Interventies die werken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Interventies die werken"

Transcriptie

1 Interventies die werken Leonieke Boendermaker 20 januari 2009 themadossiers 2 1

2 Inhoud 1. Wat werkt? wat werkt bij gedragsstoornissen/delicten Wat werkt niet 2. Erkenningen Cie. Min.Justitie Jeugdinterventies NJi 3 Ontwikkeling probleemgedrag Longitudinaal onderzoek Ontwikkelingspaden (Loeber / Farrington) Life time persistent / adolescent limited (Moffitt) Risico- en beschermende factoren aangrijpingspunt voor interventies 4 2

3 Risico- en beschermende factoren Kind: neuro-psychologische o og sc e en biologische og factoren Ouders: opvoedingsvaardigheden, depressieve klachten, delinquentie, drugs en/of alcohol, Gezin: slechte huisvesting, armoede, werkloosheid, Omgeving: wonen in slechte buurt, deviante vrienden. 5 What works? Nothing works, Martinson (1974) Daarna: reviews en meta-analyses -> interventies wel zinvol Nu: vooral onderzoek naar specifieke behandelingen methodieken, trainingen, projecten e.d. = interventies. 6 3

4 Wanneer werkt een interventie Als het gestelde doel is bereikt - autonomie is hersteld - problemen zijn minder - leven heeft meer kwaliteit - opvoedingsklimaat is veilig - recidive is afgenomen Als de cliënt niet is afgehaakt Als cliënt en hulpverlener tevreden zijn 7 Principes effectieve behandeling Andrews e.a. (1990) / Lipsey & Wilson (1998) Afstemming interventie op: Risico (risicobeginsel) Behoefte (behoefte beginsel) Responsiviteit (responsiviteitsbeginsel) 8 4

5 Principes effectieve behandeling o.a. Kazdin (2001), Van Yperen (2001) Lipsey (1992, 1995), Underwood e.a. (2004) / Theoretische onderbouwing Goed getraind personeel Treatment integrity Aandacht voor motivatie(ontwikkeling) Heldere opbouw Behandelingsplanning Relatie client-hulpverlener 9 Principes effectieve behandeling Deze principes worden algemeen werkzame factoren genoemd: factoren die van belang zijn, los van de kenmerken van de interventie en de doelgroep van de interventie. 10 5

6 Principes effectieve behandeling Daarnaast worden specifiek werkzame factoren onderscheiden: deze zijn wel afhankelijk van doelgroep en interventie. (o.a. Van Yperen, 2003) 11 Wat werkt bij gedragsstoornissen? Cognitief gedragstherapeutische interventies Interventies gericht op het trainen van vaardigheden Interventies ouders/gezin Multi-modale programma s 12 6

7 Wat werkt niet bij gedragsstoornissen? Op inzicht gerichte interventies Afschrikking Overlevingstochten en boot-camps zonder inbedding in breder programma Voortijdige vrijlating zonder begeleiding Verlaging caseload begeleiders proefverlof zonder specifieke aanwijzingen voor inhoud begeleiding Interventies gericht op verstevigen zelfbeeld * 13 Cognitief gedragstherapeutische interventies Gericht op veranderen e cognities Sociale situaties beter inschatten Meer gepast reageren Bijvoorbeeld: ART, Equip, PSST brede term voor trainen van: cognitive skills, cognitive restructurig, interpersonal problem solving skills, social skills, anger control, moral reasoning, victim impact, relapse prevention. 14 7

8 Cognitief gt - 2 Recente meta-analyse Landenberger en Lipsey: deelnemers 25% minder recidive Beste werkt cognitieve herstructurering, anger control en groepstraining + individuele component, tot wel 50% recidivereductie. Alleen social skills of victim impact: negatief resultaat. Hoog risico: dan veel sessies en langere duur hele training betere uitkomst. 15 Gezinsinterventies Tot een jaar of 14: combi training vaardigheden kind en training vaardigheden ouders, bijv. PMT(O), BPT, Triple P. Aandacht eigen problemen ouders (o.a. in Triple P) Vanaf jaar of 14: meer intensieve hulp nodig, bijv. FFT / IOG 16 8

9 Multi-systeem interventies MST, MDFT, MTFC MST meest bekend, MDFT komt uit verslavingszorg, MTFC is (gedrags)therapeutisch pleeggezin Meta-analyse Littell e.a. (2006): MST werkt niet beter dan andere interventies ti Implementatieprogramma ZonMw. 17 Wat werkt residentieel? Programma s gericht op trainen van sociale en probleemoplossende vaardigheden Therapeutisch pleeggezin in MA ook als residentieel opgevat, goede resultaten Gesloten tehuizen: cogn.gt of gt programma s in combi met zorgvuldige overgang naar samenleving (zoals ouders in TPG / pleitbezorger) en nazorg 18 9

10 Risico s residentieel Deviantietraining (Dishion e.a., 1999) Geen duidelijke structuur, negatieve relaties met volwassenen (beheersen ipv begeleiden / onvoldoende vaardigheden professionals) Omvang leefgroepen en tehuizen Geen individuele aandacht / ontbreken luisterend oor Geslotenheid / afhankelijkheid zelfbeschadiging en suicide 19 Evidence based werken Geconstateerd probleem verminderen e Wat werkt? Toepassing en evaluatie Bronnen: erkende interventies, themadossiers NJI Erkende interventies zijn goede verpakking van werkzame elementen, zowel algemeen als specifiek werkzame factoren 20 10

11 Gedragsinterventies justitie Theoretische onderbouwing: De (strafrechtelijke) gedragsinterventie is gebaseerd op een expliciet veranderingsmodel, waarvan de werking wetenschappelijk is aangetoond. Selectie van de justitiabelen: het type justitiabele waarop de gedragsinterventie zich richt wordt duidelijk gespecificeerd en geselecteerd. Gericht op dynamische criminogene factoren: de gedragsinterventie is gericht op het veranderen van risicofactoren die samenhangen met het criminele gedrag. Effectieve (behandel)methoden: er worden (behandel)methoden toegepast die aantoonbaar effectief of veelbelovend zijn. Gericht op vaardigheden en protectieve factoren: de aanpak is mede gericht op het leren van praktische, sociale en probleemoplossende vaardigheden. Fasering, intensiteit en duur: de intensiteit en duur van de interventie sluiten aan bij de problematiek van de deelnemer. Betrokkenheid en motivatie: betrokkenheid van de deelnemer bij de gedragsinterventie en motivatie voor deelname moeten worden bevorderd en gestimuleerd. Continuïteit: Er moeten duidelijke verbindingen zijn tussen de betreffende gedragsinterventie en de totale aanpak van de justitiabele. Interventie-integriteit: de gedragsinterventie wordt zo uitgevoerd als bedoeld is. Doorlopende evaluatie: een doorlopende evaluatie geeft inzicht in de effectiviteit van de gedragsinterventie. 21 Erkend en voorlopig erkend Erkende gedragsinterventie g voldoet aan alle kwaliteitscriteria, vijf jaar geldig, opnieuw aan de Erkenningscommissie voorleggen, toetsing gebleken effectiviteit. Voorlopig erkende gedragsinterventie voldoet nog niet aan alle kwaliteitscriterie, wel voldoende vertrouwen in de recidiveverminderende werking, verwacht dat met enkele noodzakelijke aanpassingen een effectieve interventie ontstaat, 2 jaar geldig en niet verlengbaar

12 Erkende en voorlopig erkende gedragsinterventies jeugd 1 Cognitief-gedragstherapeutische trainingen: 1. agressieregulatie i op maat (een training i gericht op leren beheersen van agressie); 2. sociale vaardigheidstraining op maat (een training in sociale en vooral probleemoplossende vaardigheden); 3. in-control (training in omgaan/beheersen agressie = zelfcontrole) 4. leren van delict (cognitief gedragstherapeutische analyse van het delict en het leren van vaardigheden om het delict voortaan te voorkomen) 5. Tools4U (een training in cognitieve en sociale vaardigheden als taakstraf). 6. WS ART (training in agressie regulatie / taakstraf) 7. Dialectische gedragstherapie (DGT) 23 Erkende en voorlopig erkende gedragsinterventies jeugd 2 Interventies en begeleiding na vertrek: 8. buitenprogramma workwise (een interventie i waarin een individuele trajectbegeleider zorg op maat biedt na vertrek uit de inrichting, specifiek gericht op het behouden van school en/of werk); 9. nieuwe perspectieven bij terugkeer (een interventie waarin een individuele trajectbegeleider zorg op maat biedt na vertrek uit de inrichting) Multisysteeminterventies: 10. MST (multi-system treatment) 11. MTFC (multidimensional treatment foster care) 24 12

13 Erkende en voorlopig erkende gedragsinterventies jeugd 3 Overig: 12. Werken aan je toekomst (vaardigheden gericht op volhouden werk en scholing) 13. Brains 4 use (verminderen druggebruik) 25 Erkende en voorlopig erkende gedragsinterventies training Cognitieve Vaardigheden (COVA); 2 COVA + voor gedetineerden met een licht verstandelijke beperking; 3 Leefstijltraining gericht op onder controle houden van middelengebruik en herkennen/vermijden van risicosituaties; 4 Training arbeidsvaardigheden, gericht op vaardigheden om werk te krijgen maar vooral om werk te houden; 5 ART Wiltshire NL

14 Erkenningscie jeugdinterventies Gekoppeld aan databank NJi 3 deelcommissies: jeugdgezondheidszorg, preventie en jeugdzorg Erkenning op basis van vergelijkbare criteria Echter: geen link met recidive-reductie 27 Nogmaals: evidence based werken Goede implementatie = onderkennen belang algemeen werkzame factoren, bijvoorbeeld: behoefte principe => selectieprocedure responsiviteits principe => oefenen buiten training zelf (heeft gevolgen voor vaardigheden van bijvoorbeeld leerkrachten en groepsleiding), motivatie training en coaching uitvoerders Monitoren uitvoering (doelen bereikt, vooruitgang geboekt) 28 14

15 Komende tijd Brede implementatie van erkende interventies (erkenning is begin ) Nadrukkelijk aandacht voor de algemeen werkzame factoren, Instellingen/organisaties: zorgvuldig samengesteld pakket aan interventies, ti afgestemd op de needs van de jeugdigen en (jong) volwassenen 29 Bronnen nl aliteit/erkenningscommissie/

Interventies voor jji en jeugdzorgplus. Leonieke Boendermaker

Interventies voor jji en jeugdzorgplus. Leonieke Boendermaker Interventies voor jji en jeugdzorgplus Leonieke Boendermaker 20 mei 2009 Evident? 1. Problemen doelgroep 2. Interventies die leiden tot vermindering problemen 3. Noodzaak goede implementatie 2 Om wat voor

Nadere informatie

Evidence-based interventies voor agressieregulatie en woedebeheersing

Evidence-based interventies voor agressieregulatie en woedebeheersing Evidence-based interventies voor agressieregulatie en woedebeheersing Hoe vergelijk je methodieken op basis van welke criteria? Marjolein Oudhof Mariska van der Steege 23 april 2009 Inhoud workshop Werken

Nadere informatie

Voorgestelde kwaliteitscriteria voor de (ex-ante) beoordeling van gedragsinterventies

Voorgestelde kwaliteitscriteria voor de (ex-ante) beoordeling van gedragsinterventies Bijlage Voorgestelde kwaliteitscriteria voor de (ex-ante) beoordeling van gedragsinterventies 1. Theoretische onderbouwing: de gedragsinterventie is gebaseerd op een expliciet veranderingsmodel waarvan

Nadere informatie

Factsheet landelijke inkoopafspraken in het kader van het jeugdstrafrecht

Factsheet landelijke inkoopafspraken in het kader van het jeugdstrafrecht Factsheet landelijke inkoopafspraken in het kader van het jeugdstrafrecht Met de Jeugdwet komt de verantwoordelijkheid voor de jeugdreclassering en de jeugdhulp 1 bij de gemeenten te liggen. Jeugdreclassering

Nadere informatie

ASR Thema aanbodpalet

ASR Thema aanbodpalet ASR Thema aanbodpalet Aanleiding Vanuit het Ministerie van Veiligheid en Justitie is een projectteam ingezet ten behoeve van de implementatie van het adolescentenstrafrecht. Het projectteam ASR V&J heeft

Nadere informatie

Effectief vroegtijdig ingrijpen: Een verkennend onderzoek naar effectief vroegtijdig ingrijpen ter voorkoming van ernstig delinquent gedrag.

Effectief vroegtijdig ingrijpen: Een verkennend onderzoek naar effectief vroegtijdig ingrijpen ter voorkoming van ernstig delinquent gedrag. Effectief vroegtijdig ingrijpen: Een verkennend onderzoek naar effectief vroegtijdig ingrijpen ter voorkoming van ernstig delinquent gedrag. Samenvatting De Top600 bestaat uit een groep van 600 jonge veelplegers

Nadere informatie

Agressiebehandeling in de forensische kinder- en jeugdpsychiatrie

Agressiebehandeling in de forensische kinder- en jeugdpsychiatrie Agressiebehandeling in de forensische kinder- en jeugdpsychiatrie Prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen GGzE centrum kinder- en jeugd psychiatrie Universiteit van Tilburg, Tranzo http://www.youtube.com/watch?list=pl9efc

Nadere informatie

Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies

Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies Infosheet Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies Tijdig ingrijpen betekent voorkomen dat een de fout ingaat. Wie wil dat niet? Dat is dan ook precies wat deze infosheet beoogt: inzicht

Nadere informatie

SOVA /AR op Maat Presentatie

SOVA /AR op Maat Presentatie SOVA /AR op Maat Presentatie Doelgroep Sociale Vaardigheden op Maat Jongens en meisjes in de leeftijd van 15-21 jaar Jongeren met probleemgedrag dat o.a. voortkomt uit onvermogen tot zelfstandig en adequaat

Nadere informatie

DUURZAME IMPLEMENTATIE: DAT WERKT! Leonieke Boendermaker Lectoraat Implementatie in de Jeugdzorg

DUURZAME IMPLEMENTATIE: DAT WERKT! Leonieke Boendermaker Lectoraat Implementatie in de Jeugdzorg DUURZAME IMPLEMENTATIE: DAT WERKT! Leonieke Boendermaker Lectoraat Implementatie in de Jeugdzorg 1 Modules & zorgprogramma s Vraaggericht Kwaliteit Effectiviteit Evidence based werken Professionalisering

Nadere informatie

Beschrijving Kwaliteitscriteria

Beschrijving Kwaliteitscriteria Beschrijving Kwaliteitscriteria Ingaande 1 juli 2012 Kwal iteitscriteria 1. Theoretische onderbouwing: de gedragsinterventie is gebaseerd op een analyse van het delictgedrag en een expliciet veranderingsmodel

Nadere informatie

Presentatie van vandaag

Presentatie van vandaag Tools4U Training cognitieve en sociale vaardigheden als taakstraf Presentatie EFCAP Landelijke studiedag 2009 20 januari 2009 Jolle Tjaden Presentatie van vandaag Achtergrond Tools4U Erkenning Belang van

Nadere informatie

Geen tucht en discipline, maar oudertraining en therapie. Effectieve interventies tegen jeugddelinquentie. Door Leonieke Boendermaker en Deniz Ince

Geen tucht en discipline, maar oudertraining en therapie. Effectieve interventies tegen jeugddelinquentie. Door Leonieke Boendermaker en Deniz Ince Geen tucht en discipline, maar oudertraining en therapie Effectieve interventies tegen jeugddelinquentie Door Leonieke Boendermaker en Deniz Ince Wie afgaat op de media kan de indruk krijgen dat heel Nederland

Nadere informatie

Van dwars gedrag tot gedragsstoornis

Van dwars gedrag tot gedragsstoornis Van dwars gedrag tot gedragsstoornis Blauwdruk voor een preventie- en zorgarrangement Om gemeenten te ondersteunen bij het inrichten van een preventie- en zorgaanbod biedt het Nederlands Jeugdinstituut

Nadere informatie

Doelstelling van het onderzoek en onderzoeksvragen

Doelstelling van het onderzoek en onderzoeksvragen Samenvatting Jeugdcriminaliteit vormt een ernstig probleem. De overgrote meerderheid van de jeugdigen veroorzaakt geen of slechts tijdelijk problemen voor de openbare orde en veiligheid. Er is echter een

Nadere informatie

Afstemming van gedragsinterventies voor jeugdige delinquenten

Afstemming van gedragsinterventies voor jeugdige delinquenten Afstemming van gedragsinterventies voor jeugdige delinquenten Ministerie van Justitie Programma Aanpak Jeugdcriminaliteit 1 2 Inhoudsopgave Samenvatting 5 1. Inleiding 13 1.1 Doelstelling en werkwijze

Nadere informatie

De stand van zaken. Door de bomen het bos weer zien Meer inzicht in kwaliteit en effectiviteit interventies

De stand van zaken. Door de bomen het bos weer zien Meer inzicht in kwaliteit en effectiviteit interventies Door de bomen het bos weer zien Meer inzicht in kwaliteit en effectiviteit interventies Djoeke van Dale Centrum Gezond Leven Joke van Wieringen Centrum Jeugdgezondheid De stand van zaken Schatting: minstens

Nadere informatie

op zoek naar good practices

op zoek naar good practices Werken met psychische klachten op zoek naar good practices Presentatie Congres Mensenwerk 9 februari 2015 Philip de Jong en Femke Reijenga Agenda 1. Het onderzoek 2. De bevindingen 3. De betekenis 4. Discussie

Nadere informatie

Werkprogramma voor risicojongeren

Werkprogramma voor risicojongeren Werkprogramma voor risicojongeren Programma voor risicojongeren, gericht op het verkrijgen en behouden van beroepsopleiding en werk. Ik had eerst nooit echt zin om door te zetten. Veel te veel afleiding

Nadere informatie

Voor informatie over MST-LVB: MST-LVB Supervisor MST@prismanet.nl 06-23 95 63 91. Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl

Voor informatie over MST-LVB: MST-LVB Supervisor MST@prismanet.nl 06-23 95 63 91. Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl Voor informatie over MST-LVB: MST-LVB Supervisor MST@prismanet.nl 06-23 95 63 91 Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl Prisma MST-LVB Multi Systeem Therapie Licht Verstandelijk Beperkt Prisma heeft

Nadere informatie

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP Richtlijn / info voor ouders Ernstige gedragsproblemen Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk NVO, NVMW en NIP 2013 Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers, Nederlands Instituut

Nadere informatie

Agenda. Opwarmer. Voorstellen en Opzet. Waaruit bestaat Triple P: Positief Opvoeden? Wat is Triple P Positief Opvoeden

Agenda. Opwarmer. Voorstellen en Opzet. Waaruit bestaat Triple P: Positief Opvoeden? Wat is Triple P Positief Opvoeden Agenda 1. Voorstellen en Opzet 2. Opwarmer: Triple P en OvTJ: Hand in hand of oog om oog/tand om tand? Congres Triple P 24 april 2012 Workshop Verhouding OvTJ en Triple P Drs. Nita van Veluw, programmaleider

Nadere informatie

Motiveren. Kees Mos SJI/MDFT Academy Europe Palmhuis, Den Haag FC Teylingereind, Sassenheim. VGCt-congres 15 November 2013

Motiveren. Kees Mos SJI/MDFT Academy Europe Palmhuis, Den Haag FC Teylingereind, Sassenheim. VGCt-congres 15 November 2013 Motiveren Kees Mos SJI/MDFT Academy Europe Palmhuis, Den Haag FC Teylingereind, Sassenheim VGCt-congres 15 November 2013 Motivatie belangrijke factor voor gedragsverandering gebrekkige motivatie is knelpunt

Nadere informatie

Landelijke menukaart 2012 Gedragsinterventies als leerstraf

Landelijke menukaart 2012 Gedragsinterventies als leerstraf Gedragsinterventies als leerstraf Erkende gedragsinterventies als leerstraf Naam Inhoud Frequentie* Uren Respect limits Regulier 10 bijeenkomsten / 1 ouderbijeenkomst Respect limits Regulier Plus 10 bijeenkomsten

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Interventies. Richtlijnen Jeugdzorg / Ernstige Gedragsproblemen / onderbouwing / pagina 57

Hoofdstuk 2. Interventies. Richtlijnen Jeugdzorg / Ernstige Gedragsproblemen / onderbouwing / pagina 57 Hoofdstuk 2 Interventies Richtlijnen Jeugdzorg / Ernstige Gedragsproblemen / onderbouwing / pagina 57 De uitgangsvraag van dit hoofdstuk is: Welk type interventie is het meest effectief voor welke leeftijdsgroep?

Nadere informatie

DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND

DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND Een no-nonsense benadering vormgegeven door gedreven en erkende professionals DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND Hoofdlocatie: Oostwaarts 5 E,2711 BA Zoetermeer Telefoonnummer:

Nadere informatie

Intensieve zorg bij hoog risico. Maryke Geerdink, de Waag Amsterdam Karlijn Vercauteren, de Waag Utrecht

Intensieve zorg bij hoog risico. Maryke Geerdink, de Waag Amsterdam Karlijn Vercauteren, de Waag Utrecht Intensieve zorg bij hoog risico Maryke Geerdink, de Waag Amsterdam Karlijn Vercauteren, de Waag Utrecht Programma Vraag vanuit de samenleving What Works Zorgprogramma Intensieve Zorg Casus Discussie RVZ:

Nadere informatie

Resocialisatie in Nederlandse Penitentiaire Inrichtingen

Resocialisatie in Nederlandse Penitentiaire Inrichtingen Resocialisatie in Nederlandse Penitentiaire Inrichtingen Anouk Bosma Universiteit Leiden Symposium gevangenismuseum 20 juni 2014 PRISONPROJECT.NL N S C R UL UU Wat ik vandaag wil vertellen Rehabilitatie

Nadere informatie

Overzicht van vijftien jaar jeugdzorgonderzoek

Overzicht van vijftien jaar jeugdzorgonderzoek foto: Herbert Wiggerman Programmeringsstudie jeugdzorg Overzicht van vijftien jaar jeugdzorgonderzoek Door Paula Speetjens 30 Bijna honderd jeugdzorginterventies zijn tussen 1991 en zomer 2006 in Nederland

Nadere informatie

Definities, criteria en uitvoerbaarheid Aandachtspunten voor de beoordeling van justitiële interventies

Definities, criteria en uitvoerbaarheid Aandachtspunten voor de beoordeling van justitiële interventies Definities, criteria en uitvoerbaarheid Aandachtspunten voor de beoordeling van justitiële interventies Versie 1.0 Datum 22 september 2015 Status definitief Colofon Afzendgegevens Contactpersoon Projectnaam

Nadere informatie

Inhoudsopgave 2 Naam rapport Ministerie van Justitie

Inhoudsopgave 2 Naam rapport Ministerie van Justitie 1 Inhoudsopgave 2 1. Inleiding 8 2. Jeugd - Erkende interventies 10 - Agressie-regulatie op maat 11 - Budgetteertraining 13 - Dialectische Gedragstherapie bij delinquente adolescenten 14 - Functionele

Nadere informatie

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Alcohol en opvoeding 15 Ouders rond 2008 onderschatten alcoholgebruik van hun kinderen

Nadere informatie

Voorstelling Team Verslavingszorg

Voorstelling Team Verslavingszorg 27/05/2015 Voorstelling Team Verslavingszorg Ivo Vanschooland Doelgroep De afdeling staat open voor mannen en vrouwen uit gans Vlaanderen en Nederland met problemen gekoppeld aan misbruik of afhankelijkheid

Nadere informatie

Dr Danielle (DEMC) Jansen. Universitair Medisch Centrum Groningen Afdeling Gezondheidswetenschappen

Dr Danielle (DEMC) Jansen. Universitair Medisch Centrum Groningen Afdeling Gezondheidswetenschappen Heeft Talant het kaf of het koren? Een onderzoek naar de werkzaamheid en implementatie van methodieken in de zorg en ondersteuning voor mensen met een verstandelijke beperking bij Talant Dr Danielle (DEMC)

Nadere informatie

Professionaliteit in de zorg voor de jeugd

Professionaliteit in de zorg voor de jeugd Professionaliteit in de zorg voor de jeugd Professionals in de jeugdzorg Jo Hermanns Met de professionaliteit van de werkers in de jeugdzorg is weinig mis Hoog opleidingsniveau Aanvullende trainingen Werkbegeleiding/supervisie

Nadere informatie

Wat werkt bij jeugdigen met gedragsstoornissen?

Wat werkt bij jeugdigen met gedragsstoornissen? Wat werkt bij jeugdigen met gedragsstoornissen? Leonieke Boendermaker Juli 2008 Nederlands Jeugdinstituut Infolijn t (030) 230 65 64 e infojeugd@nji.nl i www.nji.nl In de aanpak van gedragsstoornissen

Nadere informatie

Antwoord Kennisportaal

Antwoord Kennisportaal Vraag: welk trainingsaanbod voor studenten (18+) is er en hoe kan het MBO Jeugdteam voorzien in de behoefte aan (extra) trainingsaanbod op MBO locaties? Vraagsteller: Florine Schieven. Teamleider MBO Jeugdteam

Nadere informatie

Wat werkt bij gedragsproblemen en gedragsstoornissen? N

Wat werkt bij gedragsproblemen en gedragsstoornissen? N Wat werkt bij gedragsproblemen en gedragsstoornissen? N Nienke Foolen Deniz Ince Mariska de Baat Augustus 2012 www.nji.nl Wat is de meest werkzame aanpak bij (het voorkomen van) gedragsproblemen en gedragsstoornissen?

Nadere informatie

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdhulp aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdhulp aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP Richtlijn / info voor ouders Ernstige gedragsproblemen Richtlijnen Jeugdhulp aanbevelingen voor de praktijk NVO, NVMW en NIP 2014 Nederlands Vereniging van Maatschappelijk Werkers, Nederlands Instituut

Nadere informatie

Van geen zin hebben in school tot schooluitval

Van geen zin hebben in school tot schooluitval Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement Van geen zin hebben in school tot schooluitval In het nieuwe jeugdstelsel richten gemeenten hun eigen preventie- en zorgaanbod voor kinderen,

Nadere informatie

Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement. Van onrustig gedrag tot ADHD

Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement. Van onrustig gedrag tot ADHD Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement Van onrustig gedrag tot ADHD In het nieuwe jeugdstelsel richten gemeenten hun eigen preventie- en zorgaanbod voor kinderen, jongeren

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

Geachte Minister, Dames en Heren,

Geachte Minister, Dames en Heren, Effect op vermindering recidive erkend Inleiding ter gelegenheid van de installatie van de Erkenningcommissie Gedragsinterventies Justitie, Ministerie van Justitie, Den Haag, 30 augustus 2005 Mw. Dr. G.H.M.M.

Nadere informatie

Theoretische onderbouwing van beroepsmatig pedagogisch handelen. Door Gert van den Berg en Marian de Graaf

Theoretische onderbouwing van beroepsmatig pedagogisch handelen. Door Gert van den Berg en Marian de Graaf foto: Wiesje Peels Theoretische onderbouwing van beroepsmatig pedagogisch handelen Weten dat het werkt Door Gert van den Berg en Marian de Graaf 26 Elke interventie heeft een goede theoretische onderbouwing

Nadere informatie

Samenvatting. Inleiding

Samenvatting. Inleiding Samenvatting De Erkenningscommissie Gedragsinterventies Justitie (hierna: erkenningscommissie of commissie) is een belangrijke rol toegedicht in de totstandkoming van een (beperkt) aanbod van justitiële

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD (0 12)

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD (0 12) TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD (0 12) Algemene beschrijving De training Niveau 4 Standaard Triple P biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple P gezinsinterventies

Nadere informatie

Werkt wat werkt? Jan Adriaan Nijboer

Werkt wat werkt? Jan Adriaan Nijboer Werkt wat werkt? Jan Adriaan Nijboer Het programma van de Erkenningscommissie Gedragsinterventies Justitie zit goed in elkaar. Naarmate ik me er meer in ben gaan verdiepen, heb ik meer respect gekregen

Nadere informatie

Van Fabels naar Feiten Op zoek naar drijvende krachten achter de ontwikkeling van gedragsproblemen

Van Fabels naar Feiten Op zoek naar drijvende krachten achter de ontwikkeling van gedragsproblemen Van Fabels naar Feiten Op zoek naar drijvende krachten achter de ontwikkeling van gedragsproblemen Prof.dr. Bram Orobio de Castro e.a. Ontwikkelingspsychologie, Universiteit Utrecht Jongeren & Antisociaal

Nadere informatie

Externaliserend. school

Externaliserend. school Externaliserend probleemgedrag behandelen op school Gerly de Boo & Juliëtte Liber Universiteit van Amsterdam ZonMw: Jeugd Vroegtijdige signalering & interventies evidence based interventies externaliserend

Nadere informatie

Strategieën om te werken aan effectieve jeugdzorg

Strategieën om te werken aan effectieve jeugdzorg Strategieën om te werken aan effectieve jeugdzorg Evidence based practice 1. Invoeren bewezen effectieve interventies; 2. Wetenschappelijk onderzoeken veelbelovende eigen interventies; 3. Consolideren

Nadere informatie

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Praktijkvoorbeeld Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Samenvatting Door de samenwerking en het gezamenlijk geven van de cursus Positief Opvoeden volgens Triple P door verschillende disciplines

Nadere informatie

2.1.2 Meetinstrument Aan de behandelaars is via een link een korte survey voorgelegd met een viertal kernvragen:

2.1.2 Meetinstrument Aan de behandelaars is via een link een korte survey voorgelegd met een viertal kernvragen: Dit is een hoofdstuk uit: Menting, A., Albrecht, G. & Orobio de Castro (2015). Effectieve elementen van interventies tegen externaliserende gedragsproblemen bij jeugd. Rapportage in het kader van ZonMW

Nadere informatie

Evaluatie Brains4Use

Evaluatie Brains4Use Evaluatie Brains4Use Nederlandse samenvatting Wendy Buysse Manja Abraham Samenvatting Evaluatie Brains4Use Nederlandse samenvatting Wendy Buysse Manja Abraham December 2013 Colofon Dit onderzoek is uitgevoerd

Nadere informatie

Wat werkt bij gedragsproblemen en gedragsstoornissen? 1

Wat werkt bij gedragsproblemen en gedragsstoornissen? 1 Wat werkt bij gedragsproblemen en gedragsstoornissen? 1 Nienke Foolen Deniz Ince Mariska de Baat Willeke Daamen www.nji.nl December 2013 Wat is de meest werkzame aanpak bij (het voorkomen van) gedragsproblemen

Nadere informatie

Gedragsinterventie In Control!

Gedragsinterventie In Control! Gedragsinterventie In Control! april 2009 Stichting Jeugdzorg St. Joseph / J.J.I. Het Keerpunt en Van Montfoort. De ontwikkeling en beschrijving van de gedragsinterventie In Control! is door Van Montfoort

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

Diagnostiek fase. Behandelfase. Resocialisatiefase. Psychosociale behandeling. Medicamenteuze behandeling. Terugvalpreventie Herstel

Diagnostiek fase. Behandelfase. Resocialisatiefase. Psychosociale behandeling. Medicamenteuze behandeling. Terugvalpreventie Herstel Diagnostiek fase Samenvattingskaart WANNEER, HOE? 1. Diagnostiek middelengebruik 2. Vaststellen problematisch middelengebruik en relatie met delict Aandacht voor interacties psychische problemen en middelengebruik

Nadere informatie

Opvoedingsondersteuning, wat werkt?

Opvoedingsondersteuning, wat werkt? Opvoedingsondersteuning, wat werkt? Wat is er nodig voor een effectieve opvoedingsondersteuning van alle opvoeders in Nederland Bert Prinsen Ede, 4 juni 2010 Onderwerpen: * Visie op opvoeden en opvoedingsondersteuning

Nadere informatie

probleem en stoornis Inhoud van deze presentatie Het NJi Risicofactoren en zo Het Probleem Wat te doen? Erik Jan de Wilde

probleem en stoornis Inhoud van deze presentatie Het NJi Risicofactoren en zo Het Probleem Wat te doen? Erik Jan de Wilde probleem en stoornis Erik Jan de Wilde Inhoud van deze presentatie Het NJi Risicofactoren en zo Het Probleem Wat te doen? 2 1 Wat is/doet het NJi? Voor professionals in de jeugdsector Kenniscentrum, 3

Nadere informatie

De theoretische effectiviteit van De Sluis. Een onderzoek naar de theoretische effectiviteit van de Terugkeervoorziening De Sluis in Tilburg

De theoretische effectiviteit van De Sluis. Een onderzoek naar de theoretische effectiviteit van de Terugkeervoorziening De Sluis in Tilburg De theoretische effectiviteit van De Sluis Een onderzoek naar de theoretische effectiviteit van de Terugkeervoorziening De Sluis in Tilburg 2010 Nederlands Jeugdinstituut Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden

Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden DAGBEHANDELING: DRIE DAGEN PER WEEK, TWAALF WEKEN LANG Onderdeel van Arkin De intensieve behandeling tijdens de Dagbehandeling helpt om uw verslaving

Nadere informatie

Samenvattingskaart Richtlijn Ernstige gedragsproblemen

Samenvattingskaart Richtlijn Ernstige gedragsproblemen Samenvattingskaart Richtlijn Ernstige gedragsproblemen Samenvattingskaart Herkennen en screenen Neem kennis van de normale variatie van lastig gedrag (zie RL 1.1). Maak voor screening gebruik van CBCL,

Nadere informatie

Titel interventie. Werkblad beschrijving interventie. Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad

Titel interventie. Werkblad beschrijving interventie. Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad Titel interventie Werkblad beschrijving interventie Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad Colofon Ontwikkelaar / licentiehouder van de interventie Organisatie Contactpersoon Adres Postcode Plaats E-mail

Nadere informatie

De Sprengen geeft PIJ-jongeren iedere dag een nieuwe kans

De Sprengen geeft PIJ-jongeren iedere dag een nieuwe kans Foto: Herbert Wiggerman De behandeling van PIJ-jongeren nader bekeken en onderbouwd De Sprengen geeft PIJ-jongeren iedere dag een nieuwe kans Door Ellis ter Beek, Marieke Lammers en Mariska van der Steege

Nadere informatie

ABC - Ambulant Behandelcentrum

ABC - Ambulant Behandelcentrum ABC - Ambulant Behandelcentrum Als het thuis en/of op school dreigt vast te lopen Informatie voor verwijzers Kom verder! www.ln5.nl Vergroten van sociale competenties. Vergroten zelfbeeld/zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Kan ik even binnenkomen?

Kan ik even binnenkomen? Kan ik even binnenkomen? MultiSysteem Therapie Wim van Geffen Rob Coolen Multisystemic Therapy 9 mei 2006 Meervaart Multisysteem Therapie Het gezin als oplossing voor gedragsproblemen Opbouw 1. Evidence-based

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

TRAINING TRIPLE P FAMILY TRANSITIONS

TRAINING TRIPLE P FAMILY TRANSITIONS TRAINING TRIPLE P FAMILY TRANSITIONS Algemene beschrijving De training Triple P Family Transitions biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

Aantrekkelijke interventies: Gaming voor mentale gezondheid (2) Marlou Poppelaars, promovenda

Aantrekkelijke interventies: Gaming voor mentale gezondheid (2) Marlou Poppelaars, promovenda Aantrekkelijke interventies: Gaming voor mentale gezondheid (2) Marlou Poppelaars, promovenda Waarom video games? Nadelen van huidige interventies Effectiviteit Toegankelijkheid Stigmatisering Didactische

Nadere informatie

Wat werkt in de residentiële jeugdzorg?

Wat werkt in de residentiële jeugdzorg? Wat werkt in de residentiële jeugdzorg? Werkbladen www.nji.nl/watwerkt Onlangs heeft het Nederlands Jeugdinstituut de publicatie Residentiële jeugdzorg: wat werkt? uitgebracht. De publicatie beschrijft

Nadere informatie

Preventie van middelengebruik in een ontwikkelingsperspectief. Simone Onrust

Preventie van middelengebruik in een ontwikkelingsperspectief. Simone Onrust Preventie van middelengebruik in een ontwikkelingsperspectief Simone Onrust Wat werkt op welke leeftijd? Grootschalige literatuurstudie (288 schoolprogramma s) Effecten middelenpreventie op school per

Nadere informatie

Hoofdstuk 6 Theorie sociale vaardigheidstrainingen

Hoofdstuk 6 Theorie sociale vaardigheidstrainingen 71 Hoofdstuk 6 Theorie sociale vaardigheidstrainingen 6.1 Inleiding Iemand die sociaal competent is, heeft een goede balans gevonden tussen zich aanpassen aan zijn omgeving en deze omgeving zelf positief

Nadere informatie

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Jacqueline van Rijn Jolyn Berns www.nji.nl Marion van Bommel Sandra Hollander Oktober 2013 Triple P Triple P is een evidence based opvoedondersteuningsprogramma,

Nadere informatie

Criminele meisjes: Specifieke zorg en aandacht of niet?

Criminele meisjes: Specifieke zorg en aandacht of niet? Stijging criminaliteit meisjes Criminele meisjes: Specifieke zorg en aandacht of niet? Anne-Marie Slotboom Vrije Universiteit Amsterdam 1 BRISBANE 2010 - Steeds meer jonge meisjes tussen tien en veertien

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Stepping Stones 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve

Nadere informatie

VoorZorg: ondersteuning bij zwangerschap, opvoeden en opgroeien. Klaas Kooijman, Nederlands Jeugdinstituut Congres Jeugdzo!

VoorZorg: ondersteuning bij zwangerschap, opvoeden en opgroeien. Klaas Kooijman, Nederlands Jeugdinstituut Congres Jeugdzo! VoorZorg: ondersteuning bij zwangerschap, opvoeden en opgroeien Klaas Kooijman, Nederlands Jeugdinstituut Congres Jeugdzo!, 7 november 2012 (VoorZorg =)Nurse-Family Partnership Goed onderzocht (3 trials),

Nadere informatie

EVALUATIE PROCES EN DOELTREFFENDHEID MULTIDIMENSIONAL TREATMENT FOSTER CARE (MTFC) - samenvatting eindrapport -

EVALUATIE PROCES EN DOELTREFFENDHEID MULTIDIMENSIONAL TREATMENT FOSTER CARE (MTFC) - samenvatting eindrapport - EVALUATIE PROCES EN DOELTREFFENDHEID MULTIDIMENSIONAL TREATMENT FOSTER CARE (MTFC) - samenvatting eindrapport - Auteurs: drs. M. Timmermans dr. M. Witvliet drs. G.H.J. Homburg Regioplan Jollemanhof 18

Nadere informatie

7 Het zorgaanbod jeugdzorg 134 7.1 Inleiding 134 7.2 Provinciale jeugdzorg (voormalige jeugdhulpverlening) 135

7 Het zorgaanbod jeugdzorg 134 7.1 Inleiding 134 7.2 Provinciale jeugdzorg (voormalige jeugdhulpverlening) 135 Inhoud 1 Inleiding 11 1.1 Jeugdzorg en jeugdbeleid 11 1.2 Leeftijdsgrenzen 12 1.3 Ordening van jeugdzorg en jeugdbeleid 13 1.3.1 Algemeen jeugdbeleid 14 1.3.2 Specifiek gemeentelijk jeugdbeleid 14 1.3.3

Nadere informatie

Wat wil de leerkracht in 2016? Probleemgedrag aanpakken Zo weinig mogelijk extra tijd Eenvoudig implementeerbaar

Wat wil de leerkracht in 2016? Probleemgedrag aanpakken Zo weinig mogelijk extra tijd Eenvoudig implementeerbaar Wat wil de leerkracht in 2016? Probleemgedrag aanpakken Zo weinig mogelijk extra tijd Eenvoudig implementeerbaar Wat zijn onze criteria? Effectief. Via literatuurstudie op zoek naar evidentie Trainen van

Nadere informatie

Implementatie. Cognitieve Gedragstherapie bij Middelengebruik en Gokken 18 november 2014

Implementatie. Cognitieve Gedragstherapie bij Middelengebruik en Gokken 18 november 2014 Implementatie Cognitieve Gedragstherapie bij Middelengebruik en Gokken 18 november 2014 Opbouw Enkele conclusies Implicaties Integriteit Training Implementatie Tot slot Enkele conclusies uit onderzoek

Nadere informatie

verslavingspreventie binnen het onderwijs

verslavingspreventie binnen het onderwijs verslavingspreventie binnen het onderwijs In dit overzicht is per type onderwijs en de verschillende leeftijdsfasen te zien welke preventieve interventies er ingezet kunnen worden. De richtlijnen geven

Nadere informatie

Zorgprogrammering Als je van jezelf vindt dat iedereen naar je moet luisteren, heb je vaak niet zoveel te vertellen.

Zorgprogrammering Als je van jezelf vindt dat iedereen naar je moet luisteren, heb je vaak niet zoveel te vertellen. Zorgprogrammering Jeugdhulp Friesland Jeroen van Oijen Als je van jezelf vindt dat iedereen naar je moet luisteren, heb je vaak niet zoveel te vertellen. Binnen de Jeugdzorg worden complexe problemen behandeld,

Nadere informatie

Visie op transitie. De jeugdzorg komt naar de gemeente. De jeugdzorg komt naar de gemeente. Naar een samenhangend regionaal aanbod

Visie op transitie. De jeugdzorg komt naar de gemeente. De jeugdzorg komt naar de gemeente. Naar een samenhangend regionaal aanbod Visie op transitie Naar een samenhangend regionaal aanbod Den Helder, 6 juli 2012 Uitgangspunten en bestuurlijke rol Niet alleen transitie Ook een transformatie Uitgangspunten en Uw bestuurlijke visie:

Nadere informatie

WIE HELPT DE (GENERALISTISCHE) HULPVERLENER? EFFECTIEF ONDERSTEUNEN VOOR EFFECTIEVE HULP

WIE HELPT DE (GENERALISTISCHE) HULPVERLENER? EFFECTIEF ONDERSTEUNEN VOOR EFFECTIEVE HULP WIE HELPT DE (GENERALISTISCHE) HULPVERLENER? EFFECTIEF ONDERSTEUNEN VOOR EFFECTIEVE HULP Jeugd in Onderzoek, 14-3-16 Leonieke Boendermaker Lector Kwaliteit & Effectiviteit in de zorg voor jeugd 1 WAT GAAN

Nadere informatie

E-health depressiepreventie Lekker in je Vel. Maria Naus & Lieke-Peters-Greijn Indigo Brabant

E-health depressiepreventie Lekker in je Vel. Maria Naus & Lieke-Peters-Greijn Indigo Brabant E-health depressiepreventie Lekker in je Vel Maria Naus & Lieke-Peters-Greijn Indigo Brabant STUDIEDAG DEPRESSIEPREVENTIE BIJ ADOLESCENTEN / 27-11-2015 Programma in hoofdlijnen Welkom Doel van de workshop

Nadere informatie

STOP 4-7 Samen sterker Terug Op Pad

STOP 4-7 Samen sterker Terug Op Pad STOP 4-7 Samen sterker Terug Op Pad Een trainingsprogramma voor jonge kinderen (tussen de 4 en 7 jaar) met (ernstige) gedragsproblemen. En hun ouder(s) En hun leerkracht Informatie voor professionals:

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/45808 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Bosma, A.Q. Title: Targeting recidivism : an evaluation study into the functioning

Nadere informatie

Inventarisatie van gezinsbehandelingen bij de partners van Leo Kannerhuis Nederland. Januari 2011

Inventarisatie van gezinsbehandelingen bij de partners van Leo Kannerhuis Nederland. Januari 2011 Inventarisatie van gezinsbehandelingen bij de partners van Leo Kannerhuis Nederland Januari 2011 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Methode 5 Resultaten 6 Conclusie 8 Referenties 8 Bijlage 1 9 Bijlage 2 15 Bijlage

Nadere informatie

Welkom. Introductie over Titan Resocialisatie en Titan GGZ.

Welkom. Introductie over Titan Resocialisatie en Titan GGZ. Welkom Introductie over Titan Resocialisatie en Titan GGZ. Onze doelgroep - Rap S. - Rap R. Diversiteit binnen de doelgroep Licht verstandelijk beperkte jongeren Verslaafde jongeren Dak- en thuisloze jongeren

Nadere informatie

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving Aanpak: Bijzondere Zorg Team Namens de gemeente Deventer hebben drie netwerkpartners de vragenlijst gezamenlijk ingevuld. Dit zijn Dimence GGZ, Tactus verslavingszorg, en Iriszorg maatschappelijke opvang.

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod U bent niet de enige Een op de tien Nederlanders heeft te maken met een persoonlijkheidsstoornis of heeft trekken hiervan. De Riagg Maastricht is gespecialiseerd

Nadere informatie

Rijks Justitiële Jeugdinrichting. Locatie Den Hey-Acker Breda. Landelijke bestemming ESP; Behandeling van jongens met Ernstige Seksuele Problematiek

Rijks Justitiële Jeugdinrichting. Locatie Den Hey-Acker Breda. Landelijke bestemming ESP; Behandeling van jongens met Ernstige Seksuele Problematiek Rijks Justitiële Jeugdinrichting Locatie Den Hey-Acker Breda Landelijke bestemming ESP; Behandeling van jongens met Ernstige Seksuele Problematiek Wetenschap zedendelinquenten I Dé zedendelinquent bestaat

Nadere informatie

Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst!

Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst! Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst! KLINISCHE BEHANDELING: ALS U DE CONTROLE OVER UW LEVEN TERUG WILT Onderdeel van Arkin Stoppen met alcohol of drugs en uw manier

Nadere informatie

Datum 23 april 2012 Onderwerp Eindrapportage project "Betere Start : opvoedingsondersteuning gedetineerde moeders

Datum 23 april 2012 Onderwerp Eindrapportage project Betere Start : opvoedingsondersteuning gedetineerde moeders 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier. Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie

Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier. Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie Interventie: Families First Deelcommissie: 1 Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier Datum vergadering: 11 april 2014 Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie De commissie

Nadere informatie

Lieke Drukker Ninja van der Honing september 2012

Lieke Drukker Ninja van der Honing september 2012 Lieke Drukker Ninja van der Honing september 2012 Wij Jullie Afstemmen verhaal op jullie vragen Iedereen stopt tijd en vooral energie in het stimuleren van de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen.

Nadere informatie

Jeugd & Veiligheid Interventies

Jeugd & Veiligheid Interventies Jeugd & Veiligheid Interventies Inhoudsopgave Inleiding 3 Interventies 4 Instellingen voor jeugdbescherming en jeugdreclassering (gecertificeerd) 4 Individuele voorzieningen 4 t/m 9 Aanpakken (zonder beschikking)

Nadere informatie

Multi Systeem Therapie

Multi Systeem Therapie Multi Systeem Therapie Vrijwillig toegankelijke zorg Een opname voorkomende behandeling bij ernstige gedragsproblemen Informatie voor: wijkteams, huisartsen, ouders en gemeenten Stichting Ottho Gerhard

Nadere informatie

PREVENTIE VOOR POH-GGZ

PREVENTIE VOOR POH-GGZ PREVENTIE VOOR POH-GGZ ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. MENTALE ONDERSTEUNING DIRECT EN DICHTBIJ INDIGO BIEDT

Nadere informatie