Oefenbundel basiskennis wiskunde

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Oefenbundel basiskennis wiskunde"

Transcriptie

1 Oefenbundel basiskennis wiskunde basiskennis rekenen lagere school bachelor in onderwijs: lager onderwijs

2 Inhoudstafel A. Toelichting bij de startscreening wiskunde 1 B. Toelichting bij de oefenbundel 2 1. Getallenkennis Doelen en leerinhouden Natuurlijke getallen Breuken Decimale getallen Percenten Delers en veelvouden Andere talstelsels Toelichting en technieken Voorbeeldoefeningen Correctiesleutel 6 2. Bewerkingen Doelen en leerinhouden Hoofdrekenen Schattend rekenen Cijferend rekenen Toelichting en technieken Hoofdrekenen: noteren van tussenstappen Flexibel of handig hoofdrekenen Hoofdrekenen met breuken Hoofdrekenen met decimale getallen Cijferend delen met decimale getallen Voorbeeldoefeningen Hoofdrekenen Cijferen 15 ii

3 2.4 Correctiesleutel Hoofdrekenen Cijferen Meten en metend rekenen Doelen en leerinhouden Algemeen Lengte Oppervlakte Inhoud en volume Gewicht Tijdsduur en tijdstip Toelichting en technieken Voorzetsels en afkortingen Herleidingstabellen Het verband tussen gewicht en volume Omtrek en oppervlakte van vlakke figuren Oppervlakte en inhoud van ruimtefiguren Voorbeeldoefeningen Correctiesleutel Meetkunde Doelen en leerinhouden Ruimtelijke oriëntatie Vormleer Ruimtefiguren Meetkundige relaties Toelichting en technieken Voorbeeldoefeningen Ruimtelijke oriëntatie Vormleer 28 iii

4 4.3.3 Meetkundige relaties Correctiesleutel Ruimtelijke oriëntatie Vormleer Meetkundige relaties Toepassingen Doelen en leerinhouden Toelichting en technieken Fasen bij het oplossen van een probleemopgave Oplossingsschema met stroken of lijnstukken Oplossingsschema met pijlenschema Voorbeeldoefeningen Enkelvoudige vraagstukken Samengestelde vraagstukken Verhoudingen Schaalberekening Recht-evenredige grootheden Omgekeerd-evenredige grootheden Mengsels Gemiddelde en mediaan Ongelijke verdeling Bruto, netto en tarra Grootheden metend rekenen Winst en verlies Tijd, snelheid en afstand Enkelvoudige intrest Soortelijk gewicht Gemengde toepassingen Correctiesleutel Enkelvoudige vraagstukken Samengestelde vraagstukken 46 iv

5 5.4.3 Verhoudingen Schaalberekening Recht-evenredige grootheden Omgekeerd-evenredige grootheden Mengsels Gemiddelde en mediaan Ongelijke verdeling Bruto, netto en tarra Grootheden metend rekenen Winst en verlies Tijd, snelheid en afstand Enkelvoudige intrest Soortelijk gewicht Gemengde toepassingen 64 v

6 A. Toelichting bij de startscreening wiskunde Bij aanvang van het academiejaar wordt een schriftelijke kennistoets wiskunde ingericht. Deze kennistoets bevraagt de basiskennis rekenen van de lagere school, hoofdzakelijk niveau zesde leerjaar. De toets bestaat uit vijf onderdelen: getallenkennis, bewerkingen, meten en metend rekenen, meetkunde en toepassingen. Deze onderdelen komen overeen met de leerdomeinen in de leerplannen rekenen van de lagere school. De toets dient binnen een beperkte tijd (ongeveer 2 uur) afgelegd te worden. We willen immers meten of je de basiskennis rekenen vlot kan toepassen. Er mag geen zakrekenmachine gebruikt worden bij de toets. Vlot en nauwkeurig kunnen hoofdrekenen en/of cijferen zijn immers twee belangrijke vaardigheden voor een leerkracht van de lagere school. Bij het onderdeel hoofdrekenen worden op de toets tussenstappen gevraagd. Bij het onderdeel cijferrekenen wordt een uitwerking m.b.v. een cijferalgoritme verwacht. Bij de andere oefeningen op de toets is enkel ruimte voorzien voor het schrijven van de einduitkomst van een oefening. Oplossingswijzen worden niet gevraagd. Dit heeft het voordeel dat je zelf een manier mag kiezen om een oefening op te lossen. De specifieke oplossingsmethoden voor de lagere school zullen in de lessen vakdidactiek wiskunde gedurende de opleiding aan bod komen. Omdat enkel de uitkomst gevraagd wordt, is nauwkeurig rekenen om rekenfouten te vermijden extra belangrijk. Omdat het gaat over de basiskennis van de lagere school verwachten wij een vrij hoog niveau van beheersing van de studenten. Wie 70% van de oefeningen correct oplost, is net geslaagd en krijgt 10/20. Bij aanvang van het academiejaar leggen alle studenten de startscreening af. Deze is louter informatief. Aan de hand van de uitslag kan je bepalen welke sessies van het opleidingsonderdeel Leerinhouden verwerven: wiskunde je wil volgen. 1

7 B. Toelichting bij de oefenbundel In deze oefenbundel vind je per leerdomein van rekenen uit de lagere school de leerdoelen en leerinhouden die in de kennistoets ondervraagd zullen worden. Wie zijn basiskennis wat wil opfrissen ter voorbereiding op de toets vindt per leerdomein ook telkens een aantal voorbeeldoefeningen. We wijzen erop dat deze voorbeeldoefeningen niet noodzakelijk een volledige lijst omvatten van mogelijke toepassingen. Voor meer toepassingen wordt verwezen naar om het even welke rekenmethode van de lagere school, niveau derde graad. Achteraan in de bundel staan de oplossingen van de voorbeeldoefeningen uitgewerkt in een correctiesleutel. De leerinhouden zijn opgesplitst in vier plus één onderdelen: getallenkennis, bewerkingen, meten en metend rekenen, meetkunde en toepassingen. Het laatste onderdeel is een overkoepelend onderdeel waar de leerinhouden van de vorige vier gebieden toegepast worden in vraagstukken. 2

8 1. Getallenkennis 1.1 Doelen en leerinhouden Natuurlijke getallen - Inzicht hebben in de tientalligheid en het plaatswaardesysteem van ons talstelsel - De natuurlijke getallen tot kunnen lezen en schrijven en gebruik maken van de termen eenheid (E), tiental (T), honderdtal (H), - De natuurlijke getallen ordenen en ze op een getallenas plaatsen - Natuurlijke getallen (her)structureren om vlot bewerkingen uit te voeren (bijvoorbeeld: 96 is vier minder dan 100, 100 is vier keer 25) Breuken - Breuken interpreteren en gebruiken als operator, als getal en als verhouding - Breuken vergelijken, ordenen en aanduiden op een getallenas - Breuken gelijknamig maken om ze te vergelijken en te ordenen of om ze op te tellen of af te trekken Decimale getallen - Kommagetallen interpreteren en gebruiken als een uitbreiding van het getallenbereik in het tiendelig plaatswaardesysteem (+ termen tiende, honderdste, ) - Kommagetallen met hoogstens drie decimalen vergelijken en ordenen en aanduiden op een getallenas - In concrete zinvolle toepassingen kommagetallen omzetten in breuken en omgekeerd Percenten - Een percent interpreteren en gebruiken als operator en als verhouding - In eenvoudige en zinvolle gevallen de gelijkwaardigheid van breuken, kommagetallen en percenten inzien en verduidelijken door omzetting 3

9 1.1.5 Delers en veelvouden - De delers van een natuurlijk getal (<100), de gemeenschappelijke deler(s) van natuurlijke getallen (<100) en de grootste gemeenschappelijke deler van twee natuurlijke getallen (<100) vinden - De kenmerken van deelbaarheid door 2, 4, 5, 10, 25, 100, 1000, 3 en 9 gebruiken (bijvoorbeeld om de rest te bepalen) - Enkele veelvouden van een natuurlijk getal (<100), enkele gemeenschappelijke veelvouden van twee natuurlijke getallen (<100) en het kleinste gemeenschappelijk veelvoud van twee natuurlijke getallen (<100) vinden Andere talstelsels - Getallen lezen en schrijven in het Romeinse talstelsel 1.2 Toelichting en technieken Het Romeinse talstelsel - De voornaamste tekens zijn samengevat in onderstaande tabel. De getalwaarde bekomt men door de waarde van de verschillende tekens op te tellen. teken waarde I 1 V 5 X 10 L 50 C 100 D 500 M Gelijke cijfers naast elkaar worden opgeteld. Kleinere cijfers rechts van grotere worden eveneens opgeteld. 4

10 - Als een cijfer voorafgegaan wordt door een cijfer van lagere waarde, moet dit laatste cijfer van het grootste worden afgetrokken. Dit geldt voor de termen I, X en C links geplaatst van een onmiddellijk grotere waarde of het dubbel hiervan. - Opmerkingen: 1) Eenzelfde cijfer wordt maximaal driemaal na elkaar geschreven 2) Het notatiesysteem is een optelsysteem, dus zal, indien mogelijk altijd opgeteld worden. Indien dit niet meer mogelijk is o.w.v. 1), dan zal afgetrokken worden. 3) Indien mogelijk moet overgegaan worden naar het volgende symbool vb. VIIII kan niet en VIV is ook niet juist want je kan het volgende symbool gebruiken, dus IX 4) De af te trekken term wordt steeds geplaatst voor het laatste cijfer van een herhaalde hogere term vb? XXIX = 29 en niet IXXX 5) Om een getal in Arabische cijfers om te zetten in Romeinse cijfers ga je als volgt te werk: ontleed het getal in een som van E, T, H,, zet vervolgens elke term om in Romeinse cijfers en schrijf deze na elkaar zonder plusteken, rekening houdend met de hierboven vermelde afspraken! vb = = MMMCMXXXVIII 1.3 Voorbeeldoefeningen 1. Als je in het getal 718 een nul plaatst tussen 1 en 8 dan maak je het getal: a. 10 groter b. 710 groter c. 639T groter d. 639E groter e. 710T groter 2. Hoeveel honderdtallen moet je tenminste bij voegen om de duizendtallen met één te vermeerderen? 3. Welk getal ligt het dichtst bij 2,98? a. 3,12 b. 2,9 c. 2,895 d. 3, Het natuurlijk getal één miljoen en één bevat. nullen. 5. Eén eenheid meer dan 0,65 is 6. Maak het getal tien duizendtallen groter. 7. Rond 2,9478 af tot op 1 duizendste en te klein. 8. Het kleinste gemeen veelvoud van 12 en 15 is 5

11 9. Rangschik van groot naar klein: 130% 7 8 3, , Wat is de rest als je deelt door 9? 11. 0,5% van 600 = ,5% van 640 = is.% van van 60 is evenveel als % van % van 1000 is. meer dan 3 1 van Ongeveer 7 2 van de aardoppervlakte is land. Europa beslaat 7% van het vasteland. Welk deel van de aardoppervlakte beslaat ons werelddeel? 17. De helft van 3 1 verminderd met de helft van 4 1 is 18. Welk deel is 75 van 125? van 40% is. 20. Welk getal stelt dit voor: MMDCCXLIII? 21. Schrijf met Romeinse cijfers: Correctiesleutel 1. Als je in het getal 718 een nul plaatst tussen 1 en 8 dan maak je het getal: a. 10 groter b. 710 groter c. 639T groter d. 639E groter e. 710T groter 2. Hoeveel honderdtallen moet je tenminste bij voegen om de duizendtallen met 1 te vermeerderen? 2 want = Welk getal ligt het dichtst bij 2,98? a. 3,12 b. 2,9 c. 2,895 d. 3, Het natuurlijk getal één miljoen en één ( ) bevat 5 nullen. 6

12 5. Eén eenheid meer dan 0,65 is 1,65 ( 0, = 1,65 ) 6. Maak het getal tien duizendtallen groter want = Rond 2,9478 af tot op 1 duizendste en te klein 2, Het kleinste gemeen veelvoud van 12 en 15 is Rangschik van groot naar klein: 3, (= 2,333 ) 130% (= 1,3) (= 0,875) 0, Wat is de rest als je deelt door 9? ,5% van 600 = x x 600 = x ,5% van 640 = x is 25% van want 0,25 25% van 60 is evenveel als 30% van x want van 60 = x en 0,3 30% % van 1000 is 150 meer dan van x want 20% van 1000 = x en van 150 = x en dus = Ongeveer 7 2 van de aardoppervlakte is land. Europa beslaat 7% van het vasteland. Welk deel van de aardoppervlakte beslaat ons werelddeel? 2% 7

13 x want 7% van = x 2% x De helft van verminderd met de helft van is x 1 1 want de helft van = x x x 1 1 en de helft van = x x 4 8 en dus Welk deel is 75 van 125? want van 40% is 16% of x want van 40% van x 16% x MMDCCXLIII = = = MCMLXXXIX 8

14 2. Bewerkingen 2.1. Doelen en leerinhouden Hoofdrekenen Natuurlijke getallen - Bij eenvoudige optellingen flexibel een doelmatige oplossingsmethode kiezen op basis van inzicht in de structuur van de getallen en in de eigenschappen van de optelling en de optellingen correct uitvoeren en noteren - Idem voor de aftrekking - Idem voor de vermenigvuldiging - Idem voor de deling (zowel opgaande als niet opgaande delingen!) Breuken - Een breuk nemen van een getal - In praktische gevallen met inzicht optellen en aftrekken van eenvoudige gelijknamige en ongelijknamige breuken - In praktische gevallen eenvoudige breuken met inzicht vermenigvuldigen met een natuurlijk getal of met een breuk - In praktische gevallen met inzicht eenvoudige breuken delen door een natuurlijk getal - In praktische gevallen met inzicht een natuurlijk getal delen door een stambreuk Kommagetallen - Eenvoudige kommagetallen optellen en aftrekken - Het product berekenen van een eenvoudig kommagetal met een natuurlijk getal of met een kommagetal - Eenvoudige kommagetallen delen door een natuurlijk getal of door een eenvoudig kommagetal - Natuurlijke getallen delen door een natuurlijk getal waarbij het quotiënt een kommagetal wordt - Natuurlijke getallen delen door eenvoudige kommagetallen Percenten - In eenvoudige en praktische gevallen percenten van een grootheid of van een getal nemen 9

15 2.1.2 Schattend rekenen - Schattend rekenen om de uitkomst van een berekening bij benadering te bepalen of om de grootteorde van de uitkomst van een berekening globaal te controleren - Schatprocedures vinden en aanwenden als de gegevens voor een exacte berekening ontbreken of onvolledig zijn, niet exact bepaald of niet evident te bepalen zijn Cijferend rekenen - Maximum vijf getallen cijferend optellen (de som is kleiner dan en heeft maximum drie cijfers na de komma) - cijferend aftrekken met een aftrektal kleiner dan en een verschil dat maximum acht cijfers bevat waarvan maximum 3 cijfers na de komma - Het product berekenen van een natuurlijk getal met een natuurlijk getal kleiner dan 1000 (het product bevat maximum 8 cijfers) - Het product berekenen van een kommagetal met hoogstens drie cijfers na de komma met een kommagetal met hoogstens drie cijfers - Een natuurlijk getal delen door een natuurlijk getal kleiner dan 1000 tot op 1 of 0,1 of 0,01 of 0,001 nauwkeurig - Een natuurlijk getal delen door een kommagetal met hoogstens drie cijfers na de komma - Een kommagetal delen door een kommagetal met hoogstens 3 cijfers tot op 1 of 0,1 of 0,01 of 0,001 nauwkeurig - Bij een niet-opgaande staartdeling de juiste waarde van de rest bepalen - De uitgevoerde bewerkingen controleren door de uitkomsten van de bewerking te vergelijken met de schatting of door de omgekeerde bewerking uit te voeren 10

16 2.2 Toelichting en technieken Hoofdrekenen: noteren van tussenstappen De term hoofdrekenen slaat niet op het rekenen uit het hoofd maar op het rekenen met het hoofd. Bij hoofdrekenen mag wel degelijk pen en papier gebruikt worden. Het noteren van tussenstappen is zeker toegelaten en meestal heel zinvol. Bij het noteren van tussenstappen dien je er wel op te letten dat het gelijkheidsteken altijd correct gebruikt wordt. voorbeeld FOUTIEVE NOTATIE: = = = 855 (fout want ) CORRECTE NOTATIE: = = = Flexibel of handig hoofdrekenen Als we een bepaald type oefening oplossen volgens een vaste rekenprocedure, spreken we van gestandaardiseerd hoofdrekenen. Bij flexibel hoofdrekenen gaat het niet om een vaste uniforme methode, maar een opgave- of getalspecifieke aanpak. De oplossingsmethode hangt dan af van de structuur van de getallen of van hun combinatie en bewerkingen. voorbeelden a = = = 855 standaardmethode = = = 855 flexibele methode b = = 7 standaardmethode = = 7 flexibele methode Hieronder geven we enkele rekenvoordelen voor het handig vermenigvuldigen en delen:. x 4 = (. X 2) x 2 analoog voor : 4 voorbeeld: 971 x 4 = (971 x 2 ) x 2 = 1942 x 2 = x 8 = ((. x 2) x 2 ) x 2 analoog voor : 8 voorbeeld: 92 x 8 = ((92 x 2) x 2) x 2 = (184 x 2) x 2 = 368 x 2 =

17 . x 11 =. x (10 + 1) voorbeeld: 312 x 11 = (312 x 10) + (312 x 1) = = x 9 =. x (10-1) voorbeeld: 65 x 9 = (65 x 10) - (65 x 1) = = 585. x 5 = (. x 10) : 2 voorbeeld: 539 x 5 = (539 x 10) : 2 = 5390 : 2 = : 5 = (. : 10) x 2 voorbeeld: 745 : 5 = (745 : 10) x 2 = 74,5 x 2 = 149. x 50 = (. x 100) : 2 analoog voor : 50 voorbeeld: 37 x 50 = (37 x 100) : 2 = 3700 : 2 = x 25 = (. x 100) : 4 voorbeeld: 36 x 25 = (36 x 100) : 4 = 3600 : 4 = 900. : 25 = (. : 100) x 4 voorbeeld: 375 : 25 = (375 : 100) x 4 = 3,75 x 4 = 15. x 125 = (. x 1000) : 8 analoog voor : 125 voorbeeld: 0,24 x 125 = (0,24 x 1000) : 8 = 240 : 8 = Hoofdrekenen met breuken De rekenregels voor bewerkingen met breuken kan je zelf opfrissen door rekenmethodes van de lagere school te raadplegen. Soms is het echter handig en zinvol om een breuk in de opgave om te zetten naar een decimaal getal om gemakkelijk te kunnen rekenen. Dit moet je onthouden!!! 1/2 = 0,5 1/8 = 0,125 of 125/1000 1/4 = 0,25 3/8 = 0,375 3/4 = 0,75 5/8 = 0,625 12

18 2.2.4 Hoofdrekenen met decimale getallen - Soms is het handig om decimale getallen om te zetten in tienden, honderdsten, duizendsten om gemakkelijk te kunnen rekenen. voorbeelden 3,2 1,75 = 320h 175h = 145h = 1,45 3 2,6 = 3 26t = 78t = 7,8 9 : 25 = 900h : 25 = 36h = 0,36 - Bij delingen met decimale getallen is het soms handig om de delingshalter toe te passen. Volgens de delingshalter mag je bij een deling het deeltal en de deler vermenigvuldigen of delen met/door eenzelfde getal zonder dat het quotiënt van de deling verandert. voorbeeld 4,5 : 0,9 = : 9 = Cijferend delen met decimale getallen Indien zowel deeltal als deler een komma bevatten ga je als volgt te werk: - Maak een schatting. - Vermenigvuldig deeltal en deler met 10, 100, 1000, zodat de komma in de deler verdwijnt. (De komma in het deeltal schuift een of enkele plaats(en) naar rechts.) - Voer de oefening cijferend uit zonder rekening te houden met de komma. - Vergelijk de uitkomst met de schatting om de juiste plaats van de komma te bepalen. - Lees de rest correct af. Hiervoor kijk je naar de oorspronkelijke plaats van de komma!! 13

19 voorbeeld Bepaal tot op 0,01 nauwkeurig. 1 1, 8, 9 2 1, , De rest is 0,002 want (1,35 1,4) + 0,002 = 1, Voorbeeldoefeningen Hoofdrekenen Vermeld telkens minstens 1 relevante tussenstap! 1. ( ) : 3 = 2. 7,3 : 0,01 = ( + 1,75) : (2 0,25) = = : 1,5 = ,125 = : 0,01 = = = : 2,5 = = 12. 0, = : 50 = 14. 0,25 : 0,01 = = = 17. 0,1 0,01 = 14

20 = : 8 = 20. 0,32 0,032 = ,75 = 22. 8,5 : 0,01 = = 24. 1,1 87 = : 8 = ,0001 = ,5 : = ,04 0,012 = = ,75 = Cijferen Maak een schatting, voer cijferend uit = , , = ,75 = 4. 38, = : 9 = (deel tot op 0,01 nauwkeurig en lees de rest correct af) 6. 1,654 : 1,2 = (deel tot op 0,01 nauwkeurig en lees de rest correct af) 15

21 2.4 Correctiesleutel Hoofdrekenen (1 + ) : 3 = : ,3 : 0,01 = 7,3 100 = ( + 1,75) : (2 0,25) = (0,25 + 1,75) : 0,5 = 2 2 = = = = : 1,5 = (6723 : 3) 2 = = ,125 = = : 0,01 = = = ( ) (214 2) = = = = = : 2,5 = (4210 : 5) 2 = = = (10 216) = = , = = : 50 = 1635 : 5 = ,25 : 0,01 =0, = = ( ) : 4 = : 4 = = = ,1 0,01 = 0, = (328 30) : 2 = 9840 : 2 = : 8 = (3264 : 2) : 4 = 1632 : 4 = ,32 0,032 = 320d 32d = 288d = 0, ,75 = = ,5 : 0,01 = 8,5 100 = = ( ) 102 = = ,1 87 = (1 87) + (0,1 87) = ,7 = 95, : 8 = (2048 : 2) : 4 = 1024 : 4 = ,0001 = 408 : = 0, ,5 : =

22 28. 0,04 0,012 = 40d 12d = 28d = 0, = = = ,75 = = 29 3 = (30 3) 3 = 90 3 = Cijferen ik schat: = ik schat: = 8000 ik schat: = , , , , , 7 7 ik schat 40 x 30 = 1200 ik schat: 270 : 9 = , , x , , ik schat: 1,5 : 1 = 1,5 REST = 0,04 1, 6, 5 4 1, , REST = 0,01 kijk naar de oorspronkelijke plaats van de komma! 17

23 3. Meten en metend rekenen 3.1 Doelen en leerinhouden Algemeen - Referentiematen kennen en gebruiken (bijvoorbeeld: 1 kg is het gewicht van een doos klontjessuiker, 1 l is de inhoud van een melkbrik, ) - Met de gekende standaardmaateenheden in betekenisvolle situaties herleidingen uitvoeren tussen de hoofdeenheid en de afgeleide eenheden (1 kg = 1000 g) Lengte - Het metriek stelsel in verband met lengte opbouwen en gebruiken - De omtrek van de gekende vlakke figuren berekenen en daarbij de eigenschappen van de zijden gebruiken - De formule voor de omtrekberekening van de cirkel gebruiken Oppervlakte - Het metriek stelsel in verband met oppervlakte opbouwen en gebruiken - Het verband inzien tussen oppervlaktematen en landmaten - De basisformule voor de oppervlakteberekening van een rechthoek, vierkant, parallellogram, driehoek paraat kennen en kunnen gebruiken - De oppervlakte van een ruit, trapezium, veelhoek bepalen door de figuur om te structureren naar figuren waarvan men de oppervlakte kan berekenen - De oppervlakte van een cirkel kunnen berekenen - De oppervlakte van een kubus, balk, cilinder kunnen berekenen Inhoud en volume - Het metriek stelsel in verband met inhoud opbouwen en gebruiken - Weten dat het resultaat van een volumeberekening uitgedrukt kan worden in kubieke meter of daarvan afgeleide maateenheden, en daarbij de term volume gebruiken - Het metriek stelsel in verband met volume opbouwen en gebruiken - Het verband inzien tussen inhoudsmaten en ruimtematen - De basisformule voor de berekening van het volume van een balk, kubus en cilinder kennen en gebruiken 18

24 3.1.5 Gewicht - Het metriek stelsel in verband met gewichten opbouwen en gebruiken - Het verband inzien tussen inhoudsmaten, ruimtematen en gewicht Tijdsduur en tijdstip - Tijdsduur berekenen in jaren, maanden, weken, dagen, uren, minuten of seconden 3.2 Toelichting en technieken Voorzetsels en afkortingen kilo = 1000 afkorting: k hecto = 100 h deca = 10 da deci = 1/10 d centi = 1/100 c mili = 1/1000 m maateenheid afkorting are centi-are hectare uur minuten seconden a ca ha uur min. sec Herleidingstabellen lengtematen maat km hm dam m dm cm mm 19

25 oppervlaktematen maat ha a ca maat km² hm² dam² m² dm² cm² mm² inhoudsmaten en volumematen maat km³ hm³ dam³ m³ dm³ cm³ mm³ maat l dl cl ml gewichtsmaten maat kg hg dag g dg cg mg Het verband tussen gewicht en volume Het verband tussen het volume en het gewicht of de inhoud en het gewicht hangt af van het materiaal. Voor zuiver water is dit verband eenvoudig: 1 liter zuiver water (bij 4 C) weegt 1 kg Voor andere stoffen wordt het verband tussen het volume en het gewicht uitgedrukt door het soortelijk gewicht. Het soortelijk gewicht is een getal dat aangeeft hoeveel kilogram één kubieke decimeter weegt. Het soortelijk gewicht heeft geen eenheid. voorbeeld Het soortelijk gewicht van goud is 19,3. Dit wil zeggen dat 1 dm 3 goud 19,3 kg weegt. 20

26 3.2.4 Omtrek en oppervlakte van vlakke figuren vierkant vlakke figuur Omtrek (O) Oppervlakte (A) z O = 4 x z z = zijde vierkant A = z x z z = zijde vierkant rechthoek l O = 2 x (l + b) A = l x b b l = lengte b = breedte l = lengte b = breedte ruit z O = 4 x z A = D x d 2 z = zijde ruit D = grote diagonaal d = kleine diagonaal parallellogram O = 2 x (b + sch z) A = b x h sch z b = basis b = basis b sch z = schuine zijde h = hoogte trapezium b B h O = som der zijden A = (B b)x h 2 B = grote basis b = kleine basis h = hoogte 21

27 regelmatige veelhoek = veelhoek met gelijke zijden én gelijke hoeken vb.: regelmatige achthoek O = n x z A = omtrek x apothema 2 z a z = zijde n = aantal zijden a = apothema = loodlijnstuk vanuit het middelpunt naar een zijlijn driehoek h O = som der zijden A = b x h 2 b b = basis h = hoogte cirkel r O = 2 x x r r = straal = 3,14 A = x r x r r = straal = 3,14 22

28 3.2.5 Oppervlakte en inhoud van ruimtefiguren kubus ruimtefiguur Oppervlakte (A) Inhoud (I) A = 6 x r x r r = lengte ribbe I = r x r x r r = lengte ribbe r balk A = 2 x opp. grondvlak + omtrek grondvlak x h = 2 x (l x b) + 2 x (l+b) x h I = opp. grondvlak x h = l x b x h l h b h = hoogte balk l = lengte balk b = breedte balk h = hoogte balk l = lengte balk b = breedte balk cilinder h A = 2 x opp. grondvlak + omtrek grondvlak x h = 2 x ( x r x r) + 2 x x r x h r = straal van het grondvlak van de cilinder h = hoogte cilinder = 3,14 I = opp. grondvlak x h = x r x r x h r = straal van het grondvlak van de cilinder h = hoogte cilinder = 3,14 23

29 3.3 Voorbeeldoefeningen 1. De inhoud van een flesje frisdrank ligt a. tussen 1 cl en 10 cl b. tussen 5 dl en 1 l c. tussen 10 cl en 50 cl d. tussen 50 cl en 75 cl 2. Kies de juiste lengtemaateenheid. 3. Duid de grootste oppervlakte aan: a. 460 m 2 b. 460 ca c. 46 a d. 0,046 ha 4. 8 dm 2 =. m ,6 dm 3 zuiver water weegt.. g a 5 ca =. m ,2 ton =.. kg 8 4,07 l =.cl 9. Bereken de oppervlakte van een cirkel waarvan de omtrek 25,12 m bedraagt. 10. Een parallellogram met basis 6 dm en hoogte 15 cm heeft een oppervlakte van.. m Hoeveel dagen zijn 3/7 van 21 weken? 12. Gegeven is een rechthoek met breedte 4 m en lengte 6 m. Wat is het verschil in oppervlakte met een vierkant van dezelfde omtrek? 13. Het zonlicht heeft 8 min 16sec nodig om de aarde te bereiken. Als het op aarde 11 uur 6 min 11 sec is, wanneer vertrok de lichtstraal op de zon? 14. De hoogte van een parallellogram is ¾ van de schuine zijde. Als de basis 102 m is en de omtrek 356 m, bereken dan de oppervlakte van dit parallellogram. 15. Uit een vierkant met zijde 3 cm wordt een zo groot mogelijke cirkel gesneden. Bereken ( tot op 0,001 nauwkeurig ) de oppervlakte van het nog overblijvende deel. 24

30 16. Een cilindervormige publiciteitszuil is 2,10 m hoog. De straal van het grondvlak meet 0,40 m. Hoeveel vierkante meter wand is er beschikbaar voor publiciteit? 17. Een balkvormige stookolietank kan liter inhouden. De tank is 1,20 m hoog en 2 m lang. Hoe breed (in m) is deze tank? 18. De muren, de deur en de bovenzijde van een bankkluis worden aan de buitenkant geschilderd. De onderkant wordt niet geschilderd. De bankkluis heeft een lengte = 4,25 m; een breedte = 3,75 m en een hoogte = 3 m. Hoeveel potten verf van 2,5 kg heeft men nodig? (Dekvermogen: 1 kg voor 5 m 2 ). Bereken de kostprijs van de verf als je weet dat 2,5 kg verf 15 kost. 3.4 Correctiesleutel 1. De inhoud van een flesje frisdrank ligt a. tussen 1 cl en 10 cl b. tussen 5 dl en 1 l c. tussen 10 cl en 50 cl d. tussen 50 cl en 75 cl 2. Een vliegtuig vliegt 500 km/uur, op een hoogte van 8000 meter. De dikte van een blad papier is minder dan 1 mm. Een fietsbel moet je op 20 m afstand kunnen horen. Lies is 1 m en 45 cm groot. Jan is 135 cm groot. De afstand van Brugge naar Gent bedraagt 46 km. 3. Duid de grootste oppervlakte aan: a. 460 m 2 b. 460 ca c. 46 a d. 0,046 ha 4. 8 dm 2 = 0,08 m ,6 dm 3 zuiver water weegt 1600 g 6. 13a 5 ca = 1305 m ,2 ton = kg 8. 4,07 l = 407 cl 9. Bereken de oppervlakte van een cirkel waarvan de omtrek 25,12 m bedraagt. 50,24 m Een parallellogram met basis 6 dm en hoogte 15 cm heeft een oppervlakte van 0,09 m Hoeveel dagen zijn 3/7 van 21 weken? 63 dagen 25

31 12. Gegeven is een rechthoek met breedte 4 m en lengte 6 m. Wat is het verschil in oppervlakte met een vierkant van dezelfde omtrek? 1 m Het zonlicht heeft 8 min 16sec nodig om de aarde te bereiken. Als het op aarde 11 uur 6 min 11 sec is, wanneer vertrok de lichtstraal op de zon? 10uur 57min 55sec 14. De hoogte van een parallellogram is ¾ van de schuine zijde. Als de basis 102 m is en de omtrek 356 m, bereken dan de oppervlakte van dit parallellogram m Uit een vierkant met zijde 3 cm wordt een zo groot mogelijke cirkel gesneden. Bereken de oppervlakte van het nog overblijvende deel. 1,935 cm zijdelingse opp. Cilinder = opp. rechthoek = lengte x breedte lengte rechthoek = omtrek grondvlak cil = 2,512 m x 2,10 m = 2 x x r = 5,2752 m 2 = 2 x 3,14 x 0,40 m = 2,512 m Breedte rechthoek = hoogte cil = 2,10 m Er is 5,2752 m 2 op de wand voor publiciteit beschikbaar liter = 2880 dm 3 = 2,88 m 3 Volume balk = lengte x breedte x hoogte = 2,88 m 3 2 m x breedte x 1,20 m = 2,88 m 3 Breedte = 2,88 m 3 : 2,4 m 2 = 1,20 m De breedte van de balk is 1,20 m. 18. opp. van het beschilderde deel = opp. bovenvlak + zijdelingse opp. = lengte x breedte + 4 x opp. rechthoek = lengte x breedte + 2 x lengte x hoogte + 2 x breedte x hoogte = 4,25 m x 3,75 m + 2 x 4,25 m x 3 m + 2 x 3,75 m x 3 m = 63,9375 m 2 Berekening van het aantal potten verf dat men nodig heeft: Gewicht (kg) oppervlakte (m 2 ) Ik weet ,7875 x 12,7875 x Ik zoek 12, ,

DE basis WISKUNDE VOOR DE LAGERE SCHOOL

DE basis WISKUNDE VOOR DE LAGERE SCHOOL Inhoud GETALLENKENNIS 13 1 Getallen 13 2 Het decimale talstelsel 14 3 Breuken 16 Begrippen 16 Soorten breuken 16 Een breuk vereenvoudigen 17 4 Breuken, percenten, kommagetallen 18 Breuk omzetten in een

Nadere informatie

Jaaroverzicht Kompas zesde leerjaar

Jaaroverzicht Kompas zesde leerjaar Week 1 WB 6A 3 Jaaroverzicht Kompas zesde leerjaar Getallenkennis Bewerkingen Meten en Les 1 Getalbegrip tot 10 000 000 Week 2 Les 1 Kommagetallen tot op Week 3 Les 1 Breuken vergelijken en ordenen Soorten

Nadere informatie

JAARPLANNING ZO GEZEGD, ZO GEREKEND - 5 leerjaar pag. 1 / 10

JAARPLANNING ZO GEZEGD, ZO GEREKEND - 5 leerjaar pag. 1 / 10 JAARPLANNING ZO GEZEGD, ZO GEREKEND - 5 leerjaar pag. 1 / 10 Op basis van 5 wiskundelessen per week Week 44: herfstvakantie Week 52 en 1: Kerstvakantie Week 10: krokusverlof Week 15 en 16: Paasvakantie

Nadere informatie

Deel 1: Getallenkennis

Deel 1: Getallenkennis Deel 1: Getallenkennis 1 Natuurlijke getallen 10 1.1 De waarde van cijfers in natuurlijke getallen 10 Les 1: Natuurlijke getallen kleiner dan 100 000 10 Les 2: Natuurlijke getallen kleiner dan 1 000 000

Nadere informatie

Deel 1: Getallenkennis

Deel 1: Getallenkennis Deel 1: Getallenkennis 1 Natuurlijke getallen 10 1.1 De waarde van cijfers in natuurlijke getallen 10 Les 1: Natuurlijke getallen kleiner dan 10 000 10 Les 2: Natuurlijke getallen kleiner dan 100 000 13

Nadere informatie

Deel 12 en 13 van De Wiskanjers Zorg: Curriculumdifferentiatie

Deel 12 en 13 van De Wiskanjers Zorg: Curriculumdifferentiatie Deel 12 en 13 van De Wiskanjers Zorg: Curriculumdifferentiatie Deze mappen willen wegwijzers aanreiken om vanuit begrip en respect het beste te halen uit die leerlingen die de basis wiskundeleerstof uit

Nadere informatie

Toetswijzer examen Cool 2.1

Toetswijzer examen Cool 2.1 Toetswijzer examen Cool 2.1 Cool 2.1 1 Getallenkennis: Grote natuurlijke getallen 86 a Ik kan grote getallen vlot lezen en schrijven. 90 b Ik kan getallen afronden. 91 c Ik ken de getalwaarde van een getal.

Nadere informatie

5 5d o e l e n k a t e r n

5 5d o e l e n k a t e r n Blok Pagina Blok 1 2 tot 10 Blok 2 11 tot 21 Blok 3 22 tot 32 Blok 4 33 tot 40 Blok 5 41 tot 50 Blok 6 51 tot 60 Blok 7 61 tot 68 leerjaar 5 5d o e l e n k a t e r n Voorafgaande toelichting bij doelenkatern,

Nadere informatie

Op stap naar 1 B Minimumdoelen wiskunde

Op stap naar 1 B Minimumdoelen wiskunde Campus Zuid Boomsesteenweg 265 2020 Antwerpen Tel. (03) 216 29 38 Fax (03) 238 78 31 www.vclbdewisselantwerpen.be VCLB De Wissel - Antwerpen Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding Op stap naar 1 B Minimumdoelen

Nadere informatie

Niveauproef wiskunde voor AAV

Niveauproef wiskunde voor AAV Niveauproef wiskunde voor AAV Waarom? Voor wiskunde zijn er in AAV 3 modules: je legt een niveauproef af, zodat je op het juiste niveau kan starten. Er is de basismodule voor wie de rekenvaardigheden moet

Nadere informatie

4 Jaarplan. 1 Leerplan

4 Jaarplan. 1 Leerplan Formule 1_Handleiding.indb 9 1/07/15 13:50 9 4 Jaarplan 1 Leerplan Het jaarplan is opgesteld volgens het leerplan VVKSO BRUSSEL D/2011/7841/021. De nummers van de doelstellingen in het jaarplan verwijzen

Nadere informatie

handelingswijzer rekenen

handelingswijzer rekenen handelingswijzer rekenen Naslagwerk Voor leerlingen en ouders HANDELINGSWIJZER REKENEN INHOUD HANDELINGSWIJZER REKENEN... 1 1 INHOUD... 1 HOOFDBEWERKINGEN... 2 OPTELLEN... 3 AFTREKKEN... 3 VERMENIGVULDIGEN...

Nadere informatie

Onthoudboekje rekenen

Onthoudboekje rekenen Onthoudboekje rekenen Inhoud 1. Hoofdrekenen: natuurlijke getallen tot 100 000 Optellen (p. 4) Aftrekken (p. 4) Vermenigvuldigen (p. 5) Delen (p. 5) Deling met rest (p. 6) 2. Hoofdrekenen: kommagetallen

Nadere informatie

Doorstroming BaO-SO Getallenleer BaO - zesde leerjaar

Doorstroming BaO-SO Getallenleer BaO - zesde leerjaar Doorstroming BaO-SO Getallenleer BaO - zesde leerjaar SO - eerste leerjaar SO - tweede leerjaar G11 De natuurlijke getallen lezen en schrijven tot G1 Natuurlijke, gehele en rationale getallen G37 Vaardig

Nadere informatie

handleiding pagina s 994 tot 1004 1 Handleiding 1.2 Huistaken huistaak 26: bladzijde 841 huistaak 29: bladzijde 919 2 Werkboek 3 Posters

handleiding pagina s 994 tot 1004 1 Handleiding 1.2 Huistaken huistaak 26: bladzijde 841 huistaak 29: bladzijde 919 2 Werkboek 3 Posters week 32 les 1 toets en foutenanalyse handleiding pagina s 994 tot 1004 nuttige informatie 1 Handleiding 1.1 Kopieerbladen pagina 808: tijd, afstand, snelheid pagina 840: oppervlakte berekenen (omstructureren)

Nadere informatie

Examenplanning 5 de leerjaar Juni 2016

Examenplanning 5 de leerjaar Juni 2016 Examenplanning 5 de leerjaar Juni 2016 Wiskunde - Getallenkennis BOEK B : Les 53 : Percenten Les 54 : Breuken, kommagetallen, percenten Les 58 : Percent berekenen deel 1 Herhalingsoefeningen Les 63 blz.

Nadere informatie

LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 6 E LEERJAAR

LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 6 E LEERJAAR LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 6 E LEERJAAR Legende: - - - aanzet klemtoon === opbouw herhalen en verdiepen VET GEDRUKTE TEKST... zorgdoelen deze doelen komen niet (letterlijk) aan bod in de handleiding

Nadere informatie

Map Uitleg Nodig Leerjaar. Map Aantal sets Nodig Uitleg

Map Uitleg Nodig Leerjaar. Map Aantal sets Nodig Uitleg Map 4 de lj - Taal Map Uitleg Nodig Leerjaar Map Alfabet Set van 2 werkbladen voor het inoefenen van het alfabetisch rangschikken. Map au of ou Set van 8 werkbladen voor het inoefenen van au of ou. Excel

Nadere informatie

Domein A: Inzicht en handelen

Domein A: Inzicht en handelen Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo Preambule Domein A is een overkoepeld domein dat altijd in combinatie met de andere domeinen wordt toegepast (of getoetst). In domein A wordt benoemd: Vaktaal: het

Nadere informatie

---9. r-:- ------------------ I Getallenkenni:li. Tips voor de toets. Meetkunde. Bewerldngen. Meten en metend rekenen

---9. r-:- ------------------ I Getallenkenni:li. Tips voor de toets. Meetkunde. Bewerldngen. Meten en metend rekenen 5 r-:- ------------------ Getallenkenni:li Wat leerde ik? Een verhouding uitdrukken in percent en i omgekeerd Breuken vermenigvuldigen met een natuurlijk getal en omgekeerd Waar staat dit in het onthoudboek?

Nadere informatie

1.Tijdsduur. maanden:

1.Tijdsduur. maanden: 1.Tijdsduur 1 etmaal = 24 uur 1 uur = 60 minuten 1 minuut = 60 seconden 1 uur = 3600 seconden 1 jaar = 12 maanden 1 jaar = 52 weken 1 jaar = 365 (of 366 in schrikkeljaar) dagen 1 jaar = 4 kwartalen 1 kwartaal

Nadere informatie

Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 7 Wereld in Getallen 1 2 REKENEN Boek 7a: Blok 1 - week 1 in geldcontext 2 x 2,95 = / 4 x 2,95 = Optellen en aftrekken tot 10.000 - ciferend; met 2 of 3 getallen 4232 + 3635 + 745 = 1600

Nadere informatie

BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN

BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN a De standaardprocedure: getallen splitsen Zo lukt het altijd: 98 + 476 = 98 + 400 + 70 + 6 = 698 + 70 + 6 = 768 + 6 = 774 b Van plaats wisselen

Nadere informatie

BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN

BEWERKINGEN HOOFDREKENEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN 40 NATUURLIJKE GETALLEN OPTELLEN a De standaardprocedure: getallen splitsen Zo lukt het altijd: 98 + 476 = 98 + 400 + 70 + 6 = 698 + 70 + 6 = 768 + 6 = 774 b Van plaats wisselen Uitsluitend te gebruiken

Nadere informatie

6 NEUZE-NEUZEBOEK REKENSPRONG. leerlijnen: Eric De Witte. Raf Lemmens. Paul Nijs. Hilde Van Iseghem. Viv Vingerhoets. Eric De Witte.

6 NEUZE-NEUZEBOEK REKENSPRONG. leerlijnen: Eric De Witte. Raf Lemmens. Paul Nijs. Hilde Van Iseghem. Viv Vingerhoets. Eric De Witte. leerlijnen: Eric De Witte Raf Lemmens Paul Nijs Hilde Van Iseghem Viv Vingerhoets auteurs: René De Cock Eric De Witte Myriam Neirynck Peter Van Cleemput Marc Verschraege 6 NEUZE-NEUZEBOEK REKENSPRONG Rekensprong

Nadere informatie

Verkorte versie van de SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F (VO en MBO, versie mei 2015) Aanpassing van product van CvTE

Verkorte versie van de SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F (VO en MBO, versie mei 2015) Aanpassing van product van CvTE Verkorte versie van de SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F (VO en MBO, versie mei 2015) Aanpassing van product van CvTE 1. Inleiding Vanaf 1 oktober 2015 gelden nieuwe afspraken omtrent het rekenexamen 3F. De exameneisen

Nadere informatie

i TiPDenk aan de rechthoeksstrategie!

i TiPDenk aan de rechthoeksstrategie! .------------ GetaUenkennis Wat leerde ik? Getallen tot een miljard Kommagetallen tot een duizendste - getallen interpreteren Verhoudingen binnen een context Breuken delen door een natuurlijk getal (De

Nadere informatie

handleiding pagina s 956 tot 964 1 Handleiding

handleiding pagina s 956 tot 964 1 Handleiding week 32 les 1 toets en foutenanalyse handleiding pagina s 956 tot 964 nuttige informatie 1 Handleiding 11 Kopieerbladen pagina s 726 en 727: oppervlakte ruimtefiguren pagina 778: tijdstip en tijdsduur

Nadere informatie

2 Noteer de letter die de plaats aanduidt van het getal op de getallenas. nr. 8

2 Noteer de letter die de plaats aanduidt van het getal op de getallenas. nr. 8 Toetswijzer extra Naam : Klasnr: Getallenkennis 1 Noteer de getallen met cijfers nrs 6,7,19,en 20 5,9 miljoen vierhonderd en tien duizendste 2 Noteer de letter die de plaats aanduidt van het getal op de

Nadere informatie

5 NEUZE-NEUZEBOEK REKENSPRONG. René De Cock. Raf Lemmens. Paul Nijs. Eric De Witte. Eline Govaert. Hilde Van Iseghem. Martien Hendrix.

5 NEUZE-NEUZEBOEK REKENSPRONG. René De Cock. Raf Lemmens. Paul Nijs. Eric De Witte. Eline Govaert. Hilde Van Iseghem. Martien Hendrix. leerlijnen: Eric De Witte auteurs: Kristel Croes Raf Lemmens René De Cock Paul Nijs Eric De Witte Hilde Van Iseghem Eline Govaert Viv Vingerhoets Martien Hendrix Greta Leunen Ann Missotten Myriam Neirynck

Nadere informatie

----18. o na blok Naam:. Klasnr.:

----18. o na blok Naam:. Klasnr.: o na blok Naam:. Klasnr.: Getallenkermis Wat leerde ik? Herhaling en inoefening - Breuken: herhaling en inoefening - Breuken vermenigvuldigen met een breuk Waar staat dit in het onthoudboek? les 95: nrs.

Nadere informatie

RekenTrapperS Cool 1.1

RekenTrapperS Cool 1.1 RekenTrapperS Cool 1.1 Inhoud 1 Doe-activiteiten met kalender en klok... 5 1.1 Weetjes over de indeling van het jaar... 5 1.2 Kloklezen en rekenen met uren, minuten en seconden... 9 2 Getallenkennis tot

Nadere informatie

TOELICHTING METRIEK STELSEL

TOELICHTING METRIEK STELSEL TOELICHTING METRIEK STELSEL 2 3 642_rv_wb_metriek_stelsel_bw.indd 2 8-03-3 23: liter ml 00 4 5 6 642_rv_wb_metriek_stelsel_bw.indd 3 8-03-3 23: Rekenvlinder Metriek stelsel Toelichting Uitgeverij Zwijsen

Nadere informatie

Bijlage 11 - Toetsenmateriaal

Bijlage 11 - Toetsenmateriaal Bijlage - Toetsenmateriaal Toets Module In de eerste module worden de getallen behandeld: - Natuurlijke getallen en talstelsels - Gemiddelde - mediaan - Getallenas en assenstelsel - Gehele getallen met

Nadere informatie

Vergelijkingen met één onbekende

Vergelijkingen met één onbekende - 89 - Hoofdstuk 3: ergelijkingen met één onbekende Opgave boek pag 67 nr. 5: Los op in R a. 3 ( + ) 4 7.................. {... }... proef : 1 e lid :... e lid :... b. ( 3 ) + 7 5 ( )........................

Nadere informatie

2 NATUURLIJKE GETALLEN VOORSTELLEN IN EEN TABEL, LEZEN EN NOTEREN

2 NATUURLIJKE GETALLEN VOORSTELLEN IN EEN TABEL, LEZEN EN NOTEREN NATUURLIJKE GETALLEN IN DE REALITEIT Natuurlijke getallen zie en hoor je overal om je heen: Het is 0 uur. Tom woont in nummer 58. Mijn zus wordt morgen 6 jaar. Een broek van 0 euro Uitsluitend te gebruiken

Nadere informatie

Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo

Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo Tussendoelen wiskunde onderbouw vo vmbo Domein A: Inzicht en handelen Subdomein A1: Vaktaal wiskunde 1. vmbo passende vaktaal voor wiskunde herkennen en gebruiken voor het ordenen van het eigen denken

Nadere informatie

PARATE KENNIS & VAARDIGHEDEN WISKUNDE 1 STE JAAR 1. TAALVAARDIGHEID BINNEN WISKUNDE. a) Begrippen uit de getallenleer ...

PARATE KENNIS & VAARDIGHEDEN WISKUNDE 1 STE JAAR 1. TAALVAARDIGHEID BINNEN WISKUNDE. a) Begrippen uit de getallenleer ... PARATE KENNIS & VAARDIGHEDEN WISKUNDE 1 STE JAAR 1. TAALVAARDIGHEID BINNEN WISKUNDE a) Begrippen uit de getallenleer Bewerking optelling aftrekking vermenigvuldiging Symbool deling : kwadratering... machtsverheffing...

Nadere informatie

Leerstofoverzicht groep 6

Leerstofoverzicht groep 6 Leerstofoverzicht groep 6 Getallen en relaties Basisbewerkingen Leerlijn Groep 6 Uitspraak, schrijfwijze, kenmerken getallen boven 10 000 in cijfers schrijven haakjesnotatie deler en deeltal breuknotatie

Nadere informatie

Aanvulling hoofdstuk 1 uitwerkingen

Aanvulling hoofdstuk 1 uitwerkingen Natuur-scheikunde Aanvulling hoofdstuk 1 uitwerkingen Temperatuur in C en K Metriek stelsel voorvoegsels lengtematen, oppervlaktematen, inhoudsmaten en massa Eenheden van tijd 2 Havo- VWO H. Aelmans SG

Nadere informatie

Reken zeker: leerlijn kommagetallen

Reken zeker: leerlijn kommagetallen Reken zeker: leerlijn kommagetallen De gebruikelijke didactische aanpak bij Reken Zeker is dat we eerst uitleg geven, vervolgens de leerlingen flink laten oefenen (automatiseren) en daarna het geleerde

Nadere informatie

Groep 3. Getalbegrip hele getallen. Optellen en aftrekken. Geld

Groep 3. Getalbegrip hele getallen. Optellen en aftrekken. Geld Groep 3 Getalbegrip hele getallen De leerlingen werken de eerste periode in het getallengebied tot 20 en 40. De tweede helft van het jaar ook tot 100. De leerlingen leren het verder- en terugtellen, tellen

Nadere informatie

drs. W.M.F. Beuker, training en begeleiding in onderwijs

drs. W.M.F. Beuker, training en begeleiding in onderwijs Stadsdeel zuidoost H1 Getallen een 1 tien 10 honderd 100 duizend 1 000 tienduizend 10 000 honderdduizend 100 000 een miljoen 1 000 000 tien miljoen 10 000 000 honderd miljoen 100 000 000 een miljard 1

Nadere informatie

handleiding pagina s 678 tot 686 1 Handleiding 1.2 Huistaken huistaak 20: bladzijde 614 2 Werkboek 3 Posters 4 Scheurblokken

handleiding pagina s 678 tot 686 1 Handleiding 1.2 Huistaken huistaak 20: bladzijde 614 2 Werkboek 3 Posters 4 Scheurblokken week les toets en foutenanalyse handleiding pagina s 678 tot 686 nuttige informatie Handleiding. Kopieerbladen pagina 69: oppervlakte ruit pagina 500: kaart van België pagina 50: afstandentabel België

Nadere informatie

1 de jaar 2 de graad (2uur) Naam:... Klas:...

1 de jaar 2 de graad (2uur) Naam:... Klas:... Hoofdstuk 1 : Mechanica 1 de jaar de graad (uur) -1- Naam:... Klas:... 1. Basisgrootheden en hoofdeenheden In de Natuurkunde is het vaak van belang om de numerieke waarde van natuurkundige grootheden te

Nadere informatie

S T A R T W I S K U N D E N 1 2 3 4 5 H. Karel de Grote-Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen Departement Lerarenopleiding

S T A R T W I S K U N D E N 1 2 3 4 5 H. Karel de Grote-Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen Departement Lerarenopleiding Karel de Grote-Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen Departement Lerarenopleiding S T A R T W I S K U N D E I C N 1 2 3 4 5 H L R O I O S P C F U L R O S R U U S S Basisleerstof wiskunde lager onderwijs

Nadere informatie

Reken zeker: leerlijn kommagetallen

Reken zeker: leerlijn kommagetallen Reken zeker: leerlijn kommagetallen De gebruikelijke didactische aanpak bij Reken Zeker is dat we eerst uitleg geven, vervolgens de leerlingen flink laten oefenen (automatiseren) en daarna het geleerde

Nadere informatie

Het metriek stelsel. Grootheden en eenheden.

Het metriek stelsel. Grootheden en eenheden. Het metriek stelsel. Metriek komt van meten. Bij het metriek stelsel gaat het om maten, zoals lengte, breedte, hoogte, maar ook om gewicht of inhoud. Er zijn verschillende maten die je moet kennen en die

Nadere informatie

Om herleidingen uit te voeren, bv. 211 cm = m, kun je de tabel van de lengtematen of de verhoudingstabel gebruiken. : 100

Om herleidingen uit te voeren, bv. 211 cm = m, kun je de tabel van de lengtematen of de verhoudingstabel gebruiken. : 100 75 MAAT, MAATGETAL, MAATEENHEID De maat is het geheel van maatgetal en maateenheid. Het maatgetal is het getal voor de maateenheid. De maateenheid is de eenheid waarmee gemeten wordt. 25,6 km 25,6 km 76

Nadere informatie

Naam:... Nr... SPRONG 7

Naam:... Nr... SPRONG 7 Naam:... Nr.... SPRONG 7 G Vul de verhoudingstabel aan. Tijdens de winterperiode worden de karretjes van de roetsjbaan geschilderd. Voor karretje is /5 liter rode verf, 3/5 liter zwarte verf en /2 liter

Nadere informatie

aantal evaluatielessen

aantal evaluatielessen Jaarplanning Rekensprong Plus Rekensprong Plus heeft voor elk leerjaar een eenduidig jaarwerkplan. Elk werkschriftje van Rekensprong Plus overspant een periode tussen twee schoolvakanties werkschrift a

Nadere informatie

Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren

Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren Uren, Dagen, Maanden, Jaren,. Tijd: seconden, minuten, uren, dagen, weken, maanden, jaren 1 minuut 60 seconden 1 uur 60 minuten 1 half uur 30 minuten 1 kwartier 15 minuten 1 dag (etmaal) 24 uren 1 week

Nadere informatie

Beste Curriculumdifferentiatie-gebruiker,

Beste Curriculumdifferentiatie-gebruiker, MOTSTRAAT 32 2800 MECHELEN STEF VAN MALDEREN UITGEVER T 05 36 36 7 F 05 36 36 37 STEFVANMALDEREN@PLANTYNCOM Betreft: Curriculumdifferentiatie 5 - Errata Mechelen, 5 februari 202 Beste Curriculumdifferentiatie-gebruiker,

Nadere informatie

oefenbundeltje voor het vijfde leerjaar

oefenbundeltje voor het vijfde leerjaar oefenbundeltje voor het vijfde leerjaar bevat: werkbladen uit de map van Wibbel bij Rekensprong Plus, aansluitend bij de wiskundeopdrachten op de poster; de correctiesleutel bij deze werkbladen. Meer informatie

Nadere informatie

---18. Meten en metend rekenen Wat leerde ik? - Afstand, tijd, snelheid - De lijnschaai en de breukschaal. Meetkunde Wat leerde ik?

---18. Meten en metend rekenen Wat leerde ik? - Afstand, tijd, snelheid - De lijnschaai en de breukschaal. Meetkunde Wat leerde ik? Naam:.... GetaUenkennÎs Wat leerde ik? Breuken vereenvoudigen, structureren en gebruiken om een kans uit te drukken Natuurlijke getailen delen door een stambreuk Breuken: herhaling en inoefening Waar staat

Nadere informatie

Uitwerking toets rekenvaardigheid. Opgave 1 a. 7125,98 + 698,99 = Tip: Bij kommagetallen is het eenvoudiger om aan geld te denken.

Uitwerking toets rekenvaardigheid. Opgave 1 a. 7125,98 + 698,99 = Tip: Bij kommagetallen is het eenvoudiger om aan geld te denken. Uitwerking toets rekenvaardigheid Opgave a. 725,98 + 698,99 = Tip: Bij kommagetallen is het eenvoudiger om aan geld te denken. 725,98 + 698,99 = 725,98 + 700,0= 7824,97 Denk eraan ik doe er teveel bij

Nadere informatie

Metriek stelsel. b. Grootheden. b-1. Lengte. Uitgangspunt (SI-eenheid): meter ; symbool: m. Gebruikte maten: mm-cm-dm-m-dam-hm-km

Metriek stelsel. b. Grootheden. b-1. Lengte. Uitgangspunt (SI-eenheid): meter ; symbool: m. Gebruikte maten: mm-cm-dm-m-dam-hm-km Inhoudsopgave: a: Inleiding b: Grootheden: (voor het basis-onderwijs) 1. Lengte 2. Oppervlakte 3. Volume, inhoud 4. Massa (vroeger: gewicht) 5. Tijd (voor het voortgezet onderwijs) 6. Temperatuur c. Omrekenregels

Nadere informatie

9.1 Oppervlakte-eenheden [1]

9.1 Oppervlakte-eenheden [1] 9.1 Oppervlakte-eenheden [1] De omtrek van een figuur bereken je door uit te rekenen hoe lang het is als je één keer langs de rand van de figuur gaat. Omtrek = l + l + l + l + l + l + l + l = 14 + 8 +

Nadere informatie

Reken je wijs. De kunst van het leren rekenen. Benito Kaarsbaan. aantal x 1000. tijd in jaren 15000 4,5

Reken je wijs. De kunst van het leren rekenen. Benito Kaarsbaan. aantal x 1000. tijd in jaren 15000 4,5 Reken je wijs De kunst van het leren rekenen Niveau 1F 2F 3F aantal x 1000 18000 20 15000 12000 4,5 9000 6000 3000 0 0 1960 1970 1980 1990 2000 tijd in jaren inen: 5 = 24 k Benito Kaarsbaan ij k ex e m

Nadere informatie

SAMENVATTING BASIS & KADER

SAMENVATTING BASIS & KADER SAMENVATTING BASIS & KADER Afronden Hoe je moet afronden hangt af van de situatie. Geldbedragen rond je meestal af op twee decimalen, 15,375 wordt 15,38. Grote getallen rondje meestal af op duizendtallen,

Nadere informatie

Overstapprogramma 6-7

Overstapprogramma 6-7 Overstapprogramma - Cijferend optellen 9 Verdeel het getal. Het getal 8 kun je verdelen in: duizendtallen honderdtallen tientallen eenheden D H T E 8 D H T E 8 = 8 9 9 9 = = = = Zet de getallen goed onder

Nadere informatie

Naam:... Datum:... 36 + 12 =. 2 x 15 =. 47 + 43 =. 4 x 12 =. 25 + 11 =. 6 x 7 =. 38-16 =. 100 : 4 =. 17-6 =. 36 : 6 =.

Naam:... Datum:... 36 + 12 =. 2 x 15 =. 47 + 43 =. 4 x 12 =. 25 + 11 =. 6 x 7 =. 38-16 =. 100 : 4 =. 17-6 =. 36 : 6 =. Opvraging Wiskunde W1 36 + 12 =. 2 x 15 =. 47 + 43 =. 4 x 12 =. 25 + 11 =. 6 x 7 =. 38-16 =. 100 : 4 =. 17-6 =. 36 : 6 =. 2 Goed lezen en oplossen. Ik koop in de supermarkt een krant (80 cent), een brood

Nadere informatie

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen

Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen Leerlijnen groep 8 Wereld in Getallen 1 2 3 4 REKENEN Boek 8a: Blok 1 - week 1 Oriëntatie - uitspreken en schrijven van getallen rond 1 miljoen - introductie miljard - helen uit een breuk halen 5/4 = -

Nadere informatie

Leerstofoverzicht groep 3

Leerstofoverzicht groep 3 Leerstofoverzicht groep 3 Getallen en relaties Basisbewerkingen Verhoudingen Leerlijn Groep 3 uitspraak, schrijfwijze, kenmerken begrippen evenveel, minder/meer cijfer 1 t/m 10, groepjes aanvullen tot

Nadere informatie

handleiding pagina s 707 tot 714 1 Handleiding 1.1 Kopieerbladen pagina 640: soortelijk gewicht 1.2 Huistaken huistaak 21: bladzijde 680 2 Werkboek

handleiding pagina s 707 tot 714 1 Handleiding 1.1 Kopieerbladen pagina 640: soortelijk gewicht 1.2 Huistaken huistaak 21: bladzijde 680 2 Werkboek week 22 les 3 toets en foutenanalyse handleiding pagina s 707 tot 714 nuttige informatie 1 Handleiding 1.1 Kopieerbladen pagina 640: soortelijk gewicht 1.2 Huistaken huistaak 21: bladzijde 680 2 Werkboek

Nadere informatie

GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben.

GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben. Leerroute 3 Jaargroep: 8 GETALLEN Onderdeel: Getalbegrip Doel: Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen hebben. Je bewust zijn dat getallen verschillende betekenissen kunnen hebben. (hoeveelheidsgetal,

Nadere informatie

Lesnr Code Onderwerp Lesdoelen Leerplan Wiskunde GO! 2010 2011 Leerplan Wiskunde OVSG 2010 2011 Leerplan Wiskunde VVKBaO 2012 2013

Lesnr Code Onderwerp Lesdoelen Leerplan Wiskunde GO! 2010 2011 Leerplan Wiskunde OVSG 2010 2011 Leerplan Wiskunde VVKBaO 2012 2013 Lesnr Code Onderwerp Leerplan Wiskunde GO! 2010 2011 Leerplan Wiskunde OVSG 2010 2011 Leerplan Wiskunde VVKBaO 2012 2013 1 ZGZG5AB1 Les 1 Een nieuw schooljaar begint, een verkenningsreis doorheen het nieuwe

Nadere informatie

Spiekboekje. Knowledgebridge Onderwijs Hein v.d. Velden

Spiekboekje. Knowledgebridge Onderwijs Hein v.d. Velden Spiekboekje Knowledgebridge Onderwijs Hein v.d. Velden 1 rekenen tot 20 verliefde getallen verliefde getallen zijn samen 10 1+9= 2+8= 3+7= 10 4+6= 5+5= 0+10= 2 getallenlijn 20 + plus 7 + 6= 7 + 3 = 10

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Meetkunde

Hoofdstuk 4: Meetkunde Hoofdstuk 4: Meetkunde Wiskunde VMBO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 4: Meetkunde Wiskunde 1. Basisvaardigheden 2. Grafieken en formules 3. Algebraïsche verbanden 4. Meetkunde Getallen Assenstelsel Lineair

Nadere informatie

11 Meten en maten. Er zijn nog meer maten. Die gebruik je minder vaak. uit het hoofd

11 Meten en maten. Er zijn nog meer maten. Die gebruik je minder vaak. uit het hoofd De dollar heeft een andere waarde dan de euro. De verhouding van de waarde van de ene munt ten opzichte van de andere heet de wisselkoers. Als je een munt koopt, betaal je de aankoopkoers. De aankoopkoers

Nadere informatie

Bloemlezing uit 36 bladzijden voor een eerste indruk. inzicht in het complete metriek stelsel. Op een eenduidige

Bloemlezing uit 36 bladzijden voor een eerste indruk. inzicht in het complete metriek stelsel. Op een eenduidige Meten is weten Bloemlezing uit 36 bladzijden voor een eerste indruk Leer- Meten en is oefenboek weten Bloemlezing metriek uit stelsel 36 bladzijden voor ISBN: een 978-90-821249-1-0 eerste indruk Auteur

Nadere informatie

MEETKUNDE 120 PUNTEN, LIJNEN EN VLAKKEN

MEETKUNDE 120 PUNTEN, LIJNEN EN VLAKKEN 120 PUNTEN, LIJNEN EN VLAKKEN een rechte lijn A het punt A a de rechte a een kromme lijn of een kromme een gebroken lijn a A b a B het lijnstuk [AB] evenwijdige rechten a // b een plat oppervlak of een

Nadere informatie

Duizend 3 getallen achter de komma 230 duizend 230 000 46 duizend 46 000 Andersom 345 600 345,6 duizend 24 500 24,5 duizend

Duizend 3 getallen achter de komma 230 duizend 230 000 46 duizend 46 000 Andersom 345 600 345,6 duizend 24 500 24,5 duizend Hoofdstuk 5 5A Grote getallen Duizend 3 getallen achter de komma 230 duizend 230 000 46 duizend 46 000 Andersom 345 600 345,6 duizend 24 500 24,5 duizend Miljoen 6 getallen achter de komma 230 miljoen

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden

Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden Wiskunde VMBO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 1: Basisvaardigheden Wiskunde 1. Basisvaardigheden 2. Grafieken en formules 3. Algebraïsche verbanden 4. Meetkunde Getallen

Nadere informatie

Scoreblad bewis 01. naam cursist: naam afnemer: werkpunt. niet goed. tellen. getalbegrip. algemeen 01 04. bewerking en. optellen en.

Scoreblad bewis 01. naam cursist: naam afnemer: werkpunt. niet goed. tellen. getalbegrip. algemeen 01 04. bewerking en. optellen en. Scoreblad bewis naam cursist: datum: naam afnemer: inhoud vraag opmerkingen OK werkpunt niet goed tellen eieren tellen in dozen van 10 getallen verder aanvullen in kralenketting getalbegrip getallen ertussen

Nadere informatie

LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 3E LEERJAAR

LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 3E LEERJAAR LEERPLANDOELEN METEN EN METEND REKENEN 3E LEERJAAR Geen zorgdoelen ontvangen Legende: - - - aanzet klemtoon === opbouw herhalen en verdiepen VET GEDRUKTE TEKST... zorgdoelen deze doelen komen niet (letterlijk)

Nadere informatie

Rekentermen en tekens

Rekentermen en tekens Rekentermen en tekens Erbij de som is hetzelfde, is evenveel, is gelijk aan Eraf het verschil, korting is niet hetzelfde, is niet evenveel Keer het product kleiner dan, minder dan; wijst naar het kleinste

Nadere informatie

MEETKUNDE 120 PUNTEN, LIJNEN EN VLAKKEN

MEETKUNDE 120 PUNTEN, LIJNEN EN VLAKKEN 120 PUNTEN, LIJNEN EN VLAKKEN een rechte lijn A het punt A a de rechte a een kromme lijn of een kromme een gebroken lijn a A b a B het lijnstuk [AB] evenwijdige rechten a // b een plat oppervlak of een

Nadere informatie

ZESDE KLAS MEETKUNDE

ZESDE KLAS MEETKUNDE ZESDE KLAS MEETKUNDE maandag 1. Het vierkant. Eigenschappen. 2. Vierkanten tekenen met passer en lat vanuit zeshoek 3. Vierkanten tekenen met passer en lat binnen cirkel 4. Vierkanten tekenen met passer

Nadere informatie

Ma 01/06 Di 02/06 Woe 03/06 Do 04/06 Vrij 05/06 Generale repetitie. Ma 08/06 Di 09/06 Woe 10/06 Do 11/06 Vrij 12/06 Getallen Luisteren.

Ma 01/06 Di 02/06 Woe 03/06 Do 04/06 Vrij 05/06 Generale repetitie. Ma 08/06 Di 09/06 Woe 10/06 Do 11/06 Vrij 12/06 Getallen Luisteren. Beste ouder(s), Hieronder vind je de planning van de eindtoetsen. Ook nu wordt er van jullie zoon/dochter verwacht dat hij/zij de toetsen schriftelijk voorbereidt. Vanaf 18 mei vervangen wij de huistaken

Nadere informatie

M.R. 56 - Overzicht scenario s leerlingengedeelte met schermafdruk

M.R. 56 - Overzicht scenario s leerlingengedeelte met schermafdruk M.R. 56 - Overzicht scenario s leerlingengedeelte met schermafdruk Probeer en leerscenario s (trajecten A tot F) Bij deze scenario s doorlopen de leerlingen twee fasen. Fase 1: Probeer en leer. Ze krijgen

Nadere informatie

1. rechthoek. 2. vierkant. 3. driehoek.

1. rechthoek. 2. vierkant. 3. driehoek. Bij het uitrekenen van een lengte, een oppervlakte of een inhoud moet je altijd het volgende opschrijven: de formule - de tussenstap - het antwoord - de eenheid. 1. rechthoek. Kenmerken: alle hoeken zijn

Nadere informatie

handleiding pagina s 1005 tot 1015 1 Handleiding 1.2 Huistaken nihil 2 Werkboek 3 Posters 4 Scheurblokken bladzijden 122, 147, 150 en 156 5 Cd-rom

handleiding pagina s 1005 tot 1015 1 Handleiding 1.2 Huistaken nihil 2 Werkboek 3 Posters 4 Scheurblokken bladzijden 122, 147, 150 en 156 5 Cd-rom week 32 les 2 toets en foutenanalyse handleiding pagina s 1005 tot 1015 nuttige informatie 1 Handleiding 11 Kopieerbladen pagina 812: gelijkvormig / vervormen pagina 813: patronen pagina 814: kubus pagina

Nadere informatie

Ruimtelijke oriëntatie: plaats en richting

Ruimtelijke oriëntatie: plaats en richting Ruimtelijke oriëntatie: plaats en richting 1 Lijnen en rechten Hoe kunnen lijnen zijn? gebogen of krom gebroken recht We onthouden: Een rechte is een rechte lijn. c a b Een rechte heeft geen begin- en

Nadere informatie

Aanbod rekenstof augustus t/m februari. Groep 3

Aanbod rekenstof augustus t/m februari. Groep 3 Aanbod rekenstof augustus t/m februari Groep 3 Blok 1 Oriëntatie: tellen van hoeveelheden tot 10, introductie van de getallenlijn tot en met 10, tellen en terugtellen t/m 20, koppelen van getallen aan

Nadere informatie

Domeinbeschrijving rekenen

Domeinbeschrijving rekenen Domeinbeschrijving rekenen Discussiestuk ten dienste van de Expertgroep Doorlopende Leerlijnen Rekenen en Taal auteur: Jan van de Craats 11 december 2007 Inleiding Dit document bevat een beschrijving van

Nadere informatie

Tipboekje. Herman Jozefschool. Groep 8

Tipboekje. Herman Jozefschool. Groep 8 Tipboekje Herman Jozefschool Groep 8 Inhoudsopgave Tips: Woordsoorten Werkwoorden, Lidwoorden,Zelfstandige naamwoorden en eigen namen Bijvoeglijke naamwoorden,voorzetsels,vragende voornaamwoorden Bezittelijke

Nadere informatie

(o.a. voor 2F en 3F) Inhoud

(o.a. voor 2F en 3F) Inhoud (o.a. voor 2F en 3F) Inhoud Optellen... 2 Aftrekken... 3 Vermenigvuldigen... 4 Delen... 5 Tot de macht... 6 Combinaties... 7 Wortels... 7 Afronden... 8 Breuken... 10 Procenten... 11 Verhoudingen... 12

Nadere informatie

Schaal. Met behulp van de werkelijke grootte en de afgebeelde grootte kun je de schaal berekenen.

Schaal. Met behulp van de werkelijke grootte en de afgebeelde grootte kun je de schaal berekenen. Schaal Hieronder staat een afbeelding van het raam van het van Gogh-museum waardoor een inbreker zou zijn ontsnapt. Een advocaat voert aan dat door het gat in de ruit zijn client niet heeft kunnen ontsnappen,

Nadere informatie

Actualisering leerplan wiskunde Eerste graad A-stroom. Deel 2 Meetkunde

Actualisering leerplan wiskunde Eerste graad A-stroom. Deel 2 Meetkunde Actualisering leerplan wiskunde Eerste graad A-stroom Deel 2 Meetkunde Sessie 5 Begeleiding wiskunde Leerplancommissie wiskunde VVKSO Stuurgroep Hilde De Maesschalck, Maggy Van Hoof, Philip Bogaert, Michel

Nadere informatie

mei 2009 Auteurs: P.C.M.M. Hosli B.D. De Wilde A.M.P. van de Luitgaarden Rekenvaardigheden: Inleiding bladzijde 1

mei 2009 Auteurs: P.C.M.M. Hosli B.D. De Wilde A.M.P. van de Luitgaarden Rekenvaardigheden: Inleiding bladzijde 1 mei 2009 Auteurs: P.C.M.M. Hosli B.D. De Wilde A.M.P. van de Luitgaarden Rekenvaardigheden: Inleiding bladzijde 1 Inhoud Inleiding met docentenhandleiding Handleiding voor leerlingen Werkbladen en antwoordbladen

Nadere informatie

----8. I Meetkunde 4VC { Wat leerde ik? - Schaduwbeelden - Oriëntatie - kijklijnen - vraagstukken. I - Het soortelijk gew'rcht

----8. I Meetkunde 4VC { Wat leerde ik? - Schaduwbeelden - Oriëntatie - kijklijnen - vraagstukken. I - Het soortelijk gew'rcht Get:aUenkennis Wat leerde ik? - 8reuken: herhaling en inoefening Waar staat dit in het onthoudboek? les 126: nrs. 11.3, 12, 14, 16, 17, 18, 58-65 Waar vind ik oefeningen? leerboek b p. 79 en 80: breuken:

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2008 wiskunde CSE GL en TL tijdvak 1 donderdag 22 mei 13.30-15.30 uur

Examen VMBO-GL en TL 2008 wiskunde CSE GL en TL tijdvak 1 donderdag 22 mei 13.30-15.30 uur Examen VMBO-GL en TL 2008 wiskunde CSE GL en TL tijdvak 1 donderdag 22 mei 13.30-15.30 uur Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 23 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 80 punten

Nadere informatie

Afspraken hoofdrekenen eerste tot zesde leerjaar

Afspraken hoofdrekenen eerste tot zesde leerjaar 24/04/2013 Afspraken hoofdrekenen eerste tot zesde leerjaar Sint-Ursula-Instituut Rekenprocedures eerste leerjaar Rekenen, hoe doe ik dat? 1. E + E = E 2 + 5 = 7 Ik heb er 2. Er komen er 5 bij. Dat is

Nadere informatie

Novum, wiskunde LTP leerjaar 1. Wiskunde, LTP leerjaar 1. Vak: Wiskunde Leerjaar: 1 Onderwerp: In de Ruimte H1 Kerndoel(en):

Novum, wiskunde LTP leerjaar 1. Wiskunde, LTP leerjaar 1. Vak: Wiskunde Leerjaar: 1 Onderwerp: In de Ruimte H1 Kerndoel(en): Wiskunde, LTP leerjaar 1 Onderwerp: In de Ruimte H1 26 De leerling leert te werken met platte en ruimtelijke vormen en structuren, leert daarvan afbeeldingen te maken en deze te interpreteren, en leert

Nadere informatie

Naam:... ZELFEVALUATIE WISKUNDE A-STROOM (het 60-puntenplan) WAT KAN IK AL? / WAT MOET IK NOG HERHALEN? / WAT MOET IK NOG INOEFENEN?

Naam:... ZELFEVALUATIE WISKUNDE A-STROOM (het 60-puntenplan) WAT KAN IK AL? / WAT MOET IK NOG HERHALEN? / WAT MOET IK NOG INOEFENEN? ZELFEVALUATIE WISKUNDE A-STROOM (het 60-puntenplan) WAT KAN IK AL? / WAT MOET IK NOG HERHALEN? / WAT MOET IK NOG INOEFENEN? Voor de GETALLENLEER worden concreet volgende doelstellingen nagestreefd: Begripsvorming

Nadere informatie