om in zo n ver land te wonen. Nederlandse kinderen schrijven een brief en stellen hem een vraag over Nicaragua. beantwoordt de vraag en laat zo zien hoe de mensen daar zijn, hoe ze praten, wat hun gewoontes zijn, wat ze eten etc. Brieven uit Nicaragua geeft leerlingen op verschillende niveaus een introductie op dingen die ze niet kennen, zoals de Latijns-Amerikaanse cultuur, Nicaragua en armoede. Maar er valt ook veel in te herkennen: elke aflevering komen thema s als vriendschap, talenten en huisdieren aan bod. De lesbrief bestaat uit: korte achtergrondinformatie over Nicaragua achtergrondinformatie en suggesties voor vragen en opdrachten, voor en na het zien van de afleveringen. U kunt zelf een keuze maken welke aflevering u wel of niet wilt bespreken en welke achtergrondinformatie, vragen en opdrachten u wilt behandelen. Hiermee kunt u de schoolvoorstelling vooraf inleiden, achteraf bespreken en met de leerlingen verwerken in opdrachten en discussie. Het idee is om de leerlingen voor de filmvertoning voorkennis te verschaffen

3 !"##$!%&'()%#$*$, over Brieven uit Nicaragua en voor de film te enthousias meren. De aparte lesbrief voor leerlingen, met een synopsis van het programma en een introductie op het onderwerp van het programma, biedt hiertoe extra houvast. Deze leerlingenlesbrief kunt u voorafgaand aan de film uitdelen en bespreken, en naar eigen inzicht aanvullen aan de hand van het materiaal in de docentenlesbrief. Achtergrond Nicaragua Nicaragua is een land in Centraal-Amerika dat in het noorden grenst aan Honduras, in het zuiden aan Costa Rica, in het westen aan de Grote Oceaan en in het oosten aan de Caribische Zee. Er wonen meer dan 5,7 miljoen mensen in het land. De hoofdstad is Managua. De indianen waren de oorspronkelijke bewoners van Nicaragua, voordat de Spaanse ontdekkingsreizigers het land in 1500 veroverden en koloniseerden. Nicaragua is vanaf 1838 een onafhankelijke republiek. Nicaragua is een arm land 47% van de inwoners leeft van minder dan 2 euro per dag en 53% van de inwoners heeft geen elektriciteit. Slechts 59% van de kinderen haalt groep 7, omdat ze vaak moeten werken om hun ouders te helpen. Het is belangrijk om de kinderen voor de filmvoorstelling voor te bereiden op de armoede in Nicaragua. De kinderen zien dit onder andere aan de huizen die in de afleveringen in beeld komen. Afleveringen Brieven uit Nicaragua daar word je volgens gelukkig van! Mensen zeggen altijd dat geld niet gelukkig maakt. Maar hoe is dat in een arm land? Maakt geld daar wél gelukkig? Of toch niet? We zien in de aflevering twee verschillende jongetjes. Een arm jongetje en een rijk jongetje. Je ontdekt dat het arme jongetje eigenlijk gelukkiger is dan het rijke jongetje. De rijke Ruben woont in een mooi huis met veel speelgoed, en de arme Norwin in een donker krot. Hij heeft niet eens een douche. Maar gelukkig heeft Norwin een reden gevonden om te blijven glimlachen. Hij vindt het fijn om bij zijn familie te zijn. En heeft broertjes en zusjes om mee te spelen. geluk rijkdom armoede Wie spelen er mee voor de camera (grappige ) de cameraman (serieuze ) Michelle zij stelt de vraag Ruben het rijke jongetje Norwin het arme jongetje Moeilijke woorden In deze aflevering gebruikt een aantal moeilijke woorden. Hier staan ze op een rij: Denigrerend: Heel negatief over iemand spreken Salaris: Geld dat je krijgt voor je werk Redenering: Een gedachtegang ontwikkelen Cliché: Een al te vaak gebruikte uitdrukking, een waarheid die iedereen al kent. Snotneus Het filmpje dat u met de klas gaat bekijken is getiteld Snotneus. Het centrale onderwerp van dit filmpje is geluk. Een interessant thema om in de klas te bespreken: de leerlingen kunnen zo aan de slag met de vraag wat het is om gelukkig of ongelukkig te zijn. Ook krijgen ze inzicht in het geluk van arme kinderen en dat van kinderen in Nicaragua in het bijzonder. In de aflevering Snotneus belt de Nederlandse Michelle naar met de vraag: zijn Nicaraguaanse kinderen gelukkig? weet wel waar Nicaraguaanse kinderen gelukkig van worden. Volgens hem is het leven in Nicaragua één groot avontuur. En Hoe gelukkig ben jij? Waar word jij gelukkig van? Denk je dat de kinderen in Nicaragua gelukkig zijn? Waarom? Ken je iemand die geluk heeft gehad? Wie zou jij wel eens gelukkig willen maken? Schrijf een verhaal over iets waar jij heel gelukkig van wordt. Maak een poster met daarop de dingen waar jij gelukkig van wordt.

4 Hoe kun je je eigen geluk maken? Hoe kun je toch gelukkig zijn als je geen geld hebt? Nu je het filmpje hebt gezien, vind je jezelf dan nog steeds (on)gelukkig? Kijk je nu anders tegen geluk aan? Waar worden de kinderen in Nicaragua gelukkig van? Waarom denk je dat het arme jongetje even gelukkig is als het rijke jongetje? Waarom dragen de kinderen een uniform? Kan jij ook andere mensen of kinderen gelukkiger maken? Zo ja, hoe doe je dat dan? En zo nee, waarom niet? Wat heb je nodig om gelukkig te zijn? Opdrachtsuggesties na de film Bedenk hoe jij de kinderen in Nicaragua gelukkiger kan maken. Voer deze opdracht uit. Bijvoorbeeld door speelgoed te maken. Schrijf een brief naar. Wat vind je van en Nicaragua? Vertel over jezelf en geluk. Zou je zelf ook iets willen vragen aan?!"##$!%&'()%#$*$- blij mee. Dat kan best schokkend zijn om te zien. wet op kinderarbeid kinderen die niet naar school gaan analfabeten Wie spelen er mee Jaap Guadalupu Jacson Jongetje voor de camera (grappige ) de cameraman (serieuze ) hij stelt de vraag de oma van Jacson, zij werkt als koffieplukster hij helpt zijn oma met koffieplukken hij mag geen koffie meer plukken door de wet op kinderarbeid Kennen jullie Nicaragua al? Helpen jullie je moeder wel eens met klusjes in huis? Waarom moeten wij naar school, waarom is dat belangrijk? Waarom zouden kinderen in arme landen hun ouders willen helpen met klusjes en werk? Hebben jullie wel eens een filmfestival bezocht? Maak een folder met informatie over Nicaragua. Zoek producten op die uit Nicaragua komen en hier verkocht worden. Stinkadem Is er iets Nicaraguaans wat ik in Nederland kan kopen? Dat is de vraag die beantwoordt in de aflevering Stinkadem. Hij vertelt over het belangrijkste exportproduct van Nicaragua: koffie! Maar, er werken niet alleen volwassenen op de koffieplantages.. In Nicaragua ziet het dagelijks leven er anders uit dan hier in Nederland. De mensen zijn er veel armer dan hier en daarom moeten ook veel kinderen werken. Dit doen ze om te zorgen dat er thuis net wat meer geld is. Een tijdje geleden is er een wet aangenomen in Nicaragua die in Nederland al lang geleden ingevoerd is: de wet die zegt dat kinderarbeid verboden is. Welke gevolgen heeft dit voor families in Nicaragua? gaat op pad en zoekt het uit. In de aflevering zie je hoe belangrijk het voor sommige kinderen is om hun ouders en (over)grootouders te helpen met het verdienen van geld. Als de wet op Kinderarbeid wordt aangenomen, zijn veel mensen daar helemaal niet Welk filmpje sprak je het meeste aan? Wat vond je schokkend aan de filmpjes? Heb je nu een ander beeld van Nicaragua? Hoe zou jij je voelen als je in Nicaragua zou leven? Zou je een dag in de schoenen van willen staan? Opdrachtsuggesties na de film Ontwerp een koffiepak voor koffie uit Nicaragua. Schrijf een brief aan Carla en Jacson. Wat zou jij doen als je de regering van Nicaragua zou zijn? Bespreek het in een groepje.

5 !"##$!%&'()%#$*$. Zouden kinderen in Nicaragua zakgeld krijgen? Op de pof In de aflevering Op de pof staat (zak)geld centraal. Het blijkt dat de kinderen in Nicaragua vaak geen zakgeld krijgen. Dat is niet raar, want in Nicaragua gaan ze heel anders met geld om dan in Nederland. Veel mensen kopen hun spullen op de pof. Dit is een heel normaal verschijnsel in Nicaragua, waardoor mensen dingen kunnen kopen die ze eigenlijk niet kunnen betalen. Hierdoor maken ze schulden en moeten ze soms noodgedwongen hun spullen weer verkopen. In deze aflevering besteedt aandacht aan beide categorieën. De aflevering laat de leerlingen zien op welke manieren je met geld kunt omgaan. In Nicaragua gaat dit vaak heel anders dan in Nederland. Wat is de beste manier? Wat vinden wij normaal, en wat vinden ze in Nicaragua? gaat op bezoek bij een arme moeder met twee zonen. Ook gaat hij langs de opa en oma van Reinaldo. Zij hebben een eigen naaiatelier. brengt zo de voor- en nadelen in beeld van op de pof spullen kopen. Vouw een A4-papier doormidden. Maak een tekening met aan de ene kant jezelf en aan de andere kant een schoolkind uit Nicaragua. Zoek informatie over Nicaragua in groepjes van 4 en noteer de informatie in een muurkrant. Kijk bijvoorbeeld naar het aantal inwoners, de taal, de ligging van Nicaragua, het klimaat, hoe mensen in Nicaragua wonen en leven, plaatjes en tekeningen, etc. Zou jij als je in Nicaragua woonde spullen op de pof kopen? Waarom wel? Waarom niet? Zou je liever een televisie of een matras willen hebben? Wat hebben de opa en oma van Reinaldo gedaan zodat ze geen dingen meer op de pof hoeven te kopen? Hoe sparen sommige mensen in Nicaragua geld? Wat zou jij aan willen vragen over Nicaragua? Opdrachtsuggesties na de film Maak een demonstratiebord om mensen duidelijk te maken dat ze geen spullen op de pof moeten kopen. Schrijf een gedicht/rap over het filmpje. Dit gedicht/rap kan bijvoorbeeld gaan over Nicaragua, de verschillen tussen rijk en arm,, of iets heel anders! Organiseer een gedichten/rapmiddag op school waar jullie de gedichten/raps voordragen aan jullie ouders. (zak)geld armoede rijkdom schulden maken Wie spelen er mee voor de camera (grappige ) de cameraman (serieuze ) Melissa zij stelt de vraag Reinaldo zijn opa en oma hebben een kleermakersbedrijf Manuel Zij moeder heeft een tv op de pof gekocht Waar ligt Nicaragua? Zouden mensen in Nicaragua rijk of arm zijn? Hoeveel zakgeld krijg jij? Wat koopt je van je zakgeld? Maïskoningin In de aflevering Maïskoningin wil Poyan uit Leiden weten wat kinderen in Nicaragua later willen worden. gaat op zoek naar het antwoord. Hij ondervraagt kinderen op een echt Nicaraguaans schoolplein en gaat op bezoek bij een lasopleiding voor jongens. Hij ontdekt dat het voor kinderen heel belangrijk is om er goed uit te zien. En daarom willen veel

6 meisjes schoonheidsspecialist worden. neemt een kijkje op de school voor schoonheidsspecialisten en leert alle trucjes. Die komen goed van pas bij de verkiezing van Maïskoningin op school. Maïskoningin, dat zou ook wel willen zijn. Beroepen (schoonheidsspecialist, lasser) studeren Maïskoningin armoede rijkdom geluk!"##$!%&'()%#$*$/ Mogelijke opdrachten na de film Maak in groepjes een overzicht van de verschillen tussen het leven van kinderen in Nederland en in Nicaragua. Schrijf een brief naar. Wat vond je van de filmpjes? En welke vragen wil jij hem stellen? Wie spelen ermee Poyan Janissa voor de camera (grappige ) de cameraman (serieuze ) hij stelt de vraag een meisje wiens vader vermoord is Boerenkuifje Wat wil je later worden en waarom? Waarom is school zo belangrijk? Is het goed dat de Nederlandse regering studenten geld geeft om een studie te kunnen doen en waarom? Zouden jullie liever in Nederland of in Nicaragua wonen? Waarom? Zou je anders gaan leven als je arm was? Wat verandert er dan? Maak een woordweb met in het midden Nicaragua. Schrijf de buurlanden erom heen en zoek over die buurlanden wat meer informatie. Discussie met de klas: bespreek hoe een regering kinderen het beste een goede toekomst kan geven en hoe juist niet? Welk filmpje vonden jullie het ergst en waarom? Welk filmpje vonden jullie het leukst en waarom? Wat is het verschil tussen Nederland en Nicaragua qua geld? Zouden jullie liever in Nederland of in Nicaragua wonen? Waarom? Waarom hebben veel kinderen in Nicaragua soms geen goede toekomst? Nicaragua: het land van gelukkig zijn. Veel zon, mensen die de hele dag door glimlachen en lekker werken op het platteland. Dat vindt. Boer zijn in Nicaragua is populair, want de helft van de Nicaraguanen woont op het platteland. Deze aflevering volgt Alvaro. Zijn ouders hebben een bananenbedrijfje. Omdat ze het niet zo breed hebben en geen apparatuur hebben proberen ze zoveel mogelijk dingen met de hand te doen. Zoals het besproeien van de bananenbomen met een watertank op hun rug. Ook hakken ze de bananen van de boom met een hakmes. Het gereedschap dat ze hebben, is niet het nieuwste van het nieuwste, maar het kan nog even mee. De winst die ze maken investeren ze in bijvoorbeeld een paard waarmee Alvaro de koeien van de buren bij elkaar houdt om wat extra geld te verdienen of een watertank om schoon water te krijgen. Daar profiteren de buren ook van. vindt het boerenleven fantastisch. De mensen op het platteland vinden school niet eens zo belangrijk. Je krijgt er hoofdpijn van en als boer verdien je geld en dat is hard nodig. De aflevering Boerenkuifje biedt leerlingen een kijkje in het leven aan de andere kant van de wereld. En een ander land waar de kinderen het niet zo breed hebben, maar wel heel gelukkig zijn met wat ze hebben. De keerzijde is dat deze kinderen soms vanwege de armoede niet naar school gaan. laat zien dat het zonde is dat kinderen in Nicaragua op zo n jonge leeftijd al beginnen met werken. Moeilijke woorden In deze aflevering gebruikt het volgende begrip: Leerplicht: Iedereen in Nederland moet van zijn vijfde tot zijn achttiende verjaardag naar school. Deze leerplicht is vastgelegd in de Leerplichtwet. Ouders of verzorgers zijn er verantwoordelijk voor

7 boerenleven armoede rijkdom geluk dat dit ook echt gebeurt. Ze worden er dan ook op aangesproken als dat niet gebeurt. Scholen zijn verplicht spijbelende leerlingen te melden bij de gemeente.!"##$!%&'()%#$*$0 Mogelijke opdrachten na de film Maak een reclameposter over de film in een groepje. Maak hem zo mooi, dat als mensen hem zien, ze meteen een kaartje willen kopen voor de film. Eens kijken welk poster de meeste aandacht trekt! Nu je de film hebt gezien weet je hoe de mensen in Nicaragua leven. Als jij nou eens in de regering van Nicaragua zat. Wat zou jij dan voor het land of al die kinderen daar doen? Maak een plan. Wat wil je doen? Voor wie wil je dat doen? Hoe wil je dat doen? En wat heb je nodig? Wie spelen er mee: voor de camera (grappige ) De cameraman (serieuze ) Orlando hij stelt de vraag Alvaro hij werkt bij zijn vader op het platteland Vader van Alvaro hij werkt als boer en verbouwt bananen Moeder van Alvaro zij zorgt voor het huishouden en de kinderen Broetje van Alvaro hij vind het boerenleven saai en gaat liever naar school Shakira Alvaro s hond Wat weet je van Nicaragua? Waar ligt Nicaragua? Wat vind je van het boerenleven in Nicaragua? Zou jij boer willen zijn en waarom dan? Wat zou je als boer allemaal willen hebben/doen? Opdrachtsuggestie vóór de film: Schrijf op wat jij belangrijk vindt in het leven en hoe de kinderen leven in Nicaragua. Hebben de kinderen in Nicaragua ook wat de kinderen hier in Nederland hebben? Zoek op het internet naar plaatjes van Nicaragua en de kinderen daar of waar je nieuwsgierig naar bent. Maak hier een collage van. Wat vond je van de film? Wat vond je van de mensen in de film? (zijn die hetzelfde als in Nederland?) Ben je nu iets meer te weten gekomen over het land Nicaragua? Wat is het verschil tussen Nicaragua en Nederland? Wat was er anders dan je verwachtte? Welk aflevering sprak jou het meest aan en waarom? Welke vraag zou jij willen stellen? Ik heb talent In Ik heb talent beantwoordt de vraag: Hebben Nicaraguaanse kinderen bijzondere talenten?. Op speelse wijze vertelt dat bijna alle Nicaraguaanse kinderen een aangeboren talent voor dansen hebben. Dansen vinden de Nicaraguaanse kinderen geweldig. In deze aflevering vertelt iets over het Nicaraguaanse meisje Samantha en het Nicaraguaanse jongetje Manuel. Zij zijn allebei geboren met een talent voor dansen en het is bovendien hun passie. Samantha vindt het zo geweldig dat ze professionele danseres wil worden en voor Manuel is dansen niet alleen leuk, maar ook heel bruikbaar In deze aflevering leren kinderen dat bijna alle Nicaraguaanse kinderen dansen als talent hebben en dat dit hun passie is. Maar met deze aflevering over talenten wil kinderen vooral duidelijk maken dat het prachtig is om een talent als passie te hebben en deze een belangrijke plaats in je leven te geven. Naar aanleiding van deze aflevering is het dan ook mogelijk om met de kinderen te kijken wat hun talenten zijn en waar zij passie voor hebben. Daarnaast laat de Nederlandse kinderen beseffen dat heel veel Nicaraguaanse kinderen het niet zo gemakkelijk hebben. Ze wonen in krakkemikkige huisjes en/of zijn achtergelaten door hun ouders. Ondanks alles genieten zij van het leven, mede dankzij hun talenten! talenten dansen

8 !"##$!%&'()%#$*$1 passies overleven Wie spelen er mee voor de camera (grappige ) de cameraman (serieuze ) Felice hij stelt de vraag Samanth dans is haar grote talent Manuel dans is zijn grote talent, hij verdient er zelfs geld mee Wie is er wel eens naar een festival geweest? Zo ja: Naar welk festival ben je geweest en wat vond je van het festival? Zo nee: Zou je wel eens naar een festival willen en naar welk festival dan? Wie is er wel eens in Latijns-Amerika, oftewel Zuid-Amerika, geweest? Zo ja: Welke landen heb je toen bezocht en wat is je het meest bijgebleven van de reis en het land? Zo nee: Welke landen spreken je aan? Welke landen zou je willen bezoeken? Wat kunnen jullie over Latijns-Amerika vertellen? Wat voor taal/talen spreken ze? Welke landen zijn er in Latijns-Amerika? Wie kent het programma Brieven uit Nicaragua? Welke vragen zou jij aan willen stellen? Zoek in een groepje (4 à 5 kinderen) op waar Latijns-Amerika en het land Nicaragua liggen. Zoek met je groepje op hoe in Nicaragua is beland. Zoek zoveel mogelijk informatie op over Latijns-Amerika en Nicaragua. Zoek met je groepje op wat het Latin American Film Festival inhoudt. Na een kwartier/twintig minuten bespreken de groepjes klassikaal wat ze te weten zijn gekomen. Wat vond je van het festival en waarom? Wat vond je van de film? Welk gevoel kreeg je bij het zien van de film? Wat vond je bijzonder aan de film? Wat is je bijgebleven? Wat heb je van de film geleerd? Mogelijke opdrachten na de film Maak een kort verslag van de dag, de film en het zien van het programma Brieven uit Nicaragua. Verdeel de klas in groepjes en geef elke groep de opdracht een korte presentatie van 5 minuten voor te bereiden. Laat de kinderen zelf een onderwerp voor hun presentatie bedenken. Deze moet uiteraard betrekking hebben op Nicaragua, het filmfestival en/of het programma van : Brieven uit Nicaragua. Tot slot: Educatief spel Alle kinderen naar school in Nicaragua Cos Utrecht en Stichting vriendschapsband Utrecht-Leon hebben een educatief online spel ontwikkeld voor kinderen: Alle kinderen naar school in Nicaragua. Met dit online spel kunt u de wereld ofwel Nicaragua op een eenvoudige speelse manier in de klas brengen. Voor meer informatie of als u het spel wilt uitproberen met u klas gaat u naar: LAFF 2010 Latin American Film Festival Deze lesbrief kwam tot stand in samenwerking met studenten van de Theo Thijssen Academie in Utrecht.

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Jezus vertelt, dat God onze Vader is Eerste Communieproject 26 Jezus vertelt, dat God onze Vader is Jezus als leraar In les 4 hebben we gezien dat Jezus wordt geboren. De engelen zeggen: Hij is de Redder van de wereld. Maar nu is Jezus groot.

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Lesbrief. Introductie

Lesbrief. Introductie Lesbrief Introductie Deze lesbrief hoort bij Lieve Stine, weet jij het? van Stine Jensen en Sverre Fredriksen. Dit boek bestaat uit 20 brieven en antwoorden van filosoof Stine. Deze lesbrief bestaat uit

Nadere informatie

Leskaart 1. Een andere wereld. Opdracht: De poster moet minimaal de volgende informatie bevatten:

Leskaart 1. Een andere wereld. Opdracht: De poster moet minimaal de volgende informatie bevatten: Leskaart 1 Een andere wereld We bekijken een filmpje waarin Yolanthe bordelen in India bezoekt. Beantwoord voor jezelf de volgende vragen: Wat is je het meeste bijgebleven? Wat vond je het ergste om te

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

Inleiding IN DIT BOEK LEES JE WAAROM STEUN, RESPECT EN VERTROUWEN BIJ VRIENDSCHAP HOREN.

Inleiding IN DIT BOEK LEES JE WAAROM STEUN, RESPECT EN VERTROUWEN BIJ VRIENDSCHAP HOREN. Inleiding Met wie heb je de meeste lol? En wie bel je als je een probleem hebt? Vaak zijn dat je. Sommige mensen hebben veel, andere mensen hebben er maar een paar. Vriendschap is belangrijk in ons leven.

Nadere informatie

OOST WEST THUIS BEST

OOST WEST THUIS BEST Lesmateriaal horend bij de theatrale dansvoorstelling OOST WEST THUIS BEST van Rauher Engel Foto: Kees van Putten Rauher Engel Concept & idee: Dagmar Chittka Auteur: Marleen Weijman 5 nov 09 Inleiding

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief Thema s in het boek Lesopzet Doel van de les Uitwerking Bijlage: opdrachtenblad Thema s in het boek

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas

aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas Les 3: Overleven in de sloppenwijken / Bijlage I I. Introductie aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas Er wonen miljoenen mensen in de sloppenwijken van Caracas, verspreid over verschillende

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

Werkvormen: Lesdoelen: Filmpjes: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 8: Verliefd. Lesoverzicht

Werkvormen: Lesdoelen: Filmpjes: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 8: Verliefd. Lesoverzicht Les 8: Verliefd Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten dat gevoelens van verliefdheid leuk maar ook lastig kunnen zijn; Kinderen zijn zich ervan bewust dat je op verschillende types mensen verliefd kunt

Nadere informatie

Februari, de maand van Valentijnsdag. Daarom deze maand een lief bericht van de leerlingen van groep 6

Februari, de maand van Valentijnsdag. Daarom deze maand een lief bericht van de leerlingen van groep 6 Februari, de maand van Valentijnsdag. Daarom deze maand een lief bericht van de leerlingen van groep 6 Mama Een roos is roze viooltjes zijn blauw maar het allerliefst Hou ik van jou mama. Joshua De beste

Nadere informatie

Thema In en om het huis.

Thema In en om het huis. http://www.edusom.nl Thema In en om het huis. Les 22. Een huis zoeken Wat leert u in deze les? Praten over uw huis Informatie over het vinden van een nieuwe woning Praten over wat afgelopen is Veel succes!

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Lees blz. 5 tot en met 8. Jim vindt Rudsel een rare naam. Jim zegt dit ook tegen Rudsel. Vind jij het ook een rare naam? Is

Nadere informatie

Benodigdheden: A. Inleiding: voorbeeld 5 minuten. B. Spel: wat klopt wel, wat klopt niet? 15 minuten.

Benodigdheden: A. Inleiding: voorbeeld 5 minuten. B. Spel: wat klopt wel, wat klopt niet? 15 minuten. Handleiding Groep 2 Les Thema Wat klopt wel en wat klopt niet? Weet wat je ziet Om mediabeelden goed op hun betrouwbaarheid te kunnen beoordelen is het belangrijk onderscheid te maken tussen feit en fictie.

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Lou en Lena in Ecuador

Lou en Lena in Ecuador Mijn prentenboek Prentenboek voor leerlingen 1 e en 2 e leerjaar Lou en Lena in Ecuador Mijn naam:... Mijn klas:... Mondiale Vorming - Plan België Hallo, wij zijn Lou en Lena! Kom, we nemen je mee naar

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

LESBRIEF GROEP THEMA: DEMOCRATIE Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 2, 2017

LESBRIEF GROEP THEMA: DEMOCRATIE Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 2, 2017 LESBRIEF GROEP 5 + 6 THEMA: DEMOCRATIE Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 2, 2017 Zo gebruikt u Samsam in de klas Weinig tijd: bekijk de filmpjes bij opdracht 1. Verdieping: kopieer

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Onder druk Geen uitweg voor Aïsha

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Onder druk Geen uitweg voor Aïsha Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Onder druk Geen uitweg voor Aïsha Lees blz. 5, 6, 7, 8 Wat denk je dat Aïsha wilde doen? Waarom is dat niet gelukt? Is het goed dat de deur van het dak altijd op slot

Nadere informatie

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen DOCENT In het thema architectuur gaan op onderzoek uit naar de oude huizen die vroeger in en rondom het gebied stonden dat nu is. Ze vergelijken de bouwstijl van verschillende oude huizen met hun eigen

Nadere informatie

Kim Dalessi. K.dalessi@student.fontys.nl

Kim Dalessi. K.dalessi@student.fontys.nl 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Hallo!!...3 Aflevering 1...7 Opdracht 1...7 Opdracht 2...8 Aflevering 2...9 Opdracht 3...9 Opdracht 4...10 Aflevering 3...11 Opdracht 6...12 Opdracht 7...13 Werkblad Logboek...14

Nadere informatie

Ik ben Alice - docenten

Ik ben Alice - docenten Doelgroep: voortgezet onderwijs, middenbouw havo en vwo Voor u ligt de lesbrief die hoort bij een bezoek aan het wetenschapsfilmfestival InScience. Tijdens het festivalbezoek gaan leerlingen de documentaire

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

66 GZBwereld. groep 3/4/5 2015/ 2016

66 GZBwereld. groep 3/4/5 2015/ 2016 Û f _ 66 GZBwereld m 7 7 8 SS f groep 3/4/5 P 2015/ 2016 Wereldkids M is gemaakt door de GZB. De GZB wil graag dat alle mensen Jezus leren kennen. Daarom wonen er overal in de wereld zendingswerkers van

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

GOAL! Op een andere manier aandacht voor het WK voetbal in Brazilië.

GOAL! Op een andere manier aandacht voor het WK voetbal in Brazilië. GOAL! Op een andere manier aandacht voor het WK voetbal in Brazilië. Het WK Voetbal 2014 wordt gehouden in Brazilië. Levendig Uitgever heeft daarvoor speciaal een boek van een Braziliaanse fotograaf, Caio

Nadere informatie

Lesbrief nr 1. Opdracht 1. voor Groep 7 + 8 +

Lesbrief nr 1. Opdracht 1. voor Groep 7 + 8 + Lesbrief nr 1 voor Groep 7 + 8 + ad Downlo ief ook r b deze les.net am op sams Wat is Samsam? Samsam is een cross-mediale methode over mondiaal burgerschap, kinder rechten en duurzaamheid. Het doel van

Nadere informatie

Drents Archief. Meisje met de hoepel. Groep 2 Speuren in het archief

Drents Archief. Meisje met de hoepel. Groep 2 Speuren in het archief Drents Archief Meisje met de hoepel Groep 2 Les 3 Speuren in het archief Les 3 Speuren in het archief Samenvatting van de les In het Drents Archief bevindt zich een kistje dat een dubbele bodem blijkt

Nadere informatie

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 bas Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 In deze lesbrief staan een aantal ideeën die u na de voorstelling met de kinderen kunt doen. U krijgt deze lesbrief voorafgaand

Nadere informatie

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu Een gebouw inrichten Lesbrief over inrichting en afwerking Project Topstages www.ontdektechniek.nu Deel A: Voorbereiding Inleiding Het Mondial College krijgt binnenkort een nieuw gebouw. In dit gebouw

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n

M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n W E R K B O E K E C H T S C H E I D I N G, S T E U N J E K I N D M I J N W E R K B O E K Dit werkboek is speciaal voor kinderen met gescheiden ouders. Er zijn

Nadere informatie

Costa Rica. Tropisch avontuur Stranden Bananen Papegaai. Neem je ouders mee naar... Costa Rica. San José Regenwoud Koffieplantages.

Costa Rica. Tropisch avontuur Stranden Bananen Papegaai. Neem je ouders mee naar... Costa Rica. San José Regenwoud Koffieplantages. Tropisch avontuur Stranden Bananen Papegaai San José Regenwoud Koffieplantages Vulkanen Vlinders Neem je ouders mee naar... Costa Rica Een reisgids voor kinderen?! Ben jij een echte avonturier? Zou je

Nadere informatie

UNICEF Kinderrechten SPORT EN VRIJE TIJD GELIJKE BEHANDELING VOEDING FAMILIE GEZONDHEIDSZORG ONDERWIJS SCHOON WATER

UNICEF Kinderrechten SPORT EN VRIJE TIJD GELIJKE BEHANDELING VOEDING FAMILIE GEZONDHEIDSZORG ONDERWIJS SCHOON WATER UNICEF Kinderrechten INFORMATIE EEN EIGEN MENING SPORT EN VRIJE TIJD FAMILIE GELIJKE BEHANDELING Patricia Willocq VOEDING GEZONDHEIDSZORG ONDERWIJS SCHOON WATER Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk

Nadere informatie

Lesbrief nr 1. voor Groep 5 + 6

Lesbrief nr 1. voor Groep 5 + 6 Lesbrief nr 1 voor Groep 5 + 6 1 / 2016 + Download deze lesbrief ook op samsam.net Wat is Samsam Junior? Samsam Junior is een cross-mediale methode over mondiaal burgerschap, kinder rechten en duurzaamheid.

Nadere informatie

Lesbrief over Leerplicht

Lesbrief over Leerplicht Lesbrief over Leerplicht Donderdag 19 maart 2015: Dag van de Leerplicht! Leerplicht? Hoezo? Ik ga toch gewoon naar school!? Ja, voor de meeste kinderen in Nederland is het de gewoonste zaak van de wereld

Nadere informatie

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Als je ouders uit elkaar gaan is dat heel ingrijpend. Vaak verandert er nogal wat in je leven. Een rechter wil hierover met je praten tijdens een kinderverhoor.

Nadere informatie

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor (1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor Beschrijving (ter info voor gastdocent) Deze gastles gaat over inzicht krijgen in je inkomen en uitgaven. Jongeren moeten zorgen dat ze inkomen

Nadere informatie

C Relaties. C1 Bij wie hoor ik? 3 C2 Vriendschap 7 C3 Verliefd 12 C4 Verkering 16 C5 Trouwen 22

C Relaties. C1 Bij wie hoor ik? 3 C2 Vriendschap 7 C3 Verliefd 12 C4 Verkering 16 C5 Trouwen 22 C Relaties C1 Bij wie hoor ik? 3 C2 Vriendschap 7 C3 Verliefd 12 C4 Verkering 16 C5 Trouwen 22 C1 Bij wie hoor ik Geeft door middel van ja of nee aan of hij iemand aardig/lief vindt (leerlijn vso 4.1)

Nadere informatie

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen. Bidden Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.nl en kinderactiviteiten www.lambertuskerk-rotterdam.nl

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Demet TV. Lesbrief 9. De kinderopvang

Thema Kinderen en school. Demet TV. Lesbrief 9. De kinderopvang Thema Kinderen en school. Demet TV Lesbrief 9. De kinderopvang zoekt opvang voor haar kind. belt naar een kinderdagverblijf. Is er plaats? Is de peuterspeelzaal misschien een oplossing? Gaat inschrijven

Nadere informatie

Hoe kwam Colombia aan zijn naam? Wat is de officiële taal in Colombia?

Hoe kwam Colombia aan zijn naam? Wat is de officiële taal in Colombia? Hoe kwam Colombia aan zijn naam? a. er zijn veel kolommen (rotszuilen) in het land. b. het is de naam die de oorspronkelijke inwoners gaven. c. de naam verwijst naar ontdekkingsreiziger Christoffel Columbus

Nadere informatie

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Als je ouders uit elkaar gaan is dat heel ingrijpend. Vaak verandert er nogal wat in je leven. Een rechter wil hierover met je praten tijdens een kinderverhoor.

Nadere informatie

lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs

lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs Wordle van respect Duur Materialen een computer met internetverbinding Introductie Op 8 november is het de Dag van Respect. Deze

Nadere informatie

Mediawijsheid. Werkblad Introductie Auteursrecht. Auteursrecht

Mediawijsheid. Werkblad Introductie Auteursrecht. Auteursrecht Werkblad Introductie Auteursrecht Auteursrecht Wanneer jij een verhaal, foto, filmpje of muziek maakt, heb je daar automatisch auteursrecht op. Je hoeft daar helemaal niets voor te doen. Wat je gemaakt

Nadere informatie

Preek over Psalm 1,1 a.2 (jeugddienst): Hoe kan ik tijd met God doorbrengen?

Preek over Psalm 1,1 a.2 (jeugddienst): Hoe kan ik tijd met God doorbrengen? Preek over Psalm 1,1 a.2 (jeugddienst): Hoe kan ik tijd met God doorbrengen? Gemeente van onze Heer Jezus Christus! Ze zitten met z'n tweeën op haar kamer: Reinier en Marloes. Ze kennen elkaar al een poosje.

Nadere informatie

LESPAKKET KINDErrEchTEN 1

LESPAKKET KINDErrEchTEN 1 LESPAKKET KINDerrechten 1 Met dit lespakket maken kinderen in Nederland kennis met de Rechten van het Kind. Zij leren welke rechten kinderen hebben en waarom deze zo belangrijk zijn. Ook krijgen zij inzicht

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection 1 Beste docent, Binnenkort gaat u samen met uw klas naar de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection. Deze lesbrief

Nadere informatie

Groningen Matthias Sulin K3a

Groningen Matthias Sulin K3a Groningen Matthias Sulin K3a Van onze school (Cs Vincent Van Gogh Salland) Zijn er ongeveer 60 leerlingen en docenten mee geweest naar een activiteit in Groningen genaamd De Rode Loper. Er waren Nederlandse

Nadere informatie

taal portfolio Taalportfolio 9+

taal portfolio Taalportfolio 9+ taal portfolio Taalportfolio 9+ Inhoud bladzijde 3 bladzijde 4 bladzijde 5 bladzijde 8 bladzijde 11 bladzijde 12 bladzijde 13 Jouw naam en school Welke taal of dialect spreek je met wie Wat kun je in de

Nadere informatie

Bloos je van bloot? Benodigheden. Lesdoelen. Begrippen. Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens

Bloos je van bloot? Benodigheden. Lesdoelen. Begrippen. Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens Kriebels in je buik Bloos je van bloot? 1 Bloos je van bloot? Groep 6 120 min Begrippen Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens Benodigheden Knutselmateriaal

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam:

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam: Wereldgodsdiensten Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum Naam: Inhoudsopgave Inleiding Schema Beoordeling Deel 1 Test jezelf! Deel 2 Kies je onderwerp en aan de slag! Deel 3 Het ervaren

Nadere informatie

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014 Onderzoek: Armoede Publicatiedatum: 6-3- 2014 Over dit onderzoek Het onderzoek is een driehoeksmeting bestaande uit een online enquête met zowel open als gesloten vragen, en een asynchrone online focusgroep

Nadere informatie

Romp. Lesbrief Identiteit, Imago en Profiel. Kop

Romp. Lesbrief Identiteit, Imago en Profiel. Kop Lesbrief Identiteit, Imago en Profiel Tijd: 55 60 minuten Leerjaar 1-Profiel1,2,3 Kop Introductie Wie ben jij online? Introduceer het onderwerp kort: Wie ben jij online? Bijna iedereen heeft een of meerdere

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Suriname Voorwoord Ik houd mijn werkstuk over het land Suriname. Ik heb het onderwerp gekozen omdat mijn oom uit Suriname komt en ik het daarom ook een heel interessant land vind waar ik graag meer over

Nadere informatie

Lesbrief 35. AOW aanvragen.

Lesbrief 35. AOW aanvragen. http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Lesbrief 35. AOW aanvragen. Wat leert u in deze les? Informatie over AOW begrijpen. Uitleg vragen. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Gevoelens... 4 Hoofdstuk 2 Ontmoeten... 6 Hoofdstuk 3 Verliefd... 8 Hoofdstuk 4 Date... 10 Hoofdstuk 5 Verkering... 12 Hoofdstuk 6 Intimiteit... 14 Hoofdstuk 7 Seks...

Nadere informatie

Barack? Het is voor jou. In 1982 studeert Barack Obama in New York. Hij is net 21 jaar geworden. Hij krijgt een telefoontje.

Barack? Het is voor jou. In 1982 studeert Barack Obama in New York. Hij is net 21 jaar geworden. Hij krijgt een telefoontje. BARACK OBAMA 3 Barack Obama is de president van Amerika. Hij heeft op veel plekken in de wereld gewoond. Hij heeft ook veel mensen ontmoet. Toch is zijn leven niet gemakkelijk geweest. Barack? Het is voor

Nadere informatie

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Hasmik Matevosyan, mode-onderzoekster Mode-industrie zonder verspilling Hasmik Matevosyan (1987) studeerde

Nadere informatie

A. Jouw rechten! Kinderrechten

A. Jouw rechten! Kinderrechten Dit werkblaadje is van... A. Jouw rechten! Kinderrechten Je hebt ongetwijfeld al gehoord van de Rechten van het Kind. De koningen, presidenten en andere leiders van over de hele wereld hebben gezegd dat

Nadere informatie

Verbinding voelen met je omgeving

Verbinding voelen met je omgeving 2 Verbinding voelen met je omgeving Doel: We horen allemaal bij elkaar We zijn met heel veel mensen op deze wereld. Daar ben je jezelf niet van bewust. Meestal zie je alleen de mensen waarbij je woont

Nadere informatie

Om mee te beginnen: boekfragment en opdrachten

Om mee te beginnen: boekfragment en opdrachten Om mee te beginnen: boekfragment en opdrachten Bron: http://ninabrackman.blogspot.nl/p/de-alchemist-paulo-coelho.html Dit is een deel van een blog over De Alchemist van Paulo Coelho door Nina Brackman.

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1

Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1 Hoe gelukkig ben je? Geluk is een veranderlijk iets. Het ene moment kun je jezelf diep gelukkig voelen, maar het andere moment lijkt het leven soms maar een zware last. Toch is voor geluk ook een soort

Nadere informatie

Waarom zijn er ongelukkige mensen?

Waarom zijn er ongelukkige mensen? Eerste Communieproject 8 Waarom zijn er ongelukkige mensen? De mensen doen niet wat God wil Je hebt gezien wat geluk is. Als mensen van jou houden, word je gelukkig. Niet iedereen is gelukkig. Als andere

Nadere informatie

Week van de Lentekriebels

Week van de Lentekriebels Week van de Lentekriebels De projectweek Week van de Lentekriebels, georganiseerd door Rutgers WPF samen met alle GGD-en in Nederland, bestaat dit jaar 10 jaar. Tijdens het project geven basisscholen in

Nadere informatie

Dilemmatest vroeger en nu

Dilemmatest vroeger en nu Dilemmatest vroeger en nu 2015 Lieneke Westerink ONCE Erfgoededucatie Dilemma 1 Je hebt morgen een topotoets en je moet leren. Je hebt je ouders beloofd dat je gaat leren, maar dan komt er een vriend online:

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Argentinië. Inleiding. Geografie

Argentinië. Inleiding. Geografie Argentinië Inleiding Argentinië is vooral bekend om de Tango, dat is een wereldberoemde dans, op speciale muziek. En natuurlijk is Argentinië óók bekend om Máxima. De tango is in de 19e eeuw ontstaan in

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Lucy heeft een ballon

Lucy heeft een ballon Caro Kindercoach & begeleiding Maasdijk 16 4283 GA Giessen 0620380336 info@carokindercoach.nl www.carokindercoach.nl heeft een ballon Handleiding Doelgroep: Kinderen van 3 tot 6 jaar. Doel van het lezen

Nadere informatie

LESBRIEF NR 2 OPDRACHT 1 ANDERS? VOOR GROEP 7 + 8 +

LESBRIEF NR 2 OPDRACHT 1 ANDERS? VOOR GROEP 7 + 8 + LESBRIEF NR 2 VOOR GROEP 7 + 8 + GROEP 7 + 8 DOWNLOAD DEZE LESBRIEF OOK OP SAMSAM.NET SAMSAM MIDDEN IN DE WERELD De wheelie van Robert uit Zambia ANDERS? NOU EN! Een slangenbeet veranderde Christabels

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

SAMEN DELEN. een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie

SAMEN DELEN. een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie SAMEN DELEN een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie INHOUD LESBRIEF 1. Introductie 2. De SAMEN DELEN Lesinhoud 3. De SAMEN DELEN Quizzz 4. Het SAMEN DELEN Diploma 5. De SAMEN DELEN Activiteiten

Nadere informatie

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren'

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren' De tovenaar tovert De verhalenvertelster vertelt Wat zou een tovenaar allemaal kunnen toveren? Hoe zouden de kinderen zich voelen? Waar zie je dat aan? Is de tovenaar blij/ boos/ verdrietig of bang? Hoe

Nadere informatie

Stichting Kinderpostzegels

Stichting Kinderpostzegels Stichting Kinderpostzegels gemaakt door Eva Prince 10/10/15 voorwoord Ik doe mijn werkstuk over Kinderpostzegels. Want ik vind dat kinderpostzegels verkopen leuk is. Ik vind dat Stichting Kinderpostzegels

Nadere informatie

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN?

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt met het spelen van games. Je beseft dat je hierdoor in de problemen kunt raken: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Gezondheid

Spreekopdrachten thema 4 Gezondheid Spreekopdrachten thema 4 Gezondheid Opdracht 1 bij 4.1 * Doe de opdracht in groepjes. Uitleg voor de docent: Verdeel de klas in groepjes van vier à vijf cursisten. Op deze pagina staan kaartjes met lichaamsdelen

Nadere informatie

Opstartlessen. Les 1. Kennismaken

Opstartlessen. Les 1. Kennismaken www.edusom.nl Opstartlessen Les 1. Kennismaken Wat leert u in deze les? Uzelf voorstellen Kennismaken Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den Haag en DWI Amsterdam HET GESPREK

Nadere informatie

werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd

werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd 6.0 vragen bij de film alleen Kijk naar de film. Geef antwoord op de vragen. eerste ronde filmkijken Badria wordt vandaag 5 jaar. Jan koopt een boek voor Badria.

Nadere informatie

Thuis films kijken. Acteurs spelen het verhaal na. de acteur = iemand die voor zijn beroep toneelspeelt of in een film speelt

Thuis films kijken. Acteurs spelen het verhaal na. de acteur = iemand die voor zijn beroep toneelspeelt of in een film speelt Speciale les over auteursrecht tekst niveau AA Thuis films kijken 1 Jij kijkt vast wel eens naar een film. 2 Dat kan in de bioscoop. 3 Maar je kunt films ook thuis bekijken. Op internet. 4 Dat is lekker

Nadere informatie

Het verhaal op reis. groep 1-2. melle de muis. Bijlagen Les 1. media. spoor

Het verhaal op reis. groep 1-2. melle de muis. Bijlagen Les 1. media. spoor Het verhaal op reis groep 1-2 melle de muis Bijlagen Les 1 Les 1 - Bijlage 1 - brief kunstenaar 1 Lieve kinderen, Vandaag begint er een bijzonder project: HET VERHAAL OP REIS. Jullie gaan vandaag met elkaar

Nadere informatie

*************************************************************************************************

************************************************************************************************* DEEL 1: Hoe kies je je vrienden WERKBLAD 1 In deze film zien we een aantal mensen dat voor ons belangrijk is: Daniël zijn moeder Ali Johnny de klusjesman Miyagi de leraar van Johnny Let goed op de uitspraken

Nadere informatie

Lesbrief Leeslicht Het gouden uur Karin Giphart

Lesbrief Leeslicht Het gouden uur Karin Giphart Lesbrief Leeslicht Het gouden uur Karin Giphart Over het boek Bekijk en lees de voorkant, de achterkant en de inhoud.. Hoe heet het boek?.2 Hoe heet de schrijver van het boek?. Hoeveel verhalen staan er

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een warm en nat Iquitos... de eerste tamtam van 2013. Wij zijn dit jaar met veel energie en positiviteit gestart. Ons kleine, maar zeer enthousiaste, team en een

Nadere informatie

Jezus maakt mensen gelukkig

Jezus maakt mensen gelukkig Eerste Communieproject 33 Jezus maakt mensen gelukkig Jezus doet wonderen In les 5 hebben we geleerd dat God onze Vader is. Wij zijn allemaal zijn kinderen. Alle mensen zijn broertjes en zusjes van elkaar!

Nadere informatie

De WC s op De Geldershof.

De WC s op De Geldershof. 1. Klaas en Lieke wonen in één huis. Klaas gaat boodschappen halen en als hij terug komt liggen er glas scherven op de grond, het raam is open, en Lieke is dood. Wat is er gebeurd toen Klaas weg was? 2.

Nadere informatie

Eerwraak. Naam: Paul Rustenhoven Klas: 4GTL1 Inlever datum : Titel: Eerwraak Schrijver: Karin Hitlerman. Blz 1.

Eerwraak. Naam: Paul Rustenhoven Klas: 4GTL1 Inlever datum : Titel: Eerwraak Schrijver: Karin Hitlerman. Blz 1. Eerwraak Naam: Paul Rustenhoven Klas: 4GTL1 Inlever datum : Titel: Eerwraak Schrijver: Karin Hitlerman Blz 1. Vra!n. 1) Wat voor soort verhaal is je boek? Mijn boek is een eigentijdsverhaal/roman 2) Waar

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 3 Kinderen

Spreekopdrachten thema 3 Kinderen Spreekopdrachten thema 3 Kinderen Opdracht 1 bij 3.2 Jullie zijn bij het consultatiebureau. Cursist A: je bent arts bij het consultatiebureau. Cursist B: je bent met je baby van twee maanden bij het consultatiebureau.

Nadere informatie