PPT S GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PPT S GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID"

Transcriptie

1 1 : Geschiedenis van de klassieke oudheid PPT S GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID Donkerblauw: kaart Zwart: afbeelding Grijs: tekst

2 2 : Geschiedenis van de klassieke oudheid INLEIDING Wat is geschiedenis van de Klassieke Oudheid? Definities Wat is er Klassiek aan de Klassieke Oudheid? Chronologische en geografische afbakening Chronologie Datering Tijdrekensystemen Romeinse Republikeinse kalender (pre-juliaans) Wetenschappelijke datering Kort overzicht hoofdperiodes Oude Geschiedenis Minoïsch-Myceense periode (ca v.c.) Dark Age Griekenland (ca v.c.) Archaïsche periode (ca v.c.) Klassieke periode (ca v.c.) Hellenistische periode (ca v.c.) Romeinse periode (van Griekse geschiedenis ) (31 v.c. 5 de eeuw n.c.?) De Romeinse Koningstijd (ca /6 v.c.) De Romeinse Republiek (510/6-31 v.c.) Keizertijd (31 v.c.-476 n.c. en later) Bronnen Geschreven bronnen

3 3 : Geschiedenis van de klassieke oudheid Literaire bronnen voorbeeld 1: antieke geschiedschrijving Literaire bronnen voorbeeld 2: fictie Documentaire bronnen Forum, Sacra Via Enkele inscripties Papyrus (brief, 2 de eeuw v.c.) Een papyrustekst Ongeschreven bronnen

4 4 : Geschiedenis van de klassieke oudheid DARK AGE EN ARCHAÏSCH GRIEKENLAND Twee bronstijdculturen gaan vooraf aan de Griekse geschiedenis Minoïsche beschaving op Kreta (ca v.c.) Myceense beschaving in Griekenland (ca v.c.) De Myceense cultuur De Myceense wereld Myceense kleitablet uit Pulos Leeuwenpoort van de burcht van Mycene Dark Age Griekenland (ca v.c.) De Archaïsche periode ( v.c.) Oudste Griekse teksten: van dit Vaas, drinkbeker van Nestor naar dit! Ilias, Homeros Ontstaan en ontwikkeling van de polis Griekenland in de Archaïsche periode Beschrijving van Scheria, de fictieve polis van de Phaiaken (Odyssee) Smyrna (Klein-Azië), ca. 600 v.c.? De vroege polis als staat (scène afgebeeld op het schild van Achilles) Wet van Dreros, Kreta, ca v.c. (oudst bekende politiek besluit van een polis)

5 5 : Geschiedenis van de klassieke oudheid Hoplieten falanx (Chigi vaas) Een gewone boer/burger bekritiseert de aristocraten (Hesiodos, werken & dagen) Veranderende waarden: ca. 650 v.c.: een held van niets (Archilochos van Paros) Sociale veranderingen op til (6 de eeuw v.c.) (Theognis van Megara) Archaïsche kolonisatie Griekse kolonies Wetgevers, tirannen, revoluties Solon spreekt over zijn hervorming Ondertussen in Sparta Boeotië Klein-Azië Italië Archaïsche periode: economie en maatschappij Archaïsche periode: maatschappij en cultuur Gumnasion te Cyrene (Griekse kolonie, Noord-Afrika) Scènes uit een sumposion Tempel van Hefaistos, Athene Het geloof van de eenvoudige Archaïsche Griekse boer (Hesiodos, werken & dagen) en de scepsis van de Archaïsch Griekse dichter/filosoof (Xenofanes)

6 6 : Geschiedenis van de klassieke oudheid DE PERZISCHE OORLOGEN EN OPKOMST VAN ATHENE De Perzische oorlogen Het koninkrijk Lydië en (enkele) Ionische poleis Kroisos (Herodotos) Kroisos op de brandstapel na de verovering van de Lydische hoofdstad Sardeis door de Perzen Het Perzische Rijk Cyrus (Kuros) de Grote Intermezzo: ondertussen in Griekenland Aanval van Kleomenes en Isagoras op Athene En toen begingen de Atheners een blunder (506 v.c.) 499 v.c. Aristagoras, tiran van Miletos en leider v/d Ionische opstand, zoekt hulp bij Sparta en bij Athene (Herodotos) Slag bij Marathon Optocht van de Perzen tegen Athene (Herodotos) De Atheners vragen hulp aan Sparta, maar zij moeten de volle maan afwachten (Herodotos) Perzen vs. hoplieten te Marathon (Herodotos) Thermopulai, nu en toen Slag bij de Thermopulai (Herodotos) maar dan, verraad (Herodotos) De derde dag bij Thermopulai Locatie van de Griekse last stand te Thermopulai The battle of Thermopylae and movements to Salamis

7 7 : Geschiedenis van de klassieke oudheid Atheens Imperium Athenian empire Atheens imperialisme verdedigd (Thucydides) Atheens imperialisme aangeklaagd (Thucydides) Atheense democratie: ontwikkeling De Atheense democratie geprezen (Thucydides) Kritiek op de Atheense democratie (Ps.-Xenofon) Werking Atheense democratie Pnux heuvel te Athene Athens (5th Century BCE) De economie van Klassiek Athene Mijnschacht in Laureion zilvermijn, Attika De omloop van graan (Demosthenes) Athene en Piraeus, verbonden met de Lange Muren

8 8 : Geschiedenis van de klassieke oudheid SPARTA EN DE PELOPONNESISCHE OORLOG Sparta Geografie en ligging Sparta: wie, wat, waar? Ruïnes van antiek Sparta (achtergrond: modern Sparta en de Taygetos) Geschiedenis Orakel/wettekst uit Sparta (Plutarchus) Moed van de hoplieten in Sparta (Turtaios) Spartaanse kunst: hoplieten (ca. 500 v.c.) Maatschappelijke structuur Een Spartaanse opvoeding (Xenofon) Standbeeld van een Spartaanse hopliet (Leonidas) Bronzen beeldje van hardlopend Spartaans meisje (ca. 520 v.c.) Trouwen in Sparta (Plutarchus) Alles voor de staat (Plutarchus) Werking politiek Interne conflicten en neergang De Peloponnesische Oorlog Walls protecting the city and port De Atheense expeditie naar Sicilië ( ) Key actions in each phase Thucydides over de gevolgen van oorlog

9 9 : Geschiedenis van de klassieke oudheid Maatschappij Klassieke polis/athene Een slavin en haar meesteres Slaven in werkplaatsen (Demosthenes) Slaven in de mijnen (Xenofon) en, soms, puissant rijke ex-slaven! (Demosthenes)

10 10 : Geschiedenis van de klassieke oudheid KLASSIEK GRIEKSE RELIGIE, GRIEKENLAND IN DE 4 DE EEUW V.C., ALEXANDER DE GROTE Griekse religie Algemeen Religieuze feesten Extase voor Dionusos (Bacchus) (Euripides) Dansende, extatische maenaden (bacchanten) tijdens de Dionusoscultus Theater van Dionusos te Athene Religieuze ontwikkelingen 5de en 4de eeuw De mysteriën van Demeter (Homerische hymne) Demeter (hoorn des overvloeds & met haar zoon Eniautos) Griekse wereld in de 4de eeuw v.c. Spartaanse staatsvorm in Griese poleis (Lysander) (Plutarchus) Opkomst Macedonië Macedonische falanx Filippos II van Macedonië Macedonië Alexander Alexander in de Slag bij de Granikos (Diodorus Siculus) Alexander en Darius in de Slag bij Issos (Quintus Curtius) Alexander en Darius in de Slag bij Issos (vloermozaïek Pompeii)

11 11 : Geschiedenis van de klassieke oudheid Alexander de god? (Plutarchus) De Siwa Oase en het Orakel van Ammon De Macedoniërs weigeren proskunesis (Arrianus) Alexanders campagnes in India Alexander tegen Poros Overzicht van Alexanders campagnes Alexanders rijk bij zijn dood Historische betekenis Alexander

12 12 : Geschiedenis van de klassieke oudheid DE HELLENISTISCHE WERELD De Diadochen De diadochoi worden koningen (306-5 v.c.) (Plutarchus) Antigonos de Eenogige als basileus Hellenistische monarchieën ca. 240 Koninkrijken en steden De heerserscultus: de polis Skepsis (Mysia, Kl.-Az.) eert Antigonos de Eenogige (OGIS) Hellenistische poleis Priene (Kl.-Az.) in vogelvlucht Koninkrijken Antigonidenrijk (Macedonië) Macedonië Seleucidenrijk (Voor-Azië) Seleucid Empire Seleukos I Nikator Antiochos IV Epifanes poogt Judea te helleniseren (169-7 v.c.) Ptolemaeënrijk (Egypte) Ptolemaic Egypt Ptolemaios IV Philometor als farao afgebeeld De Ptolemaeïsche planeconomie

13 13 : Geschiedenis van de klassieke oudheid De Romeinen richten de blik naar het oosten (Polybius) Rome in de Hellenistische wereld Griekenland vrij verklaard door de Romeinen tijdens de Isthmische Spelen (196 v.c.) (Livius) Opkomst Rome ca. 90 v.c. Economie en maatschappij De handel bloeit (Strabo) ook over grote afstand (Strabo) Mannen en vrouwen Religieuze ontwikkelingen

14 14 : Geschiedenis van de klassieke oudheid DE OPKOMST VAN ROME De alleenheerschappij van de Romeinen in minder dan 53 jaar (Polubios) Pre-Romeinse Italië Italië Etrusken (Turrhenoi, Tusci) Een Etruskisch echtpaar Rome in de Koningstijd De 7 heuvels van Rome Volgens de traditie was patronage ingesteld door Romulus (Dionusios) Rome in de Koningstijd ( v.c.) De comitia centuriata in actie (Dionusios) Het begin van de Republiek (Dionusios) De standenstrijd De standenstrijd begint (Livius) De secessio plebis (Livius Enkele wetten van de XII tafelen De lex Hortensia (Gaius) De verovering van Italië De Punische Oorlogen Hannibals tocht over de Alpen De tegenstrevers: Hannibal & Scipio Africanus

15 15 : Geschiedenis van de klassieke oudheid Staatsinstellingen Romeinse Republiek Burgerschap en hiërarchie De lex Claudia, 218 v.c. (Livius)

16 16 : Geschiedenis van de klassieke oudheid DE ROMEINSE REPUBLIEK: IMPERIALISME EN ONDERGANG Romeinse successen Gevolgen imperialisme Intern Interne gevolgen van het Romeinse imperialisme volgens Ploutarchos Gaius Gracchus spreekt de volksvergadering (comitia tributa [plebis]) toe Extern Cicero over de publicani en negotiatores Ploutarchos over de publicani en negotiatores De burgeroorlogen Mithradates VI Eupator, koning van Pontos Pompeius en Caesar Kritiek op Caesar Brutus als bevrijder van de Republiek Slag bij Actium, 31 v.c. Het Romeinse Rijk onder de Republiek, ca. 44 v.c.

17 17 : Geschiedenis van de klassieke oudheid HET ROMEINSE RIJK: KEIZERS EN BESTUURLIJKE ORGANISATIE, 1E EN 2E EEUW N.C. Augustus Augustus rechtvaardigt zijn positie maar er waren andere visies Tribunicia potestas Imperium proconsulare maius Consulair imperium, imperator en pontifex maximus Opvolging Keizers en dynastieën A Roman emperor, AD 41 Keizerlijke rijkdom: de villa van Hadrianus te Tivoli Bestuurlijke organisatie principaat Een senatoriale carrière ten tijde van Trajanus Laesa maiestas processen onder keizer Tiberius De keizer als weldoener Censuscriteria, en patronage/amicitia in actie

18 18 : Geschiedenis van de klassieke oudheid ECONOMIE EN MAATSCHAPPIJ IN EEN WERELDRIJK Omvang, bevolking, steden Leven in de grote stad Transport en communicatie Romeins wegennet Romeinse reiswagen Landbouw Romeinse villa Pachters of slaven Nijverheid en handel Overheid en economie Ontwikkeling en groei Sociale structuren Rijk en arm Slaven en vrijen, burgers en niet-burgers Ordines Horizontale verbanden: clubs en verenigingen

19 19 : Geschiedenis van de klassieke oudheid Mannen en vrouwen Onderwijs Wetenschap Literatuur Cultuur Provinciale cultuur: Romeinse culturele invloeden Romeinse koepelbouw in volle glorie: het Pantheon Aquaducten: Pont du Gard bij Nîmes Religie Christendom

20 20 : Geschiedenis van de klassieke oudheid DE LATE OUDHEID De Severi Crisis van derde eeuw ( ) Romeinse Rijk in 271 n.c. Burgeroorlogen en barbareninvallen onder keizer Gallienus ( n.c.) Het probleem van de geldontwaarding, ca. 260 n.c. Toenemende druk op de decurionen Bezwaarschrift aan keizer Philippus van pachters op een keizerlijk landgoed De hervormingen van Diocletianus Diocletianus beoordeeld door een christelijke auteur (Lactantius) en door een pagane historicus (Eutropius) Constantijn de Grote Constantijn en de slag bij de Pons Milvius Het visioen van Constantijn (volgens een christelijke bron ) Constantinopel en haar stichter Idem Maatregelen t.a.v. de decurionen/curiales Coloni (pachters) aan de grond gebonden Beroepen erfelijk gemaakt Van Constantijn tot Theodosius ( ) Theodosius verbiedt heidense culten (392 n.c.) Theodosius, laatste keizer over een verenigd Rijk en de Val van Constantinopel

GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID. Inhoudstafel. Emma Vanden Berghe (2013-2014)

GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID. Inhoudstafel. Emma Vanden Berghe (2013-2014) GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID Inhoudstafel 1 Inleiding: p. 23-46 I. INLEIDING 1. Bronnen en chronologie Bronnen Geschreven bronnen Ongeschreven bronnen Brongebruik Chronologie Relatieve en absolute

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

taal reliëf > stadstaten (polis / poleis) machtstrijd poleis (Athene <> Sparta) zelfde vijand Homerus

taal reliëf > stadstaten (polis / poleis) machtstrijd poleis (Athene <> Sparta) zelfde vijand Homerus H2 GRIEKENLAND 1. Eenheid en verdeeldheid > Waarom? taal reliëf > stadstaten (polis / poleis) religie machtstrijd poleis (Athene Sparta) zelfde vijand Homerus Polis: - Acropolis - bestuur, rechtspraak,

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

GESCHIEDENIS. 1 Vul de legende bij de kaart aan. 0,5. 2 Leg uit in één woord: expansie = 0,5. 3 Wanneer begon de klassieke oudheid?

GESCHIEDENIS. 1 Vul de legende bij de kaart aan. 0,5. 2 Leg uit in één woord: expansie = 0,5. 3 Wanneer begon de klassieke oudheid? GESCHIEDENIS Overhoring 1 Bestemming Hellas: sociaal en economisch domein & Minoïsche en Myceense cultuur /10 naam: klas: nr.: datum: 1 Vul de legende bij de kaart aan. 1 Leg uit in één woord: expansie

Nadere informatie

Alexander de Grote en de hellenistische rijken

Alexander de Grote en de hellenistische rijken 11 Alexander de Grote en de hellenistische rijken cultureel socio-economisch politiek De Griekse poleis hebben zich in een onderlinge strijd verzwakt (zie les 10). De Macedoniërs profiteren daarvan en

Nadere informatie

Bron 1 4. Bekijk bron 2. a. Welke voorwerpen uit deze bron passen bij de homo sapiens? En welke bij de neanderthaler? Licht je antwoord toe.

Bron 1 4. Bekijk bron 2. a. Welke voorwerpen uit deze bron passen bij de homo sapiens? En welke bij de neanderthaler? Licht je antwoord toe. herkansing Toets 5 VWO Tijdvakken Prehistorie en Oudheid 1. Maak de bijgevoegde kruiswoordpuzzel en vergeet je naam er niet op te zetten. 2. Verbind een persoon uit de linker kolom door middel van een

Nadere informatie

Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 [1]

Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 [1] Gepubliceerd op Willem-Jan van der Zanden (http://www.wjvanderzanden.nl) Home > Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 [1] Door wjvanderzanden [2] op za, 10/20/2012-22:50 Tags:

Nadere informatie

G E S C H I E D E N I S - A A N T E K E N I N G E N H 1 / 2 / 3

G E S C H I E D E N I S - A A N T E K E N I N G E N H 1 / 2 / 3 G E S C H I E D E N I S - A A N T E K E N I N G E N H 1 / 2 / 3 HOOFDSTUK 1 PARAGRAAF 1 Weg van de mensheid: - Staat in Afrika - Van daaruit Verspreiding over de rest van de wereld - Mens behoort tot de

Nadere informatie

1 HERODOTUS EN ZIJN HISTORIËN

1 HERODOTUS EN ZIJN HISTORIËN 1 HERODOTUS EN ZIJN HISTORIËN 1. HERODOTUS: REIZIGER, ONDERZOEKER, SCHRIJVER Over het leven van Herodotus is maar weinig met zekerheid te zeggen. Voor alle informatie daarover zijn we afhankelijk van antieke

Nadere informatie

GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1

GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1 GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1 Tijdvak Jagers en boeren; van de eerste mensen 3000 v. C. prehistorie; van de eerste mensen - 3000 v.c. Samenlevingstype: eerst jagers/verzamelaars,

Nadere informatie

Europa en de Klassieke Wereld

Europa en de Klassieke Wereld College Hovo, Europa Europa en de Klassieke Wereld J.W. Drijvers Museuminsel Berlijn Alte Nationalgalerie Berliner Dom Fundamenten Europese cultuur/culturele identiteit Grieks-Romeinse cultuur Joods-christelijke

Nadere informatie

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus 138 Tijdwijzer Het begin Op deze tijdbalk past niet de hele geschiedenis van de mens. Er lopen namelijk al zo n 100.000 jaar mensen rond op aarde. Eigenlijk zou er dus nog 95.000 jaar bij moeten op de

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten

Nadere informatie

1. Dark Age en Archaïsch Griekenland

1. Dark Age en Archaïsch Griekenland Twee bronstijdculturen gaan vooraf de Griekse geschiedenis 1.1. Minoïsche beschaving op Kreta (2000-1100 acn) 1. Dark Age en Archaïsch Griekenland - genoemd naar mythische koning Minos - geen Griekse cultuur

Nadere informatie

GESCHIEDENIS. 1 Vul de legende bij de kaart aan. 0,5. 2 Leg uit in één woord: expansie = 0,5. 3 Wanneer begon de klassieke oudheid?

GESCHIEDENIS. 1 Vul de legende bij de kaart aan. 0,5. 2 Leg uit in één woord: expansie = 0,5. 3 Wanneer begon de klassieke oudheid? GESCHIEDENIS Overhoring 1 Bestemming Hellas: sociaal en economisch domein & Minoïsche en Myceense cultuur /10 naam: klas: nr.: datum: 1 Vul de legende bij de kaart aan. 1 Minoïsche Myceense Leg uit in

Nadere informatie

Examen Geschiedenis. Geef de 7 tijdsvakken: Mintiens Quintin

Examen Geschiedenis. Geef de 7 tijdsvakken: Mintiens Quintin Examen Geschiedenis Geef de 7 tijdsvakken: Prehistorie :... 3500 v.c Stroomculturen : 3500 v.c 800 v.c Klassieke Oudheid : 800 v.c 500 n.c Middeleeuwen : 500 n.c 1450 n.c Nieuwe tijd : 1450 n.c 1750 n.c

Nadere informatie

Situering in tijd en ruimte

Situering in tijd en ruimte Situering in tijd en ruimte Rome groeide tussen 753 v.c. en 476 uit tot een echt wereldrijk. Binnen deze tijdspanne kunnen we drie periodes onderscheiden: Rome als koninkrijk, als republiek en tenslotte

Nadere informatie

TALEN EN CULTUREN VAN GRIEKENLAND EN ROME

TALEN EN CULTUREN VAN GRIEKENLAND EN ROME TALEN EN CULTUREN VAN GRIEKENLAND EN ROME GRIEKS LATIJN KCV AAN HET STEDELIJK GYMNASIUM JOHAN VAN OLDENBARNEVELT TE AMERSFOORT (Plaatje 1 & 2) De klassieke talen en kcv aan het gymnasium Aan het Gymnasium

Nadere informatie

(Het einde van) de republiek HOOFDSTUK 1: DE VEROVERING VAN ITALIË 1) De veroveringen In de 5 e 4 e eeuw v.c. Verschillende fasen Etrusken Tegenslag in 390: Galliërs plunderen Rome Volsci Latini Samnieten

Nadere informatie

Griekenland 336 v. Chr (bij de dood van Philippos van Macedonië ) Alexander de Grote opvolger Philippos van Macedonië.

Griekenland 336 v. Chr (bij de dood van Philippos van Macedonië ) Alexander de Grote opvolger Philippos van Macedonië. Kenmerkende aspecten: De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat De klassieke vormentaal van de Grieks Romeinse cultuur De ontwikkeling

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Sprekend Verleden 2e fase Havo. De Grieks-Romeinse wereld. drs.j.w.swaen historicus www.blikopdewereld.nl

Hoofdstuk 2 Sprekend Verleden 2e fase Havo. De Grieks-Romeinse wereld. drs.j.w.swaen historicus www.blikopdewereld.nl Hoofdstuk 2 Sprekend Verleden 2e fase Havo De Grieks-Romeinse wereld drs.j.w.swaen historicus www.blikopdewereld.nl 1.1 Het ontstaan van de poleis Athene als voorbeeld Rond steden ontstaan staatjes Door

Nadere informatie

H2 - DE GRIEKS-ROMEINSE WERELD 1 - HET ONTSTAAN VAN DE POLIS, ATHENE ALS VOORBEELD

H2 - DE GRIEKS-ROMEINSE WERELD 1 - HET ONTSTAAN VAN DE POLIS, ATHENE ALS VOORBEELD H2 - DE GRIEKS-ROMEINSE WERELD 1 - HET ONTSTAAN VAN DE POLIS, ATHENE ALS VOORBEELD Rond steden ontstaan staatjes 800 vc 200 aparte staatjes in Griekenland door natuurlijke omstandigheden. Polis - Staatje.

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten om de macht (235 284 meer dan 50 soldatenkeizers ) 3. Waardevermindering van het geld

Nadere informatie

GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID

GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID H1 Dark age en Achaïsch Griekenland Twee bronsculturen gaan vooraf aan de Griekse Geschiedenis; Minoïsche beschaving op Kreta (2000-1100 vc) o Genoemd naar koning

Nadere informatie

een zee Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in

een zee Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in Werkblad 9 Ω Grieken en Romeinen Ω Les : Grieken: goden en mensen Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in Griekenland heel belangrijk. Ze werden stadstaten genoemd.

Nadere informatie

Les 1. Periode 2 Kunstgeschiedenis

Les 1. Periode 2 Kunstgeschiedenis Les 1 Periode 2 Kunstgeschiedenis 1 Overzicht Periode 2 * 3 Pedegrees + opdrachten Les * Perioden/stromingen: -Romeinen Deze Les -Vroegchristelijk -Romaans -Gotiek -Vroeg-Renaissance Pedegrees uitgeprint

Nadere informatie

De profeet Jeremia had voorzegd dat de ballingschap 70 jaar zou duren. De profeet Daniël verwachtte blijkbaar duidelijk dat na het einde van de

De profeet Jeremia had voorzegd dat de ballingschap 70 jaar zou duren. De profeet Daniël verwachtte blijkbaar duidelijk dat na het einde van de Hoofdstuk 7 427-466 voor Christus - schema 13 466-505 voor Christus - schema 14 Schema 13 De 70 jaar weken van de profeet Daniël hoofdstuk 9. Het is dit profetische gedeelte van het boek Daniël uit het

Nadere informatie

Etrusca disciplina: de term voor het voorspellen van de toekomst wat de Romeinen aan de Etrusken te danken hadden.

Etrusca disciplina: de term voor het voorspellen van de toekomst wat de Romeinen aan de Etrusken te danken hadden. KCV: Rome 7.1: DE KONINGSTIJD: 753 509 v Chr 753 vc: Rome werd volgens de overlevering gesticht door Romulus en Remus. Archeologisch onderzoek toonde aan enkele heuvels al in de 9 e eeuw bewoond werden:

Nadere informatie

De klassieke tijdlijn

De klassieke tijdlijn De klassieke tijdlijn In de lessen geschiedenis heb je waarschijnlijk al gehoord over de tijdlijnen, of de historische periodes en waarschijnlijk ook over exacte datums zoals 476. In dit documentje kom

Nadere informatie

Woordwiel!!! Tijd van Grieken en Romeinen

Woordwiel!!! Tijd van Grieken en Romeinen Woordwiel!!! Tijd van Grieken en Romeinen Instructie Voor deze opdracht heb je een potlood en gum nodig. Deze opdracht maak je in tweetallen. Op de volgende bladzijde staan woordwielen die gevuld moeten

Nadere informatie

Antwoorden bij Hoofdstuk 2 Tijd van Grieken en Romeinen

Antwoorden bij Hoofdstuk 2 Tijd van Grieken en Romeinen Antwoorden bij Hoofdstuk 2 Tijd van Grieken en Romeinen Oriëntatie Eigen antwoord. Bijvoorbeeld: Het oordeel is in mijn ogen niet terecht. Er is sprake van partijjustitie. Maar het oordeel is wel begrijpelijk,

Nadere informatie

Kopstukken: Constantijn de Grote I. Prof.dr. L.V. Rutgers

Kopstukken: Constantijn de Grote I. Prof.dr. L.V. Rutgers Kopstukken: Constantijn de Grote I Prof.dr. L.V. Rutgers Thema s Politieke geschiedenis Geschiedschrijving Religie Kunst Voorgeschiedenis: Problemen in de 3e eeuw 1. Erfopvolging: keizers = beroepssoldaten:

Nadere informatie

De literatuur van de Romeinen

De literatuur van de Romeinen De literatuur van de Romeinen Proloog Rome Petrarca Een paar factoren Flora: een Romeinse mythe (verteld door Ovidius in Feestdagen (Fasti)) Een Romeinse mythe Literatuur vóór de literatuur Werkelijk waar?

Nadere informatie

Overzicht Griekenland

Overzicht Griekenland Overzicht Griekenland Plitieke chrnlgie Institutinele & ecnmische geschiedenis enkel bij uitzndering Geen cultuurgeschiedenis In smmige delen wrdt er (uitgebreid) extra telichting gegeven 12/06/2005 http://users.skynet.be/bk230903/chrnlgie_gr.dc

Nadere informatie

Master Geschiedenis van de Oudheid

Master Geschiedenis van de Oudheid Master Geschiedenis van de Oudheid Masterniveau Master Geschiedenis van de Oudheid Master Geschiedenis Specifieke eis: talenkennis Lange traditie (sinds 1930) Verschil Ba - Master Bouwt op basisvaardigheden

Nadere informatie

In de filmzalen januari 2005

In de filmzalen januari 2005 Alexander de Grote In de filmzalen januari 2005 Film van Oliver Stone Met... LITERALLY THE WORST MOVIE EVER MADE Film Historische juistheid, Details,... Film Dialogen Acteurs... Alexander de Grote, kosmopoliet

Nadere informatie

Geschiedenis hoofdstuk 3

Geschiedenis hoofdstuk 3 Geschiedenis hoofdstuk 3 Romeinse rijk 500 v Christus 500 na Christus Rome de eeuwige stad : deze stad bestaat al eeuwenlang. De tijdlijn Het Romeinse rijk begint 500v Chr. En eindigt 500 na Christus.

Nadere informatie

Dan Sleigh De lange tocht

Dan Sleigh De lange tocht De lange tocht Dan Sleigh De lange tocht vertaald door riet de jong-goossens A athenaeum polak & van gennep amsterdam 2011 De vertaalster ontving voor deze vertaling een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds.

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen Tijdvak 3 Toetsvragen 1 Op veel afbeeldingen wordt de Romeinse keizer Constantijn als een heilige afgebeeld met een stralenkrans om zijn hoofd. Welke reden was er om Constantijn als christelijke heilige

Nadere informatie

Antwoordkernen bij Eureka 1, 7-de herziene druk, Amersfoort 2013-2014

Antwoordkernen bij Eureka 1, 7-de herziene druk, Amersfoort 2013-2014 DE KLASSIEKE OUDHEID: DE GRIEKEN Antwoordkernen bij Eureka 1, 7-de herziene druk, Amersfoort 2013-2014 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist

Nadere informatie

Samenvatting - Geschiedenis: H2

Samenvatting - Geschiedenis: H2 Samenvatting - Geschiedenis: H2 Jaartallen: - 1750 voor Christus: Abraham reist van Irak naar Israël - 507 voor Christus: Begin democratie in Athene - 331 voor Christus: Alexander de Grote verovert het

Nadere informatie

Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan.

Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. Antwoordkernen Instap en Ontdekkingsreizen Eureka 2M volledig herziene 5 e druk, 2015-2016 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord

Nadere informatie

TIJDLIJN VAN DE MIDDELEEUWEN TIJDLIJN

TIJDLIJN VAN DE MIDDELEEUWEN TIJDLIJN e-book Deze serie bestaat uit... 978-94-6175-209-3 (HB) 978-94-6175-153-9 (HB) 978-94-6175-963-4 (e-book) 978-94-6175-967-2 (e-book) 978-94-6175-210-9 (HB) 978-94-6175-155-3 (HB) 978-94-6175-154-6 (HB)

Nadere informatie

UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN COLLECTIE OL.IN. Klassieke talen Oude Geschiedenis en Archeologie

UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN COLLECTIE OL.IN. Klassieke talen Oude Geschiedenis en Archeologie UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN COLLECTIE OL.IN Klassieke talen Oude Geschiedenis en Archeologie oktober 2011 RECEPTIE VAN DE KLASSIEKE OUDHEID (REC) 1 Klassieke traditie en klassieke receptiestudies

Nadere informatie

WAAR EUROPA WERD VERLEID

WAAR EUROPA WERD VERLEID WAAR EUROPA WERD VERLEID (Her-)ontdek Kreta met Rosita Steenbeek Docent: Rosita Steenbeek Duur: 6 dagen Aantal deelnemers: minimaal 8, maximaal circa 16 Datum: 10 t/m 16 mei 2015 "De wereld ging open toen

Nadere informatie

Antwoordkernen bij Eureka 1 De Klassiek Oudheid H. 8 t/m 14

Antwoordkernen bij Eureka 1 De Klassiek Oudheid H. 8 t/m 14 Antwoordkernen bij Eureka 1 De Klassiek Oudheid H. 8 t/m 14 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. De bedoeling

Nadere informatie

Vwo+ en Gymnasium WINKLER PRINS

Vwo+ en Gymnasium WINKLER PRINS Met kop en schouder Vwo+ en Gymnasium OP WINKLER PRINS Grieks en Latijn geven je diploma een gouden randje! Is vwo+ of het gymnasium wat voor jou? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, moet je jezelf de

Nadere informatie

Paragraaf 2: Het Romeinse Rijk - TL 1. Floris Sieffers. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.

Paragraaf 2: Het Romeinse Rijk - TL 1. Floris Sieffers. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs. Auteur Floris Sieffers Laatst gewijzigd 01 October 2015 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/65742 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.!

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.! De renaissance Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis. Deze term betekent letterlijk de wedergeboorte, en is een kunststroming uit

Nadere informatie

Dit werkstuk werd online gezet door. Dit is mijn werkstuk over Griekenland en ik ga het hebben over:

Dit werkstuk werd online gezet door. Dit is mijn werkstuk over Griekenland en ik ga het hebben over: Dit werkstuk werd online gezet door Griekenland. Dit is mijn werkstuk over Griekenland en ik ga het hebben over: De inleiding Het bestuur. Middelen van bestaan. De kranten De eilanden De geschiedenis Het

Nadere informatie

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters.

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters. Oefenrepetitie geschiedenis SUCCES!!! 4 Havo Periode 1 Tijdvakken 1 t/m 4 Dyslectische leerlingen slaan de vragen met een asterisk (*) over. DOOR DE TIJD HEEN 1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de

Nadere informatie

Programma voorjaar 2016 www.livius.nl

Programma voorjaar 2016 www.livius.nl Programma voorjaar 2016 www.livius.nl Literatuur, geschiedenis en cultuur Lezingenmiddag Van Babylon tot Bagdad Ook dit voorjaar organiseren de Vrienden van Livius weer een lezingenmiddag. Dit keer krijgt

Nadere informatie

De Griekse Bouwkunst

De Griekse Bouwkunst De Oude Grieken De Oude Grieken Het land Griekenland ligt in het zuidoosten van Europa. Het bestaat uit een groot stuk vastland en een heleboel kleine eilandjes. Griekenland bestond uit allerlei staatjes.

Nadere informatie

GESCHIEDENIS 5e en 6e KLAS november-december 2004 DE OUDE CULTUREN

GESCHIEDENIS 5e en 6e KLAS november-december 2004 DE OUDE CULTUREN GESCHIEDENIS 5e en 6e KLAS november-december 2004 DE OUDE CULTUREN DATUM ONDERWERPEN OPDRACHTEN maandag 22.11 Het Tweestromenland : Beschrijving. De scheppingsmythe : Mardoek dinsdag 23.11 Tijdschaal De

Nadere informatie

geschiedenis (nieuwe stijl)

geschiedenis (nieuwe stijl) Examen HAVO 2008 tijdvak 1 dinsdag 20 mei 9.00-12.00 uur geschiedenis (nieuwe stijl) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 77 punten te behalen.

Nadere informatie

Het begin van de beschaving in Egypte en Griekenland (ca. 10.000 300 v.chr.)

Het begin van de beschaving in Egypte en Griekenland (ca. 10.000 300 v.chr.) Studiewijzer en bronnen bij de onderwijseenheid Oudheid-1 (ENGS-OUD1) Het begin van de beschaving in Egypte en Griekenland (ca. 10.000 300 v.chr.) 2 e editie, september 2007 Nico Lettinck Christelijke

Nadere informatie

Les 3: Romanisering. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Les 3: Romanisering. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Isa Elias 01 April 2014 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/48436 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Romeinen. Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies

Romeinen. Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies Romeinen Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies Les 1 Over land en over zee De tijd van de Romeinen was tussen 3000 voor Christus en 500 na Chr. De Romeinen hadden een groot rijk: van Azië en Noord-Afrika

Nadere informatie

Hand-out met hoofdpunten en aanvullingen

Hand-out met hoofdpunten en aanvullingen Senioren Academie Europa - Van continent tot concept college 2. op vrijdag 3 oktober 2014 Europa en de Erfenis van de klassieke oudheid Hand-out met hoofdpunten en aanvullingen De thema s van dit college

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis pilot havo 2009 - II

Eindexamen geschiedenis pilot havo 2009 - II Door de tijd heen De volgende historische verdragen staan in willekeurige volgorde: 1 Door de Vrede van Brest-Litovsk tussen het Duitse keizerrijk en het communistische Rusland kunnen de Duitse generaals

Nadere informatie

Wim Jurg. De vierde eeuw. of hoe het christendom staatsgodsdienst werd DAMON. JURG, De vierde eeuw.indd 3 18-07-11 10:40

Wim Jurg. De vierde eeuw. of hoe het christendom staatsgodsdienst werd DAMON. JURG, De vierde eeuw.indd 3 18-07-11 10:40 Wim Jurg De vierde eeuw of hoe het christendom staatsgodsdienst werd DAMON JURG, De vierde eeuw.indd 3 18-07-11 10:40 Inhoud Vooraf 7 1. De tuinierende god 9 2. Een net niet heilige keizer 34 3. Het nieuwe

Nadere informatie

GESCHIEDENIS BOVENBOUW. HAVO ACTIVITEITENBOEK antwoorden hoofdstuk 2

GESCHIEDENIS BOVENBOUW. HAVO ACTIVITEITENBOEK antwoorden hoofdstuk 2 GESCHIEDENIS BOVENBOUW HAVO ACTIVITEITENBOEK antwoorden hoofdstuk 2 2 De Grieks Romeinse wereld ORIËNTATIEKENNIS EXAMENSTOF BEVRAAGD Antwoorden op de basisvragen De zwart genummerde vragen gaan over de

Nadere informatie

SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN MAURITS BERGER

SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN MAURITS BERGER SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN POLITIEK MAURITS BERGER Boom Juridische uitgevers Den Haag 2006 INHOUD HOOFDSTUK 1 - DE REGELS VAN EEN IDEAAL 1 Deel I Sharia als oud recht 9 HOOFDSTUK 2 - DE KORAN ALS GRONDWET

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2014-2015. Leerjaar 5 Gymnasium. Christelijk Gymnasium Utrecht

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2014-2015. Leerjaar 5 Gymnasium. Christelijk Gymnasium Utrecht Schooljaar 2014-2015 Leerjaar 5 Gymnasium Christelijk Gymnasium Utrecht Vak: aardrijkskunde SE omschrijving type vorm weging moment duur 701 PO (6 weken met praktijkondezoek) PO S 10 week 42 45 702 H1

Nadere informatie

Voorlichtingsavond 9 maart 2015. TTO Gymnasium Gymnasium +

Voorlichtingsavond 9 maart 2015. TTO Gymnasium Gymnasium + Voorlichtingsavond 9 maart 2015 TTO Gymnasium Gymnasium + Welcome Voor wie is tto? Hou je van reizen? Vind je samenwerken leuk? Je wilt goed Engels leren. Hou je van uitdagingen? Brugklas naar Engeland

Nadere informatie

Verspreiding Christendom - HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62218

Verspreiding Christendom - HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62218 Verspreiding Christendom - HV 1 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 June 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62218 Dit lesmateriaal is

Nadere informatie

Master Geschiedenis van de Oudheid

Master Geschiedenis van de Oudheid Master Geschiedenis van de Oudheid Bachelor Geschiedenis Oudheid Oudheid tot heden Masterniveau Master Geschiedenis van de Oudheid Master Geschiedenis Specifieke eis: talenkennis Lange traditie (sinds

Nadere informatie

Klassieke vormentaal van de Grieks Romeinse cultuur.

Klassieke vormentaal van de Grieks Romeinse cultuur. Onderzoeksvraag: Hoe beïnvloedde de uitbreiding van het Romeinse Rijk de cultuur van de volken in West Europa? De (beeldhouw)kunst en architectuur uit de Grieks Romeinse tijd werd in de eeuwen daarna als

Nadere informatie

Studiewijzer en bronnen. bij de onderwijseenheid Oudheid-2 (ENGS-OUD2) De Romeinse wereld (ca. 300 v.chr. 500 n.chr.) 2 e editie, november 2007

Studiewijzer en bronnen. bij de onderwijseenheid Oudheid-2 (ENGS-OUD2) De Romeinse wereld (ca. 300 v.chr. 500 n.chr.) 2 e editie, november 2007 Studiewijzer en bronnen bij de onderwijseenheid Oudheid-2 (ENGS-OUD2) De Romeinse wereld (ca. 300 v.chr. 500 n.chr.) 2 e editie, november 2007 Nico Lettinck Christelijke Hogeschool Windesheim, Zwolle School

Nadere informatie

Over land en over zee. Veroveraars

Over land en over zee. Veroveraars De Romeinen hadden een heel groot rijk van Azië, Noord- Afrika en ook nog Europa. Ze hadden sterke legers en hele slimme generaals met stevige wegen en snelle boten. Over land en over zee In Nederland

Nadere informatie

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters.

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters. Oefenrepetitie geschiedenis SUCCES!!! 4 Havo Periode 1 Tijdvakken 1 t/m 4 Dyslectische leerlingen slaan de vragen met een asterisk (*) over. DOOR DE TIJD HEEN 1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de

Nadere informatie

Programmering Leerstof & Toetsing Ciclo Avansa 2011 2012

Programmering Leerstof & Toetsing Ciclo Avansa 2011 2012 Geschiedenis VWO 4 onderdeel 3. Nummer uit 33 34 35 36 37 1 ste schooldag 17 augustus Kennismaking,inleiding en werkwijze. Hoofdstuk 2: 2.1 2.2 Athene, moeder der kunsten en wetenschap. 2.2 Athene, moeder

Nadere informatie

Burgers en bondgenoten

Burgers en bondgenoten oorsprong en oorzaken van de italische bondgenotenoorlog (91-88 voor christus) Burgers en bondgenoten Roel van Dooren Op de omslag: De eerste regels van caput V van Appianus Bella Civilia (de Burgeroorlogen),

Nadere informatie

Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie. Kenmerkende aspecten. Begrippen

Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie. Kenmerkende aspecten. Begrippen Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie 1. De levenswijze van jager-verzamelaars. 2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen. 3. Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

BIJBELBOEK DANIËL. Een superfacinerend verhalend en apocalyptisch boek!!

BIJBELBOEK DANIËL. Een superfacinerend verhalend en apocalyptisch boek!! BIJBELBOEK DANIËL Een superfacinerend verhalend en apocalyptisch boek!! BRONNEN VOOR DEZE PRESENTATIE Inleiding op het boek Daniël van André Lacocque in het IBC en H.Fonteijn in DBS. De engelenhierarchie

Nadere informatie

Gladiatoren: helden in het oude Rome

Gladiatoren: helden in het oude Rome Gladiatoren: helden in het oude Rome In onze populaire cultuur kregen we de afgelopen jaren al meermaals te maken met de Romeinse gladiatoren. Denk maar aan Ridley Scotts kaskraker Gladiator of de televisiereeks

Nadere informatie

Scholierencolleges Griekse en Latijnse Taal en Cultuur 2013, RUG

Scholierencolleges Griekse en Latijnse Taal en Cultuur 2013, RUG De Droom van Constantijn (Dr J.W. Drijvers) Op 28 oktober 312 versloeg de Romeinse keizer Constantijn (306-337) zijn tegenstander Maxentius bij de Pons Milvius, een brug over de Tiber net even buiten Rome.

Nadere informatie

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst Romeinen Romeinen Bouwkunst Beeldhouwkunst Schilderkunst Tijdlijn 750 0 500 Het Romeinse rijk De Romeinen hadden hun opkomst, bloei en ondergang tussen de jaren 750 v. Chr. en 500 n. Chr. Het Romeinse

Nadere informatie

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst Romeinen Romeinen Bouwkunst Beeldhouwkunst Schilderkunst Tijdlijn 750 0 500 Het Romeinse rijk De Romeinen hadden hun opkomst, bloei en ondergang tussen de jaren 750 v. Chr. en 500 n. Chr. Het Romeinse

Nadere informatie

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van Maak hier de gaatjes voor in je multomap Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN _ Dit boekje is van Welkom bij de Romeinen! In Welkom bij de Romeinen maak je kennis met het Romeinse leven. Je zult merken

Nadere informatie

Positie van de slaven in Athene Thomas Debray. 6 ASO Schooljaar 2002-2003 Sint-Jozefscollege Sint-Pieters-Woluwe

Positie van de slaven in Athene Thomas Debray. 6 ASO Schooljaar 2002-2003 Sint-Jozefscollege Sint-Pieters-Woluwe Positie van de slaven in Athene Thomas Debray 6 ASO Schooljaar 2002-2003 Sint-Jozefscollege Sint-Pieters-Woluwe INHOUD INLEIDING...3 GESCHIEDENIS VAN GRIEKENLAND EN ATHENE (1500 v.c. - 146 v.c.)...3 INLEIDING

Nadere informatie

Geschiedenis. Quintie Beerens. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/61253

Geschiedenis. Quintie Beerens. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/61253 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Quintie Beerens 17 May 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/61253 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Tijd van monniken en ridders (500 100) 3.1 Leenheren en leenmannen (500 100) (500 100) Plundering Rome door Alarik in 410, tekening uit de 20 e eeuw

Tijd van monniken en ridders (500 100) 3.1 Leenheren en leenmannen (500 100) (500 100) Plundering Rome door Alarik in 410, tekening uit de 20 e eeuw 3.1 Leenheren en nen 3.1 Leenheren en nen Gallië was rond 450 n. Chr. al meer dan 4 eeuwen (sinds Caesar) onder Romeins bestuur en een sterk geromaniseerd gebied, cultuur, bestuur, economie, taal en geloof

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

De VOGGP Wat is eigenlijk een VOGGP? De V staat voor een verschijnsel. Wat zijn verschijnselen?

De VOGGP Wat is eigenlijk een VOGGP? De V staat voor een verschijnsel. Wat zijn verschijnselen? De VOGGP Wat is eigenlijk een VOGGP? De V staat voor een verschijnsel. Wat zijn verschijnselen? Toestanden, instellingen die gedurende een lange tijd min of meer onveranderd hebben bestaan, een verschijnsel

Nadere informatie

Oud maar niet out. Denken en doen met de Oudheid vandaag. 95180_Oud maar niet out_vw.indd 1 13/03/12 10:24

Oud maar niet out. Denken en doen met de Oudheid vandaag. 95180_Oud maar niet out_vw.indd 1 13/03/12 10:24 Oud maar niet out Denken en doen met de Oudheid vandaag 95180_Oud maar niet out_vw.indd 1 13/03/12 10:24 95180_Oud maar niet out_vw.indd 2 13/03/12 10:24 Oud maar niet out Denken en doen met de oudheid

Nadere informatie

ROMEINEN. Wonderlijke weetjes en fascinerende feiten over de. SARAH DEVOS met illustraties van HELEEN BRULOT. legionair. geen doetjes.

ROMEINEN. Wonderlijke weetjes en fascinerende feiten over de. SARAH DEVOS met illustraties van HELEEN BRULOT. legionair. geen doetjes. PROFESSOR BREINSTEIN legionair geen doetjes borstplaat gladius Wonderlijke weetjes en fascinerende feiten over de ROMEINEN SARAH DEVOS met illustraties van HELEEN BRULOT INHOUD Voor de Romeinen 7 1. Wie

Nadere informatie

De muntslag van de PTOLEMAEEN - Farao s uit Griekenland. Rudy Dillen

De muntslag van de PTOLEMAEEN - Farao s uit Griekenland. Rudy Dillen De muntslag van de PTOLEMAEEN - Farao s uit Griekenland Rudy Dillen Als Alexander de Grote zijn einde voelde naderen ontbood hij al zijn vrienden aan zijn sterfbed. Als hem wordt gevraagd wie hij aanduidt

Nadere informatie

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst!

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Op het Hondsrug College Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Hondsrug Het Gymnasium Hondsrug is een afdeling van het Hondsrug College. Het is onderdeel van het vwo,

Nadere informatie

Oudheidkunde 2010/2011 RH/10062010

Oudheidkunde 2010/2011 RH/10062010 Oudheidkunde 2010/2011 RH/10062010 Major Oudheidkunde I (Ohk I) + Oudheidkunde II (Ohk II) jaar 1 Alg. AcVa jaar 1 Ohk I jaar 1 Ohk II I II BC Oude taal 1a (TOGA) Mediterrane pre- en protohistorie APF

Nadere informatie

Menselijke beschaving opeisen: een onzinnige onderneming

Menselijke beschaving opeisen: een onzinnige onderneming Met de steun van het Fonds Pascal Decroos voor Bijzondere Journalistiek 1 Menselijke beschaving opeisen: een onzinnige onderneming De mythe van de Europese democratie rust voor een stuk op de Grieks-Perzische

Nadere informatie

De vergeten geschiedenis van Samos. 1

De vergeten geschiedenis van Samos. 1 De vergeten geschiedenis van Samos. 1 Robert Nouwen Wat een geleerde uit het verleden opdiept laat mensen koud, tenzij het hun een nieuw, verrassend inzicht in hun eigen wereld geeft. Karel Van Isacker,

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen HAVO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis (pilot) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 25 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 75 punten te behalen. Voor

Nadere informatie