Maak kennis met Lekker Fit!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Maak kennis met Lekker Fit!"

Transcriptie

1 Maak kennis met Lekker Fit!

2 2 Lekker Fit! Lekker Fit! en de Hartstichting De Hartstichting zet zich in voor een hartgezonde toekomst van alle kinderen, dus ook van uw leerlingen. Jong geleerd is oud gedaan. Dat geldt ook voor een gezonde leefstijl. Te veel of ongezond eten én te weinig bewegen, spelen een belangrijke rol bij het krijgen van hart- en vaatziekten op latere leeftijd. Daarom is het belangrijk dat kinderen al vroeg kennismaken met gezonde gewoontes. Met het Lekker Fit!-lespakket leren uw leerlingen spelenderwijs een gezonde leefstijl aan. Want, bewegen is leuk. En fit zijn is fijn! Niet alleen nu, maar ook later als je groot bent

3 Maak kennis met Lekker Fit! Gezond eten en genoeg bewegen is belangrijk voor iedereen. Daar kun je dus niet vroeg genoeg mee beginnen. Vooraf Voor u ligt het kennismakingsboekje van Lekker Fit!, samengesteld uit de werkboekjes uit de eerste ronde van het schooljaar Met Lekker Fit! leren leerlingen over gezond eten en bewegen en worden ze zich op speelse wijze bewust van de keuzes die je hierbij maakt. Werkwijze Elke uitgave van Lekker Fit! bestaat uit drie delen: voeding, bewegen en keuzes maken. Telkens staat één gedragsverandering centraal. De gedragsverandering verloopt volgens de lijn: uu uu uu uu IK DOE: de leerling geeft aan wat zijn gedrag nu is; IK WEET: de leerling krijgt informatie over het meest gezonde gedrag; IK GA DOEN: de leerling vergelijkt zijn gedrag met het meest gezonde gedrag en bepaalt wat hij gaat veranderen; IK BLIJF DOEN: de leerling maakt een afspraak met zichzelf en de groep om dit nieuwe gedrag vol te houden. In de werkboekjes zijn verschillende (doe-)opdrachten opgenomen. In de bijbehorende minihandleidingen wordt uitgelegd wat de lesdoelen zijn en worden tips gegeven voor het bij de les betrekken van de ouders. Voor de (vak)leerkracht zijn er beweegkaarten ontwikkeld waarmee per groep een aantal beweegactiviteiten kan worden verzorgd. Ook zijn er sportkaarten voor groep 3/4, 5/6 en 7/8. Deze sportkaarten zijn ontwikkeld door NOC*NSF in samenwerking met diverse sportbonden. Meer informatie over Lekker Fit!, de lessen en de materialen kunt u vinden op Leerdoelen Met de proeflessen uit dit boekje kunnen leerlingen: uu uu uu uu uit groep 1/2 aangeven dat bewegen leuk en gezond is; uit groep 3/4 leren dat je met de botten en spieren in je lijf kunt bewegen; uit groep 5/6 benoemen welke drankjes gezond zijn en hun eigen gedrag vergelijken met de norm voor gezond gedrag; uit groep 7/8 de Schijf van Vijf gebruiken om een gezonde eetafspraak te maken. De toelichting van de verschillende opdrachten vindt u vanaf bladzijde 12. Als u deze lesvoorbeelden wilt gebruiken, kunt u de opdrachten voor iedere leerling kopiëren. Lekker Fit! 3

4 fijn naar buiten Proefles groep 1/2 Opdracht 1 speel je vaak buiten? wat speel je daar? met wie speel je? dit ben ik buiten 4 Lekker Fit!

5 beweegversje wie, wah, wap. zet een stap. wie, wah, waai. maak een draai. maak je lang. buig je rug. kom dan l a n g - z a a m t e - r u g. ga vooruit als een trein. wat bewegen wij fijn!! Lekker Fit! 5

6 Opdracht 1 Je lijf van binnen Proefles groep 3/4 In je lijf zitten botten. Alle botten samen noem je het skelet. Botten maken je sterk. Op sommige plekken kun je bewegen. Probeer maar. Trek een lijn Maak zelf ook een skelet. Kijk op blad 7. enkel pols elleboog knie heup schouder nek 6 Lekker Fit!

7 Opdracht 2 Het skelet Knip uit. Prik de gaatjes open. Zet de botten aan elkaar. Doe dat met een splitpen. Bewegen maar! Lekker Fit! 7

8 Opdracht 1 Drinken Proefles groep 5/6 Cola Chocolademelk Wat heb je gisteren gedronken? Weet je het nog? Kleur voor ieder glas drinken één deel van de fles. Schrijf er naast wat je Yoghurtdrink Lekker drinken! Weetje Je lijf bestaat voor een groot deel uit water. Soms kun je dat merken. Bijvoorbeeld als je zweet of als je moet plassen. Het water in je lijf moet je iedere dag aanvullen door 6 of 7 glazen water of andere dranken te drinken. hebt gedronken. Begin onderaan de fles te schrijven en te kleuren. Dranken met veel suiker zijn niet goed voor je tanden, je q kan er gaatjes van krijgen. Je lijf gebruikt de suiker als brandstof om te bewegen. Om de suiker te verbranden heeft je lijf veel beweging nodig. Beweeg je te weinig, dan bewaart je lijf de suiker en word je zwaarder. 8 Lekker Fit!

9 Opdracht 2 Wat heb jij gedronken? water frisdranken (met prik) light vruchtensap thee zonder suiker sinaasappelsap met (hier zit veel suiker in) karnemelk vruchtvlees gewone frisdrank magere melk halfvolle melk sportdranken yoghurtdrank light chocolademelk light yoghurtdranken met suiker chocolademelk volle melk bij het drinken heb je drie keuzes. Van de dranken uit aanmaaklimonade de eerste rij kun je zoveel drinken als je wilt; de dranken uit de tweede rij zijn gezond, maar het koolzuur (de prik) is niet zo goed voor je tanden; de dranken uit de derde rij kun je beter zo weinig mogelijk drinken. Er zit veel suiker in en in volle melk zit veel vet. Kijk naar de fles en vul in Hoeveel glazen heb je gedronken? Hoeveel glazen uit het 1e rijtje heb je gedronken? Hoeveel uit het 2e rijtje? En hoeveel uit het 3e rijtje? Kan je iets verbeteren? Wat? Lekker Fit! 9

10 Opdracht 1 De Schijf van Vijf Proefles groep 7/8 De Schijf van Vijf helpt je om te weten of je gezond eet. Eet elke dag iets uit elk vak van de Schijf van Vijf, dan eet je gezond. Je krijgt alle verschillende voedingsstoffen binnen die je nodig hebt om te kunnen groeien, bewegen, leren en gezond te blijven. Welke heb je eigenlijk nodig? Wat zit erin? Wat doen ze voor je? GROENTE EN FRUIT Wat zit erin? Vezels, net als in volkoren brood en zilvervliesrijst. Vitamine C en caroteen (oranjerode kleur in wortels en tomaten). Mineralen zoals kalk en ijzer. Wat zijn het? Vezels zijn hulpstoffen. Vitamines zijn beschermstoffen. Mineralen zijn bescherm- en bouwstoffen. Waar zorgen ze voor? Vezels helpen om je eten goed te verteren, zodat je makkelijk kunt poepen. Vitamines beschermen je tegen ziektes. Kalk zorgt ervoor dat je botten groeien en ijzer is goed voor de opbouw van het bloed. 10 Lekker Fit! VLEES, VIS, KAAS EN MELK Wat zit erin? Eiwitten. Mineralen zoals kalk in kaas of melk en ijzer in vlees. Wat zijn het? Eiwitten zijn bouwstoffen, maar worden ook gebruikt als brandstof. Mineralen zijn bescherm- en bouwstoffen. Waar zorgen ze voor? Eiwitten zorgen voor de groei en opbouw van je lichaam. Nieuwe en mooie huid, glanzend haar en sterke nagels. Ze leveren ook energie. Kalk zorgt ervoor dat je botten groeien. IJzer is goed voor de opbouw van het bloed. In het midden van de schijf staan vijf belangrijke regels

11 Vezels, vitaminen en mineralen vind je in ieder vak BROOD, RIJST, AARDAPPELEN EN PASTA Wat zit erin? Zetmeel zit onder andere in (volkoren)brood/-macaroni en zilvervliesrijst Vezels, vitaminen en mineralen Wat zijn het? Zetmeel en ook suiker zijn koolhydraten. Deze noem je brandstoffen: ze leveren energie. Zetmeel is de voorraad brandstoffen die de plant (aardappelplant/ graanplant) maakt. Waar zorgen ze voor? Goede koolhydraten (zoals zetmeel) geven lang energie om te bewegen of te sporten. Je krijgt niet zo snel weer honger. Minder goede koolhydraten (zoals suiker) geven snel energie die ook snel verbrandt, zodat je gauw weer een knorrende maag hebt. DRINKEN Waar zit vocht in? Water zit in alle dranken, zoals thee, melk, yoghurt, vruchtensap en frisdrank. Wat is het? Water is geen echte voedingsstof, maar een heel belangrijke transportstof. Waar zorgt het voor? Water vervoert alles in je lijf en laat het goed werken. VETTEN, OLIËN EN MARGARINES Wat zit erin? Vitamines A en D. Goede vetten zitten in halvarine/ margarine uit een kuipje, plantaardige oliën, vis en noten. Verkeerde vetten vind je in vlees, volle melk, kaas, roomboter, harde margarines uit een pakje, chocolade, koek en gebak. Wat zijn het? Brandstoffen. Ze leveren veel energie (ruim 2x zoveel als eiwit), maar worden langzamer verteerd dan koolhydraten. Waar zorgen ze voor? Goede ( onverzadigde ) vetten houden je hart gezond. Verkeerde ( verzadigde ) vetten zijn slecht voor je hart. Lekker Fit! 11

12 Instructie proefles groep 1/2 Pagina 4 Opdracht 1 - Kijk en praat Vraag wat de kinderen op de foto s doen. Doen de leerlingen dat wel eens? Waar en wanneer? Met wie? Kan het in de eigen buurt? Praat met de klas over buitenspelen. Doen ze dat vaak? Wat is het grootste verschil tussen buitenspelletjes en binnenspelletjes? (Je beweegt buiten meer). Hoe komt dat? (Buiten is meer ruimte). willen pakken en wat beweegt als ze lopen, huppelen of kruipen. Herhaal het versje vaker deze week en doe ook andere beweegspelletjes. Spreek met de leerlingen af om wat vaker te bewegen. Wissel het werken in de komende periode af en toe af met een kort beweegspel. Instructie proefles groep 3/4 Pagina 6 Begrippen: botten, skelet, gewrichten, draaien, op-en-neer bewegen 12 Lekker Fit! De leerlingen kruisen aan wat zij zelf wel eens doen. Misschien doen zij ook wel iets heel anders. Daarvoor is het lege kader bedoeld. Vraag of ieder kind van huis een foto meebrengt van zichzelf tijdens een buitenspel of -sport. Of vraag ouders om een foto te mailen en print die uit. De leerlingen plakken de foto in het lege kader. U kunt ook een (groeps)foto van de leerlingen maken tijdens het buitenspelen op school en die laten inplakken. Of laat ieder kind zichzelf tekenen tijdens zijn favoriete buitenspel. Pagina 5 Doe-opdracht - Zingen en bewegen Zing met de leerlingen in een kring het liedje Hoofd, schouders, knie en teen. Vraag na afloop welke delen van hun lichaam de leerlingen nog meer kennen. Wijs aan: hoofd, buik, rug. Doe samen het beweegversje van bladzijde 5. Laat de leerlingen zelf ervaren wat ze bewegen als ze iets Opdracht 1 - Je lijf van binnen Lees de opdracht met de leerlingen. Het gaat hier om de gewrichten. Weten ze waar alle gewrichten zitten? Laat het ze aanwijzen bij henzelf en laat hen de gewrichten bewegen. Welke gewrichten kun je alleen op-en-neer bewegen? (elleboog en knie). Welke kun je ook draaien? (enkel, pols, heup, schouder, nek). Laat de opdracht maken en kijk deze na met de leerlingen. Pagina 7 Begrippen: splitpen, skelet Opdracht 2 - Het skelet Deze opdracht kunt u eventueel onder begeleiding van ouders laten maken. U kunt pagina 7 gebruiken om uit te laten knippen of u kopieert het skeletje op dikker papier. Laat de leerlingen de verschillende botten uitknippen. Laat ze gaatjes

13 prikken waar de splitpennen moeten komen. Geef de leerlingen eventueel een envelopje om de verschillende botten in te bewaren tijdens het werken aan de opdracht. Laat ze voorzichtig de splitpennen door het papier schuiven en omvouwen. Scheurt het papier bij de splitpen? Verstevig het dan met plakband, of neem dikker papier. Instructie proefles groep 5/6 Pagina 8 Begrippen: drinken, suiker, brandstof Opdracht 1 - Drinken Lees de opdracht en laat de leerlingen naast de waterfles opschrijven wat ze gedronken hebben. Laat ze onderaan beginnen. Weten ze niet meer wat ze gisteren hebben gedronken, laat ze het dan van vandaag invullen. Wat zijn de favoriete dranken van de leerlingen? Lekker Fit!-weetje Lees met de leerlingen de tekst. Suiker wordt toegevoegd aan dranken en eten om ze zoeter te laten smaken. De meeste mensen vinden dat lekker. Suiker levert echter veel calorieën en bevat geen voedingsstoffen, zoals vitamines. Pagina 9 Begrippen: dranken, keuzes Opdracht 2 - Wat heb jij gedronken? Lees met de leerlingen de tekst bij opdracht 2. Laat de leerlingen met behulp van opdracht 1 opdracht 2 invullen. Wie heeft er veel drankjes uit het eerste rijtje gedronken, wie uit het tweede en wie uit het derde rijtje? Instructie proefles groep 7/8 Pagina Begrippen: eetdagboek, gezond, ongezond Opdracht 1 - De Schijf van Vijf Deze opdracht hoort bij de IK WEET-stap in de gedragsveranderingslijn. Lees met de leerlingen over de Schijf van Vijf. Voedingsstoffen zijn in te delen in brandstoffen, beschermstoffen en bouwstoffen. Brandstoffen zorgen voor energie, beschermstoffen beschermen tegen ziektes en bouwstoffen zorgen voor de groei. Door elke dag uit elk vak van de Schijf van Vijf iets te eten, krijg je alle voedingsstoffen binnen op een dag. Snoepgoed valt buiten de Schijf van Vijf; er zitten geen voedingsstoffen in die we nodig hebben. Bespreek met de leerlingen dat vetten onder te verdelen zijn in zichtbare en onzichtbare vetten. De zichtbare smeer je op brood of doe je in de pan om mee te bakken. De onzichtbare vetten zitten in melk, kaas, vlees en vis. Het is goed om daar de magere of halfvette soorten van te kiezen, zoals halfvolle melk of mager vlees. In vis zitten goede vetten, vis is gezond. Lekker Fit! 13

14 Beweegkaart2-BoompjeWisselen groep1-2_def.indd :09 Beweegkaart2-BewegenMeten groep7-8_def.indd :57 Beweegkaart2-BoompjeWisselen groep1-2_def.indd :09 Beweegkaart2-BewegenMeten groep7-8_def.indd :58 Voorbeeld beweegkaarten Boompje wisselen Beweegkaart 2 Nummer 1 Groep 1/ Spel 1 Spel 2 Alle leerlingen hebben een boom en wisselen vaak Alle leerlingen moeten bij een boom staan, maar er van boom. Als dit goed gaat, haal dan één boom weg. zijn helaas niet genoeg bomen. Eén leerling (kabouter) heeft geen boom en probeert een boom te ver- Er is nu één kabouter zonder boom. Het is handig en zinvol als u zelf de eerste kabouter zonder boom bent. overen als de andere kabouters van boom wisselen. Als het spel nieuw is, begin dan met spel 1. Wie het eerst bij de boom staat, heeft de boom. Er mag niet meer dan één kabouter bij een boom staan; de boom is van de kabouter die er het eerst staat. Benodigdheden Bomen kunnen gemaakt worden van: u tapijttegels, deurmatjes of matten (in de zaal); u verf, krijt of echte bomen (buiten). Makkelijk moeilijk u maak het spel makkelijker voor de overlopers: verklein de afstand tussen de bomen; u maak het spel moeilijker voor de overlopers: vergroot de afstand tussen de bomen of haal één boom weg, zodat er meer leerlingen zonder boom zijn. Let op: geef eventueel een startsignaal om te wisselen. Bedenk wel dat dit helpt om het spel even op gang te krijgen, maar er ook voor zorgt dat leerlingen niet zelf het juiste moment bepalen! Differentiatie Dappere (snelle) kabouters slaan bij het ruilen een Als de kabouter zonder boom wegloopt, wisselen twee andere kabouters van boom. De kabouter zonder boom heeft het door en komt aangerend. Helaas te laat! Lekker Fit! is een uitgave van Arko Sports Media Samenstelling Wim van Gelder, Hans Stroes Ontwerp Piraña grafisch ontwerp Drukwerk PreVision Organisatie u minimaal een vijftal met vier bomen; u bij acht of negen leerlingen: twee kabouters zonder boom; u bij tien of meer leerlingen splitst u de groep op en zet het spel twee keer uit; u leg bomen op ongeveer dezelfde afstand van elkaar neer. Variaties Op het schoolplein Met geverfde tegels of tapijttegels. boom over. De loopafstand wordt groter. Bewegen en meten Beweegkaart 2 Nummer 1 Groep 7/ Meten is weten! Zet een circuit uit met vier meetstations. Toelichting en regels voelen, laat ze dan gedurende twintig seconden hun In deze les leren de leerlingen hun hartslag hartslag meten. Vermenigvuldigen met drie geeft het te meten bij verschillende inspanningen. aantal hartslagen per minuut. Download de bijbehorende scoreformulieren van NB: de hartslag is goed te voelen op het hart, in de Laat de leerlingen hun hals, onder de oksel en bij de pols. gemeten hartslagen per minuut op deze formulieren invullen. Opdracht 2 Maak tweetallen en laat de leerlingen tellen hoeveel Benodigdheden slagen per minuut hun maatje heeft. Wederom twintig seconden tellen en vermenigvuldigen met drie. u gymzaal of schoolplein; u 2 of 3 banken; Vertel vervolgens wat de hartslag zegt (zie uitleg u 8 pylonen; minihandleiding bij deze beweegkaart). u stopwatch; u scoreformulieren; Hardlopen hartslagmeting na hardlopen u pennen; u 4 houten blokken; Opdracht 3 u 4 goed stuiterende ballen; Laat bij voldoende ruimte de hele groep tegelijk u 2 lijnen op negen meter afstand lopen. Werk bij kleinere ruimtes in twee groepen. (volleybalzijlijnen). De leerlingen lopen één minuut rondjes in een tempo dat ze vol kunnen houden zonder te wandelen. Laat Organisatie direct na het lopen de hartslag meten gedurende De verschillende aandachtspunten staan bij de twintig seconden. Eventueel kunnen de leerlingen betreffende opdracht. elkaar helpen. Opdracht 4 De leerlingen lopen nu drie minuten rondjes in een tempo dat ze vol kunnen houden zonder te wandelen. Vertel dat inhalen mag. Direct na de drie minuten lopen meten de leerlingen wederom twintig seconden hun hartslag. Na één minuut rust doen ze dat opnieuw. Hoe snel herstellen de leerlingen? Maak bij de één- en drieminutenloop een binnenbaan en een buitenbaan met pylonen; laat de snelle lopers in de binnenbaan lopen (ijsbaanprincipe). Opdracht 3 en 4 joggen. Opdracht 5 sprinten. Opdracht 5 Variaties Maak twee groepen. Laat de eerste groep twintig seconden sprinten van lijn naar lijn, waarbij de Introductie hartslagmeting in rust leerlingen zo vaak mogelijk de lijnen aanraken met Opdracht 1 hun voeten. Direct na de sprint meten de leerlingen De leerlingen zitten of staan aan de kant. Leg de leerlingen uit hoe ze hun hartslag kunnen meten en laat minuut rust doen ze dat opnieuw. Hoe snel herstellen wederom twintig seconden hun hartslag. Na één ze tellen hoeveel slagen per minuut hun hart slaat in de leerlingen? rust. Als de meeste (liefst alle) leerlingen hun hartslag Lekker Fit! is een uitgave van Arko Sports Media Samenstelling Wim van Gelder, Hans Stroes Ontwerp Piraña grafisch ontwerp Drukwerk PreVision Organisatie 1. Op 1 been staan u zet de vier meetstations meerdere keren uit; op een blok u leg de vier onderdelen van het meetcircuit uit; u maak vier groepen en verdeel deze over de vier stations; 4. Hinkelen 3. Stuiteren in 8-baan over 9 meter u laat de leerlingen tweetallen maken, die om de beurt de opdracht uitvoeren en bij elkaar tellen; u de werktijd is dertig seconden. 2. Skisprong over een lijn Meten is weten-circuit. De vier onderdelen 1. Evenwichtstest 2. Sprongcoördinatietest 3. Balvaardigheids-/ 4. Sprongkrachttest Oog-handcoördinatietest 3m Op één been staan. Skisprong. Stuiteren om twee pylonen. Negen meter hinkelen. u op een blok van u aaneengesloten en u je mag beide handen u op links en rechts; 20x10 centimeter; tweebenig heen-enweerspringen over u pylonen op drie op één been met de gebruiken; u start vanuit stilstand u op links en rechts; u laat de leerlingen een lijn; meter; voet tegen de lijn; tellen hoe vaak ze u heen-en-weer = u om elke pylon = u het aantal hinkels eraf vallen. één punt. één punt. tussen de lijnen telt. 14 Lekker Fit!

15 Beweegkaart1-handbal groep 3-4_def.indd :23 Beweegkaart1-judo groep 7-8_def.indd :19 Beweegkaart1-handbal groep 3-4_def.indd :23 Beweegkaart1-judo groep 7-8_def.indd :19 Voorbeeld sportkaarten Handbal - mikken Sportkaart groep 3/4 2012/2013 Loopt het? Tips Is er een oneven aantal leerlingen? Eén scheidsrechter, rest spelers. Is de groep groter dan 12 leerlingen? Speel op twee veldjes, drie tegen drie. Is er ruzie of tijdverlies bij partij-indeling? De leerkracht maakt de partijen. Gaan de leerlingen regelmatig over de lijn? Laat de leerlingen van achter een bank gooien. Lukt het? Tips Scoort een leerling bijna nooit? u de leerling mag op of voor de lijn staan; u maak een groter mikdoel voor deze leerling; u geef een aanwijzing over de wijze van gooien. Mikt een leerling te wild? Geef een voorbeeld en laat zien dat rustig mikken meer kans op succes geeft. Organisatie Station met tien leerlingen: u 2 partijen van vier leerlingen; u 2 scheidsrechters. Arrangement u een bank waar de mikdoelen op staan; u 8 pylonen op de bank als mikdoelen; u 6 ballen (kleine foamballen, handbalformaat); u verzamelbak voor de ballen (bijv. kastdeel); u 2 achterlijnen op vier meter van de mikdoelen; u afbakening aan de zijkanten, zodat de ballen niet ver weg rollen. Opdracht Probeer de pylonen zo hard mogelijk van de bank af te gooien. Regels u beide partijen staan achter de achterlijn; u blijf achter de lijn als je de bal gooit; u loop niet je bal achterna, maar wacht tot er weer een bal jouw kant op komt; u als de bal aan jouw kant in het speelveld blijft liggen, mag je hem ophalen; u als alle pylonen van de bank af zijn, is het spel afgelopen. Regels scheidsrechter u geef elke partij drie ballen; u elke scheidsrechter let op één partij en of deze achter de streep staat; u geef een signaal bij het einde van het spel en laat ballen verzamelen in de verzamelbak; u tel de punten van je eigen partij: één punt voor elke pylon die van de bank is gegooid; u maak de winnaar bekend; u kies een nieuwe scheidsrechter. Lekker Fit! is een uitgave van Arko Sports Media Samenstelling Jorg Radstake, NOC*NSF Ontwerp Piraña grafisch ontwerp Drukwerk PreVision Gooit een leerling vaak raak? In welke mate wordt er gescoord? Leeft het? Zijn beide partijen even sterk? Biedt het puntensysteem voldoende uitdaging? Is er een leerling die bang is voor de ballen? u zet een kleiner mikdoel op de bank, bijv. blokje of kleinere pylon; u extra uitbouw: drie keer raak, dan een lintje en dan mag je: - een meter achter de partijlijn staan; - de bal met een stuit naar de pylon gooien. u te snel alle pylonen om: dan mikafstand met 0,5 meter vergroten; u te langzaam alle pylonen om: dan de mikafstand 0,5 meter verkleinen. Tips Maak een andere partij-indeling. u geef de winnaars een overwinningslintje; u maak er een best of five-wedstrijd van tussen twee teams; u maak drie partijen en een competitie. u gebruik minder ballen; u speel in twee situaties met elk twee partijen van twee spelers. Judo - kom op, sta op Sportkaart groep 7/8 2012/2013 Lukt het bijna? Tips Organisatie Station met tien leerlingen: u maak vijf tweetallen; u 5 stoeiplekken. Arrangement u 2 matten per tweetal; u tweetal: één bovenpartner, één onderpartner; u 5 stopwatches, zandlopers, mobiele telefoons of tellers. Opdracht De bovenpartner probeert de onderpartner stevig vast te houden, zodat deze niet overeind kan komen. De onderpartner ligt op z n rug en probeert vrij te komen uit de controlegreep van de bovenpartner. Stopregels u als de onderpartner vrij is gekomen; u als de bovenpartner de onderpartner al dertig seconden onder controle heeft; u stop is stop! Als een speler wil stoppen is dat bindend. Wisselregels u als het spel gestopt is, wisselen van functie; u als het spel vier keer gespeeld is, mag je van partner wisselen. Kan de onderpartner moeilijk ontsnappen? Verliest de onderpartner van bijna elke bovenpartner? Lukt het? Kan de onderpartner makkelijk ontsnappen? u laat de onderpartner op zijn buik gaan liggen; u laat de bovenpartner zijn benen bij elkaar houden; u laat de bovenpartner stoeien met één hand; u laat de bovenpartner stoeien met een blinddoek om. u zet spelers van hetzelfde niveau bij elkaar; u laat de speler een keer met de leerkracht stoeien; u aanwijzingen geven aan onderpartner: - maak jezelf klein en probeer te draaien; - even wachten en je krachten verzamelen. Tips u laat de onderpartner minder weerstand bieden; u laat de onderpartner op handen en knieën zitten; u speel met twee bovenpartners en één onderpartner. Regels u algemene stoeiregels. Startregel u zodra beide spelers klaarliggen samen aftellen ( drie, twee, één, start ). Loopt het? Tips Is er geen veilige omgeving? u verwijder obstakels rond de matten; u zorg voor een veilige afstand tussen de matten. Willen verschillende leerlingen (jongens en meisjes) u leerkracht maakt acceptabele tweetalen; niet met elkaar stoeien? u jongens en meisjes apart laten stoeien; u leerlingen mogen zelf tweetallen maken; u leerlingen mogen even een rondje overslaan. Zijn er onvoldoende judomatten? Je kunt ook stoeien op aaneengeschoven turnmatten, een dikke valmat of een schone grasmat. Maken de leerlingen ruzie of houden ze zich niet aan Maak drietallen met één leerling als scheidsrechter. de regels? Lekker Fit! is een uitgave van Arko Sports Media Samenstelling Jorg Radstake, NOC*NSF Ontwerp Piraña grafisch ontwerp Drukwerk PreVision Verliest de bovenpartner van bijna elke onderpartner? Leeft het? Worden de leerlingen overenthousiast? Raken de leerlingen verveeld? Algemene stoeiregels u voorzichtig met je tegenstander; u alles wat pijn kan doen, mag niet; u niet met je handen in het gezicht van de tegenstander komen; u niet om het hoofd pakken of klemmen; u je tegenstander = je medespeler. u zet spelers van hetzelfde niveau bij elkaar; u laat de speler een keer met de leerkracht stoeien; u aanwijzingen geven aan bovenpartner: - armen en benen uitstrekken; - ga zo plat mogelijk liggen. Tips u haal drukke leerlingen uit elkaar; u spreek leerlingen aan op verantwoordelijkheid voor de partner; u kies voor een andere opdracht of activiteit. De onderpartner probeert de weerstand op te voeren en ten slotte, in competitievorm, overeind te komen of om controle over te nemen. Lekker Fit! 15

16 Lekker Fit! Wat kost het? Voor een uitgebreid overzicht van de kosten verwijzen we graag naar onze prijslijst op Subsidiemogelijkheden In de meeste gemeenten krijgen de thema s overgewicht, sport, jeugdgezondheid en onderwijs veel aandacht. Daarmee stijgt de kans op subsidie voor Lekker Fit!. In veel gevallen is het mogelijk om Lekker Fit! geheel of gedeeltelijk te bekostigen vanuit een provinciale of gemeentelijke subsidie. Er zijn uiteraard nog meer manieren om sponsors of subsidie te vinden, bijvoorbeeld via de GGD of zorgverzekeraars. Op staat veel nuttige informatie daarover. Doe ook mee! Investeert u ook in een gezonde toekomst? Doe dan mee aan Lekker Fit!. Voor vragen of meer informatie kunt u contact opnemen met Arno Barendse van Arko Sports Media, via of (030) Hij helpt u graag verder. Voor meer informatie: Het is erg fijn dat we worden ondersteund door de gemeente. Zij houden de lijn en de financiën in de gaten. Daarnaast komt er ook af en toe een sportconsulent langs. Dirk Dreschler, leerkracht op basisschool Guido de Bres, Ommen Lekker Fit! is een uitgave van Arko Sports Media Tekst en lesideeën Projectil Ontwerp Piraña grafisch ontwerp Illustraties Anne Palmen Fotografie Dorien van der Meer

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008: Werkbladen 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende

Nadere informatie

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Bob ter Haak Miracle Performance Bob ter Haak Eigenaar Miracle Performance Sportdiëtist Bewegingsdeskundige Docent Sport Fietsen

Nadere informatie

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Gezond gewicht: BOFT Gezonde eet- en beweegadviezen voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Van gezond eten blijf je fit en van bewegen word je vrolijk Kinderen moeten goed eten om te groeien, leren,

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

NATUUR EN TECHNIEK VOOR HET BASISONDERWIJS KWISMEESTER KWISVRAGEN

NATUUR EN TECHNIEK VOOR HET BASISONDERWIJS KWISMEESTER KWISVRAGEN NATUUR EN TECHNIEK VOOR HET BASISONDERWIJS 6 KWISMEESTER KWISVRAGEN Thema 1 Gezondheid Les 1 Wat eet jij allemaal? Jouw lichaam heeft verschillende voedingsstoffen nodig om te kunnen leven. Voedingsstoffen

Nadere informatie

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K.

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K. Testlab Er zitten heel veel voedingsstoffen in gezonde producten. Dat hebben jullie in de film gezien. Nou ja gezien? Voedingsstoffen zijn niet zichbaar in producten, maar we kunnen ze wel aantonen. Daar

Nadere informatie

Les 2, Het Kennisrenspel

Les 2, Het Kennisrenspel Les 2, Het Kennisrenspel Algemene inleiding: In deze tweede les van de lessenserie gaan we het verder hebben over de schijf van vijf, maar gaat het ook over gezonde voeding. In deze les zal er ook aandacht

Nadere informatie

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015 Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

SPREEKBEURT OF WERKSTUK HOE EET IK GEZOND?

SPREEKBEURT OF WERKSTUK HOE EET IK GEZOND? SPREEKBEURT OF WERKSTUK HOE EET IK GEZOND? Hieronder vind je alle informatie die je nodig hebt voor een spreekbeurt of werkstuk over gezond eten. De verschillende onderwerpen waar je in je spreekbeurt

Nadere informatie

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Regio Nijmegen Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun? Wat betekent je gewicht voor hoe jij je voelt? Wil jij weten

Nadere informatie

Gezond eten moet dat?

Gezond eten moet dat? 51 K e n n I s m a k e n Gezond eten moet dat? Uit allerlei studies en enquêtes in verband met gezondheid en voeding blijkt dat het aantal zwaarlijvige jongeren toeneemt. Kinderen eten te vaak frieten,

Nadere informatie

Les 1, De schijf van vijf

Les 1, De schijf van vijf Les 1, De schijf van vijf Algemene inleiding: In deze eerste les van de lessenserie gaat het over de schijf van 5. Kinderen leren wat de schijf van 5 inhoud, hoe deze gebruikt moet worden en waarom deze

Nadere informatie

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood.

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood. Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool met schooltas, fruit en brood. Zijn ontbijtje staat al klaar: een boterham of bordje pap, met daarbij een glaasje

Nadere informatie

De gymles van begin tot eind

De gymles van begin tot eind De gymles van begin tot eind Eenvoudige inleidingen en afsluitingen voor een gymles Iedereen kent het wel: je gaat gymles geven en je gymzaal staat vol met materialen voor de kern van de les. Hoe kun je

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Testlab. De Schijf van Vijf op de poster komt bij de verschillende opdrachten

Testlab. De Schijf van Vijf op de poster komt bij de verschillende opdrachten Testlab Met Testlab ontdekken uw leerlingen wat voedingsstoffen en vezels doen voor hun lijf. Ze voeren met elkaar allerlei proeven uit waarmee ze vitamines, koolhydraten, vetten en water aantonen. Al

Nadere informatie

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender Te licht Bij kinderen is het lastig om aan te geven wanneer er sprake is van ondergewicht. Uw kind kan heel veel eten en toch ondergewicht hebben. Dit kan komen door een groeispurt, of door veel sporten.

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders. Superhandig. boekje

Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders. Superhandig. boekje Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders Superhandig boekje 1 Inleiding SMASH! SMASH! is het nieuwe volleybalprogramma voor kinderen en jongeren tot en met 18 jaar. Met SMASH! brengen we

Nadere informatie

Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal.

Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal. Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal. Alle leerlingen staan aan één helft van de gymzaal verspreid met allemaal een bal. De trainer staat

Nadere informatie

Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8

Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8 Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8 kunnen de definitie van voeding benoemen. weten wat de vier hoofdbestanddelen van voeding zijn en wat de functie

Nadere informatie

Pak voor de activiteit Hoe eten astronauten? de foto van de etende astronaut uit de bijlage.

Pak voor de activiteit Hoe eten astronauten? de foto van de etende astronaut uit de bijlage. Mensen in de ruimte GROEP 5-6 58 50 minuten 1 en 23 Pak voor de activiteit Hoe eten astronauten? de foto van de etende astronaut uit de bijlage. De leerling: weet dat voedsel in de ruimte gaat zweven weet

Nadere informatie

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop Sportvoeding Antwoord op veel gestelde vragen over voeding Sadia Rodjan Danique Stoop Alles over eten Wanneer eet ik gezond? Gezond eten wordt vaak gezien als het eten van voldoende groente en fruit. Maar

Nadere informatie

Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan!

Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan! Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan! Ontbijt broodnodig! Veel kinderen slaan s ochtends het ontbijt over. Terwijl het ontbijt juist voor hen misschien wel de belangrijkste

Nadere informatie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie Een gezonde lunch Een gezonde lunch Ga met folders van het Voorlichtingsbureau voor de Voeding een gezonde lunch voor jezelf maken. Zoek daarvoor eerst uit wat er precies in een gezonde lunch moet zitten.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding. Legenda. Les 1 Gezonde voeding Les 2 Schijf van Vijf Les 3 Kcal en Bewegen. Onderdeel van FetFit 2

Inhoudsopgave. Inleiding. Legenda. Les 1 Gezonde voeding Les 2 Schijf van Vijf Les 3 Kcal en Bewegen. Onderdeel van FetFit 2 FetFit Beweeglessen Inhoudsopgave Inleiding Legenda Les 1 Gezonde voeding Les 2 Schijf van Vijf Les 3 Kcal en Bewegen Onderdeel van FetFit 2 Inleiding In deze map vindt u beweeglessen, die onderdeel zijn

Nadere informatie

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING Inleiding Een hoog lichaamsgewicht is gevaarlijk voor de gezondheid. Overgewicht wordt vaak in verband gebracht met: hart- en vaatziekten; gewrichtsklachten;

Nadere informatie

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort februari 2016 Zwemmen en voeding Je vindt sporten leuk, met name het zwemmen. Je besteed daar veel tijd aan, niet alleen tijdens

Nadere informatie

Ons voedingsbeleid. Inleiding

Ons voedingsbeleid. Inleiding Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie

Dieet bij decubitus (doorliggen)

Dieet bij decubitus (doorliggen) Dieet bij decubitus (doorliggen) Wat is decubitus In de volksmond wordt decubitus doorliggen genoemd. Decubitus ontstaat als door ziekte of ongeval het lichaam langdurig in dezelfde houding moet blijven,

Nadere informatie

Sportkanjers in de gymles. Sportkanjers in de gymles. gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW

Sportkanjers in de gymles. Sportkanjers in de gymles. gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW Sportkanjers in de gymles Sportkanjers in de gymles gy m gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW Leskaarten Les 1: Ik doe aan sport! VERTEL HET VOLGENDE VERHAAL: Het eerste wat je doet

Nadere informatie

Stap voor stap: Het Preventief Medisch Onderzoek voor het 1 ste leerjaar

Stap voor stap: Het Preventief Medisch Onderzoek voor het 1 ste leerjaar Stap voor stap: Het Preventief Medisch Onderzoek voor het 1 ste leerjaar Doelstelling van deze presentatie De leerlingen van je klas krijgen dit schooljaar een medisch onderzoek op school. Wat gebeurt

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

KIJK! VOEDING. mijn leven. Leerjaar 1. Leskatern 2. Geschikt voor. praktijkonderwijs Basis - Kader

KIJK! VOEDING. mijn leven. Leerjaar 1. Leskatern 2. Geschikt voor. praktijkonderwijs Basis - Kader em ex jk ki In KIJK! VOEDING mijn leven Leerjaar 1 aa pl Leskatern 2 r Geschikt voor praktijkonderwijs Basis - Kader Voeding INLEIDING Eten doen we allemaal, elke dag. Het is niet altijd makkelijk om gezonde

Nadere informatie

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam 1 2 VOORKOMEN VAN ONDERVOEDING BIJ OUDEREN Bij het bezoek op de polikliniek is u een aantal vragen gesteld over gewichtsverlies en uw eetlust. Hiermee wordt

Nadere informatie

d :vitamine D Kai gaat picknicken. Ga je mee? Met goed vet bak je er méér van! Voorleesboekje Beste ouder,

d :vitamine D Kai gaat picknicken. Ga je mee? Met goed vet bak je er méér van! Voorleesboekje Beste ouder, Beste ouder, Het verhaal van Kai wordt je aangeboden door onderstaande organisaties. Zij zetten zich ervoor in dat peuters in Nederland voldoende onverzadigde vetten binnenkrijgen, zodat ze zich GOED kunnen

Nadere informatie

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 2 Doelstellingen De leerlingen weten welke voedingsstoffen het lichaam nodig heeft en waarom ze zo belangrijk zijn. De leerlingen zien in dat een gezonde voeding alle essentiële voedingsstoffen

Nadere informatie

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Iedereen vult zijn eigen Schijf van Vijf Je lijf gaat je hele leven mee, daar wil je dus zo goed mogelijk voor zorgen. Maar hoe doe je dat? Als je

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Lesbrief 5 VEILIG LEREN VALLEN VOOR LEERLINGEN IN HET BASISONDERWIJS

Lesbrief 5 VEILIG LEREN VALLEN VOOR LEERLINGEN IN HET BASISONDERWIJS Lesbrief 5 VLLEN IS OOK EEN SPORT VEILIG LEREN VLLEN VOOR LEERLINGEN IN HET SISONDERWIJS In deze lesbrief: Een korte uitleg Naam onderdeel Pagina Onderdeel 1: Oefenen valtechnieken 3 Lesdoel: aanleren

Nadere informatie

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 CVO t Gooi Wat zie je? Spier: Huid: Bot: Bloed: Vet: Pezen: vocht, eiwit, koolhydraten, mineralen, vitamines vocht, eiwit mineralen vocht, eiwitten, vitamines

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END 4 TIPS voor een TOP jaarafsluiting 2014 Anja Lefeber Vit4Life 2 Dank je voor je interesse in dit e-book! Hartelijk bedankt voor het downloaden van mijn e-book In topvorm tijdens

Nadere informatie

Voorbeeldtoets Biologie voor groep 8 Voeding en gezondheid. Deze toets bestaat uit 12 opgaven

Voorbeeldtoets Biologie voor groep 8 Voeding en gezondheid. Deze toets bestaat uit 12 opgaven Voorbeeldtoets iologie voor groep 8 Voeding en gezondheid eze toets bestaat uit 12 opgaven Stichting ito Instituut voor Toetsontwikkeling rnhem (2011) lle rechten voorbehouden. Niets uit dit werk mag zonder

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Kinderen en een gezond gewicht

Kinderen en een gezond gewicht Kinderen en een gezond gewicht Gezond eten en bewegen Met de tips in deze folder werk je aan een gezond gewicht voor je kind. Onze adviezen richten zich op gezond eten en drinken, de juiste (eet)opvoeding

Nadere informatie

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten Gezonde recepten Gezonde recepten Vraag jij je ook wel eens af wat gezonde recepten zijn en wat nu gezond is en wat niet? Er zijn zoveel geluiden in voedingsland, dat je soms de weg kwijt kunt raken. Wat

Nadere informatie

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op?

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Jolande van Teeffelen, diëtist Van de mensen met OSAS heeft 90% overgewicht Vetafzetting door overgewicht kan obstructie van de luchtweg veroorzaken. Maar de apneu

Nadere informatie

Bewegen en Gezondheid

Bewegen en Gezondheid Bewegen en Gezondheid Fit zijn en fit blijven Iedereen wil gezond en fit zijn. Om fit te blijven kun je bijvoorbeeld sporten, niet roken, voldoende rust nemen en gezond eten. Al die zaken horen bij een

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

Actieve voedingsdriehoek: Een gezond gedicht

Actieve voedingsdriehoek: Een gezond gedicht Actieve voedingsdriehoek: Een gezond gedicht Doelgroep: onderbouw - Doelstelling: Kennis maken met de actieve voedingsdriehoek. De verschillende groepen van de actieve voedingsdriehoek leren kennen en

Nadere informatie

DIABETES TYPE 2. De ziekte van de toekomst?!

DIABETES TYPE 2. De ziekte van de toekomst?! DIABETES TYPE 2 De ziekte van de toekomst?! Inleiding 1. Wat is diabetes 2. Wat loopt er mis 3. Wie loopt er risico 4. Wat zijn de mogelijke gevolgen 5. Meest voorkomende klachten 6. Behandelen en/of voorkomen

Nadere informatie

HANDBOOGSPORT OP SCHOOL! groep 7-8

HANDBOOGSPORT OP SCHOOL! groep 7-8 HANDBOOGSPORT OP SCHOOL! groep 7-8 Handboogsport op school GROEP 7 EN 8 Introductie Dit lespakket Handboogsport op School is speciaal ontwikkeld voor leerlingen in groep 7 en 8 van de basisschool. Met

Nadere informatie

Hoe ziet je halve dag eruit als je in het gezondheidscentrum van het CLB op medisch onderzoek komt? Onderzoek van het 1 ste middelbaar

Hoe ziet je halve dag eruit als je in het gezondheidscentrum van het CLB op medisch onderzoek komt? Onderzoek van het 1 ste middelbaar Hoe ziet je halve dag eruit als je in het gezondheidscentrum van het CLB op medisch onderzoek komt? Onderzoek van het 1 ste middelbaar Waarom een medisch onderzoek? Meestal gaat alles goed met je en dan

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

OPDRACHTKAART DRANKEN

OPDRACHTKAART DRANKEN OPDRACHTKAART DRANKEN Ga naar de afdeling met de sappen, frisdranken en sportdranken. Opdracht 1: Zoek van één soort frisdrank (mét prik) van hetzelfde merk een gewone en de light-versie. Bekijk de ingrediënten:

Nadere informatie

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten:

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten: Naam: GEZOND ETEN Gezonde voeding zorgt voor een gezond lichaam. Als je daarbij genoeg beweegt blijf je op een gezond gewicht. Daardoor word je minder snel ziek. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf

Nadere informatie

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet?

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet? Wanneer té dik? Iedereen weet dat je gezond moet eten om te leren, te sporten en gezond volwassen te worden. Sommige jongeren worden echter te dik. Dit kan een probleem zijn als je moeite hebt met sporten,

Nadere informatie

5 Daags Afvalprogramma

5 Daags Afvalprogramma 5 Daags Afvalprogramma Dag 1 Dieetsnel.nl De eerste dag van mijn dieet is aangebroken, het zal je vast meevallen wat er vandaag op het menu staat! s Morgens 2 crackers met melk, s middags 2 boterhammen

Nadere informatie

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Een goed gewicht Ben je ook een van die miljoenen Nederlanders die worstelen met de weegschaal? Of je nu een paar kilo wilt afvallen of juist

Nadere informatie

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Het menu voor de ouders Even voorstellen Voedingspiramide Basissportvoeding Koolhydraten,

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

ENERGIE- EN EIWITVERRIJKTE VOEDING

ENERGIE- EN EIWITVERRIJKTE VOEDING ENERGIE- EN EIWITVERRIJKTE VOEDING 436 Inleiding Eten is niet alleen lekker en gezellig, maar eten is ook goed voor ons. Door te eten krijgen we allerlei belangrijke voedingsstoffen binnen, zoals energie,

Nadere informatie

werkblad Basisopstelling 2 Vak 1 Glijden en klimmen Vak 2 Rollen op verhoogd vlak 1 Vak 3 Doeljagerbal Materiaal

werkblad Basisopstelling 2 Vak 1 Glijden en klimmen Vak 2 Rollen op verhoogd vlak 1 Vak 3 Doeljagerbal Materiaal werkblad Basisopstelling opstelling in 3 vakken klimramen aan de korte kant Vak 1 Glijden en klimmen Vak Rollen op verhoogd vlak 1 Vak 3 Doeljagerbal Materiaal 3 Groot -3 klimramen 6 banken 6 matten 1

Nadere informatie

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen leren de actieve voedingsdriehoek kennen en begrijpen de indeling ervan. De leerlingen kunnen zelf voedingsmiddelen indelen bij de passende voedselgroep. geeft

Nadere informatie

Vooraf. In dit boekje vind je allerlei tips die je helpen gezond te blijven en je prettig te voelen. Tips voor iedereen en voor elk moment van de dag.

Vooraf. In dit boekje vind je allerlei tips die je helpen gezond te blijven en je prettig te voelen. Tips voor iedereen en voor elk moment van de dag. Zo blijf je fit! Vooraf Gezond blijven. Je prettig voelen. Je leven lang. Wie wil dat niet? Maar gezond blijven gaat niet vanzelf. Daar moet je wel wat voor doen. Door aandacht te hebben voor je gezondheid.

Nadere informatie

Voorkom Zwangerschapsdiabetes

Voorkom Zwangerschapsdiabetes Voorkom Zwangerschapsdiabetes Steeds meer zwangere vrouwen krijgen zwangerschapsdiabetes (zwangerschapssuiker). Deze folder geeft informatie over gezond eten en bewegen tijdens zwangerschap. Wat is zwangerschapsdiabetes?

Nadere informatie

Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes. Lekker. en gezond eten met diabetes

Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes. Lekker. en gezond eten met diabetes Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes Lekker en gezond eten met diabetes 3 Gezond eten heeft zin Met diabetes heb je extra veel plezier van gezond eten: je zit lekkerder in je

Nadere informatie

Draaiboek Beweeg en voedingsmarkt

Draaiboek Beweeg en voedingsmarkt Draaiboek Beweeg en voedingsmarkt Inhoudsopgave Inleiding 3 Pagina Groep 1/2 4-5 Groep 3 6-7 Groep 4 8 Groep 5 9 Groep 6 10 Groep 7 11 Groep 8 12 Bijlage 1; scorekaart kennisspel 13 Bijlage 2; scorekaart

Nadere informatie

Ouderbrochure. Tips voor ouders over eten en bewegen. Lekker Fit! Ouderbrochure 1

Ouderbrochure. Tips voor ouders over eten en bewegen. Lekker Fit! Ouderbrochure 1 Ouderbrochure Tips voor ouders over eten en bewegen Lekker Fit! Ouderbrochure 1 Inleiding U krijgt deze brochure omdat uw kind op school werkt met het lespakket Lekker Fit!. We willen u graag betrekken

Nadere informatie

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 4-12 JAAR

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 4-12 JAAR GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 4-12 JAAR Kinderen hebben een goede voeding nodig, dat is bekend. Maar waaruit moet deze voeding eigenlijk bestaan? In deze brochure wordt uiteengezet waaraan een gezonde

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Gezond eten met de actieve voedingsdriehoek

Gezond eten met de actieve voedingsdriehoek Gezond eten met de actieve voedingsdriehoek De actieve voedingsdriehoek Gezond eten is makkelijker dan je denkt. Zeker met de actieve voedingsdriehoek. Het is een handige wegwijzer over eten en bewegen

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Afdeling Diëtetiek Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Algemeen U heeft een verhoogd cholesterolgehalte. Deze folder bevat informatie over het dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte. U kunt deze

Nadere informatie

Health Products. Slank Shake gebruikers handleiding

Health Products. Slank Shake gebruikers handleiding Health Products Slank Shake gebruikers handleiding WERKING. Insuline & Glucagon Aankomen en afvallen gaan beide terug op de hormonen insuline en glucagon. Door het eten van verkeerde koolhydraten (snelle

Nadere informatie

GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF

GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF IN HET KORT Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Door gezond te eten, voel je je fitter. Daarnaast is het belangrijk om een gezond gewicht

Nadere informatie

Uit welk land komt deze raket?

Uit welk land komt deze raket? Uit welk land komt deze raket? Raketten Vgroep 5-6 57 tijdsduur 45 minuten kerndoelen 1, 50 en 54 lesdoelen De leerling: herkent de vlaggen van Nederland, België, Zweden, Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië

Nadere informatie

Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen

Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen Inleiding Ondervoeding door ziekte komt in het ziekenhuis veel voor. Daarom besteedt ook de Ommelander Ziekenhuis Groep hieraan extra aandacht. Ziek zijn is topsport

Nadere informatie

Leskaarten muurkaatsen

Leskaarten muurkaatsen Leskaarten muurkaatsen Muurkaatsen Opbouw Spelvormen Muurkaatsen Kaatstennis Flyball Leskaarten muurkaatsen Najaar 2010 Vlot te doen Volop actie!! Maaike Osinga Inhoudsopgave Inleiding...3 Spelregels muurkaatsen

Nadere informatie

5. Dagelijkse energie

5. Dagelijkse energie 5. Dagelijkse energie Elke beweging die je doet kost energie. Niet alleen bij het rennen, lopen, bukken en springen, maar ook slapen en zitten kosten dus energie. De energie die hiervoor nodig is, wordt

Nadere informatie

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition HERBALIFE FITCHECK WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition % LICHAAMSVET Wie wil je worden? Waar ben je nu? % LICHAAMSVET Vrouw 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Man 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Te laag

Nadere informatie

30 dagen een commitment met jezelf aangaan!

30 dagen een commitment met jezelf aangaan! 30 dagen een commitment met jezelf aangaan! 1. Training 2. Voeding 3. Rust 1. Training - Grote spieren trainen benen, borst en rug - Cardio training - Dagelijks middelmatig bewegen Grote spieren trainen:

Nadere informatie

Volleybal binnen het basisonderwijs

Volleybal binnen het basisonderwijs Volleybal binnen het basisonderwijs Voorwoord Voor u ligt HET volleybalboek voor het basisonderwijs. Aan de hand van deze uitgeschreven oefenvormen en lessen kunt u als leerkracht stoere, uitdagende volleyballessen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014 VEILIGHEID 5. TBM Maart 2014 TBM: Gezond op het werk * Aan de hand van een Quiz * Verdeel de Quiz kaart de dag voor de TBM * Verzamel voor de start van de TBM de kaarten en steek deze in een omslag met

Nadere informatie

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

Eet gezond, word gezond en val af!

Eet gezond, word gezond en val af! Clean Meals 21 DAGEn CHALLENGE Eet gezond, word gezond en val af! Wetenschappelijk is aangetoond dat de mens in staat is binnen 21 dagen een slechte gewoonte af te leren of juist een goede gewoonte aan

Nadere informatie

Voeding bij chronische longziekten

Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Goede lichamelijke conditie Veel mensen met chronische longziekten (ook wel COPD genoemd) hebben voortdurend last van hun aandoening.

Nadere informatie