Thema: Tarik en Tina op een schip 25. Hoe kun je het optillen? Driehoeksconstructie en hefbomen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Thema: Tarik en Tina op een schip 25. Hoe kun je het optillen? Driehoeksconstructie en hefbomen 50 13 35"

Transcriptie

1 s Mieke Willem TATE40 - EVV_inner.indd 1 derauwera & ristel Van :18:24 17:

2 Overzichtstabel Thema: Tarik en Tina op een schip 25 Lestitel Techniek Lesduur opieerblad(en) Werkboek p. andleiding p. oe werkt een katrol? Een katrol maken 50 1a 1b 5 31 oe kun je het optillen? Driehoeksconstructie en hefbomen oe bouw je een kraan? Een kraan ontwerpen en maken 100 oe sterk is papier? Stevige constructies 200 1a 1b 2a 2b un jij het binden? Bindmiddelen in de keuken un jij het recept volgen? Ei als bindmiddel 150 Waar loopt ons afval- en regenwater naartoe? Rioleringssysteem 150 3a 3b 2a 2b oe knoop je dat aan elkaar? Zeemansknopen leggen oe zit het vast? Soorten verbindingen oe zit het vast? Welk gereedschap gebruik je? Talenten lusjes opknappen 200 2a 2b Ik ben trots 20 Toptalent prikbord 20 Tekening: ier pas ik! 21 Talenten verbinden Talenten verbinden Talentenkaart van een klasgenoot 6 24 Wat vinden jullie van mijn werk? 7a 7b 24 Ik geef je een talent cadeau! Mijn talent in techniek (synthese) Tarik en Tina op een schip docentenhandleiding 30

3 oe werkt een katrol? TEMA'S: TOEPASSINGSGEBIEDEN: DUUR VAN DE LES: Bouwen aven Constructies Binnenscheepvaart Bouw Montage usthavens Visserij 50 min. DE LES IN ET ORT De leerlingen maken kennis met katrollen als onderdeel van een kraan. Ze onderzoeken de werking ervan en maken zelf een katrol. DOELEN Matrix van technische geletterdheid D C ET ET + concretisering Begrijpen anteren Duiden 2.2 Specifieke functies van onderdelen van eenvoudige technische systemen onderzoeken door hanteren, monteren of demonteren. De leerlingen begrijpen de functie van een katrol- of schakelsysteem als onderdeel van een kraan. 2.7 In concrete ervaringen stappen van het technische proces herkennen (het probleem stellen, oplossingen ontwikkelen, maken, in gebruik nemen, evalueren). De leerlingen begrijpen dat bij de constructie van een katrol verschillende stappen moeten worden gezet. 2.8 Technische systemen, het technische proces, hulpmiddelen en keuzen herkennen binnen verschillende toepassingsgebieden van techniek. De leerlingen begrijpen dat de keuze van de materialen afhankelijk is van eisen waaraan de katrol moet voldoen. 2.9 Een probleem, ontstaan uit een behoefte, technisch oplossen door verschillende stappen van het technische proces te doorlopen. De leerlingen kunnen een last opheffen met een zelfgebouwde katrol Een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap uitvoeren. De leerlingen kunnen het stappenplan correct volgen en uitvoeren euzen maken bij het gebruiken of realiseren van een technisch systeem, rekening houdend met de behoefte, met de vereisten en met de beschikbare hulpmiddelen. De leerlingen kiezen de passende materialen om hun constructie, een katrol, te realiseren Aan de hand van voorbeelden uit verschillende toepassingsgebieden van techniek illustreren dat technische systemen nuttig, gevaarlijk en/of schadelijk kunnen zijn voor henzelf, voor anderen of voor de natuur en het milieu. Aan de hand van voorbeelden toepassingsgebieden zoeken van katrollen en vertellen in welke mate ze de mens helpen. 31 oe werkt een katrol? docentenhandleiding

4 Leerplandoelen VVBAO Leerlingen zien in dat veel voorwerpen in hun omgeving een aanvulling of verbetering zijn van menselijke functies en maken er functioneel gebruik van. Ze ervaren en uiten dat optillen kan worden verbeterd of aangevuld door een instrument (katrol). Ze stellen vast en uiten waarvoor bepaalde instrumenten (katrol) gebruikt worden. Ze stellen vast en uiten dat kranen toepassingen zijn van katrollen. Leerlingen weten dat mensen altijd nieuwe systemen, instrumenten en producten hebben uitgevonden en zullen uitvinden om hun werk aangenamer, beter, vaardiger, sneller, mooier, preciezer te maken. Ze stellen vast dat vele uitvindingen (katrol) het leven van mensen ingrijpend gewijzigd hebben. OVSG De leerlingen onderzoeken specifieke functies van onderdelen van eenvoudige technische realisaties door hanteren, monteren of demonteren. De leerlingen zien in dat elk onderdeel van een eenvoudige technische realisatie een specifieke functie heeft. De leerlingen onderzoeken hoe het komt dat een door hen gebruikte technische realisatie niet of slecht functioneert. De leerlingen bepalen aan welke vereisten de technische realisatie die ze willen gebruiken, moet voldoen. De leerlingen zoeken de oorzaak voor het niet of slecht functioneren van een door hen gebruikte technische realisatie. GO! Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen een aantal zichtbare onderdelen benoemen. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen de functie van verschillende onderdelen verwoorden. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen de functie van verschillende onderdelen onderzoeken en verwoorden door hanteren, monteren en demonteren. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen illustreren hoe ze onder meer gebaseerd zijn op kennis van een aantal gebruikte technische principes, meer bepaald overbrengingen. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen onderzoeken hoe het komt dat ze niet of slecht functioneren. MATERIAAL lassikaal afbeeldingen van kranen en katrollen model van een kraan ( NEX, lego, meccano ) Individueel werkboek p. 5 t/m 12 In groep 2 lege garenklosjes plooibare ijzerdraad en kniptang stuk touw van ongeveer een halve meter kleerhanger leeg yoghurtpotje knikkers of zand kopieerbladen 1a en 1b (badges) VOORAF DOEN Voorzie in alle materialen per groep. Voortaak: de leerlingen die thuis een speelgoedkraan hebben ( NEX, lego, meccano ) mogen die meebrengen. oe werkt een katrol? docentenhandleiding 32

5 ACTERGRONDINFORMATIE Een katrol kan je helpen om een zwaar voorwerp op te tillen met slechts weinig kracht. Een katrol bestaat uit een geleidingswiel (schijf met een groef op de omtrek) waarover een kabel of een touw loopt. De schijf draait om een as. De uiteinden van de as zijn bevestigd in de blokwangen. De wangen komen bij elkaar in een haak die, of oog dat, bevestigd wordt aan een vast punt. Met een katrol kun je de richting van krachten veranderen. Een systeem van meer dan één katrol heet een takel. Ze worden bijvoorbeeld gebruikt in kranen en liften. oe meer katrollen er in een takel zitten, hoe minder kracht je nodig hebt om dezelfde last op te heffen. AANDACPUNTEN DIDACTISCE TIPS Bewaar de katrollen voor de vervolglessen. LESVERLOOP 1 Introductie 1.1 Inleidend verhaal (werkboek p. 5) Vertel of lees het verhaal in het werkboek voor. Vanaf de brug van het schip volgen Tarik en Tina het werk van de bemanning. De mannen lossen zakken uit het ruim van het schip en brengen ze naar de kade. é, kinderen, steken jullie een handje toe? Jullie zien er nogal gespierd uit, roept een havenarbeider. Dat laten Tina en Tarik zich geen twee keer zeggen. Ze kruipen het ruim in en proberen samen een zak op te tillen. Pft pft ik kan dat niet, Tarik, zucht Tina. De mannen kijken geamuseerd toe. oe lossen Tina en Tarik dat op? 1.2 Observatie (werkboek p. 6) Bespreek aan de hand van de prenten en het meegebrachte model de bouw van een kraan. Schenk daarbij vooral aandacht aan de katrollen en takels van de kraan. Wat is een katrol? Waarvoor wordt ze gebruikt? (om gemakkelijk zware voorwerpen op te tillen) oe werkt een katrol? (Je trekt aan een uiteinde van een touw of kabel en daardoor hef je een zwaar voorwerp omhoog.) Waar zien we katrollen? (bij kranen, liften, schepen (anker) ) oe heet een systeem waar meer dan één katrol in zit? (takel) Bekijk de tekening van een katrol in het werkboek en bespreek de woordenschat i.v.m. een katrol. 2 Leskern 2.1 Groepsvorming (werkboek p. 7 en kopieerbladen 1a en 1b) Vorm groepen van 4 leerlingen. Verdeel en bespreek de taken: organisator, materiaalverantwoordelijke, verslaggever, bemiddelaar (zie kopieerbladen 1a en 1b). Elke leerling duidt zijn functie aan in het werkboek p. 7 en bevestigt de badge met zijn taak op zijn kleding zodat het voor iedereen in de groep duidelijk is wie welke taak heeft. 2.2 Groepsopdracht (werkboek p. 7, 8 en 9) De leerlingen bouwen aan de hand van de doekaart en de strategiekaart zelf een katrol. Ze volgen het stappenplan. Ze gaan na of hun geconstrueerde katrol functioneert en brengen eventueel correcties aan. 3 Slot van de les 3.1 Bespreking en evaluatie (werkboek p. 11) Breng de constructies samen op een demonstratietafel. De verslaggevers tonen en verduidelijken de werking van hun katrol. Bespreek. Wat ging goed? Wat was moeilijk? oe hebben jullie eventuele problemen opgelost? 33 oe werkt een katrol? docentenhandleiding

6 Bespreek kort de onthoudkaart: wat onthouden we uit deze activiteit? Mogelijkheden Met een katrol kunnen we zware voorwerpen optillen. Met een takel gaat het nog gemakkelijker. Een kraan maakt gebruik van verscheidene katrollen en takels. 3.2 Wie gebruikt katrollen? Wie maakt gebruik van katrollen? oe maken ze het werk gemakkelijker? (verhuizers, bergbeklimmers, hijskraanmachinisten, bouwvakkers, glazenwassers, reddingswerkers, matrozen op zeilschepen om de zeilen te bedienen, garagisten ) 3.3 Bespreking groepswerk (werkboek p. 10) De leerlingen verwoorden welke problemen ze ondervonden hebben en hoe ze die aangepakt hebben. Gebruik daarvoor de evaluatiekaart in het werkboek. Beluister daarna de bespreking van alle groepen klassikaal. 3.4 Talenten (werkboek p. 12 en 101) Bespreek met de leerlingen de activiteit. Vonden zij het leuk/niet leuk? Vonden zij het moeilijk/gemakkelijk? Wat vonden ze leuk? Wat vonden ze niet leuk? Wat was moeilijk? Wat was gemakkelijk? De leerlingen kleuren het passende gezichtje en cirkeltje. Bespreek. Wat kon je goed? Wat kon je niet goed? Leg daarmee de link naar de tien talenten in het werkboek. De talenten verbonden aan (de vijf stappen van) het technische proces : creatief handig kritisch planmatig problemen oplossen De overkoepelende talenten: veilig zorgzaam nauwkeurig sociaal communicatief (spreken en luisteren) De leerlingen denken erover na of ze de talenten bezitten die nuttig zijn voor deze activiteit en in welke mate. Ze beoordelen zichzelf en kleuren de 10 cirkeltjes in het werkboek p. 12: (groen): het talent dat ik het meest heb; (oranje): het talent dat ik minder heb; (rood): het talent dat ik het minst heb. Alleen de groen aangestipte talenten duiden ze nu ook aan op het syntheseblad in het werkboek p. 101: ze kleuren 1 vakje van een staafje. Door deze werkwijze bouwen de leerlingen een grafiek op. Na het uitwerken van alle activiteiten kunnen ze die grafiek bespreken, analyseren, interpreteren en daarover besluiten formuleren. Zo verkrijgen we een talentenprofiel. Dat kan eventueel in een wiskundeles gebeuren als toepassing op het werken met diagrammen en grafieken. Correctiesleutel C11 oe werkt een katrol? docentenhandleiding 34

7 oe kun je het optillen? TEMA'S: TOEPASSINGSGEBIEDEN: DUUR VAN DE LES: Bouwen aven Constructies Binnenscheepvaart Bouw Montage usthavens Visserij 50 min. DE LES IN ET ORT De leerlingen onderzoeken de bouw en de werking van een kraan. Ze merken driehoeksconstructies, katrollen en hefbomen op als onderdelen van een kraan en onderzoeken hun constructie, hun werking en hun functie. DOELEN Matrix van technische geletterdheid D C ET ET + concretisering Begrijpen anteren Duiden 2.2 Specifieke functies van onderdelen van eenvoudige technische systemen onderzoeken door hanteren, monteren of demonteren. De leerlingen begrijpen de functie van een katrol, een driehoeksconstructie en een hefboom als onderdeel van een kraan. 2.7 In concrete ervaringen stappen van het technische proces herkennen (het probleem stellen, oplossingen ontwikkelen, maken, in gebruik nemen, evalueren). De leerlingen begrijpen dat bij de constructie van een kraan verschillende stappen moeten worden gezet. 2.8 Technische systemen, het technische proces, hulpmiddelen en keuzen herkennen binnen verschillende toepassingsgebieden van techniek. De leerlingen begrijpen dat de keuze van de materialen afhankelijk is van de eisen waaraan de kraan moet voldoen. 2.9 Een probleem, ontstaan uit een behoefte, technisch oplossen door verschillende stappen van het technische proces te doorlopen. De leerlingen kunnen een last opheffen met een zelfgebouwde hefboom Aan de hand van voorbeelden uit verschillende toepassingsgebieden van techniek illustreren dat technische systemen nuttig, gevaarlijk en/of schadelijk kunnen zijn voor henzelf, voor anderen of voor de natuur en het milieu. De leerlingen noemen voorbeelden van toepassingsgebieden van hefbomen en vertellen in welke mate ze de mens helpen. Leerplandoelen VVBAO Leerlingen zien in dat veel voorwerpen in hun omgeving een aanvulling of verbetering zijn van menselijke functies en maken er functioneel gebruik van. Ze ervaren en uiten dat optillen kan worden verbeterd of aangevuld door een instrument (kraan). Ze stellen vast en uiten waarvoor bepaalde instrumenten (kraan) gebruikt worden. Ze stellen vast en uiten dat een kraan een toepassing is van hefbomen en katrollen. 35 oe kun je het optillen? docentenhandleiding

8 OVSG De leerlingen onderzoeken specifieke functies van onderdelen van eenvoudige technische realisaties door hanteren, monteren of demonteren. De leerlingen zien in dat elk onderdeel van een eenvoudige technische realisatie een specifiek functie heeft. GO! Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen een aantal zichtbare onderdelen benoemen. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen de functie van verschillende onderdelen verwoorden. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen de functie van verschillende onderdelen onderzoeken en verwoorden door hanteren, monteren en demonteren. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen illustreren hoe ze onder meer gebaseerd zijn op kennis van een aantal gebruikte technische principes, meer bepaald overbrengingen. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen onderzoeken hoe het komt dat ze niet of slecht functioneren. MATERIAAL lassikaal afbeeldingen van kranen, katrollen, driehoeksconstructies, hefbomen model van een kraan ( NEX, lego, meccano ) rietjes nietjesmachine voorwerpen met hefboom (notenkraker, nagelknipper, kroonkurkwipper, steekwagentje, kniptang ) Individueel werkboek p. 13 t/m 17 VOORAF DOEN Voorzie in alle afbeeldingen en materialen. Aan deze les gaat het best de les oe werkt een katrol? vooraf. ACTERGRONDINFORMATIE In een kraan herken je een aantal geometrische vormen. Je vindt overwegend driehoeken terug omdat de driehoekige constructie steviger is dan bijvoorbeeld de vierhoekige (denk maar aan het frame van een fiets). Naast de driehoeksconstructie is ook de hefboom een belangrijk onderdeel van een kraan. Een hefboom bestaat uit een draaipunt (steunpunt), een last, een lastarm en een inspanning (macht). We bespreken hier alleen de eenvoudigste soort van hefboom waarbij het draaipunt tussen de last en de inspanning ligt. De formule luidt: Lastarm x Last = Machtarm x Macht Lastarm: lengte in meter Last: gewicht in kg Machtarm: lengte in meter Macht: gewicht in kg LESVERLOOP 1 Introductie 1.1 Inleidend verhaal (werkboek p. 13) Vertel of lees het verhaal in het werkboek voor. Tina en Tarik slenteren langs de dokken. In het ruim van een vrachtschip ligt een lading graan. De kraanman rijdt heen en weer met zijn kraan. Ook de hoofden van Tina en Tarik gaan heen en weer Wauw! Dat gaat snel! roept Tarik. In een paar uur is de klus geklaard, schreeuwt de kraanmachinist. Daar willen Tina en Tarik meer over weten oe kun je het optillen? docentenhandleiding 36

9 1.2 Observatie (werkboek p. 14) Bespreek aan de hand van de prenten en het meegebrachte model de bouw van een kraan: de toren, de giek (overhangende arm), de katrol, de hefboom (het contragewicht), de stuurcabine Schenk in deze les vooral aandacht aan de driehoeksconstructies en de hefboom van de kraan. Welke (geometrische) vormen vinden jullie terug in de kraan? Welke vormen zie je overwegend in de giek (overhangende arm)? Laat de leerlingen de vormen eventueel overtrekken met hun vinger. Schrijf de eerste onderzoeksvraag op het bord: waarom gebruikt men driehoeken in de constructie van een kraan? Bij het opmerken van katrollen in het model van een kraan schrijf je de tweede onderzoeksvraag op het bord: waarom gebruikt men katrollen in een kraan? Stuur het leergesprek zodat je ook de hefboom in de kraan kunt bespreken. Schrijf de derde onderzoeksvraag op het bord: waarom gebruikt men een hefboom in een kraan? Laat de vragen nog onbeantwoord. 2 Leskern 2.1 Onderzoek driehoeksconstructie (werkboek p. 15, opdracht 1) Zoek met de leerlingen antwoorden op de onderzoeksvragen. Roep twee leerlingen naar voren in de klas. De ene leerling maakt met rietjes en een nietjesmachine een driehoek, de andere maakt een vierhoek. De leerlingen demonstreren de stevigheid van die vormen. Formuleer gezamenlijk een antwoord op de eerste onderzoeksvraag: een driehoeksconstructie zorgt voor stevigheid. Wijs de leerlingen er ook op dat men door die constructie het voorwerp (de kraanarm) lichter kan construeren. Verwijs ook naar de les oe sterk is papier? (les over bruggen bouwen) 2.2 Onderzoek katrollen (werkboek p. 15, opdracht 2) Verwijs naar de les oe werkt een katrol? Leerlingen formuleren het antwoord op de tweede onderzoeksvraag: hoe meer katrollen we gebruiken, hoe minder kracht we moeten uitoefenen. 2.3 Onderzoek hefbomen (werkboek p. 15, opdracht 3) erinner aan de les in het tweede leerjaar: oe sterk zijn Tarik en Tina? Wat is een hefboom? Wat kun je ermee? Uit welke onderdelen bestaat een hefboom? (last, lastarm, steun- of draaipunt, machtarm) Welke voorbeelden van hefbomen ken je nog? Onderzoek samen het nut van een hefboom. Demonstreer met een meetlat en enkele blokjes de werking van een hefboom. kracht machtarm last steunpunt lastarm 37 oe kun je het optillen? docentenhandleiding

10 Benoem de verschillende onderdelen: steun- of draaipunt, last, lastarm, machtarm, inspanning. Toon veelgebruikte voorbeelden van hefbomen, bv. notenkraker, nagelknipper, kroonkurkwipper, steekwagentje, kniptang Toon ook voorwerpen die niet gebruikmaken van een hefboom om zo te controleren wie het principe echt begrijpt. Bespreek hoe het hefboomprincipe werkt bij een kraan. Leerlingen formuleren een antwoord op de derde onderzoeksvraag. 3 Slot van de les 3.1 Synthese (werkboek p. 16) Vul samen met de leerlingen de onthoudkaart in. 3.2 Talenten (werkboek p. 17 en 101) Bespreek met de leerlingen de activiteit. Vonden zij het leuk/niet leuk? Vonden zij het moeilijk/gemakkelijk? Wat vonden ze leuk? Wat vonden ze niet leuk? Wat was moeilijk? Wat was gemakkelijk? De leerlingen kleuren het passende gezichtje en cirkeltje. Bespreek. Wat kon je goed? Wat kon je niet goed? Leg daarmee de link naar de tien talenten in het werkboek. De talenten verbonden aan (de vijf stappen van) het technische proces : creatief handig kritisch planmatig problemen oplossen De overkoepelende talenten: veilig zorgzaam nauwkeurig sociaal communicatief (spreken en luisteren) De leerlingen denken na of ze de talenten bezitten die nuttig zijn voor deze activiteit en in welke mate. Ze beoordelen zichzelf en kleuren de 10 cirkeltjes in het werkboek p. 17: (groen): het talent dat ik het meest heb; (oranje): het talent dat ik minder heb; (rood): het talent dat ik het minst heb. Alleen de groen aangestipte talenten duiden ze nu ook aan op het syntheseblad in het werkboek p. 101: ze kleuren 1 vakje van een staafje. Door deze werkwijze bouwen de leerlingen een grafiek op. Na het uitwerken van alle activiteiten kunnen ze die bespreken, analyseren, interpreteren en daarover besluiten formuleren. Zo verkrijgen we een talentenprofiel. Dat kan eventueel in een wiskundeles gebeuren als toepassing op het werken met diagrammen en grafieken. Correctiesleutel C15 en C16 oe kun je het optillen? docentenhandleiding 38

11 oe bouw je een kraan? TEMA'S: TOEPASSINGSGEBIEDEN: DUUR VAN DE LES: Bouwen aven Constructies Binnenscheepvaart Bouw Montage usthavens Visserij 100 min. DE LES IN ET ORT De leerlingen worden uitgedaagd zelf een kraan te ontwerpen en te bouwen, gebruikmakend van de al geleerde inzichten en technische constructies in de lessen oe werkt een katrol? en oe kun je het optillen? DOELEN Matrix van technische geletterdheid D C ET ET + concretisering Begrijpen 2.2 Specifieke functies van onderdelen van eenvoudige technische systemen onderzoeken door hanteren, monteren of demonteren. De leerlingen begrijpen de functie van een katrol- of schakelsysteem als onderdeel van een kraan. 2.7 In concrete ervaringen stappen van het technische proces herkennen (het probleem stellen, oplossingen ontwikkelen, maken, in gebruik nemen, evalueren). De leerlingen begrijpen dat bij de constructie van een kraan verschillende stappen moeten worden gezet. 2.8 Technische systemen, het technische proces, hulpmiddelen en keuzen herkennen binnen verschillende toepassingsgebieden van techniek. De leerlingen begrijpen dat de keuze van de materialen afhankelijk is van eisen waaraan de kraan moet voldoen. anteren Duiden 2.9 Een probleem ontstaan uit een behoefte technisch oplossen door verschillende stappen van het technische proces te doorlopen. De leerlingen kunnen een last opheffen met een zelfgebouwde kraan Een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap uitvoeren. et stappenplan correct kunnen volgen en uitvoeren euzen maken bij het gebruiken of realiseren van een technisch systeem, rekening houdend met de behoefte, met de vereisten en met de beschikbare hulpmiddelen. De leerlingen kiezen de juiste materialen om een kraan te bouwen Aan de hand van voorbeelden uit verschillende toepassingsgebieden van techniek illustreren dat technische systemen nuttig, gevaarlijk en/of schadelijk kunnen zijn voor henzelf, voor anderen of voor de natuur en het milieu. Aan de hand van voorbeelden toepassingsgebieden zoeken van kranen en vertellen in welke mate ze de mens helpen. 39 oe bouw je een kraan? docentenhandleiding

12 Leerplandoelen VVBAO Leerlingen zien in dat veel voorwerpen in hun omgeving een aanvulling of verbetering zijn van menselijke functies en maken er functioneel gebruik van. Ze ervaren en uiten dat zien, horen, dragen, optillen, meten kunnen worden verbeterd of aangevuld door een instrument. Ze stellen vast en uiten waarvoor bepaalde instrumenten gebruikt worden. Ze stellen vast en uiten welke voorwerpen toepassingen zijn van hefbomen, katrollen, kogellagers, bewegingsoverbrenging door tandwielen Leerlingen weten dat mensen altijd nieuwe systemen, instrumenten en producten hebben uitgevonden en zullen uitvinden om hun werk aangenamer, beter, vaardiger, sneller, mooier, preciezer te maken. Ze stellen vast dat vele uitvindingen het leven van mensen ingrijpend gewijzigd hebben. OVSG De leerlingen onderzoeken specifieke functies van onderdelen van eenvoudige technische realisaties door hanteren, monteren of demonteren. De leerlingen zien in dat elk onderdeel van een eenvoudige technische realisatie een specifieke functie heeft. De leerlingen onderzoeken hoe het komt dat een door hen gebruikte technische realisatie niet of slecht functioneert. De leerlingen bepalen aan welke vereisten de technische realisatie die ze willen gebruiken, moet voldoen. De leerlingen zoeken de oorzaak voor het niet of slecht functioneren van een door hen gebruikte technische realisatie. GO! Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen een aantal zichtbare onderdelen benoemen. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen de functie van verschillende onderdelen verwoorden. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen de functie van verschillende onderdelen onderzoeken en verwoorden door hanteren, monteren en demonteren. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen illustreren hoe ze onder meer gebaseerd zijn op kennis van een aantal gebruikte technische principes, meer bepaald overbrengingen. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen onderzoeken hoe het komt dat ze niet of slecht functioneren. MATERIAAL lassikaal afbeeldingen van kranen en katrollen model van een kraan ( NEX, lego, meccano ) Individueel werkboek p. 19 t/m 25 In groep rietjes nietjesmachines satéstokjes de katrollen gemaakt in de les oe werkt een katrol? kopieerbladen 1a en 1b (badges) VOORAF DOEN Voorzie in alle materialen. oe bouw je een kraan? docentenhandleiding 40

13 LESVERLOOP 1 Introductie 1.1 Inleidend verhaal (werkboek p. 19) Vertel of lees het verhaal in het werkboek voor. Tina en Tarik duiken in een boek over schepen en zoeken op hoe ze een kraan kunnen bouwen. Ze weten al veel van kranen: de toren, de giek, de katrollen en de hefbomen Ja, t zal ons zeker lukken. De kraanman heeft ons uitgebreid verteld over de werking van zijn kraan, klinkt Tina optimistisch. Ik ben de kraanmachinist, beslist Tarik. En ik dan? Jongens spelen altijd de baas! zeurt Tina. Jij bent de ploegbaas of beter -bazin. Oké? knipoogt Tarik. 1.2 Observatie Laat de leerlingen de prenten en het model van de kraan nog even bestuderen. Verwijder ze daarna. 1.3 Uitdaging (werkboek p. 21) Geef uitleg bij de uitdaging: de leerlingen maken met hun groepje een kraan met rietjes en satéstokjes. De kraan bestaat uit een toren, een giek, een katrol en een hefboom. De kraan die het emmertje het beste kan optillen, wint de uitdaging. Laat de leerlingen zelf een beloning bepalen voor de winnende groep (extra speeltijd, een leuke activiteit ). 2 Leskern 2.1 Groepsvorming (kopieerbladen 1a en 1b) Vorm groepen van 4 leerlingen. Verdeel en bespreek de taken: organisator, materiaalverantwoordelijke, verslaggever, bemiddelaar (zie kopieerbladen 1a en 1b). Elke leerling duidt zijn functie aan in het werkboek p. 21 en bevestigt de badge met zijn taak op zijn kleding zodat het voor iedereen in de groep duidelijk is wie welke taak heeft. 2.2 Groepswerk De leerlingen verdelen de taken binnen hun groep. Vervolgens bouwen ze de gevraagde kraan. Ze volgen daarbij de afspraken over de taakverdeling. Zo mag alleen de materiaalmeester materialen aandragen en alleen de organisator nog een extra blik werpen op de prenten en het model van de kraan. 3 Slot van de les 3.1 Bespreking en evaluatie (werkboek p. 24) De afgewerkte kranen worden klassikaal besproken. Per groep en per kraan bespreek je het model, de verschillende onderdelen en uiteraard ook de werking. Bespreek waar gebruik wordt gemaakt van kranen (bouwplaats, takel- en sleephulp, opruimwerkzaamheden ). Noteer samen een besluit op de onthoudkaart. 3.2 Bespreking groepswerk (werkboek p. 23) De leerlingen verwoorden en noteren welke problemen ze ondervonden hebben en hoe ze die aangepakt hebben. Gebruik daarvoor de evaluatiekaart in het werkboek. Beluister daarna de bespreking van alle groepen klassikaal. 3.3 Talenten (werkboek p. 25 en 101) Bespreek met de leerlingen de activiteit. Vonden zij het leuk/niet leuk? Vonden zij het moeilijk/gemakkelijk? Wat vonden ze leuk? Wat vonden ze niet leuk? Wat was moeilijk? Wat was gemakkelijk? De leerlingen kleuren het passende gezichtje en cirkeltje. 41 oe bouw je een kraan? docentenhandleiding

14 Bespreek. Wat kon je goed? Wat kon je niet goed? Leg daarmee de link naar de tien talenten in het werkboek. De talenten verbonden aan (de vijf stappen van) het technische proces : creatief handig kritisch planmatig problemen oplossen De overkoepelende talenten: veilig zorgzaam nauwkeurig sociaal communicatief (spreken en luisteren) De leerlingen denken na of ze de talenten bezitten die nuttig zijn voor deze activiteit en in welke mate. Ze beoordelen zichzelf en kleuren de 10 cirkeltjes in het werkboek p. 25: (groen): het talent dat ik het meest heb; (oranje): het talent dat ik minder heb; (rood): het talent dat ik het minst heb. Alleen de groen aangestipte talenten duiden ze nu ook aan op het syntheseblad in het werkboek p. 101: ze kleuren 1 vakje van een staafje. Door deze werkwijze bouwen de leerlingen een grafiek op. Na het uitwerken van alle activiteiten kunnen ze die bespreken, analyseren, interpreteren en daarover besluiten formuleren. Zo verkrijgen we een talentenprofiel. Dat kan eventueel in een wiskundeles gebeuren als toepassing op het werken met diagrammen en grafieken. AANDACPUNTEN DIDACTISCE TIPS Stel de kranen tentoon zodat ook de andere leerlingen en de ouders de resultaten te zien krijgen. Correctiesleutel C24 oe bouw je een kraan? docentenhandleiding 42

15 oe sterk is papier? TEMA S: TOEPASSINGSGEBIEDEN: DUUR VAN DE LES: Bruggen bouwen Rivierklassen Water Bouw Binnenscheepvaart Montage 200 min. DE LES IN ET ORT De leerlingen kennen het fenomeen bruggen maar hebben wellicht nog niet nagedacht over de verschillende soorten bruggen, de gebruikte materialen en de aangewende krachten. Tijdens deze les gaan we op onderzoek. Door het werken met papier bij het construeren van een brug ontdekken de leerlingen dat ze een constructie kunnen verstevigen door het aanwenden van krachten en het gebruik van profielen. DOELEN Matrix van technische geletterdheid D C ET ET + concretisering Begrijpen anteren Duiden 2.5 Illustreren dat technische systemen evolueren en verbeteren. De leerlingen bespreken verschillende soorten bruggen. 2.6 Illustreren hoe technische systemen onder meer gebaseerd zijn op kennis van eigenschappen van materialen of van natuurlijke verschijnselen. De leerlingen begrijpen dat trek- en duwkracht gebruikt worden bij de bouw van bruggen Bepalen aan welke vereisten het technische systeem dat ze willen gebruiken of realiseren, moet voldoen. De leerlingen begrijpen dat de brug voldoende stabiel moet zijn en draagkracht moet hebben. 2.3 Onderzoeken hoe het komt dat een zelf gebruikt technisch systeem niet of slecht functioneert. De leerlingen ontdekken dat ze papier kunnen verstevigen door het op te rollen en met profielen te werken Werkwijzen en technische systemen vergelijken en over beide een oordeel formuleren aan de hand van criteria. De leerlingen beoordelen de constructies van de verschillende groepen op basis van stevigheid en draagkracht. 2.5 Illustreren dat technische systemen evolueren en verbeteren. De leerlingen ontdekken hoe de constructies van bruggen variëren en almaar groter en vernuftiger worden. 43 oe sterk is papier? docentenhandleiding

16 Leerplandoelen VVBAO Leerlingen zien in dat producten gemaakt worden volgens bepaalde technische principes. Ze kunnen aantonen wat de functie is van een onderdeel van een brug. Leerlingen weten dat mensen altijd nieuwe systemen, instrumenten en producten hebben uitgevonden en zullen uitvinden om hun werk aangenamer, beter, vaardiger, sneller, mooier, preciezer te maken. Ze stellen dat vast bij de verschillende soorten bruggen. Leerlingen kunnen zeggen aan welke eisen een bestaande constructie en een constructie die ze zelf willen maken, moeten voldoen. Ze kunnen formuleren dat een brug een bepaald gewicht moet kunnen dragen. Leerlingen kijken kritisch naar een zelfgemaakt product of eigen bereiding. Ze kunnen na evaluatie verbeteringen aanbrengen aan de brug. OVSG De leerlingen zeggen van technische realisaties uit hun omgeving van welke materialen of grondstoffen ze gemaakt zijn. Ze zien in dat bruggen van verschillende materialen gemaakt zijn (staal, hout,steen ). De leerlingen ontdekken al explorerend en experimenterend op welke natuurkundige verschijnselen een technische realisatie gebaseerd is. Ze ondervinden in hun constructie dat een brug gebaseerd is op duw- en trekkrachten en dat ze zo de brug moeten verstevigen. De leerlingen illustreren hoe technische realisaties onder meer gebaseerd zijn op kennis van eigenschappen van materialen of op kennis van natuurkundige verschijnselen. Ze bemerken dat houten, stenen of stalen bruggen anders opgebouwd zijn, bv. een boogbrug is van steen en daarbij is duwkracht heel belangrijk De leerlingen begrijpen dat technische realisaties tegemoetkomen aan menselijke behoeften. Ze begrijpen dat bruggen gebouwd worden op plaatsen waar de mens ze nodig heeft De leerlingen weten dat natuurkundige verschijnselen en eigenschappen van materialen de keuzes bij het ontwerpen van een technische realisatie mee bepalen De leerlingen herkennen in concrete ervaringen de stappen van het technische proces (probleemstelling, ontwerpen, maken, in gebruik nemen, evalueren) De leerlingen gaan vaardig en correct om met materialen en gereedschappen die aan hun leeftijd aangepast zijn De leerlingen gebruiken courante materialen en hulpmiddelen op een veilige en hygiënische manier De leerlingen bergen materialen en hulpmiddelen na gebruik ordelijk en schoon op De leerlingen maken technische realisaties binnen verschillende toepassingsgebieden De leerlingen bepalen aan welke vereisten de technische realisatie die ze willen maken, moet voldoen. De leerlingen voorspellen de geschiktheid van materialen voor het maken van een technische realisatie. Ze voorspellen dat opgerolde kranten steviger zijn dan uitgevouwen kranten De leerlingen tekenen een ruwe schets van de technische realisatie die ze willen maken De leerlingen kiezen geschikte materialen en gepaste hulpmiddelen voor het maken van een eenvoudige technische realisatie De leerlingen controleren of een technische realisatie voldoet aan gestelde behoeften en eisen De leerlingen gaan na of de gekozen materialen en hulpmiddelen geschikt zijn De leerlingen reflecteren op hun werkwijze en sturen die eventueel bij De leerlingen illustreren dat techniek en samenleving elkaar beïnvloeden De leerlingen illustreren dat technische realisaties ontwikkeld worden om aan maatschappelijke behoeften te voldoen De leerlingen brengen waardering op voor technische realisaties. oe sterk is papier? docentenhandleiding 44

17 GO! Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen verwoorden van welke grondstof of welk materiaal de onderdelen gemaakt zijn. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen illustreren hoe ze onder meer gebaseerd zijn op de kennis van natuurlijke verschijnselen. De leerlingen verwoorden dat de bouw van bruggen gebaseerd is op trek- en duwkrachten. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen illustreren hoe ze onder meer gebaseerd zijn op kennis en eigenschappen van de gebruikte materialen. De leerlingen verwoorden waarom er juist steen, staal enz. gebruikt worden bij de bouw van bruggen. Van veelvoorkomende en zelf vaak gebruikte technische systemen illustreren dat ze evolueren en verbeteren. Voor een technisch systeem dat ze willen ontwerpen, rekening houden met aangereikte criteria: grootte, dikte Een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap uitvoeren Door gebruik nagaan of het doel bereikt werd met een zelfgemaakt technisch systeem. De leerlingen gaan na of hun gebouwde brug voldoet aan hun gestelde doel. Onderzoeken waarom een zelfgerealiseerd technisch systeem niet functioneert of niet voldoet. De leerlingen onderzoeken waarom de gebouwde brug niet stevig of stabiel genoeg is. Zelfgerealiseerde systemen en werkwijzen met elkaar vergelijken en beoordelen. De leerlingen vergelijken hun gebouwde bruggen naar duurzaamheid, stevigheid en schoonheid. Effecten van technische systemen op het dagelijkse leven en de samenleving illustreren. De leerlingen verwoorden dat bruggen in veel omstandigheden belangrijk zijn. MATERIAAL lassikaal illustraties van bruggen doe-opdracht in envelop Individueel werkboek p. 27 t/m 38 In groep werkboek kranten, plakband meetlat 2 banken kopieerbladen 2a en 2b (badges) speelgoedautootjes VOORAF DOEN Maak de envelop met doe-opdracht klaar (zie inleidend verhaal). Voorzie in alle materialen per groep (zie doekaart). opieer de kopieerbladen 2a en 2b voor elke groep. LESVERLOOP 1 Introductie 1.1 Inleidend verhaal (werkboek p. 27) Vertel of lees het verhaal in het werkboek voor. Tarik en Tina mogen van de kapitein mee met de stuurman op de brug. Dat is de plaats van waaruit het schip bestuurd wordt. Op de brug merken ze verschillende apparaten op voor een veilige vaart op zee: radar, kaartentafel, stuurwiel, telegraaf, kompas De kapitein vertelt honderduit over de bruggen die ze onderweg tegenkomen. Tarik en Tina knopen alles goed in hun oren. Ze sturen een opdracht op. Toon de envelop met de opdracht van Tarik en Tina. Lees de opdracht voor. 45 oe sterk is papier? docentenhandleiding

18 Maak van papier een brug waarop een zo zwaar mogelijk gewicht kan rusten. De brug moet rusten op 2 tafels die 35 cm uit elkaar staan. De brug mag niet worden ondersteund of opgehangen. 2 Leskern 2.1 Soorten bruggen (werkboek p. 30, 31, en 32: informatiekaart) Leg afbeeldingen van bruggen op de grond. Leerlingen kiezen een brug die hun aanspreekt en proberen ze een naam te geven. Zie voorbeeldprenten in het werkboek. Ze verwoorden de reden van hun keuze. Bv. ik heb deze brug gekozen omdat ze zo sierlijk is of omdat ze heel lang is. Waak erover dat de volgende namen aan bod komen: boogbrug, hangbrug, liggerbrug, beweegbare brug, ophaalbrug De leerlingen catalogiseren de soorten bruggen. Bespreek met de leerlingen de informatiekaart: de soorten bruggen. 2.2 Verschillende krachten (werkboek p. 28 en 29: informatiekaart) Vertel bij prenten hoe een brug in elkaar zit. De informatie staat op de informatiekaart: verschillende krachten die werkzaam zijn in een brug. Vertel dat er verschillende krachten werkzaam zijn in alle constructies en gebouwen, die ervoor zorgen dat de constructie niet instort. De belangrijkste krachten zijn duw en trek. Bij sommige bruggen vind je ook de driehoeksconstructie (idem kranen). Die constructie brengt meer stevigheid. 2.3 Werken in groepen (werkboek p. 33, 34, 35 en kopieerbladen 2a en 2b) Doorloop met de leerlingen de doekaart. Geef de leerlingen de kans om vragen te stellen. Vorm groepen van 4 à 5 leerlingen. Binnen elke groep wordt er een taakverdeling afgesproken: werfleider, materiaalverantwoordelijke, verslaggever, bemiddelaar, medewerker (zie kopieerbladen 2a en 2b). Bespreek kort de taken. Elke leerling duidt zijn functie aan in het werkboek p. 33 en bevestigt de badge met zijn taak op zijn kleding zodat het voor iedereen in de groep duidelijk is wie welke taak heeft. Elke groep krijgt dezelfde materialen (zie doekaart). Aan de hand van de strategiekaart maken de leerlingen zich een voorstelling van het gevraagde, ze bedenken een werkwijze en bepalen de materialen die ze willen gebruiken. In de loop van hun constructieopdracht mogen ze de werkwijze en de materiaalkeuze veranderen. De leerlingen vermelden dat op hun strategiekaart. Sommige groepen zullen wat hulp kunnen gebruiken. elp hen door enkele inzichtvragen te stellen. Wat de taakverdeling betreft, is het mogelijk dat sommige leerlingen hun taak te buiten gaan (werfleiders beginnen materiaal aan te dragen, medewerkers nemen de leiding over ). Ook in dergelijke gevallen is het aangewezen om als leerkracht in te springen en die zaken ter discussie te stellen. Mogelijk is het nodig om de taken te herverdelen. Vraag, na een vooraf afgesproken tijd, aan de verschillende groepen om hun constructie te tonen en uitleg te verschaffen bij het gekozen model en materiaal (taak van de verslaggever). ijk samen met de leerlingen naar het ontwerp, de originaliteit en uiteraard ook naar de stevigheid en sterkte van de brug. Welke brug draagt het grootste gewicht? 3 Slot van de les 3.1 Bespreking en besluiten (werkboek p. 37) Na de constructiefase volgt er een klassikaal moment waarin de essentie van nieuw verworven inzichten wordt meegegeven. Mogelijkheden Papier wordt sterker door het op te rollen. Een constructie wordt sterker door profielen te gebruiken. Er zijn verschillende soorten profielen: driehoekige, gebogen, U-, -,T- en O-vormige. Buisvormige profielen zijn licht en sterk. Noteer enkele besluiten op het bord. De leerlingen noteren ze in het werkboek op de onthoudkaart. oe sterk is papier? docentenhandleiding 46

19 3.2 Bespreking groepswerk (werkboek p. 36) De leerlingen verwoorden welke problemen ze ondervonden hebben en hoe ze die aangepakt hebben. Gebruik daarvoor de evaluatiekaart in het werkboek, waarop staat wat ze in groep bespreken als ze klaar zijn. Bespreek daarna alle groepen klassikaal. 3.3 Talenten (werkboek p. 38 en 101) Bespreek met de leerlingen de activiteit. Vonden zij het leuk/niet leuk? Vonden zij het moeilijk/gemakkelijk? Wat vonden ze leuk? Wat vonden ze niet leuk? Wat was moeilijk? Wat was gemakkelijk? De leerlingen kleuren het passende gezichtje en cirkeltje. Bespreek. Wat kon je goed? Wat kon je niet goed? Leg daarmee de link naar de tien talenten in het werkboek. De talenten verbonden aan (de vijf stappen van) het technische proces : creatief handig kritisch planmatig problemen oplossen De overkoepelende talenten: veilig zorgzaam nauwkeurig sociaal communicatief (spreken en luisteren) De leerlingen denken na of ze de talenten bezitten die nuttig zijn voor deze activiteit en in welke mate. Ze beoordelen zichzelf en kleuren de 10 cirkeltjes in het werkboek p. 38: (groen): het talent dat ik het meest heb; (oranje): het talent dat ik minder heb; (rood): het talent dat ik het minst heb. Alleen de groen aangestipte talenten duiden ze nu ook aan op het syntheseblad in het werkboek p. 101: ze kleuren 1 vakje van een staafje. Door deze werkwijze bouwen de leerlingen een grafiek op. Na het uitwerken van alle activiteiten kunnen ze die bespreken, analyseren, interpreteren en daarover besluiten formuleren. Zo verkrijgen we een talentenprofiel. Dat kan eventueel in een wiskundeles gebeuren als toepassing op het werken met diagrammen en grafieken. Correctiesleutel C37 47 oe sterk is papier? docentenhandleiding

6 Mens en techniek ICT 1ste graad

6 Mens en techniek ICT 1ste graad Materialen 6.1 Kinderen zien in dat courante producten gemaakt zijn uit welbepaalde materialen en/of grondstoffen. OD2.1 ET2.1 vervoeren van bananen link met tandwielen van de fiets maken van een ribbelmachine

Nadere informatie

Schematisch. Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs. Eindtermen basisonderwijs

Schematisch. Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs. Eindtermen basisonderwijs Technologie Ontwikkelingsdoelen en eindtermen Schematisch OD Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs ET Eindtermen basisonderwijs 2.1 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 De kleuters: KERNCOMPONENTEN VAN TECHNIEK - kunnen

Nadere informatie

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek 1 kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en ontwikkelingsdoelen techniek 2 Ontwikkelingsdoelen techniek Kleuteronderwijs De kleuters kunnen 2.1

Nadere informatie

DERDE LEERJAAR. Gerwin De Dec

DERDE LEERJAAR. Gerwin De Dec DERDE LEERJAAR ker Gerwin De Dec TATE30 - EVV_inner.indd 1 30-06-2010 24-08-2010 09:09:26 12:21:06 Overzichtstabel Thema: Tarik en Tina op speurtocht Lestitel Techniek Lesduur Werkboek p. opieerblad(en)

Nadere informatie

Hoe maak je zelf een animatiefilm?

Hoe maak je zelf een animatiefilm? oe maak je zelf een animatiefilm? TEMA S: Tarik en Tina organiseren een filmnamiddag Film Media ICT-toestellen Nieuwe uitvindingen TOEPASSINGSGEBIED: DUUR VAN DE LES: Grafische industrie 100 min DE LES

Nadere informatie

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO:

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO: Graad: 2-3 Timing: 50 min Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.11 Kinderen kunnen zeggen aan welke eisen een bestaande constructie en een constructie die ze zelf willen maken, moet voldoen. WO TE 6.11.1 Dat

Nadere informatie

Schuilt er een onderzoeker in jou?

Schuilt er een onderzoeker in jou? Schuilt er een onderzoeker in jou? Bijlage: Lesdoelen en leerplandoelen INHOUD 1 Eerste kennismaking met Inagro en zijn activiteiten... 3 1.1 Lesdoelen... 3 1.2 Leerplandoelen... 3 1.2.1 Leerplan wereldoriëntatie

Nadere informatie

Hoek 10 Sector: Bouw

Hoek 10 Sector: Bouw Hoek 10 Sector: Bouw Stellingbouwer Brede bruggen, hoge gebouwen, stellingen,.. allemaal hebben ze meer nodig dan enkel sterke materialen. Ze moeten op de juiste manier gebouwd worden! Laat de kinderen

Nadere informatie

MUZO AD 19 Genoegen beleven aan muzisch bezig zijn.

MUZO AD 19 Genoegen beleven aan muzisch bezig zijn. MUZO AD 19.2 Dat houdt in: ervaren hoe je een stukje van jezelf kunt ontdekken in wat je met je Graad: 1 Timing: 75 min. Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.4 Kinderen zien in dat veel voorwerpen in hun omgeving

Nadere informatie

istof Van De Ke Koen Pierlet, Kr & Gerwin De D Handleidi

istof Van De Ke Koen Pierlet, Kr & Gerwin De D Handleidi ere istof Van De e oen Pierlet, r ecker & Gerwin De D n andleidi TATE60 - EVV 1 g 07-09-2010 9-8-10 15:12:2712:19 Overzichtstabel Thema: Tarik en Tina organiseren een filmnamiddag Lestitel Techniek Lesduur

Nadere informatie

Brug van papier. Lesblad voor de leerling. Materiaal dat nodig is 200 velletjes papier (A4, 80 grams) Plakband Meetlat of meetlint

Brug van papier. Lesblad voor de leerling. Materiaal dat nodig is 200 velletjes papier (A4, 80 grams) Plakband Meetlat of meetlint Groep 3 en 4 Brug van papier 2 tot 4 kinderen Lesblad voor de leerling Materiaal dat nodig is 200 velletjes papier (A4, 80 grams) Plakband Meetlat of meetlint En verder nog Plaatjes met voorbeelden van

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 3 e graad basisonderwijs Leervak: WO Technologie - Maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

groep 5/6 Thema: Water groep 1/2 groep 3/4 groep 7/8

groep 5/6 Thema: Water groep 1/2 groep 3/4 groep 7/8 groep 5/6 Thema: Water groep 1/2 groep 3/4 groep 7/8 LEERKRACHTENKAART 1 thema: Water Wie ontwerpt de mooiste brug? OMSCHRIJVING: De leerlingen ontwerpen en bouwen een beweegbare brug over water voor voetgangers

Nadere informatie

Leerplandoelen: VVKBaO. WO TE 6.6 Kinderen zien in dat producten gemaakt worden volgens bepaalde technische principes

Leerplandoelen: VVKBaO. WO TE 6.6 Kinderen zien in dat producten gemaakt worden volgens bepaalde technische principes Graad: 2-3 Timing: 50 75 min. Leerplandoelen: VVKBaO WO TE 6.6 Kinderen zien in dat producten gemaakt worden volgens bepaalde technische principes WO TE 6.6.2 Dat houdt in dat ze kunnen bij eenvoudige

Nadere informatie

CURIEUZE NEUZEN WERKBOEK

CURIEUZE NEUZEN WERKBOEK CURIEUZE NEUZEN WERKBOEK 4 Met de helm 1 Veel mensen dragen een helm Kijk naar de foto s in het bronnenboek. Wie draagt de helm en waarom? Vul aan. Wie? Waarom? MET DE HELM 69 2 De proef met het ei Werk

Nadere informatie

LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/MEDIA/ORGANISATIE TIJD

LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/MEDIA/ORGANISATIE TIJD 1. LESBEGIN : Probleemstelling: hoe komt het dat de stripfiguur minder inspanning moet leveren door gebruik te maken van een katrol? Vroeger moest er heel wat arbeid geleverd worden in tegenstelling tot

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 2: RAVIJN OVERSTEKEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 2) Het ravijn Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Brainstorm ravijn oversteken Bruggen bouwen

Nadere informatie

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE 1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Thema: Constructies Onderwerp : De brug over Doelgroep: 1 e gr Timing: 2 lestijd(en) De les in het kort: De leerlingen leren aanvankelijk om houten stokjes

Nadere informatie

OVSG- toets. school. vorming.

OVSG- toets. school. vorming. OVSG- toets 2010 Zesde leerjaar Instructies voor PRAKTISCHE PROEVEN Deel: Techniek Dit deel van de brochure omvat richtlijnen voor de praktische proef techniek bij de OVSG- toets 2010 die wordt uitgevoerd

Nadere informatie

lesbrieven avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 2:

lesbrieven avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 2: lesbrieven leerlingen werkblad Lesbrief 2: RAVIJN OVERSTEKEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 2) Het ravijn Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Brainstorm ravijn oversteken Bruggen

Nadere informatie

Vaartuig bouwen Deel 1 & deel 2

Vaartuig bouwen Deel 1 & deel 2 Vaartuig bouwen Deel 1 & deel 2 Uitgetest in het derde leerjaar Probleem Hoe maak een eigen vaartuigje dat een opgelegde vracht kan vervoeren en dat de overkant van het zwembadje kan bereiken? Gebruik

Nadere informatie

BENODIGDHEDEN o Werkbladen o Antwoordkaarten o Eventueel verdiepingsopdracht

BENODIGDHEDEN o Werkbladen o Antwoordkaarten o Eventueel verdiepingsopdracht Leerkrachtinformatie Groep 6 Zeehavens in Zeeland Lesduur:90 minuten (klassikaal en in tweetallen) DOEL De leerlingen weten op een kaart van Zeeland de zeehavens te vinden en te benoemen; kunnen de werking

Nadere informatie

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Toepassen

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Toepassen Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Zuid Nederland Constructies Toepassen Aardrijkskunde Nederland is vol met rivieren. Om de rivier te kunnen oversteken bouwt men bruggen. Dan hoef je niet op

Nadere informatie

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE 1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Thema: Constructies Onderwerp : Toren bouwen Doelgroep: 1 e gr Timing: 2 lestijd(en) De les in het kort: In deze les bouwen de leerlingen een toren waarop hun

Nadere informatie

Handleiding TATE20W - EVV_cover.indd 2-3 TATE20H - EVV.indd : :06:04

Handleiding TATE20W - EVV_cover.indd 2-3 TATE20H - EVV.indd : :06:04 n Handleidi TATE20H - EVV.indd 1 g 16-6-10 9:54 25-08-2010 16:06:04 Overzichtstabel Thema: Tarik en Tina altijd samen op pad Lestitel Techniek Lesduur Werkboek p. Kopieerblad(en) Handleiding p. Hoe dragen

Nadere informatie

Contextgebied Gebruiksvoorwerpen Werken met hout Een flipperkast

Contextgebied Gebruiksvoorwerpen Werken met hout Een flipperkast Contextgebied Gebruiksvoorwerpen Een flipperkast Suggesties voor de Achtergrondinfor matie Probleem Hoe kan ik een flipperkast maken? Lesdoelen Zelf concrete problemen oplossen door het hanteren van technologische

Nadere informatie

1 Concept. 2 Instructie voor de leraar. 2.1 Het toetsverloop KERMISATTRACTIE. TOETS einde zesde leerjaar. Oriënteren op de proef

1 Concept. 2 Instructie voor de leraar. 2.1 Het toetsverloop KERMISATTRACTIE. TOETS einde zesde leerjaar. Oriënteren op de proef III. Techniek 1 Concept Binnen het domein techniek zijn er vijf toepassingsgebieden: energie, informatie en communicatie, constructie, transport en biochemie. Dit jaar staan transport en constructie centraal.

Nadere informatie

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBaO

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBaO Graad: 2-3 Timing: 50 min. Leerplandoelen: VVKBaO WO TE 6.8 Kinderen zien in dat in hun omgeving verschillende informatieverwerkende toestellen voorkomen, waarvan ze er zelf enkele kunnen instellen en/of

Nadere informatie

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad 1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad Timing: 1 á 2 lestijden De les in het kort: De leerlingen

Nadere informatie

Timing: min. Graad: 3. Leerplandoelen: VVKBAO:

Timing: min. Graad: 3. Leerplandoelen: VVKBAO: Graad: 3 Timing: 75-100 min. Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.4 Kinderen zien in dat veel voorwerpen in hun omgeving een aanvulling of verbetering zijn van menselijke functies en maken er functioneel gebruik

Nadere informatie

Welk fietsslot zou jij kiezen?

Welk fietsslot zou jij kiezen? Welk fietsslot zou jij kiezen? Heel wat leerlingen krijgen in de derde graad een grotere fi ets. Om dat kostbare bezit voldoende te beschermen, is een goed fi etsslot noodzakelijk. In deze les bekijken

Nadere informatie

Kijkwijzer technologische opvoeding

Kijkwijzer technologische opvoeding Kijkwijzer technologische opvoeding Anders kijken naar kinderen tijdens technologische activiteiten. Een kernbegrip bij de evaluatie van het werk van de leerlingen is measurable learning outcome, het meetbaar

Nadere informatie

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1 Activiteit : Kijk wat(t) een huis! Korte beschrijving : Hoeveel energie verbruikt een koffiezetapparaat? Maakt het gebruik van een spaarlamp nu echt zoveel verschil uit? En als je een TV op standby zet,

Nadere informatie

Techniek? Constructies. [Geef tekst op]

Techniek? Constructies. [Geef tekst op] Techniek? Constructies [Geef tekst op] Inhoud van de Doe-les Constructies In deze Doe-les ga je verschillende opdrachten maken die te maken hebben met techniek om je heen. Om die opdrachten te kunnen uitvoeren

Nadere informatie

Werkbladen les 2. Werkblad 1: Experiment met materialen. Vraag 4: Namen: Benodigdheden: Vraag 5: Vraag 6: Vraag 1: Vraag 7: Vraag 2: Vraag 3:

Werkbladen les 2. Werkblad 1: Experiment met materialen. Vraag 4: Namen: Benodigdheden: Vraag 5: Vraag 6: Vraag 1: Vraag 7: Vraag 2: Vraag 3: leerlingen werkboek Werkbladen les 2 Werkblad 1: Experiment met materialen Benodigdheden: Liniaal Twee tafels 1 vel aluminiumfolie 1 vel karton 2 voorwerpen om op de brug te leggen (Let op! Deze moeten

Nadere informatie

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO:

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO: Graad: 2-3 Timing: 50 min. Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.18 Kinderen kunnen met techniek omgaan in verschillende toepassingsgebieden. WO TE 6.18.1 Dat houdt in dat ze technische realisaties uit verschillende

Nadere informatie

TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: Elektriciteit Onderwerp : Stroomkring motor/zoemer Doelgroep: 3 e gr

TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: Elektriciteit Onderwerp : Stroomkring motor/zoemer Doelgroep: 3 e gr TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Hoofdthema: Elektriciteit Onderwerp : Stroomkring motor/zoemer Doelgroep: 3 e gr Timing: 2 lestijd(en) De les in het kort: De leerlingen experimenteren met elektrische

Nadere informatie

Waar vind je tandwielen?

Waar vind je tandwielen? Waar vind je tandwielen? Tandwielen worden in heel wat gebruiksvoorwerpen gebruikt. Spoor de leerlingen aan om op zoek te gaan naar de functie van de tandwielen; onderzoek de werking van de toestellen.

Nadere informatie

LESSENSERIE HEFBOMEN EN KATROLLEN GROEP 5/6

LESSENSERIE HEFBOMEN EN KATROLLEN GROEP 5/6 LESSENSERIE HEFBOMEN EN KATROLLEN GROEP 5/6 1. Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 De lessenserie in het kort 3 Doelstellingen 3 Benodigdheden 3 Trefwoorden en kernbegrippen 4 Overzicht lesinhouden 4 Les 1 Probleem

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. Leerlingen maken een account, krijgen een rondleiding door Scratch en verkennen het programma.

Onderwerp. VVKBaO. Leerlingen maken een account, krijgen een rondleiding door Scratch en verkennen het programma. Onderwerp Leerlingen maken een account, krijgen een rondleiding door Scratch en verkennen het programma. WO 2.13 een eenvoudige werktekening of handleiding stap voor stap uitvoeren; ICT 1 Hebben een positieve

Nadere informatie

Tablet of smartphone

Tablet of smartphone Inhoud Inhoud...2 ipad...3 1. Probleemstelling - Behoefte..4 - Criteria..5 - Overbrengingen. 6 - Hefbomen 7 - Technisch proces. 9 - Werkwijze.10 2. Ontwerpen - Ontwerpprobleem analyseren...11 - Ontwerpoplossingen

Nadere informatie

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe.

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe. HOUT EN BOUW Activerende werkvormen? Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we na 14 dagen gemiddeld slechts 10 % hebben onthouden van datgene wat we gelezen hebben en 20 % van wat we hebben gehoord.

Nadere informatie

Techniek? Constructies. [Geef tekst op]

Techniek? Constructies. [Geef tekst op] Techniek? Constructies [Geef tekst op] Inhoud van de Doe-les Constructies In deze Doe-les ga je verschillende opdrachten maken die te maken hebben met techniek om je heen. Om die opdrachten te kunnen uitvoeren

Nadere informatie

1. Probleemstelling. 1. Staan jou boeken op je kamer ook zo slordig? Hoe lossen we dat op?

1. Probleemstelling. 1. Staan jou boeken op je kamer ook zo slordig? Hoe lossen we dat op? 1. Probleemstelling 1. Staan jou boeken op je kamer ook zo slordig? Hoe lossen we dat op? 2. We gaan tijdens de lessen TO een boekensteun maken, probeer aan de hand van het model in de klas de verschillende

Nadere informatie

1 e jaar 2 e graad (1uur)

1 e jaar 2 e graad (1uur) Fysica hoofdstuk 1 : echanica 1 e jaar 2 e graad (1uur) 1.5 Hefbomen 1.5.1 Definitie Om een een spijker uit de muur te halen gebruiken we een... Een...is een werktuig. Dit werktuig is een...voorwerp met

Nadere informatie

Nele Mestdagh. Handleidi

Nele Mestdagh. Handleidi Nele Mestdagh & Isabel tallir n andleidi TATE50 - EVV_inner.indd 1 g 16-7-1014:59:15 15:05 24-08-2010 Overzichtstabel Thema: Tarik en Tina op vakantie Lestitel Techniek Lesduur Werkboek p. opieerblad(en)

Nadere informatie

Hulpmiddelen bij een beperking Vrijdag 20 mei 9u30 10u20 Maandag 23 mei 14u45 15u35 LESDOEL. Prefix en lesdoel DOEL. Lesdoelen:

Hulpmiddelen bij een beperking Vrijdag 20 mei 9u30 10u20 Maandag 23 mei 14u45 15u35 LESDOEL. Prefix en lesdoel DOEL. Lesdoelen: Hulpmiddelen bij een beperking Vrijdag 20 mei 9u30 10u20 Maandag 23 mei 14u45 15u35 SCIENCE TECHNOLOGY ENGENEERING MATH LESDOEL DOEL Prefix en lesdoel Lesdoelen: 1. De leerlingen kunnen ervaren hoe het

Nadere informatie

Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen.

Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen. Vak: MUVO Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen. Doelen: Eindtermen: Muvo 1.2 De leerlingen kunnen door betasten en voelen (tactiel), door kijken

Nadere informatie

Leerlijnen voor ontwerpend leren / leren ontwerpen (ontwerp- en maakvaardigheden)

Leerlijnen voor ontwerpend leren / leren ontwerpen (ontwerp- en maakvaardigheden) Leerlijnen voor ontwerpend leren / leren ontwerpen (ontwerp- en maakvaardigheden) Op deze pagina vind je de leerlijn voor ontwerpend leren van het LOOL-project, op de drie volgende pagina s de leerlijn

Nadere informatie

Er zijn 3 soorten hefbomen. Alles hangt af van de positie van het steunpunt, de last en de inspanning ten opzichte van elkaar.

Er zijn 3 soorten hefbomen. Alles hangt af van de positie van het steunpunt, de last en de inspanning ten opzichte van elkaar. Lesbrief 1 Hefbomen Theorie even denken Intro Overal om ons heen zijn hefbomen. Meer dan je beseft. Met een hefboom kan je eenvoudig krachten vermenigvuldigen. Hefbomen worden gebruikt om iets in beweging

Nadere informatie

Hoe werkt een balpen?

Hoe werkt een balpen? Hoe werkt een balpen? Balpennen zijn er in allerlei kleuren, vormen en modellen. Het is een voorwerp dat de leerlingen dagelijks gebruiken. Ze zullen het zeker leuk vinden eens in een balpen te mogen kijken.

Nadere informatie

Praktische proef techniek De rekkerende racer

Praktische proef techniek De rekkerende racer III. Praktische proef techniek De rekkerende racer 1 De opdracht Het domein techniek kent vijf toepassingsgebieden: energie, informatie en communicatie, constructie, transport en biochemie. Dit schooljaar

Nadere informatie

Groep 7 - Varen over de Westerschelde

Groep 7 - Varen over de Westerschelde Leerkrachtinformatie Groep 7 - Varen over de Westerschelde Lesduur:90 minuten (in tweetallen) DOEL De leerlingen weten welke type schepen er over de Westerschelde varen; hebben onderzocht hoe de stabiliteit

Nadere informatie

Je eigen nieuwjaarsbrief

Je eigen nieuwjaarsbrief Je eigen nieuwjaarsbrief Doelgroep Eerste, tweede, derde graad Aard van de activiteit De leerlingen schrijven zelf een nieuwjaarsbrief voor hun ouders. Vooraf Verzamel allerhande nieuwjaarsbrieven: tekstjes

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek

Nadere informatie

Hoe zou je dit vertellen aan iemand die er vandaag niet bij is? Leerlingen helpen om wiskunde te begrijpen: Vragen die: Ben je het er mee eens?

Hoe zou je dit vertellen aan iemand die er vandaag niet bij is? Leerlingen helpen om wiskunde te begrijpen: Vragen die: Ben je het er mee eens? Leerlingen helpen om wiskunde te begrijpen: 1 2 Welke strategie heb je gebruikt? 3 Ben je het er mee eens? Ben je het er mee oneens? 4 Zou je die vraag aan de klas kunnen stellen? 5 Kun je je 6 Wil 7 oplosmethode

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61

Nadere informatie

INSTRUCTIEKAART GROEPJES TECHNIEK IN HET BASISONDERWIJS DE FIETSBEL. Opdracht 1: Beantwoord mondeling deze strategische vragen in je groepje.

INSTRUCTIEKAART GROEPJES TECHNIEK IN HET BASISONDERWIJS DE FIETSBEL. Opdracht 1: Beantwoord mondeling deze strategische vragen in je groepje. INSTRUCTIEKAART GROEPJES TECHNIEK IN HET BASISONDERWIJS DE FIETSBEL Opdracht 1: Beantwoord mondeling deze strategische vragen in je groepje. 1. Wat is het? Hoe heet het? 2. Waarvoor wordt het gebruikt?

Nadere informatie

Wijzer Techniekkit Overbrengingen

Wijzer Techniekkit Overbrengingen 1. Inhoud Techniekkit Overbrengingen De onderdelen voor de Techniekkit Overbrenging zijn te bestellen bij Opitec (www.opitec.nl). Onderdeel Artikelnr. Aantal Eigenschappen Katrollen 601.113 7 Ø 60 mm,

Nadere informatie

Naam:. Datum :.. Realisatie : servetring afstudeerproject 2010-2011 Steffi Dekinder KHL

Naam:. Datum :.. Realisatie : servetring afstudeerproject 2010-2011 Steffi Dekinder KHL Naam:. Klas :. NR. : Vak : Techniek Datum :.. Realisatie : servetring afstudeerproject 2010-2011 Steffi Dekinder KHL 1) Probleemstelling : Je hebt op school een kerstfeestje. Jij staat in voor de decoratie

Nadere informatie

Mens en Natuur, Natuurkunde. VO onderbouw (havo/vwo) 2-3 lesuren

Mens en Natuur, Natuurkunde. VO onderbouw (havo/vwo) 2-3 lesuren De sneeuwpop Voor de docent Vak(gebied) Schooltype / afdeling Mens en Natuur, Natuurkunde VO onderbouw (havo/vwo) Leerjaar 1 Tijdsinvestering Vakinhoud 2-3 lesuren Warmtegeleiding en -isolatie in dagelijkse

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker)

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp:

Nadere informatie

Kunnen ICT gebruiken om eigen ideeën creatief vorm te geven. De leerlingen kunnen hulp vragen en zich laten helpen.

Kunnen ICT gebruiken om eigen ideeën creatief vorm te geven. De leerlingen kunnen hulp vragen en zich laten helpen. Onderwerp Voorkennis Leerlingen maken grotere projecten in Scratch. Ze moeten creatief zijn om problemen op te lossen en hun project vorm te geven. Leerlingen kregen een introductie les en hebben reeds

Nadere informatie

Leerlingen hebben een introductie les gekregen rond Scratch. De leerlingen kunnen hulp vragen en zich laten helpen.

Leerlingen hebben een introductie les gekregen rond Scratch. De leerlingen kunnen hulp vragen en zich laten helpen. Onderwerp Voorkennis Leerlingen lossen eenvoudige opdrachten op om meer inzicht te krijgen in de mogelijkheden van Scratch. Leerlingen hebben een introductie les gekregen rond Scratch. WO 2.7 In concrete

Nadere informatie

Voor de leerkracht: Het bedrijf verkennen via het STEM-schema tijdens het voorbezoek

Voor de leerkracht: Het bedrijf verkennen via het STEM-schema tijdens het voorbezoek Leidraad voorbereiding bedrijfsbezoek Inleiding Het enthousiasme is groot om het beeld bij kinderen van STEM-disciplines, in het bijzonder van techniek, een positieve wending te geven. Dat is ook nodig,

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren.

Onderwerp. VVKBaO. De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren. Onderwerp De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren. ICT 1 Hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren.

Nadere informatie

Kan het wat vlotter?

Kan het wat vlotter? Kan het wat vlotter? 5.2 Milieu en mobiliteit 55 60 5 50 20 10 45 15 40 35 30 25 CONTEXT Het steeds toenemende verkeer maakt het niet eenvoudiger leerlingen te vormen tot bewuste verkeersdeelnemers. Het

Nadere informatie

Lessenserie bedrijfsbezoek PO. voorjaar 2016

Lessenserie bedrijfsbezoek PO. voorjaar 2016 Lessenserie bedrijfsbezoek PO voorjaar 2016 De voorbereidende les Inleiding Doel: - Voorkennis activeren - Beginniveau meten Materiaal: - Woordweb - Digibord Tijd: 5 min. Om kinderen te enthousiasmeren

Nadere informatie

Leonardo Da Vinci s brug

Leonardo Da Vinci s brug Leonardo Da Vinci s brug Bedoeling: De leerlingen overlopen in groepjes van 5 enkele opdrachten om dan uiteindelijk een brug te bouwen zoals Leonardo Da Vinci dit deed. Doelen: De leerlingen kunnen de

Nadere informatie

TAALBESCHOUWING: BEPALINGEN

TAALBESCHOUWING: BEPALINGEN Vakonderdeel: TAALBESCHOUWING: BEPALINGEN Doelen Verdiepen van de beweeglijkheid van zinnen. Onderscheiden van nodige en bijkomende informatieve delen. Zinnen inkorten en langer maken. Materiaal Werkboek

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker)

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector Chemie, kunststoffen

Nadere informatie

Krachtpatsers. Primair Onderwijs. Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo.

Krachtpatsers. Primair Onderwijs. Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo. Krachtpatsers Primair Onderwijs ontdekkingsreis tussen fantasie en werkelijkheid Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo.nl LESMATERIAAL KRACHTPATSERS

Nadere informatie

Thema 4: Mijn sport is top!

Thema 4: Mijn sport is top! Thema 4: Mijn sport is top! 3 Onze wereld is een wereld van verschil. Geen twee mensen zijn gelijk. Samenleven in diversiteit is de uitdagende maar verrijkende opdracht. Zo groeit, voorbij de kleuren,

Nadere informatie

Timing: 50 min. Graad: 1-2. Leerplandoelen: VVKBAO:

Timing: 50 min. Graad: 1-2. Leerplandoelen: VVKBAO: Graad: 1-2 Timing: 50 min. Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.18 Kinderen kunnen met techniek omgaan in verschillende toepassingsgebieden. WO TE 6.18.1 Dat houdt in dat ze technische realisaties uit verschillende

Nadere informatie

Welke supermens vliegt het verst?

Welke supermens vliegt het verst? Welke supermens vliegt het verst? In deze les laten we de leerlingen ervaringen opdoen met vliegen en windkracht. We maken een supermens (met een knipoog naar superman/superwoman) en onderzoeken hoe hij/zij

Nadere informatie

Onderwerp. Voorkennis. VVKBaO WIS DO 8 In wiskundige situaties samenwerken en communiceren met anderen

Onderwerp. Voorkennis. VVKBaO WIS DO 8 In wiskundige situaties samenwerken en communiceren met anderen Onderwerp Voorkennis Leerlingen leren samenwerken om fouten in programma s op te sporen en om het programma bij te sturen. Ze leren kritisch kijken naar andere Scratch projecten. Leerlingen hebben een

Nadere informatie

Project. Laurence Deckers

Project. Laurence Deckers Naam: Klas: Project Laurence Deckers Inhoudstafel Inhoudstafel. 2 Tablet of smartphone.. 3 1. Probleemsteling 4 Behoefte 4 Een constructie 5 Specifieke vormen 6 Profielen 7 Onderzoekjes. 8 2. Technische

Nadere informatie

Contextgebied Gebruiksvoorwerpen Andere culturen Een dromenvanger

Contextgebied Gebruiksvoorwerpen Andere culturen Een dromenvanger Thema: Indianen _ gespreid over meerdere lessen Probleem Hoe maak ik een dromenvanger? Concrete doelen Informatie inwinnen op Internet door het bedienen van een zoekrobot. Zelf een dromenvanger ontwerpen;

Nadere informatie

STEM op school. A.M. Tytgat

STEM op school. A.M. Tytgat STEM op school A.M. Tytgat Opwarmer.wat is techniek? http://www.youtube.com/watch?v=hskyhmjyrka Welke technische principes heb je gezien? Programma 1. Het reflectie-instrument STEM 2. Gebruik a.d.h.v.

Nadere informatie

Je eigen potje koken: VOEDING Leerkrachtenbundel

Je eigen potje koken: VOEDING Leerkrachtenbundel Je eigen potje koken: VOEDING Leerkrachtenbundel Opbouw cursus - De cursus is opgebouwd in verschillende delen. Het eerste deel bestaat uit de werkblaadjes met de theorie met bijhorende (onderzoeks)opdrachten.

Nadere informatie

LEERKRACHTGEDEELTE ACTIVITEIT HOE-FILES: HOE TUNE IK MIJN AUTO?

LEERKRACHTGEDEELTE ACTIVITEIT HOE-FILES: HOE TUNE IK MIJN AUTO? LEERKRACHTGEDEELTE ACTIVITEIT HOE-FILES: HOE TUNE IK MIJN AUTO? Omschrijving van de activiteit De leerlingen beoordelen afbeeldingen van getunede auto s en bespreken de regels van tuning op basis van hun

Nadere informatie

Team van maximaal 4 leerlingen. Lesbrief voor leerkracht. Groep 3 & 4. Uitdaging

Team van maximaal 4 leerlingen. Lesbrief voor leerkracht. Groep 3 & 4. Uitdaging Groep 3 & 4 Team van maximaal 4 leerlingen Lesbrief voor leerkracht Uitdaging Transporteer zo veel mogelijk water in bekertjes met een zelfgebouwde kabelbaan met vier gondels over een afstand van ten minste

Nadere informatie

Les 11. Meetkundige begrippen. Lijnen. een gebogen lijn een gebroken lijn een rechte. Een rechte benoemen we met een kleine letter.

Les 11. Meetkundige begrippen. Lijnen. een gebogen lijn een gebroken lijn een rechte. Een rechte benoemen we met een kleine letter. WERKBOEK 3 Meetkundige begrippen Les 11 Dit kan ik al! Ik ken verschillende soorten lijnen. Ik weet wat een punt en een lijn is en kan die tekenen en noteren. Ik kan van een figuur zeggen of het een driehoek,

Nadere informatie

MUVO: DRUKTECHNIEKEN 2 E GRAAD BASISONDERWIJS

MUVO: DRUKTECHNIEKEN 2 E GRAAD BASISONDERWIJS MUVO: DRUKTECHNIEKEN 2 E GRAAD BASISONDERWIJS EXPO FILATELIEFDE Doelgroep Duur 2 e graad lager onderwijs Ongeveer 75 minuten DOELEN VVKBAO 3.2 De kinderen kunnen aangewende technieken en materialen kennen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker)

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Klas: 3 de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de Grafische sector

Nadere informatie

Project. Laurence Deckers

Project. Laurence Deckers Naam: Klas: Project Laurence Deckers Inhoudstafel Inhoudstafel. 2 Tablet of smartphone.. 3 1. Probleemsteling 4 Behoefte 4 Een constructie 5 Specifieke vormen 6 Profielen 7 Onderzoekjes. 8 2. Technische

Nadere informatie

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Hoofdthema: winter Doelgroep: 1 e gr 1 Onderwerp : warm blijven: isoleren Timing: 1 lestijd voor het experiment 5 lestijden voor een gans project energie De les in het kort: In deze les gaat het vooral

Nadere informatie

Bijlage 1: Achtergrondinformatie technische principes: Deze technieken gaan de leerlingen in episode 2 / activiteit 2 onderzoeken:

Bijlage 1: Achtergrondinformatie technische principes: Deze technieken gaan de leerlingen in episode 2 / activiteit 2 onderzoeken: Bijlagen: Bijlage 1: Achtergrondinformatie technische principes: Deze technieken gaan de leerlingen in episode 2 / activiteit 2 onderzoeken: A: Het hefboomprincipe een hefboom is een krachtversterker.

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder)

Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder) Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de sector Bouw Beginsituatie:

Nadere informatie

LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/MEDIA/ORGANISATIE TIJD

LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/MEDIA/ORGANISATIE TIJD 1. LESBEGIN : Kort overzicht werking vaste katrol slide: stripfiguur vaste katrol + losse katrol Opstelling losse katrol + vaste katrol - Wat is het verschil tussen een vaste en een losse katrol? 2. LESUITWERKING

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: HOEKEN. 4.5 Overstaande hoeken, aanliggende hoeken en nevenhoeken

Hoofdstuk 4: HOEKEN. 4.5 Overstaande hoeken, aanliggende hoeken en nevenhoeken 1-10 H4.Hoeken Hoofdstuk 4: HOEKEN 1. Wat moet ik leren? (handboek p. 144 170) 4.1 Hoeken Op de tekening van een hoek de benen, het hoekpunt en het binnengebied herkennen en benoemen. De definities van

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

Piramide 4: muzische vorming

Piramide 4: muzische vorming Piramide 4: muzische vorming Beeld 1. Welkom T-shirt sjabloneren Een terugkerende activiteit bij de uitwerking van elk thema - De kinderen kunnen een sjabloon ontwerpen. - De kinderen kunnen in groep uit

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. Het verloop van een sessie Scratch Junior.

Onderwerp. VVKBaO. Het verloop van een sessie Scratch Junior. Onderwerp Het verloop van een sessie Scratch Junior. ICT 1 Hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren. ICT 2 Gebruiken ICT op een veilige,

Nadere informatie

Vind je eigen geld uit

Vind je eigen geld uit Geld graad 2 Vind je eigen geld uit Lesvoorbereiding Print verhaal Meneertje Yamada en de drukbezette zakenman uit en steek hem in een envelop. Print, schrijf zelf (of laat overschrijven) brief 1 van meter

Nadere informatie

Tablet of smartphone

Tablet of smartphone Inhoud Inhoud...2 ipad...3 1. Probleemstelling 2. Ontwerpen - Ontwerpprobleem...9 - Criteria en normen...10 - Ontwerpoplossingen ifv criteria...11 - Ontwerpoplossingen kiezen en verantwoorden...13 - Ontwerpoplossingen

Nadere informatie

7-8. Frame. raa. Afbeelding 1: Damesfiets

7-8. Frame. raa. Afbeelding 1: Damesfiets 7-8 raa Frame Driehoeksconstructie Het frame is de basis van de fiets en het zorgt voor stevigheid. Je kunt het vergelijken met wat het skelet is voor je lichaam. Er bestaan twee verschillende constructies

Nadere informatie