CAR Sint - Lievenspoort Gent UITDAGINGEN BINNEN DE VOLWASSENWERKING VAN HET CAR SINT LIEVENSPOORT. Multidisciplinaire revalidatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CAR Sint - Lievenspoort Gent UITDAGINGEN BINNEN DE VOLWASSENWERKING VAN HET CAR SINT LIEVENSPOORT. Multidisciplinaire revalidatie"

Transcriptie

1 1 CAR Sint - Lievenspoort UITDAGINGEN BINNEN DE VOLWASSENWERKING VAN HET CAR SINT LIEVENSPOORT ONICI 10TH EURO-CI SYMPOSIUM 9 APRIL Multidisciplinaire revalidatie gesubsidieerd via conventie met het RIZIV en VAPH Hoorexpert: Audiologische dienst Hoorcentrum Tinnitusdienst Diensten erkend door VAPH: MDT: MultiDisciplinair Team Volwassenen en CI CAR Sint Lievenspoort: visie Multidisciplinaire revalidatie 3 4 De hulpverlening is integraal, multidisciplinair en ambulant. De therapeutische interventies beogen maximale ontwikkeling van de perceptuele en communicatieve mogelijkheden. De hulpverlening vereist een intensieve samenwerking tussen de cliënt, zijn omgeving en het team. Gehoorstoornissen Complexe ontwikkelingsstoornissen (taal, leren) Autismespectrumstoornissen Stotteren Doelgroep gehoor Doelgroep gehoor: volwassenen 5 6 Baby s Peuters Kleuters Lagere school Adolescenten Volwassenen Prelinguaal postlinguaal HA, CI of combinatie? Bijkomende moeilijkheden: Taalproblemen bij tweede taal verwerving of prelinguaal doof Evenwichtsproblemen Tinnitus 1

2 MARC 1. Intake en onderzoek 7 8 Marc, 43 jaar, prelinguaal zwaar slechthorend (HA op de leeftijd van 3 jaar), progressief gehoorverlies Connexine 26, geen gehoorproblematiek in de familie Getrouwd met horende vrouw, 2 horende kinderen (zoon17- dochter14) Orale communicatie Studies: BuBaO type 7 gewoon lager onderwijs, middelbaar hotelschool Werk: slagerij maakt de bereidingen Hobby s: experimenteel koken en tuinieren Intakegesprek bij intakecoördinator Luisteren naar hulpvraag Informeren over komende onderzoeken Planning Administratieve gegevens Hoorexpert: hoortoestelvernieuwing bood onvoldoende spraakverstaan Doorverwijzing naar een extern CI team CI team: onderzoek, operatie en fitting Onderzoek deel 1 Onderzoek deel NKO arts Familiale en medische anamnese: persoonlijke factoren Klinisch onderzoek Audioloog In kaart brengen van de gehoormogelijkheden van de cliënt Tonale audiometrie: koptelefoon Vrij veld meting Audiogram Audiogram Hz Hz dbhl KT, Re KT, Li FF, z HT FF, met HT Insert Re Insert Li Bg Re Bg Li dbhl KT, Re KT, Li FF, re CI FF, met HT li Insert Re Insert Li Bg Re Bg Li

3 Spraakaudiometrie Onderzoek deel NVA woordenlijst op 55dB HL, 65 db SPL Logopedist Vaardigheden spraakafzien: 50 woorden van Uden Score 117/129 Exceptioneel goede liplezer Onderzoek deel 2 Onderzoek deel Logopedist Analyse communicatietechnieken Uitgangscondities: bv. op restaurant Gespreksonderwerpen: bv. onderwerp aangeven Gehanteerde taal: bv. articulatie, mimiek, dialect, Vermijdt tegenlicht en achtergrondlawaai, gaat steeds tegenover partner zitten Durft weinig aandacht te trekken, wil niet opvallen Doet vaak alsof, maar wil hierin veranderen Visuele kenmerken zijn belangrijk Hoopt met het CI te kunnen telefoneren Bevragen nood aan hulpmiddelen Beschikt over een trilwekker, deurbel met flitslamp en FM-systeem Psycholoog Emotionele verwerking verlies gehoor, communicatieproblemen en verwerking omgeving Verwachtingen en cognitieve mogelijkheden Kennis rond problematiek Gedrag: actief of weigerachtig? Draagkracht Vrij positief gezien ervaring met gehoorproblemen Wenst assertiever te worden 1. Intake en onderzoek: teamoverleg 2.Individuele therapie Het team stelt voor: - Individuele therapie bij 2 verschillende logopedisten - Mogelijkheid tot het volgen van 7 informatieve groepssessies (psycholoog, audioloog, logopedist) - Mogelijkheid tot het volgen van groepstherapie - Mogelijkheid tot thuisbegeleiding: aanpassingen thuis en omgeving - Steeds intern team en overleg Kennismaking: interesses en omgeving cliënt (werk, gezin, ) Aangepast materiaal Luisterend oor bieden: logopediste is het klankbord voor de ervaringen van de cliënt. 3

4 2.Individuele therapie TIP: aan de cliënt aanbieden een dagboek bij te houden: positieve, storende of negatieve ervaringen met het CI hierin noteren. bv. nieuwe geluiden: klokje, nagels hond op de vloer, Datalogging: toekomstgericht objectief hoordagboek. Maakt volgende thema s bespreekbaar: Draagtijd Programmakeuze Aanvullende hoorhulpmiddelen: accessoires Communicatie en overleg fittingteam: moeilijke uitleg fitting samen opnieuw bespreken. 2.Individuele therapie Enkele voorbeelden: Bespreken van de omgeving van de cliënt: Reactie op het CI Aanpassingen door de omgeving (werk, gezin, ) Ik durf niet steeds te zeggen dat iemand binnensmonds praat, dat kan kwetsend overkomen. TIP: De cliënt is rolmodel t.o.v. omgeving De omgeving moet aanpassingen doen, rekening houden met het probleem, MAAR de cliënt blijft het goede voorbeeld Dialect begrijp ik echt niet Als mensen luider gaan praten, dan vind ik het vervelend om te vragen stiller te spreken. Als ik alles wil begrijpen, moet ik steeds onderbreken Mijn vader vraagt de hele tijd ben je mee? Die denkt zeker dat ik dom ben? 2.Individuele therapie Omgeving kan zich vaak niet inleven in wat cliënt meemaakt Familie of partner meebrengen op therapie Thuis/huiswerk meegeven Simulaties laten horen? Vanuit groepssessies: avond voor partners, familie, vrienden De verwachtingen van de cliënt kaderen: Rond de duur van revalidatie Rond de resultaten van het CI Rond omgaan met het gehoorverlies Verwachtingen en doelstellingen gedurende de hele revalidatie bijstellen en aanpassen aan de mogelijkheden. 4

5 Specifieke hoortraining: Telefoneren 25 26! Varieert van persoon tot persoon.! Materiaal aanpassen aan niveau en interesses cliënt. Trainen op vraag Strategieën aanleren TIP: Zo snel mogelijk op tekstniveau werken. Bv. cijfers Afspraak op 7 mei? Muziek beluisteren Algemene communicatieaanpassingen CI Op vraag Aangepast aan de cliënt CI + HA Luisteren naar andere talen Communicatie met CI = luisteren + spraakafzien + cognitief invullen vermoeiend! Algemene communicatieaanpassingen CI 3. Volgen van 7 informatieve sessies Het sociaal leven: aanpassingen Psycholoog, logopedist en audioloog: bv. op restaurant museum bezoeken theater Ahosa vzw: Anders Horen door Spraakafzien thuisbegeleiding 1. Anatomie en werking gehoor 2. Gehoorversterkende middelen 3. Hulpmiddelen thuis en op het werk 4./5. Slechthorend of doof worden, hoe ga je er mee om? 6. Zorgverlening: tegemoetkomingen en aanpassingen 7. Gehoorrevalidatie 5

6 4. Groepstherapie 4. Groepstherapie 31 Meer mogelijkheden in groep individueel Communicatietraining Bv. rolmodel spiegelen, parafraseren spreker bevestigen Assertiviteitsvaardigheden aanleren Bv. lichtinval TIP: opgepast met té assertief 32 Spraakverstaan bij elkaar: andere stemmen, articulatie en dialect TIP: dialect kan een 2 de taalverwerving zijn Herstelstrategieën bij blokkades bv. herhalingen Problemen en oplossingen Sociaal emotionele vaardigheden: problemen delen Ik durf niet steeds te zeggen dat iemand binnensmonds praat, dat kan kwetsend overkomen. Wees een goed rolmodel, leg uit waarom en positief bekrachtigen Als ik alles wil begrijpen, moet ik steeds onderbreken Topic vragen. Geef jezelf rust! Je kan niet steeds alles volgen. Mijn vader vraagt de hele tijd ben je mee? Die denkt zeker dat ik dom ben? Opgepast met eigen interpretaties 4. Groepstherapie 4. Groepstherapie Leren luisteren via andere kanalen: video, cd, telefoon, Informatieavond met partners, familie, vrienden Anticiperen op de omgeving: bv. in de wachtzaal van het ziekenhuis Opdrachten voor thuis: omgeving betrekken TIP: thuis zelf oplossingen zoeken i.f.v. spraakverstaan. Geef aan de omgeving aan dat het voor JOU moeilijk is om hen te begrijpen. Ook tinnitus in de groep: bijkomend gehoorverlies of normaalhorend 6

7 Marc Gehoorrevalidatie volwassenen met CI De groep is zeer interessant. Het sluit zo veel meer aan bij de realiteit dan de individuele therapie. Ik leerde om op café mij te focussen op een gesprek met 1 à 2 vrienden in plaats van iedereen te willen volgen. Dit biedt meer rust. Dank voor uw aandacht! Wanneer iemand vervelend doet om te herhalen, kan ik daar nu al met humor op reageren. Logopediste CAR Sint Lievenspoort Gent Specifieke hoortraining: Spraakaudiometrie Bijlagen hoortraining Foutenanalyse: Klinkers Kort lang ij- a i - ie Lang lang ie - oe ie - ee ei - ou oo - ee Kort kort e - a o - i i - a a - o Medeklinkers s - f b - p k -t-p r -l g - f m - n g - h f - z l - m w - l n - ng v - z t - d l - ng b - d s - z w - m h-b Training klinkers: klinkerdriehoek Training klinkers: klinkerdriehoek 41 Analytische training: Auditief beeld van de klank Oefenen in diverse posities: klankkleur Detectie, discriminatie en identificatie: In woorden Minimale woordparen in zinsverband (context) Opbouw: klinkerdriehoek: Lang t.o.v. Kort Verticale as Horizontale as 42 7

8 Training medeklinkers Medeklinkerschema Horizontaal: Visueel verwarbare klanken: o.a. visemen Verticaal: Auditief verwarbare klanken: fonemen Meeste fouten op deze klanken onderling Hoortraining medeklinkers: Marc Hoortraining medeklinkers: Marc Eerst de auditief goed waarneembare: Explosief t.o.v. fricatief Stemhebbend stemloos Minimale paren in contextniveau Bv. baard paard duin tuin Auditief verwarbaren: Stemloze explosieven onderling: voorbeeld: p-t-k Stemhebbende explosieven onderling: d-b Nasalen onderling: m-n-(ng) Stemloze fricatieven onderling: s-f Stemhebbende fricatieven onderling: v-z Stemhebbende fricatief w tgo l of m Vraagt cognitieve invulcapaciteiten Voorbeelden cognitief invullen Synthetische training Taart kaart paard (p-t-k) Ik koop een Vandaag is mijn dochter jarig, ik bak een Vaat zaad vaak - zaak Vanuit fouten analytisch werken Klein schematisch kaartje cognitieve invulcapaciteiten 8

9 Synthetische training Synthetische training Synthetische training Evolutie Opvolgen fittingen en vocale audiometrie Subjectieve bevindingen cliënt Speech tracking Plafondscore Intermodale score Modaal auditief eigen plafond Uitbreiden omgevingslawaai, afstand spreker, CD en andere stemmen Combinatie CI en HA? 9

Logopedie na cochleaire implantatie. info voor de patiënt. hoofd, hals en zenuwstelsel

Logopedie na cochleaire implantatie. info voor de patiënt. hoofd, hals en zenuwstelsel hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Logopedie na cochleaire implantatie UZ Gent, Centrum voor Gehoor- en Spraakrevalidatie Ter Sprake Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Logopedie na cochleaire

Nadere informatie

We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten.

We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten. We geven informatie en advies aan je werkgever en collega s. Samen zoeken we naar oplossingen. We geven je informatie over verenigingen en diensten. We helpen je bij het verbeteren van je contacten met

Nadere informatie

Horen, Verstaan en Begrijpen met een CI

Horen, Verstaan en Begrijpen met een CI Horen, Verstaan en Begrijpen met een CI Guido Cattani (Bsc. Audioloog, M. SEN, UMC Utrecht, afdeling KNO) gcattani@umcutrecht.nl Trudi de Koning (Klinisch linguïst UMC Utrecht) Opbouw presentatie Inleiding

Nadere informatie

Revalidatie van het gehoor bij volwassenen

Revalidatie van het gehoor bij volwassenen Revalidatie van het gehoor bij volwassenen Gehoor en communicatie zijn van groot belang voor de mens. Wanneer er een beperking van gehoor, spraak of taal optreedt, heeft dat vaak grote gevolgen voor het

Nadere informatie

SLECHTHORENDHEID IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS. Informatiepakket slechthorenden

SLECHTHORENDHEID IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS. Informatiepakket slechthorenden SLECHTHORENDHEID IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS Informatiepakket slechthorenden 1 Inhoudsopgave Pagina Praktische tips in de klas 4 Mogelijk gedrag dat kan voorkomen bij slechthorende leerlingen

Nadere informatie

Cochleaire implantatie en logopedie

Cochleaire implantatie en logopedie Cochleaire implantatie en logopedie Nancy de Ruiter- Flokstra Logopediste NSDSK nderuiter@nsdsk.nl Het cochleaire implantaat Het CI-team Revalidatie en logopedie Het Cochleaire Implantaat Het oor Hoe een

Nadere informatie

PATIËNTENINFO. Tinnitus. NEUS-, KEEL- en OORZIEKTEN

PATIËNTENINFO. Tinnitus. NEUS-, KEEL- en OORZIEKTEN PATIËNTENINFO Tinnitus NEUS-, KEEL- en OORZIEKTEN Deze brochure geeft algemene informatie over onze tinnitusraadpleging. Inhoud 1 Wat is tinnitus?... 3 2 Wie zijn wij?... 4 3 Wat gebeurt er op de tinnitusraadpleging?...

Nadere informatie

Cochleair implantaat: CI

Cochleair implantaat: CI Cochleair implantaat: CI Vera Prijs Inhoud Anatomie van het oor CI systeem CI-traject in UMCUtrecht Mogelijkheden en beperkingen Modaliteiten Toekomstige ontwikkelingen Anatomie van het gehoor Het binnenoor

Nadere informatie

Vakgroep Spraak-, Taal- en Gehoorwetenschappen

Vakgroep Spraak-, Taal- en Gehoorwetenschappen Het effect van kortdurende, intensieve logopedische therapie op articulatie en resonantie bij patiënten met een lip-, kaak- en verhemeltespleet: een pilootstudie Kim Bettens Anke Luyten Andrew Hodges George

Nadere informatie

Wat na cochleaire implantatie?

Wat na cochleaire implantatie? hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Wat na cochleaire implantatie? UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Wat na cochleaire implantatie: praktisch Revalidatie Medische revalidatie Na

Nadere informatie

lichaam is gestopt met groeien? De groei zou gemiddeld 0,2 millimeter per jaar bedragen. Dit komt neer

lichaam is gestopt met groeien? De groei zou gemiddeld 0,2 millimeter per jaar bedragen. Dit komt neer Wist je dat... onze oren blijven groeien, ook nadat de rest van ons lichaam is gestopt met groeien? De groei zou gemiddeld 0,2 millimeter per jaar bedragen. Dit komt neer op een centimeter in vijftig jaar.

Nadere informatie

Behandeling en revalidatie van blijvende gehoorschade: hoortoestellen en cochleaire implantatie in een multidisciplinaire benadering

Behandeling en revalidatie van blijvende gehoorschade: hoortoestellen en cochleaire implantatie in een multidisciplinaire benadering Behandeling en revalidatie van blijvende gehoorschade: hoortoestellen en cochleaire implantatie in een multidisciplinaire benadering een presentatie aan de hand van casussen dr.ir. Cas Smits klinisch fysicus-audioloog

Nadere informatie

Flitsend Spellen en Lezen 1

Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 is gericht op het geven van ondersteuning bij het leren van Nederlandse woorden, om te beginnen bij de klanklettercombinaties. Doelgroep Flitsend

Nadere informatie

Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen. Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012

Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen. Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012 Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012 Programma 19.30 Opening en inleiding audiologie door: Yvonne Simis,

Nadere informatie

(H)OORZAKEN OUDERDOMS- SLECHTHORENDHEID

(H)OORZAKEN OUDERDOMS- SLECHTHORENDHEID (H)OORZAKEN OUDERDOMS- SLECHTHORENDHEID Lieve De Bruyne Arteveldehogeschool, Gent Inleiding 10 % Belgische bevolking heeft gehoorprobleem > 50 % ouder dan 60 jaar heeft gehoorproblemen, > 80 % van de 70-plussers

Nadere informatie

B R O C H U R E. Revalidatiecentrum Overleie Overleiestraat 57 8500 Kortrijk

B R O C H U R E. Revalidatiecentrum Overleie Overleiestraat 57 8500 Kortrijk B R O C H U R E Revalidatiecentrum Overleie Overleiestraat 57 8500 Kortrijk Revalidatiecentrum Overleie vzw brochure kinderen met een gehoorstoornis november 2006 blz 2 1. HET GEHOOR 1.1 Bouw van het gehoororgaan.

Nadere informatie

Audiologische diagnostiek en revalidatie. Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog

Audiologische diagnostiek en revalidatie. Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog Audiologische diagnostiek en revalidatie Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog Inhoud Werking van het gehoor Traject in het eerste jaar Aanmeldingen Diagnostiek Revalidatie Na het eerste jaar gehoorbeenketen

Nadere informatie

Flitsend Spellen en Lezen 1

Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 is gericht op het geven van ondersteuning bij het leren van Nederlandse woorden, om te beginnen bij de klanklettercombinaties. Doelgroep Flitsend

Nadere informatie

COMMUNICATIE- EN OMGANGTIPS

COMMUNICATIE- EN OMGANGTIPS COMMUNICATIE- EN OMGANGTIPS Om de communicatie tussen dove en horende personen vlotter te laten verlopen, vindt u hieronder een aantal praktische tips. Voor wie? Voor dove personen en hun omgeving. We

Nadere informatie

Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers

Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers Eén van uw werknemers/collega s is ernstig slechthorend. Op dit moment wordt door het CI-team VUmc beoordeeld of hij/zij baat zou kunnen

Nadere informatie

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Communiceren doe je met zijn tweeën Deze folder is bedoeld voor de goedhorenden die in hun omgeving iemand kennen die slechthorend is, en voor slechthorenden

Nadere informatie

SPORTERS MET EEN BEPERKING?

SPORTERS MET EEN BEPERKING? LESGEVEN AAN SPORTERS MET EEN BEPERKING? Vlabus geeft tips! SPORT ZOALS HET HOORT 01. ALGEMENE TIPS & INFORMATIE 03. DOVE & SLECHTHORENDE SPORTERS 05. SPORTER MET EEN PSYCHISCHE AANDOENING 02. BLINDE &

Nadere informatie

Inzet maatschappelijk werk voor tinnitusbegeleiding

Inzet maatschappelijk werk voor tinnitusbegeleiding Inzet maatschappelijk werk voor tinnitusbegeleiding Marieke Rutgers Maatschappelijk werker Dag der Akoepedie 24 april 2014 Inhoud van presentatie Tinnitusspreekuur Kerntaak maatschappelijk werk Model somato-psychische

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN. Inleiding. Gehoorstoornissen. Soorten gehoorverlies

Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN. Inleiding. Gehoorstoornissen. Soorten gehoorverlies Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN Inleiding Een kan verschillende oorzaken hebben. De gevolgen en de behandeling van de stoornis hangen af van de oorzaak. Dit hoofdstuk beschrijft kort de soorten, de graden

Nadere informatie

Verwijzing naar GGMD voor hulpverlening aan doven, doofblinden, ernstig slechthorenden, plots- en laatdoven, en mensen met ménière en gehoorverlies

Verwijzing naar GGMD voor hulpverlening aan doven, doofblinden, ernstig slechthorenden, plots- en laatdoven, en mensen met ménière en gehoorverlies Hieronder vindt u informatie voor verwijzing naar GGMD voor: hulpverlening aan doven, doofblinden, ernstig slechthorenden, plots- en laatdoven, en mensen met ménière in combinatie met gehoorverlies ambulante

Nadere informatie

MDT - HET VEER - CAR HOE KAN ONS MDT U HELPEN?

MDT - HET VEER - CAR HOE KAN ONS MDT U HELPEN? MDT - HET VEER - CAR Revalidatiecentrum, v.z.w. Kazernestraat 35 A 9100 Sint-Niklaas Tel. 03/776.63.19 - Fax : 03/760.48.71 E-mail : revalidatiecentrum@hetveer.be Riziv : 9.53.406.07 HOE KAN ONS MDT U

Nadere informatie

Flitsend Spellen en Lezen 1

Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 is gericht op het geven van ondersteuning bij het leren van Nederlandse woorden, om te beginnen bij de klanklettercombinaties. Doelgroep Flitsend

Nadere informatie

Jaarverslag. We bleven geconfronteerd met een tekort aan parkeerplaatsen voor onze medewerkers en voor wie op onze dienst beroep wil doen.

Jaarverslag. We bleven geconfronteerd met een tekort aan parkeerplaatsen voor onze medewerkers en voor wie op onze dienst beroep wil doen. Jaarverslag 1. Inleiding 2. De Poolster, RIZIV en VAPH regelgeving 3. Organigram en team 4. VTO 5. Jaarverslag VAPH 6. Besluit 1. Inleiding September 2015 verhuisde het revalidatiecentrum De Poolster naar

Nadere informatie

GELUIDSDREIGING - REACTIE

GELUIDSDREIGING - REACTIE Vicieuze cirkel TINNITUS waargenomen als bedreigend Wordt geassocieerd met negatieve gevoelens, angst en ongemak Toegenomen aktiviteit in het LIMBISCH systeem en het AUTONOOM zenuwstelsel Het tinnitus

Nadere informatie

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Doelgroep s Heeren Loo, Almere: Alle leeftijden: kinderen, jongeren & volwassenen (0 100 jaar) Alle niveaus van verstandelijke

Nadere informatie

Cochleair implantaat

Cochleair implantaat hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Cochleair implantaat Vooronderzoeken UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Cochleair implantaat: vooronderzoeken Voor de beslissing wordt genomen

Nadere informatie

Vroegbegeleiding. Vroegbegeleiding. Onthaalbrochure

Vroegbegeleiding. Vroegbegeleiding. Onthaalbrochure 9 o Vroegbegeleiding Vroegbegeleiding Onthaalbrochure 2 Wat is vroegbegeleiding? Het vroegbegeleidingsprogramma is een ambulant, multidisciplinair begeleidingsprogramma dat zich richt naar personen met

Nadere informatie

Gehoorrevalidatie bij volwassenen via het Gehoor- en Spraakcentrum

Gehoorrevalidatie bij volwassenen via het Gehoor- en Spraakcentrum Gehoorrevalidatie bij volwassenen via het Gehoor- en Spraakcentrum Inhoudsopgave Recept hoortoestel 3 Uitkiezen van een audicien 3 Soorten hoortoestellen 4 Kosten en vergoeding 4 Proefperiode 5 Wennen

Nadere informatie

CMV en slechthorendheid diagnostiek, behandeling & revalidatie

CMV en slechthorendheid diagnostiek, behandeling & revalidatie Derde VUmc nascholingsdag over het jonge slechthorende kind CMV en slechthorendheid diagnostiek, behandeling & revalidatie Vrijdag 22 maart 2013 NEMO AMSTERDAM Het jonge slechthorende kind Vroege detectie,

Nadere informatie

MDT - HET VEER - CAR HOE KAN ONS MDT U HELPEN? In deze brochure leest u hoe multidisciplinair team Het Veer

MDT - HET VEER - CAR HOE KAN ONS MDT U HELPEN? In deze brochure leest u hoe multidisciplinair team Het Veer MDT - HET VEER - CAR Revalidatiecentrum, v.z.w. Kazernestraat 35 A 9100 Sint-Niklaas Tel. 03/776.63.19 - Fax : 03/760.48.71 E-mail : revalidatiecentrum@hetveer.be Riziv : 9.53.406.07 HOE KAN ONS MDT U

Nadere informatie

Slechthorenden Ambulatorium. Trainingsprogramma en behandeling voor slechthorende kinderen, jongeren en hun omgeving.

Slechthorenden Ambulatorium. Trainingsprogramma en behandeling voor slechthorende kinderen, jongeren en hun omgeving. Slechthorenden Ambulatorium Trainingsprogramma en behandeling voor slechthorende kinderen, jongeren en hun omgeving. 8 april 2011 Esther Carrión Inhoud 1. Doel 2. Aanleiding 3. Literatuur 4. Visie 5. Werkwijze

Nadere informatie

K.B In werking B.S

K.B In werking B.S K.B. 29.4.2008 In werking 1.7.2008 B.S. 15.5.2008 Wijzigen Invoegen Verwijderen Artikel 31 GEHOORPROTHESISTEN 2. De in 1 bedoelde verstrekkingen worden slechts vergoed wanneer ze door een geneesheer, specialist

Nadere informatie

Doofblinde cliënten in een Audiologisch Centrum. Steffie Hendriks-Buurman, 2014

Doofblinde cliënten in een Audiologisch Centrum. Steffie Hendriks-Buurman, 2014 Doofblinde cliënten in een Audiologisch Centrum Doofblind? Combinatie van visuele en auditieve beperking Doof-/slechthorendheid en blind,-/slechtziendheid Doofblind? Belemmert mensen in communicatie, verwerven

Nadere informatie

Examenmatrijs opleiding audicien, behorend bij kerntaak 1 Linker kolom: Onderscheid kennis en gedrag (uit KD en Body of Knowledge)

Examenmatrijs opleiding audicien, behorend bij kerntaak 1 Linker kolom: Onderscheid kennis en gedrag (uit KD en Body of Knowledge) Examenmatrijs opleiding audicien, behorend bij kerntaak 1 Geldende protocollen in de branche. B1-K1-W1 Hygiëne voorschriften B1-K1-W2 Het oor B1-K1-W3 Psychologie van de slechthorende B1-K1-W4 Procedures

Nadere informatie

Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN

Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN HERKEN JE DIT? Heb je steeds het gevoel het net niet goed genoeg te doen voor iedereen? Zijn de dagen te kort voor

Nadere informatie

Cochleaire implantatie bij volwassenen

Cochleaire implantatie bij volwassenen Cochleaire implantatie bij volwassenen Sommige zeer ernstig slechthorende of dove mensen kunnen zelfs met krachtige hoortoestellen niet of nauwelijks spraakverstaan. Een cochleair implantaat (CI) kan ervoor

Nadere informatie

Voor de behandeling van cliënten met auditieve en/of communicatieve stoornissen 1 in de Zvw

Voor de behandeling van cliënten met auditieve en/of communicatieve stoornissen 1 in de Zvw Deskundigheids- en kwaliteitseisen, april 2015 Voor de behandeling van cliënten met auditieve en/of communicatieve stoornissen 1 in de Zvw Inleiding Voor een uitwerking van de deskundigheids- en kwaliteitseisen

Nadere informatie

Horen en ouder worden

Horen en ouder worden Horen en ouder worden dr.ir. N.J. Versfeld klinisch fysicus audioloog Universitair Audiologisch Centrum VUmc Amsterdam Ouderdomsslechthorendheid Ook wel presbyacusis genoemd Presbys : oud Akouein : horen

Nadere informatie

Al gehoord van de audioloog?

Al gehoord van de audioloog? wettelijk erkende beroepsvereniging www.vbaudiologen.be Al gehoord van de audioloog? De audioloog is een paramedicus die een gezondheidszorgberoep uitoefent, meer bepaald in het domein van de gehoor- en

Nadere informatie

Welkom op het Informatiemoment Standaard gehoor oktobercyclus

Welkom op het Informatiemoment Standaard gehoor oktobercyclus Welkom op het Informatiemoment Standaard gehoor oktobercyclus VOORMIDDAG Inleiding: doelstellingen Doelstelling 1 Doelstelling 3 Casusbespreking Praktische voorbereiding: Hoe gaan we het doen? Overzicht

Nadere informatie

CI De rol van de maatschappelijk werker. Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009

CI De rol van de maatschappelijk werker. Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009 CI De rol van de maatschappelijk werker Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009 Rol maatschappelijk werker CI-team Selectiecriteria voor de maatschappelijk

Nadere informatie

Kinderen in Perspectief; onze partners in beeldvorming van emoties en gedrag bij kinderen

Kinderen in Perspectief; onze partners in beeldvorming van emoties en gedrag bij kinderen Kinderen in ; onze partners in beeldvorming van emoties en gedrag bij kinderen 1. Wat is? -praktijk van zelfstandige therapeuten -disciplines: 2 pedagogen, 1 psychologe, multidisciplinaire samenwerking

Nadere informatie

Naam, voornaam kandidaat (kandidate) Adres:. Telefoon,GSM:... Naam opleiding: Contactpersoon opleiding:.(naam), volgt momenteel het..

Naam, voornaam kandidaat (kandidate) Adres:. Telefoon,GSM:... Naam opleiding: Contactpersoon opleiding:.(naam), volgt momenteel het.. AANMELDINGSFORMULIER STAGE Datum: Naam, voornaam kandidaat (kandidate) Adres:. Emailadres: Telefoon,GSM:... Geboorteplaats & - datum:.. Naam opleiding: Adres:. Begeleidingscentrum Spermalie - Het Anker

Nadere informatie

Evaluatie van de hoortoestelaanpassing

Evaluatie van de hoortoestelaanpassing Evaluatie van de hoortoestelaanpassing Niek Versfeld klinisch fysicus audioloog Universitair Audiologisch Centrum VUmc Amsterdam Casus: korte anamnese Vrouw 68 jaar, reuma Rechts matig hoge-tonenverlies

Nadere informatie

Auditieve verwerkingsproblemen

Auditieve verwerkingsproblemen Auditieve verwerkingsproblemen definitie, diagnostiek, (be)handelen Jessica van Herel de Frel Logopedist / spraak taalpatholoog Koninklijke Auris Groep, AC Rotterdam j.v.herel@auris.nl 19 april 2012 Inhoud

Nadere informatie

AANMELDINGSFORMULIER COCHLEAIRE IMPLANTATIE BIJ KINDEREN

AANMELDINGSFORMULIER COCHLEAIRE IMPLANTATIE BIJ KINDEREN AANMELDINGSFORMULIER COCHLEAIRE IMPLANTATIE BIJ KINDEREN PERSOONSGEGEVENS Naam... Voornamen... Roepnaam. Geb.datum: dag... maand... jaar... jongen meisje Straat, huisnummer... Postcode... Woonplaats...

Nadere informatie

Ambulante ondersteuning

Ambulante ondersteuning Ambulante ondersteuning Wie zijn we? Tweb biedt ambulante ondersteuning aan mensen met een beperking die zelfstandig wonen of willen gaan wonen in de regio Vlaamse Ardennen. Wij worden gesubsidieerd door

Nadere informatie

Horen en CMV. Leiden CONCERT study. Dr.ir. Wim Soede, klinisch fysicus audioloog. KNO/Centrum Audiologie en Hoorimplantaten LEIDEN

Horen en CMV. Leiden CONCERT study. Dr.ir. Wim Soede, klinisch fysicus audioloog. KNO/Centrum Audiologie en Hoorimplantaten LEIDEN Horen en CMV Leiden CONCERT study Dr.ir. Wim Soede, klinisch fysicus audioloog KNO/Centrum Audiologie en Hoorimplantaten LEIDEN Slecht horen met één of twee oren Richting horen Hoofdschaduw: tactisch zitten?

Nadere informatie

Gehoorbeschadiging door lawaai. Dr. Litiere Luc KNO-arts Tienen

Gehoorbeschadiging door lawaai. Dr. Litiere Luc KNO-arts Tienen Gehoorbeschadiging door lawaai Dr. Litiere Luc KNO-arts Tienen Anatomie binnenoor Spiraal ligament modiolus 4000 12000 Tonotopie van de haarcellen basale membraan.mp4 Electro-mechanische transductie lat.

Nadere informatie

Mogelijkheden van ruismaskeerders en hoortoestellen bij tinnitusrevalidatie

Mogelijkheden van ruismaskeerders en hoortoestellen bij tinnitusrevalidatie Mogelijkheden van ruismaskeerders en hoortoestellen bij tinnitus De klinische praktijk Thijs Thielemans, klinisch fysicus-audioloog Audiologisch Centrum Kentalis locatie Sint-Michielsgestel en Den Bosch

Nadere informatie

AudioFitness Dagboek. Naam en geboortedatum

AudioFitness Dagboek. Naam en geboortedatum AudioFitness Dagboek Naam en geboortedatum 1 2 Basis van de training Oren en hersenen Horen doen we niet alleen met onze oren, maar vooral tussen de oren in onze hersenen. Alle informatie die onze oren

Nadere informatie

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING 1 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Doelstellingen competenties Structuur en éénduidigheid Uniformiteit in formulering 2 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Generieke competenties

Nadere informatie

Het Afasieteam. Afasie. Denken. Spraak. Communicatie. Taal. Revalidatie

Het Afasieteam. Afasie. Denken. Spraak. Communicatie. Taal. Revalidatie Revalidatie Het Afasieteam Spraak Denken Afasie Communicatie Taal Het Afasieteam Afasie is een taalstoornis die veroorzaakt wordt door een hersenbeschadiging. De beschadiging treedt op door een beroerte

Nadere informatie

cochleaire implantatie bij kinderen

cochleaire implantatie bij kinderen cochleaire implantatie bij kinderen inleiding Een cochleair implantaat (CI) is een hulpmiddel dat ernstig slechthorende of dove kinderen en volwassenen de mogelijkheid biedt om geluid en spraak te kunnen

Nadere informatie

Hoortoestelaanpassing bij kinderen met het Down Syndroom

Hoortoestelaanpassing bij kinderen met het Down Syndroom Hoortoestelaanpassing bij kinderen met het Down Syndroom Sander Ubbink klinisch fysicus audioloog i.o. academisch ziekenhuis Maastricht inhoud: prevalentie otologische problemen diagnostiek rehabilitatie

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Nekrevalidatie

Patiënteninformatie. Nekrevalidatie Patiënteninformatie Nekrevalidatie 1 Inhoud Inleiding... 3 Algemene informatie... 3 Voor wie is dit programma bedoeld?... 3 Waarom multidisciplinair?... 4 Inhoud van de revalidatie... 4 Revalidatiearts...

Nadere informatie

Behandelprogramma chronische pijn. Almere

Behandelprogramma chronische pijn. Almere Behandelprogramma chronische pijn Almere Voor wie is het behandelprogramma zinvol? Als eerdere behandelingen zoals fysiotherapie of een operatie niet geholpen hebben komen mensen met chronische pijn vaak

Nadere informatie

Aandacht door aanspreken. Afdeling logopedie

Aandacht door aanspreken. Afdeling logopedie Aandacht door aanspreken Afdeling logopedie De wijze van aanspreken heeft significante invloed op: Aandacht Oogcontact Taakgerichtheid Concentratie Taalbegrip Taalproduktie Oorzaken beperkte aandacht Gehoor

Nadere informatie

HULPMIDDELENINFO COMMUNICEREN MET DOVEN EN SLECHTHORENDEN COMMUNICATIETIPS EN HULPMIDDELEN

HULPMIDDELENINFO COMMUNICEREN MET DOVEN EN SLECHTHORENDEN COMMUNICATIETIPS EN HULPMIDDELEN HULPMIDDELENINFO COMMUNICEREN MET DOVEN EN SLECHTHORENDEN COMMUNICATIETIPS EN HULPMIDDELEN JANUARI 2011 Een beschrijving van een hulpmiddel of een aanpassing in deze tekst wil niet zeggen dat het hulpmiddel

Nadere informatie

Interventies bij slechthorende kinderen

Interventies bij slechthorende kinderen Interventies bij slechthorende kinderen samenwerking met de JGZ Noëlle Uilenburg Onderzoek en Ontwikkeling Vroegtijdige Onderkenning Gehoorstoornissen 6 november 2014 Disclosure belangen spreker Noëlle

Nadere informatie

Ik heb vragen rond 'expressieve taalstoornis' of 'taalstoornis' alleen en begon nu wat te twijfelen of dat synoniemen zijn voor dysfasie of niet.

Ik heb vragen rond 'expressieve taalstoornis' of 'taalstoornis' alleen en begon nu wat te twijfelen of dat synoniemen zijn voor dysfasie of niet. Vraag In de aanloop naar volgend schooljaar krijgen we heel wat vragen rond de type 7 taal-spraak groep. Onder andere over welke 'termen' ok of niet ok zijn ifv opmaak gemotiveerd verslag / verslag. Ik

Nadere informatie

Multidisciplinaire diagnostiek op. Renate van den Ende, Teamleider AC R dam

Multidisciplinaire diagnostiek op. Renate van den Ende, Teamleider AC R dam Multidisciplinaire diagnostiek op het Audiologisch Centrum (AC) Renate van den Ende, Teamleider AC R dam Wat is een Audiologisch Centrum (AC)? Organisatie gespecialiseerd in bij kinderen en volwassenen

Nadere informatie

De invloed van ruisonderdrukking op luisterinspanning

De invloed van ruisonderdrukking op luisterinspanning De invloed van ruisonderdrukking op luisterinspanning NVA vergadering 27 september 2013 Maj van den Tillaart-Haverkate 1,2 Inge Brons 1 Wouter A. Dreschler 1 Rolph Houben 1 1 Klinische en Experimentele

Nadere informatie

Problemen op het werk door slechthorendheid,

Problemen op het werk door slechthorendheid, Problemen op het werk door slechthorendheid, De rol van de maatschappelijk werker hierbij Agaath Dondorp, maatschappelijk werker Audiologisch Centrum, VUmc Samenwerking * Audiologisch Centrum VUmc * Audiologisch

Nadere informatie

1-jarige opleiding ABA

1-jarige opleiding ABA 1-jarige opleiding ABA Onze opleiding bestaat uit een basisworkshop en 6 verdiepende workshops, die elk 1 weekend beslaan. De kosten voor de gehele opleiding bedragen 1.600,00. Alle workshops bestaan uit:

Nadere informatie

Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen

Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen GGMD staat voor Geestelijke Gezondheidszorg en Maatschappelijke Dienstverlening. Wij helpen doven, mensen met een hoorprobleem en hun naasten met advies,

Nadere informatie

Mobiele en ambulante begeleiding

Mobiele en ambulante begeleiding Mobiele en ambulante begeleiding Via mobiele en ambulante begeleidingen van het Multifunctioneel Centrum (MFC) Sint-Gerardus willen we kinderen en jongeren met een (neuro)motorische beperking de ondersteuning

Nadere informatie

Gehoor-en Spraak Centrum (GSC) Sophia Kinderziekenhuis

Gehoor-en Spraak Centrum (GSC) Sophia Kinderziekenhuis Gehoor-en Spraak Centrum (GSC) Sophia Kinderziekenhuis U en uw kind hebben een afspraak op het Gehoor- en Spraak Centrum (GSC) van de afdeling Keel-, Neus- en Oorheelkunde van het Erasmus MC - Sophia.

Nadere informatie

VAS, afdeling Antwerpen 1

VAS, afdeling Antwerpen 1 VAS, afdeling Antwerpen 1 4 JULI 2004. - Koninklijk besluit betreffende de beroepstitel en de kwalificatievereisten voor de uitoefening van het beroep van audioloog en van audicien en houdende vaststelling

Nadere informatie

Gehoorproblemen bij kinderen met het Syndroom van Down perspectief van een onderzoeker en ouder

Gehoorproblemen bij kinderen met het Syndroom van Down perspectief van een onderzoeker en ouder Gehoorproblemen bij kinderen met het Syndroom van Down perspectief van een onderzoeker en ouder Henriëtte Koch Audiologisch Centrum UMC St Radboud Nijmegen John Langdon Down (1828-1896) Down (1866): The

Nadere informatie

Protocol t.b.v. verstrekken van hoorhulpmiddelen in het kader van de Zorgverzekeringswet.

Protocol t.b.v. verstrekken van hoorhulpmiddelen in het kader van de Zorgverzekeringswet. Protocol t.b.v. verstrekken van hoorhulpmiddelen in het kader van de Zorgverzekeringswet. Inleiding Dit protocol is vastgesteld door Zorgverzekeraars Nederland en is gebaseerd op: de Basisrichtlijn Hulpmiddelenzorg

Nadere informatie

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Herstel en Balans De rol van de psycholoog Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Kanker zet je leven op zijn kop 1 Kanker, gevolgen voor de patiënt Heftige emoties. Verlies van controle

Nadere informatie

Wie zijn wij? Werkwijze

Wie zijn wij? Werkwijze Het SpraakTaalteam De ontwikkeling van taal en spraak verloopt niet bij alle kinderen vanzelfsprekend. Sommige kinderen zijn later met hun eerste woordjes, andere kinderen praten al snel maar zijn voor

Nadere informatie

Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen

Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen Afdeling Keel-, Neus- en Oorheelkunde Informatie voor verwijzers Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen Kinderen met problemen of vragen op

Nadere informatie

Wij willen u vragen niet vooruit te gaan werken/oefenen. Er kan dan verwarring ontstaan bij het kind. Wij willen dit graag voorkomen!

Wij willen u vragen niet vooruit te gaan werken/oefenen. Er kan dan verwarring ontstaan bij het kind. Wij willen dit graag voorkomen! In dit document kunt u lezen wat de kinderen leren in elke kern. In de eerste zes kernen zal dit voornamelijk ingaan op het aanleren van woorden en letters. In de laatste kernen komt het lezen al wat meer

Nadere informatie

Het belang van een goed gehoor

Het belang van een goed gehoor Publiekslezing UMC Utrecht Het belang van een goed gehoor - Behandelingen bij een slecht gehoor - Jeroen Peters, arts-onderzoeker Keel-Neus-Oorheelkunde Afdeling Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van

Nadere informatie

Zorgtraject na de neonatale gehoorscreening

Zorgtraject na de neonatale gehoorscreening Zorgtraject na de neonatale gehoorscreening Dr.L.Ruytjens klinisch fysicus-audioloog Sophia Kinderziekenhuis Rotterdam mede namens L.Heijkoop en A.Verbaan logopedisten Inhoud Neonatale gehoorscreening

Nadere informatie

Indicatie cluster 2 bij kinderen met een CI. Rens Leeuw CI-team Nijmegen Sint-Michielsgestel Viataal

Indicatie cluster 2 bij kinderen met een CI. Rens Leeuw CI-team Nijmegen Sint-Michielsgestel Viataal Indicatie cluster 2 bij kinderen met een CI Rens Leeuw CI-team Nijmegen Sint-Michielsgestel Viataal Inhoud - Historie van regelgeving en huidige regelgeving - Enige resultaten van kinderen met CI - Overeenkomsten

Nadere informatie

Heeft u minimaal 28 vragen correct beantwoord, dan heeft u een voldoende behaald.

Heeft u minimaal 28 vragen correct beantwoord, dan heeft u een voldoende behaald. Logopedie Examennummer: 74495 Datum: 23 maart 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 40 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten) Heeft

Nadere informatie

Cursusspel. GGNet Communicatie

Cursusspel. GGNet Communicatie Cursusspel Bij GGNet worden verschillende dingen (activiteiten) gedaan om mensen te helpen. Bepaalde therapieën (zo word het wel genoemd om je ergens mee te leren omgaan) of cursussen. Denk aan muziektherapie,

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Inleiding Ik doe mijn werkstuk over logopedie omdat ik het een interessant onderwerp vond en mijn moeder is logopedist. Mijn hoofdstukken zijn: 1Wat is logopedie? 2Wie

Nadere informatie

Bruggen bouwen bij dementie

Bruggen bouwen bij dementie Bruggen bouwen bij dementie Bruggen bouwen bij dementie Een multidisciplinaire aanpak in AZ Maria Middelares COGNUFIT! Dementie en nu Cognufit! Doelgroep - doelstelling Voldoende gemotiveerde en thuiswonende

Nadere informatie

Bijlage 4.2.2 Vragenlijst voor stotterende kinderen

Bijlage 4.2.2 Vragenlijst voor stotterende kinderen Bijlage 4.2.2 Vragenlijst voor stotterende kinderen bussum 2011 Wij wijzen erop dat het gebruik van de bijlagen bedoeld is voor de praktijk van de therapeut die de in het boek Stotteren: van theorie naar

Nadere informatie

Slechthorende kinderen, horen ze er nog bij? Wat willen we gaan doen? Recente literatuur (1)

Slechthorende kinderen, horen ze er nog bij? Wat willen we gaan doen? Recente literatuur (1) Slechthorende kinderen, horen ze er nog bij? Het "SH Ambulatorium": gerichte ambulante behandeling van SH kinderen. Ilona Huyben Erwin Baas Logopedist Klinisch fysicus Audioloog 19 maart 2009 Alle Taal

Nadere informatie

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken Inhoud 01 Vooronderzoeken... 04 02 Operatie... 08 03 Kosten... 08 04 Contactgegevens... 10 05 Schema... 11 01. Vooronderzoeken

Nadere informatie

Communicatie en revalidatie. Esther van Elk, neuroverpleegkundige & Noortje Houdèl van der Reijden, logopedist klinische neurorevalidatie

Communicatie en revalidatie. Esther van Elk, neuroverpleegkundige & Noortje Houdèl van der Reijden, logopedist klinische neurorevalidatie Communicatie en revalidatie Esther van Elk, neuroverpleegkundige & Noortje Houdèl van der Reijden, logopedist klinische neurorevalidatie Sint Maartenskliniek afdeling Neuro-revalidatie 2 afdelingen met

Nadere informatie

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Behandeling van psychose De rol van andere interventies

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Behandeling van psychose De rol van andere interventies Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

Protocol t.b.v. verstrekken van hoorhulpmiddelen in het kader van de Zorgverzekeringswet.

Protocol t.b.v. verstrekken van hoorhulpmiddelen in het kader van de Zorgverzekeringswet. Protocol t.b.v. verstrekken van hoorhulpmiddelen in het kader van de Zorgverzekeringswet. Inleiding Dit protocol is vastgesteld door Zorgverzekeraars Nederland en is gebaseerd op: de Basisrichtlijn Hulpmiddelenzorg

Nadere informatie

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG:

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen. - Schrijf je op een juiste manier in meervoud. - Gebruik je hoofdletters op een

Nadere informatie

Gehoorverlies en werk Richtlijn Stappenplan Toolkit

Gehoorverlies en werk Richtlijn Stappenplan Toolkit Gehoorverlies en werk Richtlijn Stappenplan Toolkit Wendelina Timmerman en Ester Aldenberg Spelregels voor goed verstaan in deze workshop Wat we samen kunnen organiseren: Gehoorverlies speelt altijd en

Nadere informatie

Werkplek aanpassing. Informatie over aanvullende communicatiemiddelen voor slechthorenden

Werkplek aanpassing. Informatie over aanvullende communicatiemiddelen voor slechthorenden Werkplek aanpassing Informatie over aanvullende communicatiemiddelen voor slechthorenden Inhoudsopgave Wat is een werkplekaanpassing? Is een hoortoestel wel voldoende? Solo-apparatuur...Pagina 3 Signaal-

Nadere informatie

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Cursus Mondigheid Dit praktijkvoorbeeld uit het verbetertraject Zeggenschap in de LG sector is door InteraktContour

Nadere informatie

HBO Toegepaste psychologie Contactdag GGZ Kinderen en Jeugd. Drs. Yèrma van Egeraat Registerpsycholoog NIP

HBO Toegepaste psychologie Contactdag GGZ Kinderen en Jeugd. Drs. Yèrma van Egeraat Registerpsycholoog NIP HBO Toegepaste psychologie Contactdag GGZ Kinderen en Jeugd Drs. Yèrma van Egeraat Registerpsycholoog NIP Programma Kennismaking Competenties Gespreksvaardigheden Anamnesegesprek: o Uitvoeren o Observeren

Nadere informatie

Samen sterker Terug Op Pad. Vroegtijdige ecologische aanpak van gedragsproblemen bij jonge kinderen

Samen sterker Terug Op Pad. Vroegtijdige ecologische aanpak van gedragsproblemen bij jonge kinderen Samen sterker Terug Op Pad Vroegtijdige ecologische aanpak van gedragsproblemen bij jonge kinderen STOP project van VBJK Steunpunt en Trainingscentrum Opvoeding Gesubsidieerd door het Ministerie van de

Nadere informatie