De Europese aanbestedingentool

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Europese aanbestedingentool"

Transcriptie

1 De Europese aanbestedingentool Onderzoek naar het toepassen van Computer Assisted Auditing Tools and Techniques bij de controle op naleving van Europese aanbestedingsrichtlijnen Vrije Universiteit Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde IT audit De Boelelaan 1081a 1081 HV Amsterdam Sem de Spa ( ) & Hinke Visser ( ) Maart 2010

2 2 / 75

3 Voorwoord Ter afsluiting van het derde en laatste jaar van onze IT audit opleiding aan de Vrije Universiteit te Amsterdam is deze scriptie tot stand gekomen, uitgevoerd in de periode van oktober 2009 tot en met maart Wij zijn beiden werkzaam in het team Data Quality & Integrity van Deloitte en hebben een onderwerp gekozen dat dicht bij onze dagelijkse werkzaamheden ligt: het toepassen van dataanalyse ter ondersteuning van financial audit teams. Dit thema hebben we gekoppeld aan een actueel onderwerp: de problematiek omtrent het naleven van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Bij het tot stand komen van deze scriptie waren verschillende personen betrokken tot wie we graag een woord van dank willen richten. Vanuit de Vrije Universiteit is Kees van der Maarel aangewezen als onze scriptiebegeleider. Kees is werkzaam bij de Rijksauditdienst (RAD) en heeft ons inhoudelijk goed kunnen prikkelen. We willen Kees bedanken voor zijn kritische blik, praktische insteek, nuttige contacten en het doorlezen van de verschillende versies. Daarnaast hebben we veel informatie vergaard door middel van interviews, hebben we data ontvangen ten behoeve van het praktijkonderzoek en hebben verschillende specialisten hun visie gegeven op de onderzoeksresultaten. In het bijzonder willen we hierbij Jeffry van de Lek (accountant Deloitte), Theo Kruijthoff (hoofd interne controle Gemeente Voorschoten), Jan Hofmeijer (director AAC Deloitte), Cor Rosbeek (accountant Deloitte) en Bas Drinkwaard (accountant Deloitte) bedanken voor hun tijd en enthousiasme. Tenslotte willen we onze familie en vrienden bedanken voor hun ondersteuning tijdens de studie en de adviezen tijdens het schrijven van de scriptie. Amsterdam, maart 2010 Sem de Spa Hinke Visser 3 / 75

4 4 / 75

5 Managementsamenvatting De Europese aanbestedingentool is het resultaat van een onderzoek naar de mogelijkheden van de toepassing van CAATTs bij de accountantscontrole op Europese aanbestedingsrichtlijnen. De tool analyseert de crediteurenadministratie van de overheidsinstelling en genereert overzichten van investeringen boven de Europese aanbestedingsgrens. De accountant beschikt met deze tool over een efficiënte en effectieve methode om een grondige wetmatigheidscontrole uit te voeren. Dit in tegenstelling tot de traditionele handmatige controle, die zeer tijdrovend is en slechts een beperkte mate van zekerheid geeft. Sinds juli 2005 zijn Nederlandse Overheidsinstellingen verplicht om de Europese Aanbestedingsrichtlijnen toe te passen. Dit houdt in dat overheden alle opdrachten waarvan de geraamde waarde boven door de EU bepaalde drempelwaarden liggen Europees moeten aanbesteden. De aanbestedende diensten ondervinden veel problemen met deze regels en uit onderzoek blijkt ook dat het nalevingspercentage laag is. Accountants die de overheden controleren dienen een uitspraak te doen over de naleving van Europese aanbestedingsrichtlijnen. Er zijn doorgaans echter weinig middelen ter beschikking om te bepalen welke opdrachten Europees aanbesteed hadden moeten worden. Daarom luidt de onderzoeksvraag als volgt: Op welke wijze kunnen CAATTs (Computer Assisted Audit Tools and Techniques) een bijdrage leveren aan risicobeheersing bij het voldoen aan de Europese aanbestedingsrichtlijnen voor overheidsinstellingen? Om deze vraag te beantwoorden is eerst een risicoanalyse uitgevoerd omtrent de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Risico s voor overheidsinstellingen zijn onder andere het ontvangen van een afwijzende accountantsverklaring, het oplopen van financiële schade door oplegging van boetes en imagoschade. Controlerende accountants lopen met name het risico om een sanctie van het AFM opgelegd te krijgen; in het ergste geval betekent dat verwijdering uit het accountantsregister. Om deze scenario s te voorkomen, is het voor overheden en accountants essentieel om inzicht te hebben in de uitgaven. Een probleem is echter dat inkooporganisaties van overheden vaak nog niet ingericht zijn op naleving van de aanbestedingsrichtlijnen. Toepassing van CAATTs biedt hiervoor een oplossing: op basis van de inkoopadministratie kan een volledig overzicht gegenereerd worden van gemaakte investeringen met een totaalbedrag boven de aanbestedingsgrens. De accountant heeft daarmee een startpunt voor een gefundeerde wetmatigheidscontrole. Daarnaast geeft de rapportage inzicht in het uitgavenpatroon en is daarmee tevens van toegevoegde waarde voor de klant. De tool is ontwikkeld tijdens de onderzoeksperiode en geïmplementeerd bij de Gemeente Voorschoten. De rapportage die hieruit is voortgekomen werd zeer positief ontvangen door zowel de controlerende accountant als door de gemeente zelf. Op basis van hun kennis konden zij bevestigen dat de rapportage effectief is: het geeft een overzichtelijk beeld van gemaakte kosten boven de drempelwaarden voor Europese Aanbestedingsrichtlijnen. Door toepassing van CAATTs kan de IT auditor een belangrijke bijdrage leveren aan de werkzaamheden van de accountant. De Europese aanbestedingentool is een krachtig hulpmiddel voor financial audit teams om wetmatigheidscontrole uit te voeren bij overheidsinstellingen. Daarmee draagt het bij aan de risicobeheersing met betrekking tot de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. 5 / 75

6 6 / 75

7 Inhoud Voorwoord 3 Managementsamenvatting 5 1. Inleiding Aanleiding Risico s Onderzoeksvraag en deelvragen Structuur van het onderzoek CAATTs: Computer Assisted Auditing Tools and Techniques Toepassingen data analyse Benodigdheden voor data analyse Kansen en risico s data analyse Europese aanbestedingen Wat zijn Europese aanbestedingsrichtlijnen? Richtlijnen voor Europese aanbestedingen Het doel van de Europese aanbestedingsregels Europese aanbestedingen als onderdeel van de accountantscontrole De accountantscontrole in de praktijk De gevolgen Gevolgen voor de overheidsinstelling Gevolgen voor de accountant Antwoord deelvraag 1: risico s voor overheidsinstellingen Inkoopproces Beschrijving van het inkoopproces bij overheden Aandachtspunten met betrekking tot Europese aanbestedingen Casus vooronderzoek Doel Uitvoering Conclusie vooronderzoek Antwoord deelvraag 2: mogelijkheden toepassing CAATTs Casus praktijkonderzoek Achtergrond en doelstelling praktijkonderzoek Achtergrond Doelstelling Praktijkonderzoek voorwerk Overheidsinstelling Ontwikkelmethode Europese aanbestedingentool Ontwerp Europese aanbestedingentool Toolfase 1: De voorbereiding Toolfase 2: De data integriteitscontroles Toolfase 3: De uitgebreide analyse Toolfase 4: De selectieve analyse 30 7 / 75

8 6.3.5 Toolfase 5: Het exporteren van de resultaten naar Excel Implementatie Verzamelen data Inlezen en verwerken data Testen en randvoorwaarden Onderhoud Praktijkonderzoek resultaat Resultaten ronde Resultaten ronde Beoordeling inzet EA tool Beoordeling accountants Beoordeling klant Antwoord deelvraag 3: effectiviteit en efficiëntie van CAATTs bij wetmatigheidscontrole Conclusie 39 Reflectie Terugblik en vervolg Verantwoording Zelfreflectie Vervolg 42 Begrippenlijst 43 Literatuurlijst 45 Bijlage A Definities 47 Bijlage B De geschiedenis van Europese aanbestedingen 49 Bijlage C Beoordelen van de opzet van de inkooporganisatie 51 Bijlage D Beoordelen van het bestaan en werking van de inkooporganisatie 53 Bijlage E Controle Framework EU aanbestedingen 55 Bijlage F De naleving Europese aanbestedingsrichtlijnen 57 Bijlage G Eerste rapportage 59 Bijlage H Functioneel ontwerp EA tool 61 Bijlage I Technisch ontwerp tool 67 Bijlage J Analyse detailrapportage Gemeente Voorschoten 75 8 / 75

9 1. Inleiding 1.1 Aanleiding Sinds 1 januari 2009 moeten overheidsinstellingen rekening houden met de nieuwe Aanbestedingswet. Deze wet, die tot stand is gekomen door Europese richtlijnen, is van toepassing op opdrachten waarvan de geraamde waarde de door de Europese Commissie vastgestelde drempelbedragen overschrijdt. Overheidsinstellingen zijn verplicht om opdrachten boven deze tweejaarlijks vastgestelde drempelwaarden Europees aan te besteden. De onduidelijkheid rond de Europese richtlijnen voor aanbestedingen is al jarenlang een probleem. In 2006 is het rapport Nalevingsmeting Europees aanbesteden 2006 [1] uitgebracht waaruit blijkt dat veel overheidsinstellingen niet of niet volledig voldoen aan de Europese richtlijnen voor aanbestedingen. Het inkoopproces binnen overheidsorganisaties is vaak nog niet afgestemd op de wet en regelgeving. Ook werd in het onderzoek duidelijk dat er een groeiende onrust is bij inkopers van overheidsorganisaties door het toenemende aantal rechtszaken voortvloeiend uit de Europese aanbestedingsregelgeving [2]. Oorzaken daarbij waren vooral een verschil in interpretatie van de richtlijnen. Niet alleen de overheidsorganen, maar ook controlerende accountants ondervinden problemen. Bij de rechtmatigheidscontrole van de inkooporganisatie is het niet eenvoudig om te bepalen welke opdrachten Europees aanbesteed hadden moeten worden. Deels komt dat door de onduidelijke regelgeving, maar ook omdat de inkooporganisatie er vaak niet op is ingericht. Sommige overheidsinstanties hebben bijvoorbeeld geen opdrachtenadministratie of slechts een beperkt overzicht van welke opdrachten zijn gegeven. De accountant heeft dan weinig middelen om inzicht te krijgen in de inkooporganisatie en de naleving van de aanbestedingsrichtlijnen [3] Risico s Aanbestedende diensten lopen het risico dat zij schade lopen als gevolg van het niet naleven van de Europese richtlijnen voor overheidsopdrachten. Dat kan schade zijn als gevolg van het stopzetten van de aanbestedingsprocedure, of het betalen van een schadevergoeding aan een benadeelde inschrijver. Ten slotte zijn er risico s met betrekking tot de accountantscontrole. Het niet voldoen aan de wet en regelgeving kan gevolgen hebben voor het af te geven rechtmatigheidsoordeel. De accountant dient bij de jaarrekeningcontrole van een overheidsinstantie gedegen onderzoek te doen naar de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Zodra er gebreken worden ontdekt in deze controle, bijvoorbeeld naar aanleiding van een rechtszaak of kwaliteitscontrole, loopt de accountant juridische risico s en kan in het ergste geval zijn bevoegdheid kwijtraken. 9 / 75

10 1.2 Onderzoeksvraag en deelvragen Naar aanleiding van de heersende onduidelijkheid rondom de richtlijnen voor Europese aanbestedingen en de risico s die de verschillende betrokken partijen hierbij lopen, is onze onderzoeksvraag als volgt. Onderzoeksvraag Op welke wijze kunnen CAATTs (Computer Assisted Audit Tools and Techniques) een bijdrage leveren aan risicobeheersing bij het voldoen aan de Europese aanbestedingsrichtlijnen voor overheidsinstellingen? Deelvragen 1. Welke risico s lopen overheidsinstellingen bij het niet naleven van de wet op Europese aanbestedingen en wat is de impact daarvan? 2. Kunnen CAATTs toegepast worden om overtredingen op Europese aanbestedingsrichtlijnen detectief op te sporen en inzicht te geven in de oorzaken daarvan? 3. Vormen CAATTs een effectief en efficiënt instrument om bij te dragen aan risicobeheersing met betrekking tot de naleving van de wet en regelgeving? 1.3 Structuur van het onderzoek Om tot een antwoord te komen op onze onderzoeksvraag en deelvragen zijn de volgende stappen doorlopen: 1. Literatuurstudie Het verzamelen, bestuderen en beschrijven van literatuur op het gebied van CAATTs, Europese aanbestedingsrichtlijnen en het inkoopproces. In de literatuurstudie met betrekking tot Europese aanbestedingen wordt antwoord gegeven op de eerste deelvraag: wat zijn de richtlijnen voor Europese aanbestedingen en wat zijn de risico s bij het niet naleven van deze richtlijnen? De mogelijkheden en risico s van CAATTs worden beschreven in hoofdstuk 2, Europese aanbestedingsrichtlijnen komen aan bod in hoofdstuk 3 en hoofdstuk 4 behandelt het inkoopproces. 2. Vooronderzoek Het doel van het verkennend vooronderzoek is om antwoord te geven op de tweede deelvraag. Verschillende betrokken partijen zijn geïnterviewd om inzicht te krijgen of CAATTs toegepast kunnen worden bij de controle op Europese aanbestedingsrichtlijnen. Een tweede doel van het vooronderzoek is om de doelgroep helder krijgen: voor wie CAATTs uiteindelijk van toegevoegde waarde kan zijn bij de risicobeheersing met betrekking tot naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Het vooronderzoek is beschreven in hoofdstuk Praktijkonderzoek Het ontwikkelen van CAATTs voor de doelgroep verkregen uit het vooronderzoek. Het praktijkonderzoek en de verschillende ontwikkelstappen die daarbij zijn doorlopen, zijn beschreven in hoofdstuk Evaluatie praktijkonderzoek Het evalueren van de resultaten van het praktijkonderzoek geeft antwoord op de derde deelvraag: vormen CAATTs een effectief en efficiënt instrument om bij te dragen aan de 10 / 75

11 risicobeheersing met betrekking tot Europese aanbestedingsrichtlijnen? De evaluatie is beschreven in paragraaf Conclusie De drie beantwoorde deelvragen vormen de basis voor de eindconclusie, waarmee de hoofdvraag wordt beantwoord. De conclusie is beschreven in hoofdstuk Verantwoording en zelfreflectie In de terugblik wordt toegelicht waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt tijdens het onderzoek en wat mogelijk verder onderzocht kan worden op het onderzoeksgebied. De verantwoording en zelfreflectie zijn beschreven in hoofdstuk / 75

12 2. CAATTs: Computer Assisted Auditing Tools and Techniques Computer Assisted Audit Tools and Techniques (CAATTs) is de verzamelnaam voor het gebruik van computersoftware bij audits. Dat kan zijn het toepassen van spreadsheetsoftware, database management applicaties, tekstverwerkers, enzovoorts. In de praktijk wordt met CAATTs vaak het toepassen van data analyse bedoeld [21]. 2.1 Toepassingen data analyse Bij traditionele auditmethoden wordt veel gebruik gemaakt van steekproeven om een uitspraak te doen over de juistheid en volledigheid van (financiële) gegevens. Het is niet ongebruikelijk dat een auditor op basis van 25 transacties concludeert dat een beheersmaatregel effectief is in werking, terwijl de populatie uit miljoenen transacties bestaat. Deze manier van werken voldoet aan algemeen aanvaarde auditrichtlijnen, maar roept vraagtekens op bij de geldigheid van deze conclusie [24]. Met gebruik van CAATTs kunnen grote hoeveelheden data worden geanalyseerd. Waar een steekproef hooguit een redelijke mate van zekerheid geeft dat fouten niet in de populatie voorkomen, geeft data analyse een volledig beeld waarbij alle uitzonderingen kunnen worden opgevolgd. Het doel van dit onderzoek is om dit voordeel te gebruiken bij wetmatigheidscontrole op Europese aanbestedingsrichtlijnen. Aan de basis van IT audits ligt een risicoanalyse; wat kan er fout gaan en wat zijn de mogelijke gevolgen? Wanneer tijdens een jaarrekeningcontrole blijkt dat een maatregel in bestaan niet effectief is, dan is het belangrijk om de impact op de accountantsverklaring te bepalen. Data analyse kan bijdragen om de impact hiervan te kwantificeren [19], [22]. Ook wanneer application controls (geprogrammeerde beheersingsmaatregelen in een applicatie) niet juist zijn ingeregeld, of wanneer de financiële impact van ontbrekende beheersmaatregelen onbekend is, kan data analyse uitkomst bieden [20]. 2.2 Benodigdheden voor data analyse Software, hardware en data zijn basisingrediënten om data analyse uit te voeren. Daarnaast is kennis van de software en de data onontbeerlijk. Ook kennis van het systeem van oorsprong en de processen die erbij horen is belangrijk om een goede analyse te maken. Er zijn verschillende softwarepakketten op de markt die zijn ontwikkeld om data te analyseren. Er zijn statistische producten zoals Maple en SAS. Er zijn ook softwarepakketten die zijn ontwikkeld met het oog op auditing. ACL (Audit Command Language) is hier een voorbeeld van. ACL wordt vooral ingezet bij audits voor het inlezen en analyseren van data, het koppelen van gegevensbestanden, het uitvoeren van steekproeven en het exporteren van gegevens in rapporten. In het praktijkdeel van dit onderzoek is gekozen om gebruik te maken van ACL om de Europese aanbestedingentool te ontwikkelen. De voornaamste redenen voor deze keuze zijn [29]: ACL benadert de data in read only, waardoor de brondata intact blijft; Er wordt een logging vastgelegd van alle uitgevoerde commando s en er is een audit trail beschikbaar, waarmee iedere stap van de analyse van begin tot eind kan worden herleid; ACL maakt gebruik van scripts die de reproduceerbaarheid van analyses eenvoudig maken; Diverse bestandsformaten kunnen worden ingelezen door ACL. 12 / 75

13 2.3 Kansen en risico s data analyse Data analyse biedt veel mogelijkheden. Zo kunnen met behulp van data analyse integrale controles worden uitgevoerd, risico s worden gekwantificeerd en controles efficiënter worden gemaakt. Bij accountantscontroles draagt data analyse bij aan een grotere mate van zekerheid doordat er een uitspraak gedaan kan worden over de volledige data in plaats van een beperkte steekproef. Daarbij kan data analyse waarde toevoegen voor de klant zelf. Zo kunnen bijvoorbeeld integriteitproblemen in het systeem worden gesignaleerd of kan data analyse meer inzicht geven in het gebruik van de geautomatiseerde systemen die de bedrijfsprocessen ondersteunen. Een voorbeeld daarvan het analyseren van van het boekingsgedrag in het financiële systeem van een organisatie. Daarentegen zijn er ook risico s bij de toepassing van data analyse te benoemen. Een belangrijke daarvan is dat de dataset niet altijd juist en/of volledig wordt verkregen. Dit is onder andere afhankelijk van de mogelijkheden van de klantsoftware en de database, de kennis ervan en de hoeveelheid data. Om de juistheid en volledigheid van de data te valideren is het daarom belangrijk integriteitscontroles uit te voeren, zoals totaaltellingen en aansluitingen met brongegevens. Een ander risico is het effect op het systeem van de klant wanneer de benodigde data wordt gedownload; in het ergste geval ontstaat een system overflow. De organisatie dient rekening te houden met de impact van de download en indien nodig de download te plannen op een moment dat het systeem weinig wordt gebruikt. Ten slotte kan het dataformaat problemen opleveren. Een voorbeeld: een kommagescheiden bestand bevat een omschrijvingsveld waarin soms ook komma s voorkomen. Hierdoor verschuiven de velden in sommige rijen en is de data niet direct bruikbaar. Ook kunnen ongeldige tekens of corrupte data problemen geven. Een ervaren data analist kan in dergelijke problemen doorgaans wel oplossen, maar dat komt de efficiëntie van de analyse niet ten goede. Wanneer de risico s in ogenschouw worden genomen kan data analyse veel kansen bieden. Dit komt tevens in de literatuur naar voren: [26], [27]. 13 / 75

14 3. Europese aanbestedingen 3.1 Wat zijn Europese aanbestedingsrichtlijnen? De Europese aanbestedingsrichtlijnen houden in dat overheidsopdrachten boven een bepaald drempelbedrag Europees aanbesteed moeten worden. Dit dient een vast onderdeel van het inkoopproces bij overheidsinstellingen te zijn, waarbij meer partijen de gelegenheid krijgen een offerte voor een opdracht aan te dragen. De verkoop gebeurt zoals bij een veiling en de deelnemers zijn niet op de hoogte van elkaars biedingen. Opdrachten met een geschatte waarde boven door de Europese Unie bepaalde drempelbedragen moeten op deze manier worden aanbesteed [5]. Europees aanbesteden is van toepassing op overheidsinstellingen, publiekrechtelijke organisaties en op de nutssector, waaronder energie en openbaar vervoerbedrijven. Een meer gedetailleerd beschreven overzicht van aanbestedende diensten is opgenomen in bijlage A. 3.2 Richtlijnen voor Europese aanbestedingen Er zijn twee Richtlijnen voor Europese aanbestedingen: één voor klassieke overheidsopdrachten (Richtlijn 2004/18/EG) en één voor overheidsopdrachten in de speciale sectoren (Richtlijn 2004/17/EG). De omzettingen naar het Nederlands recht zijn het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao) voor de klassieke opdrachten en het Besluit aanbestedingen speciale sectoren (Bass) voor de speciale sectoren (de nutssectoren water en energievoorziening, postdiensten en vervoer) [10]. Het Bao en Bass zijn beiden in juli 2005 in werking getreden. De besluiten bevat regels voor het gunnen van opdrachten voor werken, leveringen en diensten door de overheid en bepaalde bedrijven in de nutssectoren. Het Bao bestaat uit twee paragrafen: Paragraaf 2 bevat regels wat betreft non discriminatie, toekenning van bijzondere of uitsluitende rechten en openbaarheid van vertrouwelijke informatie. Paragraaf 3 bevat regels wat betreft drempelbedragen, deze worden elke twee jaar bijgesteld. De volgende tabel geeft de drempelbedragen voor Bao (excl. BTW): Type Werken Leveringen Centrale overheid Andere aanbestedende diensten Diensten Centrale overheid Andere aanbestedende diensten Paragraaf 4 bevat de uitgesloten opdrachten voor Europees aanbesteden. 14 / 75

15 De volgende tabel geeft voor Bass de drempelbedragen (excl. BTW): Type Werken Leveringen Diensten De definities die bij de drempelwaarden voor werken, leveringen en diensten worden gehanteerd zijn opgenomen in bijlage A. 3.3 Het doel van de Europese aanbestedingsregels Het doel dat de Europese Unie nastreeft met haar Europese aanbestedingsrichtlijnen is het openstellen van de Europese interne markt voor alle bedrijven binnen de Lidstaten van de Unie, ongeacht in welke Lidstaat het bedrijf is gevestigd. Dit dient op een objectieve, non discriminatoire en transparante wijze te gebeuren, zodat geen bedrijven uit de lidstaat zelf worden bevoordeeld. Bij een juiste toepassing van de aanbestedingsregels wordt zowel de concurrentiekracht van het Europese bedrijfsleven als de efficiëntie en de doelmatigheid van de overheidsinkoop bevorderd. Daarnaast zal de investering in de kwaliteit van inkoop en aanbestedingen zich terug verdienen met besparingen. En verder verkleint het de kans op onrechtmatige handelingen van de aanbestedende dienst en de daarmee gepaard gaande risico s. Samengevat is het onderliggende doel van het aanbestedingsrecht [4]: Gelijke behandeling zodat discriminatie wordt uitgesloten. Transparantie om de gevolgde procedure inzichtelijk en controleerbaar te laten zijn. Proportionaliteit zodat de gestelde eisen niet te zwaar zijn in verhouding tot de opdracht. Wederzijdse erkenning waarbij lidstaten van de EU goederen en diensten van ondernemingen uit andere lidstaten ook moeten toelaten. 3.4 Europese aanbestedingen als onderdeel van de accountantscontrole De controle van de bestedingen door de Europese Unie is opgedragen aan de Europese Rekenkamer (ER). De ER werd in 1977 ingesteld om de begroting van de Europese Gemeenschap te controleren, de voorloper van de huidige Europese Unie. De Europese Rekenkamer controleert jaarlijks in hoeverre de rekeningen van de Europese instellingen betrouwbaar zijn en of hun financiële verrichtingen voldoen aan de geldende wet en regelgeving. Daartoe neemt zij in het jaarverslag een betrouwbaarheidsverklaring op, en rapporteert dit aan het Europees Parlement. Het Europees Parlement gebruikt dit rapport om te beoordelen hoe de begroting van de Unie wordt beheerd. De Europese Commissie is in eerste instantie verantwoordelijk voor een ordelijke inrichting van de financiële controle op betalingen en ontvangsten. De normering hiervoor is geregeld in Europese verordeningen. De EC voert de voorgeschreven controles uit met eigen mensen en maakt daarbij gebruik van de werkzaamheden van de overheidscontroleorganen in de lidstaten (de gemeentelijke en departementale auditdiensten) en van openbare accountantskantoren [6]. 15 / 75

16 Sinds maart 2002 is in Nederland de nieuwe Gemeentewet van kracht geworden en het hiermee samenhangende Besluit Accountantscontrole Provincies en Gemeenten (BAPG). Als gevolg hiervan is de accountantscontrole voor provincies en gemeenten in 2004 uitgebreid met de rechtmatigheidscontrole op de naleving van Europese aanbestedingsrichtlijnen voor overheidsopdrachten [12]. Het Platform Rechtmatigheid Provincies en Gemeenten (PRPG) heeft op 1 oktober 2006 een kadernota Rechtmatigheid gepubliceerd. In november 2006 volgde een notitie Fouten en onzekerheden bij de rechtmatigheidscontrole. In de kadernota (in paragraaf 3.2) wordt advies gegeven over de wijze waarop fouten en onzekerheden moeten worden geïnterpreteerd in het rechtmatigheidsoordeel van de accountant. In de notitie van november 2006 is het advies nader uitgewerkt [13]. Naar aanleiding hiervan zal de accountant een controledocument moeten opstellen die opzet, bestaan en werking van de administratieve organisatie en interne controle op dit punt toetst. Op basis van dit controledocument kan er vervolgens beoordeeld worden of een overheidsinstelling het Bao op een correcte manier heeft nageleefd. Als dit niet het geval is kan dit gevolgen hebben voor het rechtmatigheidsoordeel van de accountant en zelfs leiden tot een afkeurend rechtmatigheidsoordeel [3]. 3.5 De accountantscontrole in de praktijk In het kader van de jaarrekeningcontrole toetst de accountant de administratieve organisatie en interne controle (AO/IC) in opzet, bestaan en werking en voert cijferanalyses uit. Deze stappen houden in: [18], [23] 1. Het beoordelen van de opzet van de AO/IC met behulp van questionnaires aan de hand van het organisatieschema, taak en functiebeschrijvingen en inlichtingen van de gecontroleerde. 2. Vaststellen van het bestaan van de AO/IC door middel van proceduretests, waaronder lijncontroles, en waarnemingen ter plaatse. 3. Toetsen van de werking van de AO/IC door: het vaststellen dat intern adequate cijferbeoordelingen plaatsvinden en eventuele opvallende verhoudingen en ontwikkelingen intern afdoende worden geanalyseerd en verklaard, beoordelen (herhalen), gespreid over de controleperiode en mede ter toetsing van de werking van de AO/IC, het uitvoeren van systeemgerichte detailcontroles, ofwel detailcontroles die met name gericht zijn op het toetsen van de werking van de AO/IC(systeemtests), waarnemingen ter plaatse Bij de jaarrekeningcontrole van overheden is een juiste interpretatie van de Europese regelgeving onontbeerlijk. Dit is niet altijd even gemakkelijk. Zo is het is niet altijd eenvoudig om te beoordelen of een instelling al dan niet onder de werking van de Europese richtlijn(en) c.q. het Bao voor overheidsopdrachten valt. Dit is in het bijzonder het geval bij het toepassen van de definitie van de 'publiekrechtelijke instelling'. Voorts is het niet eenvoudig de waarde te bepalen van een voorgenomen opdracht voor werken, leveringen en diensten [3]. 16 / 75

17 In bijlage C staat beschreven hoe de accountant de opzet van de inkooporganisatie beoordeelt. In bijlage D staat beschreven wat een accountant toetst bij het beoordelen van het bestaan en de werking van de inkooporganisatie. Bijlage E bevat een voorbeeld van een controleframework dat hierbij gehanteerd wordt. 3.6 De gevolgen Gevolgen voor de overheidsinstelling Wanneer een gemeente of overheidsinstelling de Europese aanbestedingsrichtlijn voor werken, diensten en/of leveringen in een bepaald jaar of jaren (bij contracten) niet heeft nageleefd, is er sprake van een rechtmatigheidsfout. Gelet op de financiële omvang van een werk, dienst of levering in relatie tot het jaartotaal van de lasten kan dit leiden tot [25]: een accountantsverklaring met beperking (bij een fout tussen de 1% en 3% van de lasten) een afkeurende accountantsverklaring (bij een fout gelijk aan of groter dan 3% van de lasten) Accountantsverklaring met beperking Deze verklaring wordt verstrekt als de accountant een materiële bedenking tegen de jaarrekening heeft of wanneer zich een materiële beperking in de controle voordoet. In het eerste geval worden de woorden met uitzondering van gebruikt, in het tweede geval de woorden onder voorbehoud van [9]. Afkeurende accountantsverklaring Onjuistheden in de jaarrekening kunnen zo wezenlijk zijn dat de accountant tot het oordeel komt dat daarin een misleidend beeld wordt gegeven van de financiële positie en van het resultaat van de entiteit. In dat geval wordt een afkeurende verklaring gegeven. Een jaarrekening waarbij een afkeurende verklaring is gegeven is daarom onvoldoende bruikbaar om inzicht te verkrijgen in het reilen en zeilen van een instantie. De afkeuring kan alleen blijken uit de woorden niet getrouw of niet juist [9]. Naast het risico van het verkrijgen van een beperkende of afkeurende accountantsverklaring kunnen aanbestedende diensten ook andere schade lopen als gevolg van het niet naleven van de Europese richtlijnen voor overheidsopdrachten. De schade kan inhouden schade als gevolg van het stopzetten van de aanbestedingsprocedure (tijd en doelmatigheid) of het betalen van een schadevergoeding (financieel) aan een benadeelde inschrijver of het verkrijgen van een slechte naam in de media (imago) [8]. Daarnaast bestaat het risico om verwikkeld te raken in een rechtszaak met betrekking tot Europese aanbestedingen. Het Europese Hof van Justitie van de EG doet belangrijke uitspraken met betrekking tot de interpretatie van de Europese aanbestedingsregels. In Nederland zien we de laatste jaren dat de hoeveelheid uitspraken van nationale rechters over aanbestedingsgeschillen toeneemt. Deze uitspraken zijn beschikbaar op de website van Europa Decentraal [11]. Ondanks de hierboven genoemde risico s worden de Europese aanbestedingsrichtlijnen in de praktijk niet altijd even goed nageleefd. Er zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd naar de oorzaken hiervan. Redenen om niet aan te besteden zijn onder andere dat specifieke kennis ontbreekt, het uitblijven van (financiële) sancties door een gezaghebbende autoriteit en de 17 / 75

Advies commissie BBV aan ministerie van BZK mei 2013. Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording

Advies commissie BBV aan ministerie van BZK mei 2013. Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording Samenvatting Mede op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de commissie BBV een onderzoek

Nadere informatie

Eisen conform artikel 10 inzake aanbesteding en marktconformiteit. Inkoop en aanbesteding. Marktconformiteit

Eisen conform artikel 10 inzake aanbesteding en marktconformiteit. Inkoop en aanbesteding. Marktconformiteit Bijlage 2 Behorend bij artikel 10, vijfde lid van de Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 5 maart 2006, nr. PO/ZO-2006/10847, houdende voorschriften van OCW inzake dagarrangementen

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 1 Algemeen Op grond van de Kaderverordening Subsidieverstrekking van de gemeente Alkmaar kunnen subsidies worden verstrekt.

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk CC De gemeenteraad - 23 maart 2012 Interim-controle 2011 Deloitte Het college 112623 Paraaf Datum Controller RP 22-3-2012 Directie Geachte

Nadere informatie

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014 Behoort bij raadsbesluit d.d. 29 januari 2015 tot vaststelling van het 'Controleprotocol 2014'. Controleprotocol Jaarrekening 2014 Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 3 2. Inleiding... 3 2.1 Doelstelling...

Nadere informatie

De accountant, een bondgenoot?

De accountant, een bondgenoot? De accountant, een bondgenoot? Inkoop en aanbesteding Rotterdam 27 mei 2010 Drs. R.M.J. van Vugt RA Agenda stellingen 1. Rechtmatigheid 2. Wat toetst de accountant? 3. Hoe wegen omissies mee? 4. In de

Nadere informatie

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Controleverordening Randstedelijke Rekenkamer De Randstedelijke Rekenkamer besluit: overwegende dat: op grond van de wet van 2 juli 2003, Stb.

Nadere informatie

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast)

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Inleiding Met ingang van 2004 moeten alle provinciale jaarrekeningen worden voorzien van een accountantsverklaring met betrekking tot de financiële

Nadere informatie

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Versie 1.1 21 mei 2013 Adrie-Jan de Korte Kenmerk: V0050/H1516 Inhoud 1. Inleiding 3 1.1 Doelstelling 3 1.2 Wettelijk kader 3 2. Algemene uitgangspunten

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbesluit gemeente Overbetuwe 2007

Inkoop- en aanbestedingsbesluit gemeente Overbetuwe 2007 Onderwerp: Inkoop- en aanbestedingsbesluit gemeente Overbetuwe 2007 Burgemeester en wethouders van de gemeente Overbetuwe; gelet op artikel 13a van de Financiële Verordening Overbetuwe; b e s l u i t e

Nadere informatie

Reglement voor aanbestedingen van de gemeente Ferwerderadiel 2010

Reglement voor aanbestedingen van de gemeente Ferwerderadiel 2010 Reglement voor aanbestedingen van de gemeente Ferwerderadiel 2010 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ferwerderadiel; overwegende dat: - de gemeente een groot aantal taken tijdelijk

Nadere informatie

Controle- en rapportageprotocol Tijdelijke stimuleringsregeling SUWI- Bedrijfsverzamelgebouw 2002

Controle- en rapportageprotocol Tijdelijke stimuleringsregeling SUWI- Bedrijfsverzamelgebouw 2002 Controle- en rapportageprotocol Tijdelijke stimuleringsregeling SUWI- Bedrijfsverzamelgebouw 2002 1 ALGEMEEN 1.1 Doel en reikwijdte van het controle- en rapportageprotocol Dit controle- en rapportageprotocol

Nadere informatie

Aanbestedingen zo zit dat!

Aanbestedingen zo zit dat! D A T U M 17-2-2009 P A G I N A 0 White paper Serie Acquisitie in Re-integratie deel 3 Aanbestedingen zo zit dat! Versie december 2008 D A T U M 17-2-2009 P A G I N A 1 Wat kunt u er wel en niet van verwachten?

Nadere informatie

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014.

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014. Deloitte Accountants B.V. Park Veidzigt 25 4336 DR Middelburg Postbus 7056 4330 GB Middelburg Nederland Tel: 088 288 2888 Fax 088 288 9895 www.deloitte.n1 Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland

Nadere informatie

Versiegeschiedenis. Vaststelling door Raad van Bestuur 13 mei 2013.

Versiegeschiedenis. Vaststelling door Raad van Bestuur 13 mei 2013. Inkoopbeleid 2013 Versiegeschiedenis Vaststelling door Raad van Bestuur 13 mei 2013. Goedkeuring van Actualisatie artikel 4.3 Actualisatie artikel 4.4 Toevoegen bijlage 7.1. 29 januari 2014. Samenvatting

Nadere informatie

Controleprotocol provincie Utrecht

Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol voor de accountantscontrole bij door de provincie Utrecht gesubsidieerde instellingen Januari 2010 Controleprotocol provincie Utrecht 1 van 7 Controleprotocol

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 Voor de gemeenten Tubbergen, Dinkelland en het Openbaar lichaam Noaberkracht Dinkelland Tubbergen September 2014

Nadere informatie

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is.

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is. CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013 VAN DE GEMEENTE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL 1. Inleiding Bij besluit van 06 november 2003 heeft de gemeenteraad Deloitte Accountants aangewezen

Nadere informatie

Inkoopbeleid Gemeente Uden 2013

Inkoopbeleid Gemeente Uden 2013 Inkoopbeleid Gemeente Uden 2013 28-08-2013 INKOOPBELEID GEMEENTE UDEN 2013 PAGINA 1 28-08-2013 INKOOPBELEID GEMEENTE UDEN 2013 PAGINA 2 Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 3 Inleiding... 4 1. Doelstellingen

Nadere informatie

Kadernota accountantscontrole jaarrekening Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond 2015 e.v.

Kadernota accountantscontrole jaarrekening Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond 2015 e.v. AB Jeugdhulp Rijnmond 23 april 2015 bijlage 1 bij agp 11 Kadernota accountantscontrole jaarrekening Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond 2015 e.v. 1 1. Inleiding ln het Besluit Accountantscontrole

Nadere informatie

Masterclass Communicatie & acquisitie voor, tijdens en na een aanbesteding

Masterclass Communicatie & acquisitie voor, tijdens en na een aanbesteding Masterclass Communicatie & acquisitie voor, tijdens en na een aanbesteding Berenschot Johan Stuiver Martijn Röfekamp Hanzehogeschool Groningen Geke Werkman-Bouwkamp Marius van der Woude Gert Walhof Groningen,

Nadere informatie

Inkoop- & Aanbestedingsbeleid. Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting

Inkoop- & Aanbestedingsbeleid. Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting Inkoop- & Aanbestedingsbeleid Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting 1 INLEIDING De SEV stimuleert de ontwikkeling van praktische, innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken op het gebied

Nadere informatie

Provinciale Staten VOORBLAD

Provinciale Staten VOORBLAD VOORBLAD Onderwerp Aanwijzen accountant voor de verslagjaren 2013-2016 SIS-nummer Agendering (advies Griffie) PS2013-99 Commissie AFW 6 februari 2013 Provinciale Staten 13 februari 2013 Behandelwijze x

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL PROJECTSUBSIDIE IN HET KADER VAN DE DEELREGELING CULTUUREDUCATIE MET KWALITEIT IN HET PRIMAIR ONDERWIJS FONDS VOOR

CONTROLEPROTOCOL PROJECTSUBSIDIE IN HET KADER VAN DE DEELREGELING CULTUUREDUCATIE MET KWALITEIT IN HET PRIMAIR ONDERWIJS FONDS VOOR CONTROLEPROTOCOL PROJECTSUBSIDIE IN HET KADER VAN DE DEELREGELING CULTUUREDUCATIE MET KWALITEIT IN HET PRIMAIR ONDERWIJS FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE 2013 2016 2013-2016 Aangepaste versie februari 2015,

Nadere informatie

Algemene toelichting Intern controleplan 2012

Algemene toelichting Intern controleplan 2012 Algemene toelichting Intern controleplan 2012 Inhoudsopgave: 1. Algemeen 3 2. Uitgangspunten interne controleplan 2012 3 2.1 Waarom een intern controleplan? 3 2.2 Controleaanpak 3 2.3 Uitvoering van de

Nadere informatie

Controleverordening gemeente Papendrecht 2015

Controleverordening gemeente Papendrecht 2015 Controleverordening gemeente Papendrecht 2015 Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Papendrecht Inhoudsopgave Controleverordening

Nadere informatie

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid)

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid) Controleprotocol voor de accountantscontrole 2013 van de gemeente Sliedrecht 1. Inleiding Voor het jaar 2013 heeft de gemeenteraad aan Deloitte Accountants B.V. opdracht verstrekt om de accountantscontrole

Nadere informatie

Afstudeerscriptie: Computer-assisted audit techniques (CAATs)

Afstudeerscriptie: Computer-assisted audit techniques (CAATs) Afstudeerscriptie: Computer-assisted audit techniques (CAATs) Afstudeerscriptie Definitieve versie 5 juni 2008 Hugo de Vries, hugo@hugodevries.eu; Studentnummer: 9981236 Teamnummer: 831 Vrije Universiteit

Nadere informatie

Artikel 1. Definities

Artikel 1. Definities Pagina 1 van 5 Artikel 1. Definities Onder a van dit artikel wordt aangegeven wat daarin wordt verstaan onder het begrip accountant. Een bevoegd account voor de controle van de gemeentelijke jaarrekening

Nadere informatie

De accountant een stap vóór

De accountant een stap vóór De accountant een stap vóór Drs. J. (Jan) de Groot RA MPA, 6 juni 2014 Accountantscontrole Een controleverklaring is een scherpe foto van een mistige situatie Meerkeuzevraag Vrij naar Marcel van Dam Als

Nadere informatie

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013 SiSa cursus 2013 Gemeente en Welkom Even voorstellen EY: Stefan Tetteroo RA Page 1 Agenda Doelstelling Accountant en gemeente Onze visie inzake de betrokken actoren Coördinatie- en controlefunctie binnen

Nadere informatie

9. Workshop Basiskennis aanbesteden: Meervoudig- en enkelvoudig onderhands procedures

9. Workshop Basiskennis aanbesteden: Meervoudig- en enkelvoudig onderhands procedures 9. Workshop Basiskennis aanbesteden: Meervoudig- en enkelvoudig onderhands procedures 12-02-2015 Nikoletta Nemeth De workshop In de aanbestedingswet 2012 worden striktere eisen gesteld aan meervoudig-

Nadere informatie

Controleverordening gemeente Wijk bij Duurstede

Controleverordening gemeente Wijk bij Duurstede Controleverordening gemeente Wijk bij Duurstede 2006 Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie: Officiële naam regeling: Citeertitel: Vastgesteld door: Onderwerp: Deze versie is geldig tot(als de vervaldatum

Nadere informatie

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking)

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking) Punt 11. : Controleprotocol jaarrekeningen G 6 m 6 6 R T 6 2011 tot en met 2014 _- sa. Hellendoom Aan de raad Samenvatting: De accountant geeft bij de jaarrekening een controleverklaring af waarin zowel

Nadere informatie

Gezien het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van 23 september 2003;

Gezien het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van 23 september 2003; Gemeente Ooststellingwerf De raad van de gemeente Ooststellingwerf; nr. A.6 Gezien het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders van 23 september 2003; gelet op artikel 213 van de gemeentewet;

Nadere informatie

HOEBERT HULSHOF & ROEST

HOEBERT HULSHOF & ROEST Inleiding Artikel 1 Deze standaard voor aan assurance verwante opdrachten heeft ten doel grondslagen en werkzaamheden vast te stellen en aanwijzingen te geven omtrent de vaktechnische verantwoordelijkheid

Nadere informatie

L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE

L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van 6 mei 2008 inzake de externe kwaliteitsborging voor wettelijke auditors en auditkantoren die

Nadere informatie

Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001)

Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) pag.: 1 van 8 code: SPE-MVI-art-017-bl Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) Bron: SCCM, pp. 1-7 Auteur(s): www.sccm.nl Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) 1 Duurzaam

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : Auditcommissie AB CATEGORIE : A-STUK (Afdoeningsstuk) VERGADERING D.D. : 30 september 2014 NUMMER : SEC//AKS/PvL/8375 OPSTELLER : P. van der Loo, 0522-276709

Nadere informatie

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei voor de accountantscontrole op de jaarrekening Opgesteld door: Lando Welters, adviseur planning en control, Waterschap Peel en Maasvallei Versie: Algemeen

Nadere informatie

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3 Aan het algemeen bestuur van Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn t.a.v. de heer B. Groeneveld Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE drs. M.C. van Kleef RA Accountantsverslag

Nadere informatie

Het algemeen bestuur van het stadsgewest Haaglanden,

Het algemeen bestuur van het stadsgewest Haaglanden, Het algemeen bestuur van het stadsgewest Haaglanden, gezien het voorstel van het dagelijks bestuur d.d. 16 februari 2005, gelet op artikel 213 van de Gemeentewet, BESLUIT: vast te stellen de bijgevoegde:

Nadere informatie

Deelplan IC Investeringen en kredieten 2014. Gemeente Lingewaard

Deelplan IC Investeringen en kredieten 2014. Gemeente Lingewaard Deelplan IC Investeringen en kredieten 2014 Gemeente Lingewaard Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2 2. Structureel / incidenteel 2 3. Opdrachtgever 2 4. Opdrachtnemer 2 5. Relevante wet- en regelgeving 2 6.

Nadere informatie

Controleverordening Gemeenschappelijke Regeling Waddenfonds 2012.

Controleverordening Gemeenschappelijke Regeling Waddenfonds 2012. Controleverordening Gemeenschappelijke Regeling Waddenfonds 2012. Voor de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 28 maart 2013 1 Verordening van.2012, betreffende de uitgangspunten voor de controle

Nadere informatie

Aanbestedingsregeling Bestuurskantoor

Aanbestedingsregeling Bestuurskantoor Aanbestedingsregeling Bestuurskantoor aangepast op 1 juni 2013 Aanbestedingsregeling 2013 1 Inhoudsopgave INLEIDING... 3 A) INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID NADER OMSCHREVEN... 4 Het specificeren van werken,

Nadere informatie

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 1 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden Vastgesteld

Nadere informatie

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN DB 3 DECEMBER 2015 RM 2015-535832881 VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN Onderwerp : Normenkader Rechtmatigheid 2015 Kenmerk : RM 2015-535832881 Bijlagen : -1- Besluitdatum : 24 september

Nadere informatie

NBC Audit Services BV NBC Van Roemburg & Partners BV Data analyse. Drs. Ing. Niels Bond RE 11 maart 2015

NBC Audit Services BV NBC Van Roemburg & Partners BV Data analyse. Drs. Ing. Niels Bond RE 11 maart 2015 NBC Audit Services BV NBC Van Roemburg & Partners BV Data analyse Drs. Ing. Niels Bond RE 11 maart 2015 Agenda NBC Voordelen en gebruik data analyse Gebruik auditfile Data analyse tool (ACL) vs Excel Stappenplan

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 gemeente Eindhoven Raadsnummer 13R5570 Inboeknummer 13bst01755 Beslisdatum B&W 15 oktober 2013 Dossiernummer 13.42.251 Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 Inleiding Vanaf boekjaar 2010 is

Nadere informatie

Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Druten

Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Druten 2013 Nota Inkoop- en Aanbestedingsbeleid gemeente Druten Besluit B&W d.d. 10-9-2013 Inhoudsopgave Inleiding... 2 1. Definities... 3 2. Gemeentelijke doelstellingen... 4 3. Uitgangspunten... 5 3.1 Algemeen

Nadere informatie

II 14.0005834. Naar aanleiding van onze controle brengen wij u nog het volgende onder de aandacht.

II 14.0005834. Naar aanleiding van onze controle brengen wij u nog het volgende onder de aandacht. IPA-ACON ASSURANCE B.V. II 14.0005834 INGEKOMEN -h APR mk Wilhelminapark 28-29 Postbus 6222 2001 HE Haarlem Telefoon 023-5319539 Fax 023-5311700 E-mail info@ipa-acon.nl Aan het Algemeen -en Dagelijks bestuur

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL Technologische Milieu Innovatie-regeling 2008-2013 (TMI) In het kader van het EFRO programma KANSEN VOOR WEST 2007-2013

CONTROLEPROTOCOL Technologische Milieu Innovatie-regeling 2008-2013 (TMI) In het kader van het EFRO programma KANSEN VOOR WEST 2007-2013 CONTROLEPROTOCOL Technologische Milieu Innovatie-regeling 2008-2013 (TMI) In het kader van het EFRO programma KANSEN VOOR WEST 2007-2013 VERSIE 1.0 MEI 2009 HOOFDSTUK 1 ALGEMENE INFORMATIE Dit controleprotocol

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo 0 Inleiding De Gemeentewet(GW), art. 213, schrijft voor dat de gemeenteraad één of meer accountants aanwijst

Nadere informatie

De top 10 aanbestedingsvragen. Brigitte Faber-de Lange, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

De top 10 aanbestedingsvragen. Brigitte Faber-de Lange, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen De top 10 aanbestedingsvragen Brigitte Faber-de Lange, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Antwoord op de top 10 basisvragen 1. Waarom gelden er regels voor aanbesteden? 2. Wat zijn de belangrijkste wetten

Nadere informatie

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011 Intern controleplan gemeente Venray Boekjaar 2011 Een onderzoeksplan om verder in control te komen Nicole Peeters Trifunovski en Henk Mijnster, adviseurs AO/IC gemeente Venray ICP 2011DEF Pagina 1 van

Nadere informatie

Deelplan IC Inkoop en aanbestedingen 2014. Gemeente Lingewaard

Deelplan IC Inkoop en aanbestedingen 2014. Gemeente Lingewaard Deelplan IC Inkoop en aanbestedingen 2014 Gemeente Lingewaard 0 Inhoudsopgave Inhoud 1. Aanleiding... 2 2. Structureel / incidenteel... 3 3. Opdrachtgever... 3 4. Opdrachtnemer... 3 5. Relevante wet- en

Nadere informatie

Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt

Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt Voorstel voor bestuur Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt 5 b Kenmerk B2016/u1320 Portefeuillehouder W. Stegeman Opsteller/indiener M.J. Donker

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012

Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. DOEL VAN HET INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID... 3 3. KADERS VAN INKOPEN EN AANBESTEDEN... 4 4. BEPALING AANBESTEDINGSPROCEDURE...

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid. Versie 2016

Inkoop- en aanbestedingsbeleid. Versie 2016 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Versie 2016 Inhoudsopgave 1. INLEIDING 3 2. DOEL VAN HET INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID 3 3. ETHISCHE UITGANGSPUNTEN & DUURZAAMHEID 3 4. KADERS VAN INKOPEN EN AANBESTEDEN

Nadere informatie

WIJZE VAN VERANTWOORDING Regiocontract Achterhoek 2012-2015 Versie april 2012 Voortgangsrapportage De subsidievrager dient jaarlijks uiterlijk 1 maart een voortgangsrapportage over het project in bij de

Nadere informatie

Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009

Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009 Copro 9220 Controleprotocol Subsidies Gemeente Zeist 2009 Dit protocol treedt in werking op: 16 december 2009 Dit protocol is niet van toepassing op subsidies verleend voor het jaar 2009 of eerder Dit

Nadere informatie

Accountantsverslag voor het boekjaar 2009

Accountantsverslag voor het boekjaar 2009 Accountantsverslag voor het boekjaar 2009 10 mei 2010 AS/2 2110B-3 Aan de regioraad van Regio Twente Postbus 1400 7500 BK ENSCHEDE 10 mei 2010 drs. H. Altink RA APS-19829a/466070/TSN/IvO AS/2 2110B-3 Accountantsverslag

Nadere informatie

Informatie en bekendmaking van beleid. Artikel 2 Coördinatiebesluit organisatie bedrijfsvoering rijksdienst 2011

Informatie en bekendmaking van beleid. Artikel 2 Coördinatiebesluit organisatie bedrijfsvoering rijksdienst 2011 Secretarissen-generaal Directeur-generaal Organisatie Bedrijfsvoering Rijk Directie Faciliteiten, Huisvestings- en Inkoopbeleid Rijk Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag Contactpersoon

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Gemeenteraad 30 mei 2013 10

Raadsvoorstel. Gemeenteraad 30 mei 2013 10 Af r MAASDRIEL Raadsvoorstel Gemeenteraad 30 mei 2013 10 Kerkdriel, 11 april 2013 Onderwerp Benoeming accountant Beslispunten 1. Instemmen met de uitkomst van de regionale Europese aanbesteding accountantscontrole;

Nadere informatie

Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg

Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg Startnotitie Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg 1 Aanleiding voor het onderzoek In de jaarrekening en het jaarverslag leggen Gedeputeerde Staten jaarlijks verantwoording

Nadere informatie

Controleverordening gemeente Enschede 2014

Controleverordening gemeente Enschede 2014 Controleverordening gemeente Enschede 2014 De raad van de gemeente Enschede besluit; gelet op artikel 213 Gemeentewet en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden; vast te stellen: Verordening

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 2074 10 februari 2009 Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 29 januari 2009, DBC/CWZ/WVOB,

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015 Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord Accountantsverslag 2014 april 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Aard en reikwijdte van de werkzaamheden 3. Bevindingen naar aanleiding van de eindejaarscontrole

Nadere informatie

België-Brussel: Software voor documentenbeheer 2015/S 113-204388. Aankondiging van een opdracht. Leveringen

België-Brussel: Software voor documentenbeheer 2015/S 113-204388. Aankondiging van een opdracht. Leveringen 1/5 Deze aankondiging op de TED-website: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:204388-2015:text:nl:html België-Brussel: Software voor documentenbeheer 2015/S 113-204388 Aankondiging van een opdracht

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

VERORDENING voor de controle op het financieel beheer en op de. beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Lelystad

VERORDENING voor de controle op het financieel beheer en op de. beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Lelystad VERORDENING voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Lelystad Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie

Nadere informatie

Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de. inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Weert 2015

Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de. inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Weert 2015 Zoek regelingen op overheid.nl Gemeente Weert Ziet u een fout in deze regeling? Meld het ons op regelgeving@overheid.nl! Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de

Nadere informatie

Controleprotocol. geriatrische revalidatiezorg (GRZ) 2013. - Nacalculatie DBC s GRZ. - Oude parameters. - vaststelling verrekenbedrag 2013

Controleprotocol. geriatrische revalidatiezorg (GRZ) 2013. - Nacalculatie DBC s GRZ. - Oude parameters. - vaststelling verrekenbedrag 2013 Controleprotocol geriatrische revalidatiezorg (GRZ) 2013 - Nacalculatie DBC s GRZ - Oude parameters - vaststelling verrekenbedrag 2013 Ten behoeve van de uit te voeren controle door externe accountant

Nadere informatie

medisch specialisten 2014

medisch specialisten 2014 Controleprotocol Verantwoordingsdocument honoraria medisch specialisten 2014 10 juli 2015 Inhoud 1. Uitgangspunten 3 1.1 Inleiding 3 1.2 Procedures 3 1.3 Leeswijzer 3 2. Onderzoeksaanpak 4 2.1 Beleidskader

Nadere informatie

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt sinds 2006 toezicht op accountantsorganisaties. De niet-oob vergunninghouders voeren uitsluitend

Nadere informatie

Controleverklaringen verklaard

Controleverklaringen verklaard Controleverklaringen verklaard De strekking van de controleverklaring bij decentrale overheden Juni 2016 1 1. Wat is een controleverklaring? De accountantsverklaring of beter: de controleverklaring van

Nadere informatie

Controle bij de Geautoriseerde Marktdeelnemers (AEO) met behulp van statistische steekproeven.

Controle bij de Geautoriseerde Marktdeelnemers (AEO) met behulp van statistische steekproeven. Controle bij de Geautoriseerde Marktdeelnemers (AEO) met behulp van statistische steekproeven. Wat is goed genoeg? Verhandeling in het kader van de Europese Fiscale Studie TopMaster Douane Auteur: W.F.A.

Nadere informatie

Algemeen Controleplan 2016 AO/IC controle

Algemeen Controleplan 2016 AO/IC controle Algemeen Controleplan 2016 AO/IC controle Materiële Controle Menzis Zorgkantoor Datum Auteur Status Versie Bestand Afdrukdatum 22 februari 2016 Martin Eising Definitief 1.0 Controleplan 2016 AO IC controle

Nadere informatie

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 402 IN OVERWEGING TE NEMEN FACTOREN BIJ DE CONTROLE VAN ENTITEITEN DIE GEBRUIKMAKEN VAN SERVICE-ORGANISATIES

INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 402 IN OVERWEGING TE NEMEN FACTOREN BIJ DE CONTROLE VAN ENTITEITEN DIE GEBRUIKMAKEN VAN SERVICE-ORGANISATIES INTERNATIONALE CONTROLESTANDAARD 402 IN OVERWEGING TE NEMEN FACTOREN BIJ DE CONTROLE VAN ENTITEITEN DIE GEBRUIKMAKEN VAN SERVICE-ORGANISATIES INHOUDSOPGAVE Paragrafen Inleiding... 1-3 Door de auditor in

Nadere informatie

NIEUWE AANBESTEDINGSWET

NIEUWE AANBESTEDINGSWET NIEUWE AANBESTEDINGSWET WHITE PAPER Aanbesteden wordt makkelijker. Kunnen we er dan ook minder tijd aan besteden? Deze white paper wordt u aangeboden door Asito Nr. 1 maart 2013 Aanbesteden: Asito ontzorgt!

Nadere informatie

Audit Inkoop- en aanbestedingsproces 2012

Audit Inkoop- en aanbestedingsproces 2012 Audit Inkoop- en aanbestedingsproces 2012 Aan: MT Van: Rianne van der Veen Datum: 5 juni 2013 Status: Defintief 1.0 Proceseigenaar/afdelingsmanager: Ron Zwart Inleiding en doelstelling Inleiding Deze rapportage

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze controleverklaring d.d... mei 2012 bij de jaarrekening 2011 van uw gemeente toekomen.

Hierbij doen wij u onze controleverklaring d.d... mei 2012 bij de jaarrekening 2011 van uw gemeente toekomen. Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9904 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Simpelveld

Nadere informatie

België-Brussel: Back-up- of recoverysoftware 2015/S 154-283963. Aankondiging van een opdracht. Leveringen

België-Brussel: Back-up- of recoverysoftware 2015/S 154-283963. Aankondiging van een opdracht. Leveringen 1/5 Deze aankondiging op de TED-website: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:283963-2015:text:nl:html België-Brussel: Back-up- of recoverysoftware 2015/S 154-283963 Aankondiging van een opdracht Leveringen

Nadere informatie

De nieuwe Aanbestedingswet is er!

De nieuwe Aanbestedingswet is er! Alumnidag Rechtsgeleerdheid, 25 januari 2013 De nieuwe Aanbestedingswet is er! Prof.mr. Chris Jansen Plan van behandeling aanbesteden begripsverkenning aanbestedingsrecht vragen, beginselen en andere bronnen

Nadere informatie

Op naar een excellente controle

Op naar een excellente controle Op naar een excellente controle Welke controlewerkzaamheden kunnen verder geoptimaliseerd worden om kosten te besparen of om meer toegevoegde waarde te kunnen bieden aan cliënten? Hoe kunnen deze werkzaamheden

Nadere informatie

d. Het controleprotocol is geen werkprogramma, maarde geeft een aantal minimale eisen ten aanzien van de verplicht uit te voeren controlepunten.

d. Het controleprotocol is geen werkprogramma, maarde geeft een aantal minimale eisen ten aanzien van de verplicht uit te voeren controlepunten. CONTROLEPROTOCOL AANGAANDE HET GEVEN VAN AANWIJZINGEN OVER DE REIKWIJDTE EN INTENSITEIT VAN DE ACCOUNTANTSCONTROLE IN HET KADER VAN INVESTERINGPROGRAMMA S AGENDA VAN TWENTE EN INNOVATIE PROGRAMMA TWENTE

Nadere informatie

Aanbestedingswet 2012 (Essentie)

Aanbestedingswet 2012 (Essentie) Aanbestedingswet 2012 (Essentie) Toelichting overige veel gehanteerde begrippen Lalot Koster-Cosijn Inhoud presentatie Aanbestedingswet Gids Proportionaliteit Klachtenregeling/Cie van experts Toelichting

Nadere informatie

Deelplan IC Treasury 2014. Gemeente Lingewaard

Deelplan IC Treasury 2014. Gemeente Lingewaard Deelplan IC Treasury 2014 Gemeente Lingewaard 1 Inhoudsopgave 1. Aanleiding 3 2. Structureel / incidenteel 3 3. Opdrachtgever 3 4. Opdrachtnemer 3 5. Relevante wet- en regelgeving 3 6. Rapportage 4 7.

Nadere informatie

Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015. Kopie aan:

Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015. Kopie aan: 0^=> \d ju^va.' lot's OLJ&rje^oeUi naarcs 150014156 Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015 Kopie aan: Orteliuslaan 982 3528 BD Utrecht Postbus 3180 3502 GD Utrecht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088

Nadere informatie

Praktijkhandreiking 1108. Toegang tot relevante informatie voor de opvolgende accountant in het kader van een controle

Praktijkhandreiking 1108. Toegang tot relevante informatie voor de opvolgende accountant in het kader van een controle Toegang tot relevante informatie voor de opvolgende accountant in het kader van een controle Versie 1.0 Datum: 10 februari 2010 Herzien: Onderwerp: Van toepassing op: Status: Relevante wet en regelgeving:

Nadere informatie

Inhoudsopgave studiemateriaal

Inhoudsopgave studiemateriaal pag.: 1 van 6 Opleiding: NEVI 2 tactisch Onderdeel: Module K22, Europees aanbesteden - gevorderd Versie: 2 Algemene inleiding Inhoudsopgave Index Deel 1 Aanbestedingsplan Sub 1.1 Ontwikkelingen Overzicht

Nadere informatie

BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING

BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING BLAD GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING Officiële uitgave van gemeenschappelijke regeling Hefpunt. Nr. 315 1 oktober 2015 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Hefpunt 2015 Artikel 1 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Hefpunt

Nadere informatie

Oordeel over de kwaliteit van de verantwoording 2002 van CWI en BKWI

Oordeel over de kwaliteit van de verantwoording 2002 van CWI en BKWI Inspectie Werk en Inkomen Directie Toezicht CWI, SVB en samenwerking De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid De heer mr. A.J. de Geus Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Postbus 100 2700 AC Zoetermeer

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Vergaderdatum: 28 november 2006 Registratienummer: Agendapunt nummer: Onderwerp Benoeming accountant

Raadsvoorstel. Vergaderdatum: 28 november 2006 Registratienummer: Agendapunt nummer: Onderwerp Benoeming accountant Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 28 november 2006 Registratienummer: Agendapunt nummer: Onderwerp Benoeming accountant Inleiding/aanleiding Op grond van artikel

Nadere informatie

Zo doet de gemeente Heerenveen zaken

Zo doet de gemeente Heerenveen zaken Zo doet de gemeente Heerenveen zaken Vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Heerenveen op.. 2015 1. Inleiding Deze nota is opgesteld vanuit de gedachte, dat iedere inkoopactie maatwerk behoeft,

Nadere informatie

Controle verordening Regio Twente

Controle verordening Regio Twente Controle verordening Regio Twente Gegevens van de regeling Officiële naam regeling Citeertitel De verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie

Nadere informatie

INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID STICHTING MARKLAND COLLEGE

INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID STICHTING MARKLAND COLLEGE INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID STICHTING MARKLAND COLLEGE Vastgesteld door het College van Bestuur op 2 oktober 2014 1 1 ALGEMEEN De taak van inkoop is de aanschaf van de benodigde diensten, leveringen

Nadere informatie

EUROPESE SUBSIDIE EN AANBESTEDEN. Diederik Heij

EUROPESE SUBSIDIE EN AANBESTEDEN. Diederik Heij EUROPESE SUBSIDIE EN AANBESTEDEN Diederik Heij INHOUD PRESENTATIE 1. Wat is PIANOo? 2. Wat is aanbesteden? 3. Waar moet u als subsidieaanvrager op letten bij het aanbesteden? PIANOo (opgericht n.a.v. bouwfraude)

Nadere informatie