Acceptance & Commitment Therapy bij chronische pijn en vermoeidheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Acceptance & Commitment Therapy bij chronische pijn en vermoeidheid"

Transcriptie

1 Supporting self-help ACT with counseling Acceptance & Commitment Therapy bij chronische pijn en vermoeidheid 16/11/2015 Prof. dr. Karlein Schreurs Psychologie, Gezondheid en Technologie, Universiteit Twente Revalidatiecentrum Roessingh, Roessingh R&D prof.dr. KMG Schreurs

2 Het gaat redelijk goed. Ik doe weer wat in de tuin en ik help mijn zoon op de boerderij. Maar die pijn, die pijn is niet minder, die is er nog steeds. Daarom heb ik toch weer een afspraak gemaakt met het Radboud, misschien kunnen zij nog iets, een operatie of zo Man, 62 jaar, failed back surgery syndrome

3 Het gaat goed. Ik werk weer in ons bedrijf, mijn zoon heeft het overgenomen. Pijn, irritaties en ongemakken zijn niet meer dingen die mij tot activiteiten aanzetten om er geen last van te hebben. Het zijn nu signalen die me iets zeggen over hoe ik met mijn lichaam kan omgaan. Man, 55 jaar, neuropatische pijn na kniebreuk

4 Leertheoretische modellen van onderhoudende factoren vermijding Gedrag Meer pijn Beperkingen overactiviteit Gedrag Emoties Pijn Emoties vrees Cognities Cognities geprikkeld woede catastroferen minimaliseren ontkennen Vlaeyen & Linton, 2000; Hasenbring e.a., 2001

5

6 Relational Frame Theory (RFT) Menselijk gedrag wordt niet alleen bepaald door stimuli maar ook door begrippen en symbolen die naar stimuli verwijzen

7 Pijn voor een chronische pijnpatient?

8 Acceptance & Commitment Therapy Veel lijden wordt veroorzaakt door vruchteloze pogingen om ongewenste ervaringen (o.a. pijn, gedachten, emoties) te vermijden Werkt niet, kost tijd en energie Je krijgt wat je niet wilt. Verlies van zicht op waarden

9 Relational frame van pijn, cognities en gedrag Relational frame Pijn en alle associaties Cognities Catastroferen Minimaliseren Emoties Angstig Boos Depressief Gedrag Vermijden Doorgaan Gevolgen Beperkingen Waardevolle acties prof.dr. KMG Schreurs

10 Wat heb je gedaan om minder last te hebben van pijn? operaties orthopeed neurochirurg internist reumatoloog huisarts fysiotherapeut manueel therapeut massage zenuwblokkades craniosacraal therapeut TENS sport rust negeren warm bad bidden handoplegging

11 Wat heb je gedaan om minder last te hebben van pijn? Strategie kort lang waardevol leven negeren allerlei artsen medicatie +? - afreageren - - -

12 Schone pijn- vuile pijn Vuile pijn Schone pijn

13 Acceptance & Commitment Therapy (ACT) de strijd loslaten met pijn, vermoeidheid, ongewenste gedachten en gevoelens actie ondernemen in de richting van de dingen die je belangrijk vindt bewust aanwezig zijn in het huidige moment

14 Contact met hier en nu Aanvaarding Waarden Psychische flexibiliteit Cognitieve defusie Toegewijde acties Observerend zelf

15 Vermijding Cognitieve fusie Leven in verleden en/of toekomst Psychische inflexibiliteit Decriptieve zelf Weinig contact met waarden Passiviteit of ineffectieve actie

16 Aanvaarding

17 Afstand nemen van gedachten Ik heb Als de ik gedachte een knap dat hoor, het is gevaarlijk dat gevaarlijk. is als ik een knap hoor. Ik heb het Mijn oordeel leven dat is mijn niets leven meer niets waard. meer waard is.

18 Contact met hier en nu Aanvaarding Waarden Cognitieve defusie Toegewijde acties Observerend zelf

19

20 Ik ben iemand die Ik ben iemand die Ik ben iemand die Ik ben iemand die Ik ben iemand die

21 Contact met hier en nu Aanvaarding Waarden Cognitieve defusie Toegewijde acties Observerend zelf

22 Waardenkompas Levensgebied Waarde(n) Werk en opleiding Vrije tijd Relaties Gezondheid en groei

23 Mijn acties brachten me dichter bij wat ik belangrijk vind. Mijn acties brachten me helemaal niet dichter bij wat ik belangrijk vind. Werk en opleiding Vrije tijd Groei en gezondheid Relaties prof.dr. KMG Schreurs HET ROESSINGH, CENTRUM VOOR REVALIDATIE

24 Anja is 35 jaar, gehuwd, moeder van twee kinderen en nu al bijna een jaar in de ziektewet. Het is niet te zien dat haar gezondheid niet optimaal is. De pijn is sluipend begonnen en breidde zich uit naar haar hele lichaam, ondertussen werd ze steeds eerder en meer intens vermoeid. De huisarts stuurde haar door naar de reumatoloog, deze stelde vast dat ze fibromyalgie heeft. Ze heeft altijd pijn, daaraan is ze gewend. Maar soms is de pijn niet te verdragen en dat ze zo vermoeid is, maakt dat ze tot steeds minder activiteiten komt. Ze is nu bijna een jaar in de ziektewet, ze heeft zich opgewerkt tot filiaalhoudster van een supermarkt. Ze was er altijd trots op dat ze zich zo had opgewerkt, nu vindt ze zichzelf waardeloos omdat ze niet werkt. In het begin probeerde ze koste wat kost haar haar werk vol te houden. Om dat toch voor elkaar te krijgen, zegde ze steeds meer sociale activiteiten af. Ze heeft hulp in het huishouden, stopte met sporten en activiteiten op de school van haar kinderen en kon toch het werken niet meer volhouden. Ze zegt dat ze nog 20% van haar vroegere energie heeft. Het is moeilijk en onbegrijpelijk dat activiteiten die vroeger zo vanzelfsprekend waren nu zoveel moeite kosten of niet meer lukken.

25 Ze lijdt er ook onder wanneer mensen haar met onbegrip benaderen. Anderen zeggen dat ze ook wel eens pijn hebben en moe zijn en dat ze zich erover heen moet zetten. Soms zegt iemand botweg dat ze zich niet zo moet aanstellen. Intussen is haar grote vrienden- en kennissenkring geslonken tot enkele goede vrienden. Ze vindt haar leven waardeloos en saai, doet wat lichte huishoudelijke werkzaamheden, gaat wandelen met de hond en spreekt heel af en toe met iemand af. Ze mist haar werk en voelt zich tekort schieten als moeder en als partner. Anja is de oudste van een groot gezin. Haar moeder was verslaafd aan alcohol en vaak ziek. Anja zorgde al op jonge leeftijd voor haar twee jongere broers. Ze is op haar 19 de getrouwd om thuis weg te kunnen. In deze relatie was er sprake van mishandeling. Na twee jaar is Anja gescheiden. Anja wil niet meer over vroeger praten en probeert er zo weinig mogelijk aan te denken. Het is voorbij, ik kan het toch niet meer veranderen en nu heb ik een goed huwelijk., zegt ze.

26 Casusconceptualisatie 1. Welke ervaringen wil deze persoon niet ervaren? Gedachten Emoties. Associaties.... Herinneringen Sensaties..

27 Aanvaarding 2 Welke vaardigheden heeft deze persoon in welke mate? Cognitieve defusie Defusie van zelf-als-inhoud, observerend zelf Mindfulness vaardigheden Waarden helder Toegewijde acties

28

29 Vergeleken met WL, TAU Uitkomst Gedragstherapie 1 Cognitieve gedragstherapie 1 ACT/Mindfulness 2 Post Follow-up Post Follow-up Post Follow-up pijnintensiteit klein klein klein depressie klein medium klein klein medium beperkingen klein klein klein 1 Williams, Eccleston & Morley, Veehof, Trompetter, Bohlmeijer & Schreurs, 2015

30 Vergelijking met actieve behandeling (Veehof, Trompetter, Bohlmeijer & Schreurs, 2015) Study Active treatment ACT / Mindfulnees Zautra et al, 2008 CBT + mindfulness Wheterell et al., 2011 CBT ACT Schmidt et al., 2011 relaxation Mindfulness + Thorsell et al., 2011 relaxation ACT + Wicksell et al., 2009 MDT ACT + + significant univariate effect; pooled effects n.s.

31

32 prof.dr. KMG Schreurs, UT

33 Living with pain Assessed for eligibility (n=269) Excluded (n=31) (mostly due to serious mental complaints) Randomized (n=238) ACT: n=82 Completed intervention: n=59 (72%) Expressive writing (EW): n=79 Completed intervention: n=50 (63%) Waiting list (WL): n=77

34 Participants Female 76,1% Living with partner 74,4% Highly educated 11,3% Mean age: 52,78 (SD=12,36) Mean pain (0-10): 6,20 (SD= 1,65)

35 Outcomes ACT versus EW ACT versus WL Cohen s d Cohen s d Pain interference Post Follow-up Pain intensity Post Follow-up Psychological distress HADS Post - - Follow-up

36 Processes ACT versus EW ACT versus WL Cohen s d Cohen s d Acceptance Post Follow-up Catastrophizing Post -.39 Follow-up Mindfulness Post - - Follow-up -.36

37 Mediation Psychological inflexibility ACT vs Control Pain interference Catastrophizing

38 Moderatie Psychologisch welbevinden ACT interventie Pijninterfentie

39 Conclusies Effecten op pijnintensiteit, pijninterferentie, psychische klachten en psychische flexibiliteit Effecten groter bij follow-up na 3 maanden Effecten blijven behouden bij follow-up na 9 maanden Effect pijninterferentie verklaard door toename in psychologische flexibiliteit en afname van catastroferen

40 Wat weten we nu? ACT online werkt (klein-medium) en het werkt zoals het model voorspelt ACT werkt ook via de verandering van cognities zoals CBT modellen voorspellen ACT online werkt vooral bij veerkrachtige deelnemers

41 Referenties Trompetter, H.R., Bohlmeijer, E.T., Veehof, M.M. & Schreurs, K.M.G. (2015). Internet-based guided self-help intervention for chronic pain based on Acceptance and Commitment Therapy: A randomized controlled trial. Journal of Behavioral Medicine, 38(1), /s Veehof, M.M., Trompetter, H.R., Bohlmeijer, E.T., Schreurs, K.M.G. (2015). Acceptance- and mindfulness-based interventions for the treatment of chronic pain: A meta-analytic review. Cognitive Behaviour Therapy / Trompetter, H.R., Bohlmeijer, E.T., & Schreurs, K.M.G (2015). Psychological flexibility and catastrophizing as associated change mechanisms during online Acceptance & Commitment Therapy for chronic pain. Behaviour Research and Therapy, /j.brat

42 Samen met prof. dr. E. Bohlmeijer dr. H. Trompetter prof. dr. M. Vollenbroek (RRD) dr. P. Heuts (Adelante Zorggroep)

Waarde van ACT voor de behandeling van CLRP

Waarde van ACT voor de behandeling van CLRP Supporting self-help ACT with e-mail counseling Waarde van ACT voor de behandeling van CLRP RNT 03-04-2014 Prof. dr. Karlein Schreurs Psychologie, Gezondheid en Technologie Revalidatiecentrum Roessingh,

Nadere informatie

Vitaliteit en pijn, een lastige combinatie?

Vitaliteit en pijn, een lastige combinatie? Supporting self-help ACT with e-mail counseling Vitaliteit en pijn, een lastige combinatie? Reade 13-06-2013 Prof. dr. Karlein Schreurs Psychologie, Gezondheid en Technologie Revalidatiecentrum Roessingh,

Nadere informatie

Chronische pijn: wegdrukken of omarmen?

Chronische pijn: wegdrukken of omarmen? Supporting self-help ACT with e-mail counseling Chronische pijn: wegdrukken of omarmen? 09/12/2015 Prof. dr. Karlein Schreurs Psychologie, Gezondheid en Technologie, Universiteit Twente Revalidatiecentrum

Nadere informatie

MINDFULNESS EN AANVAARDING HELPEN BIJ CHRONISCHE PIJN

MINDFULNESS EN AANVAARDING HELPEN BIJ CHRONISCHE PIJN MINDFULNESS EN AANVAARDING HELPEN BIJ CHRONISCHE PIJN Karlein Schreurs 16 mei 2014 Het gaat redelijk goed. Ik doe weer wat in de tuin en ik help mijn zoon op de boerderij. Maar die pijn, die pijn is niet

Nadere informatie

LEVEN MET PIJN Een gerandomiseerde studie naar een online ACT-behandeling bij chronische pijn

LEVEN MET PIJN Een gerandomiseerde studie naar een online ACT-behandeling bij chronische pijn LEVEN MET PIJN Een gerandomiseerde studie naar een online ACT-behandeling bij chronische pijn Martine Veehof, Hester Trompetter, Ernst Bohlmeijer & Karlein Schreurs 28 maart 2013 Inhoud Achtergrond Online

Nadere informatie

Gelukkig ondanks pijn

Gelukkig ondanks pijn Gelukkig ondanks pijn Een online positieve psychologie interventie voor patiënten met chronische musculoskeletale pijn Elke Smeets, Madelon Peters, Marion Feijge, Steven Linton, & Gerhard Andersson Positieve

Nadere informatie

Welkom! 11 congressen in samenwerking met Hogrefe Uitgevers

Welkom! 11 congressen in samenwerking met Hogrefe Uitgevers Welkom! 11 congressen in samenwerking met Hogrefe Uitgevers Hondje van Pavlov Gedragstherapie 1ste generatie: klassieke en operante conditionering (outside the black box) =Gedrag wordt contextueel bepaald

Nadere informatie

Voluit leven online als blended care

Voluit leven online als blended care WHITEPAPER Voluit leven online als blended care Monique Hulsbergen Langzaam maar zeker is ehealth niet meer weg te denken uit de dagelijkse ggz-praktijk. Er zijn tal van programma s ontwikkeld en er zijn

Nadere informatie

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Flip Kolthoff, psychiater Radboud Universitair Centrum voor Mindfulness, GGZ Noord-Holland-Noord Flip Kolthoff, VUmc, 20-01-2012 1 Inleiding Flip Kolthoff,

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

ACT en Authenticiteit

ACT en Authenticiteit ACT en Authenticiteit Weg met het keurslijf, ruimte voor jezelf. Datum: 25-09-2015 Door: Tim Batink Locatie: Bussum even voorstellen Tim Batink, MSc GZ-Psycholoog i.o., Cognitief Gedragstherapeut VGCt,

Nadere informatie

De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen. De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen. De wijsheid om het verschil te zien

De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen. De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen. De wijsheid om het verschil te zien De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen De wijsheid om het verschil te zien De psychologie van pijn. Sint-Jozefkliniek Bornem - Willebroek Barbara

Nadere informatie

Inhoud. 1 Pijn en pijnbehandelingen. 2 De pijn uit de weg gaan. Voorwoord 11 Inleiding 13

Inhoud. 1 Pijn en pijnbehandelingen. 2 De pijn uit de weg gaan. Voorwoord 11 Inleiding 13 5 Inhoud Voorwoord 11 Inleiding 13 1 Pijn en pijnbehandelingen Inleiding 18 Acute en chronische pijn 19 Een model van het zenuwstelsel en pijn 20 Het zenuwstelsel is altijd in beweging 21 Conditionering

Nadere informatie

Mindfulness bij somatoforme stoornissen. Hiske van Ravesteijn psychiater i.o.

Mindfulness bij somatoforme stoornissen. Hiske van Ravesteijn psychiater i.o. Mindfulness bij somatoforme stoornissen Hiske van Ravesteijn psychiater i.o. Mindfulness-based cognitieve therapie (MBCT) bij somatoforme stoornissen Onverklaarde lichamelijke klachten 20% Persisterende

Nadere informatie

Workshop 2E: Optimisme. Elke Smeets. Madelon Peters. Faculty of Psychology and Neuroscience

Workshop 2E: Optimisme. Elke Smeets. Madelon Peters. Faculty of Psychology and Neuroscience Workshop 2E: Optimisme Elke Smeets Madelon Peters Optimisme: 2 benaderingen attributie stijl benadering Seligman & Peterson uitkomst verwachtingen benadering Carver & Scheier attributie stijl benadering

Nadere informatie

Van Klacht naar Veerkracht Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Datum: 17-03-2016 Door: Tim Batink Locatie: Utrecht

Van Klacht naar Veerkracht Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Datum: 17-03-2016 Door: Tim Batink Locatie: Utrecht Van Klacht naar Veerkracht Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Datum: 17-03-2016 Door: Tim Batink Locatie: Utrecht even voorstellen Tim Batink, MSc GZ-Psycholoog i.o., Cognitief Gedragstherapeut VGCt,

Nadere informatie

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial dr. T. Verbeek arts-epidemioloog Afd. Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie 22 januari

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie op maat voor fibromyalgie Saskia van Koulil UMC St. Radboud Afdeling Medische Psychologie

Cognitieve gedragstherapie op maat voor fibromyalgie Saskia van Koulil UMC St. Radboud Afdeling Medische Psychologie Fibromyalgie Cognitieve gedragstherapie op maat voor fibromyalgie Saskia van Koulil UMC St. Radboud Afdeling Medische Psychologie Wijdverspreide pijn Etiologie grotendeels onbekend Hoge impact voor de

Nadere informatie

ACCEPTANCE & COMMITMENT THERAPY (ACT): AAN DE SLAG IN MULTIDISCIPLINAIRE TEAMS!

ACCEPTANCE & COMMITMENT THERAPY (ACT): AAN DE SLAG IN MULTIDISCIPLINAIRE TEAMS! ACCEPTANCE & COMMITMENT THERAPY (ACT): AAN DE SLAG IN MULTIDISCIPLINAIRE TEAMS! INHOUD WERKWINKEL ACT (in het kort) Afgelegde weg Zichtbaarheid op de werkvloer Ervaren van een deel van het aanbod Acceptance

Nadere informatie

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Autismespectrumstoornissen: ADASS Achtergrond ADASS Veelvuldig voorkomen van

Nadere informatie

Bachelor-Thesis. Opdrachtgever: Universiteit Twente

Bachelor-Thesis. Opdrachtgever: Universiteit Twente Bachelor-Thesis Psychologische (in-) flexibiliteit bij chronische pijn patiënten en de relatie met beperkingen na een online zelf-hulp Acceptance and Commitment Therapy (ACT) interventie Opdrachtgever:

Nadere informatie

Aandacht voor mindfulness en de invloed op pijn interferentie bij chronische pijnpatiënten

Aandacht voor mindfulness en de invloed op pijn interferentie bij chronische pijnpatiënten Aandacht voor mindfulness en de invloed op pijn interferentie bij chronische pijnpatiënten Geestelijke Gezondheidsbevordering (GGB)/ Positieve Psychologie en Technologie (PPT) Universiteit Twente Sina

Nadere informatie

Achtergrondinformatie. Hoe is het beloop van vermoeidheid na kanker? Internationale literatuur Prevalentie: uitgezet tegen tijd sinds behandeling

Achtergrondinformatie. Hoe is het beloop van vermoeidheid na kanker? Internationale literatuur Prevalentie: uitgezet tegen tijd sinds behandeling Achtergrondinformatie Ongeveer 99% van alle patiënten ervaart tijdens de behandeling van Drie maanden na de behandeling van heeft 2-4% van de ziektevrije patiënten last van ernstige Hoe is het beloop van

Nadere informatie

Emoties, wat is het signaal?

Emoties, wat is het signaal? Emoties, wat is het signaal? Over interpretatie en actieplan dr Frits Winter Functie van Emoties Katalysator, motor achter gedrag Geen emoties, geen betrokkenheid, geen relaties Te veel emoties, te veel

Nadere informatie

De rol van de psycholoog. Prof. dr. Geert Crombez Geert.Crombez@UGent.be

De rol van de psycholoog. Prof. dr. Geert Crombez Geert.Crombez@UGent.be De rol van de psycholoog Prof. dr. Geert Crombez Geert.Crombez@UGent.be Chronisch VermoeidheidsSyndroom Fukuda et al., 1994 Natuurlijk verloop 80% Costs 26% 17% 13% 8% 7 days 4 weeks 7 weeks 12 weeks 6

Nadere informatie

Welkom. even voorstellen. bij de workshop Time to ACT! 12-11-2014. Tim Batink, MSc. Datum: 11-11-2014 Door: Tim Batink Locatie: Den Bosch

Welkom. even voorstellen. bij de workshop Time to ACT! 12-11-2014. Tim Batink, MSc. Datum: 11-11-2014 Door: Tim Batink Locatie: Den Bosch Welkom bij de workshop Time to ACT! Datum: 11-11-2014 Door: Tim Batink Locatie: Den Bosch even voorstellen Tim Batink, MSc Psycholoog NIP, Cognitief Gedragstherapeut VGCt i.o. & ACT-therapeut U-center,

Nadere informatie

No brain, no (chronic) pain. Workshop revalidatiegeneeskunde 23-01-2014 Alina Teplova, revalidatiearts

No brain, no (chronic) pain. Workshop revalidatiegeneeskunde 23-01-2014 Alina Teplova, revalidatiearts No brain, no (chronic) pain Workshop revalidatiegeneeskunde 23-01-2014 Alina Teplova, revalidatiearts 1 Inhoud 1. Het doel 2. Casuïstiek (3 casussen) 3. Indicatie voor chronische pijn revalidatieprogramma

Nadere informatie

Vermoeidheid bij MPD

Vermoeidheid bij MPD Vermoeidheid bij MPD Landelijke contactmiddag MPD Stichting, 10-10-2009 -van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant Toon Hermans Huis Amersfoort Welke verschijnselen? Gevoelens van totale

Nadere informatie

Rita Schiphorst Preuper DEPARTMENT OF REHABILITATION MEDICINE / CENTER FOR REHABILITATION

Rita Schiphorst Preuper DEPARTMENT OF REHABILITATION MEDICINE / CENTER FOR REHABILITATION Rita Schiphorst Preuper DEPARTMENT OF REHABILITATION MEDICINE / CENTER FOR REHABILITATION Chronische pijn en hulpmiddelen, voorzieningen en aanpassingen Chronische pijn 3 miljoen Nederlanders Kosten Medische

Nadere informatie

Acceptance and Commitment Therapy (ACT) in de oncologie

Acceptance and Commitment Therapy (ACT) in de oncologie WELKOM Acceptance and Commitment Therapy (ACT) in de oncologie Preventie van angst en depressie. onderdag 18 september 2014 ymposium PSST ism VLK line Seeuws en Annelies De Booser chemo angst waarom? Kanker

Nadere informatie

Emoties, wat is het signaal?

Emoties, wat is het signaal? Emoties, wat is het signaal? Over interpretatie en actieplan dr Frits Winter Functie van Emoties Katalysator, motor achter gedrag Geen emoties, geen betrokkenheid, geen relaties Te veel emoties, te veel

Nadere informatie

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Even mezelf voorstellen Boeken - Jansen, G.: Denk wat je wilt, doe wat je droomt - Jansen, G.: Leef! - Jansen, G.: Laat los: ruimte

Nadere informatie

(SOCIALE) ANGST, GEPEST WORDEN EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1

(SOCIALE) ANGST, GEPEST WORDEN EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 (SOCIALE) ANGST, GEPEST WORDEN EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 Psychologische Inflexibiliteit bij Kinderen: Invloed op de Relatie tussen en de Samenhang met Gepest worden en (Sociale) Angst Psychological

Nadere informatie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie Afdeling revalidatie Psychosomatische fysiotherapie Gespannen??? Pijn??? Vermoeid???? UIT BALANS. IN BALANS In deze folder krijgt u informatie over psychosomatiek, over wat psychosomatische klachten zijn

Nadere informatie

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Online screening Online behandeling - Effectiviteit

Nadere informatie

Chronisch pijn en toch vitaal.

Chronisch pijn en toch vitaal. ORATIE 28 MAART 2013 Chronisch pijn en toch vitaal. Een uitdaging voor de patiënt en de gezondheidszorg prof.dr. K.M.G. Schreurs 7005 Oratieboekje Schreurs.indd 1 21-05-13 16:06 prof.dr. K.M.G. Schreurs

Nadere informatie

Acceptance and commitment therapy (ACT) online voor chronisch pijn patiënten.

Acceptance and commitment therapy (ACT) online voor chronisch pijn patiënten. Acceptance and commitment therapy (ACT) online voor chronisch pijn patiënten. Een codeerschema ten behoeve van de behandelintegriteit bij de e- health interventie Leven met pijn. Acceptance and Commitment

Nadere informatie

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014 Mindfulness binnen de (psycho) oncologie Else Bisseling, 16 mei 2014 (Online) Mindfulness-Based Cognitieve Therapie voor kankerpatiënten. (Cost)effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT)

Nadere informatie

Positieve Psychologie Interventies

Positieve Psychologie Interventies Positieve Psychologie Interventies PPI bij patiënten met bipolaire stoornis in de euthyme fase Melissa Chrispijn AIOS psychiatrie KenBiS Klinisch Wetenschappelijke Vergadering 16 december 2016 Inhoud Achtergrond

Nadere informatie

Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen

Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen 1 oktober 2014 Marielle van den Heuvel, Gezondheidszorgpsycholoog Afdeling Medische Psychologie Orbis Medisch Centrum Inhoud

Nadere informatie

Zelfmanagement bij kanker

Zelfmanagement bij kanker Zelfmanagement bij kanker Presentatie voor de Werkgroep Fysiotherapie & Oncologie Midden- Nederland 6 november 2012 Dr. Marije van der Lee Programma Wat doet het Helen Dowling Instituut (HDI)? Wat biedt

Nadere informatie

100% ONLINE CGT GOOI HET KIND NIET MET HET BADWATER WEG! DR. JEROEN RUWAARD

100% ONLINE CGT GOOI HET KIND NIET MET HET BADWATER WEG! DR. JEROEN RUWAARD 100% ONLINE CGT GOOI HET KIND NIET MET HET BADWATER WEG! DR. JEROEN RUWAARD ONLINE COGNITIEVE GEDRAGSTHERAPIE 2 100% Online CGT E-BOOMING? 3 100% Online CGT MIND THE GAP! 4 100% Online CGT EFFECTEN ONLINE

Nadere informatie

Effectiviteit van een Begeleide Online Zelfhulpcursus voor Chronische Pijn Gebaseerd. op Acceptance & Commitment Therapy (ACT) en Mindfulness:

Effectiviteit van een Begeleide Online Zelfhulpcursus voor Chronische Pijn Gebaseerd. op Acceptance & Commitment Therapy (ACT) en Mindfulness: Effectiviteit van een Begeleide Online Zelfhulpcursus voor Chronische Pijn Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT) en Mindfulness: een Gerandomiseerde, Gecontroleerde Studie. 2 Auteur: Linus

Nadere informatie

Vroegsignalering van angst bij kanker

Vroegsignalering van angst bij kanker Vroegsignalering van angst bij kanker Symposium juni 2016, Amsterdam Hoe harder we angst bevechten, hoe meer ze ons verleidt en verstikt. Hoe meer we de angst in de ogen zien, hoe sneller ze vrijheid biedt.

Nadere informatie

Chronische pijn, vol uitdagingen! En hoe ga jij daar mee om?

Chronische pijn, vol uitdagingen! En hoe ga jij daar mee om? Chronische pijn, vol uitdagingen! En hoe ga jij daar mee om? zaterdag 24 januari 2015 Theater en Congrescentrum Orpheus, Apeldoorn LANDELIJK SYMPOSIUM De Stichting Landelijk Netwerk Oefentherapeuten Chronische

Nadere informatie

Vermoeidheid na kanker. Anneke van Wijk, GZ psycholoog Helen Dowling Instituut Utrecht

Vermoeidheid na kanker. Anneke van Wijk, GZ psycholoog Helen Dowling Instituut Utrecht Anneke van Wijk, GZ psycholoog Helen Dowling Instituut Utrecht Helen Dowling Instituut: Begeleiding bij kanker voor (ex-) kankerpatienten en hun naasten: Onder andere: Individuele begeleiding Lotgenotengroepen

Nadere informatie

Werkblad beschrijving interventie Definitieve versie juni 2014

Werkblad beschrijving interventie Definitieve versie juni 2014 Voluit Leven (online) Werkblad beschrijving interventie Definitieve versie juni 2014 Gebruik de handleiding bij dit werkblad Plaatjes en tabellen kunnen niet in de database worden geïmporteerd. Wilt u

Nadere informatie

Five Facet Mindfulness Questionnaire Short Form (FFMQ-SF)

Five Facet Mindfulness Questionnaire Short Form (FFMQ-SF) Five Facet Mindfulness Questionnaire Short Form (FFMQ-SF) Hieronder staan verschillende uitspraken. Geef voor elke uitspraak aan hoe vaak deze voor u in het algemeen is door het juiste hokje aan te kruisen.

Nadere informatie

Workshop Mindfulness. 7 oktober 2016 Verpleegkundig Oncologie Symposium Franca Warmenhoven

Workshop Mindfulness. 7 oktober 2016 Verpleegkundig Oncologie Symposium Franca Warmenhoven ? Workshop Mindfulness 7 oktober 2016 Verpleegkundig Oncologie Symposium Franca Warmenhoven franca@seetrue.nl Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

INTER&PSY*Lente*Symposium*2013!

INTER&PSY*Lente*Symposium*2013! INTER&PSYLenteSymposium2013! Angst voor Pijn Paul van Wilgen PhD Gezondheidspsycholoog Fysiotherapeut Epidemioloog Workshop -Wat is pijn -Wat is chronische pijn -Sensitisatie -De rol van angst -Bewegingsangst

Nadere informatie

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Even mezelf voorstellen Boeken - Jansen, G.: Denk wat je wilt, doe wat je droomt - Jansen, G.: Leef! - Jansen, G.: Laat los: ruimte

Nadere informatie

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen maar het zit toch niet tussen mijn oren John van der Meij Trilemma: Praktijk voor Training, Coaching en Therapie (Oegstgeest) Instituut voor

Nadere informatie

Effect van multidisciplinaire graded exposure bij Complex Regionaal Pijn Syndroom-Type I. Marlies den Hollander

Effect van multidisciplinaire graded exposure bij Complex Regionaal Pijn Syndroom-Type I. Marlies den Hollander Effect van multidisciplinaire graded exposure bij Complex Regionaal Pijn Syndroom-Type I Marlies den Hollander Inhoud van de presentatie Beperkingen en pijn-gerelateerde angst in CRPS-I Graded exposure

Nadere informatie

Is de therapeutische relatie in CGT voor CVS van belang voor het behandelresultaat?

Is de therapeutische relatie in CGT voor CVS van belang voor het behandelresultaat? Is de therapeutische relatie in CGT voor CVS van belang voor het behandelresultaat? Hans Knoop Marianne Heins Gijs Bleijenberg CGT leidt tot een afname van klachten % patienten dat geen of duidelijk minder

Nadere informatie

25 jaar whiplash in Nederland

25 jaar whiplash in Nederland 25 jaar whiplash in Nederland Vanuit een fysiotherapeutisch perspectief Maarten Schmitt M.Sc 1 2 Fysiotherapeut & manueeltherapeut Hoofd van de Divisie Onderwijs Stichting Opleidingen Musculoskeletale

Nadere informatie

Mindfulness op individuele basis: wat kan een patiënt met een chronische aandoening daarmee?

Mindfulness op individuele basis: wat kan een patiënt met een chronische aandoening daarmee? Mindfulness op individuele basis: wat kan een patiënt met een chronische aandoening daarmee? M A Y A S C H R O E V E R S, U N I V E R S I T A I R M E D I S C H C E N T R U M G R O N I N G E N Mindfulness

Nadere informatie

Zeg het met beelden Metaforen en mentale processen in beeld, om toe te passen in hulpverleningsgesprekken

Zeg het met beelden Metaforen en mentale processen in beeld, om toe te passen in hulpverleningsgesprekken Zeg het met beelden Metaforen en mentale processen in beeld, om toe te passen in hulpverleningsgesprekken Erwin Prins Zeg het met beelden Zeg het met beelden Metaforen en mentale processen in beeld, om

Nadere informatie

Doen wat werkt! Workshop 19 en 26 juni Puur Jezelf voor professionals dr. Heidi Stiegelis

Doen wat werkt! Workshop 19 en 26 juni Puur Jezelf voor professionals dr. Heidi Stiegelis Doen wat werkt! Workshop 19 en 26 juni Puur Jezelf voor professionals dr. Heidi Stiegelis Even voorstellen dr. Heidi Stiegelis psycholoog in de gezondheidszorg trainer Psychologiepraktijk Trainingen www.puurjezelfprofessionals.nl

Nadere informatie

Five Facet Mindfulness Questionnaire (FFMQ)

Five Facet Mindfulness Questionnaire (FFMQ) Five Facet Mindfulness Questionnaire (FFMQ) Hieronder staan verschillende uitspraken. Geef voor elke uitspraak aan hoe vaak deze voor u in het algemeen is door het juiste hokje aan te kruisen. Nooit of

Nadere informatie

3. Rouw en verliesverwerking

3. Rouw en verliesverwerking 3. Rouw en verliesverwerking 29 Voor de trainer De belangrijkste begrippen van dit gedeelte zijn: Grote verschillen tussen verschillende getroffenen Breuk in de levenslijn Rouw/Verliesverwerking/chronische

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

7/11/2016. HersenletselCongres B7 - Iedereen is anders: aandacht voor de persoonlijke factoren na hersenletsel. Succes Marlou van Rhijn?

7/11/2016. HersenletselCongres B7 - Iedereen is anders: aandacht voor de persoonlijke factoren na hersenletsel. Succes Marlou van Rhijn? Disclosure belangen sprekers B7 - Iedereen is anders: aandacht voor de persoonlijke factoren na hersenletsel Caroline van Heugten & Ieke Winkens (Potentiële) belangenverstrengeling De betrokken relaties

Nadere informatie

ACT in kortdurend open groepsprogramma

ACT in kortdurend open groepsprogramma Programma van 6 weken Open groep (+/- 10 deelnemers) 10 ½ u (1u 45/ week) ACT in kortdurend open groepsprogramma Kelly Wilson Ervaringsdeskundige Pionier van ACT Legt verband tussen ACT en AA-filosofie

Nadere informatie

Psychosomatische fysiotherapie

Psychosomatische fysiotherapie Psychosomatische fysiotherapie bij DE KERN boz Praktijk voor Natuurgeneeskunde De Snoostraat 13 4624 VJ Bergen op Zoom Telefoon 0164-210700 Email: info@dekernboz.nl Website: www.dekernboz.nl Kamer van

Nadere informatie

Inhoud. Redactioneel 10. Over de auteurs 11. 1 Inleiding 12. 2 Geschiedenis 14

Inhoud. Redactioneel 10. Over de auteurs 11. 1 Inleiding 12. 2 Geschiedenis 14 Inhoud Redactioneel 10 Over de auteurs 11 1 Inleiding 12 2 Geschiedenis 14 3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23 4 Pijnmeting

Nadere informatie

Het gevolgenmodel. SOLK Carolien Kruyff, GZ-psycholoog Praktijk Kruyff, Den Haag

Het gevolgenmodel. SOLK Carolien Kruyff, GZ-psycholoog Praktijk Kruyff, Den Haag Het gevolgenmodel Behandeling van kinderen en jongeren met Somatisch On-(voldoende) verklaarde Lichamelijke Klachten: SOLK Carolien Kruyff, GZ-psycholoog Praktijk Kruyff, Den Haag 6 november 2014 Lichamelijke

Nadere informatie

Veerkracht en betrokkenheid aan het werk

Veerkracht en betrokkenheid aan het werk Veerkracht en betrokkenheid aan het werk 1st Nederlandse conferentie positieve psychologie Jan Auke Walburg Linda Bolier www.trimbos.nl VERMOGEN VAN NEDERLAND 2013 Mentale stoornissen Geen gezondheidsprobleem

Nadere informatie

De rol van optimisme (en andere beschermende factoren) voor lichamelijke klachten

De rol van optimisme (en andere beschermende factoren) voor lichamelijke klachten De rol van optimisme (en andere beschermende factoren) voor lichamelijke klachten madelon peters de overtuiging dat men over het algemeen goede uitkomsten zal ervaren in het leven Scheier & Carver, 1985

Nadere informatie

Leven met Pijn. Danique Kemerink - s Master Positieve Psychologie & Technologie Faculteit der Gedragswetenschappen Omvang: 10 ECTS

Leven met Pijn. Danique Kemerink - s Master Positieve Psychologie & Technologie Faculteit der Gedragswetenschappen Omvang: 10 ECTS MASTER THESIS Leven met Pijn De rol van comorbiditeit bij de afname van pijninterferentie bij mensen met chronische pijn die deelnemen aan een online interventie gebaseerd op Acceptance and Commitment

Nadere informatie

Gebruikerservaringen met de onderdelen van de online interventie haal meer uit je leven met pijn

Gebruikerservaringen met de onderdelen van de online interventie haal meer uit je leven met pijn 10 EC MASTERTHESE UNIVERSITEIT TWENTE PSYCHOLOGIE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSBEVORDERING Gebruikerservaringen met de onderdelen van de online interventie haal meer uit je leven met pijn Jolien Postel S1025953

Nadere informatie

Muziektherapie in de oncologie

Muziektherapie in de oncologie Muziektherapie in de oncologie Wetenschap en praktijk combineren Tom Abrahams 26 mei 2015 Wat is muziektherapie? Een vorm van vaktherapie Ervaringsgericht Interventies binnen muzikale context Waar wordt

Nadere informatie

RESULTATEN NATIONALE PIJNMETING: PIJNPATIENTEN SIGNALEREN ERNSTIG GEBREK AAN ERKENNING EN GOEDE ZORG

RESULTATEN NATIONALE PIJNMETING: PIJNPATIENTEN SIGNALEREN ERNSTIG GEBREK AAN ERKENNING EN GOEDE ZORG Verslag bijeenkomst 21 januari 2011 Erasmus MC RESULTATEN NATIONALE PIJNMETING: PIJNPATIENTEN SIGNALEREN ERNSTIG GEBREK AAN ERKENNING EN GOEDE ZORG Partners Mijnpijn.nl vinden dat chronische pijn prioriteit

Nadere informatie

Algemene aspecten van een ACT-behandeling

Algemene aspecten van een ACT-behandeling 13 2 Algemene aspecten van een ACT-behandeling Jacqueline A-Tjak, Francis De Groot Samenvatting Dit hoofdstuk start met de introductie van de zes kernprocessen die in de komende hoofdstukken stuk voor

Nadere informatie

Dokter, voelt U mijn pijn?! Over yellow flags en psychologische behandeling Tamara Sinnaeve, klinisch psychologe AZ Monica

Dokter, voelt U mijn pijn?! Over yellow flags en psychologische behandeling Tamara Sinnaeve, klinisch psychologe AZ Monica Dokter, voelt U mijn pijn?! Over yellow flags en psychologische behandeling Tamara Sinnaeve, klinisch psychologe AZ Monica 2 Geef me de kalmte om te accepteren wat ik niet kan veranderen, De moed om te

Nadere informatie

DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit

DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit DE KERN boz is lid van: VBAG (Vereniging ter Bevordering van Alternatieve Geneeswijze) Shibumi (International

Nadere informatie

Huisarts of hometrainer?

Huisarts of hometrainer? Huisarts of hometrainer? In het literatuuroverzicht werden zes studies opgenomen. Vier studies onderzochten het effect van training op ziekteverzuim, drie daarvan bestudeerden tevens de effecten op klachten

Nadere informatie

Hoe doorbreek je als begeleider de dynamiek : Alsmaar doorgaan ondanks de pijn en/of aanhoudende lichamelijke klachten (overactiviteit)

Hoe doorbreek je als begeleider de dynamiek : Alsmaar doorgaan ondanks de pijn en/of aanhoudende lichamelijke klachten (overactiviteit) Hoe doorbreek je als begeleider de dynamiek : Alsmaar doorgaan ondanks de pijn en/of aanhoudende lichamelijke klachten (overactiviteit) Doelstelling - Dynamiek m.b.t. doorzetten (persisteren ondanks pijn,

Nadere informatie

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa de Weerd, Henny Sinnema, Bauke Koekkoek, Ton van Balkom,

Nadere informatie

Educatie bij chronische pijn, een systematische aanpak met een model van gevolgen en beïnvloedende factoren.

Educatie bij chronische pijn, een systematische aanpak met een model van gevolgen en beïnvloedende factoren. Educatie bij chronische pijn, een systematische aanpak met een model van gevolgen en beïnvloedende factoren. Carla Palmen, psychosomatisch fysiotherapeut Adelante Zorgroep, Volwassenen, Afd. pijn, Hoensbroek

Nadere informatie

Martine Fledderus Master Psychologie, Veiligheid en Gezondheid Universiteit Twente

Martine Fledderus Master Psychologie, Veiligheid en Gezondheid Universiteit Twente M. Fledderus Acceptance and Commitment Therapy voor preventie van psychische stoornissen en voor het versterken van psychologische flexibiliteit: een randomized controlled trial Acceptance and Commitment

Nadere informatie

Mindfulness aandachtsgerichte cognitieve therapie door Kees Aaldijk

Mindfulness aandachtsgerichte cognitieve therapie door Kees Aaldijk Mindfulness aandachtsgerichte cognitieve therapie door Kees Aaldijk transpersoonlijk coach en therapeut 06-142 742 93 www.transpersoonlijk.nl gepubliceerd in Panta nr 43 najaar 2006 Aandachtsgerichte cognitieve

Nadere informatie

HOUVAST, VOOR ELKAAR EEN ONLINE ZELFHULPCURSUS VOOR PARTNERS VAN KANKERPATIËNTEN. Nadine Köhle, MSc.

HOUVAST, VOOR ELKAAR EEN ONLINE ZELFHULPCURSUS VOOR PARTNERS VAN KANKERPATIËNTEN. Nadine Köhle, MSc. HOUVAST, VOOR ELKAAR EEN ONLINE ZELFHULPCURSUS VOOR PARTNERS VAN KANKERPATIËNTEN Nadine Köhle, MSc. Contactdag Leven met blaas- en nierkanker 11-04-2015 Amersfoort ACHTERGROND Kanker heb je niet alleen!

Nadere informatie

Leven met pijn online

Leven met pijn online Leven met pijn online Een kwalitatief onderzoek naar de inzetbaarheid als zelfhulpinterventie. Naam: Joris Horstman Studentnummer: S1360736 Opleiding: Bachelor psychologie 1 e Beoordelaar: Prof.dr. K.M.G.

Nadere informatie

Dit is jouw leven, een nieuwe integrale interventie gericht op floreren. Ernst Bohlmeijer

Dit is jouw leven, een nieuwe integrale interventie gericht op floreren. Ernst Bohlmeijer Dit is jouw leven, een nieuwe integrale interventie gericht op floreren. Ernst Bohlmeijer Inhoud Oefeningen Uitleg achtergrond en inhoud Vragen I Sta eens stil bij een moment in je jeugd dat je helemaal

Nadere informatie

Het effect van een verkorte mindfulness training bij ouderen op mindfulness, experiëntiële vermijding, self-efficacy in het omgaan met emoties,

Het effect van een verkorte mindfulness training bij ouderen op mindfulness, experiëntiële vermijding, self-efficacy in het omgaan met emoties, Het Effect van een Verkorte Mindfulness Training bij Ouderen op Mindfulness, Experiëntiële Vermijding, Self-Efficacy in het Omgaan met Emoties, Zelftranscendentie, en Quality of Life The Effects of a Shortened

Nadere informatie

Iedereen is anders: de invloed van persoonlijke factoren na hersenletsel Caroline van Heugten

Iedereen is anders: de invloed van persoonlijke factoren na hersenletsel Caroline van Heugten Iedereen is anders: de invloed van persoonlijke factoren na hersenletsel Caroline van Heugten Geprikkeld brein 19 okt. 2016, Swalmen Dept P&N, MHeNS, FHML Dept NP&PP, FPN Kent u haar? Kent u haar? Marlou

Nadere informatie

Gelukkig ondanks pijn: een online behandelprogramma voor mensen die lijden aan fibromyalgie of andere vormen van chronische pijn

Gelukkig ondanks pijn: een online behandelprogramma voor mensen die lijden aan fibromyalgie of andere vormen van chronische pijn Gelukkig ondanks pijn: een online behandelprogramma voor mensen die lijden aan fibromyalgie of andere vormen van chronische pijn Algemene informatie Dag in dag uit geconfronteerd worden met aanhoudende

Nadere informatie

Veerkracht in vorm en op maat : Creatieve therapie als kortdurende interventie bij oncologische revalidatie

Veerkracht in vorm en op maat : Creatieve therapie als kortdurende interventie bij oncologische revalidatie Veerkracht in vorm en op maat : Creatieve therapie als kortdurende interventie bij oncologische revalidatie 16 juni 2016 Margriet Gordijn, vak therapeut beeldend / hoofd afdeling Creatieve Therapie Eveline

Nadere informatie

Pijneducatie Chronische pijn: hoe leg je dat uit? Agenda. Nociceptieve pijn 11/06/2014. Harkema. Dr. Doeke Keizer, huisarts

Pijneducatie Chronische pijn: hoe leg je dat uit? Agenda. Nociceptieve pijn 11/06/2014. Harkema. Dr. Doeke Keizer, huisarts Pijneducatie Chronische pijn: hoe leg je dat uit? Dr. Doeke Keizer, huisarts Harkema Geen sponsoring vanuit industrie Agenda Even voorstellen Soorten pijn Chronische pijn > sensitisatie Pijneducatie Anderhalvelijnszorg

Nadere informatie

Acceptance and Commitment Therapy (ACT) in de praktijk

Acceptance and Commitment Therapy (ACT) in de praktijk Acceptance and Commitment Therapy (ACT) in de praktijk Een codeerschema voor het coderen en scoren van ACT consistent handelen van professionals in de Nederlandse pijnrevalidatie Masterthese Februari 2014

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder

Terrorisme en dan verder Terrorisme en dan verder Hoe kunt u omgaan met de gevolgen van een aanslag? - Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie.

Nadere informatie

De TomTom als metafoor voor het verstand

De TomTom als metafoor voor het verstand 2009 3 MGv 64 385-393 ando rokx 385 De TomTom als metafoor voor het verstand Acceptance en Commitment Therapie en het hervinden van persoonlijke waarden In Acceptance en Commitment Therapie (act), een

Nadere informatie

De toekomst van de pijnrevalidatie vanuit revalidatiegeneeskundig perspectief. Prof. dr. Rob J.E.M. Smeets

De toekomst van de pijnrevalidatie vanuit revalidatiegeneeskundig perspectief. Prof. dr. Rob J.E.M. Smeets De toekomst van de pijnrevalidatie vanuit revalidatiegeneeskundig perspectief Prof. dr. Rob J.E.M. Smeets Disclosure Lid adviesraad Philips Pain Management Synthese fysieke training reviews en metaanalyses

Nadere informatie

Mindfulness en ggz-verpleegkunde

Mindfulness en ggz-verpleegkunde Marianne Bloemendal 1 Mindfulness en ggz-verpleegkunde Aandacht voor het hier en nu in het omgaan met ziekte Opinie Mindfulness is niet meer weg te denken uit de geestelijke gezondheidszorg. Uit onderzoek

Nadere informatie

Inhoud. inleiding de schouder 1 9. Redactie 1 0. Auteurs 1 1. Voorwoord 1 6

Inhoud. inleiding de schouder 1 9. Redactie 1 0. Auteurs 1 1. Voorwoord 1 6 Redactie 1 0 Auteurs 1 1 Voorwoord 1 6 inleiding de schouder 1 9 1 Patiënten met schoudersyndromen in de huisarts- en fysiotherapiepraktijk 2 1 Inleiding 2 2 Patiënten met schoudersyndromen in de huisartspraktijk

Nadere informatie

De ontwikkeling van agency binnen Acceptance and Commitment Therapy bij patiënten met chronische pijn. Yvonne Paplowski Universiteit Twente

De ontwikkeling van agency binnen Acceptance and Commitment Therapy bij patiënten met chronische pijn. Yvonne Paplowski Universiteit Twente DE ONTWIKKELING VAN AGENCY 1 De ontwikkeling van agency binnen Acceptance and Commitment Therapy bij patiënten met chronische pijn Yvonne Paplowski Universiteit Twente DE ONTWIKKELING VAN AGENCY 2 Abstract

Nadere informatie

Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten. Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest

Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten. Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest Van DSM IV naar DSM 5 DSM IV - somatisatie stoornis, - somatoforme

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten

Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten 2 Deze folder geeft u informatie over het deeltijdprogramma (gedeeltelijk) onbegrepen lichamelijke klachten op de zorgeenheid Psychiatrie van het CWZ.

Nadere informatie

Omgaan met de ziekte. Omgaan met de ziekte

Omgaan met de ziekte. Omgaan met de ziekte Omgaan met de ziekte Omgaan met de ziekte Inhoud Omgaan met de ziekte, januari 2014 3 Inleiding 4 Invloed op mijn leven 4 Omgaan met klachten 5 In de rouw 6 Onzekerheid 7 Een ander zelfbeeld 8 Reactie

Nadere informatie

Voluit leven met lichamelijke klachten

Voluit leven met lichamelijke klachten whitepaper Voluit leven met lichamelijke klachten Monique Hulsbergen & Ernst Bohlmeijer 1 In Nederland heeft bijna eenderde van de bevolking een of meerdere chronische ziekten of ernstige lichamelijke

Nadere informatie