studiegids bachelor master informatica

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "studiegids bachelor master informatica"

Transcriptie

1 studiegids bachelor master informatica

2 Inhoud 03 Voorwoord 04 Studeren aan de Open Universiteit, faculteit Informatica 07 Studiemogelijkheden 09 Opleidingsmogelijkheden voor bedrijven en instellingen 10 Topcursussen 12 Focusopleidingen 14 Certified Professional Programs 16 Bacheloropleidingen van de faculteit Informatica Bacheloropleiding Informatica Overzichtsschema propedeuse Overzichtsschema postpropedeuse Opleidingsschema bachelor Informatica Bacheloropleiding Informatiekunde Overzichtsschema propedeuse Overzichtsschema postpropedeuse Opleidingsschema bachelor Informatiekunde Open bacheloropleiding Informatica Vrijstelling binnen de bacheloropleidingen Informatica 29 Masteropleidingen van de faculteit Informatica Masteropleiding Software Engineering (SE) Overzichtsschema master SE Opleidingsschema master SE Masteropleiding Business Process Management and IT (BPM&IT) Opleidingsschema master BPM&IT Masteropleiding Computer Science (CS) Structuur masteropleiding en overzichtsschema s CS Opleidingsschema master CS Toelating tot de masteropleidingen van de faculteit Informatica 40 Docenten en medewerkers 41 Inschrijven en kosten 43 Studiebegeleiding 44 Tentamen 45 ABC voor studenten 48 Procedures en regelgeving 49 Cursussen Informatica 71 Wijzigingen cursusaanbod 72 Service en informatie

3

4 Voorwoord Aanvullen en actualiseren van kennis en vaardigheden is in de informatica nog meer dan in andere vakgebieden noodzakelijk om bij te kunnen dragen aan de snelle ontwikkelingen van het vakgebied. Degenen die op academisch niveau hun informaticakennis willen vergroten of vernieuwen, kunnen kiezen uit vele cursussen en opleidingen. De opleidingen van de Open Universiteit worden door studenten hoog aangeslagen: zo verkreeg de bacheloropleiding Informatica in de Keuzegids Deeltijd-Duaal dit jaar het predikaat topopleiding. In 2012 zijn twee geheel nieuwe opleidingen in het aanbod opgenomen: de masteropleiding Software Engineering en de bacheloropleiding Informatiekunde. De master Software Engineering heeft de omvang van een eenjarige voltijdse opleiding. De opleiding is geroosterd in blokken, waardoor deeltijdstudenten deze in drieënhalf jaar kunnen voltooien. Centraal in het curriculum staan de ontwikkeling en het onderhoud van software van hoge kwaliteit, met aandacht voor zowel de procesmatige als de technische kant. Cursussen die speciaal voor deze master zijn ontwikkeld, zijn Requirements engineering, Software evolution, Software verification and validation en Software security. De cursus Software composition is een vernieuwde en verbeterde versie van het voormalige Component-based development. De bachelor Informatiekunde bevindt zich op het snijvlak van de vakgebieden informatica en managementwetenschappen. De opleiding biedt niet alleen een degelijke en technisch georiënteerde basis, maar geeft ook een goed zicht op de context van ict binnen een bedrijfssituatie en hoe daarin te opereren. De opzet is zodanig dat overstappen tussen Informatica en Informatiekunde goed mogelijk is. Tot de nieuwe vakken die voor deze opleiding worden ontwikkeld behoren: Requirements voor informatiesystemen, Practicum informatiekunde en Capita selecta informatiekunde. In de bachelorfase bieden wij brede opleidingen aan, met ruimte voor individuele keuzes in het studieprogramma en specifieke aandacht voor de academische ontwikkeling van studenten. Op deze ontwikkeling van academische competenties wordt in de masterfase voortgebouwd. Alle opleidingen worden afgesloten met een afstudeerproject waarin alle kennis en vaardigheden geïntegreerd worden toegepast. Het afgelopen jaar is op beperkte schaal een begin gemaakt met het programma Open Universiteit Extra (OUX), een gestructureerder onderwijsvorm met meer binding en voortgangsbegeleiding, die naast het onderwijs met vrijheid van tijd, plaats en tempo wordt aangeboden. Er worden plannen ontwikkeld om in de toekomst dit type onderwijs een belangrijker rol te geven. Certified Professional Programs zijn gebaseerd op (delen van) cursussen uit de bacheloren de masteropleiding, aangeboden in combinatie met extra begeleiding. Als men na afronding van een Certified Professional Program besluit om door te gaan met de bachelor- of masteropleiding, dan wordt de eerder geleverde prestatie meegeteld. Als nieuwe CPP s zijn dit jaar Software Quality Engineer en IT Security Engineer geïntroduceerd; verdere uitbreiding van het aanbod is voor 2014 voorzien. Wij wensen u veel succes met uw studie aan de Open Universiteit. Prof. dr. Lex Bijlsma Decaan Faculteit Informatica 3

5 Studeren aan de Open Universiteit Studeren aan de Open Universiteit doet u waar u maar wilt en op een tijdstip dat het u schikt. Ook het studietempo bepaalt u zelf. Starten met studeren kan op elk moment. Iedereen kan een cursus, korte opleiding of bacheloropleiding op academisch niveau starten bij de Open Universiteit. Voor het volgen van een masteropleiding gelden voorwaarden. De minimum toelatingsleeftijd bij de Open Universiteit is 18 jaar. Raadpleeg voordat u een cursus gaat bestellen eerst onze website www. ou.nl/informatica om te zien of voor een cursus ingangseisen gelden of voorkennis wordt verwacht. Cursussen Bij de Open Universiteit studeert u per cursus. U schrijft in voor één enkele of meerdere cursussen. Voor velen is het uitbreiden en verdiepen van kennis en vaardigheden het motief om aan de Open Universiteit te studeren. U volgt dan niet een hele opleiding, maar een of meer van de bijna 300 cursussen. Deze zijn op inleidend, verdiepend of geavanceerd niveau. Elke cursus is een afgerond geheel en bestaat uit één of meer modulen. Omdat de cursussen allemaal onderdeel zijn van officieel erkende academische opleidingen, zijn niveau en kwaliteit gegarandeerd. Achteraan in deze gids staan korte beschrijvingen van alle cursussen. Uitgebreide informatie en inzage in de cursusmaterialen vindt u op Opleidingen Als u meerdere cursussen afrondt, dan kunt u deze combineren tot een opleiding, waarvoor u een apart diploma verkrijgt. Focusopleidingen bestaan steeds uit drie cursussen met een gemeenschappelijk thema. Certified Professional Programmes (CPP s) zijn opleidingen gericht op specifieke beroepskwalificaties. CPP s hebben extra intensieve begeleiding en worden veel door werknemers van bedrijven en ZZP-ers gevolgd. Bachelor- en masteropleidingen zijn officieel geaccrediteerde academische opleidingen. Tot deze opleidingen behoren de afzonderlijke cursussen, maar ook competentieontwikkeling en afstudeerprojecten of opdrachten. Verderop in deze gids treft u meer informatie over de opleidingen aan. Ook kunt u kijken op: Studiepunten en modulen Een cursus bestaat uit één of meer modulen, waarbij 1 module gelijk staat aan 4,3 studiepunten. De cursusomvang in deze studiegids wordt uitgedrukt in modulen. Het bestuderen van 1 module kost u 100 à 120 studie-uren. Bij elke cursusinschrijving zijn drie tentamenkansen inbegrepen. Na het succesvol afronden van een cursus ontvangt u een certificaat. Wilt u later een volledige opleiding volgen, dan kunt u veelal de door u behaalde certificaten inbrengen in uw opleiding. Een certificaat kan ook vrijstelling opleveren bij andere universiteiten of hogescholen. Focusopleiding Computers en communicatienetwerken 3 modulen = 12,9 studiepunten Focusopleiding Informatica en maatschappij 3 modulen = 12,9 studiepunten Focusopleiding Wiskunde 3 modulen = 12,9 studiepunten Bacheloropleiding Informatica 42 modulen = 180 studiepunten Bacheloropleiding Informatiekunde 42 modulen = 180 studiepunten Masteropleiding Software Engineering 14 modulen = 60 studiepunten Masteropleiding Business Process Management and IT 14 modulen = 60 studiepunten Masteropleiding Computer Science 28 modulen = 120 studiepunten 4

6 Student aan het woord Klaas van Slageren, studeert gestructureerd via OU-Extra Hoewel ik op mijn zestiende twijfelde tussen sterrenkunde, informatica en conservatorium, ben ik uiteindelijk in Rotterdam terecht gekomen voor de studie trombone klassieke muziek en speel ik nu fulltime als freelancer in symfonieorkesten en musicals. Daarnaast heb ik wel altijd met interesse de ict gevolgd, maar er niets actiefs mee gedaan. Vandaar dat ik op een gegeven moment besloot informatica te gaan studeren. Nadat ik het startpakket had voltooid bleek net het OUX-programma van start te gaan. Dit bevalt me erg goed. Ik ben momenteel bezig met programmeren naast het spelen en studeren en merk dat ik nu al veel baat heb bij de gedane Java-modules. Open Universiteit Extra - OUX Met OUX verzorgt de Open Universiteit sinds 1 september 2012 een meer gestructureerd onderwijsprogramma met minder vrijblijvendheid en meer binding. OUX komt naast het onderwijs met vrijheid van tijd, plaats en tempo. U kunt dus kiezen voor vrij studeren of in een vast tempo onder begeleiding van een tutor. In OUX studeert u per blok. Een blok heeft een vaste startdatum en duurt één jaar. Een blok bestaat uit vier modulen, vergt 400 tot 480 uur studie en is opgebouwd uit bestaande cursussen. Deelnemers beginnen gelijktijdig met een blok en doen op dezelfde momenten tentamen. Aan het eind van elk blok is een herkansingsperiode. Per blok is er een tutor die studenten actief volgt en er zijn events, zoals (virtuele) bijeenkomsten of tentamennabesprekingen. Ook worden er per blok deadlines vastgelegd. Als blijkt dat u een bepaalde deadline niet hebt gehaald, dan neemt de tutor contact met u op. Studenten die zich inschrijven voor een blok, geven daarmee aan dat zij in een strak tempo willen studeren en actief gevolgd willen worden. Met alle studenten die zich aanmelden voor OUX wordt contact opgenomen voor een elektronische of telefonische intake. Studenten die sneller willen studeren, kunnen naast het blok ook nog losse cursussen kopen. U kunt zich alleen voor OUX inschrijven als u het Startpakket Informatica met succes hebt afgerond. Het rooster van OUX-blokken staat voor een belangrijk deel al vast. Alle begeleidingen vinden online plaats en zijn gepland op de woensdagavond. Ook de planning van de andere propedeusevakken in volgende blokken van een jaar is vastgelegd. oux-bsc-informatica Tentamen Cursussen worden afgesloten met een beoordeling, bijvoorbeeld een schriftelijk of mondeling tentamen of een opdracht. In de opleidingsschema s staat per cursus de tentamenvorm aangegeven waarmee de cursus wordt afgerond. In het hoofdstuk Tentamen worden de verschillende tentamenvormen toegelicht. Studiemateriaal en Studienet Het studiemateriaal van een cursus bestaat uit studieopdrachten en informatiebronnen. De studieopdrachten vindt u in het (elektronisch) werkboek van een cursus. De informatiebronnen kunnen bestaan uit cursusboeken, eventueel aangevuld met andere print- en e-literatuur, cd-roms en multimediale programmatuur, maar ook uit informatie die u zelfstandig verzamelt. Alle cursussen worden elektronisch begeleid via internet. Daarom is het niet mogelijk om aan de Open Universiteit te studeren zonder computer met internetaansluiting. De internetaansluiting heeft u nodig om op de hoogte te kunnen blijven van cursusgebonden informatie, de studieopdrachten te lezen, uw uitwerkingen te uploaden en om contact te onderhouden met andere studenten en docenten via en discussiefora. Als student krijgt u toegang tot de besloten elektronische leeromgeving van de Open Universiteit: Studienet. Op Studienet vindt u aanvullende informatie over uw faculteit, studietaken, discussiegroepen en nieuwsfora. Het is ook mogelijk documenten te plaatsen en naar wens te delen met anderen. Studienet is tevens een uitstekende omgeving om met medestudenten of docenten online informatie uit te wisselen of te discussiëren over de studiestof. 5

7 Onderwijsaanbod en informatie Het onderwijsaanbod van de faculteit Informatica wordt op gepubliceerd. Elke cursus wordt inhoudelijk uitgebreid beschreven en u vindt er snapshots van de cursusmaterialen. Bij deze informatie staat ook welke voorkennis wordt gevraagd, en hoe en wanneer de cursus wordt begeleid of getentamineerd. Op de betreffende cursuspagina kunt u de cursus online bestellen. Alle algemene informatie over Informatica studeren aan de Open Universiteit vindt u bij Studeren op Studiepad online Naast het plannen van uw studie, kunt u ook uw studievorderingen raadplegen in het Studieresultatensysteem (SRS). Als u een opleiding volgt, geeft SRS een overzicht van het afgelegde, lopende en resterende studiepad van de opleiding waarmee u bezig bent. Studieplaza en workshops Veel studenten merken dat een studie aan een afstandsuniversiteit een nieuwe aanpak van studeren vergt. Sommige studenten zijn misschien al een tijdje uit het studieritme en moeten er weer even inkomen. Goed timemanagement is dan geen overbodige luxe. Maar ook een goede motivatie en studieplanning zijn belangrijk. Er zijn studiemethoden om informatie op te nemen en te onthouden en er zijn ook manieren om hoofd- en bijzaken te onderscheiden. Op de website Studieplaza vindt u tips en suggesties om u actief te leren studeren. Daarnaast worden in de studiecentra regelmatig workshops georganiseerd waar u samen met andere studenten kunt werken aan het verbeteren van uw kwaliteiten en vaardigheden. 6

8 Studiemogelijkheden Startpakket Als u een academische bacheloropleiding ambieert, kunt u het beste starten met ons Startpakket Informatica, of het identieke Startpakket Informatiekunde. U bestudeert dan de eerste twee modulen van de opleiding met uitgebreide begeleiding. In de groepsbijeenkomsten komen naast inhoud ook zaken als een effectieve studieaanpak, planning, tentaminering en het gebruik van internet aan bod. Het startpakket Informatica of startpakket Informatiekunde geeft een goed beeld van wat u mag verwachten in het vervolg van de bacheloropleiding en van de capaciteiten die u daar voor nodig hebt. Beide startpakketten bestaan uit de cursussen Inleiding informatica en Databases. Propedeuse, postpropedeuse, bachelor en master Als u het startpakket heeft afgrond, dan kunt u doorgaan met de propedeuse en daarna de postpropedeuse van de bijhorende bacheloropleiding. Als u een bachelor heeft afgerond, bij de OU of elders, dan kunt u een masteropleiding gaan doen. Verderop in deze studiegids vindt u de overzichtsschema s met alle cursussen in de propedeuses en de postpropedeuses en alle cursussen van de masteropleidingen. De schema s tonen de relaties tussen de cursussen. Ze zijn met name bedoeld om een beeld te vormen van de onderlinge samenhang tussen de cursussen wat betreft voorkenniseisen en inhoudelijke verwantschap. Vrijheid of structuur Per opleiding is een groot aantal cursussen verplicht. Daarnaast zijn er keuzemogelijkheden: - Gebonden keuzeblok: uit een vastgestelde groep cursussen kan een persoonlijke selectie gemaakt worden. - Vrije ruimte (alleen van toepassing in de bacheloropleiding): uit het totale aanbod van cursussen van de Open Universiteit kunnen cursussen worden ingebracht, dus niet specifiek uit het eigen opleidingsprogramma. Uitgesloten is hierbij de mogelijkheid van het inbrengen van cursussen uit de masteropleidingen. - Aanschuifonderwijs: tegelijk met de opleiding aan onze faculteit kunt u ook cursussen volgen bij een andere universiteit. Deze cursussen kunnen worden ingebracht in de vrije ruimte of een gebonden keuzeblok. Voordat u een cursus uit het aanbod van een andere universiteit kunt inbrengen, moet u toestemming vragen aan de Facultaire toetsingscommissie Informatica. Onderwijs- en examenregeling Aan de basis van de bachelor-masteropleidingen staat de Onderwijs- en examenregeling (OER). Deze regeling wordt elk jaar door de Raad van decanen vastgesteld na advies van de opleidingscommissies en studentenraad. In deze regeling staat het onderwijsprogramma beschreven én de rechten en plichten van de student. Vanaf 1 juli worden cursussen volgens de nieuwe OER aangeboden. Een belangrijk onderdeel zijn de Uitvoeringsregelingen bij de OER, waarin specifieke bepalingen voor elke opleiding zijn opgenomen. De integrale Onderwijs- en examenregeling en de bijhorende Uitvoeringsregelingen kunt u inzien op Wiskunde bij de informaticaopleidingen van de Open Universiteit Om met succes een opleiding informatica te kunnen doen, is voldoende kennis van wiskunde nodig. Als het gaat om het analyseren van algoritmen of elektronica, het berekenen van efficiëntie of betrouwbaarheid, vroeg of laat is daar gewoon wiskunde voor nodig. In de opleiding zijn enkele wiskundecursussen opgenomen, waarbij uitgegaan wordt van wiskundevoorkennis op middelbare schoolniveau. Het is voor iedere student van belang om zelf na te gaan of die wiskundevoorkennis voldoende is. En als dat niet zo is, om die op tijd op peil te brengen. We adviseren propedeusestudenten dringend om, als 1 of 2 vakken van de propedeuse zijn gedaan (bijvoorbeeld het startpakket), een toets te doen, om na te gaan of het niveau van de wiskundevoorkennis voldoende is. Zo n toets is gratis online beschikbaar op: Als de voorkennis voldoende is, kan verder gestudeerd worden in de propedeuse. Is dat niet het geval, doe dan bijvoorbeeld de Basiscursus wiskunde (zie In de postpropedeuse van de bacheloropleiding Informatica en de masteropleiding Computer Science is meer wiskundevoorkennis vereist. Doe één van de wiskunde B-voortentamens die te vinden zijn op voordat gestart wordt met cursussen zoals Continue wiskunde of Kunstmatige intelligentie 1. Als de wiskundevoorkennis onvoldoende is, werk die dan eerst bij, bijvoorbeeld met de voorbereidingscursus wiskunde B. 7

9 Voorbereidingscursussen wiskunde voor OU studenten Cursussen om de wiskundevoorkennis op peil te brengen zijn op middelbare schoolniveau; ze zijn geen onderdeel van de universitaire curricula. Er gelden andere regels voor deze cursussen en ook de kosten zijn anders. De faculteit Informatica vindt het belangrijk haar studenten mogelijkheden te bieden hun wiskundevoorkennis op peil te brengen. Daarom biedt de faculteit korting op de cursusprijs aan studenten die aan bepaalde criteria voldoen. Voor meer informatie, zie en verder op: en Promoveren bij de faculteit Informatica Bij de faculteit Informatica kunt u een promotieonderzoek uitvoeren als interne promovendus of als buitenpromovendus. Als interne promovendus treedt u in dienst van de Open Universiteit en wordt u aangesteld als Assistent In Opleiding (AIO). Als buitenpromovendus treedt u niet in dienst bij de Open Universiteit en kunt u uw promotie combineren met een baan elders. Als buitenpromovendus doet u onderzoek naar een zelfgekozen onderwerp onder begeleiding van een hoogleraar van de faculteit. Als interne promovendus concentreert uw onderzoek zich rond vraagstukken rond ict en onderwijs. De onderzoeksvragen die worden bestudeerd komen veelal uit het (afstands) onderwijsveld, waarbij geprobeerd wordt om de vragen te beantwoorden door geavanceerde technieken uit de informatica te gebruiken of verder te ontwikkelen. De faculteit Informatica biedt, ondersteund door de Graduate School van de Open Universiteit, promovendi verschillende faciliteiten aan: - Begeleiding, zowel bij het maken van het onderzoeksvoorstel als bij het uitvoeren van het promotietraject - Digitale bibliotheekvoorzieningen op de thuisplek - Scholing via cursussen van Graduate School en van landelijke onderzoekscholen op het gebied van informatica - Mogelijkheid tot deelname aan wetenschappelijke congressen - Lidmaatschap van een (online) onderzoekscommunity (via Graduate School en Open Universiteit Promovendi Netwerk) - Deelname aan facultaire onderzoeksbijeenkomsten. Meer informatie over de programmalijnen van onderzoek bij de faculteit Informatica, de ingangseisen die worden gesteld aan onze promovendi en de procedures die van toepassing zijn op een promotietraject voor beide vormen van promoveren vindt u op Meer informatie over de Graduate School van de Open Universiteit vindt u op U kunt ook contact opnemen met prof.dr. Lex Bijlsma. 8

10 Opleidingsmogelijkheden voor bedrijven en instellingen De faculteit Informatica heeft een jarenlange ervaring met het verzorgen van opleidingen voor bedrijven en instellingen op basis van onze unieke opleidingsmogelijkheden. Kwaliteit, flexibiliteit en efficiëntie zijn de kernbegrippen in onze dienstverlening. Onze kwaliteitsambitie blijkt onder meer uit de certificering die een wezenlijk onderdeel vormt van al onze opleidingstrajecten. In-company-opleidingen U wilt een groep medewerkers gezamenlijk een opleiding laten volgen? Ons hoogwaardige studiemateriaal en de begeleiding door een ervaren OU-docent op locatie vormen een ideale combinatie. We maken afspraken met u over opzet en tempo van de opleiding om een goede balans te realiseren tussen het bedrijfsbelang en de ontplooiing van uw medewerkers. Daarbij is het ook mogelijk om uw bedrijfssituatie als casuïstiek in de opleiding op te nemen. Maatwerk Met ons uitgebreide en actuele cursusaanbod kunnen wij opleidingen samenstellen die zijn toegesneden op uw organisatie, uw situatie en uw wensen. Wij kunnen voor u specifieke trajecten ontwikkelen in combinatie met een rijk scala van onderwijsvormen en extra diensten, variërend van individuele studieroutes tot intensieve groepstrajecten, met klassikale begeleiding in company of op één van de OU-studiecentra bij u in de buurt, of online begeleiding in een virtuele klas. Samen met u maken wij een opleiding die het beste past bij uw organisatie. Corporate University Heeft uw organisatie een structurele kennisbehoefte op academisch niveau? Met de Open Universiteit kunt u uw eigen universiteit in huis vormgeven, waarmee geaccrediteerd academisch onderwijs onderdeel wordt van uw personeelsbeleid. Wij nemen u de organisatie uit handen en samen bouwen wij uw eigen Corporate University. Contact en advies Voor een vrijblijvend adviesgesprek over een passend antwoord op uw scholings- en professionaliseringsvragen kunt u contact opnemen met accountmanager Hans Belder, E T Student aan het woord Gérard de Smaele, hoofd Onderzoek, Ontwikkeling en Ondersteuning Softwarehouse vtspn Ik werk bij het softwarehuis van de Nederlandse politie. Bij het softwarehuis werken 250 mensen aan ontwikkeling en onderhoud van politieinformatiesystemen. Ict is uitermate belangrijk voor de Nederlandse politie. En het softwarehuis wil dan ook in alle opzichten een professionele partner zijn, die in staat is moderne ict-ontwikkelingen te kunnen leveren. Daarom hebben wij voor de Open Universiteit als opleidingspartner gekozen. De Open Universiteit biedt trainingen op academisch niveau met veel diepgang. En we vragen van onze medewerkers in zichzelf te investeren. Levenlang leren, een thema van de Open Universiteit, is dan ook iets wat wij in onze afdeling en organisatie willen cultiveren. 9

11 Topcursussen De meest populaire cursussen van de faculteit Informatica staan hieronder in alfabetische volgorde. Al deze topcursussen hebben een omvang van één module, wat overeenkomt met een studiebelasting van ruim honderd uren. De cursussen Inleiding informatica en Databases vormen samen het startpakket van de academische bacheloropleiding Informatica. Voor meer aanbod en uitgebreide cursusbeschrijvingen, zie achterin deze studiegids en Communicatietechnologie Fenomenen als digitaal winkelen, afstandsleren en virtuele organisaties zijn voorbeelden van toepassingen van communicatietechnologie. U krijgt in deze cursus een grondig inzicht in de principes voor het analyseren en beoordelen van netwerkinfrastructuren en toepassingen. Databases Databases zijn het fundament onder alle IT-toepassingen waarbij informatie moet worden bewaard. De cursus behandelt de voor de praktijk zo belangrijke relationele databases. In de cursus zijn tekst, programmeeromgeving, databasebeheersysteem en voorbeelden geïntegreerd. Inleiding informatica Hoe werkt internet en wat gebeurt er precies als u een webpagina bekijkt? Hoe veilig is betalen via een beveiligde website? Hoe schrijft u eenvoudige programma s in Java? Dit zijn enkele van de vele vragen die aan bod komen in deze cursus, die een brede en moderne inleiding in het vakgebied informatica geeft. Model-driven development Het ontwikkelen van informatiesystemen is een lastig ambacht. Vaardigheden kunt u alleen door ervaring opdoen. Deze cursus geeft dit ambacht weer de plek die het verdient. U werkt met modern gereedschap: ontwikkelsoftware die de gemaakte modellen direct omzet in werkende applicaties. Objectgeoriënteerd analyseren en ontwerpen Deze cursus bestrijkt de basisbegrippen uit het veld van objectgeoriënteerde systeemontwikkeling en bespreekt methoden en technieken als UML en het Unified process. Met de uitwerking van ontwerpopdrachten worden vaardigheden verder ontwikkeld. 10

12 Objectgeoriënteerd programmeren in Java 1 Java is een van de populairste programmeertalen. Java heet objectgeoriënteerd omdat een programmeertaak in Java wordt uitgevoerd door objecten die met elkaar samenwerken. Deze cursus behandelt de basisprincipes van Java en objectoriëntatie. Objectgeoriënteerd programmeren in Java 2 Er zijn in deze cursus drie belangrijke lijnen, namelijk objectgeoriënteerd ontwerpen, de taal Java en het gebruikt van de Java API. Het maken van een goed ontwerp is iets wat door de hele cursus aandacht krijgt. Security en IT Deze cursus geeft een brede kijk op het vakgebied security, zoals cryptografie, aspecten van beheer en privacy, en de beveiliging van software, besturingssystemen, databases en computernetwerken. De nadruk ligt op beveiliging in technische zin. Webapplicaties: de clientkant Steeds meer applicaties hebben de vorm van webapplicaties. Binnen deze cursus krijgt u de basis om dat type applicaties te ontwikkelen. Daarbij legt de cursus veel nadruk op het juiste gebruik van standaarden voor verschillende talen en technieken. Webcultuur Het web speelt een steeds belangrijkere rol in ons leven en onze cultuur. We gebruiken het om zaken te regelen, aan informatie te komen, te shoppen en te gamen. En we communiceren via het web met sociale media. Deze cursus gaat in op de verschijnselen en de achtergronden van de webcultuur. XML en webservices XML ziet tegenwoordig overal in en onder, maar wat is XML en waarom is het zo belangrijk? XML is een familie van talen, ontworpen om wereldwijde, geautomatiseerde gegevensuitwisseling tussen computersystemen mogelijk te maken. Deze cursus behandelt theorie en praktijk. 11

13 Focusopleidingen Een focusopleiding van de faculteit Informatica van de Open Universiteit bevat een aantal inhoudelijk samenhangende cursussen op bachelorniveau. De studiebelasting is ongeveer tien maanden als u acht tot tien uur per week in deeltijd studeert. Een focusopleiding kan als zelfstandige opleiding worden gevolgd, maar kan ook binnen een andere opleiding worden ingepast, bijvoorbeeld als minor. Zodra u alle cursussen die tot een focusopleiding behoren succesvol hebt afgerond, kunt u het betreffende focusdiploma aanvragen. Focusopleiding Computers en communicatienetwerken In deze opleiding krijgt u een brede inleiding in het vakgebied computersystemen en netwerken. U verdiept zich in de technologie waar informatiesystemen gebruik van maken. U krijgt inzicht in de opbouw van een computer en de manier waarop computers in netwerken aan elkaar gekoppeld worden. Het gaat daarbij over de hardware van de computers en netwerken, de koppeling tussen hardware en software en de protocollen die de communicatie tussen systemen beschrijven. Technische aspecten van informatiesystemen worden het best begrepen wanneer naast een gedegen theoretische behandeling van concepten ook toepassingen de revue passeren. U leert de basisprincipes van programmeren, de opbouw en werking van het internet, het beveiligen van informatie en de binaire representatie van informatie. Daarnaast worden ook praktische toepassingen beschreven waarin deze theoretische kennis toegepast wordt. U wordt vertrouwd gemaakt met de basisprincipes rond de opbouw en werking van de computer. U leert dat elektronische componenten zoals een microprocessor opgebouwd zijn uit elektronische schakelingen. U leert hoe een computersysteem is opgebouwd uit diverse lagen, waarbij de onderste lagen bestaan uit hardwarecomponenten en in de lagen daar bovenop softwarecomponenten een steeds grotere rol spelen. In practica maakt u programma s die de hardware direct besturen. Focusopleiding Informatica en maatschappij Onze huidige samenleving is zeer sterk afhankelijk geworden van een breed scala van informaticaproducten. Huishoudelijke apparatuur, auto s, ziekenhuizen, de wijze waarop we communiceren, betalen, onze vrije tijd doorbrengen, informatie vergaren en omgaan met privacy: dit alles is zonder informaticaproducten bijna ondenkbaar geworden. Maar wat is informatica dan eigenlijk, en hoe beïnvloedt het onze samenleving? Kunnen wij ook invloed uitoefenen op de ontwikkeling en het gebruik van informatica, hoe kunnen we zelf informatica gebruiken? Deze opleiding heeft als doelstelling deze kennis op universitair niveau te leveren. U maakt kennis met een aantal basisbegrippen en technieken van informatica, zoals relationele databases, logica, binair rekenen en besturingssystemen. Er is veel aandacht voor objectgeoriënteerd analyseren en ontwerpen, HTML en Java als programmeertaal. Hiermee oefent u ook. Neurale netwerken, genetische algoritmen en uiteraard het internet komen uitgebreid aan de orde. De wijze waarop internettechnologie het dagelijkse leven, in het bijzonder onze communicatie, beïnvloedt, waardoor nieuw gedrag, nieuwe subculturen en nieuwe vormen van creativiteit ontstaan komen aan bod. Relevante onderwerpen zijn communicatiemodellen, mediatheorie, semiotiek, en usability. De structuur van het internet, en technieken zoals HTML en CSS voor het maken van websites komen aan de orde. U bouwt zelf ook een website, met gereedschap dat nauwelijks technische kennis vereist. De opleiding geeft tevens inzicht in de wederzijdse beïnvloeding tussen maatschappij en informatiesystemen door in te gaan op sociale, organisatorische, culturele en juridische aspecten. 12

14 Focusopleiding Wiskunde In deze opleiding worden de kernbegrippen uit de wiskunde op universitair niveau behandeld. De belangrijkste hoofdonderwerpen komen aan bod en worden van een fundamentele basis voorzien. De aandacht is gericht op de wiskundige structuur en samenhang. Beperkt komen toepassingen aan bod. U wordt meegenomen in de wereld van getallen en verzamelingenleer, grafen en bomen, relaties en functies, en de logica. U krijgt onderwerpen behandeld als kansrekening, algebra en lineaire algebra, en bestudeert bewijsmethoden. In de afsluitende cursus van deze focusopleiding leert u over rijen en reeksen, functies en limieten, differentiëren en integreren. Verder leert u werken met het computeralgebrapakket Maxima dat hulp biedt bij vele wiskundige analyses. Door de keuze voor de belangrijkste onderwerpen uit de wiskunde en door de wijze waarop ze in deze opleiding worden behandeld, is deze opleiding ook relevant voor studenten die een andere oriëntatie hebben dan informatica. Uitgebreide informatie over onze focusopleidingen Informatica vindt u op 13

15 Certified Professional Programs Onder de naam Certified Professional Program (CPP) biedt de Open Universiteit een aantal beroepsgerichte opleidingen aan. De opleidingen vormen een gedegen combinatie van theorie en praktijk. Begeleidingsbijeenkomsten zijn s avonds of online zodat u werk en studie goed kunt combineren. Het opleidingsprogramma is over een langere periode verspreid en biedt hierdoor voldoende bezinkingstijd. Daarmee onderscheiden deze OU-opleidingen zich van veel andere IT-trainingen die meestal gedurende een aantal aaneengesloten dagdelen plaatsvinden. Certificering vormt een wezenlijk onderdeel van deze opleidingen; hiervoor moeten deelnemers werken aan praktijkgerichte opdrachten en toetsen afleggen. De CPP s vergen een tijdsinvestering van circa 10 uur per week. Gecertificeerd databaseontwikkelaar In deze eenjarige opleiding leert u relationele databases te ontwerpen, te bevragen met SQL en te beheren en bedrijfsregels op te stellen en te implementeren. Daarbij wordt SQL diepgaand behandeld. U leert een moderne ontwikkelaanpak door middel van model-driven development (MDD) en u leert eenvoudige applicaties te realiseren die gebaseerd zijn op een database. In een afsluitend practicum gaat u aan de slag met een realistische casus waarbij dataconversie een belangrijke rol speelt: een verouderd (legacy) systeem moet worden verbouwd met onder de motorkap allerlei historische vergroeiingen en bugs. De begeleiding vindt plaats door middel van wekelijkse online bijeenkomsten, in de vorm van een virtuele klas. Deelnemers zijn enthousiast over de flexibiliteit die de online begeleiding biedt en de besparing aan reistijd. De opleiding vormt een goede basis voor een startfunctie in de IT en is tegelijkertijd geschikt voor ervaren IT-ers die een moderne aanpak willen leren met behulp van MDD. Geplande startmomenten: september 2013 en maart 2014, looptijd 12 maanden. Opleidingstarief: of 12 maandelijkse termijnen van 525 (prijswijzingen voorbehouden, zie de website). Voor actuele informatie zie informatica/databaseontwikkelaar CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur Deze opleiding leidt u in 18 maanden op tot een volwaardig Javaprogrammeur. De opleiding behandelt uitgebreid de theorie en concepten van objectoriëntatie (OO) en de vertaling ervan in Java. U leert dit toe te passen in praktijkgerichte ontwerp- en programmeeropdrachten. De opleiding houdt rekening met het ervaringsgegeven dat cursisten voldoende bezinkingstijd nodig hebben om zich het OO-paradigma eigen te maken; het is geen stoomcursus of knoppenopleiding. Tweewekelijkse begeleidingsavonden vormen een essentieel onderdeel van de opleiding. Dankzij het conceptuele karakter van de opleiding kunt u zich daarna ook andere objectgeoriënteerde programmeertalen zoals C# in korte tijd eigen maken. De opleiding is uiterst geschikt als omscholing voor klassieke programmeurs die de overstap willen maken naar een objectgeoriënteerde programmeertaal en moderne internettoepassingen. Geplande startmomenten: najaar 2013 en voorjaar 2014, looptijd 18 maanden. Opleidingstarief: of 17 maandelijkse termijnen van 425 (prijswijzigingen voorbehouden, zie de website). Voor actuele informatie zie informatica/cpp-javaprogrammeur CPP Gecertificeerd web application developer Met deze eenjarige opleiding leert u het ontwerpen en implementeren van complexe webapplicaties voor zakelijke toepassingen. Hiervoor bestaat een groot scala aan technieken en talen zoals HTML, CSS, JavaScript, Ajax, JSP/ JSTL en Java-servlets, naast frameworks zoals Struts, Spring en Hibernate. Deze OU-opleiding heeft een conceptueel karakter: u krijgt een overzicht van de meeste technieken in hun onderlinge samenhang zodat u kunt inschatten welke techniek het beste geschikt is voor een bepaalde situatie. De opleiding bestaat uit een module over clientapplicaties en een module over serverapplicaties en wordt afgesloten met een integrerend practicum waarin u een volwaardige webapplicatie ontwerpt en implementeert met gebruikmaking van een framework. De opleiding is bedoeld voor IT-ers die minimaal één objectgeoriënteerde programmeertaal op een redelijk niveau beheersen, bijvoorbeeld Java, C# of C++. De begeleidingsavonden vinden hoofdzakelijk online plaats in de vorm van een virtuele klas met daarnaast een beperkt aantal face-to-facebijeenkomsten in Utrecht. Geplande startmomenten: najaar 2013, looptijd circa 12 maanden. Opleidingstarief: of 12 maandelijkse termijnen van 525 (prijswijzingen voorbehouden, zie de website). Voor actuele informatie zie informatica/webapplicationdeveloper Gecertificeerd IT security engineer Waarom zijn er tegenwoordig zo vaak problemen met ITsecurity? Wat zijn de onderliggende oorzaken? Hoe kan de beveiliging van software worden verbeterd? In deze eenjarige opleiding komen al deze vragen aan de orde en leert u om rekening te houden met security in alle fasen van het softwareontwikkeltraject. Het uitgangspunt daarbij is dat problemen met security beter kunnen worden voorkomen dan gerepareerd. De opleiding is technisch georiënteerd: deelnemers moeten beschikken over een goede beheersing van een objectgeoriënteerde programmeertaal (Java, C# e.d.). De begeleidingsavonden vinden 14

16 Student aan het woord Hielko Manders, student CPP Gecertificeerd softwarearchitect Bij ons bedrijf Calvi is ons werk om complexe (telecom)bedrijfsprocessen simpel en transparant te maken. Wat betreft softwareontwikkeling willen we continu de laatste technieken op het gebied van intuïtieve user interfaces inzetten, zeker gezien de ontwikkelingen op het gebied van mobile devices. Voor mij als rechtgeaarde techneut is het ook belangrijk om ervoor te zorgen dat de achterkant van de software op een goede en gestructureerde manier wordt gerealiseerd. De modules in de opleiding CPP Gecertificeerd softwarearchitect van de Open Universiteit sluiten hier perfect bij aan. Ook het interactieve karakter van de opleiding, met tweewekelijkse bijeenkomsten, maken deze opleiding tot een gedegen en prettige manier van onderwijs. hoofdzakelijk online plaats in de vorm van een virtuele klas met daarnaast een beperkt aantal face-to-facebijeenkomsten in Utrecht. De opleiding is opgebouwd uit een cursus uit de bachelor Informatica en een cursus uit de master Software Engineering met diverse extra s en aandacht voor de actualiteit. Geplande startmomenten: najaar 2013, looptijd circa 12 maanden Opleidingstarief: of 12 maandelijkse termijnen van 525 (prijswijzingen voorbehouden, zie de website). Voor actuele informatie zie informatica/cpp-it-security-engineer CPP Gecertificeerd softwarearchitect In deze opleiding krijgt u de nodige handvatten aangereikt om te kunnen uitgroeien tot een goed softwarearchitect. In 15 maanden maakt u zich een brede theoretische kennis eigen en een goede praktische vaardigheid in het ontwerpen en ontwikkelen van objectgeoriënteerde en componentgebaseerde systemen. U leert ontwerpen volgens het Unified Process. U gebruikt design patterns om te komen tot werkelijk flexibele objectgeoriënteerde ontwerpen. Daarnaast krijgt u inzicht en vaardigheid in het ontwerpen van componentgebaseerde systemen en multi-tiered applicaties en u krijgt kennis en methoden aangereikt op het gebied van softwarearchitectuur. De opleiding is bedoeld voor ervaren OO-programmeurs. De tweewekelijkse avondbijeenkomsten vormen een essentieel onderdeel van de opleiding waarbij u samen met andere deelnemers ontwerpstrategieën bestudeert en vergelijkt. Dit CPP kan grotendeels worden ingebracht in de master Software Engineering. Geplande startmomenten: najaar 2013 en voorjaar 2014, looptijd 15 maanden. Kosten of 15 maandelijkse termijnen van 495 (prijswijzigingen voorbehouden, zie de website). Voor actuele informatie zie informatica/software-architect CPP Gecertificeerd software quality engineer Wie ervaring heeft met softwareontwikkeling kan met deze brede eenjarige opleiding het leveren van softwarekwaliteit naar een hoger, academisch masterniveau brengen. De opleiding benadert het bereiken van kwaliteit in een softwareproject vanuit verschillende invalshoeken: - Softwaremanagement bestrijkt het management van het hele traject van softwareontwikkeling vanuit een hoog niveau: het evenwicht tussen product, proces en persoon. - Requirements engineering zoomt in op het begin van de lifecycle om zoveel mogelijk te garanderen dat het juiste systeem wordt gemaakt. Deze fase bepaalt voor een belangrijk deel de kwaliteit van de te bouwen software. U leert te werken met semiformele modellen. - Software evolution zoomt juist in op wat er gebeurt als een softwareproduct af is. Dan wordt er nog jaren aan doorgesleuteld: het product evolueert verder. Transformatietechnieken en kwaliteitsmetrieken staan centraal. De tweewekelijkse begeleidingsavonden vinden hoofdzakelijk online plaats in de vorm van een virtuele klas met daarnaast een beperkt aantal face-to-facebijeenkomsten in Utrecht. Dit CPP kan volledig worden ingebracht in de master Software Engineering. Geplande startmomenten: voorjaar 2014, looptijd circa 12 maanden Opleidingstarief: of 12 maandelijkse termijnen van 570 (prijswijzingen voorbehouden, zie de website). Voor actuele informatie zie informatica/cpp-software-quality-engineer 15

17 Bacheloropleidingen van de faculteit Informatica Bacheloropleiding Informatica De bacheloropleiding Informatica omvat 42 modulen. Dit is vergelijkbaar met drie jaar dagonderwijs. In het curriculum is een afgebakende fasering ingebouwd: de propedeuse (14 modulen) en de postpropedeuse (28 modulen), samen leidend tot de graad Bachelor of Science. Voor wie? Door bij deze tweedeling aan te sluiten, ontstaan binnen de bacheloropleiding twee (afzonderlijke) studiefasen die voor verschillende groepen interessant kunnen zijn: 1. De propedeuse voor mensen die elementaire kennis en vaardigheden in de informatica willen verwerven. 2. De postpropedeuse met de graad van Bachelor of Science (BSc) als afsluiting voor mensen die een brede en toepassingsgerichte academische basis willen verwerven. Wat leert u? In de propedeuse maakt u kennis met alle actuele ict-ontwikkelingen en verkrijgt u een brede basis op het gebied van informatica, communicatietechnologie en internetontwikkelingen. Na afronding van de propedeuse bent u competent om in een bedrijfscontext van beperkte complexiteit ict-toepassingen te initiëren, ict-systemen te ontwikkelen, de ontwikkeling van ict-systemen te leiden, ict-systemen te beheren en te exploiteren en te adviseren over de toepassing van ict-systemen. De bachelorfase biedt een verdieping op genoemde terreinen, waarbij naast theorie en methodologie veel aandacht is voor het opdoen en toepassen van praktische leerervaringen. Als afgestudeerd bachelor informatica beschikt u over een uitstekende vakinhoudelijke basis en kunt u als adviseur of ontwerper en beheerder van ict-toepassingen verder in uw functie groeien. Inhoud van de opleiding in vogelvlucht De kern van de bacheloropleiding bestaat uit een serie samenhangende cursussen in de softwaretechnologie, informatiesystemen en communicatietechnologie, waarmee de vakinhoudelijke kennis op een goed niveau komt. Het gebruikersperspectief van systemen en toepassingen is een noodzakelijke schakel tussen de vakgebieden en is dan ook een essentieel onderdeel van de bacheloropleiding. Tenslotte werken informatici in een organisatorische en maatschappelijke context. Kennis, begrip en het vermogen om dit in de dagelijkse werkzaamheden tot uiting te laten komen, worden aangeboden in meerdere cursussen. Verder zijn enkele wiskundecursussen opgenomen in het curriculum. Verbreding, bijvoorbeeld richting managementwetenschappen of psychologie, kan via de vrije ruimte van vijf modulen worden gerealiseerd. De bacheloropleiding heeft twee integrerende projecten: het Propedeuseproject informatica dat de propedeuse afsluit en het Afstudeerproject bachelor informatica dat de bacheloropleiding afsluit. Bachelor, propedeuse en postpropedeuse Begeleiding tijdens de propedeuse vindt net als bij de cursussen uit het startpakket plaats in Utrecht of via online bijeenkomsten, maar in vrijwel alle gevallen slechts een reeks per jaar. Tijdens deze bijeenkomsten komen zowel theoretische als praktische aspecten aan bod. De wiskundige basis wordt gelegd door de cursussen Discrete wiskunde A en Discrete wiskunde B. Student aan het woord Else van Schaijk, student bacheloropleiding Informatica Toen we bij onze afdeling een applicatie voor het verwerken van verkeerstelgegevens lieten ontwikkelen, dacht ik: Dat is ook iets voor mij. Ik begon met een cursus Java, en nu doe ik de hele bacheloropleiding Informatica. In mijn werk voor Infraprojecten bij de Provincie Limburg kan ik de kennis soms al meteen toepassen en dat motiveert enorm. Het was eigenlijk niet de bedoeling om als afgestudeerd bouwkundige opnieuw student te worden. Maar het bevalt uitstekend. In mijn achterhoofd speelt de mogelijkheid om hier over te stappen naar de ICT-afdeling Een carrièreswitch zou niet gek zijn. 16

18 Nadat u de propedeuse hebt afgerond en hebt besloten om uw bachelor-diploma te halen, bent u verplicht om u in te schrijven voor Academische competenties in de bachelor informatica, maar eerst wordt van u verwacht dat u Continue wiskunde afrondt. Met deze cursus (en Capita selecta wiskunde ) wordt de wiskundige basis verbreed. Ook behorend tot de formele basis van de opleiding zijn Logica en informatica en Formele talen en automaten. Academische competenties in de bachelor informatica is een bijzondere cursus. Dit komt op de eerste plaats tot uiting in de looptijd, die zich over vrijwel het gehele postpropedeutisch gedeelte van de opleiding uitstrekt, met uitzondering van het afstudeerproject. Doel van de cursus is het verwerven en waarborgen van academische competenties die van een informaticus in de beroepspraktijk worden verwacht. In het kader van deze cursus krijgt u een coach toegewezen. De informaticavakken zijn door de faculteit opgedeeld in vakinhoudelijke basiscursussen en verbindende cursussen. Met Objectgeoriënteerd programmeren in Java 1 en Objectgeoriënteerd programmeren in Java 2 wordt een grondig begin gemaakt met de softwaretechnologielijn waartoe ook Objectgeoriënteerd analyseren en ontwerpen wordt gerekend. In de postpropedeusefase wordt op de basis softwaretechnologie voortgebouwd met Datastructuren en algoritmen en Software engineering. Ook krijgt u een verbreding en verdieping door het Programmeerpracticum en de meer theoretisch gerichte cursussen Functioneel programmeren, Concepten van programmeertalen en Formele talen en automaten. Een andere lijn in het curriculum wordt gevormd door Webapplicaties: de clientkant en Webapplicaties: de serverkant (keuzecursus in de postpropedeuse). Ook deze twee cursussen kunnen gerekend worden tot de softwaretechnologielijn. De informatiesysteemontwikkelingslijn bestaat uit Databases, gevolgd door Model-driven development. Met het Ontwikkelpracticum, XML: theorie en toepassingen en Procesmodelleren rondt u de informatiesysteemontwikkelingslijn af. In het gebonden keuzeblok van de postpropedeuse worden Inrichten en beheren van ict en Semantic web aangeboden. Naast deze twee lijnen zijn er ook verbredende cursussen op het gebied van communicatietechnologie, hardware en de relatie tussen hardware en software, zoals Communicatietechnologie en De werking van computersystemen in de propedeuse en Besturingssystemen in de postpropedeuse. Architecturen van computernetwerken wordt in het gebonden keuzeblok van de postpropedeuse aangeboden. Voorgaande lijnen komen voort uit een traditionele kijk op het vakgebied informatica. De opleiding heeft ook ruimte gemaakt voor ontwikkelingen rond kunstmatige intelligentie in Kunstmatige intelligentie 1 en beveiliging in Security en IT. Structurele aandacht voor de gebruikerswereld, organisatie en samenleving is noodzakelijk in de beroepspraktijk. In de opleiding leggen de verbindende cursussen het dwarsverband tussen de vakinhoudelijke pijlers, maar behandelen ze ook andere essentiële delen van het vakgebied. Met Inleiding informatica wordt een basis gelegd die wordt verbreed met Webcultuur, Context van informatica en Ontwerpen van mens-machine-interactie. Gebonden keuzeblok Het gebonden keuzeblok bestaat uit het volgende blok van zes cursussen waaruit twee cursussen moeten worden gekozen: - Architecturen van computernetwerken - Inrichten en beheren van ict - Projectmanagement: implementeren van ERP-systemen - Requirements voor informatiesystemen - Semantic web - Webapplicaties: de serverkant. Met dit gebonden keuzeblok wil de faculteit tegemoetkomen aan de volgende drie groepen studenten: - Studenten die verder willen studeren in de masteropleiding Computer Science of de masteropleiding Software Engineering. Deze studenten wordt dringend (maar niet dwingend) aanbevolen te kiezen voor de technische cursussen Architecturen van computernetwerken en Webapplicaties: de serverkant. - Studenten die willen doorstuderen in de masteropleiding Business Process Management and IT. Deze studenten zullen veelal kiezen voor Inrichten en beheren van ict en Requirements voor informatiesystemen en mogelijk ook voor Semantic web ; ook dit is niet verplicht. - Studenten die de bacheloropleiding beschouwen als eindopleiding en niet van plan zijn verder te studeren in een masteropleiding. Deze studenten kunnen afhankelijk van belangstelling of werkkring een vrije keuze maken uit de zes cursussen. Projecten Het Propedeuseproject informatica vormt het sluitstuk van de propedeuse. Het practicum heeft een integrerend karakter om een groot deel van de aangereikte leerstof samen te brengen en wijst vooruit naar de postpropedeusefase. De bacheloropleiding wordt afgesloten met het Afstudeerproject bachelor informatica (vier modulen). In dit afstudeerproject werkt u samen met enkele medestudenten aan het ontwerp en de realisatie van een ictoplossing voor een probleem dat door een opdrachtgever/ onderzoeker is ingebracht. De oplossing moet inpasbaar zijn in de bedrijfscontext van de opdrachtgever en wetenschappelijk worden verantwoord. 17

19 Overzichtsschema propedeuse Het overzichtsschema toont alle cursussen in de propedeuse van de bacheloropleiding Informatica. Het schema geeft de relaties aan tussen de cursussen. Het is met name bedoeld om een beeld te vormen van de onderlinge samenhang tussen de cursussen wat betreft voorkenniseisen en inhoudelijke verwantschap. Het vertrekpunt is de cursus Inleiding informatica en het eindpunt is het Propedeuseproject informatica. Een verbindingslijn tussen twee cursussen geeft aan dat de ene cursus gewenste of noodzakelijke voorkennis is voor de andere cursus. Zo is bijvoorbeeld Databases voorkennis voor Model-driven development. Inleiding informatica is eveneens voorkennis voor Model-driven development, maar omwille van de leesbaarheid is dit niet expliciet in het schema aangegeven. De voorkennis voor Modeldriven development is Databases plus de voorkennis voor Databases die bestaat uit Inleiding informatica. Door middel van kleuren wordt in het schema aangegeven tot welk domein een cursus behoort. Cursussen uit hetzelfde domein zijn inhoudelijk aan elkaar verwant. Het opleidingsschema geeft een geadviseerde volgorde van bestudering, waarbij ook rekening wordt gehouden met het jaarrooster van de begeleidingsbijeenkomsten. T28141 Inleiding informatica T14161 OP, PI T25151 OP, PI T07131 OP Databases Objectgeoriënteerd Discrete programmeren wiskunde A in Java 1 PROPEDEUSE T37121 OP T42241 OP, PI T34141 PI T58211 PI T16141 T33131 PI T38121 PI Model-driven Objectgeoriënteerd Objectgeoriënteerd Webapplicaties: De werking van Discrete Webcultuur development programmeren in analyseren en de clientkant computersystemen wiskunde B Java 2 ontwerpen T51211 Ontwikkelpracticum 1 T36131 PI Communicatietechnologie T63211 Propedeuseproject informatica 2 Domeinoverstijgend Mens, computer, maatschappij noodzakelijke voorkennis gewenste voorkennis Informatiesystemen en bedrijfsprocessen Softwaretechnologie Wiskunde en kunstmatige intelligentie 1 Ingangseis voor deze cursus is dat ten minste 8 modulen van de propedeuse met succes zijn afgerond, waaronder in ieder geval de 5 cursussen gemarkeerd met OP. 2 Ingangseis voor deze cursus is dat ten minste 11 modulen van de propedeuse met succes zijn afgerond, waaronder in ieder geval de 8 cursussen gemarkeerd met PI. 18

20 Overzichtsschema postpropedeuse Het overzichtsschema toont alle cursussen in de postpropedeuse van de bacheloropleiding Informatica. Het schema geeft de relaties weer tussen de cursussen wat betreft voorkenniseisen en inhoudelijke verwantschap. Afronding van de propedeuse geldt als voorkenniseis voor nagenoeg alle cursussen in de postpropedeuse. Omwille van de leesbaarheid is dat niet expliciet in het schema aangegeven. De vetomlijnde cursussen zijn de cursussen voor opleidingsstudenten. Als ingangseis voor deze cursussen geldt dat u ingeschreven moet zijn voor Academische competenties in de bachelor informatica of, indien u hiervoor bent vrijgesteld, voldoet aan de ingangseisen die gelden voor deze cursus. De ingangseisen voor Academische competenties in de bachelor informatica zijn dat u de propedeuse volledig moet hebben afgerond evenals Continue wiskunde en Objectgeoriënteerd programmeren in Java 2 voor zover deze cursus niet is opgenomen in het propedeusestudiepad in SRS, of als vrijstelling voor deze cursussen is verleend door de Commissie voor de examens. De cursussen Architecturen van computernetwerken, Inrichten en beheren van ict, Projectmanagement: implementeren van ERP-systemen, Requirements voor informatiesystemen, Webapplicaties: de serverkant en Semantic web zijn gemarkeerd met GK. Deze cursussen zijn onderdeel van het gebonden keuzeblok waaruit u twee cursussen moet kiezen. Propedeuse T ABI Academische competenties in de bachelor T08131 Continue wiskunde T05211 GK T26241 T25231 T56211 Requirements voor Datastructuren en Capita selecta Kunstmatige informatiesystemen algoritmen wiskunde itelligentie 1 T03211 T07351 ABI T50211 T41221 T35231 ABI Context van Software Programmeer- Logica en XML: theorie en informatica engineering practicum informatica toepassingen T01341 T21331 GK T22321 Ontwerpen van mens- Webapplicaties: Formele talen en machine-interactie de serverkant automaten PROPEDEUSE T27231 T39221 GK T01211 T04211 T64221 GK Besturingssystemen Architecturen van Functioneel Procesmodelleren Semantic web computernetwerken programmeren T20211 T12341 T45241 GK B23211 GK Security en IT Concepten van Inrichten en beheren Projectmanagement: programmeertalen van ict implementeren van ERP-systemen T61327 Afstudeerproject bachelor informatica 2 Domeinoverstijgend Mens, computer, maatschappij Informatiesystemen en bedrijfsprocessen Softwaretechnologie Wiskunde en kunstmatige intelligentie Managementwetenschappen Cursus zonder ingangseisen Cursus voor opleidingsstudenten noodzakelijke voorkennis gewenste voorkennis 1 Ingangseis: de propedeuse, Continue wiskunde en (voor zover niet opgenomen in uw propedeuse) Objectgeoriënteerd programmeren in Java 2 met succes afgerond. 2 Ingangseis voor deze cursus is dat u 142 studiepunten (33 modulen) van de bacheloropleiding met certificaten en/of vrijstellingen hebt afgerond, waaronder in elk geval de 3 cursussen gemarkeerd met ABI. 19

Studieschema bachelor Informatica

Studieschema bachelor Informatica Studieschema bachelor Informatica 6515316 code titel modulen begeleidingsvorm tentamenvorm tentamendata sept. 15 -aug. 16 Startpakket U kunt op twee momenten in het jaar in september of in februari starten

Nadere informatie

STUDIEGIDS informatica en informatiekunde. bachelor - master 2014 2015. Beste bachelor Informatica in NSE 2014. Open Universiteit www.ou.

STUDIEGIDS informatica en informatiekunde. bachelor - master 2014 2015. Beste bachelor Informatica in NSE 2014. Open Universiteit www.ou. STUDIEGIDS informatica en informatiekunde bachelor - master 2014 2015 Beste bachelor Informatica in NSE 2014 Open Universiteit www.ou.nl Inhoud 03 Voorwoord 04 Overzicht wijzigingen cursusaanbod 05 Studeren

Nadere informatie

studiegids bachelor master informatica

studiegids bachelor master informatica studiegids bachelor master informatica 2012 2013 Inhoud 03 Voorwoord 04 Studeren aan de Open Universiteit 06 Studiemogelijkheden Losse cursussen Startpakket Propedeuse, postpropedeuse, bachelor en master

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica U2014/02462 De uitvoeringsregeling treedt in werking per

Nadere informatie

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2014-2015 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2014 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2015-2016 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2015 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

informatica Bacheloropleiding Masteropleiding studiegids 2009-2010

informatica Bacheloropleiding Masteropleiding studiegids 2009-2010 informatica Bacheloropleiding Masteropleiding studiegids 2009-2010 Inhoud 02 Voorwoord 04 Studeren aan de Open Universiteit Nederland 06 Studiemogelijkheden Voorbereidingscursussen Losse cursussen Focusopleidingen

Nadere informatie

Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde

Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Vernieuwing Bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Marko van Eekelen, Remko Helms, Evert van de Vrie TouW Informatica symposium 21 november 2015 Aanleiding vernieuwing Open Universiteit Ministerie

Nadere informatie

Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014

Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014 1/6 Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014 Iedereen van 18 jaar of ouder kan bij de Open Universiteit starten met een bacheloropleiding van de faculteit Informatica:

Nadere informatie

Vrijstelling voor de vrije ruimte Vrijstelling op basis van verwante opleiding

Vrijstelling voor de vrije ruimte Vrijstelling op basis van verwante opleiding Maart 2015 Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van het wetenschapsgebied Informatica en Informatiekunde, 2014-2015 Iedereen van 18 jaar of ouder kan bij de Open Universiteit starten met een bacheloropleiding

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde. TouW-symposium 12 november 2011 Frank Wester

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde. TouW-symposium 12 november 2011 Frank Wester Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde TouW-symposium 12 november 2011 Frank Wester Onderwerpen Nieuwe cursussen en revisies Veranderingen in het curriculum in 2012-2013

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Frank Wester (ook namens Remko Helms) TouW-symposium SC A dam 23 november 2013 Onderwerpen Verschenen cursussen in het afgelopen

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science U2014/02464 De uitvoeringsregeling treedt in werking

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 De functie van de cursus 7 2 De inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen van de cursus 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Leermiddelen en wijze van studeren

Nadere informatie

Informatiekunde: Organisatie en ICT in Balans

Informatiekunde: Organisatie en ICT in Balans Informatiekunde: Organisatie en ICT in Balans TouW symposium 23 november 2013 Prof.dr.ir. Remko Helms - Dr. Rik Bos Agenda Wat is informatiekunde Informatiesystemen Ontwikkeling Implementatie Gebruik Carrière

Nadere informatie

Voorbereidingscursussen

Voorbereidingscursussen Voorbereidingscursussen Biologie Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Studeren aan de Open Universiteit voorbereidings cursussen Het systeem van eindexamenprofielen in het voortgezet onderwijs brengt met zich

Nadere informatie

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus Inhoud introductie Introductie tot de cursus 1 Functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen van de cursus 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Studeeraanwijzingen 9 3.1 Opbouw

Nadere informatie

wo masteropleiding Software Engineering A. Toelating tot de masteropleiding Uitvoeringsregeling master 2016-2017

wo masteropleiding Software Engineering A. Toelating tot de masteropleiding Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Faculteit Management, Science & Technology wo masteropleiding Software Engineering (Master of Science Software Engineering) De voertaal in deze opleiding is Nederlands.

Nadere informatie

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Commissie voor de examens Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Met een afgeronde volledige (CROHO 1 -geregistreerde) hbo- of wo-opleiding 2 bent u toelaatbaar

Nadere informatie

Introductie tot de cursus

Introductie tot de cursus Inhoud introductietalen en ontleders Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Leermiddelen en

Nadere informatie

Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit

Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit Inleiding Op het gebied van scholing van de taal Java zijn er vele aanbieders op de markt.

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Tekstboek 7 2.2 Voorkennis 8 2.3 Leerdoelen 8 2.4 Opbouw van de cursus 9 3 Leermiddelen en wijze van studeren

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde U2013/01220 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2013 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2013-2014 voor de bacheloropleiding Bedrijfskunde. A.

Nadere informatie

Premaster Managementwetenschappen

Premaster Managementwetenschappen Premaster Managementwetenschappen Studeren om hogerop te komen Zelfstandig naar een masteropleiding toe werken, maar toch ook weer niet alleen. Studeren in modulen, op momenten dat het je zelf uitkomt,

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde U2012/00009 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2012 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2012-2013 voor de bacheloropleiding Bedrijfskunde. A.

Nadere informatie

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013 De OU kiest een nieuwe koers Lex Bijlsma 23 november 2013 Accreditatie en visitaties Bachelor Informatiekunde: gevisiteerd 4 april 2012 Accreditatie definitief 13 juni 2013 Master Software Engineering:

Nadere informatie

BACHELOROPLEIDING DEELTIJD

BACHELOROPLEIDING DEELTIJD HBO-ICT INFORMATICA BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016 2014-2015 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, SOFTWARE ENGINEERING, SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING CREATING TOMORROW HBO-ICT DE VIERJARIGE DEELTIJDOPLEIDING

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011 Deel B MASTEROPLEIDING SOFTWARE ENGINEERING 1 september 2010 HOOFDSTUK

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO bacheloropleiding Psychologie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO bacheloropleiding Psychologie U2010/00104 Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO bacheloropleiding Psychologie De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2010 en heeft een zelfde werkingsduur

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Psychologie 1 van 6

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Psychologie 1 van 6 wo-bacheloropleiding Psychologie 1 van 6 U2013/01227 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2013 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2013-2014 voor

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde U2014/02468 De uitvoeringsregeling treedt in werking

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 bacheloropleiding HBO-Rechten

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 bacheloropleiding HBO-Rechten College van bestuur Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 bacheloropleiding HBO-Rechten ) U2012-04405-BGA I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van de regeling Het Algemeen Deel (Deel

Nadere informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie Djoerd Hiemstra, Klaas Sikkel, Luís Ferreira Pires, Maurice van Keulen, en Jan Kamphuis 1 Inleiding Studenten hebben in modules 1 en 2 geleerd om moeilijke

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Frank Wester (ook namens Remko Helms) TouW-symposium SC A dam 22 november 2014 Onderwerpen Keuzegids Universiteiten 2015 Verschenen

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 De functie van de cursus 7 2 De inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen van de cursus 7 2.3 Opbouw van de cursus 8 2.4 Leermiddelen 8 3 Gebruiksaanwijzing

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2011-2012 WO masteropleiding Management

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2011-2012 WO masteropleiding Management U2011/00107 Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2011-2012 WO masteropleiding Management De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2011 en heeft een zelfde werkingsduur

Nadere informatie

Studentprofiel in onze drie masteropleidingen. Keuzes

Studentprofiel in onze drie masteropleidingen. Keuzes Ontwikkelingen in onze drie opleidingen Touw-Informaticasymposium 24 november 2012 dr. Anda Counotte, coach en opleidingsmanager Agenda Samenvatting Nieuw en beëindigd Overzicht drie s Samenhang drie s;

Nadere informatie

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus Inhoud introductie Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 8 2.1 Voorkennis 8 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 9 2.4 Leermiddelen 9 3 Tentaminering

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5 U2013/01230 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2013 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2013-2014

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5 wo-masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 van 5 U2012/00018 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2012 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2012-2013

Nadere informatie

Bachelor afstudeerders & Bama doorstromers. Maarten Luykx Frans Mofers Eva von Stockhausen

Bachelor afstudeerders & Bama doorstromers. Maarten Luykx Frans Mofers Eva von Stockhausen Bachelor afstudeerders & Bama doorstromers Maarten Luykx Frans Mofers Eva von Stockhausen Agenda 13.30-13.45 Afstudeerproject bachelor Informatica 13.45-14.00 Masteropleiding en KHO s 14.00-14.15 Portal

Nadere informatie

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze

Nadere informatie

Keuzes in de propedeuse De propedeuse Psychologie kent geen gebonden keuzeruimte en geen vrije ruimte.

Keuzes in de propedeuse De propedeuse Psychologie kent geen gebonden keuzeruimte en geen vrije ruimte. U2016/xxxxxxx De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2016 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en Examenregeling (OER) 2016-2017 voor de. A. Bijzonderheden ten aanzien van

Nadere informatie

Beschrijving onderwijseenheden

Beschrijving onderwijseenheden Bachelorgids Wiskunde 2006 23-06-2006 15:28 Pagina 166 Bijlage C Beschrijving onderwijseenheden Deze bijlage behoort bij artikel 1.2, eerste lid, van de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO bacheloropleiding Bedrijfskunde

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO bacheloropleiding Bedrijfskunde U2010/00104 Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO bacheloropleiding Bedrijfskunde De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2010 en heeft een zelfde werkingsduur

Nadere informatie

Het vak informatica op de NSG

Het vak informatica op de NSG Het vak informatica op de NSG Algemeen Volgens Wikipedia (online encyclopedie) wordt informatica omschreven als de wetenschap die zich bezighoudt met de beheersing van complexiteit, o.a. op het vlak van

Nadere informatie

VERNIEUWING BSC MILIEU-NATUURWETENSCHAPPEN

VERNIEUWING BSC MILIEU-NATUURWETENSCHAPPEN studiejaar 2016-2017 VERNIEUWING BSC MILIEU-NATUURWETENSCHAPPEN Angelique Lansu, Els Jans & Lily Fredrix Management, Science & Technology 21 mei 2016 Hartelijk dank!! Onderwerp via >Beeld >Koptekst en

Nadere informatie

De waaier van informaticadisciplines. Lex Bijlsma en Rik Bos Open Universiteit 4 april 2013

De waaier van informaticadisciplines. Lex Bijlsma en Rik Bos Open Universiteit 4 april 2013 De waaier van informaticadisciplines Lex Bijlsma en Rik Bos Open Universiteit 4 april 2013 Accreditatie Bolognaverklaring (1999): maatregelen voor internationale mobiliteit in Europees hoger onderwijs

Nadere informatie

Master software engineering

Master software engineering Master software engineering wo-master begeleid 2014 2015 Open Universiteit www.ou.nl Over de opleiding Software engineering is een discipline die voortdurend in beweging is en door de stormachtige ontwikkelingen

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Psychologie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Psychologie 1 Faculteit Psychologie en onderwijswetenschappen Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Psychologie U2014/02478 De uitvoeringsregeling treedt in werking

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus. 1 De cursus 7 2 Inhoud 7 3 Het cursusmateriaal 9 4 Het bestuderen van de cursus 10 5 Tentaminering 11

Inhoud. Introductie tot de cursus. 1 De cursus 7 2 Inhoud 7 3 Het cursusmateriaal 9 4 Het bestuderen van de cursus 10 5 Tentaminering 11 Inhoud Introductie tot de cursus 1 De cursus 7 2 Inhoud 7 3 Het cursusmateriaal 9 4 Het bestuderen van de cursus 10 5 Tentaminering 11 6 Introductie tot de cursus 1 De cursus Deze cursus draagt de naam

Nadere informatie

Producten en prijzen 2012

Producten en prijzen 2012 Informatica Voortgezet Onderwijs Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl België www.instruct.be instruct@instruct.be Producten

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde

Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde 1 Faculteit Management, Science and Technology Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde I Algemeen deel U2014/02468 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van de regeling

Nadere informatie

FACTSHEET MCSA SERVER 2012 Plus Microsoft Certified Solutions Associate

FACTSHEET MCSA SERVER 2012 Plus Microsoft Certified Solutions Associate 1 BUSINESS ICT MANAGEMENT STUDIES. FACTSHEET MCSA SERVER 2012 Plus Microsoft Certified Solutions Associate INCLUDED DATA CABLING AND WIRELESS NETWORKING LINUX SQL PHP CISCO - Hyper V - CLOUD Unieke opleiding

Nadere informatie

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica ECTS fiche Module info OPLEIDING STUDIEGEBIED AFDELING MODULE MODULENAAM Programmeren 5 MODULECODE B STUDIEPUNTEN 10 VRIJSTELLING MOGELIJK ja Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica Evaluatie

Nadere informatie

Informatica kiezen. Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo

Informatica kiezen. Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo Informatica kiezen Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo Voorlichtingsmateriaal voor leerlingen in havo en vwo Het vak informatica Waarom

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 bacheloropleiding HBO-Rechten

Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 bacheloropleiding HBO-Rechten College van bestuur Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 bacheloropleiding HBO-Rechten I Algemeen deel U2014/05206/BGA 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van de regeling Het Algemeen Deel (Deel

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2014-2015 HBO-bacheloropleiding Informatica

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2014-2015 HBO-bacheloropleiding Informatica Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2014-2015 HBO-bacheloropleiding Informatica Deze uitvoeringsregeling is een aanvulling op de Onderwijs- en examenregeling 201402015 en is vastgesteld

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO masteropleiding Management

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO masteropleiding Management U2010/00105 Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO masteropleiding Management De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2010 en heeft een zelfde werkingsduur

Nadere informatie

Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase

Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase Faculteit biologie, maart 2004 Inleiding Deze onderwijsnieuwsbrief is een update en uitbreiding van de onderwijsnieuwsbrief nr. 1. Er wordt een overzicht

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Bedrijfswiskunde en Informatica Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden. In

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-masteropleiding Management 1 van 5

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-masteropleiding Management 1 van 5 wo-masteropleiding Management 1 van 5 U2013/01221 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2013 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2013-2014 voor

Nadere informatie

Studieschema bachelor Bedrijfskunde

Studieschema bachelor Bedrijfskunde Studieschema bachelor Bedrijfskunde (180 EC) 6515316 Code titel EC tentamenvorm tentamendata 2015-2016 Startcursus B02112 Ondernemen en managen 8,6 opdracht volgens afspraak Gebonden keuze (eis: 86 EC)

Nadere informatie

HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016

HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016 HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, SOFTWARE ENGINEERING EN SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING CREATING TOMORROW HBO-ICT DEELTIJD NAAST JE WERK LEG JE MET EEN

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Management

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Management 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Management U2014/02469 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

Toelating en vrijstelling 2013-2014

Toelating en vrijstelling 2013-2014 Toelating en vrijstelling 2013-2014 Toelating tot een van de masteropleidingen Met een afgeronde volledige (CROHO 1 -geregistreerde) hbo- of wo-opleiding 2 bent u toelaatbaar tot de MSc-opleidingen Management

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2015-2016 bacheloropleiding HBO-Rechten

Onderwijs- en examenregeling 2015-2016 bacheloropleiding HBO-Rechten College van bestuur Onderwijs- en examenregeling 2015-2016 bacheloropleiding HBO-Rechten I Algemeen deel U2015/05261/BGA 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van de regeling Het Algemeen Deel (Deel

Nadere informatie

Producten en prijzen 2012

Producten en prijzen 2012 Informatica Voortgezet Onderwijs Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl België www.instruct.be instruct@instruct.be Producten

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Inleiding 7 2 Voorkennis 7 3 Het cursusmateriaal 7 4 Structuur, symbolen en taalgebruik 8 5 De cursus bestuderen 9 6 Studiebegeleiding 10 7 Huiswerkopgaven 10 8 Het tentamen

Nadere informatie

Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) A. Toelating tot de masteropleiding Niet van toepassing

Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) A. Toelating tot de masteropleiding Niet van toepassing Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Faculteit Management, Science and & Technology Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) Einde nieuwe instroom: 31 augustus 2015 Einde

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Tekstboeken 7 2.2 Voorkennis 8 2.3 Leerdoelen 9 2.4 Opbouw van de cursus 10 3 Leermiddelen en wijze van

Nadere informatie

Bijlage bacheloropleiding Informatica 2012-2013

Bijlage bacheloropleiding Informatica 2012-2013 Bijlage bacheloropleiding Informatica 2012-2013 Bijlage I Eindtermen van de bacheloropleiding (artikel 1.3) De bachelor Informatica: a. kennis en inzicht a1. heeft kennis van en inzicht in de belangrijkste

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Kunsten cultuurwetenschappen

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Kunsten cultuurwetenschappen Faculteit Cultuurwetenschappen Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Kunsten cultuurwetenschappen U2012/01796/PMU I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van de regeling

Nadere informatie

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) In deze module leer je projecten op te stellen en te programmeren in de VB.NET-omgeving.

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) In deze module leer je projecten op te stellen en te programmeren in de VB.NET-omgeving. STUDIEFICHE CVO DE AVONDSCHOOL Opleiding HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) Module A5 Programmeren 1 (9 studiepunten) Plaats van de module in de opleiding: In deze module leer je projecten

Nadere informatie

Deze versie treedt in werking op 1 september 2013 en vervangt alle voorgaande versies.

Deze versie treedt in werking op 1 september 2013 en vervangt alle voorgaande versies. III FACULTEIT Maatschappij & Recht vastgesteld door de faculteitsdirectie op 26-02-2013 instemming van de facultaire medezeggenschapsraad op. 2013. Deze versie treedt in werking op 1 september 2013 en

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Curriculumcommissie Redactie: Jos Roerdink Laatst herzien: 26 maart 2009 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Bacheloropleiding 1 3 Masteropleiding

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Cursusmaterialen 7 2.2 Voorkennis 8 2.3 Leerdoelen van de cursus 8 2.4 Opbouw van de cursus 9 3 Studeeraanwijzing

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid

Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 Faculteit Cultuur- en rechtswetenschappen Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid U2014/02482 I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van de regeling

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid Faculteit Rechtswetenschappen Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid U2012/02957/RVK I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van de regeling De Onderwijs-

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2015-2016 wo bacheloropleiding Milieu-natuurwetenschappen

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2015-2016 wo bacheloropleiding Milieu-natuurwetenschappen 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2015-2016 wo bacheloropleiding Milieu-natuurwetenschappen U2015/03302 De uitvoeringsregeling treedt

Nadere informatie

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes:

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes: ZER Informatica Resultaten programma-evaluatie Programma-evaluatie 5 enquêtes: - Overgang secundair onderwijs universiteit - Studenten die niet aan examens deelnamen / met hun opleiding stopten - Evaluatie

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2015-2016 wo masteropleiding Management (uitlopende programmering)

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2015-2016 wo masteropleiding Management (uitlopende programmering) 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2015-2016 wo masteropleiding Management (uitlopende programmering) Einde nieuwe instroom: 31 augustus

Nadere informatie

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlage I Eindtermen van de bacheloropleiding Met de opleiding wordt beoogd: - inhoudelijke kennis, vaardigheid en inzicht op het gebied van

Nadere informatie

HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2016-2017 CREATING TOMORROW

HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2016-2017 CREATING TOMORROW HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2016-2017 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, SOFTWARE ENGINEERING, SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING CREATING TOMORROW HBO-ICT Naast je werk leg je met een deeltijdstudie

Nadere informatie

De onderwijs- en examenregeling

De onderwijs- en examenregeling De onderwijs- en examenregeling Algemeen In de onderwijs- en examenregeling (OER) wordt informatie gegeven over het onderwijs van een opleiding of een groep van opleidingen. Heeft de OER betrekking op

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo-masteropleiding Management 1 van 5

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo-masteropleiding Management 1 van 5 wo-masteropleiding Management 1 van 5 U2012/00011 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2012 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2012-2013 voor

Nadere informatie

Rechtswetenschappen. Bacheloropleiding Masteropleiding. studiegids 2009-2010

Rechtswetenschappen. Bacheloropleiding Masteropleiding. studiegids 2009-2010 Rechtswetenschappen Bacheloropleiding Masteropleiding studiegids 2009-2010 Inhoud 02 Rechten studeren 03 Studeren aan de Open Universiteit Studeren in een elektronische leeromgeving 05 Studiemogelijkheden

Nadere informatie

Invoerings- en overgangsregeling master i.v.m. invoering herziene opleiding per 2016-2017 voor Recht en Onderneming

Invoerings- en overgangsregeling master i.v.m. invoering herziene opleiding per 2016-2017 voor Recht en Onderneming Invoerings- en overgangsregeling master i.v.m. invoering herziene opleiding per 2016-2017 voor Recht en Onderneming Met ingang van 1 september 2016 start de vernieuwde master Onderneming en recht. Toelating

Nadere informatie

Informatica. Faculteit Informatica, Open Universiteit

Informatica. Faculteit Informatica, Open Universiteit Informatica Faculteit Informatica, Open Universiteit Quality Assurance Netherlands Universities (QANU) Catharijnesingel 56 Postbus 8035 3503 RA Utrecht The Netherlands Telefoon: 030 230 3100 Fax: 030 230

Nadere informatie

Curriculumherziening. Bacheloropleiding Informatiekunde. Eindtermen. Informatiekunde. Het eerste jaar. Bacheloropleiding 4/27/2010

Curriculumherziening. Bacheloropleiding Informatiekunde. Eindtermen. Informatiekunde. Het eerste jaar. Bacheloropleiding 4/27/2010 Bacheloropleiding Curriculum 2010-2011 Curriculumherziening Departement ß-faculteit Universiteit Utrecht onderwijs visitatie zelfevaluatie masteropleidingen bachelor informatiekunde vakgebied docenten

Nadere informatie

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA)

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Academie Mercuur en AdviCo verzorgen in samenwerking met Hogeschool SDO de opleiding HBO Bachelor Bedrijfskunde. Het programma

Nadere informatie

Ervaringsdossier Wethouders

Ervaringsdossier Wethouders Ervaringsdossier Wethouders Het is noodzakelijk dat (ex-)wethouders een beeld hebben van hun competenties en talenten. Voor hen is investeren in de eigen loopbaan steeds belangrijker. Als enige universiteit

Nadere informatie