Ontdekken, ervaren, creëren, avontuur en vrijheid! Ruben Hartmann

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ontdekken, ervaren, creëren, avontuur en vrijheid! Ruben Hartmann"

Transcriptie

1 All-in: Omdat iedereen samen wil spelen! Ontdekken, ervaren, creëren, avontuur en vrijheid! Ruben Hartmann

2 Inleiding Hoi, Wil je meedoen? Hoi wil je meedoen? is een kreet die we vaak horen in een speeltuin als kinderen elkaar ontmoeten. Ontmoeten is ook ontzettend belangrijk, kinderen leren met elkaar om te gaan, ontwikkelen hun motoriek Maar wat nou als die ontmoeting niet kan plaatsvinden omdat het fysiek niet mogelijk is om samen te spelen? Als Yalp zijnde hebben we als missie: Nederland beweegt te weinig. Daarom maken wij spelen en bewegen weer leuk. Voor kinderen, jeugd én ouderen.. Als leverancier van speeltoestellen en sportproducten creëren we namelijk inspirerende, uitdagende omgevingen die iedereen uitnodigen tot spelen, sporten en bewegen, maar vooral tot plezier!! Uit de combinatie van deze vraag en onze missie is het All in concept voortgekomen. Ooit begonnen als antwoord op de vraag hoe we om kunnen gaan met kinderen met een beperking, en inmiddels een ontwerpfilosofie voor al onze speelterreinen. All-in komt voort uit de missie van Yalp waarin we iedereen willen inspireren om in beweging te komen. Alle kinderen, maar zelfs papa, mama, opa en oma! Vanuit de intrinsieke motivatie zijn wij daarmee bezig. Alle kinderen verdienen een jeugd waarin ze onbeperkt samen kunnen spelen, zelfvertrouwen op kunnen doen en vriendschappen kunnen sluiten. Daarom willen we ons inzetten voor iedereen die dat nog niet kan doen en voor een toegankelijke speelplek zijn volgens Yalp geen ingewikkelde aanpassingen in het speeltuinontwerp nodig die zich richten op het mindervalide kind. Wel vraagt het een specifieke manier van denken zodat de speeltuin voor álle kinderen toegankelijk is. We willen letterlijk dat ze samen kunnen sporten- & spelen en dat noemen wij All-in. All-in Let s Play bij Yalp voor jong, oud, jongens, meiden, jeugd, volwassenen en senioren met én zonder beperking.

3 Inhoud Inhoudsopgave Inleiding 2 Inhoudsopgave 3 5 pijlers 4 Toegankelijkheid 4 Bespeelbaarheid 6 Levendigheid 7 Kennis 8 Zintuigen 9 Plezier 10

4 Het model rust op 5 pijlers Omdat we merkten dat vandaag de dag mensen met verschillende achtergronden elkaar een handicap, mensen uit verschillende bevolkingsgroepen of mensen van verschillende leeftijden elkaar steeds moeilijker ontmoeten, hebben we een concept opgesteld die het ontmoeten moet bevorderen. Dit concept steunt op de volgende pijlers: Toegankelijkheid Bespeelbaarheid Levendigheid Ontmoeten Plezier Toegankelijkheid Bespeelbaarheid All-in Levendigheid Plezier Kennis Toegankelijkheid Een All-in speeltuin moet goed toegankelijk, overzichtelijk en transparant zijn. Als een plek hieraan voldoet ontstaat het gevoel van veiligheid en de aantrekkingskracht om te willen spelen. De speeltuin moet zo zijn ingericht dat het een brede doelgroep aantrekt en dat iedereen hier toegang tot heeft. Daarbij houden we zoveel mogelijk rekening met mensen met een beperkte beperkte motoriek, gehoorbeperking, visuele beperking, afhankelijkheid van een hulpmiddel als een rolstoel of stok, verstandelijke beperking en gedrag of (ontwikkelings-) stoornis. Om te zorgen dat iedereen kan spelen en sporten moet ook iedereen toegang hebben tot de plek en gebruik kunnen maken van de plek. Belangrijkste richtlijnen die we hiervoor aanhouden komen uit het Wenkenblad voor integrale speelvoorzieningen. Hierin staan de belangrijkste eisen op het gebied van bereikbaarheid, en toegankelijkheid. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk om een rolstoeltoegankelijke route door de locatie te hebben waardoor ook zij onderdeel kunnen zijn van de sport of het spel. Ook worden binnen de richtlijnen verschillende eisen gesteld per gebruikersgroep (visuele beperking, hoorbeperking, verstandelijke beperking, fysieke beperking of aandachtstoornissen). Het is dus belangrijk om je te verdiepen in de gebruikersgroepen. Zo zijn er een aantal algemene aspecten waar rekening mee gehouden kan worden.

5 Goed bereikbaar Bereikbaarheid is het eerste punt wat bepaald of een speelplek geschikt is om naartoe te gaan. Is er een parkeergelegenheid dichtbij aanwezig, zijn er looproutes naar de speelplek toe en zijn deze voldoende breed (1200mm). Als er een vernauwing is dan is het goed om daar een vrije zone voor te hebben die groot genoeg is (minimaal 900mm over een afstand van 1200mm). Als laatste is het ook goed om rekening te houden met voldoende opstelruimte voor een te openenen poort. De paden worden breed genoeg gemaakt zodat fysiek gehandicapte kinderen zich goed door de speelplek kunnen begeven. Het is belangrijk om ook voldoende ruimte op te nemen om elkaar te passeren. Door een rolstoeltoegankelijke route door de speeltuin of speeltoestel toe te passen weet je zeker dat deze prettig te gebruiken is voor bezoekers, maar nog belangrijker dat iedereen er gebruik van kan maken. Zo kunnen motorisch beperkte kinderen of kinderen in een rolstoel in ieder geval onderdeel van het plek zijn. Mee kunnen doen wordt bereikt door de omgeving ook bespeelbaar te maken. Overzicht Het is voor autistische kinderen of kinderen met een hoorbeperking belangrijk dat de gehele speeltuin goed kan worden overzien. Dit betekend niet dat het terrein vlak moet zijn, bijvoorbeeld duidelijke zichtassen kunnen hierbij helpen. Ook het hebben van plekken waar je een rug hebt dragen bij aan het gevoel van veiligheid omdat je niet over je schouder hoeft te kijken of er iemand te ruw of onverwachts langs komt rennen. Dit kan een muur van een gebouw zijn of een bankje omgeven door hogere beplanting. Ten slotte is het goed om na te denken hoe een speelplek wordt begrenst. Een hekwerk kan goed zijn voor kinderen met een visuele- of geestelijke beperking zodat ze niet kunnen weglopen of verdwalen. Herkenning Herkenningspunten zijn voor visueel beperkten en autistische kinderen ontzettend fijn om hun weg te vinden binnen een speelplek. Harde of felle kleuren geven aan slechtzienden duidelijke markeringen, geluid van bijvoorbeeld de Sona is een herkenning voor blinden. Wel is het goed om het hele spectrum in de gaten te houden omdat een overdaad aan felle kleuren voor bepaalde doelgroepen teveel prikkels kan geven. Overgangen van bijvoorbeeld paden naar kunstgras geven zowel visuele als fysieke begeleiding. Obstakels en hellingen Het is belangrijk dat er wordt gekozen voor ondergronden die vlak, stroef en aaneengesloten zijn. Waar hellingen worden toegepast, wordt rekening gehouden met de hellingshoek. Afhankelijk van het hoogteverschil dat opgevangen moet worden is een hellingshoek van 1:12 tot 1:20 vastgesteld vanuit het bouwbesluit. Ons streven is om zoveel mogelijk vast te houden aan de hoek van 1:20 mede. Banden, paden en ondergronden zijn zoveel mogelijk op één hoogte ontworpen om obstakels als opstaande randen te voorkomen. 5

6 Bespeelbaarheid De speeltuin en de toestellen moeten niet alleen maar toegankelijk zijn, maar ook bespeelbaar en veilig. Een bespeelbaar speeltoestel bevat voldoende middelen om er met een beperking toch gebruik van te kunnen maken. Denk dan bijvoorbeeld aan voldoende grijp- en steunpunten, markeringen d.m.v. kleuren en/of patronen, stabiliteit, juiste hellingshoeken en rustpunten. De veiligheid wordt gewaarborgd door de toestellen te laten voldoen aan het WAS (warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen) hiervoor gebruiken wij de wettelijke normering NEN 1176 en 1177 welke betrekking hebben op de toestellen en (val) ondergronden. Yalp creëert speelomgevingen met onder andere de speeltoestellen van het merk Lappset, die extra steun geven, extra grip hebben, inspelen op de tastzin, veel speelwaarde bevatten of een spannend rolstoelcircuit vormt. De toestellen bevatten voldoende grijp- en steunpunten, markeringen en kunnen door middel van kleuren en patronen herkenbaar aanwezig worden gemaakt. In de ontwerpen wordt ook gekeken naar stabiliteit, juiste hellingshoeken en rustpunten. Ook dit soort ontwerprichtlijnen komen uit het Wenkenblad voor integrale speelvoorzieningen. De speeltoestellen van Yalp zijn ontworpen voor iedereen en stralen dit ook uit. De uitstraling van een specifiek speeltoestel voor mindervaliden is gelijk aan die voor een valide doelgroep. Het is niet ons doel om elk toestel voor iedereen te ontwerpen, maar vanuit onze missie is het wel doel om speelomgevingen te ontwerpen voor iedereen (Zie voor een selectie van onze toestellen die zich goed leent voor mindervaliden). Bij ieder speelontwerp geldt dat de speeltoestellen toegankelijk en bespeelbaar moeten zijn voor kinderen met én zonder beperking. Doordat Yalp de toestellen ook nog eens op maat kan maken door het modulaire systeem waaruit de producten zijn opgebouwd, is voor elke plek een passende oplossing te bedenken. Zo zorgen toepassing van informatieborden of audiozuilen voor visuele of geluidsondersteuning.

7 Levendigheid Als we een plek willen ontwerpen voor een zo breed mogelijke doelgroep dan is levendigheid net zo belangrijk als de eerder genoemde pijlers. Levendigheid laat zich wat ons betreft het best vertalen door diversiteit en functionaliteit. Als de speeltuin ontworpen is voor alleen mindervaliden dan voelen ze zich nog steeds verloren en anders. Daarom bieden wij een diversiteit aan speeltoestellen waar zowel jonge en oudere kinderen, jongens en meiden, valide en mindervalide kinderen samen op willen spelen. Maar ook toestellen die senioren uitdagen. Ouderen die hun dagelijkse rondje door het park lopen kunnen in de beweegtuin hun oefeningen doen om hun flexibiliteit, balans en coördinatie te trainen terwijl ze tegelijkertijd genieten van de spelende kinderen die vlakbij op de toestellen spelen. Een levendige speelplek bevat niet alleen diverse toestellen, maar het is ook belangrijk dat de functionele randvoorwaarden van de speeltuin in orde zijn. Zo is het belangrijk om ook rustplekken, horeca, sportplekken, wandelroutes, beweegtuinen of andere functionaliteit aan te bieden om een zo breed mogelijke groep aan te spreken. Ontmoeten (samen spelen) Als een speelplek deze levendigheid in zich heeft dan ontmoet je elkaar. Daarin is het onwijs belangrijk dat je je ook gewenst voelt op die plek. Daarom is het wat ons betreft ook noodzakelijk dat je elkaar ontmoet. Een doordacht ontwerp volgens het All-in ontwerpprincipe laat kinderen binnen hun eigen fysieke mogelijkheden onbezorgd meespelen met hun leeftijdsgenoten. In het speelontwerp worden ontmoetingsplekken in de toestellen en in de routing door de speeltuin opgenomen. Op deze plekken ontstaat interactie tussen de kinderen, ouders, opa s en oma s, beperkt of niet-beperkt. Een goed voorbeeld van samenspel is een rolstoeltoegankelijke spel- en obstakelroute door een speeltoestel. Hierdoor kan een kind met een fysieke beperking spelen in het toestel terwijl en levendigheidhet tegelijkertijd kinderen tegenkomt die via een andere route door het toestel aan het klimmen of klauteren zijn. Als we het hebben over samen spelen dan zijn daar verschillende vormen van. We kunnen mensen buitensluiten (exlusion), een eigen plek als groep(segregation), een eigenplek geven binnen het geheel of opnemen binnen de groep (inclusion). Het streven moet zijn om de openbare ruimte zo in te richten dat, onder de voor die locatie gestelde voorwaarden, een maximale inclusie van de verschillende doelgroepen bereikt wordt.

8 Kennis Een goede kennis van ieders beperkingen en kwaliteiten is daarbij gewenst. Sommige doelgroepen mixen gewoonweg niet, maar het streven moet altijd zijn om zoveel mogelijk doelgroepen bij elkaar te krijgen waar het verlangen bestaat om samen te spelen. Vanuit onze huidige werkzaamheden merken we dat de aandoeningen veelal in te delen zijn in een aantal groepen: Dementie (meestal ouderen) Somatische beperkingen (Fysiek) Zintuiglijke beperkingen (jong-oud) Cognitieve beperkingen (jong-oud) Meervoudige beperkingen (jong-oud) Spectrum stoornissen (Autisme, ADHD, ADD, meestal jongeren) Zelfstandig buiten zijn Zelfstandig buiten zijn Buiten zijn doet mensen goed. Onderzoek heeft aangetoond dat het het dag- en nachtritme bevordert, de eetlust vergroot, agitatie en agressie vermindert. Zelf mogen besluiten om naar buiten te gaan vermindert i.h.a. de neiging tot weglopen en vergroot het gevoel van zelfbeschikking. Aangetoond is wel dat deze effecten het grootst zijn bij een goed doordachte inrichting van de buitenruimte: ze ontstaan niet zomaar. Alle redenen dus om de buitenruimte met zorg in te richten. Ons streven is samen met u speel/ en beweegplekken te creëren waar iederen met veel plezier en zo lang mogelijk zelfstandig gebruik van kunnen maken. We zorgen er daarbij voor dat we op de hoogte blijven van de nieuwste onderzoeken en bevindingen zodat we u optimaal kunnen adviseren. Belang van bewegen Ook bewegen draagt bij aan een goede gezondheid zowel fysiek als mentaal. Uit recent onderzoek is gebleken dat bewegen een bewezen positief effect op de gemoedstoestand en zorgt het voor een gevoel van rust en waardering. Als we het bijvoorbeeld hebben over ouderen dan weten we dat dementie minder voortschrijdt wanneer ze meer gaan bewegen. Daarnaast is het gewoon nodig in een tijd waarin obesitas een steeds meer voorkomend gevaar vormt voor de volksgezondheid. Wij geloven erin dat bewegen kan worden gemotiveerd door middel van een uitdagende en inspirerende omgeving met toestellen die iedereen uitdagen. Het liefst gekoppeld aan activiteiten. Te denken valt aan een fysiotherapeut die op locatie oefeningen doet of scholen die erop uit trekken met hun klas om te sporten en bewegen.

9 Beleven met al je zintuigen Waar fysieke, en cognitieve aspecten lastig worden, bieden intuïtie en zintuiglijke ervaringen houvast. Als een zintuig minder wordt, of uitvalt, ontstaat de behoefte ontstaan aan sterkere informatie vanuit de andere zintuigen. Zintuigen bieden mogelijkheden om informatie te verwerken tot doelgerichte handelingen (door geluid, kleur, beweging), maar ze kunnen ook herinneringen prikkelen (vooral via geur en tast), beide vormen stimuleren mensen tot bewustwording zichzelf ten opzichte van de omgeving. De zintuigen waar we het hier over hebben zijn zien, horen, ruiken, proeven en voelen. Voelen is daarin weer onder te verdelen in : tastzin (vervorming huid) Thermoceptie (warm/koud) Nociceptie (pijn) Evenwichtszin (balans) Proprioceptie (lichaamsbewustzijn) We gaan heel bewust om met het prikkelen van de zintuigen: voor sommigen is het belangrijk om niet teveel aan te bieden (bijv. bij ASS). Anderen hebben er juist een sterkere behoefte aan (bijv. slechtzienden). Bij alle groepen kan de zintuigelijke beleving worden ingezet om de wereld positief te beleven. Hierbij kan gedacht worden aan elementen als beleving en ter oriëntatie Herkenningspunten kunnen daarin bijdragen en zorgen ook voor een gevoel van veiligheid. Zo kunnen bijvoorbeeld herkenbare toestellen of eyecatchers, geluidselementen, waterornamenten, een zitplek of bewegingszone bijdragen in de herkenbaarheid van de omgeving. Of een fysieke scheiding in de vorm van een contrast (bijvoorbeeld tussen pad en omgeving). Zintuigen

10 Plezier De eerder genoemde punten komen dan samen tot het woordje plezier, daar draait het ten slotte om. Pas als je plezier ervaart dan voel je je veilig en gewenst. Vanuit plezier ben je betrokken en straal je zelf ook enthousiasme en vertrouwen uit. Vanuit plezier verleg je grenzen en worden kansen zichtbaar. Onze toestellen, concepten en ontwerpen helpen om het ongewone te bereiken. Fantasievormen, thematisering, spectaculaire of aanstekelijke trainingen dragen allemaal bij aan de hoge belevingswaarde die wij van onze omgeving verwachten. Graag nemen we u mee in dit proces en gaan wij met plezier voor u aan de slag. Wat mij het meest is opgevallen als ik samen spelen bestudeer is dat het misschien wel het belangrijkste is om aandacht voor elkaar te hebben. Om met de woorden van Olaf Hoensen te eindigen: Aandacht werkt als een zaklamp in het donker; je ziet plotseling dingen die je eerder niet zag. 10

Lappset Nederland B.V. (h.o.d.n. Yalp) - Nieuwenkampsmaten 12-7472 DE Goor - Nederland - T 0547 289410 - info@yalp.nl - www.yalp.

Lappset Nederland B.V. (h.o.d.n. Yalp) - Nieuwenkampsmaten 12-7472 DE Goor - Nederland - T 0547 289410 - info@yalp.nl - www.yalp. Op weg naar een innovatief schoolplein Pap, mam kijk eens wat ik kan! Ruben Hartmann Playground designer Yalp 8-12-2014 2 Pap, mam kijk eens wat ik kan! Visie op schoolpleinen Inleiding 'Pap, mam kijk

Nadere informatie

praktische informatie om kinderen met en zonder handicap samen te kunnen laten spelen op de speelplek in uw buurt

praktische informatie om kinderen met en zonder handicap samen te kunnen laten spelen op de speelplek in uw buurt WAAROM DIT BOEKJE? In 1998 hebben een aantal fondsen besloten dat bij de (her)inrichting van speelplekken altijd rekening gehouden moet worden dat ieder kind het recht heeft om te spelen, dus ongeacht

Nadere informatie

KI N DE R E N M ET E N ZON DE R E E N B E PE R KI NG

KI N DE R E N M ET E N ZON DE R E E N B E PE R KI NG SAM E N SPE LE N KI N DE R E N M ET E N ZON DE R E E N B E PE R KI NG Hoe maak je samenspel mogelijk en stimuleer je samenspel? Waar moet je rekening mee houden als je speelvoorzieningen geschikt wilt

Nadere informatie

IN BEWEGING. Onderneem! Nietsdoen is geen optie

IN BEWEGING. Onderneem! Nietsdoen is geen optie IN BEWEGING Onderneem! Nietsdoen is geen optie Belang bewegen Emotioneel: plezier, je goed voelen, zelfvertrouwen, eigenwaarde, positieve invloed op emotionele stoornissen Sociaal: participatie, ontwikkeling

Nadere informatie

SamenSpelen conclusies speeltuinbendeverslagen

SamenSpelen conclusies speeltuinbendeverslagen SamenSpelen conclusies speeltuinbendeverslagen Individuele aanpassingen speeltoestel en infrastructuur NSGK Revisie 1.1 13 februari 2012 Patrick Meutstege Panton bv Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De

Nadere informatie

Activiteitenbeleid 2013

Activiteitenbeleid 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Hoofdstuk 2: Hoofdstuk 3: Hoofdstuk 4: Hoofdstuk 5: Hoofdstuk 6: Pedagogisch beleid TintelTuin De 6 competenties Visie Activiteitenbeleid binnen het (dag)programma Laat zien

Nadere informatie

kinderen met een beperking

kinderen met een beperking WORKSHOP PIMP JE SPEELPLAATS Groene De Speeltuinbende speelplaatsen, ook voor kinderen met een beperking Ontwerper s Speeltoestellen fabrikanten/ leveranciers Beheerders speelplekke n 40 0 Gent 11 mei

Nadere informatie

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN KLEINE MENSEN GROTE WENSEN Voor de betere kinderopvang DOOR DE OGEN VAN KINDEREN Dit boekje laat je kinderopvang zien door de ogen van kinderen. Een praktische gids voor iedereen die nadenkt over de opvang

Nadere informatie

Naar aanleiding van de avond met de klankbordgroep is de keuze gemaakt om te zoeken naar avontuurlijk spelen / spelen in het groen in plaats van het

Naar aanleiding van de avond met de klankbordgroep is de keuze gemaakt om te zoeken naar avontuurlijk spelen / spelen in het groen in plaats van het 1 2 Naar aanleiding van de avond met de klankbordgroep is de keuze gemaakt om te zoeken naar avontuurlijk spelen / spelen in het groen in plaats van het traditionele spelen. Ook is op die avond gesproken

Nadere informatie

Geïntegreerd spelen in de praktijk

Geïntegreerd spelen in de praktijk Geïntegreerd spelen in de praktijk Veel speelterreinen zijn niet toegankelijk en bespeelbaar voor kinderen met een beperking. Bij de inrichting en het beheer van speelterreinen wordt onvoldoende rekening

Nadere informatie

Geïntegreerd spelen in de praktijk

Geïntegreerd spelen in de praktijk Geïntegreerd spelen in de praktijk Veel speelterreinen zijn niet toegankelijk en bespeelbaar voor kinderen met een beperking. Bij de inrichting en het beheer van speelterreinen wordt onvoldoende rekening

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

Proudy. Praktijk voor psychomotorishe kindertherapie

Proudy. Praktijk voor psychomotorishe kindertherapie Proudy Praktijk voor psychomotorishe kindertherapie Wat is psychomotorische kindertherapie? Pmkt is een vorm van kindertherapie bedoeld voor kinderen die vast lopen in hun ontwikkeling en dat in hun gedrag

Nadere informatie

Spelen! 'De wereld ontdekken door te rennen, te klimmen en te ravotten!' BTL maakt speelruimte leefbaar!

Spelen! 'De wereld ontdekken door te rennen, te klimmen en te ravotten!' BTL maakt speelruimte leefbaar! Spelen! 'De wereld ontdekken door te rennen, te klimmen en te ravotten!' BTL maakt speelruimte leefbaar! Het nieuwe spelen! Onze Tuin- en Landschapsarchitecten zien al langer een nieuwe trend binnen de

Nadere informatie

Omgevingspsychologie in de zorg Yvonne Leegwater 21 september 2016

Omgevingspsychologie in de zorg Yvonne Leegwater 21 september 2016 "Hoe voelt u zich vandaag?" Omgevingspsychologie in de zorg Yvonne Leegwater 21 september 2016 Herkenbaar...? Wat is omgevingspsychologie? Psychologie onderzoekt gedrag van mensen Omgevingspsychologie

Nadere informatie

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Dordrecht 17 maart 2016 Nynke Tilstra, Sportconsulent Introductie MEE Uitleg Wijkteams

Nadere informatie

lucht Geur schept herinnering en brengt ambiance. Iets dat stinkt verdrijft uw gasten, maar de geur van appeltaart verwelkomt hen.

lucht Geur schept herinnering en brengt ambiance. Iets dat stinkt verdrijft uw gasten, maar de geur van appeltaart verwelkomt hen. lucht Geur Ventilatie Buitenlucht Emotie Geur schept herinnering en brengt ambiance. Iets dat stinkt verdrijft uw gasten, maar de geur van appeltaart verwelkomt hen. Innovatieve geursystemen helpen u op

Nadere informatie

Spelen in het groen. Agnes van den Berg Roderik Koenis Magdalena van den Berg

Spelen in het groen. Agnes van den Berg Roderik Koenis Magdalena van den Berg Spelen in het groen Effecten van een bezoek aan een natuurspeeltuin op het speelgedrag, de lichamelijke activiteit, de concentratie en de stemming van kinderen Agnes van den Berg Roderik Koenis Magdalena

Nadere informatie

G-Gym. Een. frisse kijk. op Autisme. Marjan Bruurs

G-Gym. Een. frisse kijk. op Autisme. Marjan Bruurs Een frisse kijk op Autisme Marjan Bruurs Autisme anders bekeken (5) Gestructureerde Flexibiliteit Training concreet en voorspelbaar maken Braingym PMT Ontspanningsoefeningen Autisme anders bekeken (1)

Nadere informatie

madera Natuurlijk Spelen, een Trend Duurzaamheid met RVS De uitstraling van hout maar de kwaliteit van RVS.

madera Natuurlijk Spelen, een Trend Duurzaamheid met RVS De uitstraling van hout maar de kwaliteit van RVS. madera N atuurlijk RVS 4 7 Natuurlijk Spelen, een Trend De uitstraling van hout maar de kwaliteit van RVS. Duurzaamheid met RVS Hernieuwbaar en sluit aan op de oneindige kringloop van Cradle to Cradle.

Nadere informatie

Whitepaper. spelen voor iedereen. Hoe richt ik de ideale speeltuin in voor kinderen met én zonder een beperking?

Whitepaper. spelen voor iedereen. Hoe richt ik de ideale speeltuin in voor kinderen met én zonder een beperking? Whitepaper spelen voor iedereen Hoe richt ik de ideale speeltuin in voor kinderen met én zonder een beperking? inhoudsopgave Inhoud Voldoende speelwaarde voor alle kinderen 03 03 Voldoende speelwaarde

Nadere informatie

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Inleiding De kern van (autisme)vriendelijke communicatie is echt contact, gebaseerd op

Nadere informatie

Kinderen spelen voor hun ontspanning, maar spelen is ook goed voor de persoonlijke ontwikkeling van het kind.

Kinderen spelen voor hun ontspanning, maar spelen is ook goed voor de persoonlijke ontwikkeling van het kind. 1 2 Kinderen spelen voor hun ontspanning, maar spelen is ook goed voor de persoonlijke ontwikkeling van het kind. Een van de ontwikkelingen is de emotionele ontwikkeling. Een voorbeeld van het opdoen van

Nadere informatie

Kleine Mensen Grote Wensen. Voor de betere kinderopvang

Kleine Mensen Grote Wensen. Voor de betere kinderopvang Kleine Mensen Grote Wensen Voor de betere kinderopvang Dit boekje laat je kinderopvang zien door de ogen van kinderen. Een praktische gids voor iedereen die nadenkt over de opvang van kinderen van 0 tot

Nadere informatie

Wenkenblad Informatie 2010-2011 Richtlijnen voor integraal toegankelijke speelvoorzieningen

Wenkenblad Informatie 2010-2011 Richtlijnen voor integraal toegankelijke speelvoorzieningen Wenkenblad Informatie 2010-2011 Richtlijnen voor integraal toegankelijke speelvoorzieningen - 1 - colofon Richtlijnen voor integraal toegankelijke speelvoorzieningen 1 e druk 1 mei 1997 1 e herziening

Nadere informatie

Integrale Toegankelijkheid van bos, natuur en park

Integrale Toegankelijkheid van bos, natuur en park Integrale Toegankelijkheid van bos, natuur en park Eva Troch Dag van de Openbare Ruimte 13 maart 2008 Agentschap voor Natuur en Bos Het Agentschap voor Natuur en Bos staat in voor het beleid, het duurzaam

Nadere informatie

1 x 1 landelijke wetgeving

1 x 1 landelijke wetgeving Certificaat: Inspecteur speeltoestellen Niveau: 2 sterren Toetsvorm: Gesloten vragen Toetsduur: 120 minuten Cesuur: 60% met correctie voor de gokkans Hulpmiddelen: WAS, Normenbundels TOETSMATRIJS SVS 2

Nadere informatie

Bijlage: Voorbeeldschema van mijlpalen in de verschillende ontwikkelingsgebieden

Bijlage: Voorbeeldschema van mijlpalen in de verschillende ontwikkelingsgebieden Bijlage: Voorbeeldschema van mijlpalen in de verschillende sgebieden Ontwikkeling 4-6 jaar 7-9 jaar 10-12 jaar Taal Opbouwen basiswoordenschat. Woordenschat en zinsbouw neemt sterk toe. Redelijk tot goed

Nadere informatie

Weerbaarheid en zelfsturing voor particulieren. Bouwen aan zelfvertrouwen. Jeugd

Weerbaarheid en zelfsturing voor particulieren. Bouwen aan zelfvertrouwen. Jeugd Weerbaarheid en zelfsturing voor particulieren Bouwen aan zelfvertrouwen Jeugd 1. Weerbaarheidstrainingen voor kinderen Heeft uw kind moeite met voor zichzelf op te komen? Of is uw kind wellicht te weerbaar?

Nadere informatie

8. Checklist Voorbeeld? Volg onderstaande link. ja nee nvt

8. Checklist Voorbeeld? Volg onderstaande link. ja nee nvt 8. Checklist? Volg onderstaande link. ja nee nvt BIJLAGE Bereikbaarheid van het evenement/festival (vanuit de omgeving) 1 Is er vanaf het doorgaande voetpad een natuurlijke gidslijn of een geleidelijn

Nadere informatie

Een geslaagde middag over speelnatuur in Utrecht.

Een geslaagde middag over speelnatuur in Utrecht. Een geslaagde middag over speelnatuur in Utrecht. Verslag van de bijeenkomst op 26 mei van Netwerk Speelnatuur Utrecht over veiligheid en participatie. Op avontuur Wat een geluk, deze heerlijke zonnige

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

Ontwikkeling op basis van plezier

Ontwikkeling op basis van plezier esdégé reigersdaal Ontwikkeling op basis van plezier De Speelpoort is het resultaat van een zoektocht naar plezier en ontwikkeling voor jonge kinderen met ernstige poortjes Concreet is de Speelpoort een

Nadere informatie

Leer- en leesproblemen

Leer- en leesproblemen Visuele training voor Leer- en leesproblemen De enige manier om informatie op te nemen is via onze zintuigen. De informatie op school/werk wordt tegenwoordig voor het overgrote deel visueel aangeboden

Nadere informatie

Projectplan. Belevingstuin Orthopedagogisch Dagcentrum De Vijfhoek. Project: Realisatie belevingstuin orthopedagogisch dagcentrum De Vijfhoek

Projectplan. Belevingstuin Orthopedagogisch Dagcentrum De Vijfhoek. Project: Realisatie belevingstuin orthopedagogisch dagcentrum De Vijfhoek Belevingstuin Orthopedagogisch Dagcentrum De Vijfhoek Project: Realisatie belevingstuin orthopedagogisch dagcentrum De Vijfhoek Organisatie: De Waerden Plaats: Heerhugowaard MANAGEMENTSAMENVATTING Aanvrager

Nadere informatie

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als

4 Denken. in het park een keer gebeten door een hond. Als Kim een hond ziet wil ze hem graag aaien. Als 4 Denken In dit hoofdstuk vertellen we hoe jij om kan gaan met je gedachten. Veel gedachten maak je zelf. Ze bepalen hoe jij je voelt. We geven tips hoe jij jouw gedachten en gevoelens zelf kunt sturen.

Nadere informatie

jaqueline van der veen 0102829

jaqueline van der veen 0102829 jaqueline van der veen 0102829 Wat is een verstandelijke beperking? Verstandelijke beperking is een naam voor een ontwikkelingsstoornis waarbij de verstandelijke vermogens zich niet met de normale snelheid

Nadere informatie

Signaalkaart Jongeren

Signaalkaart Jongeren Signaalkaart Jongeren Naam: Mike de Boer Inhoudsopgave Inleiding... 3 Signaalkaart Mike... 5 Toelichting op de uitslag... 6 Pagina 2 van 8 Inleiding Op 14 maart 2014 heeft Mike de Boer de Signaalkaart

Nadere informatie

Vorming AUTISMESPECTRUM- STOORNIS

Vorming AUTISMESPECTRUM- STOORNIS Vorming AUTISMESPECTRUM- STOORNIS Bart Lenaerts Jorinde Dewaelheyns 6 december 2010 Wat mag je verwachten? Wat is autisme? Het stellen van de diagnose Wie? Hoe? Triade van stoornissen Autisme = anders

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

SPEEL- RUIMTE NEDER- LAND

SPEEL- RUIMTE NEDER- LAND SPEEL- RUIMTE NEDER- LAND Aan het College van B&W en de gemeenteraad van de Gemeente Bloemendaal Postbus 201 2050 AE OVERVEEN KONINGSLAAN 101 3583 GS UTRECHT TEL 030 254 48 80 FAX 030 254 50 88 1 juni

Nadere informatie

VISIE OP PROBLEEMGEDRAG

VISIE OP PROBLEEMGEDRAG VISIE OP PROBLEEMGEDRAG INLEIDING Bij het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE) kunnen zorgprofessionals en anderen terecht voor expertise over ernstig en aanhoudend probleemgedrag. Het gaat om probleemgedrag

Nadere informatie

CREEER UW EIGEN FITPARK NU OOK IN UW GEMEENTE? Positieve uitwerking op uw wijk. Zeer populair bij de jeugd. Het nieuwe sporten voor jong en oud

CREEER UW EIGEN FITPARK NU OOK IN UW GEMEENTE? Positieve uitwerking op uw wijk. Zeer populair bij de jeugd. Het nieuwe sporten voor jong en oud CREEER UW EIGEN FITPARK NU OOK IN UW GEMEENTE? Positieve uitwerking op uw wijk hangjongeren worden doejongeren Zeer populair bij de jeugd 100% Het nieuwe sporten voor jong en oud BarManiapro, marktleider

Nadere informatie

WE ARE FAMILY. Een bedrijfsfeest en open dag in één. Eén feest om de binding te versterken binnen uw bedrijf!

WE ARE FAMILY. Een bedrijfsfeest en open dag in één. Eén feest om de binding te versterken binnen uw bedrijf! WE ARE FAMILY WE ARE FAMILY Een bedrijfsfeest en open dag in één. Eén feest om de binding te versterken binnen uw bedrijf! Dat kan, met het WE ARE FAMILY bedrijfsevenement van Billy s Playground! Steeds

Nadere informatie

Iedereen wordt graag respectvol behandeld, dus ook de persoon met een handicap. Enkele algemene tips voor het omgaan met personen met een handicap:

Iedereen wordt graag respectvol behandeld, dus ook de persoon met een handicap. Enkele algemene tips voor het omgaan met personen met een handicap: Gedragscode VAL: omgaan met personen met een handicap (bron: www.parantee.be en www.gripvzw.be) Het is belangrijk dat onze maatschappij toegankelijk is voor iedereen, en iedereen heeft recht om de sport

Nadere informatie

Doe Gelukkiger. Marco Honkoop NLP coaching & training

Doe Gelukkiger. Marco Honkoop NLP coaching & training 1 Inhoudsopgave 1. Introductie... 3 2. Je goed voelen om niets... 5 2.1 Gevoel trainen... 6 2.2 Strategie goed voelen... 7 3. Goede beslissingen nemen... 9 3.1 Strategie goede beslissingen nemen... 10

Nadere informatie

Leve het jonge kind! 2 e jaarcongres 28 mei Dr. Louise Berkhout

Leve het jonge kind! 2 e jaarcongres 28 mei Dr. Louise Berkhout Leve het jonge kind! 2 e jaarcongres 28 mei 2013 Dr. Louise Berkhout Is dit spelen? Is dit spelen? Is dit spelen? Verschillende spelvormen (ivm privacy geen filmfragment): Meisje op hobbelpaard- bewegingsspel

Nadere informatie

Het beste uit jezelf

Het beste uit jezelf Het beste uit jezelf 2 3 Met elkaar bouwen aan het Huis van Philadelphia Philadelphia wil dat mensen met een beperking gelukkig kunnen zijn en het beste uit zichzelf kunnen halen. Daarom doen we ons werk

Nadere informatie

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren.

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. WAARSCHUWING Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. INLEIDING Je herkent het vast: je stond met een glas

Nadere informatie

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training 2010 Marco Honkoop NLP coaching & training Introductie Dit ebook is gemaakt voor mensen die meer geluk in hun leven kunnen gebruiken. We kennen allemaal wel van die momenten dat het even tegen zit. Voor

Nadere informatie

1.1. Het creëren van een veilige en vertrouwde omgeving

1.1. Het creëren van een veilige en vertrouwde omgeving Pedagogisch Beleidsplan 1.1. Het creëren van een veilige en vertrouwde omgeving Een veilige en vertrouwde omgeving is de basis van waaruit een kind zich kan gaan ontwikkelen. Het is dus belangrijk dat

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Mensen vinden het vaak prettig om elkaar aan te raken. Dat kan een knuffel zijn van je ouders, een vriendschappelijke stomp tijdens een stoeipartij met vrienden

Nadere informatie

Resultaten enquête Speelruimte in Kerkehout SPELEN IN BEWEGING

Resultaten enquête Speelruimte in Kerkehout SPELEN IN BEWEGING Resultaten enquête Speelruimte in Kerkehout SPELEN IN BEWEGING 73 respondenten: Reacties: 20 (groot)ouder van (klein)kinderen 0 tot en met 5 jaar 2 jeugdige van de basisschool (circa 6-12 jaar) 20 jongere

Nadere informatie

Onderwijs, zorg en dienstverlening voor kinderen en jongeren met een visuele beperking

Onderwijs, zorg en dienstverlening voor kinderen en jongeren met een visuele beperking Onderwijs, zorg en dienstverlening voor kinderen en jongeren met een visuele beperking Perspectief voor ieder kind Mijn baby maakt nog steeds geen oogcontact, is dat normaal? Kan mijn dochter naar een

Nadere informatie

Problemen met zien? Laat u verrassen door de mogelijkheden

Problemen met zien? Laat u verrassen door de mogelijkheden Problemen met zien? Laat u verrassen door de mogelijkheden Revalidatievormen bij Visio Ik ben slechtziend, kan ik toch zelfstandig wonen en reizen? Door mijn plotselinge slechtziendheid kost het huishouden

Nadere informatie

Zelf ontdekkend leren blijkt zeer effectief!

Zelf ontdekkend leren blijkt zeer effectief! Zelf ontdekkend leren blijkt zeer effectief! Probeer op je eigen manier over de kast te komen. Eerst veilig en daarna sneller, mooier of anders is een andere benadering dan maak een hurksprong over de

Nadere informatie

FUNCTIES. Mentale functies gerelateerd aan motoriek

FUNCTIES. Mentale functies gerelateerd aan motoriek Bijlage 5: overzicht functies en anatomische eigenschappen, activiteiten en participatie relevant bij ICF-classificatie casus motorisch probleem of stoornis Nederlandse vertaling van de International Classification

Nadere informatie

Leerplaatsomschrijving

Leerplaatsomschrijving Leerplaatsomschrijving Locatie/werkplek: De Campinglaan Onderdeel van KDC de Kleine Beer Adres: Postcode en woonplaats Vastgesteld: Campinglaan 1 a 9727 KH Groningen mei-2016 De Kleine Beer Kinderen/jongeren

Nadere informatie

Zonder U geen speeltuin!

Zonder U geen speeltuin! Zonder U geen speeltuin! Het belang van een speeltuin 22 september 2012 Speeltuinwerk Limburg 1 Pilot renovatie speeltuin t Heksenpretje Project omschrijving Huidige stand van zaken Wat is er al gebeurd?

Nadere informatie

Onderwijs, zorg en dienstverlening voor mensen met een visuele en andere beperking

Onderwijs, zorg en dienstverlening voor mensen met een visuele en andere beperking Onderwijs, zorg en dienstverlening voor mensen met een visuele en andere beperking Gewoon als het kan, bijzonder waar nodig Onze dochter heeft een verstandelijke beperking. Wij denken dat zij ook slecht

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 [2]

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 [2] Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 [2] Voorwoord Voor je ligt het e-book: Praktisch en Positief Opvoeden met structuur van de PEPmethode. Op basis

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Het kinderdagverblijf en buitenschoolsopvang De Bosuil is een opvang in de natuur. Onze opvang is gevestigd op een mooie locatie aan de rand van het bos in Amerongen, waar de kinderen

Nadere informatie

Autisme Spectrum Stoornissen

Autisme Spectrum Stoornissen www.incontexto.nl to nl Autisme Spectrum Stoornissen Drs. Nathalie van Kordelaar Nathalie van Kordelaar en Mirjam Zwaan Opbouw voorlichting Algemene kennis van autisme. Handelen in werksituaties. Alle

Nadere informatie

ZORGELOOS OP UITJE, VOOR OUDERS EN BEGELEIDING VAN AUTISTISCHE KINDEREN

ZORGELOOS OP UITJE, VOOR OUDERS EN BEGELEIDING VAN AUTISTISCHE KINDEREN ZORGELOOS OP UITJE, VOOR OUDERS EN BEGELEIDING VAN AUTISTISCHE KINDEREN Inhoud: - Zorgeloos op uitje -Wat is autisme? - Wat houd een uitje precies in? - 15 TIPS om uw uitje tot een succes te maken Marinka

Nadere informatie

verantwoording en methodiek Dit document geeft een didactische onderbouwing voor het toepassen van

verantwoording en methodiek Dit document geeft een didactische onderbouwing voor het toepassen van freerunning of parkour in de lessen bewegingsonderwijs. Freerunning & parkour in het onderwijs geschreven door Alles in Beweging; Wim van Gelder, Bastiaan Goedhart en Hans Stroes - auteurs van Basislessen

Nadere informatie

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door:

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s Foto Britt Straatemeier Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Tips voor grootouders Foto Susanne Reuling Als in het gezin van

Nadere informatie

17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden. Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs!

17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden. Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs! 17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs! Waarom het Beweegdiploma? In de leeftijd van 2 tot en met

Nadere informatie

L e t s g e t P h y s i c a l

L e t s g e t P h y s i c a l L e t s g e t P h y s i c a l I n h o u d s o p g a v e 2 6-7 4-5 4-5 8-9 10-11 12-13 12-13 3 4 Horen werkw.uitspraak: [hore(n)] Verbuigingen: hoorde (verl.tijd ) Verbuigingen: heeft gehoord (volt.deelw.)

Nadere informatie

In gesprek met ouders. Spel en ontwikkeling! (module 1 en 2) (module 3 en 4) Doel Verkrijgen van inzicht in het belang van spel en

In gesprek met ouders. Spel en ontwikkeling! (module 1 en 2) (module 3 en 4) Doel Verkrijgen van inzicht in het belang van spel en Peuters spelender wijs! Een praktische verdiepingscursus voor pedagogisch medewerkers in peuterspeelzalen en kinderdagverblijven De ontwikkeling van jonge kinderen gaat snel. Ze zijn altijd op ontdekkingstocht

Nadere informatie

Speelplan Schoenmakershoek Oost Speelplan Schoenmakershoek Oost 2012

Speelplan Schoenmakershoek Oost Speelplan Schoenmakershoek Oost 2012 Speelplan Schoenmakershoek Oost 2012 - 2 - Voorwoord U heeft zojuist het speelplan voor wijk Schoenmakershoek Oost opengeslagen. Dit plan is tot stand gekomen dankzij een plezierige en succesvolle samenwerking

Nadere informatie

NATUURSPEELOMGEVING OOSTERVELDSCHOOL UFFELTE

NATUURSPEELOMGEVING OOSTERVELDSCHOOL UFFELTE NATUURSPEELOMGEVING OOSTERVELDSCHOOL UFFELTE Schetsontwerp Natuurspeelomgeving Oosterveldschool Uffelte Opdrachtgever adres Tel. E-mail: aangeboden door:, Appelscha, Nederland in samenwerking met Ruurd

Nadere informatie

Ton Metselaar. Een samenwerkingsproject van zorg en onderwijs

Ton Metselaar. Een samenwerkingsproject van zorg en onderwijs Inside 4-99 Van de natuur leren in een aangepaste omgeving: De belevingstuin Een samenwerkingsproject van zorg en onderwijs Ton Metselaar 1. Knorrende vlonders en waterfluiten Vanaf 1997 heeft, binnen

Nadere informatie

TRAJECT WELZIJN; ONTWIKKELING EN OPVOEDING_9789006815627_INHOUD_KORT

TRAJECT WELZIJN; ONTWIKKELING EN OPVOEDING_9789006815627_INHOUD_KORT TRAJECT WELZIJN; ONTWIKKELING EN OPVOEDING_9789006815627_INHOUD_KORT Thema 1 Inleiding op ontwikkeling en opvoeding 1 Begeleiden bij ontwikkeling 1.1 Begeleiden als kerntaak 1.2 Begeleiden bij ontwikkeling

Nadere informatie

klantgerichtheid... ... klanteninzicht... ... groepsdynamica... ... omgaan met diversiteit... ... stemgebruik... ... taalvaardigheid... ...

klantgerichtheid... ... klanteninzicht... ... groepsdynamica... ... omgaan met diversiteit... ... stemgebruik... ... taalvaardigheid... ... P1 VOORBEELD OBSERVATIE-INSTRUMENT GROEP klantgerichtheid klanteninzicht groepsdynamica omgaan met diversiteit PRESENTATIE stemgebruik taalvaardigheid non-verbaal communiceren professionele houding PERSOON

Nadere informatie

Groepen en cursussen MEE Gelderse Poort voor inwoners van de regio s Arnhem, Nijmegen en Rivierenland

Groepen en cursussen MEE Gelderse Poort voor inwoners van de regio s Arnhem, Nijmegen en Rivierenland Groepen en cursussen MEE Gelderse Poort voor inwoners van de regio s Arnhem, Nijmegen en Rivierenland Alle groepen en cursussen die door MEE Gelderse Poort geboden worden zijn toegankelijk voor mensen

Nadere informatie

SPORTERS MET EEN BEPERKING?

SPORTERS MET EEN BEPERKING? LESGEVEN AAN SPORTERS MET EEN BEPERKING? Vlabus geeft tips! SPORT ZOALS HET HOORT 01. ALGEMENE TIPS & INFORMATIE 03. DOVE & SLECHTHORENDE SPORTERS 05. SPORTER MET EEN PSYCHISCHE AANDOENING 02. BLINDE &

Nadere informatie

Personen met een lichamelijke beperking zijn voor technische ontwerpers zeer

Personen met een lichamelijke beperking zijn voor technische ontwerpers zeer INVENTED BY... LIVIA Een nuttig ontwerp voor... Personen met een lichamelijke beperking zijn voor technische ontwerpers zeer interessant. Want voor deze doelgroep zijn zeer veel innovatieve producten te

Nadere informatie

Kies voor geluk. met de 6 geheimen van gelukkige en succesvolle mensen. Raymond Gruijs

Kies voor geluk. met de 6 geheimen van gelukkige en succesvolle mensen. Raymond Gruijs Kies voor geluk met de 6 geheimen van gelukkige en succesvolle mensen Raymond Gruijs Wat is succes & geluk? Geluk is dat wat jou blij maakt. Succes is je doel hebben bereikt. In geld, creativiteit, liefde,

Nadere informatie

houd altijd de specifieke leerling met zijn individuele hulpvraag in het achterhoofd

houd altijd de specifieke leerling met zijn individuele hulpvraag in het achterhoofd Sleutelwoord is structuur De school is een uitgelezen plaats om de leerling met het Syndroom van Asperger te leren omgaan met leeftijdgenoten. Goede begeleiding is dan van belang. Docent kunnen veel voor

Nadere informatie

Sensorische informatieverwerking

Sensorische informatieverwerking Sensorische informatieverwerking Algemeen De zintuigen spelen in de ontwikkeling een grote rol. Ieder mens ontvangt door middel van zijn zintuigen informatie over de buitenwereld en over het eigen lichaam.

Nadere informatie

Kijk. Burgers met een beperking in beeld. MEE Zuid-Holland Noord www.meezhn.nl www.onbeperktmeedoen.nl

Kijk. Burgers met een beperking in beeld. MEE Zuid-Holland Noord www.meezhn.nl www.onbeperktmeedoen.nl Kijk Burgers met een beperking in beeld Hieronder vindt u een overzicht van filmmateriaal over burgers met een beperking. Op internet staat veel video s die te gebruiken zijn om een beeld te krijgen van

Nadere informatie

Buiten spelen in een natuurlijke omgeving. Freiburg, Kreuzstr. Een reliefrijk speelparkje vlakbij Freiburg C.S. Foto: Marianne van Lier/Willy Leufgen

Buiten spelen in een natuurlijke omgeving. Freiburg, Kreuzstr. Een reliefrijk speelparkje vlakbij Freiburg C.S. Foto: Marianne van Lier/Willy Leufgen Buiten spelen in een natuurlijke omgeving 1 van 7 Freiburg, Kreuzstr. Een reliefrijk speelparkje vlakbij Freiburg C.S. Foto: Marianne van Lier/Willy Leufgen Kind in de natuur Buiten spelen in een natuurlijke

Nadere informatie

HET SCHOMMELPARK Rotterdam, The Netherlands Studio ID Eddy & Inter.National.Design

HET SCHOMMELPARK Rotterdam, The Netherlands Studio ID Eddy & Inter.National.Design HET SCHOMMELPARK Rotterdam, The Netherlands Studio ID Eddy & Inter.National.Design i.s.m. Jantje Beton m.m.v. Gemeente Rotterdam Functioneel Beheerder Spelen & Projectleider, INFRA en diverse gebiedsregisseurs

Nadere informatie

samen op een Olga Commandeur plein

samen op een Olga Commandeur plein Is een initiatief van: Ga voor meer informatie naar www.yalp.nl /oudereninbeweging " Wist u dat: 200.000 ouderen in Nederland slechts 1 maal per maand bezoek ontvangen van familie?" Olga commandeur Ouderen

Nadere informatie

Wil jij nog meer sportplezier bij jouw verenigingen?

Wil jij nog meer sportplezier bij jouw verenigingen? Wil jij nog meer sportplezier bij jouw verenigingen? Scoor dan met ons topaanbod! Een programma van sportbonden en NOC*NSF dat sportief gedrag stimuleert en ongewenst gedrag aanpakt. Vraag kinderen waarom

Nadere informatie

Aikibudo voor de jeugd 7-11 jaar

Aikibudo voor de jeugd 7-11 jaar H oewel Aikibudo voor bijna alle jeugd is, bestaat er een groot verschil in de vorm waarin het Aikibudo per leeftijdscategorie wordt aangeboden. Vanuit de ontwikkelingspsychologie zeggen we dat kinderen

Nadere informatie

GEZOND SPELEN OP HET PLEIN IS GOED VOOR HET BREIN!

GEZOND SPELEN OP HET PLEIN IS GOED VOOR HET BREIN! GEZOND SPELEN OP HET PLEIN IS GOED VOOR HET BREIN! BELANGRIJKE INFORMATIE OVER HET INRICHTEN VAN SCHOOLPLEINEN MET TIPS, SPEELTOESTELLEN EN EEN STAPPENPLAN. WWW.BEEBOP.NL BUITENSPELEN IS EEN BELANGRIJKE

Nadere informatie

Voorwoord. Aan de slag met job craften

Voorwoord. Aan de slag met job craften Aan de slag met job craften Voorwoord Over job craften wordt steeds meer geschreven. Er is een scala aan wetenschappelijke artikelen en in Nederland zijn inmiddels ook enkele promotieonderzoeken gepubliceerd.

Nadere informatie

Speelvisie gemeente Anna Paulowna

Speelvisie gemeente Anna Paulowna Speelvisie gemeente Anna Paulowna 2009-2012 Anna Paulowna, 10 februari 2009 Samenvatting De nota Speelvisie Gemeente Anna Paulowna 2009-2012 stelt de kaders van het speelbeleid. De speelvisie beschrijft

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Mensen vinden het vaak prettig om elkaar aan te raken. Dat kan een knuffel zijn van je ouders, een vriendschappelijke stomp tijdens een stoeipartij met vrienden

Nadere informatie

Speelbos De Elzen DORDRECHT

Speelbos De Elzen DORDRECHT schetsontwerp mei 2008 locatie opdrachtgever begeleiding communicatie doelstelling doelgroep Gebied De Elzen nabij De Viersprong tussen de Oude Veerweg en de wateren Noorderdiep en Noorderels Het gebied

Nadere informatie

Sensorische Integratie. Betere interactie met jezelf en omgeving door juiste waarneming én beweging. www.stichtingnovo.nl

Sensorische Integratie. Betere interactie met jezelf en omgeving door juiste waarneming én beweging. www.stichtingnovo.nl Sensorische Integratie Betere interactie met jezelf en omgeving door juiste waarneming én beweging www.stichtingnovo.nl Inleiding Deze folder is bedoeld voor ouders, verzorgers en begeleiders van mensen

Nadere informatie

Pedagogisch beleid. buitenschoolse opvang. Niets uit deze uitgave mag worden gekopieerd en/-of verspreid zonder. maatwerk kinderopvang voor elk gezin

Pedagogisch beleid. buitenschoolse opvang. Niets uit deze uitgave mag worden gekopieerd en/-of verspreid zonder. maatwerk kinderopvang voor elk gezin Pedagogisch beleid buitenschoolse opvang maatwerk kinderopvang voor elk gezin Pedagogisch beleidsplan 1.1 Visie 1.2 Missie 1.3 Uitgangspunten 1.4 Pedagogische doelen 1.4.1. Emotionele en lichamelijke veiligheid

Nadere informatie

Toegankelijkheid. van speeltuinen

Toegankelijkheid. van speeltuinen Toegankelijkheid van speeltuinen Het bezoek aan een speeltuin is voor een gezin met kinderen steeds weer een beleving. Kleuren, beweging en interactie met andere kinderen maken het verhaal compleet. Ook

Nadere informatie

Autisme en een visuele of visuele én verstandelijke beperking

Autisme en een visuele of visuele én verstandelijke beperking Autisme en een visuele of visuele én verstandelijke beperking Koninklijke Visio expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen www.visio.org Volg ons op: Pellentesque ipsum ligula, accumsan nec, elementum

Nadere informatie

Een geslaagde activiteit

Een geslaagde activiteit Een geslaagde activiteit Toelichting: Een geslaagde activiteit Voor Quest 4 heb ik een handleiding gemaakt met daarbij de bijpassend schema. Om het voor de leerkrachten overzichtelijk te maken heb ik gebruik

Nadere informatie

Wat biedt Irene? Voor wie? Therapeutische groep

Wat biedt Irene? Voor wie? Therapeutische groep Kinderopvang Irene Een bijzonder kind verdient speciale aandacht Kinderopvang Irene is een dagcentrum voor kinderen van nul tot vijf jaar met een ontwikkelingsachterstand, beperking of gedragsproblemen.

Nadere informatie

maakt meedoen mogelijk Workshop Wennen aan de brugklas 2014

maakt meedoen mogelijk Workshop Wennen aan de brugklas 2014 maakt meedoen mogelijk Workshop Wennen aan de brugklas 2014 Voorstellen Elly van Vliet Consulent MEE ZK Cursusleider Coördinator autisme netwerken convenant autisme Kennemerland en Amstelland en Meerlanden

Nadere informatie

Passend Vertrouwd Dichtbij. Even voorstellen: Syndion

Passend Vertrouwd Dichtbij. Even voorstellen: Syndion Passend Vertrouwd Dichtbij Even voorstellen: Syndion Passend Vertrouwd Dichtbij Syndion ondersteunt mensen met een handicap; volwassenen en kinderen met een lichamelijke, verstandelijke, zintuiglijke of

Nadere informatie