Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen"

Transcriptie

1 Een 10 puntenplan voor gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen

2 Doet uw gemeente voldoende aan het klimaatprobleem? Iedere aanpak van het klimaatprobleem begint lokaal. Internationaal kunnen er nog zulke mooie afspraken worden gemaakt, als er in uw gemeente niets wordt opgepakt, zal er weinig van terechtkomen. Heeft uw gemeente haar doelstellingen al geformuleerd om het klimaatprobleem aan te pakken? De VNG heeft met het ministerie van VROM het Klimaatakkoord getekend om de lokale bijdrage te leveren aan het terugdringen van broeikasgassen. Iedere gemeente moet meedoen om de doelstellingen te halen. In deze brochure leest u wat de belangrijkste bijdragen zijn die uw gemeente kan leveren. Iedere gemeente die voor dit 10 puntenplan kiest, mag zichzelf betitelen als HIER Klimaatverbond gemeente. Door deze voornemens in plannen om te zetten kunt u via de SLOK-financiering van het ministerie van VROM circa 50% van de kosten voor de voorbereiding gedurende vier jaar vergoed krijgen.

3 10 punten voor de aanpak van het klimaatprobleem 1 Bestaande woningbouw De landelijke overheid, de energiebedrijven, de woningcorporaties en AEDES hebben gezamenlijk het plan Meer met Minder ontwikkeld. De hoofddoelstelling is om tot en met 2011 de energieprestatie van minimaal bestaande woningen en andere gebouwen van energielabel D en hoger op niveau energielabel B te brengen (of tenminste twee klassen te verbeteren) woningen vormen 7% van het totale woningbestand. Dit betekent voor uw gemeente dat u tussen nu en eind 2011 de energieprestatie van 7% van uw bestaande woningbestand duurzaam moet verbeteren. De tweede doelstelling van het programma is om in de periode tot en met woningen te voorzien van duurzame energie maatregelen (HR warmtepomp combi, HRe-ketel, zonneboilers, warmtepompen, zon pv-systemen). Per gemeente gaat dit om 1.4% van het woningbestand. Met de lokale corporaties en andere grote verhuurders kunnen deze doelstellingen worden vertaald in de Woonvisie en prestatieovereenkomsten.

4 kiezen voor goed toezicht op het daadwerkelijk behalen van de wettelijke en/of lokaal aangescherpte normen. Zo mogelijk kan de gemeente ook een voorbeeldproject realiseren voor nog scherpere normstelling in de nabije toekomst. Hiervoor zijn subsidies beschikbaar. 3 Utiliteitsbouw 2 Nieuwbouwwoningen Nieuwbouwwoningen moeten steeds zuiniger worden. De landelijke overheid werkt hieraan door geleidelijke aanscherping van de normen (EPC van 0.8 via 0.6 naar 0.4) en voorbeeldprojecten gericht op (vrijwel) energieneutrale woonwijken. Gemeenten kunnen hieraan bijdragen door te Voor nieuwbouw van utiliteitsbouw geldt een vergelijkbare aanscherping van de energieprestatienorm (EPC) als voor woningen. Ook hier is essentieel dat de gemeente minimaal goed toezicht houdt op het daadwerkelijk behalen van de wettelijke en/of lokaal aangescherpte normen, ook op de bouwplaats. Daarnaast kan de gemeente bijdragen aan voorbeeldprojecten voor klimaatneutrale utiliteitsgebouwen. Zeker als het gebouwen betreft waarvan de gemeente zelf opdrachtgever is, zijn er kansen voor een voorbeeldfunctie. Bestaande gebouwen moeten bij verkoop of nieuwe verhuur met energielabels voldoen aan de EPBD. Via de verruimde reikwijdte van de milieuwetgeving kunnen grotere bedrijven en instellingen in het milieuvergunningen spoor hierop worden aangesproken. Het spreekt vanzelf dat de gemeente deze regels toepast bij haar eigen gebouwen. Daarmee vervult de gemeente ook een voorbeeldfunctie (zie ook punt 4).

5 4 Klimaatneutrale organisatie De gemeente moet het goede voorbeeld geven. Dat kan door aan te sluiten bij het streven van de landelijke overheid om in 2012 de eigen activiteiten klimaatneutraal te maken en ondermeer 100% duurzaam in te kopen. Als doelstelling voor klimaatneutraliteit kan worden geformuleerd dat de gemeentelijke gebouwen en het werkverkeer van ambtenaren en politici eind 2011 klimaatneutraal zijn. De doelstelling kan worden uitgebreid naar andere kantoren en overheidsinstellingen. Een gemeentelijke organisatie wordt klimaatneutraal door het energieverbruik te reduceren, duurzame energie in te kopen en de resterende CO2 uitstoot te compenseren. Onderstaande tabel geeft als voorbeeld het verbruik, de uitstoot en de kosten van klimaatcompensatie van een organisatie voor 100 medewerkers weer: Soort verbruik Geschat gebruik per jaar Ton CO2 Verwarming gebouw m3 gas 108 Elektriciteit gebouw kwh 62 (indien geen groene stroom) Werkverkeer Nederland auto km (een op dertien) 20 Werkverkeer Nederland trein km 1.2 Totaal 200 (excl. internationale reizen) Kosten n 1.080,00 n 620,00 n 200,00 n 12,00 n 2.000,00 Reizen Europa per trein km per reis 0.08 per reis Reizen Europa per auto km per reis 0,2 per reis Reizen Europa per vliegtuig km per reis 1,1 per reis n 0,80 n 2,00 n 11,00

6 5 Duurzame energie Bij duurzame energie gaat het met name om de bevordering van duurzame energie-apparatuur in de gebouwde omgeving (punten 1, 2, 3 en 4) en wind op land. De landelijke overheid streeft naar een verdubbeling van de hoeveelheid wind op land ten opzichte van de afspraken in het BLOW akkoord. In deze regeling is per provincie een concrete doelstelling vastgelegd. Uw gemeente dient een eerlijke bijdrage te leveren aan deze verdubbelde doelstelling binnen de ruimtelijke mogelijkheden die er zijn. 6 Mobiliteit De gemeente kan kiezen voor het schoner maken van het eigen wagenpark (minimaal B-label) en de reductie van woonwerkverkeer per auto. Dat scheelt ook in emissies van fijn stof en beheerskosten. U kunt daarnaast medewerkers die van dienstauto s gebruik maken, verplicht aan een cursus van het Nieuwe rijden deel laten nemen. Iedere gemeente kan fietsen en (schoon) OV stimuleren en faciliteren. U kunt als gemeente de verduurzaming van brandstoffen versnellen door het faciliteren van tankstations met aardgas en biobrandstoffen. Ook het stimuleren van elektrisch en energiezuinig vervoer behoort tot de mogelijkheden. Verder kan de gemeente het aanbod en het gebruik van deelauto s bevorderen. U kunt via voorlichting en/ of de Wet Milieubeheer vervoersmanagement door bedrijven stimuleren (kilometerreductie transport en woon-werkverkeer). 7 Openbare straatverlichting In de openbare verlichting valt veel geld en energie te besparen. De lichtmasten die zijn geplaatst bij de eerste introductie van elektrische straatverlichting zijn op veel plaatsen aan vervanging toe. Dit is het moment om over te stappen op zuinige, schakelbare armaturen en lampen. Het is belangrijk niet alleen naar de techniek te kijken, maar ook naar het verlichtingsplan zelf: kies het juiste verlichtingsniveau op de juiste plaats en tijd. U kunt het pakket toepassen dat is opgesteld voor de Taskforce verlichting (zie Vanzelfsprekend kunt u ook hier uit oogpunt van voorbeeldfunctie verder gaan en pilots van innovatieve technieken toepassen.

7 8 Voorlichting aan burgers Welke rol speelt u bij de voorlichting aan burgers over klimaatverandering, energiebesparing, duurzame energie, duurzame consumptie en duurzame mobiliteit? Geef het goede voorbeeld! Stimuleer campagnes als de Groene Voetstappen, Warme Truiendag en de Week van de Vooruitgang. Gebruik dit als een kapstok om de burgers beter te betrekken bij uw eigen beleid. U kunt via uw website inwoners hun energiegebruik laten narekenen en tips over energiebesparing geven in samenwerking met MilieuCentraal. Zet ook uw gemeentepagina in. Gedragsverandering bij burgers is een van de onderdelen van de SLOK-regeling waarvoor een bijdrage van 50% is te verkrijgen. Voor een uitgebreide lijst suggesties kunt u terecht bij 9 Het Nationale Klimaatstraatfeest Alle straten in Nederland kunnen zich tussen oktober 2008 en april 2009 opgeven als klimaatstraat. De opdracht is eenvoudig: ga met zoveel mogelijk andere bewoners uit de straat actief aan de slag met energiebesparing en win een straatfeest. Alles is via de website te regelen. De Provinciale Milieufederaties zorgen voor provinciale ondersteuning voor de bewoners en de betrokken ambtenaren. Ondersteun deze campagne, breng hem onder de aandacht van uw inwoners, stimuleer medewerkers om mee te doen en sluit aan met uw eigen klimaat- en energiebeleid.

8 10 Word lid van het Klimaatverbond De meeste gemeenten (en provincies en waterschappen) met een actief klimaatbeleid zijn inmiddels al lid van Vereniging Klimaatverbond Nederland, een belangenorganisatie die lobbyt, kennis uitwisselt en programma s ontwikkelt om het lokale beleid beter over het voetlicht te krijgen. Daarnaast attendeert het Klimaatverbond u op Europese subsidieregels en kaart knelpunten aan bij de landelijke overheid. Het Klimaatverbond vervult een actieve rol bij de implementatie van het Klimaatakkoord. Kijk voor meer informatie op Het Rijk, VNG en Klimaatverbond werken samen aan een aantal instrumenten voor de implementatie van het Klimaatakkoord. De website biedt u hierover meer informatie. Het Klimaatverbond heeft een pool van experts opgezet uit koplopergemeenten die hun kennis op aanvraag kunnen delen met andere gemeentes en fysieke ondersteuning kunnen bieden. Ook deze kosten zijn weer subsidieerbaar via de SLOK-regeling. Maak er gebruik van. Kijk op Word HIER Klimaatverbondgemeente Als u kiest voor bovenstaand 10-puntenplan kunt u het formulier invullen of dit melden via of Via het Klimaatverbond ontvangt u de toekenning HIER Klimaatverbond gemeente. Advies en ondersteuning U hoeft niet het wiel opnieuw uit te vinden. SenterNovem (Kompas -deelprogramma Gemeenten) biedt kosteloze ondersteuning bij de ontwikkeling en implementatie van lokaal en regionaal klimaatbeleid. Hiervoor is onder andere een team van vaste regionale klimaatadviseurs beschikbaar plus kennisinstrumenten, voorbeeldprojecten, en procesbegeleiding. Tevens wordt doorverwezen naar specialisten voor specifieke technieken of doelgroepen. Ook is er begeleiding bij het aanvragen van de rijksbijdrage voor lokaal klimaatbeleid (SLOKregeling). Daarnaast wordt gewerkt aan kennisontwikkeling en in samenwerking met het Klimaatverbond aan ondersteuning voor gemeenten die geheel klimaat-, CO2 of energieneutraal willen worden.

9 De Provinciale Milieufederaties De Milieufederaties zetten zich in de 12 provincies in als ambassadeurs van natuur, milieu en landschap. Hun missie is om Nederland mooier, gezonder en duurzamer te maken. Lobby en dialoog, stimuleren van burgerparticipatie, voorlichting, ondersteuning van vrijwilligersorganisaties, publicitaire druk en soms juridische actie zijn de instrumenten die de Milieufederaties inzetten om deze doelen te bereiken. Kijk voor meer informatie op Vereniging Klimaatverbond Nederland De Vereniging Klimaatverbond Nederland, ook wel kortweg Het Klimaatverbond genoemd, is een dynamisch netwerk van gemeenten, provincies, en waterschappen, dat samenwerkt aan projecten, kennis uitwisselt en belangen behartigt om een effectief lokaal klimaatbeleid te verankeren, uit te voeren en zichtbaar te maken. Kijk voor meer informatie op HIER Klimaatcampagne De HIER Klimaatcampagne is een krachtenbundeling van meer dan 40 maatschappelijke organisaties die zich ernstig zorgen maken over klimaatverandering. HIER betrekt Nederland bij het klimaatprobleem en de oplossingen. HIER wordt mede mogelijk gemaakt door de Nationale Postcode Loterij. Kijk voor meer informatie op Nationale Klimaatcampagne HIER

Ondertekening 10-puntenplan

Ondertekening 10-puntenplan Ondertekening 10-puntenplan Het is nu hét moment om de piketpalen te slaan voor het gemeentelijke duurzaamheidbeleid in College, Raad en de verkiezingsplannen. U heeft hiervoor de brochure met de 10 punten

Nadere informatie

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Hoeveel CO 2 -reductie is nodig? doel nieuwe kabinet: in 2020 30% minder CO 2 -uitstoot dan in 1990 UN-IPCC: stabilisatie

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Nu is het tijd voor gemeentelijk klimaatbeleid. Concrete voorstellen voor een haalbaar en effectief beleid. Onderwater. uw gemeente?

Nu is het tijd voor gemeentelijk klimaatbeleid. Concrete voorstellen voor een haalbaar en effectief beleid. Onderwater. uw gemeente? Nu is het tijd voor gemeentelijk klimaatbeleid Concrete voorstellen voor een haalbaar en effectief beleid Onderwater uw gemeente? V E R E N I G I N G K L I M A AT V E R B O N D N E D E R L A N D Kyoto

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Een goede jas: schoon, gezond en zuinig. Frank te Poel 10 oktober 2007

Een goede jas: schoon, gezond en zuinig. Frank te Poel 10 oktober 2007 Een goede jas: schoon, gezond en zuinig Frank te Poel 10 oktober 2007 Inhoud 1. Klimaatverandering is een urgent probleem 2. Er zijn drastische maatregelen nodig 3. Waar staat Nederland nu? 4. Spaar Het

Nadere informatie

Klimaatneutrale organisatie

Klimaatneutrale organisatie Klimaatneutrale organisatie U heeft het voornemen om uw organisatie klimaatneutraal in te richten en wilt dit op een verantwoorde manier oppakken. Hieronder worden daar richtlijnen voor gegeven. Gradatie

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Een overzicht 2015/2016

Een overzicht 2015/2016 Een overzicht 2015/2016 Wij zijn niet passief, wij besparen energie Ik ben niet lui, ik bespaar energie, een mooie Loesje, en helemaal waar. Energiebesparing is al decennialang een sleutelstrategie voor

Nadere informatie

VNG Raadsledencampagne

VNG Raadsledencampagne Duurzaam Drimmelen VNG Raadsledencampagne Klimaat niet zonder de Raad Invloed raadsleden Borging beleid Collegiaal bestuur Collegeakkoord 2010-2014 Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien

Nadere informatie

Praktische tips voor klimaat en portemonnee. Klimaatsparen

Praktische tips voor klimaat en portemonnee. Klimaatsparen Praktische s voor klimaat en portemonnee Klimaatsparen CO 2 en geld besparen De gemiddelde Nederlander stoot per jaar 12.000 kg CO 2 uit (28.000 kg CO 2 per huishouden). De meeste kilo s gaan op aan verwarming,

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV december 2011 2010.0001-15 Inleiding Cauberg-Huygen is sinds 1975 koploper in oplossingen voor de bouw- en infrasector, industrie

Nadere informatie

Samen energie besparen! Convenant Energiebesparing 2009-2011 - Gemeente Kerkrade

Samen energie besparen! Convenant Energiebesparing 2009-2011 - Gemeente Kerkrade Samen energie besparen! Convenant Energiebesparing 2009-2011 - Gemeente Kerkrade 2 Voorwoord Beste mensen, voor u ligt de folder over het convenant energiebesparing 2009 2011. Dit is een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

Klimaatakkoord Rijk en UvW

Klimaatakkoord Rijk en UvW Klimaatakkoord Rijk en UvW Politieke en beleidsmatige context (klimaatbeleid) Rafaël Lazaroms 25 mei 2010 1 Inhoud presentatie Voorstellen Internationaal en nationaal klimaatbeleid Positie waterschappen

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 CO2 reductiedoelstellingen Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen 3 2 Subdoelstellingen 4 2.1. Subdoelstelling energieverbruik 4 2.2. Subdoelstelling

Nadere informatie

Evaluatie Uitvoeringsprogramma 2009-2012 versie: 29-jan Doelen Doelstelling bereikt? reductie

Evaluatie Uitvoeringsprogramma 2009-2012 versie: 29-jan Doelen Doelstelling bereikt? reductie Evaluatie Uitvoeringsprogramma 2009-2012 versie: 29-jan Doelen Doelstelling bereikt? reductie Project Doelstelling wel deels niet anders ingevuld CO2- uitstoot verlaging woon- /bdrf.lasten creatie nieuw

Nadere informatie

Klimaatneutrale dienst

Klimaatneutrale dienst Klimaatneutrale dienst U heeft het voornemen om een klimaatneutrale dienst op de markt te brengen en wilt dit op een verantwoorde manier oppakken. Hieronder worden daar richtlijnen voor gegeven. Gradatie

Nadere informatie

3.B.1 Energiereductieprogramma 2014 ten behoeve van de CO2 -Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep

3.B.1 Energiereductieprogramma 2014 ten behoeve van de CO2 -Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep 3.B.1 Energiereductieprogramma 2014 ten behoeve van de CO2 -Prestatieladder Hollandridderkerk Groep Documentnummer Versienummer Datum Status EnRP2014 14.02 24 april 2014 Gereed Opgesteld door: M. Waarts

Nadere informatie

Carbon Footprint Rapportage 2014

Carbon Footprint Rapportage 2014 Carbon Footprint Rapportage 2014 Versiedatum: 19 februari 2015 4.B.2&5.B.1+2 Rapportage Carbon Footprint 2014 1 van 11 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Scope 1... 4 2.1 Gasverbruik... 5 2.2 Zakelijk verkeer in

Nadere informatie

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Energie Management Actieplan 2013 14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Inhoudsopgave 6.1 Reductiedoelstellingen 3 6.2 Plan van aanpak 3 6.3 Samenvatting 6 Energie Management Actieplan

Nadere informatie

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst

Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Toelichting energie- en klimaatactieplan Ranst Infomoment Ranst 23 september 2015 20u 1 Ranst timing 1. Voorstelling project aan schepencollege + goedkeuring: 12/2 2. werkgroep energie & klimaat: 19/3

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2011

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2011 Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2011 Dienst Stadsbeheer Milieu en Vergunningen Juni 2012 2 Aanleiding De gemeente Den Haag wil in 2040 een klimaatneutrale en -bestendige

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan CO2-Prestatieladder 2014 06-31665260

Energiemanagement actieplan CO2-Prestatieladder 2014 06-31665260 Energiemanagement actieplan CO2-Prestatieladder 2014 06-31665260 Datum: 01-07-2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Belangrijkste energieverbruikers... 3 2.1 Reductiedoelstellingen... 3 2.2 Reductiemaatregelen...

Nadere informatie

Energieprestatie. De aanscherping van de Energieprestatieeis in de gebouwde omgeving

Energieprestatie. De aanscherping van de Energieprestatieeis in de gebouwde omgeving Energieprestatie De aanscherping van de Energieprestatieeis in de gebouwde omgeving 1 Even voorstellen: Ron van der Aa (projectmanager bij NEN) Wie bent u? Context 2 Inhoud van deze presentatie Algemeen:

Nadere informatie

OPZET KLIMAATPLAN 11-2-04

OPZET KLIMAATPLAN 11-2-04 OPZET KLIMAATPLAN 11-2-04 Samenvatting Deze notitie voorziet in de opzet van het klimaatplan voor Nijmegen. Dit is de voortzetting het Nijmeegse energiebeleid. Actualisering was sowieso nodig omdat oude

Nadere informatie

RAPPORTAGE UITVOERING TASKFORCE VERLICHTING 2009. 1. Inleiding

RAPPORTAGE UITVOERING TASKFORCE VERLICHTING 2009. 1. Inleiding RAPPORTAGE UITVOERING TASKFORCE VERLICHTING 2009 1. Inleiding De Taskforce Verlichting is ingesteld om de minister van VROM, Jacqueline Cramer, te adviseren over de mogelijkheden om energie-efficiënte

Nadere informatie

Energiebesparing in de bouw

Energiebesparing in de bouw Energiebesparing in de bouw - Overheidsbeleid - Wettelijke kaders - Praktische omzetting Bijdragen van: ing. W.Baartman ir. J.Ouwehand Wetgeving en overheidsbeleid Transitie naar een duurzame energiehuishouding

Nadere informatie

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL)

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Inleiding De primaire functie van openbare verlichting is een bijdrage te leveren aan verkeersveiligheid en de sociale veiligheid op

Nadere informatie

ENERGIE ACTIEPLAN. Van der Wiel Holding BV. Conform NEN 50001 Oktober 2015 ENERGIE ACTIEPLAN VAN DER WIEL HOLDING B.V.

ENERGIE ACTIEPLAN. Van der Wiel Holding BV. Conform NEN 50001 Oktober 2015 ENERGIE ACTIEPLAN VAN DER WIEL HOLDING B.V. ENERGIE ACTIEPLAN Van der Wiel Holding BV Conform NEN 50001 Oktober 2015 Verantwoordelijke voor dit verslag is de consultant van AMK Inventis Versie 2.0 Pagina 1 van 6 Scope 1 gasverbruik 1 Inregelen cv

Nadere informatie

Milieudienst West-Holland. Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012. Gerrit Jan Schraa Programmaleider

Milieudienst West-Holland. Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012. Gerrit Jan Schraa Programmaleider Klimaatprogramma Holland Rijnland en Rijnstreek 2008-2012 Gerrit Jan Schraa Programmaleider Klimaatprogramma Vervolg op Klimaatbeleid 2003-2007 Waarom een Klimaatprogramma? Wat houdt het programma in?

Nadere informatie

3.B.1 Energiereductieprogramma 2012 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep

3.B.1 Energiereductieprogramma 2012 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep 3.B.1 Energiereductieprogramma 2012 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Hollandridderkerk Groep Documentnummer Versienummer Datum Status EnRP2012 12.04 3 september 2012 Gereed Opgesteld door: M. Waarts

Nadere informatie

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 Agenda Welkom door de Schepen Lode Dekimpe Inleiding SEAP door Kim Rienckens (provincie Oost-Vlaanderen) Nulmeting en uitdagingen

Nadere informatie

Energiebesparing. Betonkernactivering. Programma. Energiebesparing EPBD. Energy Performance Building Directive. Europese richtlijn.

Energiebesparing. Betonkernactivering. Programma. Energiebesparing EPBD. Energy Performance Building Directive. Europese richtlijn. Programma Energiebesparing & Betonkernactivering Energiebesparing Europa Nederland Besparingspotentieel Specialisten gevraagd? Betonkernactivering Publicatie Leergang Kees Arkesteijn 1 2 Energiebesparing

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Reductie doelstellingen (B: Reductie)

Reductie doelstellingen (B: Reductie) Reductie doelstellingen (B: Reductie) Eis 3.B.1. Barendrecht, oktober 2013 Auteur: Sabine Droog Geaccordeerd door: Leo Droog Directeur Edwin Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk 1 1. Reductiebeleid

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Bekendheid en waardering klimaatcampagne Puur Hoorn Gemeente Hoorn December 2009

Bekendheid en waardering klimaatcampagne Puur Hoorn Gemeente Hoorn December 2009 Bekendheid en waardering klimaatcampagne Puur Hoorn Gemeente Hoorn December 2009 De gemeente Hoorn heeft 2009 uitgeroepen tot het jaar van het klimaat. Onder het motto Puur Hoorn lanceerde de gemeente

Nadere informatie

Verantwoord zakelijk gebruik privéauto Sluit u aan en teken de intentieverklaring!

Verantwoord zakelijk gebruik privéauto Sluit u aan en teken de intentieverklaring! Lagere CO 2 -uitstoot Meer veilige auto s Keuzevrijheid in vervoer Minder files Verantwoord zakelijk gebruik privéauto Sluit u aan en teken de intentieverklaring! www.creatieve-energie.nl De zakelijk gebruikte

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

3.B.1 Energiereductieprogramma 2011 ten behoeve van de CO2-Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep

3.B.1 Energiereductieprogramma 2011 ten behoeve van de CO2-Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep 3.B. Energiereductieprogramma 0 ten behoeve van de CO-Prestatieladder Hollandridderkerk Groep Documentnummer Versienummer Datum Status ERP0.0 september 0 Gereed voor certificatie Opgesteld door: M. Waarts

Nadere informatie

Milieujaarverslag Adviesbureau SAM b.v.

Milieujaarverslag Adviesbureau SAM b.v. Milieujaarverslag Adviesbureau SAM b.v. 2010 ALGE/0042/JS/MV 1 september 2011. 1 1. Inleiding Voor u ligt het milieujaarverslag van Adviesbureau SAM Dit jaarverslag beschrijft de milieugevolgen van ons

Nadere informatie

Bouwen is Vooruitzien

Bouwen is Vooruitzien Bouwen is Vooruitzien Energie van visie tot projecten Peter Op t Veld Inhoud Waar staan we? Europees energie en klimaatbeleid Tegenstelling collectief belang individueel belang Waar gaan we naar toe?

Nadere informatie

Meer met Minder. Duurzame Energie en Energiebesparing. Van Europa moet het. De Nederlandse overheid wil het. UNETO-VNI = ondernemersorganisatie

Meer met Minder. Duurzame Energie en Energiebesparing. Van Europa moet het. De Nederlandse overheid wil het. UNETO-VNI = ondernemersorganisatie Meer met Minder Seminar Energielabel 24 april 2008, Nootdorp Rob van der Meer UNETO-VNI = ondernemersorganisatie Installatiebranche met circa 5.300 aangesloten bedrijven. Technische detailhandel met circa

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

Het kan minder! ing. P. Hameetman

Het kan minder! ing. P. Hameetman Het kan minder! ing. P. Hameetman manager innovatie BAM Vastgoed bv Inleiding Afbakening: Presentatie is toegespitst op woningbouw Verdieping van technische mogelijkheden 2 Klimaatakkoord Gemeenten en

Nadere informatie

2012/2013. [3.B.2_1 Energiereductieprogramma] CO2-prestatieladder Niv. 3. CO2 prestatieladder niv. 3. Struyk Verwo Aqua

2012/2013. [3.B.2_1 Energiereductieprogramma] CO2-prestatieladder Niv. 3. CO2 prestatieladder niv. 3. Struyk Verwo Aqua 2012/2013 CO2 prestatieladder niv. 3 Struyk Verwo Aqua [3.B.2_1 Energiereductieprogramma] CO2-prestatieladder Niv. 3 3.B.2_1 Energiereductieprogramma 1. ALGEMEEN... 3 1.1 ENERGIEREDUCTIEDOELSTELLING...

Nadere informatie

CO2-Reductieplan. Klaver Infratechniek B.V. Techniek voor en door de mens. Versie 1.1 28 november 2011

CO2-Reductieplan. Klaver Infratechniek B.V. Techniek voor en door de mens. Versie 1.1 28 november 2011 CO2-Reductieplan Klaver Infratechniek B.V. Versie 1.1 28 november 2011 Techniek voor en door de mens Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Energie en CO2 Reductie scope 1... 4 1.1 Wagenpark en brandstof... 4

Nadere informatie

Reductie doelstellingen (B: Reductie)

Reductie doelstellingen (B: Reductie) Reductie doelstellingen (B: Reductie) Eis 3.B.1. Barendrecht, 28 oktober 2014 Auteur: E. Oudshoorn Geaccordeerd door: L.A. Droog Directeur E. Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk CO 2 prestatieladder

Nadere informatie

Verslag van de informatieavond over het Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede

Verslag van de informatieavond over het Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede Verslag van de informatieavond over het Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede Datum: Onderwerp: Aanwezig: Notulist: 26 oktober 2009, 19.30-21.30 uur Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede Henk Muis, wethouder

Nadere informatie

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA UPDATE 2016 SAMENVATTING STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA Opdrachtgever Gemeente Breda Afdeling Mobiliteit en Milieu Opdrachtnemer Evert

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 19 november 2014 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0

Nadere informatie

Energie audit verslag

Energie audit verslag Energie audit verslag Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV juni 2011 2010.0001-10 Inleiding Cauberg-Huygen is sinds 1975 koploper in oplossingen voor de bouw- en infrasector, industrie en ruimtelijke

Nadere informatie

Total Zero Antwoorden op uw vragen

Total Zero Antwoorden op uw vragen Wat is Total Zero? DPD Pakketservice heeft toegezegd om vanaf juli 2012 in zijn zes belangrijkste markten volledig CO 2 -neutraal te werken: dit nieuwe initiatief draagt de naam Total Zero. Als eerste

Nadere informatie

Energieprestaties grondgebonden woningen

Energieprestaties grondgebonden woningen Energieprestaties grondgebonden woningen Meer wooncomfort met minder energie Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Stap voor stap naar minder energiegebruik De overheid stelt steeds scherpere

Nadere informatie

5.B.1 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

5.B.1 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 5.B.1 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 10 november 2016 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 1 Inleiding Dit CO2-reductieplan

Nadere informatie

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer 2014 Ketenanalyse Woon- Werkverkeer Rapportage: KAWWV 2014 Datum: 12 Augustus 2014 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Data inventarisatie... 4 2.1.1 Zakelijke

Nadere informatie

Per milieuonderwerp is gekozen voor een ambitieniveau. Hierbij gaat het om volgende drie ambitieniveau s:

Per milieuonderwerp is gekozen voor een ambitieniveau. Hierbij gaat het om volgende drie ambitieniveau s: Bijlage 1: Projectenboek 1. Inleiding Voor u ligt bijlage 1 van het milieubeleidsplan, het Projectenboek. In het projectenboek worden de projecten voor het milieubeleid benoemd die in de periode van 2009

Nadere informatie

Slimme gemeenten kopen klimaatvriendelijk

Slimme gemeenten kopen klimaatvriendelijk Slimme gemeenten kopen VERENIGING KLIMAATVERBOND NEDERLAND = slim inkopen Klimaatverandering en de gevolgen voor uw gemeente biedt uw gemeente volop kansen om energie en dus geld te besparen. En uiteraard

Nadere informatie

Klimaat Voetafdruk Hogeschool Leiden

Klimaat Voetafdruk Hogeschool Leiden Hogeschool Leiden Rapportage aan Franziska Brouwer Ed van Oudheusden Peter Wiers- Climate Partners/ PWAdvies AnneMarie Calon- Work on Progress Yann Arthus Bertrand: Earth from the Air 8 juni 2010 Kunnen

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2015

Milieubarometerrapport 2015 Milieubarometerrapport 2015 DARETRONICS B.V. Milieubarometer - 2015 DARETRONICS B.V. Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen

Nadere informatie

CO 2-reductiedoelen en CO 2-reductiemaatregelen

CO 2-reductiedoelen en CO 2-reductiemaatregelen CO 2 -reductiedoelen en reductiemaatregelen Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien, Organisatie INHOUDSOPGAVE 1. CO 2 -REDUCTIEBELEID

Nadere informatie

Bijlage 1: klimaatdoelstellingen & ambities

Bijlage 1: klimaatdoelstellingen & ambities Bijlage 1: klimaatdoelstellingen & ambities Mondiale ambities In 1992 is in Rio de Janeiro in het VN-Klimaatverdrag de doelstelling vastgelegd om de concentraties van broeikasgassen in de atmosfeer te

Nadere informatie

Klimaatneutraal product

Klimaatneutraal product Klimaatneutraal product U heeft het voornemen om een klimaatneutraal product op de markt te brengen en wilt dit op een verantwoorde manier oppakken. Hieronder worden daar richtlijnen voor gegeven. Gradatie

Nadere informatie

I. Duurzame Overheid. Michael Boddeke Wethouder Apeldoorn

I. Duurzame Overheid. Michael Boddeke Wethouder Apeldoorn In gesprek: I. Duurzame Overheid Michael Boddeke Wethouder Apeldoorn Duurzame gemeente is: hoe de stad er een generatie later uit ziet! Niet afwentelen maar zelf doen Dit kan: want we zijn grote gemeente!

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

Spaar het Klimaat. Op naar een gedeelde visie!

Spaar het Klimaat. Op naar een gedeelde visie! Spaar het Klimaat Op naar een gedeelde visie! VISIE SPAAR HET KLIMAAT In het begin van de zomer 2013 is tijdens een laatste sessie gesproken over de vernieuwing van de missie en visie van Spaar het Klimaat.

Nadere informatie

Den Haag gaat voor klimaatneutraal in 2050

Den Haag gaat voor klimaatneutraal in 2050 Henry Terlouw realiseert ambitieus klimaatbeleid in de Hofstad Den Haag gaat voor klimaatneutraal in 2050 Ga even mee naar het Den Haag van 2050. Deze klimaatneutrale stad heeft volledig emissievrij vervoer.

Nadere informatie

Klimaatplan Maldegem

Klimaatplan Maldegem Klimaatplan Maldegem Klimaatplan Maldegem Inleiding Proces Nulmeting Actieplan Inleiding Burgemeestersconvenant Doelstellingen 2020 20% minder energie verbruik 20% minder CO2 uitstoot 20% hernieuwbare

Nadere informatie

Beleids- en energiemanagement actieplan. Conform eisen 1.B.1. 2.B.1. 2.B.2. 2.B.3. 2.B.4. 3.B.1. 3.B.2. van de CO2-Prestatieladder

Beleids- en energiemanagement actieplan. Conform eisen 1.B.1. 2.B.1. 2.B.2. 2.B.3. 2.B.4. 3.B.1. 3.B.2. van de CO2-Prestatieladder Beleids- en energiemanagement actie plan Versie: Juni 2016 Beleids- en energiemanagement actieplan Conform eisen 1.B.1. 2.B.1. 2.B.2. 2.B.3. 2.B.4. 3.B.1. 3.B.2. van de CO2-Prestatieladder B&G Hekwerk

Nadere informatie

Energie Management Actieplan 2014 tot Extern

Energie Management Actieplan 2014 tot Extern Energie Management Actieplan 2014 tot 2017 -Extern Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder Opgesteld door: G.J. Bos (Directie) E. Drijfhout (CO2-functionaris) CO2-Prestatieladder Niveau 3 Energie Management

Nadere informatie

Gezonde en zuinige scholen in Gelderland

Gezonde en zuinige scholen in Gelderland Gezonde en zuinige scholen in Gelderland Provincie Gelderland Yvonne Tieleman W/E adviseurs Janny Stevens Gezonde en zuinige scholen Gelders Klimaatprogramma 2008-2011 Aanpakken en aanpassen Naar een klimaatneutraal

Nadere informatie

Klimaatneutrale gemeenten. Frans Rooijers - directeur CE Delft

Klimaatneutrale gemeenten. Frans Rooijers - directeur CE Delft Klimaatneutrale gemeenten Frans Rooijers - directeur CE Delft CE Delft - Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 - Energie, transport en grondstoffen - Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV juni 2011 2010.0001-07 Inleiding Cauberg-Huygen is sinds 1975 koploper in oplossingen voor de bouw- en infrasector, industrie

Nadere informatie

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft Minder emissies, betere bereikbaarheid Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft CE Delft Onafhankelijk, not-for-profit consultancy, opgericht in 1978 Ca. 40 medewerkers

Nadere informatie

Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i.

Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i. Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i. Toelichting Inleiding Provinciale staten van Utrecht hebben besloten om 750.000,- in te zetten voor de reductie van CO 2

Nadere informatie

Gent klimaatneutraal: via de grote poort of langs een hindernissenparcours

Gent klimaatneutraal: via de grote poort of langs een hindernissenparcours TRANSITION = Gent klimaatneutraal: via de grote poort of langs een hindernissenparcours 12 december 2015 Kabinet Schepen Tine Heyse Gent TRANSITION Klimaatbeleid = stad Gent (1) 2007: Bestuursakkoord Streven

Nadere informatie

CO2-reductieplan 2015

CO2-reductieplan 2015 CO2-reductieplan 2015 Samen zorgen voor minder CO2 Tussentijdse rapportage januari juni 2015 1 Inleiding Dit CO₂-reductieplan heeft, net zoals het volledige energiemanagementsysteem, zowel betrekking op

Nadere informatie

CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan

CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan 2015 CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan Goedgekeurd door: H. van Wijk Auteurs: Y. van der Vlies & L. van Wijk Bedrijf: H. van Wijk transport- en Handtekening: aannemersbedrijf & H. van Wijk

Nadere informatie

Regionale duurzaamheidsprojecten.

Regionale duurzaamheidsprojecten. Regionale duurzaamheidsprojecten. Piotrek Swiatkowski Docent Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, Academie voor Financieel Management, Den Bosch, Avans Hogeschool Lid kenniskring Finance & Sustainability

Nadere informatie

Sportsymposium De toekomst van de sportvereniging

Sportsymposium De toekomst van de sportvereniging Sportsymposium De toekomst van de sportvereniging Voorbeelden en ervaringen uit de praktijk André Bus & Hendrik Jan Gorter, Duurzaam Verenigen / F.C. Oldemarkt Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die

Nadere informatie

3.C.2 Communicatieplan ten behoeve van de CO 2 - Prestatieladder Takke Groep

3.C.2 Communicatieplan ten behoeve van de CO 2 - Prestatieladder Takke Groep 3.C.2 Communicatieplan ten behoeve van de CO 2 - Prestatieladder Takke Groep 3.C.2 Communicatieplan 2015 versienummer: 01 Pagina 1 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Eisen vanuit de CO 2 prestatieladder 3 3. Communicatiedoelstellingen

Nadere informatie

Duurzaam vervoer goed voor klimaat, gezondheid en portemonnee

Duurzaam vervoer goed voor klimaat, gezondheid en portemonnee KLIMAATWIJZER Bij een gemiddeld Nederlands huishouden gaat 20 procent van het totale energieverbruik op aan vervoer. De auto neemt hiervan het leeuwendeel. Duurzaam vervoer goed voor klimaat, gezondheid

Nadere informatie

Samenvatting. Vervoer Verkeer en vervoer zijn een van de grootste oorzaken van CO 2 uitstoot en verslechtering van de luchtkwaliteit.

Samenvatting. Vervoer Verkeer en vervoer zijn een van de grootste oorzaken van CO 2 uitstoot en verslechtering van de luchtkwaliteit. Inleiding De gevolgen van Leids beleid zijn vaak groter zijn dan alleen voor onze stad. Een goed voorbeeld hiervan zijn de klimaateffecten van ons het beleid. In deze nota staan voorstellen voor een klimaatbeleid

Nadere informatie

Energie audit. Eis 2.A.3. Barendrecht, oktober 2013. Auteur: Sabine Droog. Geaccordeerd door: Verantwoordelijk 1

Energie audit. Eis 2.A.3. Barendrecht, oktober 2013. Auteur: Sabine Droog. Geaccordeerd door: Verantwoordelijk 1 Energie audit Eis 2.A.3 Barendrecht, oktober 2013 Auteur: Sabine Droog Geaccordeerd door: Leo Droog Directeur Edwin Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk CO 2 prestatieladder - Energie Audit 1

Nadere informatie

Werk Bewust! Antea Group en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Onderdeel

Werk Bewust! Antea Group en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Onderdeel Antea Group en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Onderdeel - CO2 prestatieladder - 4.C.1/4.C.2 Maatschappelijke dialoog met stakeholders - 5.C.1/5.C.2 Commitering aan CO2 reductieprogramma projectnr.

Nadere informatie

Energie Audit verslag 2014 Energie Management Actieplan 2015

Energie Audit verslag 2014 Energie Management Actieplan 2015 Energie Audit verslag 2014 Energie Management Actieplan 2015 Energie Audit Verslag 2014/Energie Management Actieplan 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Bedrijf 4 3. Energieverbruik en energiegebruikers

Nadere informatie

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Sabine van Galen-Avegaart Agenda 1. De opgave Zutphen energieneutraal 2. Resultaat van ons beleid in cijfers 3. Wat hebben we in 2010-2011

Nadere informatie

Carbon Footprint. Rapportage 1 e halfjaar Versiedatum: 11 oktober B.2&5.B.1+2 Rapportage Carbon Footprint 1 e halfjaar van 11

Carbon Footprint. Rapportage 1 e halfjaar Versiedatum: 11 oktober B.2&5.B.1+2 Rapportage Carbon Footprint 1 e halfjaar van 11 Carbon Footprint Rapportage 1 e halfjaar 2013 Versiedatum: 11 oktober 2013 4.B.2&5.B.1+2 Rapportage Carbon Footprint 1 e halfjaar 2013 1 van 11 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Scope 1... 4 2.1 Aardgas... 4 2.2

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 28 240 Evaluatienota Klimaatbeleid Nr. 17 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Energie Management Rapportage 2016

Energie Management Rapportage 2016 Energie Management Rapportage 2016 Inhoud: Energie beleidsverklaring Reductiedoelstellingen Uitstoot door vervoer Uitstoot door werken Uitstoot door kantoor Energiebeleidsverklaring A. Jansen B. V. streeft

Nadere informatie

CO 2. Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels

CO 2. Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Ketenanalyse Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen gehele waardeketen: upstream en downstream De waardeketen is onderverdeeld in twee stromen: de upstream en de downstream. In de upstream bevinden

Nadere informatie

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Energieavond Hilversum Kerkelanden, Zeverijn en Rode Dorp 17 mei 2016 Wat kunt u verwachten Hilverzon & Kerkelanden Leeft! Ambitie gemeente Hilversum Wie is

Nadere informatie

Platform duurzame overheden. Congres. Woensdag 26 november 2008 De Reehorst, Ede. Platform Duurzame Overheden is een samenwerkingsverband van

Platform duurzame overheden. Congres. Woensdag 26 november 2008 De Reehorst, Ede. Platform Duurzame Overheden is een samenwerkingsverband van Platform duurzame overheden Congres Duurzame Lokale energie Gemeenten voor een beter klimaat Woensdag 26 november 2008 De Reehorst, Ede Platform Duurzame Overheden is een samenwerkingsverband van Lokale

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Openbare verlichting in Avelgem

Openbare verlichting in Avelgem Openbare verlichting in Avelgem Lut Deseyn Schepen van Milieu Lut.deseyn@avelgem.be 1. Inleiding 2. Duiding 2. Het project 3. Kosten en Besparing 5. Opvolging en evaluatie 6. Conclusie 7. Vragen Agenda

Nadere informatie

Energie Audit verslag 2014 Energie Management Actieplan 2014 20 juni 2014

Energie Audit verslag 2014 Energie Management Actieplan 2014 20 juni 2014 Energie Audit verslag 2014 Energie Management Actieplan 2014 20 juni 2014 Energie Audit Verslag 2013/Energie Management Actieplan 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Bedrijf 4 3. Energieverbruik en

Nadere informatie