Reflecteren en Begeleiden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Reflecteren en Begeleiden"

Transcriptie

1 Reflecteren en Begeleiden Samenstelling: Anthony Paijmans Fontys Lerarenopleiding Tilburg, 2011

2 Pagina 2

3 1 INHOUDSOPGAVE 1 Inhoudsopgave Inleiding Biografie Opdracht: Effectief gedrag Het leerproces kent een PDCA cirkel: plan, do, check, act Twee opdrachten: Persoonlijke SWOT-analyse Opdracht: Zelfbeeld, allerlei tests Big five persoonlijkheidstest Stijltest naar Robert Quinn QUICKSCAN MOTIVATIE Quickscan Leerstijlen naar Vermunt Quickscan Leerstijlen naar Kolb Begeleiden met Kolb Competentiegericht begeleiden met behulp van Kolb Veranderen met behulp van Kolb Concrete ervaring Observatie en reflectie Veralgemenisering / vorming abstracte begrippen Actief uitproberen / experimenteren DE DROMER DE DENKER DE BESLISSER DE DOENER Hoe kunt u veranderen? Feedback: Samenwerken met je maatje Feedback: Samenwerken en communicatie Over welke competenties en gedragsindicatoren gaat het? Wie vullen het scoreformulier in? Wat is uiteindelijk het doel? Werkwijze en Tijdpad Aandachtspunten Pagina 3

4 10 Samenwerken en dreigende conflicten Naar een assertieve, betrokken aanpak: De theorie van Thomas en Kilmann Omgaan met stress de Rationele EffectiviteitsTraining Het ABC van RET Basis-principes Rationele Training Wij voelen en doen wat wij denken! Hulp bij stress Reflecteren: De 5G-methode: Stap 1: Stresssignalen herkennen en koppelen aan de situatie Stap 2: De relatie leggen tussen gedachten en gedrag + gevoel Stap 3: Irrationele gedachten ombuigen naar rationele gedachten Tips bij het stellen van vragen Maak een ABCDE: Naar een assertieve, betrokken aanpak Kernkwadranten naar Ofman Hoe kom ik op anderen over? Mijn eigen Roos van Leary: Pagina 4

5 2 INLEIDING Deze reader dient als achtergrond. Het is een bron van suggesties om te komen tot zelfinzicht. Het is vooral de bedoeling dat je wordt aangezet tot reflecteren. Wat is je leerstijl? Wat zijn je sterke en zwakke punten? Hoe ga je om in (dreigende conflicten)? Et cetera. De reader kan worden gebruikt door studieloopbaanbegeleiders en coaches om hun eigen expertise te vergroten. Onderdelen kunnen tijdens bijeenkomsten met studenten of leerlingen worden gebruikt. Pagina 5

6 Pagina 6

7 3 BIOGRAFIE Je hebt je eigen levensloop waaruit je zinvolle informatie kunt krijgen. Door er over na te denken, krijg je inzicht hoe en waarom je jezelf op een bepaalde manier gedraagt. Wanneer je je eigen biografie goed kent is het mogelijk om: o Oorzaken voor het huidige gedrag te begrijpen. Ik heb vroeger zo veel zinloos strafwerk opgekregen. Door dat strafwerk had ik geen tijd voor mijn huiswerk, met als gevolg dat ik weer strafwerk kreeg. In de 18 jaar dat ik in het voortgezet onderwijs heb gewerkt, heb ik NOOIT strafwerk gegeven. o Bepaalde patronen van het eigen gedrag te onderkennen. Vooral mijn opa heeft mij geleerd om ALTIJD in mogelijkheden te denken en NOOIT in problemen. Zelfs toen hij in de laatste fase van zijn leven was had hij het steeds over de dingen die hij nog WEL kon en klaagde nooit over de dingen die hij NIET meer kon. Het is gewoon een tweede natuur van me. o Huidig (on)gewenst gedrag vanuit de geschiedenis te verklaren. Als kind heb ik van mijn moeder geleerd dat je conflicten moet vermijden. Wat mijn vader ook deed of zei, ze vermeed elk conflict, ze volgde. Ze vermeed zelfs conflicten met mij. Als het haar te veel werd zei ze: Wacht maar tot je vader thuis komt. Vanaf mijn puberteit heb ik me zo geërgerd aan dat gedrag dat ik besloot zelf nooit zo te worden. Zonder dat ik een straatvechter ben geworden kan ik nu zeggen dat ik conflicten nooit uit de weg ga. De meeste mensen waarderen dat juist heel erg aan me. Van de site van de TU Delft Pagina 7

8 o Kritieke incidenten (zowel positieve als negatieve gebeurtenissen die enorm veel indruk hebben gemaakt) in je levensgeschiedenis onderzoeken en nagaan wat voor invloed die hebben op je gedrag. Mijn vader is heel erg jong gestorven. Hij werkte keihard, nam vrijwel nooit tijd voor wat ontspanning. Hij zei altijd dat hij het later, als hij met pensioen zou zijn, het wel goed zou hebben. Dat ze zich met het gespaarde geld zich dan nooit zorgen hoefden te maken. Dat ze dan zouden kunnen doen en laten wat zij wilden. Ik herinner me uit mijn jeugd een band: Het Klein Orkest, ze zongen Later is al lang begonnen : Je zou zo graag een speler zijn Maar je staat aarzelend langs de lijn Bang om op je bek te gaan Je durft niet te kiezen, je mocht eens verliezen Zo bang om straks alleen te staan Maar ergens halverwege kijk je om en krijg je spijt Levend voor morgen raak je nu je toekomst kwijt In de boot genomen door de zilvervloot Sparend voor later ga je straks ook sparend dood En later, later is al lang begonnen Later, later is al lang begonnen Later, later is al lang begonnen En vandaag komt nooit meer terug Spelend op zeker, tegen alles ingeënt Spring je braaf in het gelid Het verlangen afgeleerd, je gevoel geamputeerd Blijf je zitten waar je zit Maar ergens halverwege kijk je om en krijg je spijt Levend voor morgen raak je nu je toekomst kwijt Dan ben je in de boot genomen door de zilvervloot Sparend voor later ga je straks ook sparend dood En later, later is al lang begonnen Later, later is al lang begonnen Later, later is al lang begonnen En vandaag komt nooit meer Later is al lang begonnen, later is al lang begonnen Later is al lang begonnen En vandaag komt nooit meer Later is al lang begonnen, later is al lang begonnen Later, later is al lang begonnen En vandaag komt nooit meer terug Inmiddels heb ik zelf twee flinke zonen en vooral de jongste zegt bijna dagelijks tegen me: Doe niet te moeilijk pa, pluk de dag, je leeft maar één keer. Pagina 8

9 3.1.1 Opdracht: Jij wilt leraar worden. Onderzoek aan de hand van de volgende vragen je eigen levensloop en reflecteer op wat er gebeurd is. Richt je daarbij op een leerkracht, eventueel meer leerkrachten op andere opvoeders, die erg veel voor je betekend heeft. Gebruik daarbij de volgende hulpvragen: 1. Welke herinneringen zijn belangrijk voor jou? 2. Welke gebeurtenissen hebben plaatsgevonden? 3. Welke incidenten (liever positief dan negatief) hebben plaatsgevonden? 4. Wat heeft je gevormd? 5. Welk huidig gewenst gedrag kun je verklaren of begrijpen uit die (reeks van) gebeurtenis(sen). 6. Welk patroon kun je uit die periode herkennen en hoe is dat waarneembaar in je gedrag? Pagina 9

10 Pagina 10

11 4 EFFECTIEF GEDRAG Steven Covey 1 beschrijft zeven eigenschappen van effectief gedrag: De eerste drie eigenschappen zijn gericht op je persoonlijke, individuele ontwikkeling. Eigenschap 1: Be Proactive... Wees proactief Realiseer je dat je zelf in staat bent om je eigen leven vorm te geven. Eigenschap 2: Begin with the End in Mind... Begin met het einde voor ogen Denk na over waar je heen wilt. Ontwikkel een helder beeld van je bestemming. Eigenschap 3: Put First things First... Begin bij het begin: Zorg dat je de belangrijkste dingen niet de dupe laat worden van allerlei urgente, maar onbelangrijke dingen. De eigenschappen die gaan over het samenleven en samenwerken met andere mensen. Eigenschap 4: Think Win/win... Denk in termen van winnen/winnen Wederzijdse afhankelijkheid, échte samenwerking, ontstaat als je niet denkt in termen van concurrentie, maar van gezamenlijk winnen. Concurrentie hoort thuis in de markt, niet in een studie. Eigenschap 5: Seek first to understand, then to be understood... Probeer eerst te begrijpen, dan begrepen te worden Als we elkaar werkelijk begrijpen, dan zullen we creatiever worden in het oplossen van gezamenlijke problemen. Eigenschap 6: Synergize... Werk Synergetisch Waardeer de onderlinge verschillen die er zijn en gebruik ze om tot betere resultaten te komen dan je alleen zou kunnen bereiken. Tenslotte de eigenschap die gaat over het ontwikkelen en onderhouden van de overige 6 eigenschappen. Eigenschap 7: Sharpen the Saw... Hou de zaag scherp Periodieke vernieuwing van lichaam en geest zorgt ervoor dat je de andere eigenschappen kunt blijven ontwikkelen , Covey, S.R., De zeven eigenschappen van effectief leiderschap, Amsterdam: Contact. Pagina 11

12 De zeven eigenschappen worden nader toegelicht Eigenschap 1: Wees proactief Welke uitspraken passen het beste bij je? Of "Ik kan er niets aan doen." "Zo ben ik nu eenmaal." "Dat kan ik niet"? "Laat ik eens kijken wat er mogelijk is." "Misschien kan ik dat ook anders doen." Ik bepaal zelf wel hoe ik me voel"? Erger je jezelf snel aan zaken waar je geen invloed op hebt? Of richt je jezelf vooral op je eigen gedrag en je eigen gedachten? Kortom: ben je vooral reactief of vooral proactief? We hebben allemaal te maken met personen en zaken die wel invloed op ons hebben, maar waar wij zelf geen controle over kunnen uitoefenen. Je zou dat kunnen tekenen als een cirkel waarbinnen wij ons bewegen, de cirkel van betrokkenheid. Binnen die cirkel ligt een tweede cirkel: de cirkel van invloed. Die staat voor die zaken waar we mee te maken hebben en waar we controle over hebben. Zoals ons eigen gedrag en onze eigen gedachten. Aan welke cirkel besteed je de meeste aandacht? Ben je vooral reactief en richt je jezelf op die zaken die je niet kunt beïnvloeden, zoals de tekortkomingen van anderen? Ben je proactief en richt je je vooral op je eigen cirkel van invloed? Met daarin misschien enkele eigen tekortkomingen die je aandacht verdienen? Deze eigenschap draait om zelfkennis. Proactieve mensen kennen hun goede en slechte eigenschappen en nemen zélf de verantwoordelijkheid voor hun leven op zich. Ze wijten problemen niet aan anderen, ze zijn niet reactief, maar proberen datgene wat binnen hun bereik ligt, zélf op te lossen of te verbeteren. Proactieve mensen realiseren zich dat ze in staat zijn om zelf hun reactie te kiezen op de dingen waarmee ze worden geconfronteerd. Ze kiezen zelf hoe ze reageren op gedrag van anderen. Pagina 12

13 Eigenschap 2: Begin met het einde voor ogen Covey gebruikt een morbide voorbeeld om ons met de neus op de feiten te drukken. Hij zegt: "Kijk in gedachten naar de begrafenis van een dierbare persoon. Je ziet je partner, je ziet je kinderen, je ziet allerlei mensen van wie je houdt. Je ziet alleen jezelf niet lopen en na een paar minuten komt je erachter wat de reden daarvan is. Je ligt zelf in de begrafeniskist. Het is je eigen uitvaart die je voor je ziet. Terwijl je wat bijkomt bent van de schrik, beginnen de toespraken. De vraag die Covey ons stelt is: "Wat zou je nou willen dat ze over je zeggen op die dag? Schrijf dat eens op. Neem er even de tijd voor. Hoe wil je dat ze over je praten als je er niet meer bent?" Covey daagt ons uit om ons af te vragen waar ons leven werkelijk om draait. Gaat het uiteindelijk om je studie, je werk? Gaat het uiteindelijk om onze hobby? Wat telt uiteindelijk? Wie willen we zijn in dit leven? Als we weten waar het om gaat kunnen we onszelf doelen stellen, doe dat vooral SMART: Specifiek Meetbaar Aantrekkelijk, Actueel en Acceptabel, maar op lange termijn ook Ambitieus Reëel Tijdgebonden Eigenschap 3. Begin bij het begin Zorg dat je de belangrijkste dingen niet de dupe laat worden van allerlei urgente, maar onbelangrijke dingen. Deze eigenschap draait vooral om wilskracht. Effectieve mensen besteden hun tijd vooral aan zaken die belangrijk zijn en niet urgent. Ze laten zich niet leiden door de dagelijkse omstandigheden, maar plannen zélf hun leven. Hun agenda bepaalt niet wat de prioriteiten zijn, maar hun prioriteiten bepalen hun agenda. Deze eigenschap gaat over (time)management. Hoe zet je je doelen om in daden? Covey en het echtpaar Merrill maken de vergelijking tussen een klok en een kompas. Volgens hen zijn de meeste Time Management Systemen te vergelijken met een klok. De klok vertegenwoordigt onze verplichtingen, afspraken, schema's, doelstellingen en activiteiten, wat wij met onze tijd doen, hoe we ons tijd managen. Het Oude Time Management-systeem draait om efficiency: de dingen op de juiste manier doen. Het kompas representeert onze visie, waarden en principes; wat is voor ons het belangrijkste en hoe geven we leiding aan ons leven? Het maakt niet zoveel uit hoe hard je gaat. Belangrijker is dat je de juiste richting hebt gekozen. Dit nieuwe Time Management-systeem draait om effectiviteit: de juiste dingen doen. Pagina 13

14 Covey onderscheidde twee factoren die bepalen hoe wij onze tijd verdelen: urgentie en belangrijkheid. Daarmee is het mogelijk om een schema te tekenen met vier kwadranten: URGENT NIET URGENT BELANGRIJK KWADRANT 1: Snel afwerken, volgende keer beter plannen KWADRANT 2: Goed te plannen, steek hier je energie in NIET BELANGRIJK KWADRANT 3: Goed afwegen, eventueel snel afwerken KWADRANT 4: Als het even kan niet aan beginnen Kwadrant 1: gaat over zaken die belangrijk én urgent zijn. Je kunt denken aan crises, urgente problemen, problemen met een deadline, belangrijke verzoeken van medestudenten. Als je leven zich vooral in dit kwadrant beweegt, dan loop je een verhoogde kans op stress en overspannenheid. Je bent altijd bezig om brandjes te blussen. Dit kwadrant is soms onvermijdelijk, maar zorg dat je er niet teveel tijd in doorbrengt. Kwadrant 2: gaat over zaken die belangrijk en niet urgent zijn. Denk daarbij aan het treffen van voorbereidingen voor belangrijke activiteiten, nieuwe kansen onderzoeken, het maken van planningen en het onderhouden van relaties. Eigenlijk zou je een groot deel van je tijd moeten doorbrengen in dit kwadrant, je bent bezig met brandpreventie! Kwadrant 3: gaat over zaken die niet belangrijk, maar wel urgent zijn. Het gaat om die zaken die je dagelijkse planning onderbreken, maar geen zinnige resultaten opleveren. Dit kwadrant is bedrieglijk. Omdat het om urgente zaken gaat, hebben we de neiging om er veel tijd in te stoppen. We moeten echter altijd kritisch kijken of het ook om écht belangrijke zaken gaat. Kwadrant 4: gaat over die zaken die én niet belangrijk én niet urgent zijn. Het zijn die dingen die je vaak automatisch doet, maar waar je jezelf achteraf vaak weinig van herinnert. Het praten met collega's over irrelevante zaken, sommige telefoontjes, sommige post. Binnen dit kwadrant is meestal de grootste tijdsbesparing te realiseren. We moeten eerst weten wat belangrijk is, zodat we daarna onze prioriteiten kunnen invullen in onze agenda. Een aardige metafoor die Covey noemt gaat als volgt... Als je een glazen pot neemt en die vult met een paar grote stenen, dan lijkt de pot vol. Pak je echter een hand vol grind en je gooit dat erbij, dan blijkt dat er nog aardig wat ruimte over was. Pak je daarna een handjevol zand en je gooit dat erbij, dan blijkt dat dit er ook nog wel bij past. Giet je er ten slotte wat water bij, dan lukt dat ook nog wel. Zou je echter andersom zijn begonnen, eerst het water, dan het zand en dan het grind, dan zou je de stenen er nooit meer bij in hebben gekregen. Covey adviseert: eerst de grote stenen: kwadrant 2 dan de grove kiezel: kwadrant 1 daarna de fijne kiezel: kwadrant 3 tot slot het water: kwadrant 4 Pagina 14

15 Eigenschap 4: Denk in termen van winnen/winnen Wederzijdse afhankelijkheid, échte samenwerking, ontstaat als je niet in termen van concurrentie denkt, maar van gezamenlijk winnen. Deze vierde eigenschap draait om het denken in termen van 'overvloed'. Veel mensen denken in termen van schaarste. Ze hebben te weinig zelfvertrouwen en denken dat er voor hen niet genoeg zal zijn. Daarom denken ze dat de ander moet verliezen, zodat zij kunnen winnen. Dit wordt vaak al jong aangeleerd. In een individuele sport is er alleen maar concurrentie: Als de één wint, verliest de ander. Als er sprake is van een relatie van wederzijdse afhankelijkheid, streef dan naar een afspraak waarbij beide partijen winnen. Eigenschap 5: Probeer eerst te begrijpen, dan begrepen te worden Als we elkaar werkelijk begrijpen, dan zullen we creatiever worden in het oplossen van gezamenlijke problemen. Covey gebruikt het voorbeeld van de 'Indian talking stick': Wie in de vergadering de praatstok in handen had, die mocht spreken. De rest zweeg en luisterde met aandacht. Wanneer iemand anders het woord wenste, was de voorwaarde dat hij eerst herformuleerde wat de ander had gezegd. Was die tevreden over de samenvatting, dan droeg hij de praatstok over. Niet eerder. Er zijn verschillende niveaus van luisteren naar elkaar: o Je kunt luisteren naar de ander, maar negeren wat er gezegd wordt. o Je kunt doen alsof je luistert, door geluiden te maken als: Hum en Ja, ja. o Je kunt selectief luisteren, waarbij we die dingen oppikken die we willen horen o Je kunt aandachtig luisteren, zonder te evalueren, je maakt zelfs aantekeningen o Je kunt empathisch luisteren. Luisteren met gevoel, waarbij je jezelf écht verplaatst in het standpunt van de ander. Het gaat je erom de ander écht te begrijpen. Volgens Covey hangt eigenschap vijf samen met twee zaken: persoonlijke moed en aandacht voor anderen. Bijna alle problemen tussen mensen komen voort uit gebrekkige communicatie, vooral uit ons onvermogen om écht, met inlevingsvermogen, te luisteren naar de ander, zonder dat we per se zélf meteen willen reageren. Eigenschap 6: Werk Synergetisch Waardeer de onderlinge verschillen die er zijn en gebruik ze om tot betere resultaten te komen dan je alleen zou kunnen bereiken. Je werkt op je kamer met een medestudent aan een opdracht. Jij hebt behoefte aan frisse lucht en wilt het raam open zetten, maar de ander wil het raam gesloten houden. Lastig, want het raam een beetje open is ook open. Hier kom je niet uit tenzij je vraagt waarom het raam gesloten moet blijven. Ik heb een hekel aan tocht, is het antwoord. Dan kan het raam open, want je kunt zo gaan zitten dat je niet op de tocht zit. Deze zesde eigenschap is vooral verbonden met onze creativiteit. Als twee of meer mensen werkelijk gaan samenwerken, worden er betere oplossingen ontwikkeld. Niet-effectieve mensen nemen in een onderhandeling één positie in en besluiten na veel discussie tot een compromis. Effectieve mensen proberen te achterhalen welke drijfveren er achter een mening of positie zitten. Zij proberen samen tot een oplossing te komen die recht doet aan ieders wensen. Pagina 15

16 Eigenschap 7: Sharpen the Saw... Hou de zaag scherp Periodieke vernieuwing van lichaam en geest zorgt ervoor dat je de andere zes eigenschappen kunt blijven ontwikkelen. Houd de zaag scherp. De naam van deze eigenschap komt van een korte anekdote: Een man loopt door het bos en ziet een houthakker aan het werk. Deze is bezig een boom om te zagen, maar het schiet niet echt op. "Waarom slijp je de zaag niet?", vraagt hij. "Daar heb ik geen tijd voor," zegt de houthakker, "Ik moet nog veel teveel zagen." Eigenschap nummer 7 hangt samen met de gave tot vernieuwing. Wij zijn in staat om onszelf steeds te veranderen. Alleen daardoor ervaren we vooruitgang. We moeten ons regelmatig op vier verschillende terreinen verbeteren: o o o o Lichamelijk: het gaat om conditie, voeding en stresscontrole. Sociaal-emotioneel: zelfvertrouwen en empathie. Geestelijk: lezen, schrijven en plannen. Spiritueel: toewijding aan je belangrijkste doelen, aan je studie. 4.1 Het leerproces kent een PDCA cirkel: plan, do, check, act. PLAN Leerpunten en leeractiviteiten plannen. De P- fase is altijd zichtbaar in het portfolio. Je vindt hier de POP (persoonlijk opleidingsplan) met de planning van de leeractiviteiten en de leerdoelen, waaraan de student gaat werken om zijn competenties te ontwikkelen. DO Uitvoeren van opdrachten De D-fase kan (deels) zichtbaar zijn in het portfolio. Afhankelijk van de aard van de leeractiviteiten besluit een team of dit deel opgenomen wordt in het portfolio. Het is belangrijk, dat het portfolio overzichtelijk blijft en niet te omvangrijk wordt. CHECK Evalueren = terugkijken en waarderen De C-fase is altijd zichtbaar in het portfolio. De student verzamelt alle beoordelingen in zijn portfolio en de overzichten van zijn studievoortgang die hij ontvangt. Samen met de coach zoekt hij aan de hand van de beoordelingen en reflecties naar wegen om zijn competenties te versterken. ACT Bijstellen (reflecteren en daarna nieuwe leerpunten en activiteiten plannen) of afronden (Proeve van Bekwaamheid aanvragen of opnemen in bewijsmap) De A- fase is altijd zichtbaar in het portfolio. De reflecties op het leerproces komen van student en coach, maar ook andere opleiders kunnen naast de beoordeling (C-fase) bij bepaalde leeractiviteiten een reflectie geven. Pagina 16

17 PLAN Leerpunten en activiteiten plannen DO Uitvoeren van werk Act Afronden of Bijstellen Check Reflecteren en Evalueren 4.2 Twee opdrachten Houd eens een week lang bij waar je tijd aan besteed. Betrek daarbij de volgende vragen: 1. Hoeveel tijd besteed je aan je studie inclusief je contacturen? 2. Hoeveel tijd kost woon-werkverkeer? 3. Hoeveel tijd besteed je aan je algemene ontwikkeling (denk aan de krant lezen)? 4. Hoeveel tijd besteed je aan je relaties (gezin, vrienden en kennissen)? Wat zijn je drie meest belangrijke bezigheden? (sport, baantje e.d.) 5. Hoeveel tijd besteed je aan bezigheid 1? 6. Hoeveel tijd besteed je aan bezigheid 2? 7. Hoeveel tijd besteed je aan bezigheid 3? 8. Hoeveel tijd besteed je diversen (eten en drinken, slapen e.d.)? Pagina 17

18 Geef eerst aan: o een schatting van de tijd in uren o de wenselijke tijd in uren en in procenten neem de waarden over in de tabel op de volgende pagina. Na een week: o de werkelijke tijd in uren en procenten ook deze waarden neem je over in de tabel. Pagina 18

19 Schatting Wenselijk in uren Percentage wenselijk Werkelijk in uren Percentage werkelijk 1. Studie 2. Woon- werk 3. Ontwikkeling (algemeen) 4. Relaties 5. Belangrijk 1: 6. Belangrijk 2: 7. Belangrijk 3: 8. Diversen Totaal 168 uur 168 uur 100 % 168 uur 100 % Reflectie 1. Welke verschillen vallen je op? 2. Ervaar je een balans tussen studeren en vrije tijd? 3. Besteed je voldoende tijd aan zaken die echt belangrijk voor je zijn? 4. Besteed je de juiste hoeveelheid tijd op de juiste manier aan belangrijke dingen? Had je doelen geformuleerd en daar de te besteden tijd aan gekoppeld? 5. Aan welke, voor jou, totaal onbelangrijke dingen heb je toch tijd besteed? Waarom deed je dat? 6. Had je wel eens een gevoel dat je in tijdnood kwam? Dat je iets deed omdat het urgent was, omdat je het misschien te lang hebt laten liggen? 7. Zet in elk kwadrant van Covey tenminste één aspect waarvan je met zekerheid weet dat het daar thuis hoort. BELANGRIJK NIET BELANGRIJK URGENT KWADRANT 1 KWADRANT 3 NIET URGENT KWADRANT 2 KWADRANT 4 Pagina 19

20 Pagina 20

21 5 PERSOONLIJKE SWOT-ANALYSE SWOT komt uit het Engels: Strengths, Weaknesses, Opportunities & Threats Strengths: Intern: je sterke punten. Weaknesses: Intern: je zwakke punten. Opportunities: Extern: de kansen die je krijgt. Threats: Extern: de bedreigingen. De SWOT-analyse wordt op twee manieren gebruikt: Op de eerste wijze maak je twee sterkte zwakte analyses. Één over jezelf (intern) waarin je je sterke en zwakke punten noteert. Daaronder maak je er één van de omgeving (extern) met de kansen en bedreigingen. Maak eventueel gebruik van de vragen die in de tabel hieronder staan. SWOT 1 Positief Negatief Intern Je sterk punten: Je zwakke punten: o Waar ben je goed in? o Waar ben je zwak in? o Wat draagt bij aan succes? o Waar heb je moeite mee? o Waar word je blij van? o Wat zou je beter willen kunnen? o Wat zijn je beste prestaties? o Welke slechte ervaringen verklaren een deel van je o Wat motiveert je? zwakte? o Welke verklaring heb je voor succes? o Worden je prestaties beïnvloed door je zwakten? Extern Kansen voor je studieloopbaan: o Welke kansen, uitdagingen, trends zie je in het onderwijs? o Welke kansen zie je als gevolg van nieuwe technologie en ontwikkelingen? o Wat doe jij om die kansen te benutten? Bedreigingen voor je studieloopbaan: o Welke bedreigingen ervaar je door je omgeving? o Zie je obstakels voor het verdere verloop van je studieloopbaan? o Zijn er trends of bedreigingen in je studie of werkveld die een bedreiging voor je functioneren vormen? Pagina 21

22 SWOT 2 Kansen Bedreigingen Sterk o Ik ben onafhankelijk o Ik ben betrokken o Ik ben creatief o Ik ben flexibel o Ik ben innovatief o Ik heb doorzettingsvermogen o Ik kan goed samenwerken o Ik kan problemen analyseren o Ik kan goed onderhandelen o Ik kan goed feedback geven o Ik kan goed communiceren o Ik durf risico s te nemen Zwak o Ik kan niet goed luisteren o Ik ben niet zo assertief o Ik ben een perfectionist o Ik kan niet delegeren o Ik kan niet goed plannen en organiseren o Ik kan niet de voortgang niet goed bewaken Het rijtje Sterk-Kansen is een mooi rijtje, ik ben daar goed in. Ik zoek steeds opdrachten waarin ik die competenties kan inzetten. Het rijtje Zwak-Kansen is een vreemd rijtje, de meeste mensen in mijn omgeving vinden juist dat ik dat erg goed kan. Omdat ik weet dat ik er zwak ik ben focus ik daar steeds op, ik houd me steeds voor: o Laat de ander uitpraten, stel nog wat vragen, kom nu niet meteen met een tip of een oplossing! o Niet te lang over nadenken. Goed is goed, wie streeft naar perfectie gooit alles wat goed is weg! o Plannen en organiseren is een ramp, omdat ik creatief ben en goed kan communiceren, red ik me er altijd wel uit. Maar ik wil de samenwerking niet in gevaar wil brengen en ik ben een perfectionist, anderen vinden dat ik als de beste plan en organiseer. Wellicht vind je het rijtje Sterk-Bedreigingen erg lastig, het heeft me heel erg veel tijd gekost om dat te begrijpen. Een paar voorbeelden: o Natuurlijk is het goed dat ik betrokken ben, maar af en toe raak ik zo betrokken op een ander dat ik daar echt mee zit. Het houdt me zo bezig dat ik er slecht van slaap, misschien zelf wel in de problemen kom. Zo ver moet ik het niet laten komen. o Soms ben ik zo flexibel dat ik mezelf tekort doe, dan waai ik alle winden mee. Soms doe ik dingen die ik helemaal niet wil, omdat ik té flexibel ben. o Door mijn grote doorzettingsvermogen houd ik het allemaal best vol, maar toch voel ik de stress. Het meest lastige rijtje staat onder Zwak-Bedreigingen. Als ik merk dat de voortgang niet loopt zoals ik wil, vind ik het moeilijk om daar assertief op te reageren. Ik weet maar al te goed dat ik wellicht een aantal zaken moet delegeren, maar daar is het eigenlijk al te laat voor. Dat wordt dus nachtwerk, met het voornemen dat ik dat de volgende keer beter aan moet pakken. Pagina 22

23 5.1 Opdracht: Bekijk de onderstaande competenties met de bijbehorende beschrijvingen. Maar daarmee voor jezelf een SWOT-analyse. Analyseren Systematisch onderzoeken en in kaart brengen van problemen en vragen. Verbanden kunnen leggen tussen gegevens en inschatten van gevolgen. Besluitvaardigheid Beslissingen durven nemen of tot actie overgaan, ook als de gevolgen van alle alternatieven niet helemaal bekend zijn, of als er sprake is van tegengestelde belangen Coachen Stimuleren van de ontwikkeling van anderen. Cognitief leervermogen Nieuwe informatie en ideeën kunnen verwerven, verwerken en effectief kunnen toepassen / presenteren. Tonen van zelfreflectie op eigen kwaliteiten en leerpunten. Conflicthantering Belangentegenstellingen met een emotionele lading kunnen hanteren en oplossen. Creativiteit Creëren en stimuleren van nieuwe, originele ideeën, werkwijzen en toepassingen. Voortdurend gebruik maken van nieuwe ideeën, oplossingen en invalshoeken Delegeren Verantwoordelijkheid toedelen aan anderen, gebruikmakend van de aanwezige tijd en vaardigheden. Initiatief Alert zijn op en anticiperen op kansen, nieuwe situaties of problemen, en daar naar handelen. Interactief leervermogen Vermogen om te leren uit interactie met anderen. De leerpunten snel kunnen omzetten in effectief interpersoonlijk gedrag. Flexibiliteit Aanpassen van eigen ideeën en werkwijze bij verander(en)de eisen en omstandigheden. Openstaan voor nieuwe ideeën en actief zoeken naar alternatieven om het gewenste resultaat te bereiken. Luisteren Tonen van interesse en het vermogen hebben om belangrijke informatie uit een gesprek op te nemen. Mensgericht leiderschap Op stimulerende wijze richting, sturing en begeleiding geven. Stijl van leiding geven aanpassen aan de situatie. Mondeling communiceren In begrijpelijke taal, afgestemd op de toehoorder, ideeën, meningen en informatie aan anderen duidelijk maken. De communicatie wordt kracht bijgezet door non-verbaal gedrag en het gebruik van moderne media. Onafhankelijkheid Zelfstandig een mening of een oordeel kunnen vormen of actie kunnen ondernemen, zonder zich daarbij te laten beïnvloeden door anderen: Een eigen koers varen. Onderhandelen Optimale resultaten verkrijgen in gesprekken waarbij de belangen tegenstrijdig zijn, waarbij de relatie goed blijft. Pagina 23

24 Ondernemen Kansen signaleren en deze omzetten in strategie en verbeteringsacties. Oordeelvorming Op basis van beschikbare informatie, gegevens en handelwijzen, met inachtneming van heersende waarden en normen, tot een onderbouwd oordeel komen. Overtuigen Presenteren van ideeën, meningen, plannen en besluiten, zodat deze door anderen worden geaccepteerd of gedragen. Overwicht Van nature invloed uitoefenen op anderen en als autoriteit geaccepteerd worden. Plannen en organiseren Doelen en prioriteiten bepalen en bereiken door middel van de inzet van benodigde tijd, acties en middelen. Sturen van werkzaamheden conform de planning en bewaken van de voortgang. Presenteren De eigen visie, ideeën en lesstof helder, duidelijk en enthousiasmerend overbrengen op anderen. Probleemanalyse Tot een goed inzicht komen bij problemen door het achterhalen en onderzoeken van belangrijke gegevens, en door het leggen van verbanden om de oorzaak te vinden. Problemen oplossen Signaleren van (potentiële) problemen / knelpunten en deze zelfstandig of in samenwerking met anderen verhelpen. Resultaatgericht handelen Formuleert doelstellingen Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden (SMART) en maakt daaromtrent duidelijke afspraken. Zich, ondanks mogelijke tegenslagen, blijven richten op het bereiken van de gestelde doelen. Samenwerken Bijdragen aan een gezamenlijk resultaat door optimale afstemming van de eigen kwaliteiten en belangen met die van een ander. Denken en handelen vanuit gemeenschappelijke belangen. Schakelvermogen Indien zich kansen of bedreigingen voordoen, de eigen gedragsstijl veranderen om een gesteld doel te bereiken. Schriftelijk communiceren Ideeën, meningen en informatie duidelijk op schrift stellen, met heldere opzet en structuur, grammaticaal correct en qua taal en terminologie aansluitend op de doelgroep. Sensitiviteit Zich bewust zijn van en rekening houden met gevoelens, waarden en normen, behoeften en belangen van anderen. Stressbestendigheid Effectief blijven presteren onder druk. Om kunnen gaan met weerstanden, tegengestelde belangen en werkdruk. Taakgericht leiderschap Op een resultaatgerichte wijze richting en sturing geven; doelen formuleren, taken verdelen en instructies geven. Tact Inspelen op de gedachten en gevoelens van een ander, waardoor onnodige irritatie wordt voorkomen of weggenomen. Visie Een inspirerend toekomstbeeld ontwikkelen en uitdragen, waarbij afstand wordt genomen van de dagelijkse praktijk. Voortgangsbewaking Opstellen en bewaken van procedures om de voortgang van processen, taken en activiteiten te verzekeren. Pagina 24

Een blik op effectief leiderschap

Een blik op effectief leiderschap Een blik op effectief leiderschap Ieder van ons heeft wel eens een boek gelezen, dat een diepe indruk achterlaat. Een boek, dat op de een of andere manier een snaar weet te raken en dat aanzet tot nadenken,

Nadere informatie

Biologie - LOB LOB - Arrangeren. Fontys Hogescholen

Biologie - LOB LOB - Arrangeren. Fontys Hogescholen LOB - Arrangeren Fontys Hogescholen Inhoudsopgave Inleiding... 3 Beschrijving van het eindproduct... 3 Docentendeel... 4 Bestemd voor derde jaar havo/vwo... 4 Inleiding... 5 Algemene informatie... 6 Beschrijving

Nadere informatie

Competenties op het gebied van Management en Leidinggeven

Competenties op het gebied van Management en Leidinggeven P E O P L E I M P R O V E P E R F O R M A N C E Com puterw eg 1,3542 D P U trecht Postbus 1087,3600 BB Maarssen tel.0346-55 90 10 fax 0346-55 90 15 w w w.picom pany.nl servicedesk@ picom pany.nl Het PiCompany

Nadere informatie

Competentie definities

Competentie definities Competentie definities Aanpassingsvermogen (Flexibiliteit): Zich gemakkelijk aan kunnen passen aan veranderende omgeving, werkwijzen, werktijden, taken, verantwoordelijkheden, beleidswijzigingen en gedragingen

Nadere informatie

Competentiemeter Zelfsturing

Competentiemeter Zelfsturing Competentiemeter Zelfsturing Met het invullen van deze vragenlijst krijg je een beeld van je eigen bekwaamheden als zelfstuurder. Deze vragenlijst is in de eerste plaats bedoeld voor zelfanalyse. Je kunt

Nadere informatie

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen.

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Leerstijlentest van David Kolb Mensen, scholieren dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Voor

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamvaardigheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: Rapportage Competenties Naam: Bea het Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea het Voorbeeld / 16.06.2015 / Competenties (QPN) 2 Inleiding In dit rapport wordt ingegaan op de competenties

Nadere informatie

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable?

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Niet alle competenties zijn even gemakkelijk te trainen. Ook zijn ze niet allemaal op dezelfde wijze

Nadere informatie

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W 1 Naam student: Studentnummer: Datum: Naam leercoach: Inleiding Voor jou ligt het meetinstrument ondernemende houding. Met dit meetinstrument

Nadere informatie

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT Naam stagiair(e):... Stageplaats (+ adres):...... Tussentijdse evaluatie Eindevaluatie Stageperiode:... Datum:.. /.. / 20.. Stagementor:...

Nadere informatie

Ieder mens heeft een favoriete leerstijl. Grofweg gezegd bestaan er 4 manieren van leren;

Ieder mens heeft een favoriete leerstijl. Grofweg gezegd bestaan er 4 manieren van leren; KOLB-test Het is belangrijk voor de praktijkopleider om inzicht te hebben in de favoriete leerstijl van de leerling en van zichzelf, zodat hij hier met zijn begeleiding rekening mee kan houden. Leerfasen

Nadere informatie

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

VIPD Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Pieter Proef Datum: 20/09/2013 2013 IPDK

VIPD Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Pieter Proef Datum: 20/09/2013 2013 IPDK VIPD Persoonlijk Ontwikkelrapport Naam: Datum: Inhoudsopgave Deel 1. Inleiding Deel 2. Competentieprofiel Deel 3. Resultatenzicht Deel 4. Zelf-analyse Ontwikkelpunten Deel 1 Inleiding Voor u ligt uw.

Nadere informatie

360 graden feedback formulier

360 graden feedback formulier 360 graden feedback formulier Je bent gevraagd om feedback te geven door middel van dit formulier. Het doel van dit onderzoek is: Aangeven waar Tessa Persijn na haar vierdejaarsstage op het koning Willem

Nadere informatie

VERBETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN

VERBETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN VERETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN Rob ertels 1 SITUATIE Leidinggeven aan verandering - of beter gezegd: continue verbetering - vraagt van de manager van vandaag het vermogen om zowel krachtig te sturen op

Nadere informatie

Leerstijlentest van David Kolb Davy Jacobs, GDD1B

Leerstijlentest van David Kolb Davy Jacobs, GDD1B Leerstijlentest van David Kolb Davy Jacobs, GDD1B Inleiding Mensen, studenten dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Als je dat weet, begrijp je beter waarom een student iets aanpakt,

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

Time-management Help! Ik houd tijd over

Time-management Help! Ik houd tijd over Time-management Help! Ik houd tijd over Heb jij ook te maken met tijdgebrek? Wil jij overzicht in je werk? Wil jij meer structuur? Wil je meer rust en een meer voldaan gevoel over je werkdag? Leer hoe

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Dit is een korte vragenlijst die bedoeld is om een aantal van je denkbeelden, attitudes en gedrag in werksituaties in kaart te brengen. Wees zo eerlijk mogelijk

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Talentrapportage 2 Inleiding De wereld en de arbeidsmarkt zijn constant in beweging. Maar waarheen? Niemand weet exact hoe het werkveld er

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum:

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: O&O-competentietest Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: Ontwikkeld door Expertisecentrum technasium Januari 007 Vormgeving

Nadere informatie

Handleiding Persoonlijke Ontwikkeling Plan

Handleiding Persoonlijke Ontwikkeling Plan Handleiding Persoonlijke Ontwikkeling Plan SLB-hoofdfase Jaar 3/4 2014-2015 Code: AFXX-SLB-J3J4-14 AC duaal: AFXX-SLB-D3D4-14 1 Bouwen aan je persoonlijk ontwikkelplan Het persoonlijk ontwikkelplan is

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Persoonlijkheidstesten

Persoonlijkheidstesten Persoonlijkheidstesten De gratis korte persoonlijkheid test De eerste test die ik heb gemaakt is een gratis test. Deze test bestaat uit één vraag waar wordt gevraagd een van de negen figuren te kiezen.

Nadere informatie

Profielschets. Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd

Profielschets. Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd Profielschets Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd Overzicht: Score hoog = 4-5 Score gemiddeld = 3 Score laag = 1-2 Deel 1: Gezondheid. Gemiddelde

Nadere informatie

Antreum RAPPORT TALENTENSPECTRUM. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 02 Sep 2011. de heer Consultant

Antreum RAPPORT TALENTENSPECTRUM. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 02 Sep 2011. de heer Consultant RAPPORT TALENTENSPECTRUM Van: Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 02 Sep 2011 Normgroep: Advies de heer Consultant 1. Inleiding Dit rapport is bedoeld om u te helpen analyseren op welk vlak uw talenten

Nadere informatie

- VERTROUWELIJK - RAPPORTAGE EFFECT METING ONTWIKKELINGSACTIVITEITEN. Naam: C.P.A. Kandidaat. Datum onderzoek

- VERTROUWELIJK - RAPPORTAGE EFFECT METING ONTWIKKELINGSACTIVITEITEN. Naam: C.P.A. Kandidaat. Datum onderzoek - VERTROUWELIJK - RAPPORTAGE EFFECT METING ONTWIKKELINGSACTIVITEITEN Naam: C.P.A. Kandidaat Datum onderzoek De resultaten van dit assessment center mogen slechts geïnterpreteerd worden vanuit de vraagstelling

Nadere informatie

Training: (gast)psychologie

Training: (gast)psychologie Training: (gast)psychologie Training 3 Laura de la Mar Gemeente Oldenzaal Facilitair 8 januari 2015 1. Terugblik training 2 en opdracht bespreken 2. Zelfkennis 3. Wie is je klant? 4. Wat zijn je uitdagingen?

Nadere informatie

Uit het resultaat van mijn test kwamen voornamelijk de doener en beslisser naar voren.

Uit het resultaat van mijn test kwamen voornamelijk de doener en beslisser naar voren. Metawerk Fedor. Semester 1a Opdracht 1. Ik heb voor opdracht 1 de leerstijlentest van Kolb gemaakt. Deze test heeft als doel om te kijken op wat voor manier je het beste informatie kunt opnemen en verwerken.

Nadere informatie

Even voorstellen Maria, 4 kids. 14 jaar zelfstandig. Emotionele Intelligentie. Medische wereld, Bedrijfsleven, Overheid.

Even voorstellen Maria, 4 kids. 14 jaar zelfstandig. Emotionele Intelligentie. Medische wereld, Bedrijfsleven, Overheid. Even voorstellen Maria, 4 kids. 14 jaar zelfstandig. Emotionele Intelligentie. Medische wereld, Bedrijfsleven, Overheid. Hardlopen roeien, motorrijden, zwemmen. Parapente Foto: Schotland,cairngorms.co.uk/

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

CRISISMANAGEMENT. mr. R.M.J. Bertels 1 SITUATIE

CRISISMANAGEMENT. mr. R.M.J. Bertels 1 SITUATIE CRISISMANAGEMENT mr. R.M.J. Bertels 1 SITUATIE Natuurlijk is leidinggeven niet altijd 'rozengeur en maneschijn'. Zeker in de hectiek van vandaag, vol van talrijke complexe veranderingen, staat de manager

Nadere informatie

Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden

Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden zeker gedeeltelijk niet 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Voor discussies heb ik geen tijd, ík beslis. Medewerkers met goede voorstellen

Nadere informatie

Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf?

Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf? 1 Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf? Zet een kruisje bij het antwoord dat voor jou passend is - eerder juist indien je meestal op die manier handelt - eerder onjuist indien je slechts zelden op

Nadere informatie

Management Potentieel Index (MPI)

Management Potentieel Index (MPI) (MPI) deelnemer opdrachtgever HFM 07-11-2014 Dit rapport is gegenereerd met het HFMtalentindex Online Assessmentsysteem. De gegevens in dit rapport zijn gebaseerd op de antwoorden die de deelnemer op één

Nadere informatie

TMA 360º feedback Flexibel en online. TMA 360º feedback werkboek. Dank u voor het gebruiken van de TMA 360º feedback competentie-analyse

TMA 360º feedback Flexibel en online. TMA 360º feedback werkboek. Dank u voor het gebruiken van de TMA 360º feedback competentie-analyse Haal het maximale uit de TMA 360º fb competentieanalyse Dank u voor het gebruiken van de TMA 360º feedback competentie-analyse 360º feedback is een krachtig instrument, maar dient op de juiste wijze gebruikt

Nadere informatie

Senior Assistant. Thema: Eigenschappen van een. Proefles. op strategisch niveau. Kristine Ates trainer Senior assistant op strategisch niveau

Senior Assistant. Thema: Eigenschappen van een. Proefles. op strategisch niveau. Kristine Ates trainer Senior assistant op strategisch niveau Proefles Senior Assistant op strategisch niveau Thema: Eigenschappen van een senior assistant & sterk in dagelijkse gesprekken Door Kristine Ates trainer Senior assistant op strategisch niveau www.secretary.nl/strategischwerken

Nadere informatie

VERTROUWELIJK. Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg

VERTROUWELIJK. Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg VERTROUWELIJK Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg School: Opleiding: Klas: Fontys Economische Hogeschool Tilburg Communicatie 1CD E-mail: jotamdveer@home.nl Studentnummer:

Nadere informatie

Coordinerend werken. Voorbereidingsopdracht 3. Opdrachten 1/9 Coördinerend werken

Coordinerend werken. Voorbereidingsopdracht 3. Opdrachten 1/9 Coördinerend werken Coordinerend werken Opdrachten 1/9 Voorbereidingsopdrachten Tijdens de cursus staat leren centraal. Leren kun je op verschillende manieren doen: door kennis op te nemen (bijv. het doorlezen van het e-book),

Nadere informatie

Belbin Teamrollen Vragenlijst

Belbin Teamrollen Vragenlijst Belbin Teamrollen Vragenlijst Lindecollege 2009 1/ 5 Bepaal uw eigen teamrol. Wat zijn uw eigen teamrollen, en die van uw collega s? Deze vragenlijst kan u daarbij behulpzaam zijn. Zeven halve zinnen dienen

Nadere informatie

De informatie uit deze stappenwijzer is in heel veel situaties te gebruiken. Bijvoorbeeld:

De informatie uit deze stappenwijzer is in heel veel situaties te gebruiken. Bijvoorbeeld: Inleiding Deze Loopbaan-stappenwijzer is bestemd voor OBP-medewerkers en geeft praktische tips over loopbaanpaden, carrièremogelijkheden en mobiliteit. Ben je toe aan nieuwe uitdaging? Heb je behoefte

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

Functieprofiel Young Expert

Functieprofiel Young Expert 1 Laatst gewijzigd: 20-7-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1 Ervaringen opdoen... 3 1.1 Internationale ervaring in Ontwikkelingssamenwerkingsproject (OS)... 3 1.2 Nieuwe vaardigheden... 3 1.3 Intercultureel

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

Persoonlijk ontwikkelingsplan

Persoonlijk ontwikkelingsplan Persoonlijk ontwikkelingsplan Naam Danny Yang Studienummer 14131889 Datum 29-01-2015 Coach Van Tiel 1. Reflectie Wie ben ik? Persoon Ik ben Danny Yang geboren op 26-02-1996. Ik heb een havo diploma op

Nadere informatie

The Seven Habits of Highly Effective People -- Stephen Covey - in relatie tot coaching & counselling

The Seven Habits of Highly Effective People -- Stephen Covey - in relatie tot coaching & counselling The Seven Habits of Highly Effective People -- Stephen Covey - in relatie tot coaching & counselling De mens is een gewoontedier Wij maken eerst onze gewoonten, daarna maken onze gewoonten ons Als je doet

Nadere informatie

VACATURE-INVENTARISATIE

VACATURE-INVENTARISATIE VACATURE-INVENTARISATIE Algemeen Bedrijf: Adres: Telefoon: Reden vacature: uitdiensttreding huidige functionaris overplaatsing huidige functionaris promotie huidige functionaris uitbreiding Datum ingang

Nadere informatie

Rapportage. Vertrouwelijk. De volgende tests zijn afgenomen: Persoonsgegevens Aanvullende persoonsgegevens. D. Emo. Naam.

Rapportage. Vertrouwelijk. De volgende tests zijn afgenomen: Persoonsgegevens Aanvullende persoonsgegevens. D. Emo. Naam. Rapportage De volgende tests zijn afgenomen: Test Persoonsgegevens Aanvullende persoonsgegevens Persoonlijkheidstest (MPT-BS) Status Voltooid Voltooid Voltooid Vertrouwelijk Naam Datum onderzoek Emailadres

Nadere informatie

Gespreksformulieren LA personeel Dommelgroep

Gespreksformulieren LA personeel Dommelgroep Gespreksformulieren LA personeel Dommelgroep (versie mei 2012) FUNCTIONERINGSGESPREK leraar basisonderwijs (LA) Naam: Geboortedatum: Huidige school: Leidinggevende: Huidige functie: Datum vorig gesprek:

Nadere informatie

Gespreksformulieren LB personeel Dommelgroep

Gespreksformulieren LB personeel Dommelgroep Gespreksformulieren LB personeel Dommelgroep (versie mei 2012) FUNCTIONERINGSGESPREK leraar basisonderwijs (LB) Naam: Geboortedatum: Huidige school: Leidinggevende: Huidige functie: Datum vorig gesprek:

Nadere informatie

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS INHOUD Inleiding 7 1 Zelfonderzoek feedback geven en ontvangen 9 Checklist feedback geven en ontvangen 11 2 Communicatie en feedback 15 Waarnemen,

Nadere informatie

Wat is leercoaching?

Wat is leercoaching? Wat is leercoaching? 2 zelfstandig sturen Leercoaching is een programma dat als doel heeft leren en ontwikkelen te stimuleren. Diegene die leert, wordt begeleid door een coach. De coach onderzoekt samen

Nadere informatie

Zelf Management & communicatie. Alle Opdrachten

Zelf Management & communicatie. Alle Opdrachten Zelf Management & communicatie Alle Opdrachten Door: Tim Janssen Klas: GDD1A Datum 01 12 2014 Beschrijf jouw streven op een s.m.a.r.t. manier ik wil voor het einde van de opleiding mijn eigen spel uitgeven.

Nadere informatie

Medewerker contractmanagement. Denkkracht: 3. Analytisch vermogen

Medewerker contractmanagement. Denkkracht: 3. Analytisch vermogen Denkkracht: 3. Analytisch vermogen Begrijpt een situatie door die op te delen in kleinere delen of de gevolgen ervan vast te stellen. Dit houdt in dat er verschillende onderdelen of aspecten met elkaar

Nadere informatie

De voordelen en mogelijkheden van een goede planning 1

De voordelen en mogelijkheden van een goede planning 1 Instituut voor Onderwijs en Opleiden De voordelen en mogelijkheden van een goede planning 1 Studieadviseurs geneeskunde VUmc In het algemeen geldt: hoe beter je conditie, des te beter je concentratie,

Nadere informatie

Formulieren bij opdrachten

Formulieren bij opdrachten Formulieren bij opdrachten Formulier 1 Functieomschrijving slb er sterkte-zwakteanalyse Functieomschrijving slb er sterkte-zwakteanalyse Kernfuncties Criteria Bevindingen Goed Zwak Begeleidingsgesprekken

Nadere informatie

RAPPORT TEAMROL INDICATOR

RAPPORT TEAMROL INDICATOR RAPPORT TEAMROL INDICATOR Van: Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 27 Sep 2011 Normgroep: Advies de heer Consultant ixly Teamrol Indicator In dit rapport treft u eerst een beschrijving aan van uw

Nadere informatie

Rapport Docent i360. Test Kandidaat

Rapport Docent i360. Test Kandidaat Rapport Docent i360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor u ligt het

Nadere informatie

Vragenlijst leerstijlen (model van Kolb/Juch)

Vragenlijst leerstijlen (model van Kolb/Juch) pag.: 1 van 6 Vragenlijst leerstijlen (model van Kolb/Juch) Bron: www.fractal.org/bewustzijns-besturings-model/vragenlijsten/vragenlijst-leerstijlen.htm Auteur: onbekend Een leerstijl is de manier waarop

Nadere informatie

Antreum RAPPORT PF. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant

Antreum RAPPORT PF. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant RAPPORT PF Van: Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011 Normgroep: Advies de heer Consultant 1. Inleiding Persoonlijke flexibiliteit is uw vermogen om met grote uitdagingen en veranderingen

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

TMA performancematrix

TMA performancematrix TMA performancematrix Demo accountmanager Demo Medewerker 18 december 2013 Stadionweg 37A 3077 AR Rotterdam T 010-3409955 I www.priman.nl E info@priman.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 TMA performancematrix

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

360 feedback assessment

360 feedback assessment 360 feedback assessment Naam : Jan Voorbeeld Datum rapportage : oktober 2013 Opdrachtgever : Organisatie Contactpersoon : Ellen Roosen Mpact Training & Advies Overwaard 13, 4205 PA Gorinchem Nederland

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Samenvatting E-Scan voor zzp-ers 28/10/2011 17:51 van Voorbeeld Persoon 1 / 5

Samenvatting E-Scan voor zzp-ers 28/10/2011 17:51 van Voorbeeld Persoon 1 / 5 Samenvatting E-Scan voor zzp-ers 28/10/2011 17:51 van Voorbeeld Persoon Mijn eigenschappen en kwaliteiten Mijn ondernemersdenkstijlen 1 / 5 Mijn eigenschappen en kwaliteiten Vergeleken met de feedback

Nadere informatie

Begeleiding van studievaardigheden in het Mentoraat. Frans Ottenhof

Begeleiding van studievaardigheden in het Mentoraat. Frans Ottenhof Begeleiding van studievaardigheden in het Mentoraat Frans Ottenhof De rol van de mentor * Wat is motiverend voor leerlingen? * Aan welke studievaardigheden kun je werken? Welke niet? * Wat heb je nodig

Nadere informatie

De zeven eigenschappen van effectief leiderschap

De zeven eigenschappen van effectief leiderschap De zeven eigenschappen van effectief leiderschap Mensen kunnen niet veranderen als er van binnen niet iets onveranderlijks aanwezig is. De sleutel tot de mogelijkheid om te veranderen, is een onveranderlijk

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

Concept Gemeente Heemstede Lijst met omschrijving van 49-competenties

Concept Gemeente Heemstede Lijst met omschrijving van 49-competenties Concept Gemeente Heemstede Lijst met omschrijving van 49-competenties Toelichting Je persoonlijke ontwikkeling is een onderdeel in de individuele werkplannen. Om een gewenste ontwikkeling concreet te maken

Nadere informatie

DE 7 EIGENSCHAPPEN VAN EFFECTIEF LEIDERSCHAP

DE 7 EIGENSCHAPPEN VAN EFFECTIEF LEIDERSCHAP DE 7 EIGENSCHAPPEN VAN EFFECTIEF LEIDERSCHAP Stephen R. Covey Contact Amsterdam ISBN 90-254-0314-X Samenvatting: Jan Drenth 1103 Ubbo Emmiussingel 1a 9711 BA Groningen DE ZEVEN EIGENSCHAPPEN VAN EFFECTIEF

Nadere informatie

SWOT. Werkblad 1 Sterke punten. 1.Omgevingsgericht heid

SWOT. Werkblad 1 Sterke punten. 1.Omgevingsgericht heid SWOT Werkblad 1 Sterke punten Sterke punten 1.Omgevingsgericht heid 2. Vermogen tot groei en vernieuwing Voorbeelden Ik ben echt iemand die midden in de maatschappij staat. Ik heb veel interesses binnen

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden.

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden. Actief luisteren Om effectief te kunnen communiceren en de boodschap van een ander goed te begrijpen, is het belangrijk om de essentie te achterhalen. Je bent geneigd te denken dat je een ander wel begrijpt,

Nadere informatie

Leren reflecteren. Jan Jacobs www.coachjan.be 27-1-2009

Leren reflecteren. Jan Jacobs www.coachjan.be 27-1-2009 2009 Leren reflecteren Jan Jacobs 27-1-2009 Leren Reflecteren Geef me de moed om te veranderen wat ik veranderen moet en kan. Geef me het geduld om te accepteren wat ik niet veranderen kan. Geef me de

Nadere informatie

BPV Begeleidingsmap Groenhorst Almere Cursusjaar 2015-2016

BPV Begeleidingsmap Groenhorst Almere Cursusjaar 2015-2016 BPV Begeleidingsmap Groenhorst Almere Cursusjaar 2015-2016 Naam deelnemer Naam opleiding BPV bedrijf : : : Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Checklist te gebruiken bij start- en eind BPV-periode 4 1.2 Omvang

Nadere informatie

Marieke de Vries. 20 september 2006. 360 feedback

Marieke de Vries. 20 september 2006. 360 feedback Marieke de Vries 0 september 006 60 feedback Inhoudsopgave Inleiding Basisgegevens van de rapportage Geselecteerde competenties Toelichting overzichten 6 Algemeen overzicht 8 Gedetailleerd overzicht 9

Nadere informatie

Persoonlijkheidstest (PTA)

Persoonlijkheidstest (PTA) Persoonlijkheidstest (PTA) student 47 2013 TalentFocus 1. Inleiding Dit is jouw persoonlijkheidsprofiel. Het profiel is gebaseerd op de antwoorden die jij hebt gegeven in de vragenlijst. Jouw antwoorden

Nadere informatie

Hoe word je succesvol in sales

Hoe word je succesvol in sales Hoe word je succesvol in sales Verkopen gaat niet vanzelf. Zeker niet in deze tijd. Toch zijn nog steeds veel verkopers erg succesvol. Dat komt niet door het product of de dienst die ze aanbieden, maar

Nadere informatie

Effectief omgaan met je tijd

Effectief omgaan met je tijd niet belangrijk belangrijk Effectief omgaan met je tijd Stephen Covey heeft in zijn boek De zeven eigenschappen van effectief leiderschap een eenvoudige en doeltreffende manier aangereikt om bewust met

Nadere informatie

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Vastgesteld in de bestuursvergadering van 24 mei 2007 PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Binnen de voor de stichting geldende statuten en reglementen, is het College van Bestuur het bevoegd gezag van de stichting,

Nadere informatie

Marieke de Vries. 21 mei 2007. 360 feedback

Marieke de Vries. 21 mei 2007. 360 feedback Marieke de Vries 1 mei 007 60 feedback 1 Inhoudsopgave Inleiding Basisgegevens van de rapportage Geselecteerde competenties Toelichting overzichten 6 Algemeen overzicht 8 Gedetailleerd overzicht 9 Sterkte

Nadere informatie

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling PAPI PAPI Coachingsrapport Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling Alle rechten voorbehouden Cubiks Intellectual Property Limited 2008. De inhoud van dit document is relevant op de afnamedatum en bevat

Nadere informatie

DEFINITIES COMPETENTIES

DEFINITIES COMPETENTIES DEFINITIES COMPETENTIES A. MENSEN LEIDINGGEVEN A1 Sturen Geeft op een duidelijke manier richting aan een team, neemt de leiding op zich, zet mensen en middelen zodanig in dat doelen met succes worden bereikt.

Nadere informatie

Zelfperceptietest teamrol dinsdag 12 november 2002

Zelfperceptietest teamrol dinsdag 12 november 2002 Zelfperceptietest teamrol dinsdag 12 november 2002 Deze test is ontwikkeld om op eenvoudige wijze je eigen teamrol te bepalen. Het jarenlange onderzoek naar teamrollen binnen managementteams is gedaan

Nadere informatie

Didactisch Coachen: checklist voor het basisonderwijs

Didactisch Coachen: checklist voor het basisonderwijs Didactisch Coachen: checklist voor het basisonderwijs Inleiding Een beeldcoach filmt een aantal leraren op een leerplein. Toevallig komen twee leraren tijdens dat filmen opeenvolgend bij dezelfde leerling

Nadere informatie

Competentie ontwikkeling

Competentie ontwikkeling Competentie ontwikkeling VIDE 10 december 2015 DNB: Mariëtte Boersma HRD Adviseur Gooiconsult: Iris Toes trainer Job Redelaar - trainingsacteur Doelstelling Na deze sessie is je kennis aangescherpt over

Nadere informatie

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu QUINN-MODEL In onze adviestrajecten en gesprekken met opdrachtgevers maken wij vaak gebruik van het zgn. Quinn-model. Een handig hulpmiddel om samen, met een zo objectief mogelijke blik, naar het bedrijf

Nadere informatie

Rapport Sales 360. Test Kandidaat

Rapport Sales 360. Test Kandidaat Rapport Sales 360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor u ligt het rapport

Nadere informatie

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen?

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen? Stap 6. Changes only take place through action Dalai Lama Wat ga je doen? Jullie hebben een ACTiePlan voor het experiment gemaakt. Dat betekent dat je een nieuwe rol en andere ACTies gaat uitproberen dan

Nadere informatie