CONGREs. Zaterdag 7 mei, provinciehuis leuven. bouwstenen voor de ecologische stad

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CONGREs. www.jonggroen.be/stad2030. Zaterdag 7 mei, provinciehuis leuven. bouwstenen voor de ecologische stad"

Transcriptie

1 CONGREs bouwstenen voor de ecologische stad De stad als kiem van een ecologische samenleving Zaterdag 7 mei, provinciehuis leuven

2

3 INHOUD De stad als kiem van een ecologische samenleving 3 Een sturende ruimte 6 Van ontmoeting tot participatie 11 De stad als ecosysteem de stromen in kaart 15 Congres praktisch 18

4

5 De stad als kiem van een ecologische samenleving KIEZEN VOOR DE STAD IS DE TOEKOMST KANSEN GEVEN Voor het eerst in de geschiedenis leeft meer dan de helft van de wereldbevolking in de stad 1. Een overgrote meerderheid van de Vlamingen en Brusselaars komt dagelijks in contact met de stad. Wonen, werken, naar school gaan of boodschappen doen zijn slechts enkele mogelijkheden. De stad is overal en groeit. Steden zoals Brussel, Antwerpen en Gent verwachten duizenden nieuwe inwoners. Die groei legt nu al een grote druk op het sociale en fysische weefsel van de stad. Steden kennen onder andere grotere armoedecijfers en een hogere werkloosheidsgraad. Daarnaast heerst er een groter onveiligheidsgevoel. Grote verkeersstromen zorgen voor files die de gezondheid van de omwonenden aantasten en hoge kosten met zich meebrengen. Door de stadsvlucht kent de stad problemen bij het financieren van de voorzieningen die zij aanbiedt. De uitdagingen van de stad worden scherper gesteld door de ecologische uitdagingen, zoals de klimaatverandering, de grondstoffenschaarste, de economische groeihonger en de afvalstromen. Er rijzen vragen zoals: hoe kunnen we de uitstoot van broeikasgassen verminderen, zuiniger omspringen met schaarse middelen en omschakelen naar een groene economie? De stad moet een antwoord bieden op die vragen en uitdagingen. Gelukkig hebben steden hiervoor verschillende troeven in handen. De stad wordt zo de kiem van een ecologische omwenteling. Jong Groen! ziet de stad niet als het probleem, maar als de oplossing voor de demografische en ecologische uitdagingen waar we voor staan. Kiezen voor de stad is de toekomst kansen geven. DE STAD BEGINT EN EINDIGT BIJ HAAR INWONERS EN GEBRUIKERS De stad beperken tot geografische grenzen is voorbijgestreefd. De gebruikers van de stad komen niet enkel uit de stad maar van overal. Het gaat dus niet over de vraag wie tot de stad behoort. We moeten een antwoord vinden op hoe we op een rechtvaardige manier de uitdagingen van de stad aangaan. Het eerlijk verdelen van de kosten en de baten van de stad speelt hierin een cruciale rol. De stad is niet alleen een woonplaats maar biedt ook vele voorzieningen voor bezoekers. Pendelaars komen er dagelijks werken, men komt er winkelen en een stadsfestival trekt vele genieters aan. In de zoektocht naar financiële middelen zetten steden massaal in op city marketing om bezoekers naar hun stad te lokken. Dit zorgt voor een bijkomende druk op de stad en haar inwoners. Problemen van overlast zijn niet ver te zoeken. Daarom benaderen we de stad vanuit de draagkracht van haar inwoners en gebruikers. Die benadering heeft een belangrijke invloed op de keuze voor bijvoorbeeld openbaar vervoer, voor autoluwe tot autoloze stadswijken. Om de integriteit van groene en stille zones 1 De stad wordt hier gebruikt als een verwijzing naar een gebied waarin verschillende elementen van een stedelijke context aanwezig zijn. In onze definitie van de stad maken we geen onderscheid tussen de stad en het het gebied buiten de stad. Door de centrale rol die steden spelen op sociaal, economisch en ecologisch vlak vertrekken we vanuit de steden en zijn de voorstellen die we formuleren van toepassing op gebieden met een stedelijke context. 3

6 buiten de stad te bewaren, moeten ook groene en stille zones binnen de stad worden gecreëerd. Er moet dus een evenwichtige relatie zijn als basis voor een rechtvaardige stadsontwikkeling. EEN VISIE OP DE STAD Een eerste stap is de stad zien als een positieve kracht in plaats van een vat vol problemen. Daarom schuiven we enkele principes naar voor die de ruggengraat vormen van onze visie op de stad Het zijn de troeven die steden in handen hebben en vooral moeten uitspelen om de uitdagingen waar we voor staan aan te pakken: De stad als katalysator: de invloedssfeer van de stad reikt ver buiten de geografische grenzen van de stad. Veel technologieën veroverden vanuit de stad de volledige samenleving. Het groot aantal mensen dat er leeft, zijn dé voedingsbodem voor vernieuwing en vooruitgang. Belangrijke sociaaleconomische en ecologische veranderingen infiltreren vanuit de stad de samenleving. De stad is de noodzakelijke domino die een ketting van reacties in gang zet. De stad als emancipatiemotor: de stad bruist van kansen, maar velen liggen niet voor het grijpen. De stad moet zich daarom zo organiseren dat kansen geen exclusiviteit, maar voor iedereen toegankelijk zijn. Inwoners moeten actief kunnen participeren aan hun stad. Participatie is betrokkenheid, bewoners maken hun stad. Iedereen krijgt door en met de stad de kans om te groeien en de stad vorm te geven. Inwoners die samen aan hun stad werken, scheppen waarde voor zichzelf en voor elkaar. We zien de stad als een netwerk van kruispunten. Deze kruispunten bevatten een gezonde mix van stedelijke functies, zoals huisvesting, werk, openbaar vervoer, verenigingen enzovoort. De stad als laboratorium: het inrichten van de stedelijke ruimte gaat verder dan het lege volume tussen de gebouwen, een rij bomen als afbakening van een parking, een grasperkje als scheidingslijn tussen twee straathelften. Dat leegtemodel ziet openbare ruimte als verloren ruimte. Bewoners moeten de publieke ruimte eigen kunnen maken, een ruimte hebben waar ze elkaar ontmoeten. Dat komt de kwaliteit van het leven in de stad ten goede. Er bestaat daarvoor geen blauwdruk. Elke wijk, elke buurt, elke straat is verschillend en zal altijd in beweging zijn. Experimenten van bewoners en gebruikers van de stad moeten gestimuleerd worden en een plaats krijgen in de stad. De stad op maat van iedereen: een publieke ruimte moet voor iedereen bruikbaar en aantrekkelijk zijn. Mensen hebben elk hun eigen mogelijkheden, overtuigingen en beperkingen. Groepen worden daarbij zo min mogelijk afgezonderd of gestigmatiseerd. Een publieke ruimte is flexibel en laat de opening om de ruimte intuïtief en spontaan te gebruiken. Een fontein is meer dan een versiering als mensen er zich kunnen verfrissen. Een parkje kan gebruikt worden voor een barbecue of een openbare gebedsdienst. Flexibiliteit betekent meer dan vormeloze multifunctionaliteit. Bovendien is de ene stad of wijk ook de andere niet. Stadsontwikkeling is niet gericht op één instant oplossing, maar moet rekening houden met de verschillen die binnen de stad bestaan. De stad van vele handen: de spontane stad is er één waarbij diverse belanghebbenden langs verschillende wegen en aan verschillende snelheden samenwerken aan het weefsel van de stad. Dat weefsel is nooit af. De stad moet zich kunnen aanpassen aan de steeds wijzigende noden van de bewoners en de veranderende globale context. In die stad staat de eindgebruiker centraal. De bewoners, studenten, pendelaars, lokale handelaars,.. zijn dan zowel afnemers als initiatiefnemers in de ontwikkeling van het product. 4

7 De veerkrachtige stad: veerkracht is de capaciteit van een systeem om verstoring te absorberen en zichzelf te reorganiseren tijdens een ingrijpende verandering. Hierdoor blijven dezelfde functies, structuur en identiteit in zeker mate behouden. Investeren in veerkracht betekent het afstappen van de huidige risicomaatschappij, waarin alle systemen en diensten deel uitmaken van dezelfde keten. Valt er in deze keten een schakel weg, dan komt de hele keten op losse schroeven te staan. Hoe meer diversiteit in de stad, hoe groter de flexibiliteit om met veranderingen om te gaan. Werken met modules zorgt ervoor dat niet alle systemen aan elkaar worden gekoppeld. Snelle feedbacksystemen zorgen er voor dat problemen worden gevoeld en dat je snel kan bijsturen. 5

8 EEN STURENDE RUIMTE De ruimtelijke structuur van de stad is het podium waarop alle sociale en economische interacties plaatsvinden. Het speelt een sleutelrol in het aanpakken van de uitdagingen waar de stad voor staat. We kunnen onmogelijk van een wit blad vertrekken. Daarom baseren we ons op de stad zoals ze vandaag is om onze visie op de stad van morgen vorm te geven. Binnen het hedendaagse Vlaanderen kennen we het concept van de 13 centrumsteden plus Brussel. Wanneer we de werkelijke structuur van Vlaanderen bekijken, merken we dat de bebouwing in Vlaanderen sterk verspreid is. De Vlaamse Ruit, het gebied tussen de grote Vlaamse centrumsteden en Brussel, is één van de dichtst bevolkte gebieden ter wereld. Jarenlang voerde men een beleid dat de mensen uit de stad weghield. Het beleid stimuleerde om een eigen (vrijstaande) woning aan te kopen in een dorpje onder de kerktoren. Dat werd gekoppeld aan een uiterst fijnmazig wegen- en spoorwegennet. Vlaanderen is zo uitgegroeid tot één grote vernevelde stad. DE TEGENSTELLINGEN WORDEN GROTER Het trekken van een lijn tussen de stad en haar rand heeft gezorgd voor een groeiende tegenstelling tussen beide met verregaande gevolgen op sociaaleconomisch vlak. Binnen de lijn van die centrumsteden is er compact gebouwd, is het duur wonen, is de kwaliteit van de woningen lager, kampt men met verkeersoverlast, is het aanbod aan groen beperkt en is er bovendien een hogere gemeentebelasting. Buiten de grenzen van de stad kan men ruim en relatief goedkoop wonen in een groene omgeving en geniet men er van een lagere gemeentebelasting. De bewoners van de rand zijn wel intensieve gebruikers van de stad voor vb. cultuur, werk, commerciële activiteiten en onderwijs. De artificiële opdeling zorgt voor een onrechtvaardigheid, omdat de kosten en baten van de stad niet eerlijk verdeeld zijn. Een oplossing voor die problemen kan dus enkel wanneer we een integrale visie ontwikkelen op de stad in haar omgeving. Hiervoor passen we ook de institutionele structuur aan, om die integrale visie om te zetten in een doeltreffend en consequent beleid. Het stadsgewest is een instrument om de relatie stad-omgeving te verbeteren. Het bouwt de relatie ook op een positieve, evenwichtige en duurzame manier uit. Een antwoord op de hoge woningnood moet rekening houden met de draagkracht van de stadsinwoners. Het compacter maken van de stad kent zijn grenzen, maar net die grenzen van de stad moeten worden doorbroken om kwaliteitsvolle functies aan te bieden. De integrale visie gaat uit van levenskwaliteit voor iedereen. Die levenskwaliteit staat voor kwaliteit en diversiteit van woningen; leefomgeving, functiemenging en toegang tot verschillende faciliteiten zoals openbaar vervoer, onderwijs, gezondheidszorg, cultuur en werk. Voorstel (1): Steden zijn geen eilanden. De economische, sociale en culturele invloedssfeer van een stad houdt niet op bij de grenzen van het stadscentrum of de agglomeratie. Om deze intensieve, vaak complexe wisselwerking vorm te geven, zijn institutionele ingrepen onvermijdelijk. Jong Groen! pleit voor het invoeren van een nieuwe politiek ruimte: het stadsgewest. Voorstel (2): De provincies worden afgeschaft en er wordt drastisch gesnoeid in het aantal intercommunales en regionale samenwerkingsverbanden. Jong Groen! pleit ervoor dat beide bestuursniveaus worden vervangen door het stadsgewest. 6

9 Voorstel (3): wonen in de stad moet fiscaal worden aangemoedigd. Daarom dringt een fiscale hervorming zich op. Om het wonen in de stad te stimuleren pleit Jong Groen! voor een stadskorting. Mensen die in een stedelijk ontwikkelingsgebied wonen, betalen minder belastingen en omgekeerd. DE HISTORISCHE STAD In de steden is in eerste instantie een plan van aanpak voor de bestaande structuur nodig: het opwaarderen, vrijmaken en publiek toegankelijk maken van groene en blauwe ruimte; een reductie van lawaai, fijn stof en tegelijk het aanpakken van de kwaliteit en het aanbod van woningen en de gedeelde openbare ruimte zoals pleinen, voetgangers- en fietsinfrastructuur. Nieuwe ontwikkelingen en verdichting zijn uiteraard mogelijk. Voorstel (4): De gemiddelde woonhoogte in de Vlaamse steden en Brussel wordt opgetrokken van drie naar vijf verdiepingen. Dit kadert binnen een strategie die zuurstof geeft aan de stad. Jong Groen! pleit voor een kwalitatieve verdichting van de stad. Door het optrekken van het aantal verdiepingen, kan er ruimte gecreëerd worden voor andere functies waaronder meer open ruimte. Voorstel (5): Jong Groen! pleit voor een verstandig beleid rond het inplanten van woontorens. Daarbij moet de levenskwaliteit van de inwoners en de wijk voorop staan. Woonblokken zorgen voor een significante verdichting en moeten gelinkt worden aan kruispunten van het stadsweefsel. Rond deze kruispunten zijn verschillende stadsfuncties beschikbaar. DE COLLECTIEVE OF GEDEELDE RUIMTE Een kwaliteitsvolle open ruimte en groene ruimte is cruciaal. De opwaardering van de bestaande open ruimte maar ook de ontwikkeling van nieuwe collectieve ruimte is hierin van belang. Binnen het ontwerp van die collectieve ruimtes staat het volgende centraal: plaats voor spelen en ontmoeting, een grotere diversiteit in aanbod dat het leven in een stad aantrekkelijk en verrijkend maakt. Om het wonen in de stad, verplaatsingen te voet of per fiets en spelen te stimuleren is het van belang de nabijheid van een aantal voorzieningen te garanderen. Enkele belangrijke voorzieningen zijn crèches, scholen, handelszaken, buurtcentra, sport en openbaar vervoer. Voorstel (6): Design for all - In elk ontwerpproces staat volgende vraag voorop: Hoe kan de publieke ruimte zowel esthetisch als functioneel zijn voor een divers publiek? Expertise van eindgebruikers en andere actoren zijn hierbij het uitgangspunt. Voorstel (7): elke stad ontwikkelt een aaneengesloten netwerk van autovrije of autoluwe fiets- en wandelzones dat de stad ook met zijn rand verbindt. Dit netwerk van traag verkeer wordt gekoppeld aan een verbinding van groene en waterstructuren in de stad. Zo wordt de fiets de logische keuze voor verplaatsingen tussen stad en rand. We zorgen tegelijkertijd voor een betere ventilatie van die stad en voor een verbetering van de luchtkwaliteit en van de biodiversiteit. Voorstel (8): gebouwen voor lokale publieke voorzieningen moeten verschillende functies kunnen vervullen: een school kan na schooltijd fungeren als ontmoetingscentrum, sportzaal, vergaderzaal voor verenigingen, theaterzaal,... Voorstel (9): de ontwikkeling van de stad, het inplanten van verschillende functies (werk, wonen, openbaar vervoer, winkelen,...), gebeurt langs een netwerk van kruispunten. Zo wordt rekening gehouden met de 7

10 draagkracht van de inwoners en de wijken in de stad. Men zorgt er tevens voor dat functies bereikbaar en beschikbaar zijn voor de inwoners en gebruikers van de stad. KWALITEIT IN WONEN Om diversiteit in de stad mogelijk te maken is een divers en kwalitatief aanbod van woningen nodig. Bij de ontwikkeling van nieuwe woningen en wijken moeten we streven naar een combinatie van een hogere woondichtheid met een aantrekkelijke buitenruimte. Dat kan door grondgebonden woningen te combineren met appartementen met grote terrassen, groendaken, groengevels en collectieve tuinen of parken. In het aanbod van woningtypen moet voldoende aandacht gaan naar gezinnen met kinderen. Deze groep ruilt de stad al te vaak in voor de rand wegens het te beperkte aanbod. Om wonen in de stad betaalbaar te houden is het belangrijk om sociale huisvestingsprojecten te stimuleren. Daarnaast moet het aanbod op de huurmarkt groter en kwalitatief hoogstaander worden. Niet enkel op de huurmarkt moeten we werken aan de kwaliteit en betaalbaarheid, ook de markt voor koopwoningen is voor verbetering vatbaar. Hier kunnen alternatieve manieren om groepswoningprojecten op te zetten ook een antwoord bieden op het betaalbaarheidprobleem. Er ontstaat ook een beter aanbod aan diverse woningen. Voorstel (10): sociale woningbouw dient zich bij nieuwbouw te richten op passiefbouw. Voorstel (11): sociale verhuurkantoren meer slagkracht geven om de lasten en de zorgen op zich te nemen die bij het verhuren van een woning komen kijken. Voorstel (12): eigenaars van huurwoningen worden gestimuleerd om hun huurwoningen energie-efficiënter te maken door het isoleren, plaatsen van dubbele beglazing, gevelrenovatie en/of voorzien van groenterrassen. Hierbij kunnen zij binnen een systeem van Community Land Trusts (CLT) beroep doen op fiscale stimuli. Voorstel (13): om eigenaars van huurwoningen een extra stimulans te geven om energie-efficiënte investeringen te doen kan de huurder in het geval niet voldaan wordt aan bepaalde efficiëntienormen 50% van de energiefactuur verhalen op de verhuurder. Voorstel (14): de fiscale discriminatie tussen huurders en kopers moet worden weggewerkt. Jong Groen! pleit voor een afschaffing van de fiscale aftrekbaarheid van de gekochte woning. De middelen die zo worden vrijgemaakt moeten integraal geïnvesteerd worden in een betaalbaar en kwalitatief hoogstaand woonbeleid. Voorstel (15): er wordt gewerkt met Community Land Trusts (CLT) voor sociale koopwoningen: de grond en een deel van de gecreëerde meerwaarde blijft eigendom van de CLT. Zo krijgen nieuwe gezinnen na verloop van tijd de kans om een eigen woning te verwerven zonder dat de overheid opnieuw moet zoeken naar middelen. Voorstel (16): door gezamenlijke aankopen kunnen we een dichtere bebouwing voorzien die sociaal gedragen wordt en ook betaalbaar blijft. Binnen het gezamenlijk kopen zijn variaties in de gedeelde ruimtes (tuin, gemeenschapsruimtes) en in de bewoners (homogene of heterogene groep) mogelijk. Gezamenlijk investeren in gegroepeerde passiefbouwprojecten of het voorzien van stads- of wijkverwarming wordt zo voor velen toegankelijk. 8

11 Voorstel (17): bij het toekennen van fiscale steunmaatregelen wordt rekening gehouden met het volume van de woning per inwoner. Grote woningen voor een beperkt aantal bewoners worden zo ontmoedigd. NAAR EEN HERVERDELING Door de klemtoon te leggen op leefkwaliteit binnen de steden zal een deel van de groei ook buiten de afgebakende stedelijke gebieden moeten gebeuren. Omdat we niet pleiten voor een verdere versnippering, dienen we de ontwikkeling hier te concentreren rond bestaande halfstedelijke structuren: een gestuurde verstedelijking langs de lijnen van openbaar vervoer, waar al een hogere bebouwingsgraad is. Omgekeerd kan men ook het openbaar vervoer uitbouwen waar reeds hoge densiteit is en deze daar nog opdrijven. We transformeren deze gebieden door ze te verdichten, een menging van functies en diversiteit in aanbod van woningen te voorzien. Andere gebieden buiten en binnen de stad en de te ontwikkelen rand kunnen hierdoor groen blijven of opnieuw groengebied worden. Voor verschillende functies blijven deze verstedelijkte structuren uiteraard aangewezen op de stad. Daarom is het van belang om ook de verbinding met de centrumstad via openbaar vervoer uit te bouwen en flexibeler te maken. Wonen waar men werkt is de ideale combinatie en moet worden gestimuleerd. Voorstel (18): op basis van objectieve cijfers moet een evenwichtige spreiding van sociale woningen en huurwoningen gerealiseerd worden. Dat betekent dat vooral in de rand het aanbod ervan wordt uitgebreid. Het niet realiseren van dit evenwicht wordt financieel afgestraft door het stadsgewest of de toezichthoudende overheid. Voorstel (19): dat er verschillende bedrijven bestaan die het openbaar en collectief vervoer verzorgen, mag geen last zijn voor de gebruiker. Via een verregaande samenwerking moet men het aanbod van de verschillende openbare vervoersnetwerken (De Lijn, MIVB, TEC, NMBS, Cambio, Villo) op elkaar afstemmen en uitbreiden. Hierdoor wordt de stad duurzaam verbonden met de rand en het groene buitengebied. Er wordt één mobiliteitspas ingevoerd waarmee reizigers bij alle vervoersmaatschappijen terecht kunnen. Informatie omtrent verplaatsingstrajecten moet via diverse kanalen beschikbaar en zo toegankelijk mogelijk zijn (online, app s voor smartphones, ). Voorstel (20): de woonfiscaliteit moet aangepast worden. Een woning verkopen en een nieuwe woning kopen om dichter bij je werk te gaan wonen is nu erg duur en omslachtig. Jong Groen! pleit er voor dat de registratierechten tot een minimum worden beperkt. Die worden bovendien deels vervangen door een belasting op de meerwaarde die gerealiseerd wordt bij verkoop. Voorstel (21): vergoedingen voor het woon-werkverkeer worden aangepast door gebruik te maken van een mobiliteitsbudget voor iedereen waardoor openbaar vervoer, fiets of dichter bij werk wonen gestimuleerd wordt. EEN ACTIEF PROJECT VOOR DE LEEGTE De lege gebieden waaronder nu groen, bos, landbouw, recreatie, vallen worden nog al te vaak als restruimte gezien: het gebied dat overblijft nadat de lijnen voor bebouwde ontwikkeling zijn uitgezet. Bij een verdere uitbouw van een regionaal openbaar vervoersnet grijpen we de kans om delen van dit groengebied bereikbaar te maken voor de stadsbewoners. Naast structuren voor te ontwikkelen bebouwing, dienen we ook een structuur van groen uit te tekenen. We zetten in op de realisatie van meer of beter groen, bos en overstromingsgebieden. Strategische projecten spelen hierin een cruciale rol. 9

12 231 Voorstel (22): creëren van toegankelijke, bereikbare en kwaliteitsvolle groene gebieden. 10

13 VAN ONTMOETING TOT PARTICIPATIE De stad is een plek waar mensen van verschillende etnische gemeenschappen wonen, elkaar ontmoeten en in conflict komen. De ideale, harmonieuze stad waar alle gemeenschappen gelukkig samen leven, bestaat niet. Het conflict is eigen aan de stad. We springen er dan ook niet angstvallig mee om. Het conflictmodel gebruiken we als een katalysator van waaruit we de sociale en culturele uitdagingen aangaan. DOORDACHTE STADSPLANNING Jong Groen! beschouwt de stad als een netwerk van kruispunten. Vaak blijven verschillende leefwerelden in de stad van elkaar gescheiden. Door verschillende functies strategisch te lokaliseren in de stad, kunnen leefwerelden in contact komen met elkaar. Daarbij wordt een evenwicht gezocht tussen de verschillende functies en de draagkracht van bepaalde stadswijken. Het groeperen van functies is geen pleidooi voor een centralisatie en rationalisatie. Het inplanten van functies heeft een belangrijke invloed op de ontwikkeling van een bepaalde stadswijk. Er moet dan ook een strategie worden ontwikkeld om eerder kwetsbare buurten open te breken. Dat kan door het inplanten van publieke voorzieningen en het aanzwengelen van privé-initiatief. Voorstel (23): op één locatie (kruispunt) worden verschillende maatschappelijke functies gegroepeerd. Bijvoorbeeld een bibliotheek digilab met werkwinkel en cultuurloket en een aangenaam pleintje. Hierbij moet ook ruimte zijn voor privé-initiatieven zoals een kleine supermarkt en een koffiebar. Voorstel (24): stedelijke functies worden strategisch ingepland in kwetsbare buurten. Zo wordt de buurt opgewaardeerd en stimuleert men ontmoeting. PARTICIPATIE Het creëren van ontmoetingsplaatsen is de eerste stap naar burgerparticipatie. Alle burgers moeten de kans krijgen om deel te nemen aan het beleid, van signaleren of dromen tot uitvoeren en evalueren. Burgers moeten grondig en tijdig geïnformeerd worden over (beleids-) veranderingen, medezeggenschap krijgen over zaken die hen aanbelangen, in dialoog kunnen gaan met beleidsmakers. Wanneer dit gebeurt, gaan beide partijen elkaar beter begrijpen en open staan voor keuzes of veranderingen. Jong Groen! ziet de burger als coproducent van het beleid en pleit voor meer verantwoordelijkheid voor de bewoners. Er is bovendien een optimale ondersteuning nodig om die verantwoordelijkheid te kunnen opnemen. Er moet ruimte zijn voor initiatieven van burgers, zonder dat de (lokale) overheid daarbij de eerste viool speelt. Speciale aandacht dient hierbij te gaan naar kinderen en jongeren. Opgroeien in een aangename en veilige buurt en er op een zo vrij mogelijke manier jezelf kunnen ontplooien, heeft een onmiskenbare invloed op het ontwikkelen van je verdere persoonlijkheid. Om te weten hoe de buurt aan deze voorwaarden kan voldoen, is het essentieel dat er naar de jongeren zelf geluisterd wordt. Zij moeten ook de kans krijgen om te participeren aan het stadsontwikkelingsproces. Een stad op kindermaat is een stad op mensenmaat. Voorstel (25): in elke gemeente en stadsgewest wordt een participatiecharter ingevoerd. De stad moet participatie faciliteren. Er moeten tijd, ruimte, personeel en financiële middelen ter beschikking worden gesteld om participatie op een structurele manier te integreren in de beleidsvorming en -uitvoering. Een charter tussen de organisaties en het bestuur kan de wederzijdse afspraken en engagementen vastleggen. Middenveldorganisaties hebben expertise met participatieprocessen en houden de vinger aan de pols bij de 11

14 wijkbewoners. Vaak zijn kleine organisaties of buurtcomités spontaan gegroeid, waardoor het engagement en de betrokkenheid bij de wijk erg groot is. Voorstel (26): in de voorbereiding en de uitvoering van het beleid moet een participatief traject worden uitgestippeld. Voorstel (27): geïntegreerde ontwerpprocessen worden gebruikt bij nieuwe projecten. Daarbij wordt gewerkt met verschillende ontwerpcycli waarin voor of tussen elke cyclus afgetoetst wordt met zowel bewoners als deskundigen. Zo creëren we een wisselwerking tussen burgers en deskundigen. Voorstel (28): steden moeten investeren in personeelsopleidingen op alle niveaus over de manier waarop participatieve processen worden ingebed in het beleid. Voorstel (29): het aanbieden van wijkbudgetten, zorgt er voor dat in buurten waar burgers liever niet het voortouw nemen, zij toch actief kunnen participeren. Zo kunnen de burgers zelf antwoorden geven aan noden en behoeften die leven in de wijk. De wijk (bewoners, middenveldorganisaties, buurtwerking, ) krijgt een bepaald bedrag ter beschikking, waarbij ze zelf beslissen waarvoor ze het gebruiken (vb. de aanleg van een nieuw plein, buurtcentrum, ). Voorstel (30): de adviesraden moeten minder en minder het statuut hebben van 'de plaats en het moment waarop de participatie plaatsvindt'. Ze moeten fungeren als stuurgroep en reflectieorgaan voor participatieve processen. In deze processen moet voldoende oog zijn voor diversiteit en ondersteuning. Voorstel (31): jongeren krijgen extra aandacht in kader van actieve beleidsparticipatie. Jongeren worden betrokken bij alle relevante beleidsthema s, dus bij meer dan de thema s fuiven en spelen. VERENIGINGEN VOEDEN HET WEEFSEL VAN DE STAD Vlaanderen en Brussel staan bekend om hun uitgebreid sociaal-cultureel verenigingsleven. Ook in steden zijn traditionele organisaties (verenigingen, actiegroepen, culturele organisaties, vormingswerk, jeugdbewegingen, jeugdhuizen, volkshogescholen...) en nieuwe verenigingen (zelforganisaties van etnische minderheden, netwerken, kunstenaarscollectieven, voedselteams, wijkprojecten, brede schoolinitiatieven, sociaalartistieke verenigingen...). In deze verenigingen staan ontmoeting, gemeenschapsvorming en eigen engagement centraal. Socio-culturele organisaties spelen een heel belangrijke rol in veranderingsprocessen. Zij kunnen maatschappelijke en ecologische uitdagingen publiek en levendig maken. Deze verenigingen hebben de knowhow en ervaring om stadsbewoners en -gebruikers te informeren en te vormen, te mobiliseren en te laten debatteren. Verenigingen zijn ook een leer- en ervaringsruimte waar mensen samen kunnen groeien in een veilige omgeving. Ze vervullen een collectieve leerfunctie als aanvulling op het individueel leren. Tenslotte bezit cultuur de kracht om verbeelding en creativiteit binnen te brengen in veranderingsprocessen, en de kracht om nieuwe verhalen te creëren. Lokale overheden en traditionele middenveldspelers moeten het integratie- en toeleidingsdenken verlaten. Het dwangmatig toeleiden tot verenigingen, cultuur of vormingscentra, duidt op een top-down benadering met één goede manier van cultuurparticipatie voor ogen. De stad moet een brede benadering van kunst 12

15 en cultuur hanteren. Ze moet erkennen dat individuen en sociale groepen eigen vormen van participatie en expressie hebben. Voorstel (32): verenigingsvormen moeten kunnen rekenen op financiële en logistieke ondersteuning. Belangrijke uitgangspunten bij subsidiëring zijn: de mate van overeenstemming tussen de noden/behoeften van de doelgroep en het aanbod van verenigingen, de kansen voor groepen, het opzetten van experimenten en het bieden van leerkansen. Voorstel (33): via samenwerkingsovereenkomsten en charters kunnen organisaties en netwerken, in samenwerking met de lokale administratie, een expliciete rol opnemen in het stedelijk gebeuren. Ze stimuleren zo het publieke debat, mobiliseren mensen en zetten hen aan tot actie. Voorstel (34): Jong Groen! stelt voor om socio-culturele initiatieven van onderuit te versterken en minder in te zetten op toeleidingsprojecten, die vaak een averechts effect hebben. DE SOLIDAIRE STAD Niet iedereen kan zich ten volle ontplooien in de stad. De stad is al te vaak een plaats waar mensen uit de boot vallen, vereenzamen of gediscrimineerd worden. De stad moet initiatieven nemen om iedereen te ondersteunen en kansen te bieden, maar ook om op een actieve manier vereenzaming en ongelijke kansen tegen te gaan. De eerste stap om dit te bereiken is weten wie er in de stad woont en in welke omstandigheden. Om deze informatie te verkrijgen en te interpreteren kan een stad dienst doen op stadslabo s. Een stadslabo heeft als doel stadsontwikkeling te laten vertrekken vanuit de noden van de eindgebruiker. De informatie die de stadslabo s voedt, komt onder andere van de basiswerkers (sociaal assistenten, leerkrachten, straathoekwerkers, ). Zij komen als eerste in contact met thema s als uitsluiting of vereenzaming. De stad heeft er dus alle belang bij hun werking degelijk te ondersteunen. Een solidaire stad is ook een stad die diversiteit omhelst. Een diversiteitbeleid van de stad implementeert diversiteitmanagement in de eigen organisatiestructuur. Daarnaast informeert het over diversiteit, en ondersteunt en stimuleert het diversiteit in de stad. Een stad die werkt aan gelijke ontwikkelingskansen voor iedereen, kan niet altijd rekenen op ieders correcte attitude. Directe of indirecte discriminatie op basis van welk kenmerk dan ook, is en blijft een heikel punt. Die vormen kan je terugvinden op de woonmarkt, op de arbeidsmarkt, binnen de gezondheidszorg, in het onderwijs en in de vrijetijdsbesteding. Meldpunten discriminatie moeten verder worden uitgebouwd. Net als de basiswerkers zijn het zij die de input voor beleidsbeslissingen leveren. Onze steden moeten zo ingericht worden dat solidariteit tussen sociale groepen en generaties gestimuleerd wordt. Solidaire woonvormen zijn kleine sociale netwerken in de stad, waarbij mensen elkaar kunnen steunen en op elkaar beroep kunnen doen. Kwetsbare mensen leven samen om kosten te drukken en de eenzaamheid te ontvluchten. Steden moeten ruimte bieden voor cohousingprojecten of solidaire woongemeenschappen. Er bestaat geen eenduidige formule of concept. Eigen aan cohousingprojecten is het proces dat bewoners samen afleggen. Verschillende noden kunnen door verschillende woonformules worden beantwoord: bijvoorbeeld door kangoeroewonen of gezinpensions, door tijdelijke of langdurige huisvesting, door sociale mix of gelijken 13

16 In de solidaire stad leven sociale en etnische groepen en generaties samen. Het beleid is afgestemd op de noden van alle subgroepen in het stadspubliek. In het beleid mag er dus geen sprake zijn van discriminatie. De stad moet investeren in buurtwerk, straathoekwerk en verenigingen die op wijkniveau bottom-up en emanciperend werken. Buurtwerkingen, verenigingen of eigen organisaties van etnische minderheden werken vanuit de noden en behoeften van stadsbewoners. Die organisaties werken vaak op het kruispunt van levenssferen en sectoren. Een mooi voorbeeld is een wijkgerichte kinderwerking die in de vrije tijd ontspannende en vormende activiteiten aanbiedt, huiswerkbegeleiding en gespreksavonden voor ouders organiseert. Voorstel (35): elke stad haar lab. Vele stadsontwikkelingsprojecten beantwoorden in de eerste plaats aan de noden van de vastgoedontwikkelaars. Ze dienen slechts op een tweede plaats de noden van de inwoners van de stad zelf. Stadslabo s moeten de ruimte krijgen om te experimenteren. Door het opstarten van een interdisciplinair team, waarbij zowel kennis wordt samengebracht over de hardware (vb. ruimtelijke ordening, mobiliteit, huisvesting, ) als over de software (vb. de lokale economie, verenigingsleven, ) van de stad, kunnen we zonder geprefabriceerde denkkaders de uitdagingen aangaan. De stadslabo s zijn een expertise -en experimentencentrum voor bewoners en ontwikkelaars. Voorstel (36): de stad neemt de regierol op om samen met het onderwijs, het middenveld en de privésector een diversiteitbeleid uit te werken. Voorstel (37): de stad als werkgever biedt gelijke kansen voor personen van een andere etnische afkomst, doorbreekt genderongelijkheid, geeft jongeren eerste werkervaringen en ouderen een mooi einde van de loopbaan. Voorstel (38): steden moeten blijven investeren in meldpunten discriminatie. Vanuit de meldingen moet het preventiebeleid en diversiteitmanagement vorm krijgen. Meldingen moeten aangepakt worden op microniveau. Jaarlijks is er een evaluatie en analyse van alle meldingen die gelden als input voor het stedelijk diversiteitbeleid. Burgers en organisaties met interesse voor dit thema kunnen mee oplossingen en alternatieven bedenken en uitwerken. Voorstel (39): het wettelijk statuut voor samenwonen moet flexibeler. Met verschillende personen op hetzelfde adres gedomicilieerd zijn, mag geen gevolgen hebben op het vlak van uitkeringen. Ondersteuningscentra zorgen voor prefinanciering, praktische ondersteuning en fungeren ook als informatiecentra. 14

17 DE STAD ALS ECOSYSTEEM DE STROMEN IN KAART De stad bestaat uit complexe, open en dynamische systemen. Verschillende stromen (energie, water, verkeer, materialen, voeding.) banen hun weg doorheen de stad, vervullen hun functie en worden weer uitgestoten (CO 2, afvalwater, fijn stof, afval,...). Deze stromen zorgen ervoor dat de stad zich ontwikkelt, zich aanpast en verandert. Hoewel steden in grote mate artificieel zijn en gedomineerd worden door één soort (de mens) kan je ze gerust vergelijken met een ecosysteem. Dit beeld wordt nog versterkt wanneer we kijken op welke manier steden interageren met andere ecosystemen: een stad is voor zijn voortbestaan in grote mate afhankelijk van basisdiensten die door de natuur en door biodiversiteit worden geleverd. Omgekeerd veroorzaken steden net een enorme druk op deze hulpbronnen en basisdiensten tot ver buiten de stadsgrenzen. Voor energie wordt hoofdzakelijk beroep gedaan op fossiele en nucleaire bronnen met een enorme impact op mens en milieu. Voeding wordt ingevoerd vanuit verschillende uithoeken van de wereld en 90% van alle spullen die we kopen ligt 6 maand later in de vuilbak. De grote uitdaging van de stad ligt enerzijds in het reduceren van de impact op mens, milieu en omgeving en anderzijds in het minder afhankelijk worden van externe hulpbronnen. Dit mag geen afbreuk doen op de levenskwaliteit. Natuurlijk moet de stad rekening houden met de eindigheid van fossiele brandstoffen, de problemen met nucleaire energie, de klimaatopwarming, de wereldwijde biodiversiteitcrisis, een toenemende bevolking en een stijgende voedselvraag. EFFICIENCITY STROMEN VERMINDEREN Net door de dichtheid van steden en de geconcentreerde bundeling van functies is het mogelijk op een zeer efficiënte manier met energie om te gaan. Op dat vlak kunnen we nog enorme stappen vooruit zetten. De gemiddelde Belgische/Vlaamse woning is geïsoleerd volgens mediterrane normen. België is het meest olieverslaafd binnen Europa, ondanks ons groot aandeel nucleaire energie. Er ligt een enorm potentieel aan gemakkelijke energiebesparingen voor het grijpen. Studies beweren dat we tegen 2030 een derde tot veertig procent efficiënter met onze energie kunnen omgaan. Bijkomend voordeel: de goedkoopste en meest groene stroom is de niet verbruikte kilowattuur. Voorstel (40): ook nieuwbouwprojecten in steden moeten binnen het 6% btw-regime vallen. In veel gevallen is het goedkoper en beter om bestaande gebouwen af te breken en ze te vervangen door nieuwbouw. Voorstel (41): Jong Groen! pleit voor collectieve stadsverwarming, waarbij warmte uit industriële processen of afkomstig van grote koelsystemen, gebruikt wordt voor woningverwarming. Tevens wordt er een belasting ingevoerd op het verlies van warmte bij industriële processen en grote koelsystemen. Voorstel (42): leg ambitieuze doelstellingen op inzake energiebesparing. Jong Groen! pleit ervoor dat de stad in % minder energie verbruikt dan vandaag. Voorstel (43): fiscale voordelen worden toegekend voor het renoveren, het energie-efficiënter maken van woningen en het aanpassen van woningen voor verschillende woonvormen. Via een Community Land Trust worden de fiscale voordelen gebonden aan de woning (en de wijk) en niet aan de persoon die deze uitvoerde. 15

18 Voorstel (44): fiscale steunmaatregelen worden toegekend op basis van dichtheidsgraden die worden opgelegd in een ruimtelijk structuurplan. Zo kan iemand die in een buurt woont waar de dichtheidsgraad in de buurt ligt van de opgelegde dichtheidsgraad beroep doen op meer steunmaatregelen dan iemand die in een buurt woont met een dichtheidsgraad die daar ver onder ligt. Voorstel (45): om investeringen in passief- of lage energie- woningen te stimuleren, schrijft de overheid leningen uit. Die leningen kunnen zowel dienen om bestaande woningen te verbouwen, als om nieuwe woningen te bouwen. De lening kan men terugbetalen dankzij de winst op de energiefactuur. Voorstel (46): om private investeringen te stimuleren, dringt een hervorming van het kadastraal inkomen zich op. Investeringen in energiezuinige woningen en in nieuwe woonvormen worden niet ontmoedigd door een onmiddellijk stijging van het kadastraal inkomen. Er wordt rekening gehouden met de investeringen en de terugbetalingstermijn van die investeringen. Op die manier betalen de investeerders geen twee keer. Voorstel (47): fiscale stimuli voor renovatiewerken worden gekaderd binnen een algemeen energiereductieplan. Hierbij spoort men via het opstellen van een warmteverliesinventaris van de stad probleembuurten op en pakt men die grondig aan via stadsrenovatieprojecten. PRODUCITY LOKALE STROMEN GEBRUIKEN Vlaanderen is vandaag voor 93% afhankelijk van de import van energiegrondstoffen. De belangrijkste grondstoffen voor energie zijn aardolie, aardgas, steenkool en uranium. Die afhankelijkheid moet afgebouwd worden door voldoende te investeren in (lokale) hernieuwbare energie. Steden bezitten uiteraard niet de weidsheid die geschikt is voor de inplanting van grote windmolenparken. Maar ze hebben wel andere opportuniteiten zoals enorme dakoppervlaktes geschikt voor het opwekken van zonnestroom of het gebruiken van zonnewarmte, geconcentreerde bebouwing maakt warmtekrachtkoppeling bijzonder interessant, vergisting van GFT of rioolwater kan een deel van de stedelijke vraag naar gas invullen en ook voor windenergie zijn er mogelijkheden op voorwaarde dat er creatief mee wordt omgesprongen. Voorstel (48): Jong Groen! pleit voor 50% groene energieproductie als percentage van de totale energieconsumptie in de stad. Om dit te behalen wordt er flexibeler en creatiever omgesprongen met vergunningen voor kleinschalige windenergieprojecten, systemen zoals rent-a-roof (waarbij een investeerder zonnepanelen op een dak van iemand legt en waarbij de bewoner mee profiteert dankzij goedkope groene stroom), Voorstel (49): maak ruimte voor proefprojecten waar biogas, afkomstig van het vergisten van stedelijk GFT of rioolwater, in het aardgasnet wordt geïnjecteerd. THE MOVING CITY INSPELEN OP VRAAG ÉN AANBOD VAN MOBILITEIT De manier waarop we vandaag onze mobiliteitsbehoefte invullen is hoofdzakelijk gericht op constant beschikbare, goedkope olie. Die keuze heeft een negatieve invloed op de luchtkwaliteit en draagt bij tot het globale probleem van klimaatopwarming. Het is nodig om onze mobiliteitsbehoefte op een andere manier in te vullen. Uit de praktijk blijkt dat investeren in duurzame vervoersmodi alleen geen oplossing is. Het is eveneens cruciaal maatregelen te nemen die onze vervoersvraag reduceert. Voorstel (50): kies langs aanbodzijde voor een sterke openbaarvervoersstructuur als basis: de fiets is hét stedelijk vervoermiddel en de wagen speelt slechts een beperkte rol in een scherp afgelijnd kader. Jong 16

19 Groen! pleit voor autoluwe stadskernen en park-en-rides met goede fietsverhuurpunten en een vlotte aansluiting op het openbaar vervoer aan de poorten van de stad. Een veilig en uitgebreid netwerk van fietsknooppunten en faciliteiten wordt uitgebouwd in de stad. Voorstel (51): opteer langs vraagzijde voor bundeling van functies, satellietkantoren, thuiswerk, lagere registratierechten zodat mensen niet gestraft worden als ze dichter bij hun werk gaan wonen. RECYCLICITY DE KRINGLOOP SLUITEN Net door de grote doorstroom van allerhande materialen bevat de stad een schat aan grondstoffen. Een nieuwe discipline ontstaat, die van urban mining. Het is niet langer nodig kwetsbaar regenwoud te ontginnen om in de bodem eronder te zoeken naar zeldzame of noodzakelijke metalen. Onze storten liggen er vol van. Zo bevat een berg verhakkelde telefoonkaarten 100g goud per ton afval. De kunst is afval op zo n manier te verwerken dat de bruikbare grondstoffen maximaal gerecupereerd kunnen worden. THE HUNGRY CITY Steden voeden is nooit gemakkelijk geweest door de grote afstand tussen de stad en het platteland. Als alle stadsbewoners moeten gevoed worden via de huidige principes, dan dreigen de olie-, water-, vis-, gronden regenwoudreserves op te raken. Stadsbewoners blijven afhankelijk van land en water voor hun voedsel en daarom is het belangrijk voldoende mogelijkheden te creëren binnen de stad voor het produceren van lokale en seizoensgebonden producten. Om daartoe te komen is er nood aan een cultuur- en mentaliteitswijziging over het denken over en handelen naar voedselproductie en consumptie. Voorstel (52): Jong Groen! pleit voor een sterke band tussen stad en platteland door het promoten van regelmatige biomarkten en voedselcoöperatieven in de steden. Voedselmonopolies moeten verboden worden. Voorstel (53): In de stad moet er voldoende ruimte zijn voor stads-, dak- en balkontuintjes en aan de rand voor zelfplukboerderijen. Op verschillende plaatsen in de stad komen compostpunten voor keukenafval en producenten kunnen op deze plaatsen gratis compost verkrijgen. Voorstel (54): Boeren krijgen een eerlijke prijs voor hun producten. Lokale en seizoensproducten worden gepromoot. * Lijst met geraadpleegde werken is te consulteren op 17

Jef Van Damme presenteert

Jef Van Damme presenteert Jef Van Damme presenteert MOLENBEEK 2018 een autoluwe, groene woonoase en dé mediterrane shopping referentie van België 1. Molenbeek Centrum vandaag 2. Visie en doelstellingen voor 2018 3. Een ambitieus

Nadere informatie

Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Ruimte voor Energie. Partnerforum Gent 18 oktober 2016

Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Ruimte voor Energie. Partnerforum Gent 18 oktober 2016 Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Ruimte voor Energie Partnerforum Gent 18 oktober 2016 Energie uitdagingen VISIE 2050: 7. energietransitie Daling uitstoot broeikasgassen in EU met 80-95% t.o.v.

Nadere informatie

* alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen. * gehuwd of samenwonend. * 16-25 jaar. * meer dan 50 jaar. * 26-50 jaar

* alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen. * gehuwd of samenwonend. * 16-25 jaar. * meer dan 50 jaar. * 26-50 jaar ANDERS-WACHTEBEKE RESULTATEN WONEN-ENQUETE 2008 1) Gezinssituatie * gehuwd of samenwonend 80,51% * alleenstaand 15,25% * alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen 4,24% * alleenstaande moeder of

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Waarom geen woningen bouwen. zoals Ecopower stroom verkoopt?

Waarom geen woningen bouwen. zoals Ecopower stroom verkoopt? Waarom geen woningen bouwen zoals Ecopower stroom verkoopt? Betaalbaar en duurzaam wonen Peter Van Cleemput Teammanager Lokaal Woonbeleid IGEMO Intergemeentelijk project Wonen langs Dijle en Nete Aanleiding

Nadere informatie

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Een toekomstvisie voor Leidschendam-Voorburg De voormalige gemeenten Leidschendam en Voorburg kennen elk een eeuwenlange historie. Als gefuseerde gemeente gaat Leidschendam-Voorburg

Nadere informatie

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C214 WON18 zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 28 april 2011 2 Commissievergadering nr. C214 WON18 (2010-2011)

Nadere informatie

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid Duurzaamheid in : kansen en inspiratie Het s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid Leefomgeving Dit project draagt bij aan een gezond woon- en werkklimaat

Nadere informatie

Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Logistiek Netwerk. Partnerforum Gent 18 oktober 2016

Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Logistiek Netwerk. Partnerforum Gent 18 oktober 2016 Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Logistiek Netwerk Partnerforum Gent 18 oktober 2016 Ruimtebeslag in Vlaanderen 33% Prognose VITO: kan oplopen tot 50% in 2050 Ruimtebeslag = Ruimte ingenomen door

Nadere informatie

6 speerpunten voor een bloeiende detailhandel

6 speerpunten voor een bloeiende detailhandel Stad Antwerpen: Beleidsnota Detailhandel 2013 6 speerpunten voor een bloeiende detailhandel Florerende winkels zijn voor Antwerpen van groot belang. Niet alleen zorgen ze ervoor dat de Antwerpenaar alles

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

De Woonwens van de Vlaming anno 2013. Academische zitting & exclusieve enquêteresultaten

De Woonwens van de Vlaming anno 2013. Academische zitting & exclusieve enquêteresultaten De Woonwens van de Vlaming anno 2013 Academische zitting & exclusieve enquêteresultaten De Woonwens van de Vlaming anno 2013 Kwantitatief onderzoek woonconcept Huyzentruyt Hoe woont de Vlaming vandaag?

Nadere informatie

Community Land Trust. Wonen op gemeenschapsgrond

Community Land Trust. Wonen op gemeenschapsgrond Community Land Trust Wonen op gemeenschapsgrond Filmpje CLT 1. Wat is een CLT? Community Land Trust definitie: een verenigingsvorm die een (gemeenschaps)gronden verwerft, ontwikkelt en beheert ambitie:

Nadere informatie

Op weg naar Duurzaam Breda!

Op weg naar Duurzaam Breda! Een initiatief van betrokken burgers Op weg naar Duurzaam Breda! De belangrijkste uitdaging voor de samenleving is weer binnen de draagkracht van de aarde te gaan leven. We leven al lang niet meer van

Nadere informatie

weer thuis in de stad

weer thuis in de stad weer thuis in de stad Wonen boven winkels Een levendige binnenstad is aantrekkelijk voor bezoekers, levert woongenot voor specieke groepen mensen, is een broedplaats voor kenniseconomie en cultuur en vormt

Nadere informatie

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve BEES Coop is een project voor een coöperatieve, participatieve en niet commerciële supermarkt. Het iniatief wordt gedragen door burgers die een

Nadere informatie

Sociale huur in kleine kernen Westhoek Leader Westhoek - 18/11/2013 1 5. en dus geen sociale koopwoningen of doelgroepwoningen van het OCMW/gemeente.

Sociale huur in kleine kernen Westhoek Leader Westhoek - 18/11/2013 1 5. en dus geen sociale koopwoningen of doelgroepwoningen van het OCMW/gemeente. Sociale huur in kleine kernen Westhoek 10 aanbevelingen ifv inplanting en concept sociale huur Leader Westhoek - 18/11/2013 I. Aanbevelingen voor het lokaal woonbeleid a) Bewust kiezen voor een onderbouwde

Nadere informatie

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel Inhoud Vooraf: Steunpunt Diversiteit en Leren 1. Wat is een Brede School? 2. Welke impact ervaren de proefprojecten? 3. Brede school in de toekomst 4. Standpunt VVJ Brede School in Vlaanderen en Brussel

Nadere informatie

De invloed van de residentiële mismatch op het verplaatsingsgedrag in Vlaanderen

De invloed van de residentiële mismatch op het verplaatsingsgedrag in Vlaanderen De invloed van de residentiële mismatch op het verplaatsingsgedrag in Vlaanderen De laatste decennia is het autogebruik sterk toegenomen. Het toenemende gebruik van de wagen brengt echter negatieve gevolgen

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen in Vlaanderen. Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel?

Duurzaam ondernemen in Vlaanderen. Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel? Duurzaam ondernemen in Vlaanderen Studienamiddag Roeselare Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel? 18 juni Michel Davidts warmteontwikkelingen Kader Restwarmtegebruik maakt

Nadere informatie

2. Klimaat en duurzaamheid

2. Klimaat en duurzaamheid 1. Armoede Het Gentse OCMW ontwikkelt samen met de bevoegde stedelijke diensten een stedelijk sociaal-ecologisch werkgelegenheidsproject met als doel bestaande arbeidszorg-projecten op elkaar af te stemmen.

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool. Metropolitan

Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool. Metropolitan Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool Metropolitan Voka Metropolitan bouwt aan de Brusselse metropool Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen, bundelt zijn werking in de Brusselse

Nadere informatie

Grootstedelijke territoriale visie voor een duurzaam gewestelijk ontwikkelingsplan voor Brussel en haar regio in 2040 HEROVER DE STAD!

Grootstedelijke territoriale visie voor een duurzaam gewestelijk ontwikkelingsplan voor Brussel en haar regio in 2040 HEROVER DE STAD! Grootstedelijke territoriale visie voor een duurzaam gewestelijk ontwikkelingsplan voor Brussel en haar regio in 2040 HEROVER DE STAD! Diagnose Gen Zone Brussel Metropool Brussel Metropool 2040 Metropool

Nadere informatie

Klimaatplannen die het verschil maken. Inspiratie voor gemeentebesturen

Klimaatplannen die het verschil maken. Inspiratie voor gemeentebesturen Klimaatplannen die het verschil maken Inspiratie voor gemeentebesturen De vragen die we vandaag beantwoorden Wat is een goed klimaatplan? Welke activiteiten maken het verschil? (niet exhaustieve oplijsting)

Nadere informatie

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Gemeente Elsene Brussels Hoofdstedelijk Gewest DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Projectoproep voor bewoners «Mijn Plant-aardige Wijk» 0% asfalt 100% groen vergroening van de wijk groen- blauw netwerk duurzame

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking Brussel, 5 juli 2006 050706_Advies_kaderdecreet_Vlaamse_ontwikkelingssamenwerking Advies over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking 1. Inleiding Op 24 mei 2006 heeft Vlaams minister

Nadere informatie

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK Bij het begin van de jaren 70 zoeken enkele ouders een dagcentrum voor hun volwassen gehandicapt kind. Voordien was het bijna evident

Nadere informatie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Welke vragen liggen aan de basis? Er beweegt nu zeer veel rond energie. Waar staan we nu en hoe gaat het verder evolueren?

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Samenleven > niet gelijk, maar gelijkwaardig > aantrekkelijke, ecologische woonstad > iedereen een eerlijke kans op de arbeidsmarkt Samenleven Mensen zijn niet allemaal gelijk, maar wel gelijkwaardig.

Nadere informatie

Zuurstof voor de Brugse Poort

Zuurstof voor de Brugse Poort Zuurstof voor de Brugse Poort p. 1 De inhoud 1. Inleiding Zuurstof voor de Brugse Poort 2. Informatie inspraak participatie 3. Cultuur in de stadsvernieuwing 4. De parken 5. Duurzamere (cultuur-)participatie

Nadere informatie

Keizerpoort terug op de kaart

Keizerpoort terug op de kaart Keizerpoort terug op de kaart Toegangspoort tot de Gentse stadskern Tussen Brusselsesteenweg en De Keizerpoort of Brusselsepoort is de verdwenen stadspoort die de zuidoostelijke toegang tot de stadskern

Nadere informatie

Community Land Trust Gent

Community Land Trust Gent Community Land Trust Gent Hoe kan iemand de lucht of het land kopen? Het idee is vreemd voor ons. Als wij de frisheid van de lucht en de sprankeling van het water niet bezitten, hoe kan iemand ze dan van

Nadere informatie

Klimaattop Vlaams-Brabant voorbij:

Klimaattop Vlaams-Brabant voorbij: Klimaattop Vlaams-Brabant voorbij: 29 januari 2016 Het Bolwerk Vilvoorde hoe maken we de ambities waar? www.vlaamsbrabant.be/klimaattop Programma 10u Intro (Wouter, Jan) 10u10 Kader provinciaal klimaatplan

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag

tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag 02 Visie Er is in Noord-Limburg nauwelijks geschikte tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag.

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om Windenergie als streekproduct: van dichtbij is beter. Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om de hoek, akkerbrood gebakken door bakker Wijnand van Loarnse tarwe: eerlijk en heerlijk!

Nadere informatie

Zorg in het huis in de straat COLLOQUIUM - 10-02-2014

Zorg in het huis in de straat COLLOQUIUM - 10-02-2014 Zorg in het huis in de straat COLLOQUIUM - 10-02-2014 Ontwikkeling van een kleinschalig woonzorg project voor senioren EVA - Ontwikkelingsorganisatie in de solidaire economie - Via de projecten die EVA

Nadere informatie

HOE KRIJGEN WE MET ONZE MOBILITEITSBEHOEFTE ONZE ECOLOGISCHE VOETAFDRUK NAAR BENEDEN? thema: MOBILITEIT

HOE KRIJGEN WE MET ONZE MOBILITEITSBEHOEFTE ONZE ECOLOGISCHE VOETAFDRUK NAAR BENEDEN? thema: MOBILITEIT HOE KRIJGEN WE MET ONZE MOBILITEITSBEHOEFTE ONZE ECOLOGISCHE VOETAFDRUK NAAR BENEDEN? thema: MOBILITEIT MOBILITEIT TRANSITIE/ OPLOSSINGEN Bron: nederlandfietsland PRINCIPE: S.T.O.P. Stappen: korte afstanden

Nadere informatie

BIJLAGE. Vlaamse Gemeenschapscommissie Collegebesluit nr. 20152016-0442 25-03-2016. Bijlage nr. 1

BIJLAGE. Vlaamse Gemeenschapscommissie Collegebesluit nr. 20152016-0442 25-03-2016. Bijlage nr. 1 Vlaamse Gemeenschapscommissie Collegebesluit nr. 20152016-0442 25-03-2016 BIJLAGE Bijlage nr. 1 Begrippenkader bij het collegebesluit nr. 20152016-0442 van 25 maart 2016 houdende de uitvoering van de verordening

Nadere informatie

We create chemistry. Onze bedrijfsstrategie

We create chemistry. Onze bedrijfsstrategie We create chemistry Onze bedrijfsstrategie Het verhaal van BASF Al vanaf onze oprichting in 1865 richten wij ons op de evoluerende wereld om ons heen. Wanneer we kijken naar hoe we als bedrijf willen bijdragen

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende het afschaffen van sociale koopwoningen

Voorstel van resolutie. betreffende het afschaffen van sociale koopwoningen stuk ingediend op 1687 (2011-2012) Nr. 1 21 juni 2012 (2011-2012) Voorstel van resolutie van de dames Mieke Vogels en Elisabeth Meuleman en de heren Filip Watteeuw en Dirk Peeters betreffende het afschaffen

Nadere informatie

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven!

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Postbus 711 3900 AS Veenendaal Kerkewijk 26 3901 EG Veendaal (T) 0318-55 19 60 (F) 0318-55 19 61 (M) info@ingeniousvastgoed.nl (I) www.ingeniousvastgoed.nl Haar

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD STUK 459 (2011-2012) Nr. 1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD ZIT TING 2011-2012 17 NOVEMBER 2011 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Elke ROEX betreffende het waarborgen van het recht op kinderopvang

Nadere informatie

BOUWNETWERK. Kiezen en uitblinken. Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving

BOUWNETWERK. Kiezen en uitblinken. Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving BOUWNETWERK Kiezen en uitblinken Bouwnetwerk is hét netwerk voor vrouwen die werken aan de gebouwde omgeving Kiezen en uitblinken Aan mevrouw Schultz van Haegen, minister van infrastructuur en milieu,

Nadere informatie

WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING

WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING Mevrouw Meneer Binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt de toegang tot huisvesting steeds moeilijker. Het Woningfonds

Nadere informatie

Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11.

Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11. Toespraak ter gelegenheid van de opening van de afvalverbrandingsinstallatie ReEnergy 1 Roosendaal, 12/10/11. Monsieur le Président Directeur-General de GdF Suez, Geachte Gouverneur, Geachte Burgemeester,

Nadere informatie

de ontwikkeling van de nieuwe duurzame stadswijk aan Gent Sint Pieters

de ontwikkeling van de nieuwe duurzame stadswijk aan Gent Sint Pieters de ontwikkeling van de nieuwe duurzame stadswijk aan Gent Sint Pieters Reginald Claeys Departementshoofd Departement Ruimtelijke Planning, Mobiliteit en Openbaar Domein Stad Gent Aanleiding De projectontwikkeling

Nadere informatie

vzw Kempens Landschap

vzw Kempens Landschap vzw Kempens Landschap Een unieke en exemplarische landschapsvereniging vzw Kempens Landschap Een unieke en exemplarische landschapsvereniging In 1997 werd vzw Kempens Landschap opgericht om landschap en

Nadere informatie

Recreatieve woonmilieus in Almere. Erik van Marissing, Mei 2002

Recreatieve woonmilieus in Almere. Erik van Marissing, Mei 2002 Erik van Marissing, Mei 2002 Opbouw van de presentatie Doelstellingen en Probleemstelling Onderzoeksvragen en Afbakening van het onderzoeksgebied Definitie van een recreatief woonmilieu De meerwaarde van

Nadere informatie

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School Brede School Te downloaden op www.vlaanderen.be/bredeschool Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen en jongeren Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

Antwerpen, Duurzame stad voor iedereen. Focus energie en milieu

Antwerpen, Duurzame stad voor iedereen. Focus energie en milieu Antwerpen, Duurzame stad voor iedereen Focus energie en milieu Forum 19 juni 2012 1.Beleidsnota: wat is de ambitie? 2.Projecten: wat doen we al? 1. Beleidsnota: Wat is de ambitie? Waarom wil Antwerpen

Nadere informatie

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang Figure 1 logo vrouwenraad De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang INHOUDSTAFEL kinderopvang... 1 Een kaderdecreet kinderopvang... 2 Kwaliteitsvolle kinderopvang...

Nadere informatie

Biodiversiteit op bedrijventerreinen

Biodiversiteit op bedrijventerreinen Biodiversiteit op bedrijventerreinen 9 november 2010 Biodiversiteit op bedrijventerreinen Overzicht Vertrekpunt: bestaand of nieuw terrein? Beschikbare ruimte efficiënt ruimtegebruik Waar liggen kansen?

Nadere informatie

Tabel competentiereferentiesysteem

Tabel competentiereferentiesysteem Bijlage 3 bij het ministerieel besluit van tot wijziging van het ministerieel besluit van 28 december 2001 tot uitvoering van sommige bepalingen van het koninklijk besluit van 30 maart 2001 tot regeling

Nadere informatie

WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen

WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen STRATEGISCHE VISIE BBOG zomer 2010 WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen 1. BBOG Het BBOG staat voor Buurtcentra Besturen

Nadere informatie

Focusgroep - Symbiosis. Welkom

Focusgroep - Symbiosis. Welkom Focusgroep - Symbiosis Welkom Tips & Tricks Waarom? Kunnen we een warme woonvorm vinden, waarnaar mensen met plezier uitkijken voor hun 2 e levenshelft en hun (veelal té grote) woning overlaten aan volgende

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

O.D. 1.1 Zoeken naar argumenten om anders/meer/beter te investeren, bijvoorbeeld in fietsenstallingen

O.D. 1.1 Zoeken naar argumenten om anders/meer/beter te investeren, bijvoorbeeld in fietsenstallingen LOKO Deelbureau Sociaal 8 oktober 2012 BELEIDSPLAN Algemeen Het jaarthema van LOKO dit jaar stad en student & oriëntering en integratie. Binnen het sociale beleid van LOKO kunnen deze thema s gemakkelijk

Nadere informatie

Belfius Smart City Award 2015

Belfius Smart City Award 2015 Belfius Smart City Award 2015 «Stadslab2050 Energie voor het Antwerpse hart» Stad Antwerpen Stadslab2050 (http://stadslab2050.be/) is een stedelijk laboratorium dat de omslag naar een duurzaam Antwerpen

Nadere informatie

Voorstelling Regionale stadslandbouwstructuur ZWVL -Project Sociale Innovatie-

Voorstelling Regionale stadslandbouwstructuur ZWVL -Project Sociale Innovatie- Voorstelling Regionale stadslandbouwstructuur ZWVL -Project Sociale Innovatie- (de boerderij van) De toekomst? 1. Analyse Uitdagingen voor steden en regio s Klimaatveranderging Verstedelijking Duurdere

Nadere informatie

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School Opdracht Steunpunt Gok Ontwikkelen visietekst Opvolgen proefprojecten Formuleren beleidsaanbevelingen Brede School? Verkenning van enkele

Nadere informatie

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Inhoud Mijn overtuigingen 2 Mijn prioriteiten 3 Bakens voor morgen 8 Laten we samen aan Europa bouwen 1 Mijn overtuigingen Mijn overtuigingen Een Europa,

Nadere informatie

Inspiratiedag VVSG Ouderen- en thuiszorg. Cis Dewaele

Inspiratiedag VVSG Ouderen- en thuiszorg. Cis Dewaele Inspiratiedag VVSG Ouderen- en thuiszorg Cis Dewaele Inhoud 1. Waarom outreach 2. Quickscan 3. De visie 4. De cirkel 1. Waarom outreach Niet bereikte groepen De relatie werkt! (leefwereld, waarden en normen)

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek

Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek 1 Inleiding 2 Op 15 juni 2015 verzamelden de leden van de advieswerkgroep Sociaal-Cultureel Werk en vertegenwoordigers van regionale koepelverenigingen

Nadere informatie

Masterplan De Torens. Toelichting voorontwerp masterplan. 14 maart 2012. Architecten De Vylder Vinck Taillieu DRDH Architects Technum

Masterplan De Torens. Toelichting voorontwerp masterplan. 14 maart 2012. Architecten De Vylder Vinck Taillieu DRDH Architects Technum Masterplan De Torens Toelichting voorontwerp masterplan 14 maart 2012 Architecten De Vylder Vinck Taillieu DRDH Architects Technum 0 INHOUD Inleiding 2 Doelstellingen 6 De nieuwe Bonewijk 20 Het Landschapspark

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

Aanpasbaar bouwen, kostprijs?

Aanpasbaar bouwen, kostprijs? Aanpasbaar bouwen, kostprijs? Hannelore Knevels, sectorarchitect vmsw Aanpasbaar bouwen, kostprijs? Inhoud presentatie 1. Situering VMSW 2. C2008 3. Kostprijs aanpasbaar bouwen 4. Voorbeeldprojecten 5.

Nadere informatie

Hoge Gezondheidsraad Algemene Vergadering 2013 (16 mei 2013 13u15) Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling

Hoge Gezondheidsraad Algemene Vergadering 2013 (16 mei 2013 13u15) Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling Hoge Gezondheidsraad Algemene Vergadering 2013 (16 mei 2013 13u15) Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling is het gekozen thema voor de algemene vergadering dit

Nadere informatie

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

Duurzame bedrijventerreinen

Duurzame bedrijventerreinen Duurzame bedrijventerreinen Duurzaamheid: meer dan enkel energie Duurzaam bedrijventerrein Energie, water, afval, sociale aspecten, samenwerkingen, Wordt ingewikkelde oefening Gegevens? Project SIS (Sustainable

Nadere informatie

Klimaatstudie Vlaams-Brabant klimaatneutraal: Beleidsaanbevelingen voor gemeenten

Klimaatstudie Vlaams-Brabant klimaatneutraal: Beleidsaanbevelingen voor gemeenten Klimaatstudie Vlaams-Brabant klimaatneutraal: Beleidsaanbevelingen voor gemeenten Dinsdag 15 september 2015, PIVO, Asse Dinsdag 22 september 2015, Provinciehuis, Leuven ? Klimaatstudie Vlaams-Brabant klimaatneutraal

Nadere informatie

Diverse school, diverse kansen

Diverse school, diverse kansen Diverse school, diverse kansen Stel je buur de volgende 3 vragen: 1. Hoe kom jij in aanraking met diversiteit in onderwijs? 2. Wat is het eerste gevoel dat jij hebt wanneer je denkt aan diversiteit? 3.

Nadere informatie

WARMTEFOTO GENT. Stad Gent

WARMTEFOTO GENT. Stad Gent 16 WARMTEFOTO GENT Stad Gent 1 1.1 INFORMATIE Informatie over het project en uw organisatie [1] Naam van het project Warmtefoto Gent URL van het project http://warmtefoto.gent.be/ Naam van de projectverantwoordelijke

Nadere informatie

STRATEGIE EN JEUGD STAD ANTWERPEN

STRATEGIE EN JEUGD STAD ANTWERPEN STRATEGIE EN JEUGD STAD ANTWERPEN De stad Antwerpen Antwerpen = stad + 9 districten Stad : bovenlokale bevoegdheden: ruimtelijk structuurplan, Districten: lokale bevoegdheden: cultuur, sport, jeugd, senioren,

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Onze visie op cliënten, medewerkers en organisatie vertrekt vanuit 6 waarden: Cliëntgestuurd, Integer, Inclusief, Open, Participatief, Professioneel.

Onze visie op cliënten, medewerkers en organisatie vertrekt vanuit 6 waarden: Cliëntgestuurd, Integer, Inclusief, Open, Participatief, Professioneel. missie en VISIE Het GielsBos wil een veilige en geborgen thuis bieden aan volwassenen en kinderen met een beperking. We bieden deze mensen en hun leefomgeving een brede ondersteuning vanuit ervaring en

Nadere informatie

Stadsboeren in Nederland

Stadsboeren in Nederland Stadsboeren in Nederland Door: ir. Rosanne Metaal Directie Europees Landbouwbeleid &Voedselzekerheid DG AGRO, Ministerie Economische Zaken Presentatie Alumni-netwerk, 12 november 2013, Uit Je Eigen Stad

Nadere informatie

Comfortabel wonen in het centrum

Comfortabel wonen in het centrum Comfortabel wonen in het centrum Urban link bouwt uw dromen uit! Door onze jarenlange ervaring in projectontwikkeling weten wij wat u als koper wil. Als het nu om een investering gaat of een eigen woning

Nadere informatie

BIJLAGE. Bijlage nr. 1. Fiches. Titel initiatief: Caleidoscoop. Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen. Projectomschrijving

BIJLAGE. Bijlage nr. 1. Fiches. Titel initiatief: Caleidoscoop. Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen. Projectomschrijving BIJLAGE Bijlage nr. 1 Fiches Titel initiatief: Caleidoscoop Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen Caleidoscoop is een zelforganisatie die is ingebed in het gemeenschapscentrum. Een 8-tal vrouwelijke, allochtone

Nadere informatie

1. D U U R Z A A M B O U W E N. Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be

1. D U U R Z A A M B O U W E N. Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be 1. D U U R Z A A M B O U W E N Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be E CO- C O N S T R U C T I E We leven in een wereld waarin natuurlijke hulpbronnen niet onuitputtelijk blijken,

Nadere informatie

WORKSHOP DOELGROEP. Lager Onderwijs 3 e graad. Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad. Type ASO TSO BSO KSO

WORKSHOP DOELGROEP. Lager Onderwijs 3 e graad. Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad. Type ASO TSO BSO KSO WORKSHOP NAAM ORGANISATIE TITEL WORKSHOP STUDIO GLOBO Aan Tafel! DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad Type ASO TSO BSO KSO DBSO BuSO KORTE OMSCHRIJVING

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

reating ENERGY PROGRESS

reating ENERGY PROGRESS reating ENERGY PROGRESS 2012 ENERGIE EN MILIEU: Opwarming van de aarde: Drastische vermindering CO 2 -uitstoot Energie: De energiekosten fluctueren sterk en zullen alleen maar stijgen Behoud van het milieu

Nadere informatie

Renovatiepact werkgroep communicatie 16/03/2015

Renovatiepact werkgroep communicatie 16/03/2015 Renovatiepact werkgroep communicatie 16/03/2015 Bepaling van doelgroepen Doelgroepen klassiek Leeftijdscategorieën Jongeren

Nadere informatie

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015 StadsDashboard Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld Merle Blok 12 mei 2015 Missie TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn

Nadere informatie

De THUIS-wijk. Belgen voelen zich thuis in hun buurt

De THUIS-wijk. Belgen voelen zich thuis in hun buurt Evy Raes. Beeld uit de ILIV- Thuis in beeld -fotoreportage 2013 De THUIS-wijk Belgen voelen zich thuis in hun buurt De buurt is belangrijk voor de Belg. Hoe men zich voelt in zijn buurt heeft een impact

Nadere informatie

samen 4 Ed. Oudenaarde oost-vlaanderen toekomst geven aan lijstnummer

samen 4 Ed. Oudenaarde oost-vlaanderen toekomst geven aan lijstnummer samen toekomst geven aan oost-vlaanderen lijstnummer 4 Ed. Oudenaarde lijsttrekker Jean-Pierre Wonen is ook in het zuiden van onze provincie, m.a.w. in de Vlaamse Ardennen niet goedkoper geworden. Integendeel.

Nadere informatie

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin Katakle Business Plan 2011 2018 Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin 0 1. Inleiding Achtergrond De Katakle investeerdersgroep werkt sinds 2008 met The Hunger Project aan het einde

Nadere informatie

College van 23 oktober 2015

College van 23 oktober 2015 College van 23 oktober 2015 Stad en haven investeren 350 miljoen euro in leefbaarheid en mobiliteit...2 Kom Slim naar Antwerpen tijdens de grote wegenwerken (SW A234 nr. 08845)...5 Stad en haven investeren

Nadere informatie

Brutopia wint THE BLUE HOUSE/prijs voor duurzaam en betaalbaar bouwen!

Brutopia wint THE BLUE HOUSE/prijs voor duurzaam en betaalbaar bouwen! PERSBERICHT20/11/2013 Brutopia wint THEBLUEHOUSE/prijs voor duurzaam enbetaalbaarbouwen! Zopas(20novembernvdr)reiktendeStichtingvoorToekomstigeGeneratiesenhaarpartnersvoor het tweede jaar op een rij THE

Nadere informatie

Transitie mobiliteit Stad Gent Energiedag VVSG. 19 maart 2013 Dries Gysels (Milieudienst) Tim Scheirs (Mobiliteitsbedrijf)

Transitie mobiliteit Stad Gent Energiedag VVSG. 19 maart 2013 Dries Gysels (Milieudienst) Tim Scheirs (Mobiliteitsbedrijf) Transitie mobiliteit Stad Gent Energiedag VVSG 19 maart 2013 Dries Gysels (Milieudienst) Tim Scheirs (Mobiliteitsbedrijf) t r a n s i t i e Guidance for SMEs t r a n s i t i e De transitie-arena noodzaak

Nadere informatie

VLAAMSE ENERGIELENING

VLAAMSE ENERGIELENING VLAAMSE ENERGIELENING Jeroen Verbeke Energiedeskundige 04/12/2015 WVI www.wvi.be BARON RUZETTELAAN 35 8310 BRUGGE T +32 50 36 71 71 E wvi@wvi.be voormalig federaal Fonds FRGE(Fonds ter Reductie van de

Nadere informatie

Stilstaan bij vooruitgang

Stilstaan bij vooruitgang Stilstaan bij vooruitgang Thuis in duurzaam organiseren Duurzaam rendement is geld verdienen... en meer... Onze visie op duurzaamheid Duurzaamheid is een modewoord geworden. Om mee te gaan met de trend

Nadere informatie

Ambitie 1: Een wervende regio

Ambitie 1: Een wervende regio Ambitie 1: Een wervende regio Doelstelling 1: Transformeren naar een kennisgedreven economie Het idee om het streekimago op te hangen aan valley of creation valt in goede aarde. Er spelen zich veel goede

Nadere informatie