EEN WARM BAD VOOR ALS-MEDICIJNONTWIKKELAARS OP DE BIO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EEN WARM BAD VOOR ALS-MEDICIJNONTWIKKELAARS OP DE BIO"

Transcriptie

1 RICHTING OFFSHORE EN MARITIEM Bachmann, de Oostenrijkse ontwikkelaar/leverancier van automatiserings- en besturingstechnologie, besloot in 2009 de offshore- en maritieme markt te betreden. Vanuit ons land, vertelt Ronald Epskamp, manager businessunit Maritime. Bachmann kwam uit de machinebouw en industriële automatisering en is groot geworden in windenergie. Toen die offshore ging, zijn we op eigen kracht gaan roadmappen, onze kennis van windenergie en condition-based maintenance meenemend. We hebben de behoeftes in die nieuwe markt in kaart gebracht en bepaald wat we nog moesten ontwikkelen. In 2010 zijn we met Bakker Sliedrecht een redundante oplossing gaan ontwikkelen. Zodat het uitvallen van een deelsysteem geen hinder oplevert voor het functioneren van de totale besturing. Begin 2011 organiseerden we een bijeenkomst om ons product voor te stellen. Een gouden greep: marktpartijen kwamen elkaar daar tegen, konden ervaringen uitwisselen en vertellen hoe zij tegen onze oplossingen aankeken. Wij bieden oem ers en system integrators oplossingen zoals pc-based plc-systemen die zich onderscheiden door hun robuustheid; ze zijn bestand tegen alle extreem wisselende invloeden op zee zoals temperatuur, trillingen en schokken. Onze producten zijn vooral interessant voor schepen met veel technologie aan boord. De standaard plc-tech- niek combineren wij met complexe regelingen, voor onder meer kraanen lierbesturingen, powermanagement en voortstuwingssystemen. Onze kracht is dat wij een geïntegreerd automatiseringssysteem bieden, inclusief safety, regelingen en interfaces voor bijvoorbeeld condition monitoring. Een nieuwe uitdaging is om gegevens zoals bedrijfsuren, temperatuur en oliekwaliteit in formules te stoppen voor het bepalen van de conditie van scheepssystemen. Daarvoor willen we sensoren aan ons product toevoegen. Bachmann biedt een open hardwareplatform, waarop de code van allerlei softwaretools rechtstreeks kan draaien; denk aan simulaties voor besturing of energiemanagement. Voor simulaties in het dynamische bereik hebben we nu officieel een samenwerking met het Enschedese Controllab. Zo willen we met meer partijen samenwerken, waarbij we hun software combineren met onze hardware. Collaboration is erg belangrijk op onze roadmap, die verder productontwikkeling, solutions en locatieontwikkeling bevat. Elke dag leren wij mensen en bedrijven kennen, toeleveranciers en klanten, met een hoop specifieke kennis en bewezen oplossingen. Wij leren van hen en gaan ook samenwerkingen aan; zo voegen wij kennis toe aan ons product en kunnen wij samen de klant een oplossing bieden. EEN WARM BAD VOOR ALS-MEDICIJNONTWIKKELAARS OP DE BIO Bernard Muller en Inez de Greef op de BIO in San Diego. Foto: RVO.nl ALS is een dodelijke spierziekte die dit jaar bij het grote publiek onder de aandacht kwam dankzij de Ice Bucket Challenge. Bekende Nederlanders (en buitenlanders) trakteerden zichzelf voor het goede doel op een koude douche. Publiciteit genereren ook de ondernemers die zelf aan ALS lijden en zich inzetten voor de ontwikkeling van ALS-therapie. In eerste instantie om het ziekteverloop te vertragen en op termijn om patiënten te genezen. Deze ondernemers, Robbert Jan Stuit en Bernard Muller, hebben samen het biotechbedrijf Treeway opgericht. Inez de Greef is als algemeen directeur verantwoordelijk voor het organiseren en stimuleren van de internationale samenwerking voor de geneesmiddelenontwikkeling. Treeway richt zich op ALS en patientdriven drug development, vertelt De Greef. Omdat onze oprichters zelf ALS-patiënten zijn, maar ook omdat de patiënt 3.0 invloed gaat hebben op therapie-ontwikkeling. De aanpak van Treeway is succesvol. Volgend jaar gaan we het eerste potentiële medicijn testen op patiënten en we hebben ook een onderzoekslijn opgezet voor een middel dat ALS echt moet genezen. De focus van de onderzoekssamenwerking ligt op Europa en Noord- Amerika, aldus De Greef. Wij werken al samen met biotech-instituten, onderzoeksgroepen en bedrijven in Europa. De volgende stap was dus Noord-Amerika. Eind juni maakte Treeway met ondersteuning van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, RVO.nl, in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken een eerste trip naar de VS. In San Diego werd de BIO International Convention 2014 bezocht. Via RVO.nl krijgen ondernemers toegang tot een omvangrijk buitenlandnetwerk, waartoe het Innovatie Attaché Netwerk (actief in zeventien landen) behoort. Roger Kleinenberg, als innovatieraad verbonden aan de Nederlandse ambassade in Washington, DC, was in charge voor de Nederlandse deelname aan de BIO. Vanuit onze kantoren in Washington, San Francisco en Boston leggen we verbindingen tussen onze topsectoren en Noord-Amerika en we scouten voor Nederlandse bedrijven, gevraagd en ongevraagd, nieuwe technologische ontwikkelingen in de VS en Canada. Wij ondersteunen elk jaar de Nederlandse deelname aan enkele voor de topsectoren strategische evenementen in Noord-Amerika, waaronder de BIO. Daar staan we niet met allemaal standjes van bedrijven. Voor deze beurs is het effectiever om een paviljoen in te richten dat de sterktes van Nederland in onderzoek, cross-overs en organisatievermogen met één gezicht uitstraalt. Dat paviljoen kan tevens als trefcentrum en uitvalsbasis voor Nederlandse deelnemers dienen; daarvoor verzorgen wij de netwerkfunctie. Het bedrijfsmodel van Treeway vonden we dermate innovatief en uniek dat we hun de ruimte hebben gegeven om zich in het paviljoen te presenteren als voorbeeld van Nederlandse innovatiekracht. Treeway volgt een unieke strategie om de krachten te bundelen van onderzoeksgroepen overal ter wereld die bij ALS zijn betrokken, om zo sneller te komen tot een werkzaam medicijn. Inez de Greef was blij met de hulp van de IA s van RVO.nl bij het leggen van contacten met bedrijven en investeerders op de BIO. We hebben inmiddels follow-up-gesprekken met investeerders gevoerd en zijn klaar voor een nieuwe investeringsronde. Was de hulp van RVO.nl er niet geweest, dan waren we ook naar de BIO gegaan, maar hadden we wel minder exposure gekregen. Nuttig voor Treeway waren voorts de contacten die in het paviljoen op de BIO met andere Nederlandse bedrijven werden gelegd. In eigen land krijgen de initiatiefnemers van Treeway ook steeds meer aandacht, niet in de laatste plaats van de media. Zo waren zij dit jaar al te gast bij Pauw & Witteman en RLT Late Night. Ook spreekt Bernard Muller geregeld op congressen, zoals het Dutch Life Sciences congres op 19 november in Nijmegen. RVO.nl is partner van het congres, zodat de Nederlandse life sciences sector optimaal gebruik kan maken van de internationale exposure en contacten die het IA- Netwerk kan organiseren. 7

2 GELD EN GROND IN DUITSLAND BIJNA GRATIS Trots presenteerde Machinefabriek Boessenkool eind vorig jaar de Multi- ToolTrac, een multifunctionele hybride aangedreven landbouw-machine. De markt reageerde enthousiast, reden voor directeur Eelco Osse om te zorgen dat er zo snel mogelijk een productievestiging komt. Boessenkool, gezeteld in Almelo nabij de Duitse grens, stond met het trekkerconcept op de Hannover Messe; Duitse overheidsambtenaren kregen dan ook al snel lucht van het initiatief van Osse c.s. En ze kwamen met aanbiedingen die hem verbaasden. Ik kan daar de grond voor 25 euro per vierkante meter kopen, tegen 100 euro hier. Bovendien kan ik daar ook nog ns gebruik maken van een groot aantal bondslandgebonden subsidies en achtergestelde leningen. Daarover hoef ik omdat in Duitsland het Marshallplan klaarblijkelijk nog steeds van kracht is maar een heel lage rente te betalen, conform dat plan: Euribor plus één procent. En mocht mijn project mislukken, dan wordt mij de lening vrij zeker kwijtgescholden en ben ik sowieso niet persoonlijk aansprakelijk. In Nederland betaal ik Euribor plus zeven procent en sta ik persoonlijk borg voor 25 procent. En hier gelden ook nog eens een aantal aantrekkelijke EU-regelingen binnen onder meer EFRO (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling), red. niet waarvan ik vanuit Duitsland wel gebruik kan maken. Osse is blij verrast door de mogelijkheden die de oosterburen hem bieden, maar hij krijgt er wel een rare smaak van in de mond: Hier is sprake van een zeer ongelijk speelveld. Van innovatieprojecten als dit mislukken doorgaans vier van de vijf. Als dat het geval is, ben je als ondernemer in Nederland door je centen heen, maar in Duitsland kost het je per saldo zo weinig dat je gewoon opnieuw kunt beginnen. Hij heeft er bij gelegenheid EZ-minister Henk Kamp persoonlijk op aangesproken, maar dat leverde weinig concreets op. Ik heb m gezegd dat wij de trekker ontwikkeld hebben De trekkers van de MultiToolTrac, met in het midden Eelco Osse. Foto: Boessenkool met tien procent subsidie van het rijk, maar dat nu de werkgelegenheid waar het EZ om te doen is terecht dreigt te komen in Duitsland. Natuurlijk moest hij eerst laten uitzoeken hoe het precies zat en daarna kwam hij met een aantal regelingen op de proppen die weinig soelaas boden. En omdat Almelo de meest logische optie voor de fabriek in Nederland is, ben ik ook nog met de gemeente gaan praten. Ze schrokken en zijn zich gaan beraden. Maar inmiddels ben ik een half jaar verder en ik wil nu toch wel ns aan de slag. Zijn bedoeling is om in eerste instantie tien trekkers per jaar te gaan bouwen, waarmee vervolgens wordt proefgereden door de zeven boeren die vanaf het begin bij het project betrokken zijn. Mochten we daarna snel moeten gaan opschalen, dan is aansluiting zoeken bij een bestaande truckfabriek ook een optie. EC-woordvoerster Cecilia Thorfinn geeft desgevraagd aan dat landen binnen de zogeheten structuurfondsen als het EFRO prioriteiten kunnen hanteren. Dat geldt ook voor een aantal andere programma s, als ESF (Europees Sociaal Fonds, red.), die door lidstaten zelf worden beheerd. Met elk land worden apart afspraken gemaakt hoe de gelden gebruikt zullen worden, binnen de doelstellingen van de programma s. Daardoor kunnen er inderdaad aan twee kanten van een landsgrens verschillen ontstaan in de toegankelijkheid van de fondsen. Het ministerie van EZ was niet tijdig voor commentaar bereikbaar.

3 FEEST VOOR WHITE BOX SUPPLIER NORMA Begin oktober vierde de Hengelose system supplier Norma zijn zestigjarig bestaan alsmede het 25-jarig jubileum van het recent overgenomen engineeringbureau Mecon uit Doetinchem. Het was een dubbeltje op z n kant of het feest er wel zou komen, vertelt directeur Gert Baars aan de vele gasten in de nazomerwarme witte koepeltent naast het nieuwste bedrijfspand. In 2012 was Norma technisch failliet, door een samenloop van crisis, onstuimige groei in de voorgaande jaren (overnames van afdelingen van Thales Nederland en Philips Drachten) en een zeperd met een eigen vestiging in Indonesië. Dankzij de bijzondere stap opzij die de eigenaren Stan Oude Mulders en René Vlaskamp zetten ten gunste van Gert Baars als directeur viel het dubbeltje de goede kant op. Oude Mulders gaat het liefst op pad voor nieuwe initiatieven, Vlaskamp s passie ligt in de techniek en Baars past op de centen, zo hebben ze nu de verantwoordelijkheden verdeeld. Met succes, want inmiddels was 2013 het beste jaar ooit voor Norma en ziet het huidige jaar er ook goed uit. De ambitie van Norma is om door te groeien naar een (middel)grote onderneming, met op korte termijn al een omzet van 75 miljoen euro bij ruim 400 medewerkers. Dat wil het realiseren door klanten totale en maximale ontzorging te bieden en zich verder te ontwikkelen van build-to-print naar white box toeleverancier (met volledige ontwerpen productieverantwoordelijkheid voor de betreffende producten). Martin van den Brink, cto van ASML en een van sprekers op Norma s jubileumfeest, juicht deze ontwikkeling toe. Gezamenlijke innovatie houdt complexiteit en kosten beheersbaar, zo luidt ASML s motto, reden waarom de Veldhovense lithografiemachinebouwer een beroep doet op een breed toelevernetwerk. Van de ruwweg vijf miljard euro omzet is 85 procent inkoop. De Nederlandse toeleverindustrie draagt daar 1,7 miljard euro aan bij, de Duitse zit iets lager, op 1,3 miljard. Komt het echter aan op white box oem verantwoordelijkheid, dan winnen de Duitsers. Van de Nederlandse toeleveranciers levert driekwart nog build-to-print, onze oosterburen zijn voor twee derde al oem er voor ASML. Norma behoort voor ASML tot het Nederlandse één kwart dat al wel oem toelevert, reden waarom Van den Brink de Hengelo ers als de toekomst van toelevering ten voorbeeld stelt aan het merendeel van de Nederlandse collega-suppliers. Norma levert modules voor de lithografiemachines en daarnaast een metrologiesysteem voor de Yieldstar. De Yieldstar is onderdeel van de holistische benadering van lithografie die ASML propageert om de voortschrijdende miniaturisatie in DOSSIER INDUSTRIE 4.0 Industrie 4.0: synoniem voor Duits industriebeleid, internet of things, smart industry en de Vierde Industriële Revolutie. Dat er slechts van een geleidelijke evolutie sprake zal zijn, daar is iedereen het wel over eens. Maar wat betekent het verder? Hoe ziet de route naar die industriële toekomst eruit en met welke hindernissen is die weg geplaveid? En moet LOET! chipontwerp en -fabricage (Wet van Moore) te kunnen bijhouden: meten, simuleren, regelen en dan pas belichten. Daarvoor zet ASML in op wat het noemt applicaties: simulatie- en regelsoftware en metrologiehardware. De omzet daarin moet van een half naar een heel miljard groeien. Norma is er klaar voor. je als industrieel ondernemer nu een digitale strategie formuleren om straks op tijd te zijn? Hoe zien de toeleverketens van morgen eruit? Veel strategische vragen, terwijl tal van technologische antwoorden al voorhanden zijn. In de whitepaper Industrie 4.0, die de redactie van Link Magazine in samenwerking met Dassault Systèmes rond de zomer in Martin van den Brink (ASML) sprak op het jubileumfeest van Norma. Foto: Com-magz digitale vorm publiceerde, daarom ook aandacht voor bedrijven die de 4.0-technologie al inzetten of vermarkten. Op de website van Link zijn alle vijf afleveringen in een dossier te vinden / 11

4 PRODUCTPARTNERS HECHTE SAMENWERKING GUSTOMSC EN FORMACO Veel booreilanden zijn inmiddels aan vervanging toe en daarnaast zijn met name voor exploitatie onder extreme omstandigheden, zoals in diepere zeeën en in koudere oorden, nieuwe booreilanden nodig. Toeleveringsbedrijven voor deze sector boeren dus bijzonder goed. Onder hen het 200 medewerkers tellende ontwerp- en engineeringbureau GustoMSC in Schiedam, dat op zijn beurt veel productie uitbesteed aan toeleveranciers als Formaco Forgings & Castings in Haps. Theo Badenberg, manager equipment van GustoMSC: De eisen die momenteel aan onze producten worden gesteld, zijn inderdaad extreem. Daarmee onderscheiden wij ons in de markt. Wij zijn vooral sterk in het ontwerpen van jack-ups (ophefbare draagconstructies) voor dieper water tot wel 175 meter. Je moet ze voor het ontwerp als een vliegtuig zien en berekenen: zo licht mogelijk, maar wel sterk genoeg. Daarnaast leveren wij bijbehorende equipment, zoals klim-, schuif- en fixatiesystemen. In deze klimsystemen bijvoorbeeld zitten pinions (rondsels) die op tandheugels werken om het booreiland omhoog en omlaag te bewegen. De fixatiesystemen houden het booreiland uiteindelijk op z n plek. Voor producten zoals de gesmede rondsels gebruiken we het beste staal dat nog te lassen is. Dit stelt hoge eisen aan de smederijen, want deze producten moeten 100 procent betrouwbaar zijn. Alleen toeleveranciers die aan onze hoge eisen kunnen voldoen, komen in aanmerking. Zoals Formaco Forgings & Castings, waarmee GustoMSC vorig jaar in zee ging voor vele honderden pinions, goed voor een omzet van tientallen miljoenen euro s. Als intermediair en toeleveringsmakelaar voor hoogwaardige gesmede en gegoten delen voor met name offshore en maritiem heeft Formaco zich volgens Badenberg bewezen als partner voor GustoMSC. Maar we gingen niet over één nacht ijs. Na een gedegen voorbereidings- en offertetraject vergaven wij in 2013 Rondsels (pinions) geleverd door Formaco ten behoeve van GustoMSC-klimsystemen voor booreilanden. Foto: Formaco de eerste opdracht van 108 pinions voor twee booreilanden. Formaco legde de contacten met de Italiaanse smederij Metalcam en verzorgde de gehele documentatie en begeleiding van het smeedproces bij Metalcam en de opvolgende nabewerkingen en warmtebehandelingen bij twee andere Italiaanse toeleveranciers. Formaco heeft bewezen dit soort grote projecten probleemloos aan te kunnen. Dat heeft ons toen doen besluiten om ook volgende opdrachten bij hen onder te brengen. 12

5 COLUMN PAUL MENCKE ERGENS TUSSEN EUTHANASIE EN CASTRATIE Paul Mencke - Partner Govers Accountants/Adviseurs De afgelopen jaren zijn er weinig overnames geweest. De grote ondernemingen zijn inmiddels al weer actief, maar in de mkb-wereld zitten veel ondernemers al jaren uit te kijken naar die koper die het gewenste bedrag wil betalen. Omdat we nu toch echt al is het heel geleidelijk uit de crisis klimmen, kan het zomaar gebeuren dat die koper-in-spe vandaag of morgen aanbelt. Naast allerlei aandachtspunten op financieel en juridisch gebied hebben we te maken met de persoon van de ondernemer zelf. Hoewel hij zich realiseert dat de onderneming toe is aan een opvolger, kan hij moeite hebben om afscheid te nemen. Na zoveel jaren ziel en zaligheid te hebben gegeven aan de onderneming, is zij onderdeel geworden van de identiteit van de eigenaar, en omgekeerd. Een afscheid valt dan zwaar. Dit wordt treffend getypeerd door de bekende uitspraak van wijlen Leon Danco, voormalig directeur van het Amerikaanse Center for Family Business: Company founders look upon retirement as something between euthanasia and castration. Voor een goede prijsvorming is het belangrijk dat de ondernemer zijn persoonlijke belang voor de onderneming relativeert. Als hij dat niet doet (en het beeld schetst dat het succes van de onderneming voor een groot deel te danken is aan zijn persoonlijke ondernemerskwaliteiten), geeft hij potentiële kopers onbedoeld het argument om de biedprijs te verlagen op grond van persoonlijke goodwill als waardedrukkende factor. Menige verkopende onder- nemer verwart verder de waarde van de onderneming met het vermogen dat hij nodig heeft voor een onbezorgde oude dag terwijl dit twee volstrekt verschillende grootheden zijn. Belangrijk is verder dat de verkoper het vermogen ontwikkelt om de waarde van de onderneming niet langer alleen te bekijken vanuit zijn optiek (waarbij geldt: beauty is in the eye of the beholder), maar ook vanuit het perspectief van de potentiële kopers. Daarbij is het voor de prijsvorming heel belangrijk om onderscheid te maken tussen verschillende soorten kopers. Een verkoop aan een opvolger (die de rol van directeur-eigenaar gaat overnemen) zal veelal een lagere prijs opleveren dan in geval van een strategische koper. Dat heeft te maken met eventuele synergievoordelen. En het komt voor dat nog hogere prijzen gerealiseerd worden als de koper meerdere ondernemingen bezit. Een dergelijke koper, die niet alle eieren in één mandje legt, heeft de mogelijkheid om specifieke risico s van afzonderlijke ondernemingen tegen elkaar weg te diversifiëren. Dat verklaart ook waarom de prijzen die grote (beursgenoteerde) ondernemingen bieden, veel hoger kunnen zijn dan die van het mkb. Ten slotte is het zaak dat de verkoper eventuele mogelijkheden om de onderneming te verkopen serieus neemt. Er zijn voorbeelden van te lang wachten met verkoop, tot het moment dat het bedrijf vanwege slechte prestaties niet zelden door afnemende scherpte van de ondernemer bijna onverkoopbaar is geworden. Timing is belangrijk: niet te vroeg en niet te laat. GRAFEEN KOMT ERAAN De bijzondere eigenschappen van wondermateriaal grafeen een ultradun vlies van koolstofatomen in slechts één laag beloven bijzondere toepassingen, van nog snellere chips tot lichtere, supersterke constructiematerialen. Tot nu zijn onderzoekers vooral in de weer met plakband en potloodslijpsel (grafiet) om grafeen te maken. De grote uitdaging is het betrouwbaar en gecontroleerd produceren van grotere hoeveelheden grafeen. Applied Nanolayers (ANL), in 2012 opgericht door de Britse business developer Paul Hedges en de Leidse onderzoekers Richard van Rijn en prof. Joost Frenken, werkt in Nijmegen aan de productie van high-quality grafeen op industriële schaal. Dit jaar heeft ANL flinke stappen gezet. Met hulp van een investeringsfonds kon een proof-of-concept-machine worden gebouwd, die sinds augustus fraaie statistieken levert, meldt Hedges. We zijn nu het productieproces aan het kwalificeren en binnenkort gaan we productie in grote hoeveelheden testen op 200-mm wafers. Onze focus ligt daarbij op betrouwbaarheid. Als daarna een tweede en derde productiekamer dezelfde karakteristieken laten zien, dan pas gaan we naar klanten. ANL telt nu zes medewerkers en werkt samen met specialisten uit het Nijmeegse semiconecosysteem en van daarbuiten. ANL gaat zelf grafeen produceren. We gaan geen machines verkopen, DE OVERHEID MOET VERLEIDEN Een industriële beurs is voor jonge mensen een prachtgelegenheid om in korte tijd met veel industriële mensen en producten kennis te maken. Logisch dat op 30 september, de openingsdag van de World of Technology & Science (WoTS), grote groepen studenten en pasafgestudeerden van hal naar hal en van stand naar stand trekken, een groeiend pak folders en gadgets meesjouwend. Sommigen bezoeken een seminar dat over henzelf gaat. Onder de titel Hoe komen we aan meer en betere technici ontspint zich een discussie die vooral aardig is door de zaalsamenstelling: het hele scala van jong en vrouw tot middelbaar en man is aanwezig. Gespreksleider is Jos van Erp, die als programmadirecteur High Tech NL onder meer belast is met het promoten van techniek onder jongeren. Hij analyseert dat er de laatste jaren in het kader van het topsectorenbeleid veel gedaan is om het aantal jongeren in de techniek te vergroten en dat zeker ook de crisis de instroom in technische opleidingen, met meer baanzekerheid, heeft verhoogd. Fnuikend noemt hij de Mammoetwet van 1968, die maakte dat scholieren al heel jong bepaalde vakken moesten kiezen, waardoor de deur naar andere (vaak technische) beroepen voor hen dichtsloeg. Tegelijk, constateert hij, is er wel meer samenwerking en uitwisseling zodat we onze ip niet hoeven bloot te stellen aan de markt. Daardoor blijven wij zelf in control. Het eerste kwartaal van volgend jaar hoopt ANL research-quality materiaal te gaan distribueren. Medio 2015 moet de productie echt op gang komen. Nu productie van grafeen op industriële schaal zich aandient, wordt onder de vlag van het Business Cluster Semicon Netherlands gewerkt aan een Graphene Industrial Platform. Zodat grafeen, made in Holland, de hype kan gaan waarmaken. tussen scholen en bedrijven, binnen minoren en centres of expertise. En staan techniek en industrie inmiddels veel meer in de belangstelling van de politiek, getuige ook de aanwezigheid van bewindslieden op de Hannover Messe, dit voorjaar. Toch zou er wat hem betreft nog een stap moeten worden gemaakt. De overheid moet hierin niet meer sturend optreden, luidt de stelling die hij de zaal voorhoudt. De reacties zijn divers: De overheid moet die vrijheid van keuze niet aantasten, maar kan wel stimuleren met fiscale maatregelen die het salaris van technici verhogen. En: De overheid moet jongeren verleiden, maar ook de bedrijven hebben een rol om techni- LEES VERDER OP PAGINA 17 15

6 3 NEDER-DUITSERS BANEN WEG NAAR INDUSTRIE 4.0 VERVOLG VAN PAGINA 15 In de aanloop naar de WoTS kwamen de voormannen van de Nederlandse vestigingen van de Duitse multinationals Festo, Lenze en Bosch Rexroth elkaar in FEDA-verband tegen en kristalliseerde een gezamenlijke presentatie op de beursvloer uit. Het doel: laten zien dat de drie aandrijftechnische bedrijven in staat en bereid zijn samen te werken. Om samen tot configuraties te komen waarin de functionele modules van het trio via de open industriele standaard CoDeSys vlekkeloos samenwerken. Want de klant, veelal n machinebouwer, wil de vrijheid om zelf die modules te kiezen die hij het best vindt performen, ongeacht het merk. Wil de industrie zich kunnen doorontwikkelen tot die Industrie 4.0-productieomgeving waarin smart factories het juiste product op het juiste moment tegen lagere kosten bij de juiste klant krijgen, dan is een dergelijke samenwerking onontkoombaar, zo concludeerden sche beroepen sexier te maken. Aan het slot vat Van Erp samen wat in de zaal leeft: Bedrijven moeten zich, door gastdocentschappen te vervullen, inzetten om bijvoorbeeld pabostudenten in aanraking te brengen met techniek. Bedrijven die die verantwoordelijkheid niet op zich nemen, moeten achter aansluiten bij het werven van jonge mensen. Even later houdt Paul Petersen van de WoTS-organisatie een korte persconferentie. Daar blijkt dat de zo imagoverbeterende belangstelling die politiek Den Haag nog dit voorjaar voor techniek aan de dag legde, alweer is verdampt. Wij hebben ons uiterste best gedaan bewindslieden hier naar Utrecht te halen, maar dat is niet gelukt, constateert hij spijtig. En ook de dagbladen toonden geen enkele belangstelling. Gelukkig exposanten en bezoekers wel: de eerste WoTS trekt ruim bezoekers. de drie fabrikanten. En dus demonstreerden ze, begin oktober in Utrecht, op de WoTS-stand van Festo een configuratie met onder meer motoren van Festo en Lenze en besturingen van Bosch Rexroth. Een opstelling waarmee de twaalf meest gangbare bewegingen uit de motion control-wereld mogelijk waren. De samenwerking, vertelt directeur Thomas Pehrson van Festo Nederland, beperkt zich vooralsnog tot de Nederlandse markt. Geen toeval: De Nederlander is toch veel meer dan de Duitser geneigd out of the box te denken; onze Duitse collega s vinden ons wel eens moeilijk in de box te krijgen, zegt hij met een lach. Maar juist door die opstelling is dit concept hier ontstaan. Dat heeft alles te maken met de kleinschaligheid van onze industrie: kleine ondernemingen zijn nu eenmaal meer genegen tot innovaties dan grote. Intussen volgen de Duitse moederbedrijven de ontwikkelingen met interesse: Komende vrijdag komt onze cto op bezoek om er meer over te horen, vertelt Eric van den Broek, directeur van Lenze Nederland, gebroederlijk naast Pehrson de media te woord staand. Waaruit niet mag worden afgeleid dat er nu al sprake is van een structurele, hechte samenwerking tussen de drie concurrenten. Maar heel voorzichtig, als drie egels die de liefde bedrijven, drukt Pehrson zich plastisch uit. De volgende stap is de toegevoegde waarde van de open samenwerking bij de klanten te laten landen. Want, al zijn de gekozen configuraties gebaseerd op combinaties van functies en merken waar ze regelmatig naar vragen, klanten werden tot nu toe niet direct betrokken. Daarbij weegt dat het gezamenlijke gebruik van één open standaard innovatie niet in de weg mag zitten. Want innovaties leiden doorgaans tot nieuwe standaards. Paul de Bie van machinebouwer Electro ABI weet desgevraagd nog een paar hindernissen: Vaak is het mijn klant die bepaalt welk merk toegepast moet worden. Daarbij komt dat mijn mensen veel ervaring hebben met bijvoorbeeld Siemens en Rockwell. Ook daardoor zijn machinebouwers toch vaak geneigd zich te bepalen tot dat ene merk. 17

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

Nieuw: controllers van Syel Europe

Nieuw: controllers van Syel Europe INDUSTRIËLE ELEKTRONICA Nieuw: controllers van Syel Europe De compacte controller die intelligent én voordelig is. voor seriebouw en klantspecifieke toepassingen voor complexe berekeningen én eenvoudige

Nadere informatie

Van. naar I Do. Kempense InnovatieRaad

Van. naar I Do. Kempense InnovatieRaad Van naar I Do Kempense InnovatieRaad Ideeën genereren Elke mens is een vat vol ideeën. Als je bedrijf op wieltjes loopt is het wellicht de moeite eens stil te staan en alles te herdenken. Net dan zijn

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

TECHNI SHOW MEDIAKIT 2010

TECHNI SHOW MEDIAKIT 2010 Een aantrekkende markt...of niet. Wij staan voor u klaar! Hans Koopmans Martijn Min Fientje Köster Harry Steunenberg Thomas Baggelaar Sylvia Blok Gerrit Mollema TECHNI SHOW MEDIAKIT 2010 Stelt u zich eens

Nadere informatie

Industriebeleid vertalen naar MKB-metaal

Industriebeleid vertalen naar MKB-metaal Door Tony van der Meer Jos Kleiboer Directeur Beleid Koninklijke Metaalunie Industriebeleid vertalen naar MKB-metaal STAAL IN BEELD MAART 2015 10 De industrie wordt steeds meer gezien, wordt steeds belangrijker

Nadere informatie

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica België Inleiding Aanleiding De industrie wordt wereldwijd steeds hoogwaardiger en heeft alsmaar meer behoefte aan ondernemingen die uitblinken in een hightech

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Scheepsbouw in de Delta Sterk in Techniek en Logistiek. Sjef van Dooremalen 12 maart 2012

Scheepsbouw in de Delta Sterk in Techniek en Logistiek. Sjef van Dooremalen 12 maart 2012 Scheepsbouw in de Delta Sterk in Techniek en Logistiek Sjef van Dooremalen 12 maart 2012 1 Inhoud 1. Sterk in de Cluster 2. Belangrijk in de Delta 3. Voorop in kennis en innovatie 4. Logistiek en Techniek

Nadere informatie

R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie?

R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie? R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie? Hans Pol, PBF Group B.V., Almelo 15 Oktober 2009 Even voorstellen. Hans Pol, Directeur, PBF Group B.V. Voorzitter vereniging

Nadere informatie

AUKE HYLARIDES. Senior Product Marketing Manager Exact Software 2015 EXACT INTERNET OF THINGS - AIM ROADSHOW

AUKE HYLARIDES. Senior Product Marketing Manager Exact Software 2015 EXACT INTERNET OF THINGS - AIM ROADSHOW AUKE HYLARIDES Senior Product Marketing Manager Exact Software Exciting times In 2020, het aantal mobiele gebruikers richting 6 miljard; Internet gebruikers richting 4.7 miljard² Effect van IoT op de wereld

Nadere informatie

Inspiratiebijeenkomst. workshop. The Sound of Electronics

Inspiratiebijeenkomst. workshop. The Sound of Electronics Inspiratiebijeenkomst workshop The Sound of Electronics Inspiratie vertaald in het Engels? Inspiration en dat weer terugvertalen? Enthousiasme Bezieling Geestdrift Bevlogenheid Ingeving inademen, het opzuigen

Nadere informatie

planning Artikelen in vakbladen voorbereiden

planning Artikelen in vakbladen voorbereiden planning Februari 2012 Maart 2012 April 2012 Mei - Juni 2012 April Sep 2012 Juli 2012 Augustus 2012 September 2012 September 2012 Deelnames staan vast Informatie op website Nieuwsbrief Artikelen in vakbladen

Nadere informatie

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Het CMI NEN wordt opgericht door drie initiatiefnemers: UT, Siemens en UMCG/RUG Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Matchmaking Event Prof.

Nadere informatie

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot:

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: Jac. Gofers 16 april 2015 1 Smart Industry Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: de productvraag (specificaties,

Nadere informatie

Productiegroei industrie versnelt

Productiegroei industrie versnelt Industrie Kwartaalbericht Productiegroei industrie versnelt De groei van de industriële productie trekt naar verwachting aan 3% 2016 Export blijft steunpilaar, binnenland trekt bij Exportorders Hoogste

Nadere informatie

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek.

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek. 00 Ruimtevaart in Nederland en in Europa - Kort resume van de Nederlandse positie. Aandacht voor de komende Ministersconferentie van de European Space Agency (ESA) In december 2014 vindt de ESA Ministersconferentie

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Klanten vinden, binden, boeien en behouden Realiseer, optimaliseer en registreer uw Social Media succes!

Klanten vinden, binden, boeien en behouden Realiseer, optimaliseer en registreer uw Social Media succes! Klanten vinden, binden, boeien en behouden Realiseer, optimaliseer en registreer uw Social Media succes! Social Media Ontzorging voor bedrijven en ondernemers MKB-ers met ambitie zien hun kans: social

Nadere informatie

Valve World Expo 2014: Goede conjunctuur en tevreden exposanten na de derde editie van Valve World Expo in Düsseldorf

Valve World Expo 2014: Goede conjunctuur en tevreden exposanten na de derde editie van Valve World Expo in Düsseldorf Valve World Expo 2014: Goede conjunctuur en tevreden exposanten na de derde editie van Valve World Expo in Düsseldorf Echt uitgelaten was de sfeer onder de 665 exposanten uit 40 Landen, die elkaar ontmoetten

Nadere informatie

SAP Customer Success Story Productie BTL Plastics. SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket

SAP Customer Success Story Productie BTL Plastics. SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket Bedrijf BTL Plastics Sector Productie Producten en diensten Kunststofonderdelen voor industriële voertuigen en machines Website www.btlplastics.com

Nadere informatie

Training Social Media optimaal gebruiken

Training Social Media optimaal gebruiken Training Social Media optimaal gebruiken Wat levert deze training voor u op? U heeft de zaak al aardig voor elkaar en als ondernemer bent u op zoek naar een manier om meer omzet te genereren. Door social

Nadere informatie

Hallo! De zakelijke community voor ondernemers. Bijeenkomst CRM association, 1 juli 2009

Hallo! De zakelijke community voor ondernemers. Bijeenkomst CRM association, 1 juli 2009 Hallo! De zakelijke community voor ondernemers Bijeenkomst CRM association, 1 juli 2009 Onderwerpen >Waarom een community >Historie en start > Organisatie > Ambitie/Doelstelling >Voorbeelden/Best practices

Nadere informatie

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen:

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen: Bijlage 1B behorend bij Voortgangsrapportage vragen Economie door gemeenten MKB: overzicht initiatieven MKB-kennisinstellingen Naam project Maritime Delta Economische kracht van de maritieme sector in

Nadere informatie

'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle'

'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle' Terugblik symposium kenniscentrum Technologie 'Samen sterk: innovatieve clusters in de regio Zwolle' Terugblik presentatie dr. Marijn Molema, lectoraat Area Development, Windesheim: Clusterpolitiek in

Nadere informatie

De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid. Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief

De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid. Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief HKU, Applied Games R&D programma Lector Jeroen van Mastrigt In opdracht

Nadere informatie

Groot Composiet II Houtkoolschets

Groot Composiet II Houtkoolschets II Groot Composiet II Houtkoolschets Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling

Nadere informatie

Internetpanel Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Resultaten peiling 29: Topsector Energie December 2014

Internetpanel Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Resultaten peiling 29: Topsector Energie December 2014 Internetpanel Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Resultaten peiling 29: Topsector Energie December 2014 1. Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de peiling over subsidieregelingen

Nadere informatie

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht Voorbeeld Ondernemers van gezocht, een titel over die programma s twee regels en activiteiten Voorbeeld willen van leveren een subtitel voor een levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum

Nadere informatie

hertalan welkom in de wereld van EPDM

hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan the waterproof solution Hertalan levert wereldwijd unieke EPDM producten voor duurzame en watervaste oplossingen. Als eerste Europese producent van EPDM folies

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Netherlands Maritime Technology. 10 september 2015 Groningen

Netherlands Maritime Technology. 10 september 2015 Groningen Netherlands Maritime Technology 10 september 2015 Groningen De roots van NMT liggen in Hoogezand 1900 Scheepsbouwvereniging Hoogezand opgericht 1917 CEBOSINE opgericht (CBSN Centrale Bond van Scheepsbouwmeesters

Nadere informatie

Samen Ondernemen met de Natuur

Samen Ondernemen met de Natuur Samen Ondernemen met de Natuur Henk Gerbers Kleinschalig maakt gelukzalig, of is bulk beter? Naar een Voedselbeleid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) Verhaal over Ondernemen

Nadere informatie

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT Exact Online CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY GROEI DOOR PROACTIEF ADVIES Het gaat goed bij Joanknecht & Van Zelst: dit Eindhovens

Nadere informatie

Denk mee over standaardisatie in Smart Industry

Denk mee over standaardisatie in Smart Industry Denk mee over standaardisatie in Smart Industry D U T C H I N D U S T RY F I T F O R T H E F U T U R E www.smartindustry.nl PROFITEER VAN DE KANSEN DIE SMART INDUSTRY UW BEDRIJF BIEDT DENKT U MEE OVER

Nadere informatie

Het PraktijkManagers Netwerk

Het PraktijkManagers Netwerk Direct praktisch toepasbare kennis Ervaringen uitwisselen met collega s Bijpraten over uw vak Het PraktijkManagers Netwerk Het PraktijkManagers Netwerk is hét platform voor praktijkmanagers werkzaam bij

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Partners for International Business Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Partners for International Business (PIB) is een

Nadere informatie

Cluster Agro en Food Regio Zwolle

Cluster Agro en Food Regio Zwolle Cluster Agro en Food Regio Zwolle Dé proeftuin voor duurzame, innovatieve systemen en nieuwe verdienmodellen: een living lab voor Agro en Food Cluster Agro en Food Regio Zwolle Werk en innovatie Sterk

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar Nationaal Export Event Ruben Dubelaar I 1 Wat doet FME met voetbal? I 2 Clusters FME Agro & Food Betaalbaar en gezond voedsel voor iedereen met technologie uit NL door slimmere samenwerking in de keten.

Nadere informatie

Social Trade Organisation: Het NieuweGeld. symposium Alles zullen we eerlijk delen, 30 november 2013

Social Trade Organisation: Het NieuweGeld. symposium Alles zullen we eerlijk delen, 30 november 2013 Social Trade Organisation: Het NieuweGeld symposium Alles zullen we eerlijk delen, 30 november 2013 Inhoud Social Trade Organisation Crisis huidig geldsysteem Nieuw Geld: vele vormen Nieuw Geld: praktijk

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management

LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management Beschrijving van de leeractiviteit De docent biedt de leerlingen leesmateriaal en inspirerende video s over het aantrekken van investeringen

Nadere informatie

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria Jeff Gielen, 28 oktober 2014 www.biofacilities.nl Inhoud 1. Kadans Biofacilities 2. Expertise en support + services 3. Lessons

Nadere informatie

Act-in RTI Software Suite

Act-in RTI Software Suite Act-in RTI Software Suite Die Act-in RTI Software Suite Wij helpen U op Food weg Industrie naar betere 4.0 resultaten! 29-9-2015 Aandachtspunten Industrie 4.0 in perspectief Realtime Improvement Suite

Nadere informatie

Bouwbedrijf Van Grunsven realiseert De Rooije Hoeven

Bouwbedrijf Van Grunsven realiseert De Rooije Hoeven j u n i 2 0 1 013 Bas van de Laar (l) en Eric van Grunsven (r) Samenwerking op basis van kwaliteit en betrouwbaarheid Bouwbedrijf Van Grunsven realiseert De Rooije Hoeven Langzaam maar zeker worden de

Nadere informatie

SOS Vakmanschap - Organisatie voor behoud en versterking van specialistische beroepen - Geld is niet het belangrijkste

SOS Vakmanschap - Organisatie voor behoud en versterking van specialistische beroepen - Geld is niet het belangrijkste SOS Vakmanschap - Organisatie voor behoud en versterking van specialistische beroepen - Geld is niet het belangrijkste bron: monitor SOS Vakmanschap 2012 V aklieden als hoefsmeden, hoedenmakers en glasblazers

Nadere informatie

Colofon. Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu. Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu

Colofon. Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu. Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu Colofon Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland NBSO Chengdu Opgesteld door: Bertrille Snoeijer, NBSO Chengdu Contactpersoon: NBSO Chengdu Chief Representative : Bertrille Snoeijer

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

Mogelijkheden voor partnerschap

Mogelijkheden voor partnerschap Mogelijkheden voor partnerschap Wat doet Kennispoort Regio Zwolle Kennispoort helpt innovaties realiseren. Ondernemers in de Regio Zwolle krijgen concreet onafhankelijk advies om innovaties in de praktijk

Nadere informatie

Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag

Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag De digitale revolutie vindt nu ook zijn weg in huis Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag De laatste paar jaar volgen de technologische ontwikkelingen zich in een snel tempo op. Wat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1658 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Design & Smart Lighting Seminar 2014 Donderdag 25 september 12:00 tot 20:00 uur Willem Fenengastraat 4D Amsterdam

Design & Smart Lighting Seminar 2014 Donderdag 25 september 12:00 tot 20:00 uur Willem Fenengastraat 4D Amsterdam Design & Smart Lighting Seminar 2014 Donderdag 25 september 12:00 tot 20:00 uur Willem Fenengastraat 4D Amsterdam Ter gelegenheid van de opening van onze nieuwe design studio. Gastsprekers: Peter Wijnands

Nadere informatie

Speech Maxime Verhagen bij 50-jarig jubileum GMB Openluchtmuseum Arnhem, donderdagmiddag 5 september 2013

Speech Maxime Verhagen bij 50-jarig jubileum GMB Openluchtmuseum Arnhem, donderdagmiddag 5 september 2013 Speech Maxime Verhagen bij 50-jarig jubileum GMB Openluchtmuseum Arnhem, donderdagmiddag 5 september 2013 Geachte aanwezigen, Nederland heeft een al sterke internationale reputatie als het om deltatechnologie

Nadere informatie

Gebiedsfinanciering op andere leest. Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie

Gebiedsfinanciering op andere leest. Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie Gebiedsfinanciering op andere leest Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie Ontwikkelingsbedrijf NHN Doel: Ontwikkelen van economisch potentieel NHN Aandeelhouders

Nadere informatie

De toekomst is niet wat het geweest is. Jos van Erp Utrecht, 9 april 2015

De toekomst is niet wat het geweest is. Jos van Erp Utrecht, 9 april 2015 De toekomst is niet wat het geweest is Jos van Erp Utrecht, 9 april 2015 De toekomst is niet wat het geweest is Maar zonder (elektro)techniek connecten we niet veel Welkom en kennismaken Jos van Erp Leraar

Nadere informatie

Persinformatie. Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen. Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten

Persinformatie. Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen. Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten Persinformatie Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten Mario Mehren: strategie Wintershall blijkt succesvol 2 juni 2015 Michael Sasse Tel. +49 561 301-3301

Nadere informatie

Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor

Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor INTRODUCTIE Uw bedrijf verkopen? U staat er niet alleen voor U hebt een mooi bedrijf opgebouwd. Maar er komt een moment dat u de teugels uit handen wilt

Nadere informatie

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg.

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg. Veel nieuw bij de DUO Laatst was ik op bezoek bij de DUO om in het nieuwe gebouw in Groningen te kijken. Naar het gebouw zelf en het Nieuwe Werken dat ze daar toepassen. Er is veel nieuw, want is er blijkt

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Samen werken aan Gelderland. Wat kwam er uit de verkenningen economie?

Samen werken aan Gelderland. Wat kwam er uit de verkenningen economie? Samen werken aan Gelderland Wat kwam er uit de verkenningen economie? Leo Blanken, provincie Gelderland 29 oktober 2014 Inhoud 1. Aanleiding 2. De cijfers 3. De ondernemers 4. De wetenschappers 5. De rode

Nadere informatie

Convenant Partners for International Business. Orange goes Green Transatlantic Green & Clean Tech Cluster

Convenant Partners for International Business. Orange goes Green Transatlantic Green & Clean Tech Cluster Convenant Partners for International Business Orange goes Green Transatlantic Green & Clean Tech Cluster Den Haag, 25 juni 2012 Convenant Partners for International Business Orange goes Green transatlantic

Nadere informatie

Propositiedocument. Business Cluster Semiconductors. - aanbevelingen -

Propositiedocument. Business Cluster Semiconductors. - aanbevelingen - Propositiedocument Business Cluster Semiconductors - aanbevelingen - Uitgevoerd in opdracht van: Business Cluster Semiconductors Nijmegen, februari 2012 Aanbevelingen A Veranker en versterk de toppen (circuits,

Nadere informatie

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015 EPLAN User group Siemens in Nederland siemens.nl Wereldwijde aanwezigheid Dicht bij de klant overal ter wereld 10,9 115.000 69 Omzet (in miljard ) 2 15% van wereldwijd totaal Werknemers 3 33 % van wereldwijd

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in

Nadere informatie

De ontwikkeling van Kwaliteitsmanagement in het HBO. NNK Platform HBO

De ontwikkeling van Kwaliteitsmanagement in het HBO. NNK Platform HBO De ontwikkeling van Kwaliteitsmanagement in het HBO NNK Platform HBO Verslag van de bijeenkomst op donderdag 24 april 2014 Wiep Koehoorn, CvB-stafburo Quality Assurance, Stenden Hogeschool Presentatie

Nadere informatie

Holland Hydraulics World-wide industrial hydraulics

Holland Hydraulics World-wide industrial hydraulics Holland Hydraulics World-wide industrial hydraulics Dag en nacht hydraulische kracht Every hour hydraulic power Hydraulische Kraft rund um die Uhr SYSTEM ENGINEERING TRADING SERVICE Mobiele torenkranen

Nadere informatie

Bruggen bouwen naar een value case

Bruggen bouwen naar een value case Bruggen bouwen naar een value case Eva van der Molen (Molen & Molen) m.m.v. Erwin van Overbeek (MVO Nederland) Open innova3e en co- crea3e kunnen MVO- processen versnellen. In het project Bruggen Bouwen

Nadere informatie

Brainport Industries. Towards integrated supply networks. John Blankendaal Managing Director. Turnhout, 27 februari 2014

Brainport Industries. Towards integrated supply networks. John Blankendaal Managing Director. Turnhout, 27 februari 2014 1 Brainport Industries Towards integrated supply networks Turnhout, 27 februari 2014 John Blankendaal Managing Director Coöperatie van 85 suppliers 2 Brainport Industries richt zich primair op 5 markten

Nadere informatie

Clean code improves test quality

Clean code improves test quality Clean code improves test quality Michel Kroon, Senior Consultant, SIG TestNet Voorjaarsevenement 30 juni 2008 Arent Janszoon Ernststraat 595-H NL-1082 LD Amsterdam info@sig.nl www.sig.nl De Software Improvement

Nadere informatie

transmissionnews EEN UITGAVE VAN ZUIDBERG transmissions NR. 7 maart 2014 Zuidberg Transmissions levert transmissies voor Hybrid PTO systeem

transmissionnews EEN UITGAVE VAN ZUIDBERG transmissions NR. 7 maart 2014 Zuidberg Transmissions levert transmissies voor Hybrid PTO systeem EEN UITGAVE VAN ZUIDBERG transmissions NR. 7 maart 2014 In deze editie Blz. 2 Zuidberg Transmissions levert transmissies voor 2 Hybrid PTO systeem Blz. 3 Zuidberg opent eigen vestiging in USA Zuidberg

Nadere informatie

Vodafone Skype for Business

Vodafone Skype for Business Vodafone Skype for Business Whitepaper Skype for Business Vodafone Power to you Whitepaper Skype for Business 1 Slimmer samenwerken met Skype for Business Mensen en organisaties communiceren anders dan

Nadere informatie

Tekst: Liesbeth Mantel. Foto s: Ken Wong

Tekst: Liesbeth Mantel. Foto s: Ken Wong Vanavond gaan we allereerst plezier hebben. Want dat is belangrijk. Ook beroepsmatig. Want als je geen lol hebt in je bedrijf, dan doe je iets fout. Aan het woord is Brad Sugars, de oprichter en voorzitter

Nadere informatie

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4540609 Opsteller : J.C. Engels Telefoon : (033) 469 42 99 User-id : ENGH Onderw erp Indiening Europese subsidieaanvraag FI-PPP Media in the City Voorstel: 1. De

Nadere informatie

Burgerkracht in het Groen Relatie burgerinitiatieven en gemeenten

Burgerkracht in het Groen Relatie burgerinitiatieven en gemeenten Burgerkracht in het Groen Relatie burgerinitiatieven en gemeenten Groen Dichterbij 8 november 2014 Jan Hassink, Carlijn Wentink en Evelien Janssen Jan.hassink@wur.nl Voorbeelden van groene burgerinitiatieven

Nadere informatie

CleanTech. Business Day 2013. Profileringsvoorstel. 11 december 2013

CleanTech. Business Day 2013. Profileringsvoorstel. 11 december 2013 CleanTech Business Day 2013 Het event voor ontwikkelaars, producenten, afnemers en financiers van duurzame en schone technologieën die samen nieuwe business willen ontwikkelen 11 december 2013 Profileringsvoorstel

Nadere informatie

Gevoel voor ondernemerschap zaterdag, 24 november 2012 00:00

Gevoel voor ondernemerschap zaterdag, 24 november 2012 00:00 Op Curaçao zijn er duizenden kleine ondernemers met slechts een paar werknemers. Veel kleine ondernemers werken volledig zelfstandig en ze hebben diverse rollen die ze dagelijks moeten spelen om hun onderneming

Nadere informatie

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules Kracht door samenwerking VDL Industrial Modules IN DE HIGH-TECH WERELD WAARIN U EN WIJ OPEREREN, DRAAIT ALLES OM EFFICIENCY: STREVEN NAAR REDUCTIE VAN KOSTEN EN UITBESTEDING VAN NIET KERNCOMPETENTIES.

Nadere informatie

U heeft een idee en wij maken het tastbaar!

U heeft een idee en wij maken het tastbaar! Dunia Coatings ontwikkelt en produceert high performance industriële coatings, markeerinkten en hoogwaardige gebruiksklare verf. Door onze jarenlange laboratorium ervaring staat innovatie en flexibiliteit

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Vereniging van toeleveringsbedrijven uit West-Normandië

Vereniging van toeleveringsbedrijven uit West-Normandië Vereniging van toeleveringsbedrijven uit West-Normandië Leden SOTRABAN werd in 1972 opgericht en is een vereniging van +/- zestig toeleveringsbedrijven uit de departementen Calvados, Manche en Orne in

Nadere informatie

DELPHI CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek

DELPHI CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek CONSORTIUM, een business model voor strategisch- fundamenteel wetenschappelijk onderzoek Voor universiteiten zijn er een aantal interessante mogelijkheden om een prominente rol te spelen in het innovatieproces.

Nadere informatie

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE Europe Europese Professional Services Provider Consultancy, Projects & Solutions, Staffing Belangrijkste Partnerships

Nadere informatie

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit.

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit. Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief Verbeteren kan alleen van binnenuit. Onze visie, missie en strategie Visie: dat er in alle organisaties een

Nadere informatie

HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT

HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT Exact Online CASE STUDY HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT En daarna dat van ondernemers Onze branche staat

Nadere informatie

Het startsein voor elk podiumevent! feiten & cijfers 2016

Het startsein voor elk podiumevent! feiten & cijfers 2016 6 Het startsein voor elk podiumevent! feiten & cijfers 2016 CUE2016 - HÉT STARTSEIN VOOR ELK PODIUMEVENT Van 18 t/m 20 januari 2016 vond in Rotterdam Ahoy de 15 e editie plaats van CUE, de tweejaarlijkse

Nadere informatie

Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie voor de media Klantgerichtheid is de belangrijkste aanjager voor economische groei in Europa

Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie voor de media Klantgerichtheid is de belangrijkste aanjager voor economische groei in Europa Voor nadere informatie, neem contact op met: Wilma Buis Algemeen Directeur van Mercuri Urval b.v. Tel: 033 450 1400 of 06 5025 3038 wilma.buis@mercuriurval.com Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie

Nadere informatie

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid SundayNL 2014-19 november 2014 - Arnhem Wijnand van Hooff Programmadirecteur TKI Solar Energy Inhoud Het Nederlandse Energiebeleid en

Nadere informatie

De Economische Impact van Onderhoud Wat kunnen we leren van de MORE4CORE benchmarkstudie?

De Economische Impact van Onderhoud Wat kunnen we leren van de MORE4CORE benchmarkstudie? De Economische Impact van Onderhoud Wat kunnen we leren van de MORE4CORE benchmarkstudie? Rob van Dongen Executive Consultant, Mainnovation 1 Agenda 1: Introductie More4Core benchmark studie 2: Voorlopige

Nadere informatie

management consultants De Innovatiebox partners in innovatie

management consultants De Innovatiebox partners in innovatie management consultants De Innovatiebox partners in innovatie VOORWOORD Beste lezer, Met enige trots presenteer ik u de samenwerking tussen De Breed & Partners en de internationaal gerespecteerde fiscalisten

Nadere informatie

Maritieme ontwikkelingen vanuit de maritieme logistieke keten en de wind op zee keten.

Maritieme ontwikkelingen vanuit de maritieme logistieke keten en de wind op zee keten. Maritieme ontwikkelingen vanuit de maritieme logistieke keten en de wind op zee keten. Verslag van workshop 1 tijdens de bijeenkomst Denk mee over nieuwe project ideeën voor het noordelijk grensoverschrijdend

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht De cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

Business Cluster Semiconductors East Netherlands

Business Cluster Semiconductors East Netherlands Business Cluster Semiconductors East Netherlands Ledenbijeenkomst 2 november 2010 Roel Fonville Supported by Roel Fonville Ruim 30 jaar Philips: 20 jaar Philips Components & Semiconductors Ontwikkelaar

Nadere informatie

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Brightlands Chemelot Campus 13/10/14 Hugo Delissen Chemisch technoloog 14 jaar Productie engineer, Product ontwikkeling, Operations manager 1990-2004 Philips

Nadere informatie

Inleiding MCN. Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013. www.maritimecampus.

Inleiding MCN. Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013. www.maritimecampus. Inleiding MCN Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013 Missie: Het duurzaam aanwenden van de zee en haar omgeving ten behoeve van het langdurig

Nadere informatie

Koning & Hartman maakt het verschil

Koning & Hartman maakt het verschil Koning & Hartman maakt het verschil KH Smart Manufacturing KH Smart Manufacturing Smart Made Simple Smart Made Simple Nieuwe technologieën volgen elkaar steeds sneller op en leiden tot nieuwe concepten,

Nadere informatie