Een onderzoek naar seksuele voorlichtingslessen onder leerlingen uit de onderbouw van het Nederlands voortgezet onderwijs.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een onderzoek naar seksuele voorlichtingslessen onder leerlingen uit de onderbouw van het Nederlands voortgezet onderwijs."

Transcriptie

1 Een onderzoek naar seksuele voorlichtingslessen onder leerlingen uit de onderbouw van het Nederlands voortgezet onderwijs. Uitgevoerd door Scholieren.com, in opdracht van Rutgers WPF. April/mei 2013

2 Voorwoord Onlangs zijn er door de Tweede Kamer een aantal kerndoelen geformuleerd voor seksuele voorlichting op de basisschool en de onderbouw van het voorgezet onderwijs, die vanaf 1 december 2012 gelden. Om de kwaliteit van seksuele vorming in het onderwijs te verbeteren naar aanleiding van die nieuwe doelen, is het project Kwaliteit Seksuele vorming in het leven geroepen. Dit project wordt geleid door Lotte Zwaga namens Rutgers WPF. Één van de speerpunten van dit project is het betrekken van scholieren bij de discussie over seksuele voorlichting. Dat is dan ook de reden dat Lotte Zwaga in maart van dit jaar bij Scholieren.com aanklopte. Scholieren.com richt zich op Nederlandse en Vlaamse scholieren en heeft een maandelijks uniek bereik van 2 miljoen bezoekers. Na een interessant gesprek en mailcontact over en weer heeft Rutgers WPF Scholieren.com opdracht gegeven om een door hen opgestelde vragenlijst over seksuele voorlichting uit te zetten op Scholieren.com, om zo in een kort tijdsbestek een groot aantal scholieren te bereiken. Onderstaande rapportage geeft weer hoe de Nederlandse middelbare onderbouwscholier denkt over de seksuele voorlichting op school. Een aantal onderwerpen komen aan bod. Zo wordt eerst gevraagd óf scholieren al seksuele voorlichting gehad hebben en zo ja, uit welke biologie- of verzorgingsmethode. Ook hun mening over de gebruikte methode wordt bevraagd. Vervolgens wordt onderzocht wat scholieren in het algemeen vinden van de seksuele voorlichting op hun school en wat scholieren zelf belangrijk vinden in de seksuele voorlichtingslessen. Uiteindelijk wordt de scholieren nog de mogelijkheid geboden om samen met Rutgers WPF verder te praten en na te denken over seksuele voorlichting op school. De vragenlijst werd half april uitgezet op Scholieren.com (van 15 tot en met 17 april). De analyse en rapportage dateren van de daarop volgende maand.

3 Inhoud Voorwoord Hoofdstuk 1: onderzoeksgegevens Hoofdstuk 2: resultaten 2.1 Wanneer krijgen scholieren seksuele voorlichting? Heb jij op deze school al seksuele voorlichting gehad? En zo ja, wanneer was dat voor het eerst? Heb jij op deze school al seksuele voorlichting gehad, uitgesplitst naar niveau en klas. 2.2 Verschillende methodes Uit welk boek krijg jij seksuele voorlichting? Over welke onderwerpen heb je in dit boek les gehad en welke onderwerpen vind je belangrijk? 2.3 Belangrijke onderwerpen in de seksuele voorlichting 2.4 Waardering seksuele voorlichting Wat vind jij van de manier waarop jij jouw les(sen) seksuele voorlichting gekregen hebt? Wat vind jij belangrijk aan de manier waarop seksuele voorlichting wordt gegeven? 2.5 Oproep tot deelname aan panel Hoofdstuk 3: conclusies Bijlagen 1. Extra analyse methode Biologie voor jou 2. De vragenlijst

4 Hoofdstuk 1: onderzoeksgegevens Steekproefsamenstelling De vragenlijst is uitgezet onder bezoekers van Scholieren.com. Het onderzoek richtte zich op Nederlandse scholieren uit de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Om deze reden zijn alle deelnemers uit België en de bovenbouw eruit gefilterd. Onder de onderbouw van het voorgezet onderwijs vallen de volgende klassen: - VMBO: klas 1 en 2 - HAVO: klas 1, 2 en 3 - VWO: klas 1, 2 en 3 De oproep voor de vragenlijst stond online van 15 april tot en met 17 april respondenten begonnen met de vragenlijst, 1262 rondden de vragenlijst compleet af. Na filtering bleven 646 respondenten over die aan de juiste voorwaarden voldeden (Nederlandse middelbare scholier uit de onderbouw). Geslacht Aantal Percentage Jongen ,13% Meisje ,78% Wil ik niet zeggen 20 3,10% Niveau/klas Aantal Percentage VMBO (incl praktijkonderwijs) 92 14,24% Klas 1 36 Klas 2 56 Klas 3 of hoger 0 HAVO ,21% Klas 1 43 Klas 2 66 Klas Klas 4 of hoger 0 VWO ,55% Klas 1 71 Klas Klas Klas 4 of hoger 0 Leeftijd Gemiddelde leeftijd 13,8 Standaardafwijking (sd) 1,1 Minimum 10 Maximum 18 Mediaan 14

5 Gebaseerd op een eerdere vragenlijst die wij hebben uitgezet onder onze bezoekers, kunnen we de volgende informatie presenteren over de verdeling van respondenten over verschillende regio s in het land. Dit onderzoek is afgenomen voor eigen gebruik (tevredenheidsonderzoek) in januari In totaal deden 432 Nederlandse scholieren mee aan dit onderzoek. Provincie Aantal Percentage Drenthe 7 1,62% Flevoland 7 1,62% Friesland 21 4,86% Gelderland 68 15,74% Groningen 17 3,94% Limburg 19 4,40% Noord-Brabant 53 12,27% Noord-Holland 62 14,35% Overijssel 32 7,41% Utrecht 42 9,72% Zeeland 13 3,03% Zuid-Holland 91 21,06%

6 Hoofdstuk 2: resultaten 2.1 Wanneer krijgen scholieren seksuele voorlichting? Heb jij op deze school al seksuele voorlichting gehad? En zo ja, wanneer was dat voor het eerst? Heb jij op deze school al seksuele voorlichting gehad, uitgesplitst naar niveau en klas. Heb jij al Aantal Percentage Cumulatief percentage JA ,05% VMBO In klas ,04% In klas ,00% 63,04%* HAVO Klas ,15% Klas ,89% Klas 3 6 2,71% 73,75% VWO Klas ,72% Klas ,95% Klas 3 6 1,80% 71,47% * Dit is het totale percentage scholieren dat in de onderbouw wél seksuele voorlichting gehad heeft. Dit percentage telt op tot 100% met de scholieren die nog géén seksuele voorlichting gehad hebben in de onderbouw.

7 Heb jij al Aantal Percentage Cumulatief percentage NEE ,95% VMBO In klas ,00% In klas ,96% 36,96% HAVO In klas ,12% In klas ,69% In klas ,43% 26,25% VWO Klas ,41% Klas ,81% Klas ,31% 28,53%

8 2.2 Verschillende methodes Uit welk boek krijg jij seksuele voorlichting? * Voorbeelden bij andere : project lentekriebels, project de lente ontwaakt, zelfgemaakte boekjes/methodes (door docenten, school, toa), voorlichting van ff chille bij terwille. **De methoden Vita en Bekijk het worden niet meegenomen in de analyse, omdat te weinig respondenten hier gebruik van maakten.

9 2.2.2 Over welke onderwerpen heb je in dit boek les gehad en welke onderwerpen vind je belangrijk? 1. Methode: Biologie voor jou Totaal aantal: 222 respondenten (= 100%) Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken ,95% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en ,54% emotioneel? Zwangerschap en kinderen krijgen ,14% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie ,69% Voorkomen van soa, hiv, aids ,94% Ongewenste zwangerschap en abortus ,77% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel ,62% Vriendschap en relaties 92 41,44% Verliefdheid en verkering 97 43,69% Maagdelijkheid en de eerste keer 88 39,64% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 41 18,47% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en 66 29,73% de ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 73 32,88% Seks op tv, internet en sociale media 74 33,33% Waar je heen kunt met vragen en problemen 60 27,03% Anders 3 1,35% * In de bijlagen vind je voor deze methode nog een uitsplitsing naar niveau, voor de vraag over welke onderwerpen je les gehad hebt in dit boek. Alleen bij deze methode is dat gedaan, omdat de andere methodes door te weinig scholieren gebruikt werden om een zinvolle uitsplitsing te maken. Gem. cijfer methode (sd) 7,07 (1,43)

10 De onderwerpen die leerlingen met de methode Biologie voor jou aanstipten als meest belangrijk. Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken 60 27,03% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en 51 22,97% emotioneel? Zwangerschap en kinderen krijgen 45 20,27% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie 96 43,24% Voorkomen van soa, hiv, aids ,25% Ongewenste zwangerschap en abortus 32 14,41% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 31 13,96% Vriendschap en relaties 8 3,60% Verliefdheid en verkering 13 5,86% Maagdelijkheid en de eerste keer 54 24,32% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 28 12,61% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en 36 16,22% de ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 49 22,07% Seks op tv, internet en sociale media 22 9,91% Waar je heen kunt met vragen en problemen 25 11,26% Anders 0 0,00% * Er wordt gevraagd naar de 3 meest belangrijke onderwerpen, maar er wordt niet gevraagd naar ranking (dus welk onderwerp staat op 1 en welke op 2 etc.). Daarom kun je uit deze tabellen alleen afleiden welke onderwerpen in totaal het meest genoemd zijn.

11 2. Methode: Biologie en verzorging voor jou Totaal aantal respondenten met deze methode: 51 (= 100%) Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken 45 88,24% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en 44 86,26% emotioneel? Zwangerschap en kinderen krijgen 40 78,43% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie 42 82,35% Voorkomen van soa, hiv, aids 40 78,43% Ongewenste zwangerschap en abortus 30 58,82% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 34 66,67% Vriendschap en relaties 38 74,51% Verliefdheid en verkering 33 64,71% Maagdelijkheid en de eerste keer 22 43,14% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 10 19,61% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en 19 37,26% de ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 20 39,22% Seks op tv, internet en sociale media 17 33,33% Waar je heen kunt met vragen en problemen 14 27,45% Anders 0 0,0% Gem. cijfer methode (sd) 6,71 (2,05) De onderwerpen die leerlingen met de methode Biologie en verzorging voor jou aanstipten als meest belangrijk. Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken 14 27,45% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en emotioneel? 14 27,45% Zwangerschap en kinderen krijgen 10 19,16% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie 22 43,14% Voorkomen van soa, hiv, aids 30 58,82% Ongewenste zwangerschap en abortus 6 11,76% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 6 11,76% Vriendschap en relaties 2 3,92% Verliefdheid en verkering 4 7,84% Maagdelijkheid en de eerste keer 14 27,45% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 8 15,69% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en de 11 21,57% ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 2 3,92% Seks op tv, internet en sociale media 5 9,80% Waar je heen kunt met vragen en problemen 5 9,80% Anders 0 0,00% * Er wordt gevraagd naar de 3 meest belangrijke onderwerpen, maar er wordt niet gevraagd naar ranking (dus welk onderwerp staat op 1 en welke op 2 etc.). Daarom kun je uit deze tabellen alleen afleiden welke onderwerpen in totaal het meest genoemd zijn.

12 3. Methode: Nectar Totaal aantal respondenten met deze methode: 74 (= 100%) Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken 72 97,30% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en 68 91,89% emotioneel? Zwangerschap en kinderen krijgen 62 83,78% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie 60 81,10% Voorkomen van soa, hiv, aids 70 94,60% Ongewenste zwangerschap en abortus 39 52,70% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 60 81,10% Vriendschap en relaties 50 67,57% Verliefdheid en verkering 36 48,65% Maagdelijkheid en de eerste keer 20 27,03% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 9 12,16% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en 24 32,43% de ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 20 27,03% Seks op tv, internet en sociale media 14 18,92% Waar je heen kunt met vragen en problemen 23 31,08% Anders 1 1,35% Gem. cijfer methode (sd) 7,12 (1,3) De onderwerpen die leerlingen met de methode Nectar aanstipten als meest belangrijk. Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken 23 31,08% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en emotioneel? 23 31,08% Zwangerschap en kinderen krijgen 16 21,62% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie 28 37,84% Voorkomen van soa, hiv, aids 38 51,35% Ongewenste zwangerschap en abortus 9 12,16% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 14 18,92% Vriendschap en relaties 5 6,76% Verliefdheid en verkering 4 5,41% Maagdelijkheid en de eerste keer 16 21,62% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 7 9,46% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en de 13 17,57% ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 9 12,16% Seks op tv, internet en sociale media 4 5,41% Waar je heen kunt met vragen en problemen 13 17,57% Anders 0 0,00% * Er wordt gevraagd naar de 3 meest belangrijke onderwerpen, maar er wordt niet gevraagd naar ranking (dus welk onderwerp staat op 1 en welke op 2 etc.). Daarom kun je uit deze tabellen alleen afleiden welke onderwerpen in totaal het meest genoemd zijn.

13 4. Methode: Explora Totaal aantal respondenten met deze methode: 24 (= 100%) Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken 20 83,33% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en 18 75,00% emotioneel? Zwangerschap en kinderen krijgen 19 79,17% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie 18 75,00% Voorkomen van soa, hiv, aids 19 79,17% Ongewenste zwangerschap en abortus 9 37,50% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 15 62,50% Vriendschap en relaties 15 62,50% Verliefdheid en verkering 6 25,00% Maagdelijkheid en de eerste keer 2 8,33% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 0 0,00% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en 3 12,50% de ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 2 8,33% Seks op tv, internet en sociale media 3 15,50% Waar je heen kunt met vragen en problemen 6 25,00% Anders 2 8,33% Gem. cijfer methode (sd) 6,88 (1,01) De onderwerpen die leerlingen met de methode Explora aanstipten als meest belangrijk. Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken 6 25,00% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en emotioneel? 6 25,00% Zwangerschap en kinderen krijgen 8 33,33% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie 11 45,83% Voorkomen van soa, hiv, aids 11 45,83% Ongewenste zwangerschap en abortus 4 16,67% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 3 12,50% Vriendschap en relaties 0 0,00% Verliefdheid en verkering 1 4,17% Maagdelijkheid en de eerste keer 5 20,83% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 2 8,33% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en de 5 20,83% ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 8 33,33% Seks op tv, internet en sociale media 1 4,17% Waar je heen kunt met vragen en problemen 0 0,00% Anders 1 4,17% * Er wordt gevraagd naar de 3 meest belangrijke onderwerpen, maar er wordt niet gevraagd naar ranking (dus welk onderwerp staat op 1 en welke op 2 etc.). Daarom kun je uit deze tabellen alleen afleiden welke onderwerpen in totaal het meest genoemd zijn.

14 5. Methode: andere Totaal aantal respondenten met een andere methode: 33 (= 100%) Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken 27 81,82% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en 27 81,82% emotioneel? Zwangerschap en kinderen krijgen 22 66,67% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie 23 69,70% Voorkomen van soa, hiv, aids 27 81,82% Ongewenste zwangerschap en abortus 14 42,42% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 15 45,46% Vriendschap en relaties 14 42,42% Verliefdheid en verkering 14 42,42% Maagdelijkheid en de eerste keer 12 36,36% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 8 24,24% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en 13 39,39% de ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 12 36,36% Seks op tv, internet en sociale media 7 21,21% Waar je heen kunt met vragen en problemen 12 36,36% Anders 3 9,09% Gem. cijfer methode (sd) 7,03 (1,68)

15 2.3 Belangrijke onderwerpen in de seksuele voorlichting Welke onderwerpen vind jij het meest belangrijk in de seksuele voorlichting (kies er 3)? Alle 646 Nederlandse onderbouw scholieren die de vragenlijst compleet hebben ingevuld, kregen deze vraag voorgelegd (646 = 100%) Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken ,84% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en ,08% emotioneel? Zwangerschap en kinderen krijgen ,59% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie ,24% Voorkomen van soa, hiv, aids ,01% Ongewenste zwangerschap en abortus 83 12,85% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 99 15,33% Vriendschap en relaties 35 5,42% Verliefdheid en verkering 57 8,82% Maagdelijkheid en de eerste keer ,63% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? ,56% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en ,10% de ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) ,10% Seks op tv, internet en sociale media 73 11,30% Waar je heen kunt met vragen en problemen 62 9,60% Anders 10 1,55%

16 Belangrijke onderwerpen volgens Jongens (aantal: 214) Meisjes (aantal: 412) Aantal Percentage Kennis van het menselijk lichaam, 65 30,37% 84 20,39% geslachtskenmerken Wat verandert er in de puberteit: 53 24,77% ,24% lichamelijk en emotioneel? Zwangerschap en kinderen krijgen 33 15,42% 94 22,82% Voorkomen van zwangerschap en 62 28,97% ,96% anticonceptie Voorkomen van soa, hiv, aids ,61% ,24% Ongewenste zwangerschap en abortus 15 7,01% 65 15,78% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 37 17,29% 61 14,81% Vriendschap en relaties 15 7,01% 18 4,37% Verliefdheid en verkering 23 10,75% 31 7,52% Maagdelijkheid en de eerste keer 65 30,37% ,73% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de 60 28,04% 41 9,95% ander? Rekening houden met de wensen en 24 11,21% 79 19,17% grenzen van jezelf, en de ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele 14 6,54% 88 21,36% dwang) Seks op tv, internet en sociale media 36 16,82% 33 8,01% Waar je heen kunt met vragen en 17 7,94% 44 10,68% problemen Anders 4 1,87% 4 0,97%

17 2.4 Waardering seksuele voorlichting Wat vind jij van de manier waarop jij jouw les(sen) seksuele voorlichting gekregen hebt? Waardering algemeen Gemiddelde cijfer (sd) 6,1 (2,47) Minimum 1 Maximum 10 Mediaan 7 Waardering per niveau/klas VMBO Klas 1 5,42 (2,79) Klas 2 5,64 (2,62) HAVO Klas 1 5,63 (3,29) Klas 2 6,17 (2,57) Klas 3 6,22 (2,15) VWO Klas 1 5,23 (2,58) Klas 2 6,78 (2,23) Klas 3 6,3 (2,11) Waardering per sekse Jongens 5,99 (2,66) Meisjes 6,14 (2,32) Wat vind jij belangrijk aan de manier waarop seksuele voorlichting wordt gegeven (meerdere antwoorden mogelijk)? Alle 646 Nederlandse onderbouw scholieren die de vragenlijst compleet hebben ingevuld, kregen deze vraag voorgelegd.

18 2.5 Oproep tot deelname aan panel Zou je jouw mening willen geven over de lessen seksuele voorlichting en mee willen praten over wat er in jouw schoolboek moet komen te staan? En zou je hiervoor naar een bijeenkomst (middagje) met een aantal andere scholieren willen komen in Utrecht/Amsterdam tegen vergoeding van reiskosten en een bioscoopbon t.w.v. 20 EUR? Wil je je mening geven? Ja 26 (4,02%) Nee 620 (95,98%)

19 Hoofdstuk 3: conclusies Wanneer krijgen scholieren seksuele voorlichting op school? Zo n 71% van de onderbouwscholieren geeft aan al seksuele voorlichting gehad te hebben Ongeveer 65% van de VMBO scholieren krijgt seksuele voorlichting in de onderbouw. Bijna 40% van de VMBO leerlingen heeft in de eerste klas al seksuele voorlichting gehad, 25% krijgt het in klas 2 Iets meer dan 70% van de HAVO en VWO leerlingen krijgt seksuele voorlichting in de onderbouw. Ongeveer een kwart van de HAVO en VWO scholieren krijgt dit al in klas 1, plus minus 45% krijgt dit in klas 2 en een heel klein percentage in klas 3 (2,71 en 1,80% voor respectievelijk HAVO en VWO). Methodes Biologie voor jou is verreweg de meest gebruikte methode (bijna 50%). Gevolgd door Nectar (ongeveer 16%) en Biologie en verzorging voor jou (ongeveer 11%). Ongeveer 5% krijgt dan nog les uit Explora. De overige methodes komen amper voor De methode Nectar wordt het meest positief beoordeeld op seksuele voorlichting (gemiddeld een 7,12). Gevolgd door Biologie voor jou met een 7,07. Explora krijgt een 6,88 en Biologie en verzorging voor jou wordt het laagst beoordeeld met een 6,71. De scholieren die een andere methode kregen, waardeerden die methode gemiddeld met een 7,03 Bij alle methodes geven vrijwel alle scholieren aan dat ze de onderwerpen kennis van het lichaam en puberteit behandeld hebben. Ook geeft steeds ongeveer 80% methodebreed aan dat de onderwerpen zwangerschap en kinderen krijgen, voorkomen van zwangerschap en voorkomen van soa de revue gepasseerd zijn. Slechts kleine verschillen zijn waarneembaar tussen de methodes. Belangrijke onderwerpen in seksuele voorlichtingslessen Voorkomen van SOA, HIV en AIDS wordt door de scholieren het vaakst genoemd als zijnde meest belangrijk (333 x), gevolgd door voorkomen van zwangerschap en anticonceptie (247 x) Kennis van het lichaam, puberteit worden redelijk veel genoemd als meest belangrijk, maar staan niet bovenaan in de prioriteitenlijst van scholieren. Dit in tegenstelling tot de methodes, die over deze onderwerpen volgens vrijwel alle scholieren informatie boden. Opvallend is dat veel scholieren ook maagdelijkheid en de eerste keer een belangrijk onderwerp vinden (172 x genoemd), terwijl scholieren aangeven dat ze in de methodes niet altijd hierover geïnformeerd worden Tussen jongens en meisjes zijn enkele verschillen waarneembaar over wat zij de meest belangrijke onderwerpen vinden. Voorkomen van SOA, HIV en AIDS staat voor zowel jongens en meisjes voorop. Meisjes geven daarentegen meer aan dat zij voorkomen van zwangerschap en anticonceptie erg belangrijk vinden. Voor jongens zijn de voorkeuren meer gespreid. Verder valt op dat meisjes (21,36%) veel vaker kiezen voor als iemand over jouw grens gaat als belangrijk onderwerp, dan jongens (6,54%). Jongens (28,04%) zijn bovendien

20 een stuk geïnteresseerd in hoe maak je seks leuk: voor jezelf en de ander dan meisjes (9,95%). Waardering seksuele voorlichting In cijfers Scholieren waarderen de seksuele voorlichting die zij op school gehad hebben gemiddeld met een 6,1 Gekeken naar de waardering per niveau, valt op dat VMBO ers de seksuele voorlichting over het algemeen lager waarderen dan HAVO ers en VWO ers. De uitzondering hierop zijn de eersteklas VWO ers, die hun seksuele voorlichting slechts een 5,23 geven Verder valt op dat de waardering van seksuele voorlichting lijkt toe te nemen naarmate scholieren in een hogere klas terecht komen. De uitzondering hierop zijn weer de VWO ers. De derdeklas VWO ers beoordelen hun seksuele voorlichtingslessen net weer wat lager (6,3) dan de tweedeklassers (6,78) Tot slot geven jongens hun seksuele voorlichtingslessen een lager cijfer dan meisjes (5,99 tegenover 6,14). Manier van lesgeven Dat de docent informatie geeft over alle onderwerpen werd door scholieren het vaakst gezien als belangrijk (412 x genoemd = 63,78%) Op de tweede plaats komt de ruimte die de docent aan de klas geeft om vragen te stellen (350 x genoemd = 54,18%). Ook vinden scholieren het fijn als de docent informatieve filmpjes toont van leeftijdgenoten (291 x genoemd = 45,05%) en dat de docent aan de leerlingen vraagt wat zij al weten (272 x genoemd = 42,11%) Scholieren vinden het het minst belangrijk dat de docent hen laat oefenen in vaardigheden (125 x genoemd = 19,35%).

21 Bijlagen 1. * Extra uitsplitsing naar niveau, methode Biologie voor jou. Over welke onderwerpen heb je in dit boek les gehad? Niveau: VMBO Totaal aantal: 32 scholieren Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken 28 87,50% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en 29 90,62% emotioneel? Zwangerschap en kinderen krijgen 24 75,00% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie 25 78,12% Voorkomen van soa, hiv, aids 25 78,12% Ongewenste zwangerschap en abortus 18 56,25% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 22 68,75% Vriendschap en relaties 14 43,75% Verliefdheid en verkering 17 53,12% Maagdelijkheid en de eerste keer 14 43,75% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 6 18,75% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en 6 18,75% de ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 9 28,12% Seks op tv, internet en sociale media 8 25,00% Waar je heen kunt met vragen en problemen 10 31,25% Anders 0 0,00%

22 Over welke onderwerpen heb je in dit boek les gehad? Niveau: HAVO Totaal aantal: 79 scholieren Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken 78 98,73% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en 71 89,87% emotioneel? Zwangerschap en kinderen krijgen 69 87,34% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie 68 86,08% Voorkomen van soa, hiv, aids 72 91,14% Ongewenste zwangerschap en abortus 55 69,62% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 56 70,89% Vriendschap en relaties 35 44,30% Verliefdheid en verkering 34 43,04% Maagdelijkheid en de eerste keer 34 43,04% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 17 21,52% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en 28 35,44% de ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 27 34,18% Seks op tv, internet en sociale media 27 34,18% Waar je heen kunt met vragen en problemen 16 20,25% Anders 3 3,80% Over welke onderwerpen heb je in dit boek les gehad? Niveau: VWO Totaal aantal: 111 scholieren Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken ,40% Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en ,99% emotioneel? Zwangerschap en kinderen krijgen 96 86,49% Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie 95 85,59% Voorkomen van soa, hiv, aids 96 86,49% Ongewenste zwangerschap en abortus 73 65,77% Hetero, homo, lesbisch en biseksueel 81 72,97% Vriendschap en relaties 43 38,74% Verliefdheid en verkering 46 41,44% Maagdelijkheid en de eerste keer 40 36,04% Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? 18 16,22% Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en 32 28,33% de ander Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) 37 33,33% Seks op tv, internet en sociale media 39 35,14% Waar je heen kunt met vragen en problemen 34 30,63% Anders 0 0,00%

23 2. De vragenlijst BASISVRAGEN Wat is je leeftijd? <0 tm 99> Wat is je geslacht? <1 keuze> Mannelijk Vrouwelijk Wil ik niet vertellen In welk land zit jij op school? <1 keuze> 1. Nederland 2. België > deze vragenlijst niet verder invullen. Op welke school zit je? <1 keuze> 1. Praktijkonderwijs 2. Vmbo 3. Havo 4. Vwo In welke klas? <1 keuze> 1. Klas 1 2. Klas 2 3. Klas 3 4. Klas 4 of hoger > deze vragenlijst niet verder invullen. VRAGEN 1. Heb jij op deze school al seksuele voorlichting gehad? En zo ja, wanneer was dat voor het eerst? <1 keuze> a) Nee > ga naar vraag 5 b) Ja, in klas 1 c) Ja, in klas 2 d) Ja, in klas 3 2. Uit welk boek krijg jij seksuele voorlichting? <1 keuze> a) Biologie voor jou b) Biologie en verzorging voor jou c) Nectar d) Explora e) Vita f) Bekijk het! g) Wat anders namelijk: <invulveld> h) Ik weet het niet

24 3. Over welke onderwerpen heb je in dit boek les gehad? <meer dan 1 antwoord mogelijk> a) Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken b) Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en emotioneel? c) Zwangerschap en kinderen krijgen d) Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie e) Voorkomen van soa, hiv, aids f) Ongewenste zwangerschap en abortus g) Hetero, homo, lesbisch en biseksueel h) Vriendschap en relaties i) Verliefdheid en verkering j) Maagdelijkheid en de eerste keer k) Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? l) Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en de ander m) Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) n) Seks op tv, internet en sociale media o) Waar je heen kunt met vragen en problemen p) Anders, namelijk: <invulveld> 4. Wat voor cijfer geef je de informatie uit dit boek? <1 = zeer slecht, 10 = heel goed> 5. Welke onderwerpen vind jij het meest belangrijk in de seksuele voorlichting? <Selecteer de belangrijkste drie> q) Kennis van het menselijk lichaam, geslachtskenmerken r) Wat verandert er in de puberteit: lichamelijk en emotioneel? s) Zwangerschap en kinderen krijgen t) Voorkomen van zwangerschap en anticonceptie u) Voorkomen van soa, hiv, aids v) Ongewenste zwangerschap en abortus w) Hetero, homo, lesbisch en biseksueel x) Vriendschap en relaties y) Verliefdheid en verkering z) Maagdelijkheid en de eerste keer aa) Hoe maak je seks leuk: met jezelf of met de ander? bb) Rekening houden met de wensen en grenzen van jezelf, en de ander cc) Als iemand over jouw grens gaat (seksuele dwang) dd) Seks op tv, internet en sociale media ee) Waar je heen kunt met vragen en problemen ff) Anders, namelijk: <invulveld> 6. Wat vind jij van de manier waarop jij jouw les(sen) seksuele voorlichting hebt gekregen? <1 = zeer slecht, 10 = heel goed> 7. Wat vind jij belangrijk aan de manier waarop op school seksuele voorlichting wordt gegeven? <meer dan 1 antwoord mogelijk> a) De docent geeft informatie over alle onderwerpen b) De docent geeft de klas een (doe)opdracht c) De docent stelt vragen aan de klas over wat de leerlingen weten d) De docent geeft de klas ruimte om vragen te stellen e) De docent laat informatieve filmpjes zien van jongeren van mijn leeftijd f) De docent geeft ruimte om met klasgenoten over ervaringen en meningen te praten

25 g) De docent geeft ruimte om met klasgenoten te oefenen in vaardigheden h) De docent laat experts van buiten de school een gastles doen i) De docent laat jongeren met ervaring op seksueel gebied een gastles geven j) Anders, namelijk: <invulveld> 8. Zou je jouw mening willen geven over de lessen over seksuele voorlichting en mee willen praten over wat er in jouw schoolboek moet komen te staan? En zou je hiervoor naar een bijeenkomst (middagje) met een aantal andere scholieren willen gaan in Utrecht/Amsterdam tegen vergoeding van de reiskosten en een bioscoopbon t.w.v. 20 EUR? <1 keuze> a) Ja b) Nee <Bij ja:> 8a. Naar welk adres mogen wij jou een uitnodiging sturen om deze bijeenkomst bij te wonen? Naam + *: <veld> *vergeet niet tussen <datum> en <datum> je junkmail te checken op de uitnodiging van afzender Rutgers WPF.

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Nut vakbonden onbekend bij jongeren 30 november 2011 Inleiding Van oktober 2011 tot november 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek. Aan het onderzoek deden 2464

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Helft allochtone stagiairs vermoedt discriminatie bij sollicitatie

Factsheet persbericht. Helft allochtone stagiairs vermoedt discriminatie bij sollicitatie Factsheet persbericht Helft allochtone stagiairs vermoedt discriminatie bij sollicitatie Inleiding Stageperiode Om een stageplek te vinden moeten vrijwel alle studenten solliciteren. Maar hebben allochtone

Nadere informatie

Inhoud Voorwoord Steekproefsamenstelling Resultaten Conclusies

Inhoud Voorwoord Steekproefsamenstelling Resultaten Conclusies Onderzoek Instagram Uitgevoerd door Scholieren.com in november 2015 Inhoud Voorwoord Steekproefsamenstelling Resultaten Conclusies Voorwoord Scholieren.com heeft haar bezoekers middels een enquête vragen

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Vooral studentes somber over kansen arbeidsmarkt

Factsheet persbericht. Vooral studentes somber over kansen arbeidsmarkt Factsheet persbericht Vooral studentes somber over kansen arbeidsmarkt Inleiding Van augustus 2009 tot en met september 2009 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek. Aan het onderzoek deden

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Toekomst van studenten onzeker

Factsheet persbericht. Toekomst van studenten onzeker Factsheet persbericht Toekomst van studenten onzeker Inleiding Studententijd De overheid komt met steeds meer nieuwe wetten en voorstellen om te bezuinigen en de student te motiveren zijn/haar studie in

Nadere informatie

Als eerste is gevraagd in hoeverre de Cito Eindtoets Basisonderwijs een reëel beeld oplevert van

Als eerste is gevraagd in hoeverre de Cito Eindtoets Basisonderwijs een reëel beeld oplevert van Onderzoek Cito Eindtoets Basisonderwijs Methode en deelname Van 16 tot en met 24 januari 2013 heeft een online survey over de Cito Eindtoets Basisonderwijs opengestaan voor het Basisonderwijs. De vragen

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Stagiairs ervaren discriminatie

Factsheet persbericht. Stagiairs ervaren discriminatie Factsheet persbericht Stagiairs ervaren discriminatie Inleiding Stagiairs ervaren discriminatie Het is steeds lastiger voor studenten om een stageplek te vinden. Tijdens de sollicitatieprocedure ervaren

Nadere informatie

Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen

Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen 1 Verantwoording Begin november hield het Onderwijsblad een korte enquête over Zwarte Piet onder de leden in het basisonderwijs waarvan

Nadere informatie

Liefde, relaties en seksualiteit 17 april Nieuwegein

Liefde, relaties en seksualiteit 17 april Nieuwegein Liefde, relaties en seksualiteit 17 april Nieuwegein Inhoud Wat is seksualiteit? Seksuele vorming in de school? Draagvlak bij school, ouders en leerlingen De rol van de leerkracht Vaardigheden van de leerkracht

Nadere informatie

Onderzoek Veilig of niet?

Onderzoek Veilig of niet? Onderzoek Veilig of niet? 06 februari 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 24 januari tot 04 februari 2013, deden 2.261 jongeren mee. Het onderzoek is gehouden in samenwerking

Nadere informatie

Utrecht, 2011. Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders

Utrecht, 2011. Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders Utrecht, 2011 Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders Samenvatting en Conclusie Geld van de ouders De meeste scholieren krijgen zakgeld (88 procent). Kleedgeld is minder

Nadere informatie

IEMAND VAN JE FAMILIE

IEMAND VAN JE FAMILIE POLITIE STEUNKAARTJE IEMAND VAN JE FAMILIE STEUNKAARTJE IEMAND VAN JE GEZIN STEUNKAARTJE JE VERKERING STEUNKAARTJE BESTE VRIEND/VRIENDIN STEUNKAARTJE HUISARTS STEUNKAARTJE (LEERLING)BEGELEIDER STEUNKAARTJE

Nadere informatie

socio-demografie 2.597.232 jongeren geslacht leeftijd woonplaats 4 grote steden en per provincie afkomst opleiding religie

socio-demografie 2.597.232 jongeren geslacht leeftijd woonplaats 4 grote steden en per provincie afkomst opleiding religie FACTSHEET: socio-demografie Hoeveel jongeren zijn er eigenlijk in Nederland? Wonen er meer jongeren in Limburg of in Zeeland? Wat zijn de cijfers rondom geslacht, afkomst, opleidingsniveau en religie?

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Ouderen azen op studentenwerk 09 november 2009 Inleiding Van augustus 2009 tot en met september 2009 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbaan Onderzoek. Aan het onderzoek deden

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Student stelt eisen aan stage bij

Factsheet persbericht. Student stelt eisen aan stage bij Factsheet persbericht Student stelt eisen aan stage bij Inleiding Stageperiode Een stageperiode is voor veel studenten de meest leerzame periode van hun schoolcarrière. Maar tegen welke problemen lopen

Nadere informatie

KIJK! SEKSUALITEIT. mijn leven. Leerjaar 2. Leskatern 3. Ont wikkeld voor. praktijkonderwijs Basis - Kader

KIJK! SEKSUALITEIT. mijn leven. Leerjaar 2. Leskatern 3. Ont wikkeld voor. praktijkonderwijs Basis - Kader em ex jk ki In KIJK! mijn leven Leerjaar 2 aa pl SEKSUALITEIT Leskatern 3 r Ont wikkeld voor praktijkonderwijs Basis - Kader INLEIDING Seksualiteit Jongeren zijn veel bezig met relaties en seksualiteit.

Nadere informatie

Geachte lezer, Veel plezier bij het lezen van het rapport! Hartelijke groet, VictorMundi.com Jeroen Sakkers

Geachte lezer, Veel plezier bij het lezen van het rapport! Hartelijke groet, VictorMundi.com Jeroen Sakkers Geachte lezer, Met gepaste trots presenteren wij u hierbij het eerste ZZP Barometer-rapport van 2011. De ZZP Barometer is de structurele en onafhankelijke onderzoeksmonitor voor en over zzp'ers, freelancers

Nadere informatie

Bijbaantjesonderzoek

Bijbaantjesonderzoek Bijbaantjesonderzoek Uitgevoerd door Scholieren.com in oktober 2014 Inhoud Voorwoord 3 Steekproefsamenstelling 4 Resultaten - Bijbaantjes 6 - Problemen op het werk 11 Conclusies 14 2 Voorwoord Scholieren.com

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

SCHORSINGEN EN VERWIJDERINGEN 2007/2008-2011/2012

SCHORSINGEN EN VERWIJDERINGEN 2007/2008-2011/2012 SCHORSINGEN EN VERWIJDERINGEN 2007/2008-2011/2012 Utrecht, januari 2013 INHOUD Samenvatting 4 Inleiding 6 1 Trends en wetenswaardigheden 8 1.1 Inleiding 8 1.2 Trends 8 1.3 Wetenswaardigheden 11 2 Wet-

Nadere informatie

StemWijzer in de provincie

StemWijzer in de provincie StemWijzer in de provincie Verslag van een enquête onder gebruikers van de provinciale StemWijzers bij de Provinciale Statenverkiezingen van 7 maart 2007. April 2007 Dr. M. Boogers TILBURGSE SCHOOL VOOR

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

SEKSUEEL GEDRAG. Jongerenmonitor % geslachtsgemeenschap. Klas 2. Klas 4. 55% altijd een condoom gebruikt

SEKSUEEL GEDRAG. Jongerenmonitor % geslachtsgemeenschap. Klas 2. Klas 4. 55% altijd een condoom gebruikt IJsselland SEKSUEEL GEDRAG Jongerenmonitor 2015 7% geslachtsgemeenschap gehad 10.163 jongeren School Klas 2 13-14 jaar Klas 4 15-16 jaar 49% negatieve houding homoseksualiteit 55% altijd een condoom gebruikt

Nadere informatie

In de les praten over relaties en seksualiteit. Hoe maak je het makkelijk en leuk!

In de les praten over relaties en seksualiteit. Hoe maak je het makkelijk en leuk! In de les praten over relaties en seksualiteit Hoe maak je het makkelijk en leuk! Hoe kunt u leerlingen ondersteunen en leert u hen verantwoorde keuzes te maken op het gebied van relaties en seksualiteit?

Nadere informatie

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat Starters-enquête 9 september 2014 Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat 1 EEN STROEVE START Een fantastische baan, maar heel erg zwaar. De Groene Golf de jongerenafdeling

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Vandaag gaan we het hebben over homoseksualiteit en biseksualiteit. Homoseksualiteit heeft te maken met mensen die zich seksueel aangetrokken voelen tot iemand

Nadere informatie

Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014

Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014 Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014 2 Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014 Figuur 1 Aantal deelnemers naar geslacht en leeftijd 75 t/m 85 jaar 1 Over welke cijfers hebben

Nadere informatie

PRODUCTENGIDS. Seksuele gezondheid

PRODUCTENGIDS. Seksuele gezondheid PRODUCTENGIDS Seksuele gezondheid SEKSUELE GEZONDHEID BELANGRIJK? JAZEKER! Een aantal feiten* op een rij: Seksueel actieve jongeren communiceren onvoldoende over gebruik van condooms. Een kleine groep

Nadere informatie

Relaties en seksualiteit

Relaties en seksualiteit Seksualiteit ontwikkelt zich vanaf de geboorte en is een wezenlijk onderdeel van het mens-zijn gedurende het hele leven. Seksualiteit wordt geuit en ervaren in gevoelens, gedachten, opvattingen, rollen

Nadere informatie

Relationele vorming. De rol van ouders in de gezonde seksuele ontwikkeling van kinderen

Relationele vorming. De rol van ouders in de gezonde seksuele ontwikkeling van kinderen Relationele vorming De rol van ouders in de gezonde seksuele ontwikkeling van kinderen Programma Introductie relationele- en seksuele vorming Inventarisatie van vragen De seksuele ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

KIJK! SEKSUALITEIT. mijn leven. Leerjaar 1. Leskatern 3. Geschikt voor. praktijkonderwijs Basis - Kader

KIJK! SEKSUALITEIT. mijn leven. Leerjaar 1. Leskatern 3. Geschikt voor. praktijkonderwijs Basis - Kader em ex jk ki In KIJK! mijn leven Leerjaar 1 aa pl SEKSUALITEIT Leskatern 3 r Geschikt voor praktijkonderwijs Basis - Kader Seksualiteit INLEIDING Aan het begin van het voortgezet onderwijs verandert er

Nadere informatie

Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014

Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014 Kerncijfers leefstijlmonitor seksuele gezondheid 2014 Figuur 1 Aantal deelnemers naar geslacht en leeftijd 75 t/m 85 jaar 1 Over welke cijfers hebben we het? In Nederland worden gegevens over de leefstijl

Nadere informatie

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit Wat vind jij daar van? nou Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit De Rutgers Nisso Groep ontwikkelt in opdracht van ZonMw een website voor en met jongeren met een Turkse, Marokkaanse

Nadere informatie

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100)

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100) Het aantal leerlingen in het basisonderwijs is tussen 2010 en 2014 gedaald. In de provincie Limburg nam het aantal leerlingen in deze periode het sterkst af. In het voortgezet onderwijs is het aantal leerlingen

Nadere informatie

Zicht en Gehoor een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO en Specsavers

Zicht en Gehoor een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO en Specsavers 6-07-2015 Zicht en Gehoor een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO en Specsavers Over dit onderzoek Dit onderzoek over zicht en gehoor is uitgevoerd door seniorenorganisatie ANBO. Het betreft een online

Nadere informatie

Eenzaamheid in relatie tot digitale communicatie

Eenzaamheid in relatie tot digitale communicatie Eenzaamheid in relatie tot digitale communicatie Index 1. Samenvatting p. 3 2. Doelstellingen en opzet onderzoek p. 6 3. Gebruik communicatiemiddelen p. 9 4. Perceptie digitale communicatie en eenzaamheid

Nadere informatie

GO Jeugd 2008 Seksualiteit

GO Jeugd 2008 Seksualiteit GO Jeugd 2008 Seksualiteit Samenvatting seksualiteit Uit de gegevens van GO Jeugd 2008 van GGD Fryslân blijkt dat 22% van de Friese 12 t/m 18 jongeren wel eens geslachtsgemeenschap heeft gehad. De helft

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Rutgers i.s.m. het NOS Jeugdjournaal 2016 Samenvatting. Utrecht, maart 2016 Auteur: Hanneke de Graaf.

Resultaten onderzoek Rutgers i.s.m. het NOS Jeugdjournaal 2016 Samenvatting. Utrecht, maart 2016 Auteur: Hanneke de Graaf. Arthur van Schendelstraat 696 3511 MJ Utrecht Postbus 9022 3506 GA Utrecht +31(0)30 231 34 31 office@rutgers.nl www.rutgers.nl www.rutgers.international Utrecht, maart 2016 Auteur: Hanneke de Graaf BIC

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Werkgevers: stagiairs niet goed voorbereid

Factsheet persbericht. Werkgevers: stagiairs niet goed voorbereid Factsheet persbericht Werkgevers: stagiairs niet goed voorbereid Inleiding Stageperiode Een stageperiode is voor veel studenten de meest leerzame periode van de schoolcarrière. Maar tegen welke problemen

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld NEDERLANDERS OVER DE VIERDAAGSE Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Nienke Lammertink en Koen Breedveld Mei 2016 1 Nederlanders over de

Nadere informatie

Week van de Lentekriebels

Week van de Lentekriebels Ouderbijeenkomst Week van de Lentekriebels Relationele en seksuele opvoeding, op school en thuis Anja Sijbranda GGD Hart voor Brabant Programma Waarom relationele en seksuele vorming? Wat doet school?

Nadere informatie

KRASLOTEN, JONGERENBOEKJE SEKS&ZO, HANDLEIDING EN TRAINING

KRASLOTEN, JONGERENBOEKJE SEKS&ZO, HANDLEIDING EN TRAINING KRASLOTEN, JONGERENBOEKJE SEKS&ZO, HANDLEIDING EN TRAINING Compleet voorlichtingspakket Het voorlichtingspakket Veilig vrijen & seks bestaat uit: 1. Krasloten 2. Jongerenboekje SEKS&ZO 3. Handleiding met

Nadere informatie

: Mw F. Langerak- Oostrom

: Mw F. Langerak- Oostrom RAADSVOORSTEL ter besluitvorming in de raad Datum Forum vergadering : 1 december 2015 Zaaknummer :203787 Datum Raadsvergadering : 14 december 2015 Portefeuillehouder Verantwoordelijk MT-lid : Mw F. Langerak-

Nadere informatie

Seksuele vorming en seksuele ontwikkeling van kinderen. Marianne Cense (Rutgers WPF) & Jos Poelman (Soa Aids Nederland)

Seksuele vorming en seksuele ontwikkeling van kinderen. Marianne Cense (Rutgers WPF) & Jos Poelman (Soa Aids Nederland) Seksuele vorming en seksuele ontwikkeling van kinderen Marianne Cense (Rutgers WPF) & Jos Poelman (Soa Aids Nederland) Programma 1. Seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren 2. Criteria om normaal

Nadere informatie

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT Utrecht, maart 2008 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding en probleemstelling 5 2 Resultaten basisonderwijs 7 2.1 Representativiteit

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Gevoelens... 4 Hoofdstuk 2 Ontmoeten... 6 Hoofdstuk 3 Verliefd... 8 Hoofdstuk 4 Date... 10 Hoofdstuk 5 Verkering... 12 Hoofdstuk 6 Intimiteit... 14 Hoofdstuk 7 Seks...

Nadere informatie

Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003

Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003 Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003 Eindrapport Een onderzoek in opdracht van het Vervangingsfonds Frank Schoenmakers Rob Hoffius B3060 Leiden, 21 juni 2005 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 2 Verantwoording:

Nadere informatie

Werkblad Seksuele Diversiteit. KaartjesspeL voorkant

Werkblad Seksuele Diversiteit. KaartjesspeL voorkant KaartjesspeL voorkant Kaartjesspel achterkant Wat betekent LHBT? Ben je in de war als je bi bent? Hoe word je homo? Wat is coming out? Op welke leeftijd ontdek je dat je homo of lesbisch bent? Op welke

Nadere informatie

Een kwalitatieve analyse van het transmedia storytelling project Verhalen voor onder je kussen. Baukje Stinesen en Reint Jan Renes

Een kwalitatieve analyse van het transmedia storytelling project Verhalen voor onder je kussen. Baukje Stinesen en Reint Jan Renes Een kwalitatieve analyse van het transmedia storytelling project Verhalen voor onder je kussen Baukje Stinesen en Reint Jan Renes Doel van het onderzoek Het vergroten van inzicht in de manier waarop jongeren

Nadere informatie

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1

>>> Dag tegen het Pesten 19-04-12 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 >>> Codename Future - Tel. 070-3024770 - Fax. 070-3644934 www.codenamefuture.nl 1 Inhoudsopgave Colofon 3 Dag tegen het pesten 4 Highlights 4 Pesten gebeurt in mijn klas het meest met 5 Welke uitspraak

Nadere informatie

Schorsingen en verwijderingen in het funderend onderwijs

Schorsingen en verwijderingen in het funderend onderwijs Schorsingen en verwijderingen in het funderend onderwijs Inspectie van het Onderwijs, december 2015 Jaarlijks rapporteert de Inspectie van het Onderwijs over het schorsen en verwijderen van leerlingen

Nadere informatie

Geslacht respondenten CBS 2011* man 49% 49% vrouw 51% 51% totaal 100% 100%

Geslacht respondenten CBS 2011* man 49% 49% vrouw 51% 51% totaal 100% 100% Verantwoording onderzoek "4 en 5 mei" Veldwerkperiode: woensdag 11 april tot woensdag 18 april. Aantal uitgenodigd: 15628 Aantal onbezorgbaar: 197 Netto verstuurd: 15431 Respons: 7597 49% Onvolledig ingevulde

Nadere informatie

Vragenlijst themacertificaat Relaties en seksualiteit Voortgezet onderwijs

Vragenlijst themacertificaat Relaties en seksualiteit Voortgezet onderwijs Vragenlijst themacertificaat Relaties en seksualiteit Voortgezet onderwijs Handig om bij de hand te hebben: Beleidsdocument Gedragsregels Beleid 1. Heeft uw school een visie op hoe zij wil bijdragen aan

Nadere informatie

Wat weten Nederlanders over zorgverzekeringen?

Wat weten Nederlanders over zorgverzekeringen? Wat weten Nederlanders over zorgverzekeringen? Op enkele uitzonderingen na is heel Nederland verplicht een zorgverzekering te hebben. Voldoende kennis van deze verzekering is belangrijk. Je kunt ermee

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens van Wethouders

Persoonlijke gegevens van Wethouders Persoonlijke gegevens van Wethouders Dit document bevat de volgende gegevens van wethouders: Aantal wethouders naar gemeentegrootte 1998-2014 Aandeel wethouders naar politieke partij 1998-2014 Aandeel

Nadere informatie

Schoolverzuim in het Voortgezet Onderwijs

Schoolverzuim in het Voortgezet Onderwijs nipo het marktonderzoekinstituut Postbus 247 1000 ae Amsterdam Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44 Fax (020) 522 53 33 E-mail info@nipo.nl Internet www.nipo.nl NIPO het marktonderzoekinstituut

Nadere informatie

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF Het is heel belangrijk om je eigen lijf goed te kennen. Als je wordt geboren, ben je een meisje of een jongen. In de loop van de tijd groeit je lijf groeit hard tot je volwassen en uitgegroeid

Nadere informatie

Seksueel grensoverschrijdend gedrag

Seksueel grensoverschrijdend gedrag Kriebels in je buik Seksueel grensoverschrijdend gedrag 1 Seksueel grensoverschrijdend gedrag Groep 8 90 min Begrippen Seksuele grensoverschrijding, seksueel misbruik, vertrouwenspersoon, veilig thuis

Nadere informatie

Verkiezing en methode

Verkiezing en methode Verkiezingsuitslag Verkiezing en methode Het Leukste uitje van het Jaar wordt bepaald op basis van een onderzoek onder ANWB leden. Dit onderzoek bestaat uit twee rondes, namelijk een nominatieronde en

Nadere informatie

Ouderbijeenkomst Week van de Lentekriebels

Ouderbijeenkomst Week van de Lentekriebels Ouderbijeenkomst Week van de Lentekriebels Relationele en seksuele opvoeding op school en thuis Naam Christel van Helvoirt GGD Hart voor Brabant Waar denken jullie aan bij seksualiteit? Gevoelens Veiligheid

Nadere informatie

Rapport onderzoek bezoekers Bezoekerscentrum ProDemos: 1. In welke gemeente woont u? Totaal aantal volledige ingevulde vragenlijsten: 404

Rapport onderzoek bezoekers Bezoekerscentrum ProDemos: 1. In welke gemeente woont u? Totaal aantal volledige ingevulde vragenlijsten: 404 Rapport onderzoek bezoekers Bezoekerscentrum ProDemos: Totaal aantal volledige ingevulde vragenlijsten: 404 De vragenlijst is in de periode van 6 t/m 15 augustus 2012 afgenomen De Resultaten: 1. In welke

Nadere informatie

Let s talk about sex Eerste hulp bij seksuele voorlichting

Let s talk about sex Eerste hulp bij seksuele voorlichting Let s talk about sex Eerste hulp bij seksuele voorlichting Normen en waarden De spelleider wijst iemand aan die een casus voorlegt waarin seksuele voorlichting is gegeven aan een cliënt. Bespreek in tweetallen

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Studenten: meer werken noodzaak door hogere studiekosten 13 januari 2011 Inleiding Van november 2010 tot begin januari 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek.

Nadere informatie

Onderzoek Wereldproblemen en Seks

Onderzoek Wereldproblemen en Seks Onderzoek Wereldproblemen en Seks 1V Jongerenpanel 24 oktober 2014 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek in samenwerking met dance4life, gehouden van 15 tot en met 23 oktober 2014, deden 1641 jongeren

Nadere informatie

SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN

SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN 1. ALGEMEEN 1.1 INHOUD Onderwerp Pagina 1. ALGEMEEN 1.1 Inhoud 1 1.2 Het onderzoek en

Nadere informatie

Leerlingtevredenheid Het Ruimteschip. Cedin. Lianne Bleker

Leerlingtevredenheid Het Ruimteschip. Cedin. Lianne Bleker Leerlingtevredenheid Het Ruimteschip Cedin Lianne Bleker Februari 204 COLOFON Leerlingtevredenheid Het Ruimteschip Lianne Bleker Drachten, februari 204 Cedin Lavendelheide 2 9202 PD DRACHTEN T 088 0200300

Nadere informatie

Gebruik ICT binnen Content and Language Integrated Learning

Gebruik ICT binnen Content and Language Integrated Learning Evaluatierapport Gebruik ICT binnen Content and Language Integrated Learning Bevindingen van leraren en leerlingen Drs. Gerard Baars Inleiding In de tweede helft van 2008 is op zes basisscholen in Rotterdam

Nadere informatie

Proef Begeleid Rijden: Wat vindt de rijschoolbranche?

Proef Begeleid Rijden: Wat vindt de rijschoolbranche? Proef Begeleid Rijden: Wat vindt de rijschoolbranche? 1. Ik ben: Zelfstandig rijschoolhouder zzp 56,4% 234 Rijschoolhouder VOF 13,7% 57 Rijinstructeur in loondienst 7,2% 30 Rijschoolhouder met personeel

Nadere informatie

Stemrapport Kern met Pit finale 2016 19/3/2016. Uitslag. 1 e prijs Groningen Zorgproject Wedde dat 't lukt. 2 e prijs Noord-Holland Kickmee!

Stemrapport Kern met Pit finale 2016 19/3/2016. Uitslag. 1 e prijs Groningen Zorgproject Wedde dat 't lukt. 2 e prijs Noord-Holland Kickmee! Stemrapport Kern met Pit finale 2016 19/3/2016 Uitslag 1 e prijs Groningen Zorgproject Wedde dat 't lukt 2 e prijs Noord-Holland Kickmee! 3 e prijs Flevoland Samen leven samen spelen Positie Kern Projecttitel

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

De intermediair voor verantwoord lenen. Leef met je hart, leen met verstand.

De intermediair voor verantwoord lenen. Leef met je hart, leen met verstand. De intermediair voor verantwoord lenen. Leef met je hart, leen met verstand. Nationaal Leenonderzoek Analyse van tienduizenden lening aanvragen in 2015 Onlangs is door Geldshop een grootschalig onderzoek

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG JEUGDRAADPANEL SEKSUALITEIT EN TOLERANTIE. Homo-emancipatie op school. Wie kunnen er beter hun mening geven dan jongeren zelf?

ONDERZOEKSVERSLAG JEUGDRAADPANEL SEKSUALITEIT EN TOLERANTIE. Homo-emancipatie op school. Wie kunnen er beter hun mening geven dan jongeren zelf? ONDERZOEKSVERSLAG JEUGDRAADPANEL SEKSUALITEIT EN TOLERANTIE Homo-emancipatie op school Wie kunnen er beter hun mening geven dan jongeren zelf? 1 INHOUDSOPGAVE Inleiding 3 Kenmerken van de onderzochte groep

Nadere informatie

VRIENDSCHAP EN RELATIES

VRIENDSCHAP EN RELATIES VRIENDSCHAP EN VRIENDSCHAP Als je in de puberteit komt, wordt vriendschap belangrijk. Je vrienden kies je zelf uit. Er zijn mensen die één boezemvriend of één hartsvriendin hebben. Andere mensen hebben

Nadere informatie

Titel hoofdstuk Subtitel hoofdstuk. Clear Channel Hillenaar Informatie media 2012. Schoolboards. Xxxx Xxx \ Schoolboards

Titel hoofdstuk Subtitel hoofdstuk. Clear Channel Hillenaar Informatie media 2012. Schoolboards. Xxxx Xxx \ Schoolboards Informatie media 2012 Titel hoofdstuk Subtitel hoofdstuk 57 Xxxx Xxx \ Locaties Locaties Selectie van de scholen Locaties Aantal vakken 3.815 Drenthe 54 Flevoland 155 Friesland 60 Gelderland 289 Groningen

Nadere informatie

Holebi. transgender. Je bent wie je bent!

Holebi. transgender. Je bent wie je bent! Holebi en transgender Je bent wie je bent! Alles over holebi en transgender Holebifoon Voor vragen over holebiseksualiteit. Je kan er ook discriminatie melden tel. 0800 99 533 www.holebifoon.be Çavaria

Nadere informatie

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Tilburg en Kunst Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Projectnummer 529 1 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding 5 1 Jongeren

Nadere informatie

Langdurige werkloosheid in Nederland

Langdurige werkloosheid in Nederland Langdurige werkloosheid in Nederland Robert de Vries In 25 waren er 483 duizend werklozen. Hiervan waren er 23 duizend 42 procent langdurig werkloos. Langdurige werkloosheid komt vooral voor bij ouderen.

Nadere informatie

*Inkomende post 3368 %PAGE%

*Inkomende post 3368 %PAGE% WISCAT-pabo inhoud Inleiding Afnames studiejaar 201 1-2012 Kandidaten studiejaar 201 1-2012 Trends tot en met 2 3 8 11 pagina 1 I 13 WISCAT-pabo. J Inleiding In deze rappodage zullen de toetsresultaten

Nadere informatie

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Veldwerk Optimaal B.V. 's-hertogenbosch, september 2013 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. ONDERZOEKSVERANTWOORDING 2

Nadere informatie

Kwalitatief onderzoek preventie en communicatie. jonge MSM. Onderzoek naar het verbeteren van hiv- en soa-preventie en communicatie gericht op

Kwalitatief onderzoek preventie en communicatie. jonge MSM. Onderzoek naar het verbeteren van hiv- en soa-preventie en communicatie gericht op Kwalitatief onderzoek preventie en communicatie jonge MSM Onderzoek naar het verbeteren van hiv- en soa-preventie en communicatie gericht op jonge MSM In samenwerking met: Achtergrond en doel onderzoek

Nadere informatie

Beantwoording vragen PvdA onderzoek "Seks onder je 25ste" BESLUITEN

Beantwoording vragen PvdA onderzoek Seks onder je 25ste BESLUITEN Behoudens advies van de commissie WOWZ B&W.nr.: 05.0533 d.d. 19 april 2005 Onderwerp Beantwoording vragen PvdA onderzoek "Seks onder je 25ste" BESLUITEN 1. De beantwoording van de vragen van de PvdA over

Nadere informatie

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek December 2012 Projectnummer 507 Inhoudsopgave Samenvatting

Nadere informatie

Opvallend in deze figuur is het grote aantal bedrijven met een vergunning voor exact 340 stuks melkvee (200 melkkoeien en 140 stuks jongvee).

Opvallend in deze figuur is het grote aantal bedrijven met een vergunning voor exact 340 stuks melkvee (200 melkkoeien en 140 stuks jongvee). Ontwikkeling melkveebedrijven in Utrecht, Gelderland en Brabant Analyse van mogelijke groei van melkveebedrijven op basis van gegevens van CBS en provincies Het CBS inventariseert jaarlijks de feitelijk

Nadere informatie

Persoonlijk Plan Aandachtspunten omgangsvormen, verzorging, lichaamsbeleving, weerbaarheid relaties en seksualiteit

Persoonlijk Plan Aandachtspunten omgangsvormen, verzorging, lichaamsbeleving, weerbaarheid relaties en seksualiteit Persoonlijk Plan Aandachtspunten omgangsvormen, verzorging, lichaamsbeleving, weerbaarheid relaties en seksualiteit Het is belangrijk dat de begeleiding rond omgangsvormen, weerbaarheid en seksualiteit

Nadere informatie

Lang Leve de Liefde. Proefwerk. Voor Praktijkonderwijs en vmbo bb

Lang Leve de Liefde. Proefwerk. Voor Praktijkonderwijs en vmbo bb Lang Leve de Liefde Proefwerk Voor Praktijkonderwijs en vmbo bb Praktijkonderwijs/vmbo bb Handleiding proefwerk Lang Leve de Liefde Voor u ligt de handleiding en het proefwerk van Lang Leve de Liefde.

Nadere informatie

Werkinstructie benaderen intermediairs Sense

Werkinstructie benaderen intermediairs Sense Werkinstructie benaderen intermediairs Sense BIJLAGE 7 Voorbeeld van de opzet van de presentatie in PowerPoint BIJLAGE 7 VOORBEELD VAN DE OPZET VAN DE PRESENTATIE IN POWERPOINT] 1 WERKINSTRUCTIE BENADEREN

Nadere informatie

Alleen-Pinnen-Monitor

Alleen-Pinnen-Monitor 1 Alleen-Pinnen-Monitor Perceptie van alleen-pinnen kassa s 2 e meting Erwin Boom & Markus Leineweber, 11 september 2012 Uitgevoerd in opdracht van de Betaalvereniging Nederland en Stichting BEB Vertrouwelijk

Nadere informatie

STUDIEPERSPECTIEF? Kies slim! Onderzoek naar de wijze waarop jongeren in het voortgezet onderwijs een vervolgopleiding kiezen.

STUDIEPERSPECTIEF? Kies slim! Onderzoek naar de wijze waarop jongeren in het voortgezet onderwijs een vervolgopleiding kiezen. STUDIEPERSPECTIEF? Kies slim! Onderzoek naar de wijze waarop jongeren in het voortgezet onderwijs een vervolgopleiding kiezen. Created by: Powered by: Samenvatting De jeugdwerkloosheid is hoog, jongeren

Nadere informatie

Monitor de Bibliotheek op school Landelijke analyse basisonderwijs

Monitor de Bibliotheek op school Landelijke analyse basisonderwijs Monitor de Bibliotheek op school Landelijke analyse basisonderwijs Lezende leerlingen: weinig ontwikkelingen, veel verschillen Bij de analyse van drie opeenvolgende metingen van de Monitor de Bibliotheek

Nadere informatie

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer?

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? In deze kennissessie vertelden Lisette de Wildt van DTV en Kim Ruijs van XTNT over hun verkeerseducatie projecten om

Nadere informatie

Zie De Graaf e.a. 2005 voor een uitgebreide onderzoeksverantwoording van het onderzoek Seks onder je 25ste.

Zie De Graaf e.a. 2005 voor een uitgebreide onderzoeksverantwoording van het onderzoek Seks onder je 25ste. 6 Het is vies als twee jongens met elkaar vrijen Seksuele gezondheid van jonge allochtonen David Engelhard, Hanneke de Graaf, Jos Poelman, Bram Tuk Onderzoeksverantwoording De gemeten aspecten van de seksuele

Nadere informatie

SPORTUITGAVEN ONDERZOEK

SPORTUITGAVEN ONDERZOEK SPORTUITGAVEN ONDERZOEK Inleiding In de maand oktober heeft het NIBUD in samenwerking met de GPD-bladen en RTL-nieuws een onderzoek gedaan naar de sportuitgaven van consumenten. Het onderzoek is gedaan

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

Signaal. Signaal. Veiligheidsgevoel op school

Signaal. Signaal. Veiligheidsgevoel op school Signaal Signaal Uitgave Auteurs Informatie Onderzoek en Sanna de Groot 070 353 5536 Integrale Vraagstukken Femmelien Busstra 070 353 2520 Nr 8, Jaargang 2005 s.degroot@ocw.denhaag.nl Oplage Redactieadres

Nadere informatie

Hoe tevreden zijn leerlingen over de school in , uitgesplitst naar onderwijssoort? Hoe tevreden zijn leerlingen over de school in ?

Hoe tevreden zijn leerlingen over de school in , uitgesplitst naar onderwijssoort? Hoe tevreden zijn leerlingen over de school in ? Hoe tevreden zijn leerlingen over de school in 2015-2016? De vergelijking met de landelijke gegevens is uiterlijk op 1 september 2016 beschikbaar. Aantal leerlingen: 376 (op 1 oktober) - Aantal respondenten:

Nadere informatie

*Inkomende post 3368 %PAGE%

*Inkomende post 3368 %PAGE% studiejaar 2011-2012 Inhoud Irll i i () Afnames studiejaar 201 1-2012 Kandidaten studiejaar 201 1-2012 Trends tot en met studiejaar 201 1-2012 2 3 7 9 pagina 1 / 1 1 Inleiding In deze rapportage zal worden

Nadere informatie

Niet Normaal. Hetero s zijn niet normaal, ze zijn gewoon met meer.

Niet Normaal. Hetero s zijn niet normaal, ze zijn gewoon met meer. LEIDRAAD VOOR BEGELEIDERS Niet Normaal Hetero s zijn niet normaal, ze zijn gewoon met meer. Het project Niet Normaal wil seksuele diversiteit bespreekbaar maken bij (Gentse) jongeren van 14 tot 18 jaar.

Nadere informatie