Januari e jaargang. In dit nummer o.a.: Kleinschalige duurzame warmte uit lokale houtsnippers. Project Waterschoon: wereldprimeur

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Januari 2012 25e jaargang. In dit nummer o.a.: Kleinschalige duurzame warmte uit lokale houtsnippers. Project Waterschoon: wereldprimeur"

Transcriptie

1 Januari e jaargang ista magazine Het energiemanagement magazine van ista Nederland B.V. In dit nummer o.a.: Kleinschalige duurzame warmte uit lokale houtsnippers Project Waterschoon: wereldprimeur in duurzaamheid Vestia: hard op weg naar 30% minder CO2 uitstoot Samenwerking Unica en ista Nederland

2 2 ista magazine Een nieuwe uitstraling en een nieuwe naam voor ons blad Geachte relatie, De vooruitzichten voor 2012 zijn door overheid en economische adviesraden telkens weer naar beneden bijgesteld, totdat uiteindelijk een negatieve groei werd vastgesteld. Bovendien is het voortleven van de Euro niet of nog niet veilig gesteld. Toch zijn we allemaal manmoedig aan het nieuwe jaar begonnen. Laten we hopen dat we eind dit jaar met een gerust hart terugkijken op wat nu nog een stevig ritje in de achtbaan lijkt! Toch zou de economische situatie ons ook back to the roots kunnen brengen; met beide benen op de grond blijven staan, een beetje mopperen, maar vooral doen waar wij als Nederlanders goed in zijn. Creatieve oplossingen zoeken in succesvolle samenwerkingsmodellen met bijvoorbeeld een verdere verduurzaming van onze maatschappij als inzet, in combinatie met een groeiende maatschappelijke betrokkenheid van iedereen om ons heen. In deze uitgave gaan enkele van onze relaties op deze belangrijke thema s in. Wat is hun visie op duurzaamheid? Welke duurzame projecten hebben ze gerealiseerd en op basis van welke samenwerkingsverbanden? Wat mag u dit jaar van ista verwachten? Onze focus ligt dit jaar wederom op het nog beter ontlasten van onze klanten. IT, datamanagement en communicatie blijven daarbij de pijlers; uitbouw van onze webportal als communicatieplatform maar ook de upgrade van de huidige functionaliteit van Monitoring en Error Listing. Tevens verwachten wij meer focus op dataexchange, proactieve informatieverstrekking en uitbreiding van meettechnisch advies en customer care. Maar daarover in een volgende uitgave meer. Rest mij om u veel leesplezier te wensen. Groet, Jörg Plönissen Directeur In deze uitgave Uit de organisatie Een nieuwe uitstraling en een nieuwe naam voor ons blad ista, Internationaal Duurzaam Ondernemer Deelname beurs VSK 2012 Van onze relaties Primeur in Nederland: kleinschalige duurzame warmte uit lokale houtsnippers Succesvolle krachtenbundeling tussen Breijer en ista Woonwenz en ista samen voor tevreden klanten in een duurzame omgeving Project Waterschoon in Sneek, wereldprimeur in duurzaamheid WKO-Dokter Unica voor slecht draaiende WKO s... en daarom gaan Unica en ista samenwerken Armeva Vastgoed: van warmteverbruiksmeting naar energiemanagement Vaanster, Roodenburg en ista Nederland Samenwerking van groot belang bij toepassing WKO. Vervane Beheer bv: we werken graag met partners die visie hebben op duurzaamheid Vestia hard op weg naar 30% minder CO2 uitstoot Productinformatie Debicasso Na 24 jaar hebben we afscheid genomen van De Warmtemeter en gaan wij onze 25ste jaargang in met een nieuwe uitstraling en een nieuwe naam: ista Magazine. De Warmtemeter, die zijn naam ontleende aan onze oorspronkelijke bedrijfsnaam - ruim 55 jaar geleden- dekt al lange tijd de lading niet meer van onze bedrijfsactiviteiten. Onze dienstverlening heeft alles te maken met correcte energiemeting en energiekosten-verdeling en het besparen van energie. Samen met u beperken wij hiermee tevens de CO2 uitstoot. Onze missie is er op gericht een duurzame positieve bijdrage te leveren aan het instandhouden van schaarse energiebronnen, door het leveren van innovatieve energie management diensten. ista voelt zich duurzaam verantwoordelijk en ontwikkelt daarom continu diensten op het gebied van kwalitatief energie management. Deze ontwikkelingen en onze positie in de markt, rechtvaardigen een huisstijl die hierop aansluit in al onze uitingen. En een nieuwe naam voor ons blad!

3 ista magazine 3 ista, Internationaal Duurzaam Ondernemer Walter Schmidt is de CEO van ista International, de wereldwijd leidende dienstverlenende organisatie in meting en afrekening van energie-, water- en servicekosten. Met innovatieve en toekomstgerichte oplossingen draagt de dienstverlening van ista bij aan de verhoging van de energie-efficiëntie in gebouwen. Vijf vragen aan Walter Schmidt. Walter Schmidt ista heeft sinds een half jaar een nieuwe uitstraling: Nieuwe kleuren, nieuw logo, nieuwe huisstijl. Kunt u ons uitleggen wat hiervan de achtergrond is? De marktomgeving van ista en dat van haar klanten is de afgelopen jaren sterk veranderd. De ontwikkeling van innovatieve, milieuvriendelijke technologieën en energie-efficiënte producten en diensten wordt steeds belangrijker, zowel economisch, ecologisch als sociaal. ista heeft hierop ingespeeld en haar klassieke core business verder ontwikkeld en aangevuld met nieuwe, duurzame business. Reden dus voor een nieuwe positionering van de organisatie, die we extern visualiseren met een herziene huisstijl. Het groen in het logo staat voor duurzaamheid en verandering zowel in- als extern en de ista wave staat voor dynamiek, flexibiliteit en de energiestromen. Het spreekt voor zich waar wij voor staan: ista biedt oplossingen voor de duurzame besparing van schaarse middelen. Hoe zien deze oplossingen er concreet uit? Wij bieden wereldwijd individuele energiemanagement oplossingen aan, die op de specifieke wensen en eisen van onze klanten gericht zijn. In Nederland en Duitsland zijn dat ondermeer diensten voor energiedatamanagement. Hiervoor worden de individuele verbruiksgegevens gevisualiseerd via de ista webportal. Een beoordeling van het energieverbruik kan op meerdere manieren plaatsvinden, bijvoorbeeld op basis van de verbruiksgegevens van meerdere jaren of door het vergelijken van de woningen onderling, een optie die ista in Duitsland al heeft mogelijk gemaakt. Deze dienst maakt het energieverbruik in een vroeg stadium transparant waardoor het mogelijk is om hierop te anticiperen. Dat is prettig voor zowel huurder als verhuurder. Daarnaast geven meting en tussentijdse controle van de verbruiken de mogelijkheid tot besparing en dat is ook nog eens goed voor het milieu. In Duitsland bieden wij met e:so, energieleverancier Genek en de verwarmings-ecg (24-uurs monitoring van het verwarmingssysteem) onze klanten extra besparingsmogelijkheden. In 2020 wil de EU de uitstoot van broeikasgassen met twintig procent reduceren en het aandeel van duurzame energie en de energie-efficiëntie van gebouwen met twintig procent verhogen. Wat is uw oordeel hierover? In Europa zijn we nu nog ver van dit ambitieuze doel verwijderd. Het in juni 2011 door de E.V.V.E. voorgelegde wetsvoorstel voor energieefficiëntie heeft tot doel om de energieefficiëntie in de EU te verbeteren. Het is ondermeer de bedoeling dat openbare gebouwen duurzame producten en diensten gebruiken om daarmee het goede voorbeeld te geven. Maatregelen ter verbetering van de energie-efficiëntie moeten met recht worden nagestreefd in alle lidstaten. Maandelijkse informatie van het individuele verbruik van warmte en elektriciteit vormen onderdeel van het concept. En vooral belangrijk voor onze core business: Bij aanname van het wetsvoorstel wordt voor de eerste keer in Europa een verbruiksafhankelijke afrekening bindend ingevoerd. Onze organisatie zorgt met innovatieve, effectieve en relatief goedkope oplossingen dat de CO2-uitstoot vermindert. Mooi voorbeeld is de ecologische voetafdruk van verbruiksafhankelijk afrekenen op basis van doprimo 3 radio, gedurende de gehele levenscyclus van de radiatormeter. Resultaat: Door warmteverbruiksmeting en verbruiksafhankelijke afrekening wordt 158 keer meer CO2 bespaard! De woonen bedrijfsruimten maken met veertig procent aandeel in het onroerend goed ook een belangrijk deel uit van het totale energieverbruik in Europa. Met verbruiksafhankelijk afrekenen kan ista een aanzienlijke bijdrage leveren op het gebied van energie-efficiëntie. Hoe staat u, als voorzitter van de Europese Vereniging voor Verbruiksafhankelijke Energiekostenafrekening (E.V.V.E.), tegenover het Europese energiebeleid? De Europese branchevereniging E.V.V.E. ondersteunt het proces van wetgeving intensief. We analyseren de risico's en kansen van de nieuwe wetgeving en hebben bij de EU concrete voorstellen voor wetgeving ingediend. Ik ben erg blij dat de Commissie in haar energiestrategie volop maatregelen treft ter verhoging van de energie-efficiëntie. ista kan met haar duurzame systemen en technologieën een belangrijke bijdrage leveren aan een professioneel

4 4 ista magazine Primeur in Nederland: kleinschalige duurzame warmte uit lokale houtsnippers inzicht en beheer van het energieverbruik. Of het nu energieleveranciers, onroerendgoedbeheerders of huurders betreft, zonder de noodzakelijke transparantie betreffende energieverbruik, verandering in het verbruikersgedrag dan wel de efficiency van eerdere maatregelen, ontbreekt een goede basis om verdere investeringsmaatregelen te nemen. Het blijft spannend hoe de markt van de slimme meter zich ontwikkelt. Momenteel blijft de realiteit achter bij de mogelijkheden. Alles draait om het thema energie-efficiëntie. Hoe zit het met de duurzaamheid van uw bedrijf? Duurzame ontwikkeling is een centraal onderdeel van onze bedrijfsstrategie. Onze producten en diensten leveren een belangrijke bijdrage aan het verantwoord gebruik van schaarse middelen. Daarnaast hebben we milieurichtlijnen geformuleerd, waardoor het management, bestuurders en werknemers zich bewust zijn van duurzaam en verantwoord handelen bij milieukwesties. We willen hierin consistent zijn. Sinds 2009 heeft ista een milieuwijzer, die ondermeer zorgt voor naleving van milieuwetgeving. Aan het einde van vorig jaar hebben we voor het eerst een duurzaamheidsverslag gepubliceerd dat onze klanten, werknemers en andere geïnteresseerden, concreet inzicht verschaft in de strategie voor duurzame ontwikkeling. In Zwolle zullen 111 huur- en koopwoningen van warmte worden voorzien door de verbranding van lokaal hout- en snoeiafval afkomstig uit noodzakelijk onderhoud aan de natuur. Een primeur in Nederland! Het bedrijf BeGreen Energy levert deze duurzaam opgewekte warmte via een houtverbrandingsinstallatie. Voor het meten van het individuele warmteverbruik en het opstellen van de jaarlijkse afrekening werkt BeGreen samen met ista Nederland. In het voorjaar van 2011 is in samenwerking met de Zwolse Woningstichting SWZ, projectontwikkelaar AM en de gemeente Zwolle een uniek project gerealiseerd. In het deelgebied Breecamp-Oost zijn 111 goed geïsoleerde koopen huurwoningen gebouwd die via een duurzame houtverbrandingsinstallatie zullen worden verwarmd. En dat alles zonder subsidie en zonder extra kosten voor de bewoners! De installatie zal operationeel zijn in het najaar van % minder CO2-uitstoot Het resultaat van deze voorzieningen: Geen standaard gas- en cv-aansluitingen maar een duurzame oplossing met een CO2-reductie van maar liefst 90%. Dit scheelt circa kg CO2 uitstoot per jaar. Niet alleen de woningen maar ook de school in de wijk zal worden verwarmd via de houtverbrandingsinstallatie, aldus Maarten Grooters van BeGreen. De installatie maakt gebruik van hout- en snoeiafval uit Zwolle en omstreken. Eens in de twee weken worden de houtsnippers met een vrachtwagen afgeleverd, dat is voldoende voor de warmtevraag in de woonwijk. Het systeem is beproefd en wordt in landen als Zwitserland, Oostenrijk en Zweden al tientallen jaren toegepast. Geen extra energiekosten De gemeente Zwolle, SWZ en AM hebben duurzaamheid en reductie van CO2 al jaren hoog in het vaandel staan. Maarten Grooters: SWZ toont zich ook uiterst tevreden, zeker omdat er voor de bewoners geen extra kosten in rekening worden gebracht. Voor SWZ was het doorslaggevend dat de consument nooit meer zal betalen in vergelijking met gas, vertelt hij. BeGreen garandeert dat. Bovendien bestaat een reële kans dat de prijzen minder snel zullen stijgen dan bij gas. Dit is van extra groot belang omdat de bewoners in principe niet voor een andere warmteleverancier kunnen kiezen. Wij maken met de desbetreffende gemeenten, ontwikkelaars en woningcorporaties altijd strikte afspraken over de vaststelling van de warmtetarieven. We garanderen dat de duurzame warmte niet duurder is dan bij een verwarmings- en warmwaterinstallatie op gas. Meerdere ontwikkelaars tonen belangstelling om aan te sluiten op het systeem. Verwacht wordt dat in 2014 ongeveer vierhonderd woningen op deze manier van duurzame warmte worden voorzien. BeGreen en ista Nederland BeGreen heeft in Unica, Parenco Hout, Schmid AG en Bridging Competencies goede partners gevonden voor de juiste werking van de installatie. Voor het meten van het individuele warmteverbruik en het opstellen van de jaarlijkse afrekening ontbrak echter nog één belangrijke schakel, aldus Maarten Grooters. Die vonden we in ista Nederland. En niet zonder reden. Jaarlijks verzorgt ista de energiefactuur voor ongeveer huishoudens in Nederland. De wijk in Breecamp-Oost bestaat uit 16 sociale koopwoningen, 20 reguliere koopwoningen en 75 huurwoningen. ista Nederland heeft

5 ista magazine 5 alle woningen en de school in de wijk van een sensonic radio voorzien die op afstand kan worden uitgelezen. Maarten Grooters: De bewoners betalen maandelijks een vast voorschotbedrag aan ista en één keer per jaar ontvangen zij van ista de jaarafrekening. Deze afrekening stelt ista op aan de hand van de geregistreerde meterstanden en de tarieven die wij aan ze doorgeven. Groot voordeel is dat wij via de dienst Monitoring in de webportal van ista kunnen zien wanneer het warmteverbruik sterk afwijkt van het gemiddelde. Desgewenst kunnen wij de bewoners tijdig adviseren om het maandbedrag aan te passen. Dit voorkomt onaangename verassingen bij de jaarafrekening! ista op de beurs VSK 2012 ista staat van 6 tot en met 10 februari op de beurs VSK 2012 in de Jaarbeurs in Utrecht. In onze stand, die geheel aan onze nieuwe uitstraling is aangepast, wordt ondermeer het complete dienstverleningsproces getoond. Ook is er extra aandacht voor de mogelijkheden van onze radiografisch uitleesbare meters. Verder kunt u via onze webportal kennis nemen van de dienst Monitoring. Hiermee krijgt u inzicht in het energieverbruik van al uw objecten, die met onze radiografische meters zijn uitgerust. Op dinsdag 7 februari is ook BeGreen, leverancier van duurzame energie, in onze stand aanwezig. Kom kennismaken met de diensten die BeGreen en ista u kunnen aanbieden. Interesse? We zien u graag in Hal 10, standnummer A008. Hebt u interesse maar bent u niet in de gelegenheid om naar de beurs te komen, neem contact met ons op voor een afspraak

6 6 ista magazine Succesvolle krachtenbundeling tussen Breijer en ista In 2011 kwam een intensieve samenwerking tot stand tussen Breijer en ista Nederland B.V. Jaarlijks levert ista meer dan doprimo meters, het meest toegepaste meetsysteem voor collectief verwarmde woningen. Mede door de toenemende vraag naar vervanging van de radiatormeetsystemen, had ista behoefte aan een betrouwbare, vaste partner. ista levert, Breijer installeert. De anatomie van een perfecte samenwerking. Om het hoge volume aan vooral vervangende doprimo meters te kunnen installeren koos ista ervoor om, naast bestaande partners, ook een langdurige samenwerking met een groot installatiebedrijf aan te gaan. Deze partner zou ook geëquipeerd moeten zijn voor de installatie van zowel water- als warmtemeters. Steeds vaker besteden klanten het gehele vervangingsproject aan ista uit, terwijl in het verleden veelal de huisinstallateur werd ingeschakeld voor de installatie van water- en warmtemeters. Hoge eisen Breijer past uitstekend in dit plaatje. Ab Kapoen, bedrijfsleider bij Breijer Loodgieters: ista stelt hoge eisen aan haar partners. Zo moeten de monteurs over voldoende CV kennis beschikken om bij de installatie van doprimo meters de radiatoren te herkennen. Ook kennis van de installatie van doorstroommeters is een graag met een partner die landelijk georganiseerd is. Kortom, de eisen die ista aan haar partners stelt, zijn hoog. Het doet ons deugd dat Breijer aan al deze eisen voldoet. Kwaliteit en hoogstaande dienstverlening De doelstellingen van het partnership zijn duidelijk: Het leveren van een kwalitatief hoogstaande dienst, uitgevoerd door een betrouwbare monteur die binnen het geplande dagdeel zijn werkzaamheden verricht en daarbij zo min mogelijk overlast voor de opdrachtgever of huurder veroorzaakt. Dat is een hele mond vol, aldus Kapoen, maar daar draait het uiteindelijk wel om. Wij zijn ons ervan bewust dat we een belangrijke schakel zijn in het proces van energie- en watermeting. De meters van ista zijn heel nauwkeurig, de installatie van de meters moet net zo nauwkeurig gebeuren, door een professionele installateur die de klant van ista volledig ontzorgt. Succesvolle projecten In het afgelopen jaar zijn al meerdere projecten tot tevredenheid van woningbouwverenigingen en VvE s uitgevoerd. Door intensieve samenwerking tussen ista, Breijer, de opdrachtgever en de bewoners werd de maximale score behaald bij het vervangen van oude meters. Dat is geen gemakkelijke klus. Je moet met alle bewoners een afspraak maken om de werkzaamheden te kunnen verrichten. Daarin zijn we geslaagd, aldus Kapoen. ista en Breijer zien de toekomst vol vertrouwen tegemoet. De samenwerking blijkt te werken. Waarom? ista levert jaarlijks meer dan doprimo meters, het meest voorkomende meetsysteem voor collectief verwarmde woningen. Breijer bestaat uit een groot aantal werkmaatschappijen waaronder Breijer Bouw, Breijer Onderhoud, Breijer Techniek, Breijer Legionellapreventie, Breijer Loodgieters en Breijer Centraleverwarming. Juist de laatste twee werkmaatschappijen sluiten naadloos aan bij de activiteiten van ista. zegt Ab Kapoen. ista biedt met vele tienduizenden meters per jaar de continuïteit, Breijer biedt capaciteit en kwaliteit, die geborgd wordt in de kwaliteitssystemen: ISO9000, VCA**, BRL6000 en BRL must. Daarnaast zijn loodgietersvaardigheden van belang voor het plaatsen en installeren van watermeters. Bij dit alles moeten de monteurs zich goed weten te presenteren, dat is bepalend voor het gezicht van ista. Verder werkt ista Duurzaamheid hoog in vaandel Net als ista draagt ook Breijer duurzaamheid hoog in het vaandel. De organisatie loopt voorop in de trajecten van BIM en LEAN. Beide trajecten zijn bedoeld om de faalkosten tijdens en na de bouw zoveel mogelijk te beperken. Verder heeft Breijer een energiebesparende bouwkeet ontworpen. Ook het EPA certificeringstraject is bijna voltooid. Breijer mag hiermee energielabels afgeven voor woningen, die gevolgd worden door een maatwerkadvies. Daarnaast beschikt Breijer over het GPR meetsysteem. Dit systeem wordt gebruikt voor het meten van duurzaamheid van panden.

7 ista magazine 7 Woonwenz en ista gaan samen voor tevreden klanten in een duurzame omgeving Woningcorporatie Woonwenz uit Venlo onderhoudt al jaren een duurzame relatie met ista. Recent leverde de corporatie enkele grote nieuwbouwprojecten op waarin duurzaamheid en energiebesparing centraal staan. Voor Woonwenz reden genoeg om de samenwerking met ista verder te intensiveren. Woonwenz hecht grote waarde aan duurzaamheid, zo vertelt de heer Sjaak Lenssen, Hoofd dienst Financiën Onze inspanningen op dat vlak beperken zich niet tot het zuinig omgaan met fossiele brandstoffen en het beperken van de CO2-produktie. Duurzaamheid is verweven in al onze activiteiten, van fysieke bouwprojecten tot sociale samenhang in de wijken. Met duurzaam bouwen bedoelen wij ook bewust bouwen, waarbij we rekening houden met de veranderende (krimpende) markt. We moeten met duurzame middelen het product bouwen waar nu, maar ook over tientallen jaren, vraag naar is. In de toekomst komt bij Woonwenz de nadruk dan ook veel meer te liggen op renovatie en transformatie dan op grootschalige nieuwbouw. Ook dit heeft alles te maken met werken aan duurzaamheid van wijken en steden. Duurzaam energiesysteem Voor de ontwikkeling van een aantal grote projecten paste Woonwenz een duurzaam energiesysteem toe, waarbij ondermeer gebruik wordt gemaakt van een WKO-installatie. Enkele van deze projecten zijn Crescendo in Maaswaard, Park Rijnbeek in Venlo en enkele bijzondere gebouwen zoals de rijksmonumenten Domani en Nedinsco. De werking van het energiesysteem is gebaseerd op een laagtemperatuur vloerverwarmingssysteem en het koelen en verwarmen van grondwater. Dit zorgt zowel in de zomer als in de winter voor een energiezuinig en bovenal prettig en constant leefklimaat. Samenwerking met ista Voor deze projecten hebben wij gekozen voor een langdurige samenwerking met ista, zegt Lenssen. ista verzorgt naar tevredenheid de volledige administratieve, financiële afwikkeling van de energie die door onze huurders wordt afgenomen, door gebruik te maken van op afstand uitleesbare meters. Samen met ista willen we de dienstverlening naar de klanten de komende tijd nog verder optimaliseren door het verder specificeren van de energienota. Dit maakt de energienota niet alleen makkelijker leesbaar, maar zorgt ook dat de klant zich nog meer bewust is van zijn energieverbruik. Dit komt ten goede van zijn portemonnee maar natuurlijk ook van het milieu. En dat is waar we samen met ista voor gaan, een tevreden klant in een duurzame omgeving. Duurzame nieuwbouw Dit betekent natuurlijk niet dat er geen nieuwbouw meer plaatsvindt. Dat klopt, zegt Sjaak Lenssen Maar altijd zo duurzaam mogelijk. We hebben in het verleden al afspraken gemaakt met de gemeente Venlo over EPCnormen die tien procent lager liggen dan de toen geldende norm. Duurzaam bouwen doen we natuurlijk ook voor onze huurders. De energielasten vormen voor onze huurders een steeds groter wordende component van de totale woonlasten en als woningcorporatie proberen wij deze zo laag mogelijk te houden.

8 8 ista magazine Project Waterschoon in Sneek, wereldprimeur in duurzaamheid Woningstichting de Wieren, DeSaH BV, Wetterskip Fryslân, Gemeente Súdwest-Fryslân en Stowa leggen gezamenlijk een duurzaam sanitatiesysteem aan in de wijk Noorderhoek in Sneek. De herstructurering van deze woonwijk biedt een uitgelezen kans om hier innovatieve en duurzame technologieën toe te passen. Resultaten zijn onder andere aanzienlijke waterbesparing, tien procent besparing op ruimteverwarming en twaalf procent op gasverbruik. Foto: Laures Aaij De heer Hayo Apotheker, burgemeester van Sneek en Zijne Koninklijke Hoogheid de Prins van Oranje In woningbouwproject Noorderhoek in Sneek worden de komende tien jaar 282 woningen gesloopt en ruim tweehonderd nieuwe woningen gebouwd. Al deze woningen worden aangesloten op een duurzaam sanitatiesysteem. Dit betekent dat in de woningen vacuümtoiletten en voedselrestenvermalers voor organisch afval worden geplaatst die de reststromen gescheiden naar een zuiveringssysteem afvoeren. Door het op deze wijze terugwinnen van warmte en biogas uit rioolwater worden aanzienlijke besparingen verwezenlijkt! Het nieuwe sanitatiesysteem Hoe werkt dit nieuwe sanitatiesysteem? Ieder huishouden produceert dagelijks verschillende soorten afval waaronder huishoudelijk afvalwater, toiletwater en groente en fruitafval (organisch afval). Normaliter wordt organisch afval in de groene container gegooid. Bij het nieuwe Waterschoonsysteem werkt dit anders; hier wordt organisch afval samen met toiletwater (zwartwater) ingezameld door middel van een vacuümsysteem. Het huishoudelijke afvalwater (grijswater) wordt gescheiden afgevoerd. Zowel het zwartwater als het grijswater, ook wel reststromen genoemd, worden apart van elkaar in een lokale zuiveringsinstallatie in Noorderhoek schoongemaakt en geloosd op het hemelwaterriool..

9 ista magazine 9 Biogasproductie en warmteterugwinning Maar hoe wordt er nu gas en warmte gewonnen? Het zwartwater van alle ruim tweehonderd woningen komt terecht in een vergistingsinstallatie in het energiegebouw. Bij vergisting komt biogas vrij, wat wordt gebruikt voor de verwarming van de woningen en het tapwater in de wijk. Het grijswater, ondermeer afkomstig van wasmachine, vaatwasser, bad en douche, wordt ook gezuiverd in het energiegebouw. Het grootste deel van dit water heeft - ook na transport in de riolering - nog een hoge temperatuur. Deze warmte wordt benut voor wijkverwarming. Door het op deze wijze terugwinnen van warmte uit rioolwater, wordt er een besparing op ruimteverwarming van tien procent gerealiseerd. Daarop wordt door het produceren van biogas nog eens een besparing van twaalf procent verwezenlijkt! Opening Op 18 november 2011 heeft Zijne Koninklijke Hoogheid de Prins van Oranje de opening verricht van het duurzame en innovatieve sanitatiesysteem Waterschoon. Hij deed dit tijdens het Symposium Waterschoon 2011 in het bijzijn van zo n 350 gasten. Duurzaam sanitatiesysteem Het Waterschoonsysteem in de wijk Noorderhoek heeft een hoog milieurendement, dat bestaat uit de volgende aspecten: Besparing van water door huishoudens (25-50%); Verwijderen van schadelijke stoffen uit het water zoals stikstof, fosfaat en medicijnresten (verwijdering van meer dan 90%), voordat het water wordt geloosd op het oppervlaktewater; Vermindering van verontreinigde reststromen zoals zuiveringsslib en uitstoot van CO2; Genereren van energie uit afvalwater, dus een besparing op ruimteverwarming; Vermindering van de uitstoot van CO2; Omzetting van grondstoffen als stikstof en fosfaat naar een kunstmestvervanger; Kringloopsluiting voor energie, grondstoffen en water; kortom cradle to cradle? Activiteiten ista in dit project In de 32 opgeleverde woningen en het verzorgingshuis meet ista de warmte en de koeling middels de sensonic II met optosonic 3 radio net. De dienstverlening omvat per afrekenperiode de volgende diensten: het wekelijks radiografisch uitlezen van de meterstanden (dagstanden) mogelijkheid tot monitoring via ista webportal uitvalssignalering van meters jaarlijkse berekening van warmte- en warmtapwaterverbruik. Er wordt afgerekend volgens het NMDA (niet meer dan anders) principe met vaste GJ prijzen. Voor de 32 appartementen zijn sensonic meters in IRC units geplaatst (IRC staat voor individuele regelunit met centrale warmtebron). Het warmteverbruik -voor zowel verwarming als de opwarming van het warm tapwater- wordt hier in GJ gemeten. Voor de Zorggroep wordt verwarming, opwarming warm tapwater en koeling gemeten en doorberekend. Debicasso, het incasseren van de voorschotbedragen, het maken van de afrekening en het verrekenen van de werkelijke kosten aan het einde van de afrekenperiode. Tevens het bijhouden van alle deelnemergegevens, het verwerken van verhuizingen, het uitvoeren van reparaties en het beantwoorden van bewonersvragen.

10 10 ista magazine WKO-Dokter Unica voor slecht draaiende WKO s Technisch dienstverlener Unica Ecopower biedt sinds kort een nieuwe dienst aan voor eigenaars en beheerders van een warmte/koudeopslagsysteem: de WKO Dokter. Deze dienst is er op gericht bestaande, niet optimaal draaiende WKO-systemen, blijvend te verbeteren.. Uit onderzoek van de TU Eindhoven en adviesbureau IF Technology blijkt dat ongeveer zeventig procent van de WKO-systemen in Nederland niet efficiënt en optimaal draait. Dit resulteert in een hoog energieverbruik, een slechte bodembalans (waardoor niet aan de wettelijke verplichtingen van de Waterwet wordt voldaan) en klagende eindgebruikers of huurders in te koude of te warme gebouwen. Op basis van de ervaringen met haar eigen WKO-installaties komt Unica Ecopower nu met een oplossing. "Wij leggen een WKO als het ware aan het infuus, aldus directeur Jan-Maarten Elias. We gaan intensief meten en monitoren en na ongeveer een jaar is de patiënt weer beter, om in medische termen te blijven." Optimalisatie van het systeem Dan volgt de optimalisatie van het systeem, oftewel de daadwerkelijke verbetering. Volgens Elias kan vaak al veel bereikt worden door simpelweg met het gebouwbeheersysteem en het energiemanagementsysteem zaken als de temperatuur anders in te regelen. In het uiterste geval wordt de WKO zelf aangepakt, bijvoorbeeld door pompen te vervangen of de regeltechniek aan te passen. Er zijn volgens Elias verschillende oorzaken denkbaar waardoor een WKO niet goed werkt. Verkeerde aannames bij het ontwerp (bedrijfstijden, gebruikswijze, ontwerp temperaturen) bijvoorbeeld, een onvolledige realisatie van de installatie, slecht beheer en onderhoud of organisatorische wijzigingen die in de loop der tijd hebben plaatsgevonden. Beheer & Monitoring Om een WKO-systeem ook langjarig optimaal te laten draaien, in overeenstemming met de wettelijke verplichtingen, is goed beheer en monitoring essentieel. Unica Ecopower biedt - ook voor gezonde WKO-systemen - de dienst WKO Monitoring & Beheer aan. Zij ontzorgt de eigenaar hiermee volledig en stuurt de installatie aan op optimaal rendement. Desgewenst kan Unica Ecopower ook uw installatie overnemen met een gegarandeerde leveringsverplichting. Voor meer informatie: Jan-Maarten Elias, Directeur Unica Ecopower, tel of Performance scan en datakoppeling Technisch steekt de aanpak van Unica als volgt in elkaar. Unica maakt voor een beheerder of eigenaar van een niet goed renderende WKO eerst een performancescan om te bepalen wat er mis is en waar verbetering mogelijk is. Hierbij wordt bijvoorbeeld gekeken naar de temperatuur en de doorstroming in het systeem, de capaciteit van de pompen, het aantal storingen, het aantal draaiuren van de gasketel en de warmtepompen, het aantal starts en stops die de warmtepompen maken, enzovoort. Daarna wordt het systeem gekoppeld aan het gebouwbeheersysteem en een energiemanagementsysteem om een afgesproken periode te gaan monitoren.

11 ista magazine en daarom gaan Unica en ista samenwerken Unica en ista sloten op 13 januari 2012 een samenwerkingsovereenkomst. Wat is de meerwaarde van dit samenwerkingsverband? En hoe zorgen beide bedrijven ervoor dat ze de gewaardeerde klant nog meer added value bieden? Unica bestaat inmiddels bijna 80 jaar en is vooral de laatste 30 jaar hard gegroeid. Met 9 gespecialiseerde businessunits en 17 vestigingen door heel Nederland staat Unica altijd dicht bij de klant. Vanuit een goede positie in de klassieke installatietechniek heeft Unica zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot allround technisch dienstverlener en een stevige footprint opgebouwd in de projecten business. Het werken in zogeheten bouwteams en het feit dat Unica als ontwerpend technisch dienstverlener reeds vroeg in projecten betrokken is, leveren niet alleen een kortere doorlooptijd van betreffende projecten op, maar zorgen ook voor lagere voorbereidings- en uitvoeringskosten. Aanvullend op deze lagere kosten vormen ook de compleetheid van dienstverlening, ervaren projectmanagement en het innovatieve karakter van Unica, belangrijke toegevoegde waarden voor opdrachtgevers. beschikt ista over hypermoderne meettechnologie, waarmee wekelijkse functiecontrole en eveneens wekelijkse uitlezing van de verbruiksgegevens een zere hoge nauwkeurigheid bieden ten aanzien van de dagelijkse verbruiksstanden. Zonder tussenkomst van een meteropnemer! Voor ista en haar klanten meer kwaliteit en voor de bewoners meer privacy. En daarmee is voldoende verklaard waarom Unica en ista een samenwerkingsovereenkomst hebben afgesloten. Wij proberen hiermee meer added value voor u, onze gewaardeerde klanten, te genereren. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De noodzaak tot verduurzaming van de samenleving in combinatie met toenemend Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, zorgt voor de nodige druk op onder andere de bouwkolom. Unica heeft zich dien aangaande goed gepositioneerd en realiseert zowel duurzame nieuwbouw- als renovatieprojecten. De verduurzaming en de opkomst van duurzame lokale energiebedrijven biedt namelijk niet alleen kansen voor nieuwbouw. Ook bestaande wijken worden daar waar mogelijk van duurzame energieoplossingen voorzien, waarbij men vooral de energielasten richting toekomst in de hand probeert te houden. Naast bestaande technologieën zoals WKK- en WKO installaties, ontstaan nieuwe duurzame toepassingen. Bewustwording en transparantie Verduurzaming heeft naast de technologie als basis tevens veel te maken met bewustwording en transparantie. En daar sluit de dienstverlening van ista naadloos op aan. Naast het metering, billing en customer care concept Rik Dikken van Unica en Jörg Plönissen van ista Nederland tekenen de samenwerkingsovereenkomst Toegevoegde waarde Belangrijke voorwaarde voor het succesvol implementeren van duurzame oplossingen is customer care en dan wordt vooral het vooraf informeren van bewoners over de toegepaste technologie en het gewenste gebruik hiervan bedoeld, om uiteindelijk het beoogde rendement te kunnen behalen. Transparantie van kosten vormt de basis voor passend bewustzijn en mogelijke gedragsverandering. Het wekelijks monitoren van verbruiken via de webportal van ista biedt een uitstekende basis voor deze transparantie. Voor meer informatie over Unica:

12 12 ista magazine Armeva Vastgoed Van warmteverbruiksmeting naar energiemanagement ARMEVA VASTGOED E X P L O I T A T I E & M A N A G E M E N T Armeva is al meer dan dertig jaar actief in t vastgoed. Het bedrijf maakt van de diensten van ista Nederland gebruik voor ondermeer verbruiksmeting en energiemanagement. Hoofd Beheer, Paul Osewoudt: ista ondersteunt ons al jaren bij het afrekenen van onze complexen en doet dat prima. Recent heeft Armeva besloten nu ook het cash management (Debicasso) door ista uit te laten voeren. De dienstverlening van Armeva Vastgoed omvat onder meer verhuur van woon- en bedrijfsruimte, vastgoedexploitatie en VvE management in en om Deventer. Armeva verzorgt het VvE management voor meer dan tweeduizend appartementsrechten. De afdeling VvEmanagement begeleidt en ondersteunt een groot aantal besturen van appartementsgebouwen op het gebied van beheer. De samenwerking met de vereniging en de Vervanging verdampingsmeters Voor aanvullende dienstverlening aan de VvE s laat Armeva zich graag ondersteunen door specialisten zoals ista Nederland. Energiekosten drukken in behoorlijke mate op de maandelijkse woonlasten. Daarom rekent Armeva de stookkosten in de collectief gestookte gebouwen af op basis van warmteverbruiksmeting. Op die manier kunnen de bewoners hun eigen stookkosten beïnvloeden, aldus Osewoudt. Dat is eerlijk en kan tot aanzienlijke besparingen leiden. Maar het kan altijd beter. Vorig jaar hebben we in een groot aantal complexen de Energiemanagement door Monitoring Osewoudt ziet nog meer voordelen in de radiografische meter. Nog een voordeel van deze meters is dat wij via de dienst Monitoring inzicht hebben in het warmteverbruik van de bewoners, zegt hij. Het warmteverbruik kan onderling vergeleken worden en de individuele verbruiken kunnen afgezet worden tegen voorgaande afrekenperioden. Daardoor weet je waar een hoge afrekening te verwachten valt en kun je het voorschotbedrag desgewenst tussentijds aanpassen. Handig is verder dat er bij uitval van een meter direct actie kan worden ondernomen en dat we meer mogelijkheden hebben om het warmteverbruik te managen. Martijn Luger van ista Nederland en Paul Osewoudt van Armeva Vastgoed Debicasso Alle goede ervaringen met ista Nederland leidden ertoe dat Armeva ook het cash management (Debicasso) door ista laat uitvoeren. Deze dienst omvat de betalingen aan het nutsbedrijf, het innen van de voorschotten van de bewoners, de eindafrekening, de voorschotberekening voor de volgende periode en de afhandeling van bewonersvragen hieromtrent. Tijdens een bewonersavond hebben ista en Armeva gezamenlijk uitleg gegeven over het meetsysteem en de wijze van afrekenen. Osewoudt besluit: Met de dienst Debicasso neemt ista ons nog meer werk uit handen. vertegenwoordigers van de eigenaren dient optimaal te zijn, zo geeft Paul Osewoudt aan. Buiten de dagelijkse contacten houden wij ondermeer periodiek overleg met de besturen van de VvE's. De wijze van samenwerking bepalen we altijd in goed overleg met de vereniging. verdampingsmeters vervangen door de radiografische meters. Deze meters registreren het warmteverbruik zeer nauwkeurig en zijn dus een goede basis voor een correcte afrekening. Een groot voordeel is bovendien dat de bewoners niet meer thuis hoeven te blijven voor de meteropnemer. Het uitlezen van de meters vindt wekelijks plaats, vanuit het kantoor van ista Nederland.

13 ista magazine 13 Vaanster, Roodenburg en ista Nederland: Samenwerking van groot belang bij toepassing WKO. Eind 2010 is het prestigieuze nieuwbouwproject Vleuterweide opgeleverd. Exploitatiemaatschappij Vaanster Energie en Installatiebedrijf Roodenburg vertellen over de totstandkoming van het project, hun onderlinge samenwerking en de samenwerking met ista. In gesprek met Jeroen Krebbers, directeur van Vaanster, en Rene Roodenburg, directeur van Roodenburg Installatie Bedrijf. Het nieuwbouwproject Vleuterweide in de Utrechtse wijk Vleuten De Meern omvat ongeveer m 2 winkels, m 2 kantoren, 185 huur- en 105 koopappartementen, koopwoningen en royale parkeervoorzieningen. Inmiddels zijn alle driehonderd woningen opgeleverd. In het kader van energiebesparing en maatschappelijk verantwoord ondernemen is het complex door Vaanster Energie uitgerust met een collectieve WKO-installatie. Warmte Koude Opslaginstallaties WKO is een duurzaam, betrouwbaar en betaalbaar alternatief voor traditionele methoden om woningen te verwarmen en te koelen. In een ondergrondse energie-installatie worden warmte en koude opgeslagen om met behulp van warmtepompen energie op te wekken. Vaanster Energie is gespecialiseerd in deze systemen. Het bedrijf exploiteert en beheert duurzame Energieopwekkinginstallaties (EOI) van kantorencomplexen, geclusterde woningbouw en winkelcentra en heeft veel ervaring met WKO-installaties. Jeroen Krebbers: Ons uitgangspunt voor kwaliteit is dat wij ons product of het nu gaat om warmte of om koude - te allen tijde op een duurzame wijze opwekken en leveren. En uiteraard dient het afgenomen product nauwkeurig te worden bemeterd om eventuele discussies met afnemers te voorkomen. Dit is gunstig voor alle partijen. Door de toepassing van WKO leveren we een duurzame bijdrage aan het milieu en door meting wordt de afgenomen energie correct doorbelast. Hierdoor kan de zuinige stoker worden beloond met een lage afrekening. Jarenlange partners Voor het installeren en onderhouden van een WKO is nauwe samenwerking met een installatiebedrijf van groot belang. Roodenburg en Vaanster zijn al jarenlang partners in het ontwikkelen en tot stand komen van WKO-installaties. Rene Roodenburg, directeur van Roodenburg Installatie Bedrijf: Wij zijn als dynamische onderneming gespecialiseerd in het ontwerp en de aanleg van installaties in de utiliteitssector. Hoewel nieuwbouw een belangrijk deel van onze orderingang uitmaakt, worden ook grote renovatieprojecten uitgevoerd. Ons uitgangspunt voor kwaliteit is de bundeling van vakkennis en het toepassen van onze ervaringen. Dit zorgt ervoor dat wij het ontwerp en de installatie mogen doen voor veel gerenommeerde opdrachtgevers. Samenwerking Vaanster ista De samenwerking met ista, voor zowel de levering van warmtemeters als voor de levering van meters die warmte en koude kunnen meten, kwam via Roodenburg Installatie Bedrijf tot stand. ista draagt zorg voor het maandelijks uitlezen van de energiemeters via een draadloos netwerk. Dit gebeurt met een modemverbinding bij ista op kantoor, bewoners hoeven daardoor niet thuis te zijn voor de meterstandenregistratie. Jeroen Krebbers: Wij krijgen maandelijks de meterstanden aangeleverd van ista en verzorgen vervolgens zelf de facturatie. Wij werken graag samen met organisaties die veel ervaring hebben op hun vakgebied. Daarom vinden wij het prettig om met ista samen te werken, ze hebben jarenlange ervaring in het radiografisch uitlezen van meterstanden. We controleren alle meetgegevens en passen de data toe op diverse modellen. Dit doen wij niet alleen om gebruikers te kunnen attenderen op eventueel excessieve verbruiken, maar ook om een beter inzicht te krijgen in het gemiddelde verbruik van de afnemers. Bovendien kunnen we op die manier een verdere (verduurzamende) optimalisatie van de centrale energieopwekking realiseren. Samenwerking Roodenburg - ista De samenwerking tussen Roodenburg en ista is van een geheel andere orde. Allereerst moest Roodenburg de keuze maken voor een specifiek meetsysteem; een radiosysteem of een databussysteem. Beide hebben voor- en nadelen, zo geeft Rene Roodenburg aan. Het databussysteem is door de bekabeling kwetsbaar en het radiosysteem heeft een levensduur van tien jaar. Uiteindelijk hebben we toch voor het radiosysteem gekozen. ista had hierin de beste aanbieding. Vervolgens hebben we de door ista geleverde energiemeters bij driehonderd woningen en ruim veertig winkeliers geïnstalleerd. ista Nederland heeft een duidelijke handleiding geschreven, die uitvoerig beschrijft hoe de meetapparatuur geïnstalleerd dient te worden. Deze handleiding hebben de medewerkers van ista toegelicht. Ook zijn de monteurs van Roodenburg in hun werkzaamheden begeleid door de medewerkers van ista. vervolg op pagina 16

14 14 ista magazine Patrick Schoenmakers van Vervane Beheer BV We werken graag met partners die visie hebben op duurzaamheid Vervane Beheer bv in Den Haag beheert appartementengebouwen voor VvE s in vooral het bovenste marktsegment: Serviceflats of rijks- en gemeentemonumenten in groot Den Haag, maar ook de kleinere vereniging is van harte welkom. Het bedrijf levert maatwerk met een hoge servicegraad. Directeur Patrick Schoenmakers maakt zich sterk voor duurzaam ondernemen. Vervane Beheer bv is vanaf 1976 werkzaam als een betrouwbare en dienstverlenende partij die het beheer modern, maar met een ouderwetse instelling voor dienstverlening, uitvoert. Alle dertien medewerkers hebben jarenlange praktijkervaring in het beheer van Verenigingen van Eigenaars. Iedere VvE heeft een vast en vertrouwd aanspreekpunt. Deze accountmanager is tevens verantwoordelijk voor de uitvoering van de genomen besluiten van de aan hem toevertrouwde verenigingen. Hierdoor blijven de communicatielijnen kort en kan er snel geschakeld worden. Maatschappelijke verantwoordelijkheid Veel VvE-beheerders fungeren voornamelijk als administratiekantoor en besteden nauwelijks aandacht aan duurzaam ondernemen. Patrick Schoenmakers vindt dat een gemiste kans. Duurzaam ondernemen is op termijn goedkoper en veel beter voor het milieu, zegt hij. Ik vind dat beheerders met hun verenigingen zouden moeten meedenken over duurzaamheid. Het is onderdeel van je maatschappelijke verantwoordelijkheid. Als beheerder moet je daarom goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden en samenwerken met partijen die duurzaam ondernemen hoog in het vaandel dragen. Naast duurzaam ondernemen streven we er bovendien naar om terugkerende kosten, ook in de toekomst, beheersbaar te houden. het een uitdaging om eigenaren te overtuigen van de meerwaarde van duurzame oplossingen. Vervane Beheer bv neemt die voorlichtende taak heel serieus. Ook de ontwikkelingen in energielevering, bemetering en afrekening van stookkosten volgen wij op de voet. Meten is weten en missen is gissen. In ista hebben wij een betrouwbare partner gevonden voor de activiteiten rondom verbruiksafhankelijk afrekenen van energiekosten. Duurzaamheid en energiebesparing Duurzame maatregelen zijn volgens Patrick Schoenmakers in no-time terug te verdienen. Kijk bijvoorbeeld naar dubbel glas. Daar werd een prachtige subsidie op gegeven met uitstekende resultaten. Energiekosten zullen blijven stijgen en drukken dus steeds zwaarder op de maandelijkse woonlasten. Wij helpen onze VvE s graag bij het verder terugdringen van Monitoring Schoenmakers over de samenwerking met ista: De warmteverbruiksmeting en afrekening wordt verzorgd door ista Nederland. Daar hebben wij geen omkijken naar. Het gemak zit, naast de goede begeleiding van ons en de bewoners, in de voordelen van het radiografische meetsysteem. Meterstanden worden wekelijks via een modemverbinding uitgelezen bij ista op kantoor. Deze meterstanden worden op de webportal van ista via de dienst Monitoring zichtbaar gemaakt. Hierdoor hebben wij bij de complexen, die van radiografische meters zijn voorzien, zicht op het individuele energieverbruik. Wij adviseren onze verenigingen veelvuldig om de overstap te maken naar elektronische bemetering, dit heeft voor bewoner en beheerder veel voordelen. Bovendien biedt het ook gebruiksgemak, zo besluit Schoenmakers. Voorlichtende taak Schoenmakers erkent dat duurzaam onderhoud voor VvE s nog in de kinderschoenen staat. Hij voorspelt echter dat de overheid in de toekomst zeker eisen zal gaan stellen. Je kunt dus maar beter nu al de eerste stappen zetten. Hij vindt dat beheerders het initiatief moeten nemen en de verenigingen moeten attenderen op de mogelijkheden. Voor Schoenmakers is Accountmanager Patrick Ivens, directeur Patrick Schoemakers en accountmanager Alan Christon deze maandelijkse kosten. Daarom vinden we het niet meer dan logisch dat de energieafrekening wordt opgesteld op basis van verbruiksmeting. Zo hebben alle bewoners de mogelijkheid hun eigen afrekening te beïnvloeden. Dat is eerlijk en het leidt absoluut tot besparingen. Voor vragen of informatie over de dienstverlening van Vervane kunt u contact opnemen met de organisatie. De contactgegevens vindt u op Via

15 ista magazine 15 Vestia hard op weg naar dertig procent minder CO2-uitstoot Paul van Dartel, manager bij Vestia Energie, werd gevraagd naar de bedrijfsvisie van Vestia ten aanzien van duurzaamheid. Paul geeft deze visie beknopt weer op basis van een aantal steekwoorden. Duurzaamheid en energiebesparing Duurzame ontwikkeling is aan het begin van de 21e eeuw niet meer weg te denken uit het publieke debat. Er is veel aandacht voor duurzaamheid in brede zin en klimaatverandering (en ons energiegebruik) in het bijzonder. Naast milieu kan duurzaamheid betrekking hebben op leefbaarheid, flexibiliteit, gezondheid, comfort, veiligheid en rentabiliteit. Dit brengt het risico met zich mee dat álles onder het begrip duurzaamheid wordt geschaard en dat duurzaamheid daarmee een lege huls wordt. Vestia stond al geruime tijd bekend als een betrouwbare partner in duurzame projecten. We ontvingen in 2006 de NET-trofee voor ons complete duurzame oeuvre tot dan toe. Maar toen we jaren geleden de introductie van de energielabels aangrepen om structureel over duurzaamheid na te denken, hebben we de definitie van duurzaamheid smal gehouden. Dit betekent dat we sociale, economische (People en Prosperity) en ecologische aspecten (Planet) laten meewegen in onze beslissingen. Binnen duurzaamheid ligt onze eerste prioriteit bij energiebesparing omdat hierin milieubescherming, lagere woonlasten en wooncomfort samenkomen. Energiebesparing: één beleid - twee doelen Investeren in duurzaamheid dient twee doelen. Het eerste doel is ideologisch van aard: Onze zorgplicht om onze kinderen en kleinkinderen een leefbare planeet na te laten. Dat betekent stoppen met de opwarming van de aarde door het gebruik van fossiele brandstoffen. Het tweede doel ligt dichter bij huis en vloeit voort uit de kerntaak van Vestia: Het garanderen van betrouwbaar wonen voor huishoudens met lage inkomens. De energiekosten gaan een steeds groter deel uitmaken van de woonlasten. Gas en elektra zullen fors in prijs stijgen als gevolg van de slinkende voorraden fossiele brandstoffen en de toenemende mondiale vraag. Vestia werkt aan de verduurzaming van de woningvoorraad volgens de Trias Energetica: 1. Beperken van de energievraag van bestaande en nieuwe woningen door betere warmte-isolatie; 2. Voor de resterende behoefte zoveel mogelijk duurzame energiebronnen inzetten, bijvoorbeeld energie uit wind, zon, biomassa of aardwarmte; 3. Als duurzame energie niet volstaat, dan zuinig en efficiënt gebruik maken van fossiele bronnen, bijvoorbeeld verouderde CV-ketels vervangen door zuinigere types. Energietransitie Vanaf 2015 installeert Vestia bij nieuwbouw alleen nog duurzame systemen voor woningverwarming. Nieuwe woningen krijgen dan geen aansluiting meer op het gasnet. Nu al zijn woningen aangesloten op stadsverwarming of op een warmtepomp. Ook de bestaande huurwoningen komen aan bod. Via een projectmatige aanpak worden woningcomplexen minimaal twee labelstappen energiezuiniger gemaakt. In 2020 moet de CO2-uitstoot als gevolg van het energieverbruik in ons woningbezit hiermee met dertig procent zijn verminderd. Deze doelstelling is ambitieus, maar haalbaar als alle voorgenomen plannen uit het strategisch voorraadbeleid worden uitgevoerd. Het gaat om een optelsom van maatregelen bij onderhoud c.q. renovatie van bestaande woningen en de vervanging van slecht geïsoleerde woningen door nieuwbouw. Vestia als energieleverancier De reguliere energiebedrijven lopen niet erg warm voor de toepassing van warmtepompen. Daarom heeft Vestia in een aantal gevallen de installatie en het technisch en administratief beheer in eigen hand genomen. De gasgestookte CV-ketel wordt op termijn een museumstuk. De toekomst is aan kleinschalige systemen voor warmtelevering uit lokale bronnen via warmtepompen. Bovendien kunnen woningen hiermee s zomers comfortabel worden gekoeld, zonder dat energieverslindende aircosystemen nodig zijn. Voorbeelden zijn de zeewaterwarmtecentrale in Duindorp (Den Haag) en individuele en collectieve warmtepompen in Oosterheem (Zoetermeer). Beide worden door Vestia zelf beheerd. Door zelf de exploitatie ter hand te nemen is Vestia beter in staat greep te houden op de woonlasten. Bovendien garanderen ze hiermee de verdere ontwikkeling van deze technieken. Ook bij nieuwe projecten zal Vestia, als dat mogelijk en wenselijk is, de rol van warmteleverancier op zich nemen. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat huurders minder gaan betalen voor warmte en koude dan bij conventionele energiebedrijven. In collectieve gebouwen wordt de meettechnische infrastructuur en de energieverrekening veelal door onze partner ista Nederland verzorgd.

16 Veel klanten content met Debicasso Als specialist in energiemeting en energiekostenverdeling kan ista Nederland meer voor u betekenen dan nu wellicht het geval is. Debicasso is de dienst waarmee wij het gehele traject van de afrekening van water en energiekosten van u overnemen. Van de betalingen aan het nutsbedrijf tot het incasseren van de voorschotbedragen en van het maken van de eindafrekening tot het verrekenen van de werkelijke kosten aan het einde van de afrekenperiode. ista kan het allemaal van u overnemen. Daarbij worden automatisch alle deelnemergegevens bijgehouden; het verwerken van verhuizingen, het uitvoeren van reparaties en het beantwoorden van bewonersvragen. We voeren deze dienst al voor ruim veertig klanten uit, in 152 objecten en ruim percelen. Wilt u meer weten? Neem contact met ons op vervolg van pagina 13 De sensonic II warmtemeter en de optosonic De producten die toegepast zijn in het project Vleuterweide zijn de sensonic II warmtemeter, in combinatie met een zender, de optosonic, voor radiografische uitlezing. Roodenburg legde lijsten aan waarop de serienummers overzichtelijk genoteerd werden. ista voerde deze serienummers weer door in het systeem waardoor stapsgewijs het netwerk werd opgebouwd en verstevigd. Uiteindelijk leidt deze werkwijze tot een stabiel netwerk waarin de energiestanden van zowel de woningen als winkels op een juiste wijze op afstand uitgelezen kunnen worden, zegt Rene Roodenburg. Deze meterstanden levert ista dan weer aan Vaanster aan en zo is de cirkel weer rond. Bij een groots project als de Vleuterweide is een goede communicatie van groot belang. Eigenlijk draait alles om het maken van goede afspraken. Daarvoor is een goede basis gelegd, die we overigens weer prima hebben kunnen inzetten bij de projecten Stadsplein in Spijkenisse en Stadshart in Nieuwegein, die beide inmiddels opgeleverd zijn. ista Nederland B.V. Nieuwpoortweg 11 Postbus AD Schiedam tel. (010) fax (010) van ista Nederland B.V.

Westlandse kassen verwarmen en koelen hele woonwijk

Westlandse kassen verwarmen en koelen hele woonwijk Westlandse kassen verwarmen en koelen hele woonwijk > Vestia investeert in duurzaamheid > Energieopslag in de bodem > Kas als energiebron > Samen werken aan een beter milieu inhoud 3 Samenwerken aan een

Nadere informatie

Energie besparen door meten

Energie besparen door meten In deze brochure informeren wij u over het bij u toegepaste meetsysteem en hoe u op uw energiekosten kunt besparen. Energie besparen door meten radiografische warmtekostenverdeler Besparen op energiekosten

Nadere informatie

Besparen met duurzame energie. Unica Ecopower

Besparen met duurzame energie. Unica Ecopower Besparen met duurzame energie Unica Ecopower Besparen met duurzame energie Dat voor u als eigenaar of beheerder van duurzaam vastgoed de energielevering op duurzame wijze moet geschieden spreekt voor zich.

Nadere informatie

Vraag en Antwoord over de Warmtewet

Vraag en Antwoord over de Warmtewet Vraag en Antwoord over de Warmtewet Vraag Antwoord 1 Wat is de Warmtewet? De Warmtewet is er om huurders te beschermen tegen het betalen van te hoge kosten voor energieverbruik en meer inzicht te geven

Nadere informatie

Een meetbaar verschil

Een meetbaar verschil Een meetbaar verschil Wat doet ista ista is al ruim een eeuw gespecialiseerd in het meten en afrekenen van het individuele verbruik van warmte, water en gas in complexen met een collectieve cv-installatie.

Nadere informatie

www.begreenenergy.nl

www.begreenenergy.nl www.begreenenergy.nl Fueling the future Steeds meer consumenten en ondernemers zijn zich ervan bewust dat het tegengaan van klimaatverandering een verantwoordelijkheid is voor iedereen. De wereldwijde

Nadere informatie

www.begreenenergy.nl

www.begreenenergy.nl www.begreenenergy.nl Fueling the Future De wereldwijde vraag naar energie stijgt snel en sommige voorspellingen komen uit op een verdubbeling van de energievraag in 2050. Daarnaast zoeken consumenten,

Nadere informatie

Metering, Billing en Customer Care

Metering, Billing en Customer Care Metering, Billing en Customer Care Dienstverlening Met ista duurzaam energie beheren en besparen Wat doet ista ista Nederland biedt oplossingen om duurzaam energie te kunnen beheren en besparen. Al ruim

Nadere informatie

Warmtewet als aanjager voor verduurzaming sociaal vastgoed corporaties. Jan-Maarten Elias Unica Ecopower

Warmtewet als aanjager voor verduurzaming sociaal vastgoed corporaties. Jan-Maarten Elias Unica Ecopower Warmtewet als aanjager voor verduurzaming sociaal vastgoed corporaties Jan-Maarten Elias Unica Ecopower Over Unica Technische dienstverlener 14 vestigingen door heel Nederland 11 gespecialiseerde bedrijven

Nadere informatie

Energie besparen door METEN

Energie besparen door METEN Tips voor verstandig stoken Gebruik radiatoren alleen als dat nodig is. Dit geldt met name in het voor- en najaar. Verwarm geen ruimten die u niet gebruikt. Voorkom bevriezing of grote afkoeling door bijvertrekken

Nadere informatie

In 2010 de meest duurzame installateur van Nederland!!

In 2010 de meest duurzame installateur van Nederland!! Een duurzaam rendement, met een duurzaam installatiebedrijf in een duurzame markt Afscheidseminar Jaap Hogeling 8 april 2010 Laurens de Lange Unica Installatiegroep: 2004: Het moet anders Grootste zelfstandige

Nadere informatie

Energiebesparen door METEN

Energiebesparen door METEN Tips voor verstandig stoken Gebruik radiatoren alleen als dat nodig is. Dit geldt met name in het voor- en najaar. Verwarm geen ruimten die u niet gebruikt. Voorkom bevriezing of grote afkoeling door bijvertrekken

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING INLEIDING Landustrie Sneek BV bezit een ruime hoeveelheid kennis en ervaring in het transporteren en behandelen van riool-

Nadere informatie

Energiebesparen door METEN

Energiebesparen door METEN Tips voor verstandig stoken Gebruik radiatoren alleen als dat nodig is. Dit geldt met name in het voor- en najaar. Verwarm geen ruimten die u niet gebruikt. Voorkom bevriezing of grote afkoeling door bijvertrekken

Nadere informatie

Informatiebrochure verwarming en warm tapwater. Vredenburg, Utrecht. Versie 1.0

Informatiebrochure verwarming en warm tapwater. Vredenburg, Utrecht. Versie 1.0 Informatiebrochure verwarming en warm tapwater Vredenburg, Utrecht Versie 1.0 2014 Unica Ecopower B.V. De informatie in deze brochure is met de grootste zorgvuldigheid vastgelegd. Aan deze uitgave kunnen

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Metering, Billing en Customer Care

Metering, Billing en Customer Care Metering, Billing en Customer Care Voor een juiste kostenverdeling Een meetbaar verschil 2 Wat doet ista ista Nederland is al ruim 55 jaar gespecialiseerd in het meten en afrekenen van het individuele

Nadere informatie

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd Regelingen en voorzieningen CODE 5.1.4.22 Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd bronnen vraag en antwoord ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I), 23.2.2011, www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Duurzaam woon- en werkcomfort door gebruik van natuurlijke energiebronnen! + =

Duurzaam woon- en werkcomfort door gebruik van natuurlijke energiebronnen! + = Duurzaam woon- en werkcomfort door gebruik van natuurlijke energiebronnen! + = Krachten gebundeld... Pionier op het gebied van bodemenergie! Energiezuinige verwarmings- en koelingsproducten Geotherm Energy

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu ENERGIECONCEPTEN Advies op maat ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energiekosten zal dit in 10

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Hulp bij het financieren van een ESCo

Hulp bij het financieren van een ESCo Hulp bij het financieren van een ESCo Bent u eigenaar of exploitant van gebouwen en heeft u te weinig geld om te investeren in verduurzaming? Dat kan verschillende oorzaken hebben. Misschien voorzien de

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

Warmte Kosten Verdeling (WKV) Duurzame warmte, centraal gemeten maar individueel afgerekend. Zo werkt het. ennatuurlijk.nl

Warmte Kosten Verdeling (WKV) Duurzame warmte, centraal gemeten maar individueel afgerekend. Zo werkt het. ennatuurlijk.nl Warmte Kosten Verdeling (WKV) Duurzame warmte, centraal gemeten maar individueel afgerekend Zo werkt het ennatuurlijk.nl Warmte van Ennatuurlijk Uw woning wordt verwarmd met behulp van een collectief

Nadere informatie

Energiereductie met een ESCo. Jan-Maarten Elias Unica Ecopower

Energiereductie met een ESCo. Jan-Maarten Elias Unica Ecopower Energiereductie met een ESCo Jan-Maarten Elias Unica Ecopower Inhoud 1. Over Unica Ecopower 2. Huidige en toekomstige energie wetgeving 3. Wat is een ESCo 4. Europese Gedragscode voor ESCo s 5. Voorbeeld

Nadere informatie

Energie besparen door METEN

Energie besparen door METEN Tips voor verstandig stoken Gebruik radiatoren alleen als dat nodig is. Dit geldt met name in het voor- en najaar. Verwarm geen ruimten die u niet gebruikt. Voorkom bevriezing of grote afkoeling door bijvertrekken

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

ENERGIE. besparen. vandorp.eu

ENERGIE. besparen. vandorp.eu ENERGIE besparen ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energieprijzen zal dit in 10 jaar al gauw

Nadere informatie

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam GREEN PACKAGE Energie uit de lucht - 100% duurzaam Het comfort van vloerverwarming, koeling en warmtapwater in een duurzaam energiesysteem voor bij u thuis. Frisse Lucht Green Package, duurzame energie

Nadere informatie

Voortaan heeft u zèlf de controle over uw energiekosten! Dezelfde energie goedkoper

Voortaan heeft u zèlf de controle over uw energiekosten! Dezelfde energie goedkoper Voortaan heeft u zèlf de controle over uw energiekosten! Dezelfde energie goedkoper Een innovatie van Oxxio: de revolutie in energiemeting! Als u kiest voor energie van Oxxio, kiest u voor de goedkoopste

Nadere informatie

nergiebespaar Concept

nergiebespaar Concept nergiebespaar Concept Totaalpakket - Warmtepomp Zonneboiler CV-ketel Iets meer investeren, veel meer besparen: Zeer hoge energiebesparing! Zeer hoge subsidie! Zeer veel comfort! Waarom duurzaam? Drie redenen

Nadere informatie

MAG IK MIJ VOORSTELLEN? IK BEN HERO, THE HEATMATCHER.

MAG IK MIJ VOORSTELLEN? IK BEN HERO, THE HEATMATCHER. WELKOM! MAG IK MIJ VOORSTELLEN? IK BEN HERO, THE HEATMATCHER. Lokaal opgewekte duurzame energie nóg beter inzetten. Nog gerichter gebruik maken van warmte uit de bodem en van de zon. En hierdoor het energiegebruik,

Nadere informatie

Bestuur bewonersvereniging Het Breed p/a F. Witzen Het Hoogt 249 1025 GX AMSTERDAM. 22 maart 2010 stookkosten Eneco. Geachte bestuursleden,

Bestuur bewonersvereniging Het Breed p/a F. Witzen Het Hoogt 249 1025 GX AMSTERDAM. 22 maart 2010 stookkosten Eneco. Geachte bestuursleden, Bestuur bewonersvereniging Het Breed p/a F. Witzen Het Hoogt 249 1025 GX AMSTERDAM Datum Onderwerp 22 maart 2010 stookkosten Eneco Geachte bestuursleden, In het informatieboekje dat u aan alle bewoners

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Duurzame. warmte in uw bedrijf. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam

Duurzame. warmte in uw bedrijf. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Duurzame warmte in uw bedrijf Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Warmte van HVC: slim, schoon en zorgeloos Als ondernemer moet

Nadere informatie

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas.

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas. Project: woningen Maasbommel Datum: april 2014 Onderwerp: jaarrapportage nr. 4 Inleiding Eind februari 2013 zijn de drie woning in Maasbommel opgeleverd aan de huurders van Woonstichting De Kernen. Deze

Nadere informatie

Technologische invulling energie strategie Sciencepark. Jan-Maarten Elias

Technologische invulling energie strategie Sciencepark. Jan-Maarten Elias Technologische invulling energie strategie Sciencepark Jan-Maarten Elias Smartgrid warmte/koude Parkeren Sporthal Matrix IC gebouwen Lab HIER BENT U NU WKO Kantoren FNWI-fac. Kantoren Kassen Datacenter

Nadere informatie

uw portaal voor technisch facilitair management unica online

uw portaal voor technisch facilitair management unica online uw portaal voor technisch facilitair management unica online , Altijd en overal inzicht in uw technische installaties Snel en eenvoudig een storing melden? Inzicht in het energiegebruik van uw installaties?

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Allround in vastgoedmanagement en -advies

Allround in vastgoedmanagement en -advies Allround in vastgoedmanagement en -advies Samen waardegroei creëren en stimuleren. Daar gaan wij voor Amstelius Vastgoed Amstelius is een onafhankelijk allround kantoor voor vastgoedmanagement en -advies.

Nadere informatie

Aangenaam duurzaam. Informatieboekje

Aangenaam duurzaam. Informatieboekje Aangenaam duurzaam Informatieboekje Handige informatie Uw woning is aangesloten op Warmtenet Hengelo. Warmtenet Hengelo zorgt ervoor dat u het in huis aangenaam warm hebt en dat u warm water uit de kraan

Nadere informatie

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN?

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? Een Grundfos pump audit creëert duidelijkheid Is duurzaamheid één van de doelstellingen in uw organisatie? Steeds meer bedrijven en (semi-)

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

Gebruik en Beheer van WKO Systemen

Gebruik en Beheer van WKO Systemen installatiegroep Gebruik en Beheer van WKO Systemen Enkele aandachtspunten in de exploitatiefase Bedrijventerreinen Peter Slot 1 Agenda Even voorstellen De noodzaak van goed beheer WKO op bedrijventerreinen

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Warmtewet & EED (Energy Efficiency Directive) Vastgoed Management Nederland 26 november 2013

Warmtewet & EED (Energy Efficiency Directive) Vastgoed Management Nederland 26 november 2013 Warmtewet & EED (Energy Efficiency Directive) Vastgoed Management Nederland 26 november 2013 Onderwerpen ista Nederland B.V. Achtergrond Warmtewet en de EED NL.V.V.E. Basisvarianten Installatie Noodzakelijke

Nadere informatie

Informatie over de Warmtewet Volkshuisvesting December 2014

Informatie over de Warmtewet Volkshuisvesting December 2014 Informatie over de Warmtewet Volkshuisvesting December 2014 1. Warmtewet algemeen Het waarom van de Warmtewet Als een huurder is aangesloten op stadsverwarming of blokverwarming (1 grote installatie voor

Nadere informatie

Duurzaam Lage Weide Een bedrijventerrein vol kansen

Duurzaam Lage Weide Een bedrijventerrein vol kansen Utrechtse Energie! Duurzaam Lage Weide Een bedrijventerrein vol kansen Verbeter de werel Lage Weide op de kaart zetten als duurzaam bedrijventerrein dat wilt u toch ook? Een milieubewuste benadering van

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

Energy Services heeft nieuws voor u!

Energy Services heeft nieuws voor u! Energy Services heeft nieuws voor u! Mobiele App voor uw Energiezaken Energiebesparende technieken en duurzame energie Nieuwe website, met nog meer informatie Energiebesparing in kantoren, bedrijfshallen

Nadere informatie

magazine over woningbouw, utiliteit en duurzaamheid Wonen Limburg bespaart met Nefit-cascade

magazine over woningbouw, utiliteit en duurzaamheid Wonen Limburg bespaart met Nefit-cascade magazine over woningbouw, utiliteit en duurzaamheid Wonen Limburg bespaart met Nefit-cascade warm nederland Nefit en Mitros ontwikkelen lange termijn-onderhoudsconcept Studiemiddag: praktijkgerichte duurzaamheid

Nadere informatie

Het kan minder! ing. P. Hameetman

Het kan minder! ing. P. Hameetman Het kan minder! ing. P. Hameetman manager innovatie BAM Vastgoed bv Inleiding Afbakening: Presentatie is toegespitst op woningbouw Verdieping van technische mogelijkheden 2 Klimaatakkoord Gemeenten en

Nadere informatie

Regiobijeenkomst Warmtewet. 29 januari 2015

Regiobijeenkomst Warmtewet. 29 januari 2015 Regiobijeenkomst Warmtewet 29 januari 2015 Inhoud Doel Warmtewet Wat en wie vallen onder de Warmtewet Gevolgen Praktisch Risico s Grootste uitdagingen Wat kan Hellemans Consultancy voor u doen? Doel Warmtewet

Nadere informatie

EEN UITGEBREIDE DIENSTVERLENING

EEN UITGEBREIDE DIENSTVERLENING zwaans concept warmtemeting bv VOOR EEN UITGEBREIDE DIENSTVERLENING IN INDIVIDUELE WARMTEMETING Zwaans Concept 1 Het is eigenlijk heel verrassend te constateren dat er in de huidige, individueel ingestelde

Nadere informatie

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015 Duurzame systemen Comfortabel genieten, maximale energiebesparing 01-10 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Onbezorgde luxe, duurzaam leven! Energiezuinig dankzij bodem-, lucht- en zonnewarmte

Nadere informatie

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand Learnshop EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand tel: 0416-543060 Fax: 0416-543098 email: Web: paul.van.wezel@nimaris.nl

Nadere informatie

reating ENERGY PROGRESS

reating ENERGY PROGRESS reating ENERGY PROGRESS 2012 ENERGIE EN MILIEU: Opwarming van de aarde: Drastische vermindering CO 2 -uitstoot Energie: De energiekosten fluctueren sterk en zullen alleen maar stijgen Behoud van het milieu

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

VERRASSEND WARM, VERFRISSEND ANDERS

VERRASSEND WARM, VERFRISSEND ANDERS warmtenet Antwerpen Zuid VERRASSEND WARM, VERFRISSEND ANDERS Infobrochure warmte@zuid 2 ZORGELOOS, DUURZAAM VERWARMEN Waarom in elke woning een verwarmingsketel plaatsen als het ook eenvoudiger en vooral

Nadere informatie

Energieprestaties grondgebonden woningen

Energieprestaties grondgebonden woningen Energieprestaties grondgebonden woningen Meer wooncomfort met minder energie Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Stap voor stap naar minder energiegebruik De overheid stelt steeds scherpere

Nadere informatie

Een goede zaak. Stadswarmte helpt mee

Een goede zaak. Stadswarmte helpt mee Een goede zaak Stadswarmte helpt mee Stadswarmte. Een goede zaak 3 Zo makkelijk kan het ook Ondernemen is vooruitzien. Beslissingen nemen die zorgen voor winstoptimalisatie, voor continuïteit en voor

Nadere informatie

Duurzaam verwarmen en koelen met gas

Duurzaam verwarmen en koelen met gas Duurzame gaswarmtepompen voor o.a.: Kantoorgebouwen Frisse Scholen Verzorgingstehuizen (P4) (P6) (P7) www.gasengineering.nl Duurzaam verwarmen en koelen met gas De voordelen van verwarmen en koelen met

Nadere informatie

Warmtewet vervolg. implementatie proces

Warmtewet vervolg. implementatie proces Warmtewet vervolg implementatie proces Indien Verhuurder ook Warmte-leverancier is, verandert de structuur /afwikkeling van de gemaakte kosten naar de huurder! => Advies- e/o Instemmings-plichtig! Landelijke

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

TECHNISCH BEHEER. Zorgeloze kwaliteit. vandorp.eu

TECHNISCH BEHEER. Zorgeloze kwaliteit. vandorp.eu TECHNISCH BEHEER Zorgeloze kwaliteit TECHNISCH BEHEER Onze samenleving verandert snel. Waar in het verleden volstaan kon worden met een eenvoudig inspanningscontract voldoet dit veelal niet meer aan de

Nadere informatie

Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal

Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal Huidge situatie aarde Het klimaat verandert, de aarde warmt op Huidge situatie energie Energievoorraad stagneert Huidge situatie bevolking De arbeidsmarkt

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Samen innoveren voor duurzaam comfort

Hoofdstuk 9. Samen innoveren voor duurzaam comfort Hoofdstuk 9 Samen innoveren voor duurzaam comfort Hoofdstuk 9. Samen innoveren voor duurzaam comfort Fossiele brandstoffen raken op en het klimaat verandert. Consumenten en bedrijven moeten zuinig zijn

Nadere informatie

Energieambities in strategisch voorraadbeleid

Energieambities in strategisch voorraadbeleid TEN KROODE & VAN ZEE ORGANISATIE-ADVISEURS Energieambities in strategisch voorraadbeleid Artikel 090.003 12 februari 2008 In opdracht van SenterNovem Ten Kroode & Van Zee, organisatie-adviseurs www.tkvz.nl

Nadere informatie

Gebruikerspakket. Duurzaam energiesysteem Warmte en Koude. Dr. Struyckenplein

Gebruikerspakket. Duurzaam energiesysteem Warmte en Koude. Dr. Struyckenplein Gebruikerspakket Duurzaam energiesysteem Warmte en Koude Dr. Struyckenplein 1 Inhoud 1. Introductie 2. Hoe werkt het WKO(warmte koude opwekking) systeem 3. De duurzame levering van warmte en koude in uw

Nadere informatie

Administratie, Belastingen en V.v.E. Beheer. Verenigingen van Eigenaren

Administratie, Belastingen en V.v.E. Beheer. Verenigingen van Eigenaren CACHCA Administratie, Belastingen en V.v.E. Beheer Verenigingen van Eigenaren EVEN VOORSTELLEN.. CACHCA VvE beheer is een allround professionele dienstverlener voor Verenigingen van Eigenaren en bezitters

Nadere informatie

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove Lindenhove Renovatie & Transformatie Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove ' Duurzaam & Comfortabel Met slimme combinaties van energiebesparende maatregelen en opwekking van duurzame energie komen

Nadere informatie

DE WERKING VAN DE WARMTEPOMP

DE WERKING VAN DE WARMTEPOMP De duurzame energiebron is onuitputtelijk, maar heeft een te laag temperatuurniveau om de CV rechtstreeks op aan te kunnen sluiten. De temperatuur zal dus eerst verhoogd moeten worden, waardoor wij onze

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

200% rendement uit 100% energie: De witte motor van uw woonhuis!

200% rendement uit 100% energie: De witte motor van uw woonhuis! 200% rendement uit 100% energie: De witte motor van uw woonhuis! Oude situatie zonder ECO200 Gas Elektra Wat is ECO200? ECO200 is een nieuw concept van AgriComfort, waarbij het koelen van de melk en het

Nadere informatie

DE SLIMME METER Slim, bewust en Duurzaam

DE SLIMME METER Slim, bewust en Duurzaam DE SLIMME METER DE SLIMME METER Slim, bewust en Duurzaam Slim, Bewust en Duurzaam Wat is een slimme meter? Slimme meters vervangen de huidige gas- en elektriciteitsmeters. Deze digitale meter meet net

Nadere informatie

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Ministerie van Financiën, Den Haag Manesco helpt gebouweigenaren met comfortverbetering, energiebesparing én, tegen lagere exploitatiekosten. Manesco is

Nadere informatie

u kunt er niet omheen

u kunt er niet omheen EPA-W Advies Het energielabel: u kunt er niet omheen Eigenaren van woningen zijn bij de verkoop of verhuur verplicht om een Energielabel te overhandigen aan de koper of huurder. Als erkend EPA-W Adviseur

Nadere informatie

Duurzaam bouwen doe je met Klima Wonen

Duurzaam bouwen doe je met Klima Wonen Duurzaam bouwen doe je met Klima Wonen Over ons Klima Wonen is een nieuwe innovatieve en energiezuinige bouwer. Wij hebben decennia lang ervaring opgedaan in de projectontwikkeling van kwalitatief hoogwaardige

Nadere informatie

Ervaar het duurzame comfort van het nieuwe verwarmen met de Daikin Intergas Hybride.

Ervaar het duurzame comfort van het nieuwe verwarmen met de Daikin Intergas Hybride. minimaal 50% minder co 2 -uitstoot door halvering van uw gasverbruik Ervaar het duurzame comfort van het nieuwe verwarmen met de Daikin Intergas Hybride. Verwarm uw huis zoals u altijd gedaan heeft. Maar

Nadere informatie

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen Thuis Slim Advies Haal meer winst uit energie Zon Wind Water Gratis tips om energie te besparen Gratis tips om energie te besparen. Haal meer winst uit energie Voorwaarden van verspreiding Je mag dit E-book

Nadere informatie

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0 Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder Versie 4.0 Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: oktober 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Warmte Nieuwegein Raads Informatie Avond

Warmte Nieuwegein Raads Informatie Avond Warmte Nieuwegein Raads Informatie Avond Frank Kersloot & Alex Kaat 21 april 2016 Inhoud presentatie 1. Stadswarmte in Nieuwegein 2. Het equivalent opwek rendement (EOR) 3. Tarieven voor klanten 4. Afsluitkosten

Nadere informatie

Duurzame energie. Warmte- en koudelevering door Cogas. www.cogas.nl

Duurzame energie. Warmte- en koudelevering door Cogas. www.cogas.nl Duurzame energie Warmte- en koudelevering door Cogas www.cogas.nl Duurzame energie Stelt u zich eens voor: een woning die u warmte biedt in de winter, heerlijke verkoeling in de zomer en dat zelfs op milieuvriendelijke

Nadere informatie

White paper. Behaalt uw WKO het maximale rendement? Plus: Antwoord op de 4 WKO-vragen van uw CFO

White paper. Behaalt uw WKO het maximale rendement? Plus: Antwoord op de 4 WKO-vragen van uw CFO White paper Behaalt uw WKO het maximale rendement? Plus: Antwoord op de 4 WKO-vragen van uw CFO Inhoudsopgave A. Inleiding WKO is een geweldige techniek Tijdsaspecten van de WKO WKO in de praktijk Oorzaak

Nadere informatie

Een warm onthaal begint bij Albrand

Een warm onthaal begint bij Albrand Een warm onthaal begint bij Albrand Een warm onthaal begint bij Albrand De zekerheid van 30 jaar vakmanschap 02 De 10 zekerheden die we installateurs en eindgebruikers bieden, zorgen ervoor dat we al meer

Nadere informatie

Voor wie geldt de Warmtewet eigenlijk? Waarom wordt de Warmtewet ingevoerd? Waarom komt de informatie zo laat? Wie is mijn warmteleverancier?

Voor wie geldt de Warmtewet eigenlijk? Waarom wordt de Warmtewet ingevoerd? Waarom komt de informatie zo laat? Wie is mijn warmteleverancier? Sinds 1 januari 2014 is de Warmtewet van kracht. De Warmtewet heeft voor iedereen die geen eigen cv-installatie heeft gevolgen in de afrekening van de servicekosten. De invoering van de Warmtewet is veel

Nadere informatie

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk Nationaal Expertisecentrum Warmte maakt duurzame warmte en koude mogelijk Warmte in Nederland Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk In opdracht van 1 Warmte kost veel energie

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Vaillant & rendement. Technisch Project Advies

Vaillant & rendement. Technisch Project Advies Vaillant & rendement Technisch Project Advies meer rendement van uw project? Begin bij Vaillant Technisch Project Advies tijdige inschakeling TPA Uw winst Hoe blijven we samen aan de voortdurend aangescherpte

Nadere informatie

Techem Smart System: het platform voor meerwaarde diensten. Techem Smart System. De basis voor transparantie en energiebesparing.

Techem Smart System: het platform voor meerwaarde diensten. Techem Smart System. De basis voor transparantie en energiebesparing. PRODUCTINFORMATIE Meterstanden Monitoring Techem Portal adapterm Techem Smart System Systeembewaking Afrekening Techem Smart System: het platform voor meerwaarde diensten De basis voor transparantie en

Nadere informatie

Leiden, 13 april 2015. Geacht raadslid van de gemeente Leiden,

Leiden, 13 april 2015. Geacht raadslid van de gemeente Leiden, Leiden, 13 april 2015 Geacht raadslid van de gemeente Leiden, Onze wijken Stevenshof en Roomburg zijn de twee grootste wijken in Leiden waar woningen zijn aangesloten op stadsverwarming. Uit een persbericht

Nadere informatie

Comfortabel wonen in Nieuwveense Landen Praktische informatie over verwarmen, verkoelen en warm water

Comfortabel wonen in Nieuwveense Landen Praktische informatie over verwarmen, verkoelen en warm water Comfortabel wonen in Nieuwveense Landen Praktische informatie over verwarmen, verkoelen en warm water 2 Inhoudsopgave Aangenaam wonen met meer comfort 4 Collectief warmte-koudesysteem 6 Comfortkoeling

Nadere informatie

U en Oxxio: een goede zaak

U en Oxxio: een goede zaak U en Oxxio: een goede zaak Uw perfecte partner voor duurzame energie U doet graag zaken met professionele partners. Want u wilt ervan opaan kunnen dat ze doen wat ze beloven en een toegevoegde waarde leveren.

Nadere informatie

Informatiebrochure verwarming, koeling en warm water. Eltheto Rijssen. Versie 1.0

Informatiebrochure verwarming, koeling en warm water. Eltheto Rijssen. Versie 1.0 Informatiebrochure verwarming, koeling en warm water Eltheto Rijssen Versie 1.0 2014 Unica Ecopower B.V. De informatie in deze brochure is met de grootste zorgvuldigheid vastgelegd. Aan deze uitgave kunnen

Nadere informatie

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS Colofon Meer informatie over mogelijke ondersteuning op de verschillende onderwerpen: Ieke Benschop, NMU (i.benschop@nmu.nl;

Nadere informatie