Interview Henk van der Kolk 'Niemand wil opsplitsing, we willen allemaal één familie blijven'

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Interview Henk van der Kolk 'Niemand wil opsplitsing, we willen allemaal één familie blijven'"

Transcriptie

1 VOOR LEDEN VAN FNV BONDGENOTEN OKT '11 NR.5 z Sloop Hoe het kabinet Rutte de sociale zekerheid afbreekt Interview Henk van der Kolk 'Niemand wil opsplitsing, we willen allemaal één familie blijven'

2 2 INHOUD Sloop Ongekend hard 6 actueel Het kabinet pakt de sociale zekerheid ongekend hard aan. Wat betekent dit voor mensen die hiermee te maken krijgen? Kom naar het debat op zaterdag 8 oktober. Zie fnvbondgenoten.nl/fnvbcafe Als arbeid niet loont Werkende armen 22 De trend Je werkt hard, maar verdient toch te weinig om van rond te komen. Onwenselijk, vindt de bond en zet zich in voor Gewoon Goed Werk. Margreet Schults en Saskia van der Graaf vertellen hun verhaal. foto Rogier Veldman foto Co de Kruijf Crisis biedt kansen Tweesprong 25 Interview Gevierendeeld. Zo voelt Henk van der Kolk zich de laatste dagen af en toe. Aan alle kanten wordt getrokken aan de voorzitter van FNV Bondgenoten. Over dat vermaledijde pensioenakkoord. Over de interne strijd in de FNV. Over het opzeggen van het vertrouwen in Agnes Jongerius. Toch ziet hij ook kansen. Om eindelijk te komen tot één FNV. illustratie Erik Wielaert/zone3500

3 05 11 FNV B MAGAZINE Mijn plaat Zomer? Vakantiekiekjes in de regen Voor en tegen Versoepeling ontslagrecht Koser Kaya van D66 wil ontslagrecht op de schop nemen Lijf in bedrijf Uitgeblust Werknemer geveld door burn-out Grenzeloos Van werk naar school Projecten voor kinderen in Marokko Infographic Pensioen in Europa Hoe lang werken Grieken werkelijk? Actueel Ambacht Jonge vaklui binden met elkaar de strijd aan tijdens WorldSkills Geld verdienen met Verwarming De herfst komt eraan. Tip om te besparen De switch Vol passie Van de zorg naar de trein Levendige vereniging Digitale discussie Leden laten hun mening horen Gewoon Goed Werk Keurmerk voor werk Fatsoenlijk werk langs de meetlat t Zal je maar gebeuren Versleten Zwaar werk werd Sam van Leeuwen fataal VAN DE voorzitter Naar één FNV Wat een dagen! Ik hol van overleg naar overleg, spreek journalist na journalist, de telefoon aan mijn oor gelijmd, ipad nog net niet aan mijn neus (ha ha, ik zie het al voor me). Zonder gekheid; het spant er om. Jullie oudedagvoorziening, vooral voor de jongeren, staat op het spel. En inmiddels ook de toekomst van de FNV. In een interview in dit magazine (pag. 26) ga ik in waarom wij een andere voorzitter van de vakcentrale willen. En ik wil nog eens klip en klaar maken waarom Bondgenoten zich zo hard opstelt. En dat deze familiecrisis niet hoeft te leiden tot echtscheiding maar juist weer deuren opent naar een ongedeelde vakbeweging oftewel één FNV. Waar ik me vreselijke zorgen om maak is ons sociale vangnet. Een stelsel dat door de jaren heen is gevormd met vele liters bloed, zweet en tranen, en dat tot nu toe iedereen in dit land van een bestaansminimum weet te garanderen. De firma Rutte wil dit in rap tempo afbreken, dat is weer gebleken op Prinsjesdag. Onaanvaardbaar, daar blijven wij ons met hand en tand tegen verzetten. We gaan hierover in gesprek met jullie in een debat Je merkt, het houdt me bezig, het gaat me aan het hart. Ik zou een slechte voorzitter zijn als het anders was. Henk van der Kolk Zaterdag 8 oktober is er een debat over de sociale zekerheid. Kijk op fnvbondgenoten.nl/fnvbcafe en meld je aan. Vragen, opmerkingen, suggesties? Mail ons! COLOFON Hoofdredacteur Eldert Kuiken Eindredacteur Peter Beekman Redactie Renske Nagtegaal Peter te Lintel Hekkert Redactie-assistente Emmy Bitter Adres Postbus 9208, 3506 GE Utrecht Aan dit nummer werkten mee Pieternel Dijkstra, Edo van der Goot, Marion van der Graaff, Pien Heuts, Willem Meyboom, Luuk Obbink, Bart Speleers, André de Vos Ontwerp en vormgeving RAAK Grafisch Ontwerp, Utrecht Druk Senefelder Misset, Doetinchem Advertenties PSH Media Sales, Martijn Penning, , Copyright Overname van artikelen is alleen toegestaan met bronvermelding en toestemming van de uitgever. ISBN Abonnementen FNV B Magazine wordt gratis toegestuurd aan alle leden van FNV Bondgenoten (6 x per jaar). Niet-leden krijgen het blad tegen betaling van 12 euro per jaargang toegestuurd. Aanmelding uitsluitend schriftelijk: Redactie FNV B Magazine, t.a.v. Emmy Bitter, Postbus 9208, 3506 GE Utrecht, fax , Slecht zienden FNV B Magazine verschijnt ook als Daisy, voor blinden en slecht zienden. Advertentiebeleid FNV Bondgenoten heeft een advertentiebeleid. De verantwoordelijkheid voor de inhoud van geplaatste advertenties berust echter bij de adverteerder. Illustratie omslag Jos Collignon Opzeggen lidmaatschap Het gewone lidmaatschap kan eens per jaar worden beëindigd door schriftelijke opzegging onder inachtneming van één maand opzegtermijn. De opzegging moet dus tenminste één maand vóór de oorspronkelijke inschrijvingsdatum van enig voorafgaand jaar (zoals vermeld op de ledenpas) door FNV Bondgenoten zijn ontvangen.

4 4 mijn plaat MIJN Welverdiende vakantie Tja, noem het leedvermaak: vragen om vakantiekiekjes. En van enig sadisme zou je ons ook best mogen betichten, na een zomer waarin regenpak, rubber laarsjes en plu bruut je zwemkleding en flipflops uit de koffer verdrongen. tekst Peter te Lintel Hekkert Ware het niet dat Erwin Kroll, Helga van Leur, Peter Timofeeff en overige weerprofeten ons lang zon, zee en strand hebben beloofd. Het voorjaar was dan ook subliem. Dat kón niet goed gaan. En dat blijkt ook wel uit jullie inzendingen. Eén beeld zegt het allemaal; regendruppels die wegglijden langs een autoraam. Genomen in Normandië, maar het had net zo goed hier kunnen zijn. Om je echt te verzekeren van een bruine kop en waterpret volstond slechts een retourtje Verweggistan. Ondanks al het voornoemde, het eeuwige gemopper op de wispelturige Nederlandse zomers, zie je een heleboel vrolijke gezichten. De winnaar!... Roeland Lensink, oud-werknemer in de voedingsindustrie, had geen woorden voor hoe de zomervakantie is verlopen. Hoeft ook niet, zijn foto zegt genoeg. Winnaar! De gelukkige is ditmaal Roeland Lensink. Hij krijgt de digitale camera omdat hij deze zomer fraai in één beeld wist te vangen. Oud-servicemonteur Tonnie Jansen overleefde een hartstilstand. Vakantie in Zeeland met zijn vrouw, kinderen en kleinkinderen maakt hem dolgelukkig. Laat je (klein)kind jouw beroep tekenen! Welke ouder van jonge kinderen wordt niet geregeld bedolven onder kunstwerken die ze hebben gemaakt op school? Van geklieder en gekras tot dingen om in te lijsten, ontwapenend zijn ze altijd. Wij vragen voor FNV B Magazine nummer 6 tekeningen of schilderijen die je (klein)kind heeft gemaakt van jouw werk. De drie leukste, mooiste, ontroerendste, etc. belonen we met een speelgoedbon. Stuur ze op naar: FNV B Magazine, Redactie t.a.v. P. te Lintel Hekkert, Postbus 9208, 3506 GE, Utrecht. Vergeet naam en adres niet! De familie Arts uit Brunssum voelt zich als een vis in het water.

5 05 11 FNV B MAGAZINE 5 Na een jaar hard werken, ben je wel aan vakantie toe. Dit is mijn man bij Gornergrat in Zwitserland. Mooi uitzicht. Mevr. Kuijten, Dongen De perfecte welverdiende vakantie van mijn vriend Jos en ik: plunjebalen achter op onze motoren, hondje Prins in de tanktas en gaan! Liesbeth de Kuijer, trambestuurster, Nieuwegein. Gewoon tegen beter weten in weer op de camping in Nederland, zegt Peter Aalbers uit Nijmegen. Dat betekende veel uitstapjes maken. Als de kinderen het maar naar hun zin hebben. Devils Tower (South-Dakota, VS) is 60 miljoen jaar geleden uit magma ontstaan. De beroemde film Close Encounters of the Third Kind van Steven Spielberg is hier opgenomen. J. Etten, Heerhugowaard. De uitgestelde huwelijksreis van Tjerk Zwart en zijn vrouw aan de Zeeuwse kust. Het gepensioneerde echtpaar Burger uit Heemskerk had geen geld om weg te gaan, maar kleindochterlief kwam logeren. Dat was voor ons vakantie. Yvonne Buytendorp uit Hoek van Holland offert haar welverdiende vakantie graag op om in Twente vrijwilligerswerk te doen in een centrum voor dak- en thuislozen. Autospuiter Gerrit Bonants genoot wél van het zonnetje, in Turkije. Sjoerd Cats, turbine technical engineer, Franse Alpen.

6 6 SAMENLEVING René Louwes Mirjam van den Berg Yvonne Cloo Sociale afbraak Dit kabinet pakt de sociale zekerheid stevig aan. De uitkeringen gaan omlaag, er is geen geld meer voor hulp bij het zoeken naar werk en werklozen en jongehandicapten kunnen negen jaar aan het werk worden gezet onder het minimumloon. Wat betekent dit voor de mensen die hier mee te maken krijgen? tekst Bart Speleers - foto's Rogier Veldman Begeleiding is waanzinnig belangrijk Mirjam van den Berg (35) zit sinds haar achttiende in de Wajong, de uitkering voor jonggehandicapten. Op haar vierde raakte de rechterzijde van haar lichaam deels verlamd. Van den Berg kan werken, maar niet meer dan twaalf uur per week. Maar toen ze na haar studie rechten aan de bak wilde, lukte dat niet. Werkgevers hadden alleen banen van 32 uur of meer per week, vertelt ze. En ze denken dat een Wajonger veel problemen met zich mee brengt, bijvoorbeeld vaak ziek is of half werk levert. Via een re-integratietraject van het UWV kreeg Van den Berg uiteindelijk een twaalfurige baan, op het juridisch adviescentrum van FNV Bondgenoten. De uitvoering van de Wajong zal, als het aan het kabinet ligt, overgaan van het UWV naar de gemeenten, waar flink bezuinigd moet worden. Begeleiding van Wajongers staat zwaar onder druk. De overheid wil dat Wajongers gaan werken en dat willen ze zelf ook, reageert Van den Berg. Maar begeleiding is waanzinnig belangrijk om aan een baan te komen, kijk maar naar mij. Zonder was het niet gelukt. Daar moet niet op worden bezuinigd. Wat Van den Berg scherp afkeurt is de invoering van de zogenoemde huishoudtoets voor gedeeltelijk arbeidsongeschikte Wajongers. De uitkering vervalt als je als jonggehandicapte bij je ouders of met een werkende partner woont. Door de Wajong heb ik zelf de mogelijkheid om te kiezen wat ik met mijn

7 05 11 FNV B MAGAZINE 7 leven wil en ben ik niet afhankelijk van anderen. Die zelfstandigheid vind ik heel belangrijk. Nieuwe Wajongers zullen afhankelijk worden van hun partner en hun zelfstandigheid verliezen. Ook deze groep jonggehandicapten heeft het recht zelfstandig te kunnen leven. Ik kom er niet tussen Yvonne Cloo (55) zit nu twee jaar zonder werk. Direct na haar ontslag als secretaresse en serviceplanner bij een technisch installatiebureau is zij zich rot gaan solliciteren. Maar de hele tijd krijg ik nul op het rekest. De reden? Mijn leeftijd, denkt Cloo. Ik weet het niet zeker, maar als werkgevers me afwijzen met lullige smoesjes, dan moet het mijn leeftijd zijn. Werkgevers zeggen dat ik niet in het team pas of dat het niet klikte tijdens het sollicitatiegesprek, terwijl het gesprek gesmeerd liep. Cloo hoeft niet per se in haar oude beroep aan de bak. Ik solliciteer op van alles. Laatst heb ik me aangemeld voor een opleiding tot psychiatrisch verzorgende. In de zorg is veel werk, zegt men. Maar ik kom er niet tussen. Ik moet opboksen tegen jongeren die vaak al een vooropleiding hebben gevolgd in die richting. Toen ik werd afgewezen voor de opleiding heb ik thuis een potje zitten janken. Cloo hoorde laatst dat werkgevers mensen van veertig jaar al te oud vinden. Erg hè? Juist want oudere werknemers hebben kennis, ervaring, kunnen zelfstandig werken en zijn gevormd door het leven. Ik begrijp werkgevers niet. Het kabinet snapt ze ook niet. Werklozen moeten aan de slag, en terecht, maar de overheid komt met niks concreets. Eigen verantwoordelijkheid nemen is prima, maar er zijn mensen die hulp nodig hebben bij het zoeken naar werk. Zij hebben een steuntje in de rug hard nodig, anders verdrinken ze. En werkgevers verdienen een trap onder hun kont, vindt Cloo. De overheid zou hen moeten verplichten een bepaald percentage oudere werknemers in dienst te nemen. Ik wil alles doen Op zijn achttiende begon René Louwes (47) met werken. Eerst als heftruckchauffeur, later als hypotheekadviseur. Door de crisis kwam Louwes drie jaar geleden op straat te staan, maar hij stortte zich vol overgave op het solliciteren. Op vacatures als financieel adviseur, bij de Belastingtelefoon en op lager geschoold werk als productiemedewerker in een fabriek. Louwes schreef zich in bij een groot aantal uitzendbureaus. Maar het had allemaal geen effect. Voor veel banen vonden werkgevers me overgekwalificeerd, vertelt Louwes. Ik wil werken en het maakt me niet uit wat ik doe: productiewerk, sneeuwruimen of champignons plukken. Gelukkig word ik er niet van, maar ik doe het. Maar Louwes bleef baanloos en belandde vorig jaar in de bijstand. Het kleine salaris van zijn vrouw wordt op mindering gebracht op die uitkering. Het gezin, met een dochter, heeft nu een inkomen van 1080 euro netto per maand. Louwes: We kunnen daar niet van leven en steken ons diep in de schulden. En als de uitkeringen met 14 procent worden verlaagd, zoals het kabinet van plan is? Dan worden de wolken wel erg donker en de financiële malaise veel groter. Mijn huis zal ik moeten verkopen. Heb je werk? Ik zoek een baan Door bezuinigingen van het kabinet zal de ondersteuning van instanties bij het zoeken naar werk afnemen. Welke hulp?, reageert Louwes. Van het UWV kreeg ik al nauwelijks hulp en de gemeente doet helemaal niks. Zoek het zelf maar uit, daar komt het op neer. En wat vindt Louwes ervan dat hij straks negen jaar aan het werk gezet kan worden onder het minimumloon? Daar gaat misbruik van worden gemaakt door de werkgevers. Zij zullen wel staan te juichen met die goedkope arbeidskrachten. Louwes blijft ijverig solliciteren, ook via FNV B Magazine. Heb je werk? Ik zoek een baan. GEWOON GOED WERK Of je nu flexwerker bent of vast werk hebt iedereen moet gelijke rechten hebben: gezonde en veilige arbeidsomstandigheden tegen een fatsoenlijke beloning. Debat afbraak Op zaterdag 8 oktober organiseert FNV Bondgenoten een debat over de toekomst van de sociale zekerheid in De Burcht in Amsterdam. Politici, deskundigen, vakbondsbestuurders en betrokkenen gaan met elkaar in debat in het FNV B Café. Wil je naar het FNV B Café op 8 oktober? Meld je aan via fnvbondgenoten.nl/fnvbcafe Kijk voor filmpje op fnvbondgenoten.nl/fnvbtv

8 - Advertentie - Kerst Shoppingcruise Vertrek op: 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18 en 20 december Bezoek drie kerstmarkten in Duitsland met deze unieke Kerst Shoppingcruise! U wordt per touringcar naar het 4-sterren cruiseschip gebracht, welke u naar de kerstmarkten in Düsseldorf, Keulen en Bonn brengt. INCLUSIEF: 2 overnachtingen in een 2-persoonshut benedendek achterzijde, 2x ontbijtbuffet en 2x 3-gangendiner, 1x lunch aan boord van het schip (dag 2) en vervoer per Tourist Class touringcar. 3 dagen v.a. slechts Boekcode: 7940 Boekcode: dagen v.a. slechts -SUPERVOORDELIGE BUSREIZEN- 129,- Kerstshoppen Hannover Vertrek op: 25 november, 2, 9, 16 december Wilt u eens iets anders? Laat u dan verrassen door de schitterende kerstmarkten in de oude Hanzestad Hannover, het sfeervolle Osnabrück en het prachtige Münster. INCLUSIEF: 2 hotelovernachtingen, 2x ontbijt- en dinerbuffet, stadstour Hannover o.l.v. een gids en vervoer per Tourist Class touringcar. Single kerstreis Bad Dürrheim Vertrek op: 23 december 5 dagen slechts 199,- 399,- Geniet tijdens deze alleengaandenreis van de schitterende natuur van het Zwarte Woud. Bekijk ook s werelds grootste koekoeksklok en kasteel Hohenzollern. INCLUSIEF: 4 hotelovernachtingen, 4x ontbijtbuffet en 2x dinerbuffet, 2x kerstdiner en vervoer per Tourist Class touringcar. Geen 1-persoonskamer toeslag Boekcode: 7940 GRATIS KERSTBROCHURE JA, stuur mij de brochure met supervoordelige busreizen Naam dhr/mevr Adres Postcode Plaats Telefoon Zonder postzegel opsturen naar: effeweg.nl, Antwoordnummer 778, 7700 VG Nieuwleusen FNV7940 Supervoordelige busreizen Kijk op of bel (lokaal tarief) Postbus 23, 7710 AA Nieuwleusen Alle fouten voorbehouden. Prijzen zijn vanaf en per persoon, excl. 17,- reserveringskosten per boeking. Vermeld bij boeking de boekcode 7940 en u maakt tevens kans op een stedentrip! Def adv FNV sept 2011.indd :19:37

9 VOOR & TEGEN FNV B MAGAZINE 9 Marieke Kristen Adviseur juridische zaken van FNV Bondgenoten Fatma Kayer Kosa Tweede Kamerlid D66 Versoepeling ontslagrecht maakt werknemer vogelvrij tekst Peter Beekman, Edo van der Goot - foto s Liesbeth Dinnissen, Suzanne van de Kerk In het wetsvoorstel van D66 verdwijnen de preventieve toetsen van het UWV en de kantonrechter, zonder dat daar een ander toetsingsmiddel voor in de plaats komt, en dat is heel kwalijk. Het initiatief komt namelijk volledig bij de werknemer te liggen, hij of zij moet zelf naar de rechter stappen om het ontslag aan te vechten. Veel mensen ook niet hoe je dat aan moet pakken. Naar de rechter stap je niet iedere dag. Realiseert D66 zich dan niet dat zij met dit voorstel een heel hoge drempel voor werknemers opwerpt om het ontslag aan te vechten? Het ontslagrecht is er juist om werknemers te beschermen tegen een onrechtvaardig ontslag, maar als het aan D66 ligt moet de werknemer het initiatief nemen om dit te laten toetsen. Doe je dat niet dan ben je sowieso je baan kwijt zonder dat er gekeken is of het überhaupt wel redelijk is. Verder maakt FNV Bondgenoten zich zorgen over de steeds grotere groep mensen met een onzeker contract, de flexwerkers. D66 signaleert dit probleem wel, maar komt niet met een oplossing. D66 veronderstelt dat als je makkelijker ontslagen kan worden, je eerder aan de slag komt. Dit is nog nooit aangetoond. Wij willen een grotere doorstroom van mensen met een onzeker contract, naar een vast contract. Uitslag vorige stelling: Korten kinderopvang maakt werken onmogelijk VOOR 36% TEGEN 64% Ik spreek liever van modernisering in plaats van versoepeling. In mijn voorstel vervalt de toetsing door het UWV of ontbinding van de arbeidsovereenkomst door de rechter. De uitkomst van de toetsing door het UWV is bureaucratisch, langdurig en onvoorspelbaar. In het voorstel kan de werkgever de arbeidsovereenkomst met reden voor ontslag schriftelijk opzeggen. Hij is wettelijk verplicht de werknemer te horen. Dat is geen formaliteit nee. Er kan bovendien een mediator bij het gesprek aanwezig zijn. En er zijn heus ook werknemers die goed hun woordje kunnen doen. De rechtsbescherming komt niet in het geding. Werknemer kan altijd naar de rechter stappen tot aan de Hoge Raad aan toe, als hij het niet eens is met het ontslag. Het gaat om gelijke behandeling en kansen van álle werknemers. De arbeidsmarkt is nu verdeeld in insiders en outsiders. Herintredende vrouwen, jongeren, allochtonen maken weinig kans om een vaste baan te krijgen. De werkgevers durven dat niet aan. Waardoor veel werknemers in de flexibele schil blijven hangen als uitzendkracht of van het ene korte contract naar het andere. Dat komt omdat ons ontslagsysteem knelt. Dit is nooit echt zonder taboes ter discussie gesteld. Met dit plan wordt het ontslagrecht transparant en eenduidig, en de arbeidsmarkt dynamischer. VOOR OF TEGEN? STEM! FNVBONDGENOTEN/VOORenTEGEN

10 10 HANDIG Overbelast Een derde van de Nederlanders heeft klachten als gevolg van werkstress. Schokkend? In het buitenland is het nog veel erger. Dat blijkt uit onderzoek van vacaturesite StepStone, dat gegevens verzamelde van werknemers uit acht Europese landen. Bijna de helft heeft fysiek of psychisch last van z n werk, 44 procent om precies te zijn. Een kwart hiervan geeft aan zich zelfs zwaar overbelast te voelen. Belgen blijken met name nogal onder druk te staan. Daar is bijna een op de vijf zwaar overbelast, terwijl nog eens ruim een derde lichamelijk en mentaal gevolgen ondervindt van het werk. Maar dan Nederland. Slechts 11 procent is zwaar overbelast, terwijl nog geen kwart aangeeft dat het werk nadelig effect heeft op hun reserves. Overigens is er weinig nieuws onder de zon. Vier jaar geleden werd het onderzoek ook al gehouden, met vergelijkbare uitkomsten, al waren er bij sommige landen wel wat verschuivingen. StepStone Nederland noemt de resultaten een uitdaging voor werkgevers in Europa om de arbeidsomstandigheden of in ieder het gevoel daarover te verbeteren. Goed plan. Solliciteren: opvallen werkt niet altijd Hoe val ik op met mijn sollicitatiebrief? Wat is de beste openingszin? Wat moet ik er in zetten en wat per se niet? Talloze sollicitanten breken zich hier regelmatig het hoofd over, met maar één doel: uitgenodigd worden voor een gesprek. Want dan kun je pas echt laten zien wat je waard bent. Maar wat blijkt nu uit Amerikaans onderzoek? Het maakt allemaal niet veel uit, want bijna de helft van de personeelsbazen neemt nauwelijks de moeite om het zorgvuldig samengestelde epistel te lezen. Minder dan een minuut, da s genoeg. Een aantal wist zich echter wel wat opmerkelijke passages te herinneren, zo meldt het onderzoeksbureau CareerBuilder, dat voor dit onderzoek 2600 werkgevers ondervroeg. Zo noemen sommige mensen hun hond als referentie, of geven als motivatie voor hun sollicitatie dat ze hun nieuwe stropdas willen uitproberen. Een ander gaf aan betaald te willen worden voor een sollicitatiegesprek, want zijn tijd was kostbaar. Wel opvallend. Maar of het heeft gewerkt, dat hebben de onderzoekers niet gerapporteerd. foto: HH

11 05 11 FNV B MAGAZINE 11 Lang leve de middelmaat Zou die van de Grieken te kort zijn of juist te lang? We weten het niet, maar je gaat het je wel afvragen als je de resultaten leest van een onderzoek naar de relatie tussen economische groei en jawel: de lengte van de piemel. Hoe de onderzoekers het in hun hoofd hebben gehaald om op zoek te gaan naar een dergelijk verband, vertelt het verhaal niet, maar dat maakt de bevindingen niet minder opmerkelijk. Finse wetenschappers van de universiteit van Helsinki hebben op basis van gegevens uit 76 landen uit de periode 1960 tot 1985 geconcludeerd dat een penis van gemiddelde lengte het beste is. Althans, voor de economie van het land. Om precies te zijn: een lengte van zo n 13,5 centimeter in opgewonden staat, gaat samen met het hoogste bruto nationaal product. Komt s mans deel in de richting van de 16 centimeter, dan is het niet best en onder de 12 centimeter gaat het ook een stuk minder. Of deze correlatie ook tot individueel niveau is te herleiden, is voor zover bekend niet onderzocht. Wat we ook niet weten is of gemiddelde afmetingen van vrouwelijke lichaamsdelen een vergelijkbare samenhang hebben met de staat van de economie. Dit schreeuwt om vervolgonderzoek. De Burcht in oude glorie hersteld Het beroemde vakbondsgebouw De Burcht in Amsterdam, dat op zaterdag 1 oktober na een grondige restauratie is heropend, wil weer het FNV-huis worden. Berlage ontwierp het gebouw in dezelfde tijd dat zijn Beurs werd gebouwd: rond In opdracht van de diamantbewerkersbond ANDB, die de arbeidersbeweging hiermee een respectabel gezicht wilde geven. Het gebouw heeft in de loop van de jaren echter wel wat gebruikssporen opgelopen: muurschilderingen verdwenen, originele plafonds werden aan het zicht onttrokken en de diverse generaties hadden ook zo hun eigen gedachtes over welke kleuren het meest passend zijn. De Vereniging Hendrick de Keyser, die historische panden wil behouden, heeft het gebouw van de FNV gekocht en voor 3,1 miljoen euro in de oorspronkelijke staat teruggebracht. De FNV huurt het pand nu en heeft er onder meer het wetenschappelijk bureau van de FNV in ondergebracht, dat onder leiding staat van vakbondsprofessor Paul de Beer. We willen nu weer het huis van de FNV worden, zegt directeur Ronald van der Krogt van De Burcht. Bijvoorbeeld door discussies te organiseren rond de thema s die het wetenschappelijk bureau aansnijdt, maar ook door ruimte te bieden aan bonden die iets willen organiseren. Zo houdt FNV Jong hier binnenkort een debat en hebben we zaterdag 8 oktober het debat van FNV B Magazine over de teloorgang van de sociale zekerheid. We hopen dat de FNV zich hier weer thuis gaat voelen. Aanmelden voor debat? Ga naar fnvbondgenoten.nl/fnvbcafe Zie ook deburcht.nl foto: Arjan Bronkhorst

12 12 LIJF IN BEDRIJF

13 05 11 FNV B MAGAZINE 13 Op tekst Peter te Lintel Hekkert - foto Merel Maissan Je staat daar wel, voor de klas, krijt tussen je vingers; naast dat bed, de zachte ademhaling van je patiënt, infuuszak klaar. Je zit daar wel, nieuw te werken op je bank, huiskloffie aan, stuiterende kinderen. Maar de laptop op schoot blijft onaangeroerd, de zoutoplossing in je handen bewegingsloos, het schoolbord leeg. Want je ziet niet meer, je denkt niet meer, je bent niet meer. De laatste druppel brandstof stroomt door je lijf. Dan is het op. Ben jij op. Voor een op de tien mensen is burnout bittere werkelijkheid (CBS). In 2007 belandden er 273 door in de Wia. Emotioneel en fysiek uitgeput. Werkdruk blijkt funest. Je staat voortdurend onder grote stress; eindeloze stapels werk, dodelijke deadlines, emotionele belasting, werkonzekerheid, gebrek aan uitdaging, groeikansen, ruzie, discriminatie. Vooral in onderwijs en gezondheidszorg is grote uitval. Emotioneel zwaar, onderbezetting, tropendagen, amper geld. Banken en verzekeraars, met hun heilige targets, zijn in opmars. FNV Bondgenoten werkt aan arbocatalogi met oplossingen voor hoge werkdruk. Verder maakt de bond afspraken met het bedrijfsleven en voert campagnes. Maar het moet veel beter. Voor die werknemer die bezig is aan zijn laatste druppel, het einde in zicht, breekpunt bijna bereikt. Bijna. Tot hij opgeeft. Over en uit. Lijf buiten bedrijf. GEWOON GOED WERK Of je nu flexwerker bent of vast werk hebt iedereen moet gelijke rechten hebben: gezonde en veilige arbeidsomstandigheden tegen een fatsoenlijke beloning. Doe zelf iets aan je werkdruk! Ga naar fnvbondgenoten.nl/aanpakkenwerkdruk Of bel de Arbotelefoon , ma t/m do, tot uur (arbobondgenoten.nl). Doe de verbetercheck: gezondverbond.nl KIJK OP FNVBOND GENOTEN.NL veilig engezond

14 14 grenzeloos Tien jaar en ziek van je werk Marokkaanse kinderen lijmen twaalf uur per dag damesschoenen en slippers in elkaar, die toeristen voor een prikkie kopen. De goedkope lijm veroorzaakt constante pijn in keel en neus. Er is een weg uit de ziekmakende werkplaatsen: school. tekst Bart Speleers - foto Saskia de Ruiter Grenzeloos solidair We zijn solidair over de landsgrenzen heen. En zetten ons in voor een sterke vakbondspositie wereldwijd. Marokko is enorm in opkomst als vakantieland. In tien jaar tijd verdubbelde het aantal toeristen, onder wie veel Nederlanders. Zij bezoeken de fraaie kusten, de woestijn, het Atlasgebergte en steden als Marrakech en Fès. De laatste stad is met z n smalle steegjes en vele winkeltjes een paradijs voor westerse shoppers. Tapijten, mozaïeken tuintafeltjes, aardewerk, waterpijpen, shawls: alles is er na een beetje onderhandelen spotgoedkoop te krijgen. Net als allerlei producten van superieur leer, waar Fès bekend om staat. Elke toerist die de stad bezoekt, kan niet om de leerlooierijen heen, waar leer al sinds eeuwen op dezelfde manier wordt verwerkt. Ruwe huiden van net geslachte koeien en geiten worden door mannen met ontblote basten in bassins geschrobd en gekleurd. Wie de misselijkmakende stank van de huiden volgt, komt vanzelf uit bij de looierijen in de oude binnenstad. Toeristen worden hier belaagd door jongetjes, die de weg wijzen naar de bassins en de leerwinkels en daarvoor provisie krijgen van de winkeleigenaren. Misselijk De 15-jarige Saïd is geen gids, beweert hij als hij toeristen aanspreekt, maar wil de rijke geschiedenis van de leerlooierijen laten zien. Gratis, belooft hij.

15 05 11 FNV B MAGAZINE 15 De jongen leidt zijn gast naar een werkplaats waar leren slippers en schoenen worden gemaakt. Ook Saïd werkt hier, als hij geen toeristen rondleidt. Al vijf jaar maakt hij dertig paar leren slippers per dag, vertelt hij. Trots laat Saïd zien hoe hij met een houten stempel patronen drukt in het leer. Op de vraag of hij naar school gaat, haalt de jongen zijn schouders op. Ik ga af en toe naar Koranschool, waar ik over de islam leer. Zijn gebrek aan schoolkennis belet hem niet om hoge ambities te koesteren. Later word ik chef van de leerlooierij. Zijn vriend Aziz (14) werkt in een kleine, benauwde werkplaats zonder ramen. Hij wil later chef slippers worden. Tot die tijd moet hij nog duizenden patroontjes op vrouwenschoenen naaien en slippers lijmen. De penetrante geur van de goedkope lijm maakt het bezoek binnen enkele minuten misselijk. Aziz gaat niet naar school, hij moet werken omdat zijn ouders te arm zijn, legt hij uit. De jongen is niet de enige. In Marokko werken 600 duizend kinderen tussen zeven en veertien jaar, niet alleen voor het maken van souvenirs en kleding, maar ook als landarbeider, huishoudster of tapijtwever. School is leuker De vrienden Soukaina en Mohssiu (15) werkten vijf jaar geleden ook in de leerindustrie van Fès. We maakten schoenen in een kledingatelier, tien tot twaalf uur per dag voor vijf of zes euro, vertelt Mohssiu in de kleine woning van Soukaina s ouders in een sloppenwijk van Fès. Het tweetal werkte met een gevaarlijke machine om leer te snijden en zette schoenen in elkaar met goedkope lijm. Soukaina: Van die lijm werd ik ziek. Ik had altijd pijn in neus, keel en longen. Een vroegere basisschooldocent van Soukaina en Mohssiu miste de kinderen op school en praatte met de ouders over hun problemen. De ouders bleken te arm om schoolgeld en -boeken te betalen. De school waar de kinderen ooit op zaten, was een van de eerste deelnemers aan een project van de Marokkaanse onderwijsbond SNE en de Nederlandse evenknie AOb en FNV Mondiaal, om in Fès de schooluitval terug te dringen. Door allerlei maatregelen, zoals extra schoolactiviteiten, meer contact met arme ouders en voorlichting over de gevaren van kinderarbeid, gingen veel kinderen weer naar school en stopten zij met werken. Ook werd een opmerkelijke oorzaak van de uitval aangepakt: slechte ogen. Een groot aantal leerlingen Strijd tegen kinderarbeid Wereldwijd zijn er 218 miljoen kindarbeiders, van wie er jaarlijks 22 duizend sterven bij ongelukken op het werk. De Nederlandse vakbonden werken actief mee aan de bestrijding van kinderarbeid. Bijvoorbeeld met de deelname van FNV Mondiaal aan de wereldwijde campagne Stop kinderarbeid - School, de beste werkplaats, om een eind te maken aan kinderarbeid door dagonderwijs te bieden van een goede kwaliteit voor alle kinderen tot 15 jaar. Zoals dat nu ook gebeurt in het Marokkaanse Fès. En in India, waar FNV Mondiaal een succesvol project steunt in de baksteenindustrie. Om de kinderarbeid in de hazelnootpluk in Turkije tegen te gaan, zijn de campagne Stop Kinderarbeid - School, de beste werkplaats en FNV Bondgenoten in gesprek met producenten die deze hazelnoten in hun producten verwerken en met de Turkse overheid, die de kinderarbeid nu erkent en wetgeving ontwikkelt om het probleem aan te pakken. Wat kun jij doen tegen kinderarbeid? Surf naar stopkinderarbeid.nl en klik op de knop Wat kun jij doen? Wil je actief meewerken aan een campagne van de vakbond tegen kinderarbeid? Neem dan contact op met de vakbondsbestuurder in je bedrijf of sector. Vakbondsleden en andere werknemers kunnen in hun bedrijf een cao-afspraak maken over internationale solidariteit. Dat kan door met de werkgever een bepaald bedrag af te spreken voor een project tegen bijvoorbeeld kinderarbeid. Teken de petitie op 10campaign.com. De campagne pleit voor wetgeving om kinderarbeid in de cacaosector uit te bannen. kon het schoolbord niet lezen en een bril was te duur voor veel ouders. Dus werden deze kinderen thuis gehouden of ze gingen werken. Door het verstrekken van gratis brillen gaan de kinderen met slechte ogen nu ook weer naar school. De aanpak van de vakbonden werd zo n succes, dat inmiddels dertig scholen die overnamen en dat de Marokkaanse overheid de methode landelijk wil invoeren. Ook Soukaina en Mohssiu konden dankzij het project na twee jaar zware arbeid terug naar school. Hun leerachterstand is door intensieve begeleiding ingehaald. Ze kunnen nu hun school afmaken en hun droom waarmaken: politieagent worden. Werken hoeven ze voorlopig niet. Gelukkig niet, zegt Soukaina. School is veel leuker. Meer lezen? fnvmondiaal.nl fnvbondgenoten.nl ( Nieuws > Grenzeloos solidair )

16 16 infographic Pensioenen in europa Leeftijd ,3 85,6 82,1 85, ,9 82,4 85,8 83,1 85,2 83,2 87,5 82,5 86, ,7 67, , , ,3 62,1 man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw 62,6 58* 61,9 58* 60 59, , ,7 59,1 59,1 IJsland Portugal Turkije Nederland Griekenland Frankrijk België *na 35 jaar pensioenopbouw bron: OESO 2010 man offiële pensioenleeftijd echte pensioenleeftijd levensverwachting na jaar vr

17 05 11 FNV B MAGAZINE 17 LUI 57,3 82,6 Luxemburg 58 86,4 61,8 83,3 Spanje 63,4 87,4 61,8 82,6 Het stereotiepe beeld van de Mexicaan die onder zijn sombrero zit te luieren klopt niet. Nergens wordt zo lang doorgewerkt als in Mexico. De mannen stoppen pas op hun 72e, zeven jaar na de officiële pensioenleeftijd. Ook in Europa zijn grote verschillen tussen officiële en echte pensioenleeftijd. Ook hier kloppen vooroordelen zelden. In welvaartsparadijs Zweden werken mannen gemiddeld tot hun 66e, terwijl de nijvere Luxemburger al op zijn 57e is uitgewerkt. Griekenland en Italië hebben een officiële pensioenleeftijd van en wie 35 jaar pensioen heeft opgebouwd mag ruim voor zijn 60e stoppen. Dat gebeurt niet zo vaak. De Griek werkt door tot z n 62e, net als in Nederland. De Italiaan stopt een jaar eerder. In IJsland werken ze door tot hun 70e. Alle landen hebben een ding gemeen: de pensioenleeftijden lopen op, net als de levensverwachting. man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw Duitsland 60,5 85,8 64,3 83, ,1 85, ,2 Zweden 86 82,6 86,4 83,3 87,4 82,6 63,6 85,8 83,1 85,8 83, ,9 83,2 Italië , Slowakije 59,9 78,9 57* 61,1 83, * 58,7 87 vrouw offiële pensioenleeftijd echte pensioenleeftijd levensverwachting na jaar man offiële pensioenleeftijd echte pensioenleeftijd levensverwachting na jaar 57, ,8 63,4 61,8 60,5 64, , ,6 63, ,9 vrouw offiële pensioenleeftijd echte pensioenleeftijd levensverwachting na jaar man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw man vrouw 57* 61,1 57* 60 58,7 Luxemburg Spanje Duitsland Zweden Slowakije Italië ouw offiële pensioenleeftijd echte pensioenleeftijd levensverwachting na jaar tekst André de Vos infographic RAAK Grafisch Ontwerp man offiële pensioenleeftijd echte pensioenleeftijd foto Photocase levensverwachting na jaar vrouw offiële pensioenleeftijd echte pensioenleeftijd levensverwachting na jaar

18 18 Actueel Nederlandse jongeren naar beroepenwedstrijd WorldSkills London, here we come! Een team van 27 Nederlandse jongeren doet in Londen mee aan de internationale beroepenwedstijd WorldSkills. Hoe hebben de deelnemers zich in de maanden afgelopen maanden voorbereid? Vier kandidaten aan het woord. tekst Marion de Graaff - foto s Jos Lammers Jowin Boerboom Sanitair en verwarmingstechniek In de aanloop naar de WorldSkills mist Jowin Boerboom (19) hier en daar wat lessen, maar dat haalt hij allemaal netjes in, zegt hij. Jowin werkt via InstallatieWerk Achterhoek Rivierenland bij Klaassen Installatietechniek uit Wehl. In september begon hij aan het tweede jaar van de opleiding eerste monteur werktuigkundige installaties, aan het Graafschap College in Doetinchem. Jowin: Het onderdeel lassen is straks heel belangrijk. Met las- en fitwerk moet ik de Tower Bridge namaken. Lassen komt in de installatietechniek steeds minder voor, omdat er andere oplossingen zijn, zoals knellen. Ik krijg dus wat extra laslessen. Verder lopen de voorbereidingen volgens plan. Ik heb de opdracht al een paar keer gemaakt, nu is het nog een kwestie van het tempo opvoeren. Via Skills Netherlands krijgen alle deelnemers regelmatig trainingen om straks in Londen goed te kunnen presteren. Jowin: Daarbij gaat het vooral om de mentale kant. Je kunt goed in je vak zijn, maar het moet er in Londen wel uit komen. De omstandigheden zijn heel anders dan we gewend zijn: er is publiek en pers en de klok tikt. Tijdens speciale trainingsdagen leren we hoe we met die druk kunnen omgaan. Positief denken is bijvoorbeeld een hulpmiddel. Positieve gedachten zorgen ervoor dat het goed gaat en dat dingen lukken. Jowin nam als voorbereiding op de WorldSkills in mei deel aan de Fin Skills, het Finse equivalent van de Nederlands SkillsMasters. En hij won er goud! Jowin: Eigenlijk kon dat niet, want ik ben natuurlijk geen Fin. Maar uiteindelijk had ik wel de meeste punten. De afwisseling spreekt Jowin het meest aan in het beroep van installateur. Ik zit de ene dag binnen en de volgende dag buiten. Elke klant is anders, elke klus is anders en het is de kunst om in elke situatie de beste en mooiste oplossing te kiezen en te realiseren. Hoe ik mijn toekomst zie? Dat weet ik nu nog niet. Ik blijf voor lopig werken en maak mijn opleiding af. Misschien wil ik nog een opleiding doen voor elektricien. Maar eerst de WorldSkills. Ik ben ontzettend benieuwd hoe het gaat worden, het schijnt heel groot te zijn.

19 05 11 FNV B MAGAZINE 19 Samantha van Spelde en Nathalie Goossens robotica Training gehad bij Festo. Super veel geleerd!, meldt Samantha van Spelde (20) op haar webpagina. En iets verderop: Yes, eindelijk is het gelukt met odometrie en de vorklift. Samantha: De voorbereidingen zijn intensief geweest. Ik denk dat ik zo n drie tot vier uur per dag met robotica bezig was. Samantha vormt een team met Nathalie Goossens (21). Ze studeren allebei aan de Fontys lerarenopleiding in Tilburg voor docent natuurkunde, scheikunde en techniek. De voorbereidingen van Nathalie verliepen anders dan de bedoeling was. Door een nare val op haar hoofd heeft ze een tijd in coma gelegen. Terwijl alle Nederlandse deelnemers hard aan het trainen waren, moet zij het rustig aan doen en revalideren. Toch was ze vastbesloten om voor de World Skills weer in vorm te zijn en dat is gelukt. Nathalie: Mijn kennis over robotica zit er gelukkig allemaal nog, dat heb ik gelijk getest toen ik bijkwam. Ik ben ook erg blij dat we de oefen wedstrijd in Canada hebben meegemaakt. Dat was een goede ervaring, ondanks dat op het laatste moment op Schiphol bleek dat onze robot niet mee mocht. Dan sta je raar te kijken, hoor. Gelukkig had het Canadese roboticateam nog een oude robot als reserve mee, en die hebben we bij toerbeurt gebruikt. Heel sportief was dat. We vormen een goed team, vindt Nathalie. Samantha is rustig, gestructureerd en netjes, en ik ben wat ongeduldig en een echte doener. Dat werkt prima, want ik stimuleer haar en zij remt mij af waar nodig. Samantha vertelt over de opdracht: We moeten pakketjes rondbrengen in een soort miniatuur-londen. Er zijn allerlei gebouwen op schaal op een groot platform gezet, zoals de Big Ben en Piccadilly Circus. We moeten voor deze opdracht goed samenwerken. Het programmeren kunnen we voor een deel samen doen, maar er kan er maar één de robotarm besturen. Dat besturen gebeurt vanuit een donkere ruimte, dus zonder de wedstrijdvloer te zien. Je gebruikt de webcam op de robot om te zien wat je doet. Nathalie: Het mooie van robotica is dat het in de toekomst alleen maar meer toegepast gaat worden. Waarschijnlijk ga ik later voor de klas staan, maar ik ben erg nieuws gierig naar wat robotica nog meer te bieden heeft. Daarom sluit ik nog niks uit. Samantha: Nathalie en ik delen de passie voor dit vak. Toen we een nieuwe robot kregen, stonden we bijna te springen van plezier. Best gek om daar als meisje zo voor uit je dak te gaan, zeiden we later tegen elkaar. Maar ja, we vinden robotica gewoon echt fantastisch! >>

20 20 Actueel Sten Tegels autospuiten Participatie Iedereen heeft het recht actief te zijn op de arbeidsmarkt. Mensen moeten zich in hun werk kunnen ontwikkelen zoals zij dat willen. Sinds half april is Sten Tegels (20) vrijgeroosterd geweest om te kunnen trainen voor de World Skills. Sten: Ik werk bij autoschadebedrijf ABS Peter Brouwers in Roermond. Ik heb de mogelijkheid gekregen om op de locatie camper- en caravanherstel te werken. Daar is altijd wel een cabine vrij waar ik kan spuiten. Ik heb een autobody van Audi die ik steeds opnieuw gebruik. Ik heb ook wat deuren en motorkappen. Sten heeft de afgelopen maanden niet stilgezeten: In juni werd bij het bedrijf een nieuwe mengmachine van Sherwin-Williams geplaatst. Ik heb ermee geoefend, maar mocht ook naar het trainingscentrum van Sherwin-Williams in Mechelen, in België. In juli en augustus volgde ik een intensief trainingsprogramma bij de leermeesters van de Vakopleiding Carrosseriebedrijf (VOC). Bij AKZO Nobel (Sikkens) in Sassenheim kreeg ik cursussen over onder andere spotrepair, het drielaagssysteem en systeemdefecten. Verder heb ik al drie sessies mental training gehad van oud- topbokser Arnold Vanderlyde. Allemaal ervaringen die ik meeneem naar Londen. Ter voorbereiding op de World Skills kreeg Sten voor het onderdeel colourmatching by eye een kleurenschema g d. Sten legt uit: Je krijgt dan een verf of lak te zien waarbij één mengkleur is weggelaten. Die ene kleur moet je dan toevoegen. Een andere opdracht is een deur spuiten, waarbij de buitenkant een andere kleur moet krijgen dan de binnenkant. We moeten ook een design op een motorkap spuiten. Hoe dat design eruit moet zien, horen we pas in Engeland. Er strijden in Londen zeventien autospuiters om de medailles. Sten: Ik denk wel dat ik een kans maak om te winnen. Ik ben gewaarschuwd voor de deelnemers uit Azië, zij trainen al twee jaar onafgebroken. Ach, ik doe gewoon mijn best en blijf oefenen. Alle lakspuiten en materialen die Sten wil gebruiken, zijn inmiddels binnen. Voor alle gereedschappen hebben we een grote kist gemaakt, die verscheept is. En dan is het: London, here we come! Moedig Sten, Jowin, Samantha en Nathalie aan bij hun gooi naar goud op de WorldSkills 2011 in Londen, van 5 tot en met 8 oktober. Je kunt al hun belevenissen volgen via fnvbondgenoten.nl/worldskills. Op hun profielen doen ze zelf verslag. Ook kun je Tweets en Facebookberichten achterlaten.

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen met betrekking tot ouderen van 55 + en de arbeidsmarkt?...2 2 Oudere werknemers moeten goedkoper

Nadere informatie

Ontslag, wat nu? Informatie voor medewerkers Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie over (dreigend) ontslag

Ontslag, wat nu? Informatie voor medewerkers Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie over (dreigend) ontslag Ontslag, wat nu? Informatie voor medewerkers Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie over (dreigend) ontslag Informatie voor medewerkers Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie over (dreigend) ontslag.

Nadere informatie

Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Nummer 2, december 2006

Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Nummer 2, december 2006 WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Nummer 2, december 2006 Het komend jaar werkt het BPV&W samen met NIZW aan het project Bouwen aan actieve informatievoorziening

Nadere informatie

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014 Onderzoek: Armoede Publicatiedatum: 6-3- 2014 Over dit onderzoek Het onderzoek is een driehoeksmeting bestaande uit een online enquête met zowel open als gesloten vragen, en een asynchrone online focusgroep

Nadere informatie

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin)

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Lay-out Bob Snel (trainer ATC Amstelduin) Document Versie maart 2007 Meer informatie E-mail:

Nadere informatie

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat.

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Een nieuwe, zuinige ketel? Denk er nu al over na! Is uw ketel oud aan het worden? Wacht niet totdat hij stuk

Nadere informatie

Wajong en veranderingen

Wajong en veranderingen Wajong en veranderingen veranderingen in uw leven en uw uitkering www.bpv.nl bpv&w wa jong en veranderingen 5 Door wie is deze folder gemaakt? Deze folder is gemaakt voor het project Informatievoorziening

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Bewaren...5 Hoofdstuk 2 Administratie...7 Hoofdstuk 3 Inkomsten... 8 Hoofdstuk 4 Uitgaven... 10 Hoofdstuk 5 Sparen... 12 Hoofdstuk 6 Verzekeringen...15 Hoofdstuk 7 Begroting...

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Publiekstekst Wet investeren in jongeren

Publiekstekst Wet investeren in jongeren Publiekstekst Wet investeren in jongeren Juni 2009 Deze publicatie is gemaakt door Stimulansz in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stimulansz spreekt haar dank uit aan alle

Nadere informatie

Help, mijn papa en mama gaan scheiden!

Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Joep ligt in bed. Hij houdt zijn handen tegen zijn oren. Beneden hoort hij harde boze stemmen. Papa en mama hebben ruzie. Papa en mama hebben vaak ruzie. Ze denken

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDENTAAL. JE KUNT ER

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Onderzoek Stress. 5 Juni 2014. Over het 1V Jongerenpanel

Onderzoek Stress. 5 Juni 2014. Over het 1V Jongerenpanel Onderzoek Stress 5 Juni 2014 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 20 mei tot en met 5 juni 2014 in samenwerking met 7Days, deden 2.415 jongeren mee. Hiervan zijn er 949 scholier en

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

Een extra reden om mij aan te nemen. De voordelen voor uw toekomstige werkgever als u een WAO-, WIA-, WAZ- of Wajong-uitkering heeft of heeft gehad

Een extra reden om mij aan te nemen. De voordelen voor uw toekomstige werkgever als u een WAO-, WIA-, WAZ- of Wajong-uitkering heeft of heeft gehad Een extra reden om mij aan te nemen De voordelen voor uw toekomstige werkgever als u een WAO-, WIA-, WAZ- of Wajong-uitkering heeft of heeft gehad Werk boven uitkering UWV stimuleert mensen om aan het

Nadere informatie

Proposities voor Comfortabel leven

Proposities voor Comfortabel leven Proposities voor Comfortabel leven Concrete concepten voor installateurs en andere partijen in de markt Juni 2012 1 De zeven proposities voor comfortabel leven in één oogopslag 2 3 Patrick en Jolanda zijn

Nadere informatie

WIJ en jij Wet investeren in jongeren

WIJ en jij Wet investeren in jongeren Ik heb een WW-uitkering. Krijg ik een werkleeraanbod? Je krijgt pas een werkleeraanbod als je WW-uitkering is afgelopen. Zolang je een WW-uitkering krijgt, geldt voor jou de sollicitatie- en reintegratieplicht

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 28. De belastingaanslag. Wat leert u in deze les? Informatie over uw inkomsten begrijpen. Informatie over uw uitgaven begrijpen.

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS

EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS EN TOEN GING DE BEL De enorme impact van fatale bedrijfsongevallen Laura Brugmans Ontwerp en vormgeving: Twin Media bv,

Nadere informatie

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Extra uitleg en Q&A Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Wat is pensioen? Tekst uit het filmpje Wist je dat je nu waarschijnlijk al pensioen opbouwt? Een klein

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #12 februari 15 1 Uw pensioenregeling verandert opnieuw 3 Interview met Manager Martien Smid 4 Onze dekkingsgraad

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. ik ga verhuizen

Inhoud. Mijn leven. ik ga verhuizen Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Plannen... 4 Hoofdstuk 2 Meubels enzo... 6 Hoofdstuk 3 Geld... 8 Hoofdstuk 4 Winkelen... 10 Hoofdstuk 5 Adreswijziging... 12 Hoofdstuk 6 De sleutel!... 14 Hoofdstuk 7 Voorbereiden...

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Wet WIJ

Veelgestelde vragen Wet WIJ Veelgestelde vragen Wet WIJ Wat is de WIJ? WIJ staat voor Wet investeren in jongeren (WIJ). Deze nieuwe wet gaat in per 1 oktober 2009 en moet ervoor zorgen dat alle jongeren tot 27 jaar een opleiding

Nadere informatie

blad Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl UITNODIGING gratis uitleg over je pensioen 7 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4

blad Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl UITNODIGING gratis uitleg over je pensioen 7 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4 Pensioen blad voor werknemers maart 2015 Meer inzicht in je pensioen: MET UPO & DE PENSIOENPLANNER 2 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4 Premie in 2015: PENSIOENPREMIE BLIJFT GELIJK 5 UITNODIGING gratis

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Een extra reden om mij aan te nemen. Vergroot uw kans op werk als u een arbeidsongeschiktheidsuitkering

Een extra reden om mij aan te nemen. Vergroot uw kans op werk als u een arbeidsongeschiktheidsuitkering Een extra reden om mij aan te nemen Vergroot uw kans op werk als u een arbeidsongeschiktheidsuitkering heeft of heeft gehad Waarom deze brochure? U heeft een tijd niet kunnen werken omdat u arbeids ongeschikt

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid versie 2013 www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1 Inleiding... 3 Participatiewet, geplande invoerdatum 1 januari 2014... 4 Wet Wajong (sinds 2010)... 6 Wet Werk

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Medewerkers met schulden

Medewerkers met schulden Medewerkers met schulden oplossen en voorkomen Financieel inzicht met de digitale loonstrook We verkeren wereldwijd in een financiële crisis. Deze economische situatie heeft z n weerslag op ieder persoonlijk.

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

WORD NU LID VAN FNV WOONDIENSTEN!

WORD NU LID VAN FNV WOONDIENSTEN! WORD NU LID! WORD NU LID VAN FNV WOONDIENSTEN! Lid worden van FNV Woondiensten is een goede stap. Ons motto is Gewoon Goed Werk. Wij vinden dat u recht hebt op gelijk loon voor gelijk werk, een vast contract

Nadere informatie

Ik ben ontslagen, wat moet ik nu regelen?

Ik ben ontslagen, wat moet ik nu regelen? Deze denkhulp laat zien wat u moet regelen als u bent ontslagen. Dit gaat zowel over volledig ontslag als over gedeeltelijk ontslag, waarbij u van uw werkgever minder uren zou moeten gaan werken. De mate

Nadere informatie

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be Disclaimer Bij het samenstellen van deze cursus is de grootste zorg besteed aan de juistheid van de hierin

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Een extra reden om mij aan te nemen Voordelen voor uw toekomstige werkgever als u een handicap of ziekte heeft

Een extra reden om mij aan te nemen Voordelen voor uw toekomstige werkgever als u een handicap of ziekte heeft Een extra reden om mij aan te nemen Voordelen voor uw toekomstige werkgever als u een handicap of ziekte heeft VOOR RE-INTEGRATIE EN TIJDELIJK INKOMEN Werk boven uitkering UWV verstrekt tijdelijk inkomen

Nadere informatie

Het kasteel van Dracula

Het kasteel van Dracula Uit het dagboek van Jonathan Harker: Het kasteel van Dracula 4 mei Eindelijk kom ik bij het kasteel van Dracula aan. Het kasteel ligt in de bergen. Er zijn geen andere huizen in de buurt. Ik ben moe. Het

Nadere informatie

Plak jij een etiket op mensen?

Plak jij een etiket op mensen? Plak jij een etiket op mensen? Een vooroordeel is erger dan je denkt 1 Iedereen ziet er verschillend uit. Er zijn geen twee mensen precies hetzelfde. Iedereen is anders Iedereen is anders. Bekijk de kinderen

Nadere informatie

Met hart voor ouderen

Met hart voor ouderen Met hart voor ouderen Met hart voor ouderen Nederland telt steeds meer ouderen. Daar moeten we voor alles blij mee zijn. Het is een grote, sociale verworvenheid dat steeds meer mensen een hoge leeftijd

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Flexibel werken én een hypotheek

Flexibel werken én een hypotheek Flexibel werken én een hypotheek Een hypotheek met Reacties uit de media op de perspectiefverklaring perspectiefverklaring Columnist Frank Kalshoven, de Volkskrant Alleen hypotheken verstrekken aan mensen

Nadere informatie

Informatie 17 december 2015

Informatie 17 december 2015 Informatie 17 december 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS Ondanks het aflopen van de economische recessie, is de armoede in Nederland het afgelopen jaar verder gestegen. Vooral het aantal huishoudens dat

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015. Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta

BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015. Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015 Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta Inhoudsopgave Management Summary Resultaten Achtergrond 2 3 Management summary Management summary (1/3) De zomerperiode

Nadere informatie

augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8

augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8 Pensioen krant augustus 2015 Ik bouw ook pensioen op voor mijn kinderen pagina 6 AOW-leeftijd sneller omhoog pagina 4 Doe de quiz! pagina 8 Pensioenheld Nieuws Ik vind het leuk om iets nieuws te leren

Nadere informatie

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg?

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Ruim 10% van de Nederlandse bevolking leeft in armoede. Ongeveer 7% van de kinderen in de provincie Groningen groeit op in een gezin dat

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 Het komend jaar werkt het BPV&W samen met NIZW aan het project

Nadere informatie

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman Zeesteen Janneke Holwarda roman De wereld verzaakt; in het dorp van mijn ouders zijn de bladeren rood. Buson 1980 Ze is de jongste. En de vreemdste. Moeder had het zelf gezegd toen de tantes op bezoek

Nadere informatie

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af.

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af. 1 Heleen van Rijnsburg zet de wekker op halfacht. Als ze nu nog een halfuurtje leest in bed, dan krijgt ze zeven uur slaap. Dat is precies genoeg. Zes uur is te kort en acht uur is te lang. Op het nachtkastje

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

FNV Vrouw Postbus 8576, 1005 AN Amsterdam Tel: 020-5816398 post@fnvvrouw.nl www.fnvvrouw.nl. Minder gaan werken? Of stoppen misschien?

FNV Vrouw Postbus 8576, 1005 AN Amsterdam Tel: 020-5816398 post@fnvvrouw.nl www.fnvvrouw.nl. Minder gaan werken? Of stoppen misschien? FNV Vrouw Postbus 8576, 1005 AN Amsterdam Tel: 020-5816398 post@fnvvrouw.nl www.fnvvrouw.nl Minder gaan werken? Of stoppen misschien? Minder werken. Of stoppen, misschien? Je loopt met het idee rond om

Nadere informatie

ONDERZOEK JONGEREN EN FLEX FNV JONG

ONDERZOEK JONGEREN EN FLEX FNV JONG ONDERZOEK JONGEREN EN FLEX FNV JONG Streekproef Geslacht Leeftijd Heb je momenteel een baan in loondienst? n % man 138 45,7 vrouw 164 54,3 Total 302 100,0 n % 18-25 jaar 124 41,1 26-35 jaar 178 58,9 Total

Nadere informatie

Op eigen kracht maar niet alleen

Op eigen kracht maar niet alleen uwv.nl/wajong werk.nl Op eigen kracht maar niet alleen Wat u moet weten als u Wajong aanvraagt Meer informatie Deze brochure geeft algemene informatie. Heeft u na het lezen nog vragen? Kijk dan op uwv.nl/wajong.

Nadere informatie

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek,

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek, Kom verder Welkom bij het vak Kennis van de Nederlandse Samenleving, KNS. Dit boek vertelt je over Nederland. Veel van wat je moet weten over het leven in Nederland, staat in dit boek. Je haalt straks

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Stappen tijdens een reorganisatieproces. Hoe gaat een reorganisatie in zijn werk?

Stappen tijdens een reorganisatieproces. Hoe gaat een reorganisatie in zijn werk? Stappen tijdens een reorganisatieproces Hoe gaat een reorganisatie in zijn werk? STAP 1 Het voornemen tot reorganisatie Iedere reorganisatie begint met het plan om te gaan reorganiseren. Dit plan komt

Nadere informatie

Je gedachten gestructureerd op papier

Je gedachten gestructureerd op papier Online training: Je gedachten gestructureerd op papier Start: 14 september 2015 Een online programma, mét coaching, voor ondernemers en werknemers Voor als je logisch opgebouwde teksten wil leren schrijven,

Nadere informatie

Wat kies jij? Wegwijzer in het fasemodel

Wat kies jij? Wegwijzer in het fasemodel Wat kies jij Wegwijzer in het fasemodel Van inkomen naar inkomen dit helpt PostNL helpt je op verschillende manieren. Met name via een financiële vergoeding, begeleiding van werk naar werk door Mobility

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2013 Nibud, september 2014 In opdracht

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Informatie over Kinderarbeid.

Informatie over Kinderarbeid. Informatie over Kinderarbeid. (bron: lesbrief Per dag wijzer). Wat is kinderarbeid? Kinderen hebben recht op vrije tijd. Die kunnen ze gebruiken om te spelen, naar een museum of een popconcert te gaan,

Nadere informatie

Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong. Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015

Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong. Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015 Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015 Achtergrond Achtergrond 2 Achtergrond SAMPLE 420 Respondenten WEging De data is gewogen op geslacht, leeftijd en opleiding naar

Nadere informatie

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg!

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! leuk en zinvol werk passend bij wat jij kunt gezelligheid met collega s je eigen salaris verdienen Jo Arts, assistent-kok: Van thuis zitten word

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Inhoudsopgave Wet Wajong (sinds 2010)... 3 Wet Werk en Bijstand (WWB)... 5 Wet investeren in jongeren (Wij)... 6 Wet Sociale Werkvoorziening

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn 1 Kaders bij zelfsturing: financieel gezond zijn Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn Financieel

Nadere informatie

Wet investeren in jongeren (WIJ)

Wet investeren in jongeren (WIJ) Wet investeren in jongeren (WIJ) WIJ staat voor Wet investeren in jongeren (WIJ). Dit is een nieuwe wet die ervoor moet zorgen dat alle jongeren tot 27 jaar een opleiding volgen of werken. Wat is de WIJ?

Nadere informatie

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij?

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij? Inhoud Voorwoord 7 1 Blijven je ouders je ouders? 13 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19 3 Houd ik mijn eigen naam? 23 4 Wie betaalt er voor mij? 25 5 En als ik zelf geen contact wil? 27 6 Hoe gaat dat, scheiden?

Nadere informatie

Uitleg begrotingsakkoord 2013. > Uitleg over Kunduz bezuinigingen.

Uitleg begrotingsakkoord 2013. > Uitleg over Kunduz bezuinigingen. Uitleg begrotingsakkoord 2013 > Uitleg over Kunduz bezuinigingen. Noodzaak bezuinigingen? > Politieke partijen die werknemers voorzieningen willen afbreken, zeggen dat het niet anders kan, het moet, want

Nadere informatie

Een WW-uitkering, en nu?

Een WW-uitkering, en nu? Een WW-uitkering, en nu? Wat u moet weten als u een WW-uitkering krijgt Meer informatie? UWV Telefoon Werknemers via 0900-92 94 0,04 per minuut, met een starttarief van 0,045. Hier komen nog uw gebruikelijke

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012 Beste leerlingen, dames en heren, Er is een filmpje op YouTube dat begint

Nadere informatie

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken 1. Inleiding Vorig jaar kondigde de regering grote bezuinigingen aan op de kinderopvang. De bezuinigingen lopen op tot 774 miljoen in 2015. In 2012 snijdt de regering met zo'n 400 miljoen euro in de kinderopvang.

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Scène 9. Bob kan een ontslagpremie krijgen en Deer moet spugen. BOB Ik heb de sportschool opgezegd. BOB Ik weet niet wat ik doen moet, Molly.

Scène 9. Bob kan een ontslagpremie krijgen en Deer moet spugen. BOB Ik heb de sportschool opgezegd. BOB Ik weet niet wat ik doen moet, Molly. Scène 9. Bob kan een ontslagpremie krijgen en Deer moet spugen. Britt gaat aan de tafel zitten, bladert in een script dat daar ligt. Even later komt Bob van links op, hijgend. Hij veegt een beetje overdreven

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Vragenlijst cao ENCI Mei 2015

Vragenlijst cao ENCI Mei 2015 Vragenlijst cao ENCI Mei 2015 Geef s.v.p. per aandachtspunt met een cijfer aan hoe je denkt over het betreffende voorstel: heel erg belangrijk : 3 punten minder belangrijk : 2 punten onbelangrijk : 1 punt

Nadere informatie

Inleiding. Succes! In dit boek lees je dat werken leuk is. Maar dat werken ook zwaar kan zijn. Met dit boek leer je hoe het werkt in de praktijk!

Inleiding. Succes! In dit boek lees je dat werken leuk is. Maar dat werken ook zwaar kan zijn. Met dit boek leer je hoe het werkt in de praktijk! Inleiding Maak kennis met de klas van meneer Jakobi. De leerlingen uit deze bovenbouwklas hebben deze zomer een bijzondere opdracht uitgevoerd. Ze moesten aan het werk! Drie weken lang. En dat niet alleen.

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg Download De Nieuwste Versie! Dit is versie 1.1, download nu direct de nieuwste versie op: http://www.afslankenmetmarijke.nl Stop Met Alleen Je Buik Trainen Als Je Van Je Buik Vet Af Wilt!! Tot nu toe zijn

Nadere informatie