De diagnose van dyslexie: het oplossen van dilemma s. Aryan van der Leij

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De diagnose van dyslexie: het oplossen van dilemma s. Aryan van der Leij"

Transcriptie

1 De diagnose van dyslexie: het oplossen van dilemma s Aryan van der Leij

2 30 jaar SDN Prof. Joep Dumont

3 Dilemma s - Recht doen aan de behoefte aan hulp van personen die dyslexie (of een andere ontwikkelingsstoornis) hebben - Recht doen aan het feit dat het om een specifieke, betrekkelijk zeldzame stoornis gaat

4 Zes dilemma s 1) Toenemende psychopathologisering : meedoen of poot stijfhouden? 2) Lichte en zware gevallen: onderscheid maken of tellen ze allemaal even zwaar? 3) Als niet vaststaat dat de school er alles aan gedaan heeft: de leerling terugsturen of ermee doorgaan? 4) Subcategorie van non-otherwised specified : onderkennen of uitsluiten? 5) Toegang tot specifieke hulp: comorbiditeit uitsluiten of niet? 6) Idem dito bij lage intelligentie.

5 Psychopathologisering Jeugdgezondheidszorg: - psychosociale problemen 11% tot 28% 0-12 jarigen VMBO 25%, VWO 10% Postma, 2008; Zeijl et al., 2005; Dorsselaer et al., 2007 Leerstoornissen (schatting): dyslexie, dyscalculie, niet-verbale leerstoornis 10-12% in VO, waarvan helft comorbide Onthutsende cijfers

6 ADHD/Ritaline Aantal recepten so much easier than parenting

7 Psychopathologisering

8 ADHD, dyslexie, autisme, dyscalculie, nonverbal learning disability, hoogbegaafdheid: als je als kind niet een van deze verschijnselen hebt lijk je niet normaal.* *van der Leij, A. (2012). Onderwijs is zorgen dat er geleerd wordt. Orthopedagogiek: Onderzoek en Praktijk, 51,

9 Psychopathologisering 7 jaar 11 jaar % 7 % % 12 % Statline.CBS.nl: % kinderen die volgens hun ouders last hebben van dyslexie neemt toe

10 Psychopathologisering Vier samenhangende verklaringen 1. De bewustheid van individuele problemen is toegenomen. Toepassing van wetenschappelijke kennis: als je eenmaal weet dat het er is, zie je het overal. 2. Er is een professioneel diagnostisch systeem opgetuigd dat, om zijn eigen nut te bewijzen, het probleem bevestigt. 3. Dit gedrag wordt beloond. Open eind financiering : zuigende werking van een voorziening: aanbod schept vraag. Labelen wordt beloond. Dyslexie is handel. 4. De eisen in het onderwijs zijn toegenomen. Afrekencultuur met een grotere selectiviteit en een toegenomen toetsdichtheid. Maar de probleemoplossende kwaliteit van de leraar is niet toegenomen, waardoor de oplossingen steeds meer in extra voorzieningen gezocht worden. Toenemende druk van de ouders speelt daar waarschijnlijk ook een rol in.

11 Psychopathologisering Cumulatie als er iets te halen valt: Als je meer kinderen met een dyslexieverklaring hebt, gaan nog meer kinderen/ouders om zo n ding vragen.

12 Psychopathologisering Toenemende psychopathologisering vormt een serieuze bedreiging voor de voorzieningen. Kosten rijzen de pan uit. 2012: 50 i.p.v. 36 miljoen ZV

13 Psychopathologisering Wie heeft er belang bij om hier iets tegen te doen? kind/ ouders leerkracht/ school OC&W poortwachter 1 poortwachter 2 VWS behandelaar

14 Psychopathologisering VWS (i.c. de zorgverzekeraars) hebben er belang bij om de kosten te drukken. OC&W heeft er belang bij om het niet uit te laten groeien tot een systeemfout van het onderwijs.

15 Psychopathologisering VWS/ZV: striktere protocollering? quotering? OC&W: striktere protocollering? kwaliteitsverbetering?

16 Lichte en zware gevallen? 3.6 % leerlingen van wie D&B vergoed worden door de ZV, maar 11.5 % met een dyslexieverklaring bij het eindexamen Hoe kan dat? Die vraag is beantwoord door Chris Struiksma namens de SDN in brief aan Balans (31/3/2012).

17 VMBO HAVO VWO TOTAAL % 10 % 5 % 11,5 % Eindexamenkandidaten met dyslexieverklaring*. *Uit: Dyslexie en dyscalculie in het voortgezet onderwijs Sontag & Bosmans Tilburg: PON, 2010

18 Gemiddelde 10 % omhoog dyslexie is geen aparte categorie De hele verdeling 10 % omhoog

19 Gemiddelde 10 % omhoog maar een extreem op een continuum De hele verdeling 10 % omhoog

20 Gemiddelde 10 % omhoog De hele verdeling 10 % omhoog 4 % 11.5 %

21 Lichte en zware gevallen? Waar zitten de verschillen in? In die 11.5 %: - leerlingen met co-morbide stoornissen; - leerlingen die in lichtere mate aan de criteria voldoen; - leerlingen die genoeg hebben aan maatregelen die de basisschool neemt; - leerlingen die pas op het VO (vreemde talen) een dyslectische ontwikkeling laten zien.

22 Erfelijkheid 84 kinderen met genetisch risico gevolgd van midden groep 3 tot halverwege groep 7.* Omgevingsfactoren kunnen worden uitgesloten (SES midden-hoog; scholen relatief goed). Hardop lezen (woorden per minuut) (DMT) Hoeveel presteren er op het niveau van de laagste 10 % volgens landelijke normen (CITO-E)? * Uit: van Bergen et al., in press.

23 1 tot 10E categorie 11 tot 25 > % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Mid groep 3 Eind groep 3 Eind groep 4 Mid groep 7

24 1 tot 10E categorie 11 tot 25 > % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Mid groep 3 Eind groep 3 Eind groep 4 Mid groep 7

25 1 tot 10E categorie 11 tot 25 > % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Mid groep 3 Eind groep 3 Eind groep 4 Mid groep 7

26 1 tot 10E categorie 11 tot 25 > % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Mid groep 3 Eind groep 3 Eind groep 4 Mid groep 7

27 1 tot 10E categorie 11 tot 25 > % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Mid groep 3 Eind groep 3 Eind groep 4 Mid groep 7

28 Lichte en zware gevallen? Waarschijnlijk zijn de recente VOcijfers aan de hoge kant: - onder de leerlingen die tweemaal eindexamen doen zijn dyslectische leerlingen oververtegenwoordigd; - kwaliteitseisen aan wie een dyslexieverklaring mag afgeven, gelden pas sinds 2009; - de regelingen werken strategisch gedrag in de hand ( labelen loont ).

29 Lichte en zware gevallen? Het is dus niet verwonderlijk dat het er meer zijn dan de 3.6 % met ernstige, enkelvoudige dyslexie. Voorzieningen op school kosten bovendien niet erg veel - examentijd - digitale middelen - dispensatie m.b.t. spelling - etc.

30 Lichte en zware gevallen? Dat neemt niet weg dat het er zo langzamerhand wel erg veel zijn. Kwaliteit van lees- en spellingsonderwijs in het geding? (zie rapportage Inspectie)

31 Heeft de school er alles aan gedaan? Didactische resistentie: Zijn daar richtlijnen voor?

32 Heeft de school er alles aan gedaan? Geeft het oorspronkelijke PDDB (2006) houvast? Voor de uitwerking daarvan werd verwezen naar het Masterplan Dyslexie (op dat moment in de maak). Daarop anticiperend (maar onafhankelijk), werden twee voorwaarden gesteld.

33 Heeft de school er alles aan gedaan? Het PDDB (2006) vermeldt: `Een aanmelding voor diagnostisch dyslexieonderzoek vanuit de school is ontvankelijk - indien de schoolanamnese en de signaleringsgegevens stagnatie aantonen - de gegevens betreffende extra begeleiding op school aantonen dat hierin geen of onvoldoende verbetering optreedt.

34 Heeft de school er alles aan Het PDDB (2006): gedaan? Noemde vervolgens een periode van 3 tot 6 maanden extra begeleiding een goede leidraad en verwees daarvoor naar het rapport van de Gezondheidsraad (1995) waaruit ook het volgende geciteerd werd:

35 Heeft de school er alles aan gedaan?

36 Heeft de school er alles aan gedaan? PDDB (2006) is qua richtlijn volstrekt onvoldoende: - Er werd met geen woord gerept over (aantal) meetmomenten. - Bovendien werd er geen connectie tussen meetmomenten en extra begeleiding gelegd. - Die zin uit het rapport van 1995 werd (toen) niet door wetenschappelijke evidentie ondersteund (wat in 2006 bekend had kunnen zijn). - En nu nog steeds niet. Pas aan eind groep 3 maar vooral gedurende groep 4 ontwikkelt zich de automatisering en stabiliseren de verschillen.

37 Heeft de school er alles aan gedaan? Masterplan Dyslexie bevat duidelijke richtlijnen: Checklist Leerlingdossier Dyslexie - Er zijn drie recente en achtereenvolgende meetmomenten weergegeven - Elke interventieperiode omvat ongeveer 12 (effectieve) weken intensieve begeleiding - Per periode is minimaal 3 x 20 minuten per week intensieve begeleiding/interventie verzorgd - uitgevoerd door een leerkracht en/of leesspecialist Uit de toelichting blijkt dat het om 2 perioden gaat van elk minimaal 12 effectieve weken.

38 Heeft de school er alles aan Masterplan Dyslexie: gedaan? Volkomen helder dus, er kan geen verwarring over bestaan Geen wonder want dat was volgens afspraak tussen OC&W en VWS ook de taak en bedoeling van het Masterplan (wat overigens niet betekent dat de uitvoering eenvoudig is te realiseren).

39 Heeft de school er alles aan gedaan? Echter, het NRD heeft op 6 februari j.l. een brief aan de scholen gestuurd.

40 Heeft de school er alles aan gedaan? In de NRDbrief wordt gesteld: - Dat verschillende instanties verschillende criteria gebruiken, i.h.b. ten aanzien van het aantal meetmomenten (3 of 2). - Dat het helemaal niet ingewikkeld is: - De geldende criteria voor toelating tot vergoede (verzekerde) zorg staan namelijk in het Protocol Dyslexie Diagnostiek en Behandeling. - Het PDDB stelt dat er twee meetmomenten nodig zijn: een aan het begin en een aan het eind van de extra begeleiding. - Meer meetmomenten leiden tot vertraging in de doorverwijzing. Dit is onnodig belastend voor het kind.

41 Heeft de school er alles aan gedaan? Wat er in die brief staat is onjuist, de aanbeveling voor twee meetmomenten staat niet in het PDBD. Wat daarin staat is volstrekt onvoldoende om als richtlijn voor het criterium van didactische resistentie te gebruiken. In het Masterplan zijn de schoolcriteria voor doorverwijzing wel uitgewerkt. Dit is conform de afspraak tussen VWS en OC&W en dus de enige geldige richtlijn voor scholen.

42 Heeft de school er alles aan gedaan? In de NRDbrief staat ook een Stappenplan voor school, waarvan de eerste zin luidt: De werkwijze die de school moet hanteren En eindigt met: (vet van mij) Het bestuur van het NRD hoopt met deze brief de onduidelijkheid te hebben weggenomen. Heeft u nog verder vragen,.

43 Heeft de school er alles aan gedaan? Ik heb inderdaad twee vragen. Hoe komt het NRD aan die interpretatie van het oorspronkelijke PDBD?

44 Heeft de school er alles aan Vraag twee. gedaan? Waar bemoeit het NRD zich mee? - Onderwijs wordt aangestuurd door onderwijsinstanties en niet door commerciële bedrijven buiten het onderwijs die qua vergoeding onder VWS vallen.

45 Heeft de school er alles aan gedaan? Die brief kan dus het beste de prullenbak in.

46 Dilemma s - Recht doen aan de behoefte aan hulp van personen die dyslexie (of een andere ontwikkelingsstoornis) hebben - Recht doen aan het feit dat het om een specifieke, betrekkelijk zeldzame stoornis gaat - Als de balans omslaat ten gunste van het eerste: - Consensus over criteria - Striktere protocollering - Quotering

47 Dilemma s oplossen? Om dit soort dilemma s op te lossen, wildgroei en belangenverstrengeling tegen te gaan, is nationale consensus nodig over criteria. - Onderscheid licht - zwaar (milde dyslexie: leesproblemen?) - Operationalisering didactische resistentie / wat de school kan doen (geen eenzijdige brieven!) - Functie en rol van het onderwijs profileren vanuit het onderwijs - Aanvullende criteria om ernstige dyslexie te beperken (dyslectisch profiel) en psychopathologisering tegen te gaan

48 Dilemma s oplossen? Die consensus kan alleen bereikt worden wanneer er drie mechanismes in elkaar grijpen: - een proces van collectieve zelfsanering in de praktijk binnen en buiten de school - het weloverwogen beoordelen van de wetenschappelijke feiten die voor de diagnose relevant zijn - en het meewegen van de kosteneffectiviteit.

49 Dilemma s oplossen? De kans dat dit complexe praktijkveld (OC&W/VWS, publiek/commercieel dat zelf kan lijkt me klein (zie de interventie van het NRD). Vergt aansturing van buitenaf waarin nietdirect belanghebbenden een belangrijke stem hebben: OC&W, Inspectie, VWS, ZV, interdepartementale task-force, wetenschap.

50 Tenslotte SDN, gelukgewenst met het 30jarig bestaan. Joep zou trots geweest zijn.

Geslaagd met dyslexie en dyscalculie

Geslaagd met dyslexie en dyscalculie Geslaagd met dyslexie en dyscalculie Aryan van der Leij Universiteit van Amsterdam 2011 d.a.v.vanderleij@uva.nl Aanleiding Welke motieven zitten er achter die maatregel? Welk doel heeft de maatregel? Waaruit

Nadere informatie

Stappenplan Dyslexietraject

Stappenplan Dyslexietraject Stappenplan Dyslexietraject Een leerling komt in aanmerking voor dyslexie-onderzoek wanneer: Criterium van de achterstand: er sprake is van een significante achterstand op het gebied van lezen en/of spelling

Nadere informatie

Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg

Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg Inleiding In het kader van Passend Onderwijs is bij wet vastgelegd dat scholen vanaf 1 augustus 2014 aan leerlingen een passende onderwijsplek moeten aanbieden. Ook

Nadere informatie

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie in de zorgverzekering, wat gaat er veranderen?

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie in de zorgverzekering, wat gaat er veranderen? Uw kind en dyslexie Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en onafhankelijk

Nadere informatie

Vergoede zorg van enkelvoudige dyslexie en de transitie van zorgverzekeraars naar gemeenten

Vergoede zorg van enkelvoudige dyslexie en de transitie van zorgverzekeraars naar gemeenten Algemene informatie vergoede diagnostiek en behandeling ernstige enkelvoudige dyslexie: Vergoede zorg van enkelvoudige dyslexie en de transitie van zorgverzekeraars naar gemeenten Hoe het begon. Al voor

Nadere informatie

2012/2014. Beleid diagnostiek dyslexie. Samenwerkingsverbanden voor Primair Onderwijs. Katwijk/Rijnsburg/Valkenburg & Duin- & Bollenstreek

2012/2014. Beleid diagnostiek dyslexie. Samenwerkingsverbanden voor Primair Onderwijs. Katwijk/Rijnsburg/Valkenburg & Duin- & Bollenstreek Beleid diagnostiek dyslexie 2012/2014 Beleidsdocument ten aanzien van dyslexieonderzoek binnen de samenwerkingsverbanden Katwijk/Rijnsburg/Valkenburg en de Duin- & Bollenstreek. Het beleid geldt tot de

Nadere informatie

Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip.

Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip. 1 2 INFORMATIE OVER COMENIUS Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip. Wij mogen daarom met recht zeggen een ruime ervaring

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Kansen creëren en kansen benutten. en 2013 10 jaar vooruitblik. 2023. Terugblik: Mijlpalen

Dyslexiebeleid. Kansen creëren en kansen benutten. en 2013 10 jaar vooruitblik. 2023. Terugblik: Mijlpalen Kansen creëren en en benutten Lexima, Ede, 3 april 2013. Dyslexiebeleid 10 jaar terugblik 2003 en 2013 10 jaar vooruitblik. 2023 C.Struiksma@CEDGroep.nl Terugblik: 1992: Installatie Commissie Dyslexie

Nadere informatie

PLD de Spindel, bijlage 4

PLD de Spindel, bijlage 4 Checklist Onderkenning Dyslexie Edux Beoordeling van de ernst en hardnekkigheid van de lees- en/of spellingproblemen t.b.v. de continuïteit van de zorg in het primair en voortgezet onderwijs Naam leerling

Nadere informatie

Dyslexie: onderbenutting van talent in MBO en HO? Prof. Dr. Aryan van der Leij

Dyslexie: onderbenutting van talent in MBO en HO? Prof. Dr. Aryan van der Leij Dyslexie: onderbenutting van talent in MBO en HO? Prof. Dr. Aryan van der Leij Wat is dyslexie? Hoe diagnostiseer je dyslexie? Kan dyslexie zich pas laat manifesteren? Voortraject: vmbo, havo, vwo Welke

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG. Datum 20 december 2016 dyslexieverklaringen

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG. Datum 20 december 2016 dyslexieverklaringen >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Informatiebrief Ernstige Enkelvoudige Dyslexiezorg

Informatiebrief Ernstige Enkelvoudige Dyslexiezorg Informatiebrief Ernstige Enkelvoudige Dyslexiezorg Voor de directeuren en intern begeleiders van basisscholen, rectoren en zorg coördinatoren van scholen voor voortgezet onderwijs met leerlingen die wonen

Nadere informatie

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie in de zorgverzekering, hoe werkt het?

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie in de zorgverzekering, hoe werkt het? Uw kind en dyslexie Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en onafhankelijk

Nadere informatie

Uw kind en dyslexie. Brochure voor ouders. Brochure voor ouders

Uw kind en dyslexie. Brochure voor ouders. Brochure voor ouders Uw kind en dyslexie Brochure voor ouders Brochure voor ouders Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van

Nadere informatie

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Het onderwijs en de gezondheidszorg dragen samen de verantwoordelijkheid voor het voorkomen

Nadere informatie

Bestaat enkelvoudige dyslexie? Frank Wijnen & Elise de Bree Universiteit Utrecht SDN congres, Dyslexie 2.0

Bestaat enkelvoudige dyslexie? Frank Wijnen & Elise de Bree Universiteit Utrecht SDN congres, Dyslexie 2.0 Bestaat enkelvoudige dyslexie? Frank Wijnen & Elise de Bree Universiteit Utrecht SDN congres, Dyslexie 2.0 Situatieschets PDDB: vergoeding van behandeling enkelvoudige dyslexie Enkelvoudig: bij het kind

Nadere informatie

Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie

Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie Vanaf januari 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de vergoeding van het onderzoek en de behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie voor

Nadere informatie

Kwaliteitsinstituut Dyslexie

Kwaliteitsinstituut Dyslexie Kwaliteitsinstituut Dyslexie Remco Reij voorzitter Manja van Wezep secretaris Kwaliteitsinstituut Dyslexie Mijlpalen beleidsontwikkeling Dyslexie en onderwijs Dyslexie en zorg Protocol 2007 Oprichting

Nadere informatie

Experts in diagnostiek

Experts in diagnostiek Experts in diagnostiek Het beste in een kind naar boven halen Elk kind heeft zijn eigen talenten. Dit betekent niet dat alle kinderen even goed mee kunnen komen op school. Sommige kinderen hebben onvoldoende

Nadere informatie

Uw kind en dyslexie. Brochure voor ouders

Uw kind en dyslexie. Brochure voor ouders Uw kind en dyslexie Brochure voor ouders Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een aangeboren handicap die iedereen kan treffen. Onafhankelijk van intelligentie. Dyslexie is een hardnekkig probleem

Nadere informatie

Format Leerlingdossier Dyslexie

Format Leerlingdossier Dyslexie Format Leerlingdossier Dyslexie Aanmeldformulier in te vullen door de school voor dyslexieonderzoek Gelieve een complete uitdraai van het Leerlingvolgsysteem,de AVI-gegevens, eventuele entreetoetsen, het

Nadere informatie

Bouw! in het kader van de vergoedingsregeling

Bouw! in het kader van de vergoedingsregeling ouw! in het kader van de vergoedingsregeling Aryan van der Leij Universiteit van Amsterdam ijeenkomst met KD, NRD en Masterplan Dyslexie 20--2015 Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden

Nadere informatie

Dyslexie in vogelvlucht. 6 februari 2015 Elise de Bree

Dyslexie in vogelvlucht. 6 februari 2015 Elise de Bree Dyslexie in vogelvlucht 6 februari 2015 Elise de Bree 1 Doel van lezing: 2 Dyslexie Klinische en schoolpraktijk Wetenschappelijke inzichten in lees-spellingsproblemen Definitie van dyslexie Signalering

Nadere informatie

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE PROTOCOL DYSLEXIE en DYSCALCULIE Vastgesteld 10 februari 2014 Inleiding In dit protocol zet het Montessori College Eindhoven in grote lijnen uiteen: - hoe leerlingen met leerstoornissen als dyslexie en

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 Inhoudsopgave DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011... 3 1 Inleiding... 3 2 Vergoedingsregeling Dyslexie... 3 3 Interventies en hulp in de klas bij (vermoeden van ) dyslexie... 4 4 Signaleringslijst

Nadere informatie

Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie

Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie Vanaf januari 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de vergoeding van het onderzoek en de behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie voor

Nadere informatie

dyslexiezorg berkel-b

dyslexiezorg berkel-b dyslexiezorg berkel-b Wat is dyslexie? In Nederland hebben ongeveer 3 tot 5 procent van alle mensen dyslexie. Dit komt neer op 1 tot 2 leerlingen per klas. Dyslexie is erfelijk. Veel ouders van leerlingen

Nadere informatie

Betreft: Onderzoek en Behandeling Dyslexie. Informatie voor scholen, wijkteams en zorgaanbieders

Betreft: Onderzoek en Behandeling Dyslexie. Informatie voor scholen, wijkteams en zorgaanbieders Betreft: Onderzoek en Behandeling Dyslexie Amersfoort, januari 2015 Informatie voor scholen, wijkteams en zorgaanbieders De zorg voor kinderen met ernstig enkelvoudige dyslexie (EED)* vergoede dyslexiezorg

Nadere informatie

Dyslexie, wat is dat eigenlijk?

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en onafhankelijk van intelligentie.

Nadere informatie

Format Leerlingdossier Dyslexie

Format Leerlingdossier Dyslexie Format Leerlingdossier Dyslexie Aanmeldformulier in te vullen door de school voor dyslexieonderzoek Gelieve een complete uitdraai van het Leerlingvolgsysteem,de AVI-gegevens, eventuele entreetoetsen, het

Nadere informatie

1. Een aantal kinderen komt in aanmerking voor de vergoede dyslexie.

1. Een aantal kinderen komt in aanmerking voor de vergoede dyslexie. Dyslexieonderzoeken WSNS-Salland Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau. (SDN 2008)

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Dynamiek Scholengroep. 1. Wat is dyslexie?

Dyslexieprotocol Dynamiek Scholengroep. 1. Wat is dyslexie? Dyslexieprotocol Dynamiek Scholengroep. 1. Wat is dyslexie? Dyslexie is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en heeft niets te maken met intelligentie. Dyslexie

Nadere informatie

Om te komen tot een diagnose dyslexie moet aan een drietal diagnoses worden voldaan.

Om te komen tot een diagnose dyslexie moet aan een drietal diagnoses worden voldaan. Omgaan met kinderen met lees- en spellingproblemen, dyslexie. April 2013 Aanleiding tot het aanpassen van de notitie van november 2005 SPOVenray draagt zorg voor een goede begeleiding van alle kinderen.

Nadere informatie

Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie

Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie Vanaf januari 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de vergoeding van het onderzoek en de behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie voor

Nadere informatie

(S)Ken uw instelling. Linda Sontag en Marga Kemper. Mei 2012

(S)Ken uw instelling. Linda Sontag en Marga Kemper. Mei 2012 (S)Ken uw instelling Linda Sontag en Marga Kemper Mei 2012 Studiesucces met dyslexie en dyscalculie Waarom een scan voor het mbo? Hoeveel studenten met dyslexie zijn er in het mbo en wat zijn hun onderwijsbehoeften?

Nadere informatie

Werkbijeenkomst intern begeleiders

Werkbijeenkomst intern begeleiders Werkbijeenkomst intern begeleiders Van het SWV Duin- en Bollenstreek 28 september 2015 Jolanda Roelfsema, MA Education Taal-/dyslexiespecialist PO www.leerkracht.nu info@leerkracht.nu Programma 19.30 20.15

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Benedictusschool

Dyslexieprotocol Benedictusschool Dyslexieprotocol Benedictusschool Protocol dyslexie Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Onderkenning van lees- en spellingproblemen 3. Diagnose bij lees- en spellingproblemen 4. Begeleiding van leerlingen met

Nadere informatie

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg Intervisie ONL, 10 februari 2012 Taak van de school Toetsen (en interventies) in het onderwijs Leerling ondersteunen en begeleiden Vermoeden van dyslexie onderbouwen Eventueel verwijzen naar de gezondheidszorg

Nadere informatie

Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie

Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie dekroon,diagnostiek enbehandelcentrum Koningin Wilhelminalaan 9 7415 KPDeventer Tel:06-81285377 info@centrumdekroon.nl Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie

Nadere informatie

www.masterplandyscalculie.nl

www.masterplandyscalculie.nl In gesprek met... www.masterplandyscalculie.nl Gesprekken Deze waaier is voor intern begeleiders, rekencoördinatoren en reken specialisten die gesprekken voeren met en over een leerling met ernstige rekenwiskunde-problemen.

Nadere informatie

Ook een rivier begint met de eerste druppel

Ook een rivier begint met de eerste druppel Ook een rivier begint met de eerste druppel Update Afstemmingsdocument Ernstige lees- en/of spellingproblemen en/of dyslexie Onderwijs aan leerlingen van 4 tot 18 jaar op Walcheren juni 2011 Inleiding

Nadere informatie

Lees- en dyslexiebeleid

Lees- en dyslexiebeleid Lees- en dyslexiebeleid Koningin Julianaschool Barneveld 2016-2017 2015-2016 Inhoudsopgave Inleiding 1 1. Signaleren leesproblemen en dyslexie 1.1 Vroegtijdig onderkennen 2 2 1.2 Beginnende geletterdheid

Nadere informatie

Leerlingdossier ONL Dyslexie

Leerlingdossier ONL Dyslexie Leerlingdossier ONL Dyslexie Richtlijnen bij het invullen Met dit begeleidend schrijven willen wij het invullen van het leerlingdossier voor onderzoek en behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie

Nadere informatie

Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs. De Meent

Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs. De Meent DE DE DE DE MEENT MEENT MEENT MEENT MAARN MAARN MAARN MAARN Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs De Meent Inhoud 1. Inleiding... 1 2. Wat is dyslexie... 1 3. Van signaleren tot

Nadere informatie

Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg

Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg Inleiding In het kader van Passend Onderwijs is bij wet vastgelegd dat scholen vanaf 1 augustus 2014 aan leerlingen een passende onderwijsplek moeten aanbieden. Ook

Nadere informatie

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Inleiding Volgens de meest gangbare definitie is dyslexie een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen)

Nadere informatie

Achtergrondinformatie dyslexieonderzoek in groep 7 basisschool

Achtergrondinformatie dyslexieonderzoek in groep 7 basisschool Achtergrondinformatie dyslexieonderzoek in groep 7 basisschool Samenvatting Doel van het onderzoek is om in groep 7 bij leerlingen die problemen hebben met lezen en/of spellen maar die wat dat betreft

Nadere informatie

Dislectie? Dyslectsie?

Dislectie? Dyslectsie? Dyslektie? Dicleksie? Dyslectie? Dislectie? Dyslectsie? Studiemiddag dyslexie BAVO Eemland Eveline Wouters, Seminarium voor Orthopedagogiek, Utrecht Juist/onjuist Bespreek 5 minuten met uw buurman/buurvrouw

Nadere informatie

NL Onderwijszorg Nederland

NL Onderwijszorg Nederland 0 NL Onderwijszorg Nederland Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en

Nadere informatie

Uw leerling en dyslexie

Uw leerling en dyslexie Uw leerling en dyslexie Brochure voor scholen Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een aangeboren handicap die iedereen kan treffen. Onafhankelijk van intelligentie. Dyslexie is een hardnekkig probleem

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG. 1.Inleiding

PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG. 1.Inleiding PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG 1.Inleiding In dit protocol wordt beschreven hoe op de Annie M.G. Schmidtschool wordt gewerkt aan het voorkomen, onderkennen en aanpakken van lees-

Nadere informatie

ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE. Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie

ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE. Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie Ernstige Enkelvoudige Dyslexie Diagnostiek en behandeling Adelante audiologie & communicatie Bij schoolgaande

Nadere informatie

Voorafgaand aan aanmelding behandeling ernstige enkelvoudige dyslexie (EED)

Voorafgaand aan aanmelding behandeling ernstige enkelvoudige dyslexie (EED) Voorafgaand aan aanmelding behandeling (EED) Uw kind heeft al een dyslexieverklaring voor 1. Met dit aanmeldingsformulier meldt u als ouder uw kind rechtstreeks aan voor een behandeltraject voor. Dit betekent

Nadere informatie

VRAGENLIJST SCHOOL IN GEVAL VAN VERMOEDEN ERNSTIGE DYSLEXIE

VRAGENLIJST SCHOOL IN GEVAL VAN VERMOEDEN ERNSTIGE DYSLEXIE VRAGENLIJST SCHOOL IN GEVAL VAN VERMOEDEN ERNSTIGE DYSLEXIE Basisgegevens leerling en school Voor- en achternaam leerling: Geboortedatum: School: BRIN-nummer: Groepsverloop: Groep: Groepsleerkracht: Intern

Nadere informatie

Plaatsingswijzer. Versie 2 051114 mjp 1

Plaatsingswijzer. Versie 2 051114 mjp 1 Plaatsingswijzer De plaatsingswijzer is een instrument dat een school voor voortgezet onderwijs in de regio hanteert om te komen tot een plaatsingsbesluit. Dit instrument wordt in 2015 voor het eerst experimenteel

Nadere informatie

Dyslexiebeleid van het Ludger College

Dyslexiebeleid van het Ludger College Dyslexiebeleid van het Ludger College Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Wat is dyslexie? 1.2 Kenmerken van dyslexie 2 2 De procedure 4 2.1 Ouderavond 2.2 Een vermoeden van dyslexie 2.3 De screening 2.4 De

Nadere informatie

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie.

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. 1. Inleiding Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. De volgende punten komen aan de orde: Wat is dyslexie? Signaleringsprocedure dyslexie

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie, (lezen) en/ of schriftbeeldvorming (spellen).

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: Wat is dyslexie? Diagnosetraject op het Cambium. De dyslexieverklaring. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: o Dispenserende maatregelen. (Vrijstellingen)

Nadere informatie

Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010)

Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010) AH 740 2010Z13219 Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010) 1 Bent u bekend met nieuw onderzoek van Michigan State University

Nadere informatie

Stelselwijziging Jeugd. Handreiking. Dyslexiezorg onder de Jeugdwet. Voor gemeenten en samenwerkingsverbanden

Stelselwijziging Jeugd. Handreiking. Dyslexiezorg onder de Jeugdwet. Voor gemeenten en samenwerkingsverbanden Stelselwijziging Jeugd Handreiking Dyslexiezorg onder de Jeugdwet Voor gemeenten en samenwerkingsverbanden 2 Stelselwijziging Jeugd Dyslexiezorg onder de Jeugdwet Wat is dyslexie? Een handreiking voor

Nadere informatie

Leescentrum. Jaarverslag Leescentrum. Schooljaar 2010-2011. Samenwerkingsverband Barneveld e.o.

Leescentrum. Jaarverslag Leescentrum. Schooljaar 2010-2011. Samenwerkingsverband Barneveld e.o. Leescentrum Samenwerkingsverband Barneveld e.o. Jaarverslag Leescentrum Schooljaar 2010-2011 Barneveld, december 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Het leescentrum van het Samenwerkingsverband Barneveld

Nadere informatie

ONL_Folder2011_scholen_WT.indd 1

ONL_Folder2011_scholen_WT.indd 1 2899.1026 ONL_Folder2011_scholen_WT.indd 1 29-03-2011 17:42:01 Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen

Nadere informatie

Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg

Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg Inleiding Vanaf 1 augustus 2014 moeten scholen aan leerlingen een passende onderwijsplek aanbieden. Ook voor leerlingen met lees- en spellingproblemen of dyslexie heeft

Nadere informatie

Het advies voor school is om te handelen volgens het protocol Ernstige RekenWiskunde-problemen en Dyscalculie (ERWD, 2011).

Het advies voor school is om te handelen volgens het protocol Ernstige RekenWiskunde-problemen en Dyscalculie (ERWD, 2011). Orthopedagogenpraktijk Athena drs. Simone Verhoeven W.M. Dudokweg 10 a-b 1703 DB Heerhugowaard info@athenaweb.nl Intake vragenlijst bij onderzoek naar rekenproblemen/ dyscalculie Voorwaarden voor een aanmelding

Nadere informatie

Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO?

Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO? Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO? Binnen het voortgezet onderwijs zijn er voor leerlingen die niet in staat zijn het volledige onderwijsprogramma te volgen, mogelijkheden

Nadere informatie

Uw leerling en dyslexie

Uw leerling en dyslexie Uw leerling en dyslexie Brochure voor scholen Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie

Nadere informatie

ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE. Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie

ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE. Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie ERNSTIGE ENKELVOUDIGE DYSLEXIE Diagnostiek en behandeling door Adelante audiologie & communicatie Ernstige Enkelvoudige Dyslexie Diagnostiek en behandeling Adelante audiologie & communicatie Bij schoolgaande

Nadere informatie

Linda Sontag, Peter Snijders en Nanda van Oorschot 13 oktober Scan uw school! Wat doet uw school met de verzwaarde exameneisen?

Linda Sontag, Peter Snijders en Nanda van Oorschot 13 oktober Scan uw school! Wat doet uw school met de verzwaarde exameneisen? Linda Sontag, Peter Snijders en Nanda van Oorschot 13 oktober 2011 Scan uw school! Wat doet uw school met de verzwaarde exameneisen? Inhoud workshop Onderzoek naar dyslexie en dyscalculie Opbouw en inhoud

Nadere informatie

Dyslexiezorg in Drenthe

Dyslexiezorg in Drenthe Dyslexiezorg in Drenthe De zorgroute naar dyslexiezorg in de regio Drenthe Februari 2015 Programmateam Jeugdhulp regio Drenthe In afstemming met de samenwerkingsverbanden Primair Onderwijs in de regio

Nadere informatie

Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school)

Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school) 033-2983197 info@praktijkdeziel.nl www.praktijkdeziel.nl Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school) 1.0 Algemeen deel Gegevens school Adres: PC/Woonplaats: Telefoon: E-mail adres:

Nadere informatie

VCLB De Wissel Antwerpen Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding www.vclbdewisselantwerpen.be

VCLB De Wissel Antwerpen Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding www.vclbdewisselantwerpen.be VCLB De Wissel Antwerpen Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding www.vclbdewisselantwerpen.be Campus Centrum Hallershofstraat 7 2100 Deurne Tel. (03) 285 34 50 Fax (03) 285 34 51 Campus Noord Markt 3 2180

Nadere informatie

Dyslexie. Beatrijs Brand

Dyslexie. Beatrijs Brand Dyslexie Beatrijs Brand Hoe lezen wij? T s errassend oeveel ekst r emist an orden Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het neit uit in wlkee vloogdre de lttres in een wrood saatn (c)

Nadere informatie

Inleiding. Maart 2010. Carolien van Lierop Frederike Nikkels Brenda Harmsen

Inleiding. Maart 2010. Carolien van Lierop Frederike Nikkels Brenda Harmsen Protocol Dyslexie Inleiding Binnen de school is het beleid rondom dyslexie in opmars. Er komen naast ernstige gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen steeds meer leerlingen op school waarbij er

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 463 Besluit tot wijziging van het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000 en het Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband

Nadere informatie

Van theorie naar praktijk en terug naar PDDB 2.0

Van theorie naar praktijk en terug naar PDDB 2.0 Van theorie naar praktijk en terug naar PDDB 2.0 Van 1995 via 2006 en 2009 naar 2013 A.J.J.M. (Wied) Ruijssenaars Rijksuniversiteit Groningen Orthopedagogiek Vooraf Alle ingevulde vragenlijsten heb ik

Nadere informatie

VRAGENLIJST SCHOOL IN GEVAL VAN VERMOEDEN DYSCALCULIE

VRAGENLIJST SCHOOL IN GEVAL VAN VERMOEDEN DYSCALCULIE VRAGENLIJST SCHOOL IN GEVAL VAN VERMOEDEN DYSCALCULIE Basisgegevens leerling en school Voor- en achternaam leerling: Geboortedatum: Groep: School: Groepsleerkracht: Groepsverloop: Intern Begeleider: Adresgegevens

Nadere informatie

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er Dyslexie Protocol Wie doet binnen de school uitspraken over dyslexie? Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College oktober 2012 1 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Inleiding Sinds een aantal jaren voert het Gerrit Rietveld College een beleid op het gebied van dyslexie.

Nadere informatie

Quick scan dyslexie in po en vo

Quick scan dyslexie in po en vo Quick scan dyslexie in po en vo Onderzoek in opdracht van het ministerie van OCW datum 7 september 2016 auteur(s) Boukje Cuelenaere versie 5.0 CentERdata, Tilburg, 2016 Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

2014 Protocol dyslexie

2014 Protocol dyslexie Protocol dyslexie 2014 Protocol dyslexie Inleiding Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen 1. De term komt uit het latijn, want dys = niet goed functioneren, lexis = taal of woorden. Bij dyslexie

Nadere informatie

Formulier B Dyslexieonderzoek. - Aanmeldingsformulier school. ingevuld door: IB-er RT-er directeur* * s.v.p. aankruisen wat van toepassing is.

Formulier B Dyslexieonderzoek. - Aanmeldingsformulier school. ingevuld door: IB-er RT-er directeur* * s.v.p. aankruisen wat van toepassing is. Formulier B Dyslexieonderzoek - Aanmeldingsformulier school ingevuld door: IB-er RT-er directeur* * s.v.p. aankruisen wat van toepassing is datum: - Gegevens van de school naam straat telefoon postcode

Nadere informatie

Centraal aanmeldformulier basisschool

Centraal aanmeldformulier basisschool Centraal aanmeldformulier basisschool De ouder(s) / verzorger(s) van vragen toelating tot basisschool.. Invuldatum Ontvangstdatum (In te vullen door school) Lindenlommer Toelichting Met het invullen van

Nadere informatie

2.10 Resultaten van het ITS onderzoek naar leerlingen met autisme in het primair en voortgezet onderwijs in het schooljaar

2.10 Resultaten van het ITS onderzoek naar leerlingen met autisme in het primair en voortgezet onderwijs in het schooljaar 2.10 Resultaten van het ITS onderzoek naar leerlingen met autisme in het primair en voortgezet onderwijs in het schooljaar 2003-2004 Samenvatting, conclusies en aandachtspunten 1 Autisme in het primair

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Inhoudsopgave 1.1 Uitgangspunten pag. 2 2.1 Definitie dyslexie pag. 3 2.2 Kenmerken van dyslexie pag. 3 2.2.1 Problemen bij lezen pag. 3 2.2.2 Problemen bij spellen pag.

Nadere informatie

voor onderzoek en behandeling van ernstige enkelvoudige dyslexie

voor onderzoek en behandeling van ernstige enkelvoudige dyslexie Aanmeldformulier voor onderzoek en behandeling van ernstige enkelvoudige dyslexie Algemene informatie Onder dyslexiezorg wordt verstaan de diagnose en behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie. Om

Nadere informatie

Perceelbeschrijving Ernstige Enkelvoudige Dyslexie 2016

Perceelbeschrijving Ernstige Enkelvoudige Dyslexie 2016 Perceelbeschrijving Ernstige Enkelvoudige Dyslexie 2016 Samenwerkende gemeenten regio West-Friesland Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Stede Broec Perceelbeschrijving Ernstige

Nadere informatie

Tips voor het diagnostische gesprek. Marisca Milikowski Rob Milikowski

Tips voor het diagnostische gesprek. Marisca Milikowski Rob Milikowski Tips voor het diagnostische gesprek Marisca Milikowski Rob Milikowski Herkent u deze leerling? Zwakke automatisering, Tellend rekenen vaak op de vingers Nieuwe kennis zakt snel weg Eenvoudige bewerkingen

Nadere informatie

Dyslexie: een greep uit de actualiteit

Dyslexie: een greep uit de actualiteit Dyslexie: een greep uit de actualiteit Maud van Druenen Cindy Teunissen 3 november 2016 Wat gebeurt er veel. Een greep. Twee definities van dyslexie in Nederland? Kwaliteit dyslexieverklaringen Dyslexie

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Greijdanus Enschede

Dyslexiebeleid. Greijdanus Enschede Dyslexiebeleid Greijdanus Enschede 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding dyslexie Pag. 3 1.1. Wat is dyslexie? 1.2. Hoe uit dyslexie zich? 2. Dyslexiescreening en onderzoek Pag. 5 2.1. Screening in klas 1 2.2.

Nadere informatie

Als het leren lezen niet zo soepel gaat

Als het leren lezen niet zo soepel gaat Als het leren lezen niet zo soepel gaat In de onderbouw leert een kind de eerste beginselen van het lezen. Wij letten bij het aanleren van de letters gelijk al op de signalen van leesproblemen. Het aanleren

Nadere informatie

Leerlingen met dyslexie krijgen een dyslexiepasje. Voor elke leerling stelt de school een handelingsplan op.

Leerlingen met dyslexie krijgen een dyslexiepasje. Voor elke leerling stelt de school een handelingsplan op. 1. Dyslexie 1.1 Wat is dyslexie? Dyslexie is een leerstoornis waarbij de leerling ernstige en hardnekkige problemen bij het automatiseren van het lezen en / of spelling heeft. Dyslexie kan in meer of mindere

Nadere informatie

ALS LEREN EN ONTWIKKELEN NIET VANZELF GAAN. de Poort ORTHOPEDAGOGIEK EN REMEDIAL TEACHING

ALS LEREN EN ONTWIKKELEN NIET VANZELF GAAN. de Poort ORTHOPEDAGOGIEK EN REMEDIAL TEACHING ALS LEREN EN ONTWIKKELEN NIET VANZELF GAAN de Poort ORTHOPEDAGOGIEK EN REMEDIAL TEACHING de Poort Soms gaat het leren bij een kind of jongere niet vanzelf. Als ouder maak je je daar zorgen om. Kinderen

Nadere informatie

Zorgprogramma Dyslexie

Zorgprogramma Dyslexie Zorgprogramma Dyslexie www.comen.nl 030-605 25 00 Dit is een uitgave van Comenius Versie 2, augustus 2017 Woerden Inhoud Informatie over Comenius 3 Informatie over onderzoek en behandeling van dyslexie

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Dyslexieprotocol Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Actief College Koninginneweg 126 3262 JD Oud-Beijerland T: 0186-612130 E: administratie@actiefcollege.nl W: www.actiefcollege.nl

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel (SOP)

Schoolondersteuningsprofiel (SOP) Schoolondersteuningsprofiel (SOP) Zakelijke gegevens (*): Naam school: Damiaanschool Straat: Rozenstraat 21/ Graaf Lodewijklaan 6 Telefoon:030-6918394 Mailadres: info@damiaanschool.nl Website:www.damiaanschool.nl

Nadere informatie

Taalonderwijs aan dyslectische kinderen

Taalonderwijs aan dyslectische kinderen Taalonderwijs aan dyslectische kinderen De leergang Taalonderwijs aan dyslectische kinderen heeft tot doel leraren en intern begeleiders toe te rusten met kennis, inzichten en vaardigheden op het gebied

Nadere informatie

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014 Beleidsstuk dyslexie Augustus 2014 Saltoschool Reigerlaan Beleidsstuk dyslexie 01-08-2014 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Screening en signalering... 3 1.1 Groep 1... 3 1.2 Groep 2... 3 1.3 Groep 3... 4

Nadere informatie

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school/groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school/groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school/groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Gegevens leerling Naam leerling :.. 0 jongen 0 meisje Geboortedatum Groep

Nadere informatie

Uw kind heeft dyslexie, wat nu? w w w. w o o r t b l i n d. n l Wo o r t b l i n d

Uw kind heeft dyslexie, wat nu? w w w. w o o r t b l i n d. n l Wo o r t b l i n d Uw kind heeft dyslexie, wat nu? w w w. w o o r t b l i n d. n l Wo ortblind Stationsstraat 79G 3811 MH Amersfoort Telefoon 0900 666 2 666 Inhoudsopgave 3 Uw kind heeft dyslexie, wat nu? 4 Wat is dyslexie?

Nadere informatie