wo-master Software Engineering Open Universiteit Nederland 17 februari 2012 NVAO beperkte Toets nieuwe opleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "wo-master Software Engineering Open Universiteit Nederland 17 februari 2012 NVAO beperkte Toets nieuwe opleiding"

Transcriptie

1 wo-master Software Engineering Open Universiteit Nederland 17 februari 2012 NVAO beperkte Toets nieuwe opleiding Paneladvies

2 1 Samenvattend advies 3 2 Werkwijze panel 5 3 Beschrijving van de opleiding Algemeen Profiel instelling Profiel opleiding 7 4 Opleidingsbeoordeling Beoogde eindkwalificaties Onderwijsleeromgeving Toetsing Afstudeergarantie en financiële voorzieningen Algemene conclusie over de kwaliteit van de opleiding 18 5 Overzicht oordelen 20 Bijlage 1: Samenstelling panel 21 Bijlage 2: Programma locatiebezoek 23 Bijlage 3: Overzicht van bestudeerde documenten 25 Bijlage 4: Overzicht eindkwalificaties Software Engineering 26 Bijlage 5: Programma Master Software Engineering 27 Bijlage 6: Lijst met afkortingen 28 pagina 2

3 1 Samenvattend advies De wo-masteropleiding Software Engineering (SE) van de Open Universiteit (OU) heeft een totale studielast van 60 ECTS (160 studiebelastingsuren). De opleiding bevat een aantal modulen die als onderdeel van de bestaande master Computer Science reeds worden aangeboden. Studenten van die opleiding kunnen indien gewenst overstappen naar de nieuwe master SE. Kenmerkend voor de OU is dat het onderwijs op afstand wordt verzorgd. Het onderwijs is modulair van opbouw en gedigitaliseerd in een e-learningaanpak. Face to face-contacten met docenten en mede-studenten vinden plaats in de studiecentra van de Open Universiteit. Het visitatiepanel brengt positief advies uit aan de NVAO in het kader van de toets nieuwe opleiding van de wo-master Software Engineering (SE) van de Open Universiteit. Dit positieve advies is echter onder twee voorwaarden, die naar het oordeel van het panel binnen afzienbare tijd kunnen worden vervuld door de opleiding. Het panel is van mening dat de eindkwalificaties een afgewogen geheel vormen en overeenstemmen met de internationale kaders die voor Software Engineering van toepassing zijn (standaard 1). Vertegenwoordigers van wetenschap en werkveld de Strategieadviesraad en enkele zakelijke afnemers van cursussen (Certified Professional Programs) hebben de lijst eindkwalificaties op hoofdlijnen gevalideerd. Deze eindkwalificaties kennen een academische oriëntatie en zijn volgens internationale richtlijnen beschreven op masterniveau. Naar het oordeel van het panel is de opleiding SE in staat om binnen een studietraject van 60 ECTS de set eindkwalificaties te realiseren. In een beroepspraktijk waarin de ontwikkelingen elkaar in fors tempo opvolgen, is het volgens het panel echter van belang dat de opleiding continu voeling houdt met het werkveld. Een aanbeveling is dan ook om een werkveldcommissie in het leven te roepen waarmee de eindkwalificaties en in het bijzonder de inhoudelijke koers van de opleiding periodiek kan worden afgestemd. Naar het oordeel van het panel biedt de opleiding SE aan haar studenten een samenhangende leeromgeving (standaard 2). Docenten zijn voldoende gekwalificeerd voor het ontwikkelen en verzorgen van onderwijs, eventueel bijgestaan door de interne dienst Onderwijs & Onderzoek. Het cursusmateriaal, de digitale leeromgeving, de studiecentra en de toegang tot wetenschappelijke bibliotheken bieden eveneens voldoende garantie dat studenten de eindkwalificaties kunnen realiseren. Desondanks meent het panel dat het beschreven onderwijsprogramma nog onvoldoende houvast biedt. Binnen een aantal eindkwalificaties zijn deelcompetenties te onderscheiden die in het programma niet of nauwelijks lijken terug te komen. Het gaat dan om: bekendheid met grote systemen en verschillende applicatiedomeinen; leidinggeven; teamwork; zelfstandig onderzoek en ethisch handelen. De opleiding gaat er stilzwijgend vanuit dat alle studenten op hun werk deze competenties ontwikkelen of reeds ontwikkeld hebben. Bij de studenten met wie het panel sprak, bleek dat ook het geval. Aangezien de opleiding geen werkervaringseisen stelt aan haar studenten, is de kans reëel dat studenten die niet beschikken over een werksituatie, de competenties in kwestie niet kunnen realiseren. Het panel stelt daarom twee voorwaarden voor de accreditatie. Allereerst moet de opleiding in elke cursusbeschrijving duidelijk maken aan welke eindkwalificaties en alle daarbij behorende deelcompetenties wordt gewerkt, en hoe die worden getoetst. pagina 3

4 De tweede voorwaarde heeft betrekking op de aanname dat bepaalde competenties bij studenten vanzelf ontwikkeld worden dankzij hun professionele werkervaring. De opleiding dient deze impliciete aanname expliciet te maken, hetzij als toelatingsvoorwaarde voor de opleiding, hetzij als een verplichting voor een individueel schakelprogramma (bijvoorbeeld in de vorm van stages) en/of specifiek traject van begeleide minimodules. Dit betekent dat een werkplektoets onderdeel wordt van de toelatingsprocedure. Naast deze voorwaarden heeft het panel aan de opleiding enkele aanbevelingen gedaan. Deze aanbevelingen hebben betrekking op de wijze waarop de omvang van een module wordt uitgedrukt en op de wijze waarop de studentbegeleiding is beschreven op het gebied van vakinhoudelijke competentieontwikkeling. Volgens het panel bieden beide verbeteringen voor studenten meer houvast bij de oriëntatie op hun studieloopbaan. Het panel is van oordeel dat de opleiding SE beschikt over een adequaat systeem van toetsing (standaard 3). Naast het formatief toetsen is er ook sprake van summatief toetsen. Ter voorbereiding op toetsen en tentamens kunnen studenten gebruikmaken van voorbeeldtentamens, oefenopdrachten en hebben ze vooraf de beschikking over de beoordelingsformulieren. De positieve beoordeling laat onverlet dat de opleiding aan bovengenoemde twee voorwaarden moet voldoen, om te voorkomen dat de eindkwalificaties niet volledig worden afgetoetst. Indien de opleiding er niet aan voldoet, moet het panel aan standaard 3 een onvoldoende toekennen. Tot slot is het panel van oordeel dat de OU in staat is studenten te garanderen dat zij het programma volledig kunnen doorlopen (standaard 4). Er zijn voldoende financiële voorzieningen beschikbaar voor de ontwikkeling en uitvoering van het opleidingsprogramma. Het panel adviseert de NVAO om de opleiding wo-master Software Engineering in te delen in het onderdeel Techniek. Het panel adviseert de NVAO om positief, maar onder voorwaarden, te besluiten ten aanzien van de kwaliteit van de nieuwe opleiding wo-master Software Engineering van de Open Universiteit Nederland. Den Haag, 17 februari 2012 Namens het panel ter beoordeling van de beperkte Toets nieuwe opleiding wo-master Software Engineering van de Open Universiteit Nederland, prof.dr. G. Engels (voorzitter) dr. M. van Vliet (secretaris) pagina 4

5 2 Werkwijze panel De NVAO heeft een panel vastgesteld met volgende samenstelling: Voorzitter: prof.dr. G. Engels, hoogleraar Informatica, Universität Paderborn; Leden: prof.dr. S. Demeyer, hoogleraar Informatica, Universiteit Antwerpen; prof.dr. W. Van Petegem, directeur Dienst Media en Leren van de Katholieke Universiteit Leuven; Student-lid: mw. L. Tukkers. Het panel werd bijgestaan door drs. F. Wamelink, beleidsmedewerker NVAO, procescoördinator en mw.dr. M. van Vliet, secretaris. Bij de toetsing heeft het panel het Beoordelingskader voor de beperkte Toets nieuwe opleiding van de NVAO (Stcrt. 2010, nr 21325) in acht genomen. Het panel heeft zich aan de hand van de door de opleiding verstrekte documenten op de beoordeling voorbereid. De panelleden hebben hun eerste bevindingen per uitgewisseld. Op 16 januari 2012 is het panel voor het eerst bij elkaar geweest. Tijdens deze bijeenkomst zijn de bevindingen besproken en nadere vragen geformuleerd voor de aanvrager. Omdat mw. Tukkers wegens privéomstandigheden verhinderd was, heeft de procescoördinator haar observaties en vragen ingebracht. Het panel heeft de aanvrager verzocht aanvullende informatie tijdens het locatiebezoek aan te leveren. In bijlage 3 van dit paneladvies is een overzicht opgenomen van documenten die het panel heeft ontvangen. Naar aanleiding van deze informatie heeft het panel aanvullende vragen en opmerkingen uitgewisseld. De secretaris heeft vervolgens de vragen geïnventariseerd; deze zijn als input gebruikt voor het locatiebezoek. Op 17 januari 2012 heeft het panel een locatiebezoek afgelegd. Tijdens dit bezoek is het panel in verschillende gespreksrondes van nadere informatie voorzien en zijn de vraagpunten aan de orde gesteld en in discussie gebracht. Het programma van het locatiebezoek is toegevoegd in bijlage 2. Na afloop van het locatiebezoek heeft het panel de bevindingen onderling besproken en vertaald naar voorlopige conclusies. Bij de terugkoppeling na afloop van het locatiebezoek heeft de panelvoorzitter deze kort toegelicht. De secretaris heeft op basis hiervan een conceptadvies opgesteld dat aan de panelleden is voorgelegd voor commentaar. Vervolgens heeft het panel dit concept van commentaar voorzien, waarna de definitieve tekst is vastgesteld. Uiteindelijk zijn aan de hand van de uitkomsten per standaard beargumenteerde oordelen per onderwerp en een eindoordeel over de kwaliteit van de opleiding gegeven. Dit heeft geresulteerd in een definitief paneladvies aan de NVAO op 17 februari pagina 5

6 3 Beschrijving van de opleiding Om tot een afgewogen oordeel te komen over de nieuwe opleiding Software Engineering (SE) heeft het visitatiepanel zich eerst georiënteerd op de instelling en de algemene opleidingscontouren. Deze oriëntatie vond plaats op basis van het aangeleverde informatiedossier Beschrijving van de voorgenomen opleiding Master Software Engineering, het Jaarverslag 2010 van de Open Universiteit (OU), en de website van de instelling. 3.1Algemeen Instelling : Open Universiteit Nederland Opleiding : Software Engineering Oriëntatie : WO Niveau : Master Variant : Deeltijd Afstudeerrichtingen : Software Engineering Locatie : Afstandsonderwijs (hoofdvestiging Heerlen) Studieomvang (ECTS) : 60 ECTS CROHO : Sector : Techniek 3.2Profiel instelling De OU is in 1984 opgericht met als wettelijke taak hoogwaardig hoger afstandsonderwijs te ontwikkelen, verzorgen en bevorderen ten behoeve van volwassenen (tweedekansonderwijs). In de loop der tijd kwamen daar twee nieuwe taken bij: bijdragen leveren aan de innovatie van het Nederlands hoger onderwijs en bijdragen leveren aan de aanpak van het lerarentekort. In 2009 kreeg de OU als vierde wettelijke taak het verrichten van wetenschappelijk onderzoek en onderzoek gericht op de beroepspraktijk. Voor deze laatste taak werkt de OU mede dankzij personele unies nauw samen met andere Nederlandse universiteiten. Het onderwijsaanbod bestaat onder andere uit wetenschappelijke bachelor- en masteropleidingen en open bacheloropleidingen. Ook opleidingen met een hbo-oriëntatie behoren tot het assortiment. Zo biedt de OU op hbo-niveau de zogenaamde leven-langleren opleiding Informatica aan, in samenwerking met enkele hogescholen. Verder kunnen volwassenen bij de OU terecht voor korte studies en cursussen van uiteenlopende aard. De OU is tevens actief op het gebied van zakelijke dienstverlening. Een voorbeeld is het aanbod van de faculteit Informatica, in de vorm van korte, professioneel gerichte onderwijsprogramma s. Deze cursussen, Certified Professional Programs (CPP s), zijn gebaseerd op bestaande modulen uit de bachelor- dan wel masteropleidingen. De OU heeft haar hoofdvestiging in Heerlen. De organisatie omvat zeven faculteiten, waar de faculteit Informatica er één van is. Daarnaast zijn er vier expertisecentra, waaronder het Centre for Learning Sciences and Technologies (CELSTEC). Dit expertisecentrum begeeft zich op het grensvlak van onderwijswetenschappen en technologie-ondersteund leren. De universiteit als geheel wordt ondersteund door het Onderwijs Service Centrum (onder andere voor studievoorlichting en de logistiek rond onderwijs en examens), het ICT Service pagina 6

7 Centrum en het Facilitair Bedrijf (beide voor infrastructurele voorzieningen, zoals huisvesting en informatie- en communicatietechnologie). Het Bureau van de universiteit is verantwoordelijk voor de financiële administratie, juridische en personele ondersteuning, marketing, control en bijvoorbeeld de bestuurlijke informatievoorziening. De faculteiten hebben elk een commissie Onderwijs en Onderzoek (O&O), die advies uitbrengt aan de decaan over de hoofdlijnen van het beleid en over de samenstelling van de onderwijsprogramma's. O&O toetst tevens cursusvernieuwings- en onderzoeksplannen en bespreekt onderwijsevaluaties en -rapportages. Het onderwijs van de OU wordt altijd op afstand verzorgd. Omdat de doelgroep bestaat uit volwassenen, die dikwijls hun studie met werk combineren, is het onderwijs te karakteriseren als modulair en gedigitaliseerd in een e-learningaanpak. Daarnaast kunnen studenten terecht in de zestien studiecentra, verspreid over alle provincies in Nederland. Hier vinden begeleidingsgesprekken plaats, hier wordt studieadvies gegeven en hier kunnen studenten deelnemen aan activiteiten in de sfeer van academische vorming. Ook kunnen zij in de studiecentra tentamens afleggen en studiemateriaal inzien. De OU werkt samen met Vlaamse universiteiten, waardoor ook Belgische studenten aan de Open Universiteit afstandsonderwijs kunnen volgen. De Vlaamse studiecentra zijn echter verbonden aan de universiteiten aldaar. Het Jaarverslag over 2010 meldt dat in het verslagjaar OU-studenten de beschikking hadden over inschrijvingsrechten. Van hen waren een kleine voor het eerst ingeschreven. De jaarlijkse omzet wordt berekend op basis van los verkochte modulen. In 2010 verkocht de OU modulen, waarvan op het gebied van het Informatica. Eveneens in 2010 reikte de OU diploma s uit, waarvan 331 wo-masterdiploma s. Bij de faculteit Informatica rondden twee studenten hun wo-masteropleiding af met diploma, dertien studenten behaalden hun bachelordiploma en 23 studenten hun propedeusediploma. De OU heeft zich eind februari 2011 aangemeld bij de NVAO voor de Instellingstoets kwaliteitszorg. Daarmee verplicht de onderwijsinstelling zich om zich binnen een termijn van drie jaar te onderwerpen aan een instellingsbrede audit, waarin een aantal centrale kenmerken op het terrein van kwaliteitszorg tegen het licht wordt gehouden. Deze instellingstoets heeft ten tijde van het locatiebezoek van het visitatiepanel nog niet plaatsgevonden. 3.3Profiel opleiding De aanvraag voor de nieuwe wo-masteropleiding SE is ingediend door de faculteit Informatica. Deze faculteit verzorgt momenteel drie wetenschappelijke opleidingen: de bachelor Informatica, de master Computer Science (CS) en de master Business Process Management and IT (BPM&I). Deze laatste opleiding wordt verzorgd in samenwerking met de faculteit Managementwetenschappen van de OU. Het is de bedoeling dat de master SE aan dit assortiment wordt toegevoegd. Op 9 mei 2011 heeft de Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs positief besloten op het verzoek van de OU om de master als bekostigde afstandsonderwijsopleiding te verzorgen. Het programma SE biedt een scherpere focus dan de brede master CS. Enkele modulen van de nieuwe opleiding worden reeds aangeboden als onderdeel van CS. pagina 7

8 De master SE is vooral, maar niet uitsluitend, bestemd voor personen met een hbobachelordiploma die al werkzaam zijn in de praktijk van de ICT. De ervaring met de master CS leert dat 80 procent van de instroom eerst een schakelprogramma moet volgen, dat veelal zal bestaan uit de twee vakken Logica & Informatica, en Formele talen en automaten. Eén van de achtergronden voor het starten van deze opleiding is dat de master CS (120 ECTS) binnen het systeem van modulair afstandsonderwijs een normtraject kent van negen jaar. Dit traject blijkt voor velen vaak een te lange adem te vragen. Met de master BPM&I zijn reeds goede ervaringen opgedaan met een veel korter normtraject. Studenten kunnen in dit eenjarig programma van 60 ECTS het masterniveau behalen binnen een normtraject van - afhankelijk van hun vooropleiding - 3,75 tot 4,25 jaar. Waar deze master vooral een bedrijfskundige oriëntatie kent, zal Software Engineering (eveneens 60 ECTS) een technische oriëntatie kennen. Daarnaast waren er vakinhoudelijke redenen om de opleiding te ontwikkelen. De discipline software engineering staat door de stormachtige ontwikkelingen op hardwaregebied voortdurend voor nieuwe uitdagingen. Softwaresystemen worden groter en complexer. Steeds meer functies van apparaten worden deels in hardware, deels in software gerealiseerd. Programmeertalen en ontwerpdisciplines verouderen in hoog tempo. Binnen het bedrijfsleven is dan ook grote behoefte aan mensen die een goed overzicht hebben over het vakgebied en die bovendien zelfstandig nieuwe ontwikkelingen kunnen bijhouden en de relevantie ervan kunnen beoordelen voor hun bedrijf (zie voor eindkwalificaties van de opleiding, bijlage 4). Centraal in de opleiding staat de ontwikkeling en het onderhoud van hoge-kwaliteitsoftware, met aandacht voor de procesmatige én de technische kant. In het cursorisch gedeelte van de opleiding komen dan ook de volgende drie deelaspecten aan de orde, elk met eigen specifieke modulen: Software quality management, Software architecture en Software quality assurance. Naast deze leerlijnen is er in het curriculum aandacht voor de ontwikkeling van academische competenties en er is een traject waarin studenten zich voorbereiden op hun afstuderen op één van de drie genoemde deelaspecten (zie bijlage 5). De enige vergelijkbare opleiding die aan een Nederlandse universiteit wordt aangeboden, is de masteropleiding Software Engineering aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Ook deze master heeft een omvang van 60 ECTS. De opleiding is Engelstalig en kent een strakke aansturing van haar studenten. Ze streeft naar eindkwalificaties die over het geheel genomen goed te vergelijken zijn met die van Software Engineering van de OU. pagina 8

9 4 Opleidingsbeoordeling In dit hoofdstuk toetst het panel de aanvraag aan de hand van het Beoordelingskader voor de beperkte Toets nieuwe opleiding van de NVAO (Stcrt. 2010, nr 21325). Dit kader wordt gebruikt als de instelling beschikt over een positief oordeel over de instellingstoets kwaliteitszorg. De instellingstoets van de Open Universiteit Nederland staat gepland in De beoordeling van de nieuwe opleiding SE is tot stand gekomen op basis van gesprekken met het faculteits- en opleidingsmanagement, docenten, verantwoordelijken voor toelating, toetsen en examens, aspirant-studenten en vertegenwoordigers van het werkveld. De discussies met het visitatiepanel betroffen steeds de inhoud en kwaliteit van de opleiding. De vragen zijn gegroepeerd rond vier standaarden, waarover het panel een gemotiveerd oordeel heeft gegeven op een tweepuntsschaal: onvoldoende of voldoende. Tot slot geeft het panel een gemotiveerd eindoordeel over de kwaliteit van de opleiding, eveneens op een tweepuntsschaal. Het panel kan daarbij de NVAO adviseren over het stellen van voorwaarden bij het positieve oordeel. In dat geval staan deze voorwaarden vermeld in de slotparagraaf van dit hoofdstuk. 4.1Beoogde eindkwalificaties 4.1.1Standaard 1 De beoogde eindkwalificaties van de opleiding zijn wat betreft inhoud, niveau en oriëntatie geconcretiseerd en voldoen aan internationale eisen. Bevindingen De opleiding SE stelt dat ze de beoogde eindkwalificaties op masterniveau kan realiseren binnen een curriculum van 60 ECTS. Ze heeft voor deze omvang gekozen omdat de ervaring bij de master CS (120 ECTS) leert dat slechts weinig studenten de studie afmaken. Eigen onderzoek heeft uitgewezen dat het gemiddelde studietempo op 3 modulen per jaar ligt. Dit resulteert voor de master CS in een studieduur van 9 jaar, hetgeen voor velen een te grote tijdsspanne is. Een kortere master is dan ook een aanlokkelijk perspectief, zo blijkt reeds uit het hogere rendement van de master BPM&I (60 ECTS). De aspirant-studenten en de vertegenwoordigers van het werkveld, met wie het visitatiepanel tijdens het locatiebezoek heeft gesproken, onderstreepten het voordeel van een korte doorlooptijd. Een bijkomende reden is volgens de OU dat masters van 60 ECTS beter passen met haar overige aanbod aan masteropleidingen, die vrijwel alle een omvang hebben van 60 ECTS. Inhoudelijk is de opleiding ontstaan vanuit het curriculum CS. Een aantal modulen op het gebied van software engineering, die als CPP s worden verzorgd voor de zakelijke markt, bleek in een grote behoefte te voorzien. Vertegenwoordigers van het werkveld benadrukten tijdens het locatiebezoek dat er grote behoefte is aan een opleiding SE waarin met name hbo-professionals een stevige theoretische onderbouwing van hun kennis en vaardigheden krijgen aangereikt. Het werkveld gaat ervan uit dat het vakmanschap zelf op de werkvloer wordt vergroot dan wel uitgediept. Bovendien is de vraag naar een opleiding met civiel effect groot. pagina 9

10 Het opleidingsmanagement noemt in verband met de ontstaansgeschiedenis van de opleiding verder het overleg met collega s van de master Software Engineering van de UvA. Omdat deze Amsterdamse opleiding steeds meer het karakter van afstandsonderwijs kreeg, zocht de UvA naar mogelijkheden om samen met de OU tot een joint degree te komen. Hoewel er inhoudelijk veel overeenkomsten bestaan, wogen de accentverschillen zo zwaar dat beide partijen hiervan hebben afgezien. De Strategieadviesraad van de faculteit Informatica heeft zich vervolgens gebogen over de plannen van de faculteit om een nieuwe master SE aan te bieden. De raad bestaat uit alumni en vertegenwoordigers van collega-universiteiten en het bedrijfsleven. Hij komt een keer per jaar bijeen. De Strategieadviesraad heeft zich enthousiast getoond over de plannen, mede op grond van het succes van de CPP s en de modulaire opzet van afstandsonderwijs van de OU. Voor het vaststellen van de eindkwalificaties hebben de ontwikkelaars van SE gebruikgemaakt van de volgende drie internationaal gevalideerde kaders: Computing Curricula (2005) van ACM, AIS en IEEE-CS (CC2005), Computer Science curricula 2008 van ACM en IEEE (CC2008) en Graduate Software Engineering 2009 van, inmiddels, ACM en IEEE (GSwE2009). Vooral de aanbevelingen van GSwE2009 waren van belang voor het formuleren van de kwalificaties van software engineers die aan de OU zijn opgeleid. De vertaling van de eindkwalificaties in een opleidingsprogramma is vervolgens voorgelegd aan twee grote afnemers van CPP s die door de faculteit Informatica worden verzorgd. Vts Politie Nederland en de firma Ordina hebben met instemming gereageerd, zo blijkt uit het informatiedossier dat het panel heeft bestudeerd. Overwegingen Op grond van het informatiedossier en de gesprekken met het opleidingsmanagement constateert het visitatiepanel dat de eindkwalificaties overeenstemmen met de richtlijnen uit het internationale kader GSwE2009. Ze vormen een afgewogen geheel waarmee software engineers van de OU goed beslagen ten ijs komen in de beroepspraktijk. De gesprekken met aspirant-studenten en vertegenwoordigers van het werkveld bevestigden dat de gekozen set aan kwalificaties overeenstemt met hun voorkeuren. Het panel heeft op basis van het informatiedossier tevens geconstateerd dat de eindkwalificaties een academische oriëntatie kennen en dat het masterniveau is beschreven met behulp van de Dublindescriptoren. Het panel heeft kennisgenomen van de wijze waarop de opleiding tot stand is gekomen. Het constateert dat er collegiaal overleg heeft plaatsgevonden met de UvA, maar dat dit wegens te grote accentverschillen niet is uitgemond tot een joint degree. Ook zijn de plannen voorgelegd aan de eigen Strategieadviesraad en - in uitgewerkte vorm - aan twee afnemers van in-companytrajecten. Hiermee heeft de opleiding aangetoond dat het programma aantoonbare verbanden heeft met de actuele praktijk van de relevante beroepen. Uit de gesprekken met vertegenwoordigers van het werkveld tijdens het locatiebezoek bleek echter dat zij meer bij de ontwikkeling van het opleidingsprogramma betrokken willen worden. Dankzij hun kennis van de beroepspraktijk menen zij volgens het panel terecht dat hun inbreng een meerwaarde kan betekenen voor de kwaliteit van de opleiding. Het feit dat de masteropleiding SE min of meer complementair is aan bijvoorbeeld interne scholingstrajecten in het bedrijfsleven, onderstreept het belang van wederzijdse inhoudelijke afstemming. De aanbeveling van het panel is dan ook om naast de facultaire Strategieadviesraad een werkveldcommissie in het leven te roepen waarmee de inhoudelijke koers van de opleiding regelmatig kan worden afgestemd. pagina 10

11 Het panel beoordeelt standaard 1 'Beoogde eindkwalificaties' als voldoende. 4.2Onderwijsleeromgeving 4.2.1Standaard 2 Het programma, het personeel en de opleidingsspecifieke voorzieningen maken het voor de instromende studenten mogelijk de beoogde eindkwalificaties te realiseren. Bevindingen De opleiding SE richt zich met haar programma met name op de kaders van GSwE2009. Het panel constateert aan de hand van het lesmateriaal, de literatuur en gesprekken met docenten dat de eindkwalificaties in het algemeen goed zijn vertaald naar de programmaonderdelen. Bij een aantal deelcompetenties heeft het panel twijfels gehad. Deze deelcompetenties worden hier nader besproken (voor het overzicht, zie bijlage 4). De opleiding heeft ervoor gekozen om in het programma geen nadruk te leggen op de competenties leiding geven en werken in een multidisciplinair team (eindkwalificaties h en i). Volgens opgave komen deze eindkwalificaties als geheel aan de orde in de programmaonderdelen Software management, Academische competenties en de Afstudeerfase. Als reden voor deze beperkte aandacht voert de opleiding SE in de eerste plaats aan dat de studenten afkomstig zijn uit het hele land en dat het afstandsonderwijs het werken in groepen bemoeilijkt. De tweede reden is dat de studenten reeds werkzaam zijn in de beroepspraktijk, dikwijls ruime leidinggevende ervaring hebben en ook vertrouwd zijn met het werken in multidisciplinaire teams. De competentie werken met grote softwaresystemen (onderdeel van eindkwalificatie a) komt in het curriculum aan de orde in het programmaonderdeel Software architecture. Het opleidingsmanagement licht tijdens het locatiebezoek toe dat de studenten op basis van een uitgewerkte casus de architectuur van een groot softwaresysteem bestuderen en beargumenteerde voorstellen doen ter verbetering hiervan. Binnen de module Software evolution is eveneens aandacht voor grote systemen, met name bedoeld om tools en technieken aan te leren waarmee studenten metrieken kunnen uitrekenen. Studenten maken in hun eigen beroepspraktijk daadwerkelijk kennis met reële grote softwaresystemen. Onderdeel van eindkwalificatie a is ook het werken volgens ethische standaards. Deze competentie komt bijvoorbeeld aan de orde in de module Software management, waar studenten kennismaken met groene rekencentra en het duurzaamheidsprincipe in relatie tot software engineering. Eindkwalificatie b, het tegen elkaar afwegen van verschillende belangen, komt aan de orde in Software architecture. Studenten krijgen een papieren casus voorgelegd waarin zij moeten omgaan met tegenstrijdige belangen van diverse stakeholders. Ten slotte heeft het panel kennisgenomen van de wijze waarop het curriculum aan studenten mogelijkheden biedt om te leren zelfstandig wetenschappelijk onderzoek te verrichten (eindkwalificatie l). Dit gebeurt in de module Academische competenties, waarvoor studenten verdiepingsopdrachten moeten uitvoeren die nauw gerelateerd zijn aan de vakken Design patterns, Software evolution, en Software verification and validation. Het systeem van minimodules moet ervoor zorgdragen dat studenten zo nodig voor deelvaardigheden een maatwerkpakket krijgen aangeboden. pagina 11

12 Het curriculum is opgebouwd volgens de onderwijskundige principes van de OU. Globaal bestaat de opleiding uit cursorisch vakinhoudelijk onderwijs, onderwijs in academische competenties, het voorbereidingstraject op het afstuderen, en het afstudeertraject zelf. De modulen hebben een omvang van 4.3 ECTS (100 studiebelastingsuren). De modulen van het cursorisch onderwijs zijn onderverdeeld in drie vakinhoudelijke leerlijnen: Software quality management, Software architecture en Software quality assurance (zie bijlage 5). In verband met de startdatum van de opleiding beginnen de studenten met de module Design patterns. Eventueel kunnen zij ook met de module Requirements engineering beginnen. Voor een goede start is kennis van Logica en Formele talen noodzakelijk; beide vakken worden als schakelprogramma verplicht gesteld voor studenten met een verwante hbo-bachelorachtergrond. Overeenkomstig het kwaliteitsbeleid van de OU zijn bij alle cursussen externe hoogleraren als referent betrokken. Hun belangrijkste taak is het bewaken van het academische niveau. De opleiding SE betrekt hen reeds in een vroeg ontwikkelstadium, waardoor ze niet alleen de cursusopzet maar ook de cursusboeken ter instemming krijgen voorgelegd. Deze cursusboeken zijn steeds geschreven door een cursusteam, volgens een vast stramien. Naar aanleiding van de feedback van studenten en eigen vakinhoudelijke of onderwijskundige inzichten worden de cursusboeken zo nodig jaarlijks geactualiseerd. Voor het actualiseringsproces zijn binnen de OU formele regels van kracht. Het panel heeft zich verder een beeld gevormd van de wijze waarop readers met artikelen worden samengesteld. Selectiecriteria hebben onder andere betrekking op het thema van de cursus, de citatiescore en de leesbaarheid voor de studenten. De readers worden regelmatig geüpdated, eveneens volgens de richtlijnen die de instelling hiervoor heeft opgesteld. Bij de actualisering van de programmaonderdelen zelf spelen de evaluatieve rapportages per vak een grote rol. De commissie Onderwijs & Onderzoek (O&O) brengt op basis van deze rapportages adviezen uit aan het managementteam van de opleiding. Het informatiedossier van de opleiding SE bevat ook informatie over de werkvormen. Binnen de beperkingen van het afstandsonderwijs heeft de opleiding hierin met name wat de begeleiding betreft, enige variatie kunnen aanbrengen. Zo zijn er individuele (asynchrone) begeleidingsvormen en (synchrone) groepsbegeleidingsvormen. De aspirant-studenten SE met wie het panel gesproken heeft, hebben aangegeven dat afstandsonderwijs in combinatie met de modulaire opbouw voor werkenden een goede mogelijkheid biedt zich verder binnen het vakgebied te kwalificeren. Zij missen soms het face to face-contact met docenten, maar vinden de communicatie via en skype een goed alternatief. In de masteropleiding CS blijkt groepswerk nauwelijks mogelijk omdat studenten op verschillende momenten in het jaar instromen en bovendien in een verschillend tempo studeren. Om in SE het werken in groepen, van twee of meerdere studenten, mogelijk te maken streeft de opleiding naar een beperkt aantal vaste instroommomenten per jaar. Bij de ontwikkeling van academische competenties zet de opleiding naast de verplichte verdiepingsopdrachten ook minimodules in, die een tijdsbeslag vergen van ruim twintig uur. Ze zijn bedoeld ter ondersteuning van deelvaardigheden als schrijven, argumenteren, literatuur zoeken, onderzoeksvraag formuleren en dergelijke. Coaches bewaken de competentieontwikkeling als geheel. De vakdocenten van de drie parallelle vakken (Design patterns, Software evolution en Software verification and validation) bespreken met de coaches de resultaten van de verdiepingsopdrachten, onder leiding van de examinator Academische competenties. Gezamenlijk besluiten zij welke minimodules de student pagina 12

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accred tatie aan de opleiding wo-master Computer Science van de Open Universiteit

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accred tatie aan de opleiding wo-master Computer Science van de Open Universiteit n ede rl an ds - u I a a mse a ccre ditati eor ga ni sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accred tatie aan de opleiding wo-master Computer Science van de Open Universiteit datum 31 iuli

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

and lt van de Open Universiteit Open Universiteit Nederland wo-master Business Process Management and lt (60 ECTS) 20 december 2012

and lt van de Open Universiteit Open Universiteit Nederland wo-master Business Process Management and lt (60 ECTS) 20 december 2012 s e accr e d tat eo rga nisat e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Business Process Management and lt van de Open Universiteit Nederland datum I 2 november

Nadere informatie

Protocol TNO Educatieve Master

Protocol TNO Educatieve Master Protocol TNO Educatieve Master NVAO 14 maart 2016 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Werkwijze toets nieuwe opleiding educatieve master (womaster) 4 3 Toelichting op het beoordelingskader beperkte toets nieuwe opleiding

Nadere informatie

B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN

B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE MASTEROPLEIDING TAALWETENSCHAPPEN 90 EC PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN 2015-201 Deel

Nadere informatie

Universiteit van Amsterdam wo-bachelor Biologie (180 EC) 23 maart 2016 Bachelor of Science voltijd Amsterdam

Universiteit van Amsterdam wo-bachelor Biologie (180 EC) 23 maart 2016 Bachelor of Science voltijd Amsterdam ,nvao w nederlands-vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Biologie van de Universiteit van Amsterdam datum 29 juli 2016

Nadere informatie

Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Positionering van de opleidingen De vergelijking met Vlaanderen

Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Positionering van de opleidingen De vergelijking met Vlaanderen Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige opleiding. Positionering

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science U2014/02464 De uitvoeringsregeling treedt in werking

Nadere informatie

[60738] Onderwijs- en examenregeling Masteropleiding Islam in de moderne wereld. Paragraaf 1 Algemene bepalingen

[60738] Onderwijs- en examenregeling Masteropleiding Islam in de moderne wereld. Paragraaf 1 Algemene bepalingen [60738] Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Islam in de moderne wereld Paragraaf 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 - Toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing

Nadere informatie

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige

Nadere informatie

Beoordelingskader Kader voor de beperkte toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 9832).

Beoordelingskader Kader voor de beperkte toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 9832). ,nvao w nederlands -vlaam se accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot een oordeel voldoende onder voorwaarden van een aanvraag toets nieuw Associate-degreeprogramma Zorg en technologie van

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling wo masteropleiding Computer Science Instroom vanaf 1 september Begeleide masteropleiding

Onderwijs- en examenregeling wo masteropleiding Computer Science Instroom vanaf 1 september Begeleide masteropleiding 1 Faculteit Management, Science and Technology Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science Instroom vanaf 1 september 2014 Begeleide masteropleiding U2014/02466 I Algemeen

Nadere informatie

Voor de master (uitlopende programmering) worden vanaf de OER geen nieuwe studenten meer toegelaten.

Voor de master (uitlopende programmering) worden vanaf de OER geen nieuwe studenten meer toegelaten. Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Faculteit Management, Science & Technology wo masteropleiding Software Engineering (uitlopende programmering) (Master of Science Software Engineering) De voertaal in

Nadere informatie

De NVAO heeft voor de beoordeling van de aanvraag op 27 oktober 2005 een panel van deskundigen ingesteld. Het panel kende de volgende samenstelling:

De NVAO heeft voor de beoordeling van de aanvraag op 27 oktober 2005 een panel van deskundigen ingesteld. Het panel kende de volgende samenstelling: College van bestuur Universiteit Utrecht Postbus 80125 3508 TC UTRECHT Besluit Besluit strekkende tot positieve beoordeling van een aanvraag Toets nieuwe opleiding wo-master Selective Utrecht Medical Master

Nadere informatie

ERKENNING NIEUWE OPLEIDING VLAANDEREN SJABLOON AANVRAAGDOSSIER AMBTSHALVE GEREGISTREERDE INSTELLINGEN MACRODOELMATIGHEIDSTOETS TOETS NIEUWE OPLEIDING

ERKENNING NIEUWE OPLEIDING VLAANDEREN SJABLOON AANVRAAGDOSSIER AMBTSHALVE GEREGISTREERDE INSTELLINGEN MACRODOELMATIGHEIDSTOETS TOETS NIEUWE OPLEIDING ERKENNING NIEUWE OPLEIDING VLAANDEREN SJABLOON AANVRAAGDOSSIER AMBTSHALVE GEREGISTREERDE INSTELLINGEN MACRODOELMATIGHEIDSTOETS TOETS NIEUWE OPLEIDING Opzet en structuur De sjabloon van het aanvraagdossier

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur. Paragraaf 1 Algemene bepalingen

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur. Paragraaf 1 Algemene bepalingen [66810] Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur Paragraaf 1 Algemene bepalingen art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing op het onderwijs

Nadere informatie

Oordeel Positief oordeel over de kwaliteit van de nieuwe opleiding hbo-master Techno MBA van de Universiteit van de Nederlandse Antillen

Oordeel Positief oordeel over de kwaliteit van de nieuwe opleiding hbo-master Techno MBA van de Universiteit van de Nederlandse Antillen se a ccr e ditat eorga nisati e Oordeel Positief oordeel over de kwaliteit van de nieuwe opleiding hbomaster Techno MBA van de Universiteit van de Nederlandse Antillen datum 27 januari 2014 ondeniverp

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2005-2006 Masteropleiding Italiaanse taal en cultuur. Paragraaf 1 Algemene bepalingen

Onderwijs- en examenregeling 2005-2006 Masteropleiding Italiaanse taal en cultuur. Paragraaf 1 Algemene bepalingen [66809] Onderwijs- en examenregeling 2005-2006 Masteropleiding Italiaanse taal en cultuur Paragraaf 1 Algemene bepalingen art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing op het

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Biologie van de Radboud Universiteit Nijmegen

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Biologie van de Radboud Universiteit Nijmegen ,m)ao r nederlands -vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Biologie van de Radboud Universiteit Nijmegen datum 31 augustus

Nadere informatie

Men komt in aanmerking voor toelating tot het programma Kunstgeschiedenis indien men aantoont te beschikken over de volgende competenties:

Men komt in aanmerking voor toelating tot het programma Kunstgeschiedenis indien men aantoont te beschikken over de volgende competenties: Opleidingsspecifieke deel OER, 2016-2017 De opleiding Kunst- en cultuurwetenschappen Arts and Culture bestaat uit de programma s: Kunstgeschiedenis Gender Studies (see English EER) Arts & Society (voorheen

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid

Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid 1 Faculteit Cultuur- en rechtswetenschappen Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid U2014/02482 I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van de regeling

Nadere informatie

wo masteropleiding Computer Science A. Toelating tot de masteropleiding Uitvoeringsregeling master

wo masteropleiding Computer Science A. Toelating tot de masteropleiding Uitvoeringsregeling master Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Faculteit Management, Science & Technology wo masteropleiding Computer Science (Master of Science Computer Science) De voertaal in deze opleiding is Nederlands. In

Nadere informatie

wo masteropleiding Software Engineering A. Toelating tot de masteropleiding Uitvoeringsregeling master 2016-2017

wo masteropleiding Software Engineering A. Toelating tot de masteropleiding Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Faculteit Management, Science & Technology wo masteropleiding Software Engineering (Master of Science Software Engineering) De voertaal in deze opleiding is Nederlands.

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 2016-2017 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen Master Filosofie () Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt in werking op 1 september 2016.

Nadere informatie

Kwaliteitscode - Vlaanderen 2015-2017

Kwaliteitscode - Vlaanderen 2015-2017 Kwaliteitscode - Vlaanderen 2015-2017 Situering van de Kwaliteitscode Afstemming op Europese referentiekaders De regie-pilots De uitgebreide instellingsreview In de periode 2015-2017 krijgen de universiteiten

Nadere informatie

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs universitair onderwijscentrum groningen hoger onderwijs Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs 2008-2009 september 2008 Basiskwalificatie onderwijs 2 Wat is de basiskwalificatie onderwijs (BKO)? De basiskwalificatie

Nadere informatie

Archiveren toetsen. Toetsadviescommissie, Johan Jeuring Faculteit Bètawetenschappen Januari 2012

Archiveren toetsen. Toetsadviescommissie, Johan Jeuring Faculteit Bètawetenschappen Januari 2012 Archiveren toetsen Toetsadviescommissie, Johan Jeuring Faculteit Bètawetenschappen Januari 2012 Moeten we toetsen archiveren? Welke onderdelen? Waarom moeten we dat doen? Hoe lang moeten we dat doen? Wie

Nadere informatie

Kritische reflectie voor de beperkte opleidingsbeoordeling. (naam opleiding) (naam Academie) Avans Hogeschool. Colofon

Kritische reflectie voor de beperkte opleidingsbeoordeling. (naam opleiding) (naam Academie) Avans Hogeschool. Colofon Kritische reflectie voor de beperkte opleidingsbeoordeling (naam opleiding) (naam Academie) Avans Hogeschool Colofon datum. schrijver status. ii Kritische Reflectie (naam opleiding) (maand + jaar) Avans

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Naam instelling Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor lnformatica van de Open Universiteit

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor lnformatica van de Open Universiteit n ed erl an ds - v I a a m se a ccreditati eo r ga ni s ati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor lnformatica van de Open Universiteit datum 31 juli2014

Nadere informatie

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013

De OU kiest een nieuwe koers. Lex Bijlsma 23 november 2013 De OU kiest een nieuwe koers Lex Bijlsma 23 november 2013 Accreditatie en visitaties Bachelor Informatiekunde: gevisiteerd 4 april 2012 Accreditatie definitief 13 juni 2013 Master Software Engineering:

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2011-2012 WO masteropleiding Management

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2011-2012 WO masteropleiding Management U2011/00107 Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2011-2012 WO masteropleiding Management De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2011 en heeft een zelfde werkingsduur

Nadere informatie

Voorbereidingscursussen

Voorbereidingscursussen Voorbereidingscursussen Biologie Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Studeren aan de Open Universiteit voorbereidings cursussen Het systeem van eindexamenprofielen in het voortgezet onderwijs brengt met zich

Nadere informatie

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014 PEER REVIEWS Managementgroep Interactum September 2014 Met peer review wordt een systeem bedoeld waarbij de betreffende opleidingen structureel gebruik maken van elkaars deskundigheid en elkaars critical

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Psychologie van de Radboud Universiteit Nijmegen

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Psychologie van de Radboud Universiteit Nijmegen n ederlan ds - u I a a m se a ccreditatí eo rga ni sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Psychologie van de Radboud Universiteit Nijmegen datum

Nadere informatie

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832).

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832). n ed erl a n d s - v I a a m s e a ccr ed t tati eor gani sati e Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag toets nieuw Associate-degreeprogramma Facility Management van

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011. Deel B. HOOFDSTUK 1 - Doelstellingen en eindtermen van de opleiding UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING studiejaar 2010-2011 Deel B MASTEROPLEIDING SOFTWARE ENGINEERING 1 september 2010 HOOFDSTUK

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe College van Bestuur Hogeschool Drenthe Postbus 2080 7801 CB EMMEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool

Nadere informatie

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015. 23 april 2015

Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015. 23 april 2015 Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015 23 april 2015 Parkstraat 28 Postbus 85498 2508 CD Den Haag P.O. Box 85498 2508 CD The Hague The Netherlands T +31 (0)70 312 2300 info@nvao.net

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Business proces management and IT (BPMIT)

Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Business proces management and IT (BPMIT) 1 Faculteit Management, Science and Technology Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Business proces management and IT (BPMIT) U2014/02470 I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid

Nadere informatie

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Commissie voor de examens Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Met een afgeronde volledige (CROHO 1 -geregistreerde) hbo- of wo-opleiding 2 bent u toelaatbaar

Nadere informatie

Midden-Oostenstudies CROHO 60842

Midden-Oostenstudies CROHO 60842 Faculteit der Letteren Onderwijs- en Examenregeling (OER) Deel B: Masteropleiding Midden-Oostenstudies CROHO 60842 Programma Midden-Oostenstudies voor het studiejaar 2016-2017 Inhoud: 1. Algemene bepalingen

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling wo masteropleiding Environmental Sciences (MSc)

Onderwijs- en examenregeling wo masteropleiding Environmental Sciences (MSc) 1 Faculteit Management, Science and Technology Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Environmental Sciences (MSc) U2014/02474 I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid Faculteit Rechtswetenschappen Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Rechtsgeleerdheid U2012/02957/RVK I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van de regeling De Onderwijs-

Nadere informatie

Training examencommissies

Training examencommissies Training examencommissies N.a.v. midterm review instellingstoets kwaliteitszorg 5 maart 2015 Linda Verbeek 1 Voorstellen Drs Scheikunde (UU) MSc Onderwijskundig ontwerp en advisering (UU) Nu: Beleidsmedewerker

Nadere informatie

hbo-bachelor Lerarenopleiding basisonderwijs deeltijd Leiderdorp 240 ja, positief besluit van 18 februari 2014 niet van toepassing 30 juli 2012

hbo-bachelor Lerarenopleiding basisonderwijs deeltijd Leiderdorp 240 ja, positief besluit van 18 februari 2014 niet van toepassing 30 juli 2012 n ed erl ands - v I o amse a ccreditati eorganísati e Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag toets nieuwe opleiding van de hbo-bachelor Lerarenopleiding basisonderwijs

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

Premaster Managementwetenschappen

Premaster Managementwetenschappen Premaster Managementwetenschappen Studeren om hogerop te komen Zelfstandig naar een masteropleiding toe werken, maar toch ook weer niet alleen. Studeren in modulen, op momenten dat het je zelf uitkomt,

Nadere informatie

Nieuwe regelingen toegang en toelating masteropleidingen

Nieuwe regelingen toegang en toelating masteropleidingen Datum 27 mei 2014 Onderwerp Toegang en toelating masteropleidingen FdR 2014-2015, relevante artikelen uit de hoofdstukken 5 van de FdR Onderwijs- en Examenregelingen 2014-2015 van de desbetreffende master

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Psychologie van de Rijksuniversiteit Groningen

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Psychologie van de Rijksuniversiteit Groningen n ederl an ds - v I a amse a ccredítati eorga nísatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Psychologie van de Rijksuniversiteit Groningen datum 23 januati

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit Economie en Management vastgesteld door de faculteitsdirectie op instemming van de facultaire medezeggenschapsraad op A. Hieronder is voor zover van toepassing

Nadere informatie

Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER)

Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Fractie VUUR, Universiteitsraad www.verenigingvuur.nl info@verenigingvuur.nl - 2 - Voorwoord

Nadere informatie

Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014

Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014 1/6 Vrijstelling binnen een bacheloropleiding van de faculteit Informatica, 2013-2014 Iedereen van 18 jaar of ouder kan bij de Open Universiteit starten met een bacheloropleiding van de faculteit Informatica:

Nadere informatie

Vastgesteld door de decaan van de faculteit Wiskunde&Informatica op 28 augustus 2003

Vastgesteld door de decaan van de faculteit Wiskunde&Informatica op 28 augustus 2003 Onderwijs- en examenregeling 2003 van de Masteropleiding Computer Science Vastgesteld door de decaan van de faculteit Wiskunde&Informatica op 28 augustus 2003 Inhoud: 1. Algemeen 2. Inrichting van de opleiding

Nadere informatie

Examenreglement 2014-2015

Examenreglement 2014-2015 Examenreglement 2014-2015 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Algemeen 3 Hoofdstuk 2 Toelating tot opleidingen en cursussen 4 Hoofdstuk 3 Onderwijsprogramma 5 Hoofdstuk 4 Getuigschrift 7 Hoofdstuk 5 Doel en vorm

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Kunsten cultuurwetenschappen

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Kunsten cultuurwetenschappen Faculteit Cultuurwetenschappen Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Kunsten cultuurwetenschappen U2012/01796/PMU I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van de regeling

Nadere informatie

Het belang van goed geformuleerde learning outcomes in het kader van accreditatie en erkenning

Het belang van goed geformuleerde learning outcomes in het kader van accreditatie en erkenning Het belang van goed geformuleerde learning outcomes in het kader van accreditatie en erkenning Esther van den Heuvel Beleidsmedewerker Internationalisering 17 Maart 2011 Beoogde learning outcomes Na afloop

Nadere informatie

Voor het programma van de opleiding gelden geen aanvullende toelatingsvoorwaarden.

Voor het programma van de opleiding gelden geen aanvullende toelatingsvoorwaarden. Opleidingsspecifiek deel Art.2.1 toelatingseisen opleiding Toelaatbaar tot de opleiding is de bezitter van een Nederlands of een buitenlands diploma van hoger onderwijs die aantoont te beschikken over

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

De waaier van informaticadisciplines. Lex Bijlsma en Rik Bos Open Universiteit 4 april 2013

De waaier van informaticadisciplines. Lex Bijlsma en Rik Bos Open Universiteit 4 april 2013 De waaier van informaticadisciplines Lex Bijlsma en Rik Bos Open Universiteit 4 april 2013 Accreditatie Bolognaverklaring (1999): maatregelen voor internationale mobiliteit in Europees hoger onderwijs

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 2016-2017 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen Master Filosofie (120 EC) Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt in werking op 1 september

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie. Paragraaf 1 Algemene bepalingen. art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie. Paragraaf 1 Algemene bepalingen. art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling [60717] Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie Paragraaf 1 Algemene bepalingen art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing op het onderwijs en

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Mediastudies van de Universiteit van Amsterdam

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Mediastudies van de Universiteit van Amsterdam s e a ccr e ditati eorga ni sdt e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-master Mediastudies van de Universiteit van Amsterdam datum 31 maart 2014 onderwerp Definitief

Nadere informatie

es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam

es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam m a o r nederlands - v/aamse accreditatieorganisatie es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam datum

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor se a ccreditati eorganísati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Psychologie van de Rijksuniversiteit Groningen datum 23 januari 201 3 onderwerp Defìnitief

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1. 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.4 Onderwijs- en examenregeling... 4 2. TOELATING TOT DE OPLEIDING...

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Informatica U2014/02462 De uitvoeringsregeling treedt in werking per

Nadere informatie

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd se a ccr editati eorgani sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor SociaalJuridische Dienstverlening van de Hanzehogeschool roningen datum 7 mei2013

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling wo masteropleiding Onderwijswetenschappen

Onderwijs- en examenregeling wo masteropleiding Onderwijswetenschappen 1 Faculteit Psychologie en onderwijswetenschappen Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Onderwijswetenschappen U2014/02476 I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van

Nadere informatie

Opleidingsspecifiek deel bij de OER Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences

Opleidingsspecifiek deel bij de OER Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences Opleidingsspecifiek deel bij de OER 2016-2017 Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences art. 2.1 Toelating 1. Naast de in de wet genoemde diploma s die

Nadere informatie

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2014-2015 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2014-2015 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2014 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

Studieschema bachelor Informatica

Studieschema bachelor Informatica Studieschema bachelor Informatica 6515316 code titel modulen begeleidingsvorm tentamenvorm tentamendata sept. 15 -aug. 16 Startpakket U kunt op twee momenten in het jaar in september of in februari starten

Nadere informatie

Beoordeling. Standaard 1: Beoogde eindkwalificaties

Beoordeling. Standaard 1: Beoogde eindkwalificaties Advies van de beoordelingscommissie onderzoeksmasteropleidingen Maatschappijwetenschappen van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen ten behoeve van de Nederlands-laamse Accreditatieorganisatie

Nadere informatie

In aanvulling op bovenstaande voorwaarden gelden de volgende aanvullende toelatingsvoorwaarden per track:

In aanvulling op bovenstaande voorwaarden gelden de volgende aanvullende toelatingsvoorwaarden per track: Opleidingsspecifieke deel OER, 2017-2018 De opleiding Kunst- en cultuurwetenschappen Arts and Culture bestaat uit de programma s: Gender Studies (see English EER) Arts & Society (voorheen Kunstbeleid en

Nadere informatie

OER. Uitleg over de. Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER)

OER. Uitleg over de. Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Fractie VUUR, Universiteitsraad www.verenigingvuur.nl info@verenigingvuur.nl Voorwoord De Onderwijs-

Nadere informatie

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting

Curriculum 2015-2016 Afkortingen Bachelor Informatica Propedeuse Postpropedeuse Start Vervolg Afsluiting 60,0 Gebonden keuze (8,6 EC) Afsluiting Curriculum 2015-2016 Opleidingen Open Universiteit, faculteit Management, Science & Technology, wetenschapsgebied Informatica en informatiekunde, geldig vanaf 1-9-2015 Afkortingen European Credits (studiepunten)

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO masteropleiding Management

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO masteropleiding Management U2010/00105 Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2010-2011 WO masteropleiding Management De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2010 en heeft een zelfde werkingsduur

Nadere informatie

Deeltijd voor professionals

Deeltijd voor professionals Deeltijd voor professionals Presentatie informatiedossier 13-04-2016 Aanvraag Vooraf Gemeenschappelijk onderwijsmodel Informatiedossier Bijlagen Onze vraag voor NVAO Voldoet opzet en uitwerking 2 Inleiding

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

Faculteit Rechtsgeleerdheid Toelatingsreglement Nederlandstalige opleidingen Rechtsgeleerdheid

Faculteit Rechtsgeleerdheid Toelatingsreglement Nederlandstalige opleidingen Rechtsgeleerdheid Faculteit Rechtsgeleerdheid Toelatingsreglement Nederlandstalige opleidingen Rechtsgeleerdheid Toelatingsreglement Nederlandstalige opleidingen Rechtsgeleerdheid 1 Inhoudsopgave Paragraaf 1 Algemene bepalingen...

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Opleidingsspecifieke deel OER, Opleiding / programma: Neerlandistiek/ Nederlandse taal en cultuur

Opleidingsspecifieke deel OER, Opleiding / programma: Neerlandistiek/ Nederlandse taal en cultuur Opleidingsspecifieke deel OER, 2015-2016 Opleiding / programma: Neerlandistiek/ Nederlandse taal en cultuur Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Alle studenten die per 1 september 2016 willen starten

Nadere informatie

Opleidingsspecfiek deel BA Kunstgeschiedenis. colloquium doctum

Opleidingsspecfiek deel BA Kunstgeschiedenis. colloquium doctum Opleidingsspecfiek deel Art.2.3 colloquium doctum Het toelatingsonderzoek, bedoeld in art. 7.29 van de wet, heeft betrekking op maximaal vier van de volgende vakken op het daarbij vermelde niveau: Nederlands,

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Business proces management and IT (BPMIT)

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Business proces management and IT (BPMIT) Faculteit managementwetenschappen Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 wo masteropleiding Business proces management and IT (BPMIT) U2012/01741 mhi I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid

Nadere informatie

Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Voor toelating tot de opleiding Mediastudies komt in aanmerking de bezitter van

Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Voor toelating tot de opleiding Mediastudies komt in aanmerking de bezitter van Opleidingsspecifieke deel OER, 2016-2017 Opleiding / programma: Mediastudies/ Film- en televisiewetenschap; New Media and Digital Culture (voorheen Nieuwe media en digitale cultuur, see English EER) Artikel

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Intake- en vrijstellingsregels voor de HBO-bacheloropleiding Informatica 2013-2014 Vastgesteld door de examencommissie NOH-I op 16 september 2013.

Intake- en vrijstellingsregels voor de HBO-bacheloropleiding Informatica 2013-2014 Vastgesteld door de examencommissie NOH-I op 16 september 2013. Intake- en vrijstellingsregels voor de HBO-bacheloropleiding Informatica 2013-2014 Vastgesteld door de examencommissie NOH-I op 16 september 2013. Artikel 1. Begripsbepaling. In deze regeling wordt verstaan

Nadere informatie

Addendum beoordeling bestaande experimenten leeruitkomsten. 14 december Beoordelingskaders accreditatiestelsel 19 december 2014, versie 1.

Addendum beoordeling bestaande experimenten leeruitkomsten. 14 december Beoordelingskaders accreditatiestelsel 19 december 2014, versie 1. Addendum beoordeling bestaande experimenten leeruitkomsten 14 december 2015 Beoordelingskaders accreditatiestelsel 19 december 2014, versie 1.1 Inhoudsopgave 1 Addendum experiment leeruitkomsten 4 1.1

Nadere informatie

Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) A. Toelating tot de masteropleiding Niet van toepassing

Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) A. Toelating tot de masteropleiding Niet van toepassing Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Faculteit Management, Science and & Technology Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) Einde nieuwe instroom: 31 augustus 2015 Einde

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

- Academische competenties in de bachelor - Academische competenties in de bachelor

- Academische competenties in de bachelor - Academische competenties in de bachelor wo-bacheloropleiding Informatica 1 van 6 U2015/03290 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2015 en heeft eenzelfde werkingsduur als de Onderwijsen examenregeling (OER) 2015-2016 voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 0 3 88 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid Nr. 304 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit Natuur & Techniek A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven Artikel 20 Inschrijving voor cursussen 20A De student

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit Economie en Management Vastgesteld door de faculteitsdirectie op 12 februari 2014 Instemming van de facultaire medezeggenschapsraad op A. Hieronder is voor

Nadere informatie

4. De bezitter van het diploma van de bacheloropleiding Liberal Arts & Sciences van de

4. De bezitter van het diploma van de bacheloropleiding Liberal Arts & Sciences van de Opleidingsspecifieke deel OER, 2015-2016 Opleiding / programma: Mediastudies/ Film- en televisiewetenschap; Nieuwe media en digitale cultuur Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Alle studenten die

Nadere informatie

11 juli 2012 Beleidsreactie advies NVAO m.b.t. kwaliteit en niveau van BE, VTM, CE en MEM bij Hogeschool Inholland

11 juli 2012 Beleidsreactie advies NVAO m.b.t. kwaliteit en niveau van BE, VTM, CE en MEM bij Hogeschool Inholland a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie