vitamines & mineralen onmisbaar voor een goede gezondheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "vitamines & mineralen onmisbaar voor een goede gezondheid"

Transcriptie

1 vitamines & mineralen onmisbaar voor een goede gezondheid

2 Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen (zogenaamde micronutriënten) die onmisbaar zijn voor het lichaam. Ze spelen een rol bij de groei, het herstel en het goed functioneren van het lichaam. Daarnaast zijn ze belangrijk voor het in stand houden van een goede gezondheid. Vitamines en mineralen kunnen ook helpen om bepaalde ziektes te voorkómen. Voorbeelden hiervan zijn vitamine D en calcium in relatie tot botontkalking (osteoporose). van jong tot oud vitamines Let op goede en gevarieerde voeding In elke levensfase staan andere vitamines en mineralen centraal. Vier leeftijdsgroepen verdienen in het bijzonder aandacht. Maar voor jong en oud geldt: let op goede en gevarieerde voeding. Baby s (0-1 jaar) De darmbacteriën van baby s kunnen nog geen vitamine K aanmaken. Daarom is een supplement van 150 microgram vitamine K per dag nodig, vanaf dag 8 tot 12 weken na de geboorte. Vanaf dag 8 hebben kinderen ook extra vitamine D nodig. Vitamine D wordt gemaakt onder invloed van zonlicht in de huid. Maar bij kinderen kan de huid dat nog niet in voldoende mate. Daarom heeft een baby per dag 10 microgram extra nodig, tot een leeftijd van minimaal 4 jaar. Kinderen (1-4 jaar) Voor een goede botopbouw is vitamine D nodig. Kinderen tot vier jaar hebben daarom naast de dagelijkse voeding een supplement nodig van 10 microgram per dag. Daarnaast is het belangrijk dat kinderen voldoende buiten komen (voldoende is een kwartier per dag met de handen en het gezicht onbedekt). Bij snelle groei kunnen kleine kinderen veel ijzer nodig hebben voor de aanmaak van rode bloedcellen. Kinderen die weinig of eenzijdig eten lopen risico op tekorten. Dertien verschillende vitamines Er zijn dertien vitamines: vier vetoplosbare vitamines en negen wateroplosbare vitamines. De vetoplosbare vitamines zijn vitamine A, vitamine D, vitamine E en vitamine K. Deze vitamines zitten voornamelijk in het vet van voedingsmiddelen en kunnen in het lichaam worden opgeslagen. Bètacaroteen is een provitamine en wordt door het lichaam omgezet in vitamine A. De wateroplosbare vitamines zijn de verschillende B-vitamines en vitamine C. Deze vitamines zitten juist in het vocht dat in voedingsmiddelen zit. Het lichaam kan deze wateroplosbare vitamines (met uitzondering van B12) niet goed opslaan; een teveel verlaat het lichaam via de urine.

3 Vitamines en mineralen komen van nature voor in onze voeding. Het lichaam kan ze niet of onvoldoende zelf maken. Gezond, voldoende en gevarieerd eten is dus belangrijk. Het verschil tussen vitamines en mineralen is een scheikundig verschil. Vitamines komen uit de levende natuur en kunnen door sommige planten of dieren zelf gemaakt worden. Mineralen komen uit de dode natuur en moeten door planten worden opgenomen uit de aarde en door dieren uit voeding of water. Van de meeste vitamines en mineralen is bekend hoeveel je ervan nodig hebt, waar ze in zitten en wat de veilige bovengrens is. Die informatie staat bij elkaar in twee overzichten, onder de kopjes vitamines en mineralen. In bepaalde levensfasen en onder bijzondere omstandigheden is extra aandacht voor vitamines en mineralen nodig. Ook daar gaat deze brochure over. Veel meer informatie staat op de website van het Vitamine Informatie Bureau: mineralen iets extra nodig Tieners De groeispurt stelt hoge eisen aan de vitaminevoorziening. Als tieners daarbij onregelmatig of ongezond eten, kan de voeding te weinig vitamines en mineralen bevatten. Het belangrijkste is natuurlijk gezonde en gevarieerde voeding. Maar als dit niet lukt, dan is het gebruik van een multivitamine het overwegen waard. Vijftig-plussers De ouder wordende huid is minder goed in staat om vitamine D aan te maken uit zonlicht. Daardoor hebben vrouwen vanaf 50 jaar en mannen vanaf 70 jaar meer behoefte aan vitamine D. De hoeveelheid vitamine D in de voeding is niet voldoende om aan deze behoefte te voldoen. Daarom is het advies om dagelijks een supplement met ten minste 10 microgram te nemen. Oudere mensen eten vaak minder. De kwaliteit van en de variatie in de voeding zijn dus erg belangrijk om voldoende vitamines en mineralen binnen te krijgen. De opname van vitamine B12 bij ouderen neemt af. Hierdoor is de behoefte aan deze vitamine groter. De huisarts kan laten onderzoeken of er sprake is van een vitamine B12 tekort. Een ander advies voor ouderen: beperk het eten van natrium. Dat zit onder meer in keukenzout en kan de bloeddruk verhogen. Een hoge bloeddruk vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Mineralen en spoorelementen Mineralen en spoorelementen zijn, net als vitamines, stoffen die het lichaam niet zelf aan kan maken. Het verschil tussen mineralen en spoorelementen is de hoeveelheid waarin het lichaam ze nodig heeft. Van mineralen heb je meer nodig dan van spoorelementen. Nog niet van alle mineralen en spoorelementen is aangetoond dat ze absoluut noodzakelijk voor het functioneren van het lichaam (essentieel) zijn. Dat geldt in elk geval wel voor de mineralen calcium, magnesium, kalium, natrium, chloride en fosfor. Essentiële spoorelementen zijn jodium, ijzer, chroom, koper, zink, mangaan, seleen en molybdeen. Voor het gemak spreken we in deze folder alleen over mineralen.

4 Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder van jong tot oud We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen (zogenaamde micronutriënten) die onmisbaar zijn voor het lichaam. Ze spelen een rol bij de groei, het herstel en het goed functioneren van het lichaam. Daarnaast zijn ze belangrijk voor het in stand houden van een goede gezondheid. Vitamines en mineralen kunnen ook helpen om bepaalde ziektes te voorkómen. Voorbeelden hiervan zijn vitamine D en calcium in relatie tot botontkalking (osteoporose). vitamines hoeveel & waarin Vitamine A (retinol) Weerstand. Gezichtsvermogen. Normale groei. Gezonde huid, tandvlees en haar. lever 100 g 1210 leverpastei voor 1 snee 15 g 35 margarine voor 4 sneden 20 g 15 ADH: 800 µg (vrouw) en 1000 µg (man) Veilig: 3000 µg *Gebaseerd op gemiddelde ADH. Bètacaroteen (provitamine A) Weerstand. Gezichtsvermogen. Normale groei. Gezonde huid, tandvlees en haar. wortelen 150 g 195* spinazie 150 g 70* broccoli 150 g 50* ADH: geen aanbeveling Veilig: 10 mg *Na omzetting in vitamine A. Vitamine B1 (thiamine) Hart. Zenuwstelsel. Stofwisseling. varkensvlees 100 g 55 4 sneden volkorenbrood 140 g 35 aardappelen 150 g 10 ADH: 1,1 mg Veilig: niet aan te geven Vitamine B2 (riboflavine) Haar en huid. Stofwisseling. Zenuwstelsel. broccoli 150 g 25 glas halfvolle melk 150 ml 20 1 ei 50 g 20 ADH: 1,1 mg (vrouw) en 1,5 mg (man) Veilig: niet aan te geven *Gebaseerd op gemiddelde ADH. Vitamine B3 (niacine) Energieproductie in de cellen. Vitamine B5 (pantotheenzuur) Energiehuishouding in het lichaam. Vorming van bepaalde hormonen. 1 ei 50 g 15 rundvlees 100 g 10 aardappelen 150 g 10 ADH: 5 mg Veilig: niet aan te geven Vitamine B6 (pyridoxine) Afbraak en opbouw van eiwitten. Weerstand. aardappelen 150 g 25 banaan 125 g 30 4 sneden volkoren brood 140 g 20 ADH: 1,5 mg Veilig: 25 mg Vitamine B8 (biotine) Energieproductie. Vorming van vetzuren. Weerstand. eieren melk noten en pinda s ADH: geen aanbeveling Veilig: niet aan te geven Vitamine B11 (foliumzuur) Rode bloedcellen. Verlaagt risico op baby met open ruggetje. Vermindert verhoogd homocysteïnegehalte en daarmee mogelijk kans op hart- en vaatziekten. spinazie 150 g 40 broccoli 150 g 35 4 sneden volkoren brood 140 g 10 ADH: 300 µg Veilig: 1000 µg, dit geldt alleen voor B11 uit supplementen of verrijkte voeding. Vitamine B12 (cobalamine) Voorkomt vorm van bloedarmoede. Rode bloedcellen. Zenuwstelsel. Werkt samen met foliumzuur. noten 50 g 35 hamburger 100 g 90 gehaktbal 100 g 35 kabeljauw 100 g 70 kabeljauw 100 g 25 kwark 125 ml 30 ADH: 13 mg (vrouw) en 17 mg (man) Veilig: als nicotinezuur 10 mg; als nicotinamide 900 mg. In supplementen zit meestal nicotinamide. *Gebaseerd op gemiddelde ADH. ADH: 2,8 µg Veilig: niet aan te geven Vitamine C (ascorbinezuur) Weerstand. Gezonde botten, tanden en bloedvaten. Bevordert ijzeropname. Antioxidant. sinaasappel 125 g 90 broccoli 150 g 75 aardappelen 150 g 15 ADH: 70 mg Veilig: 2000 mg Vitamine D (cholecalciferol) Sterke tanden en botten. Bevordert calcium- en fosforopname. Weerstand. Aanmaak in de huid door zonlicht. zonlicht vette vis halvarine/margarine ADH: Sommige groepen hebben extra vitamine D nodig. Vitamine E (tocoferol) Antioxidant. Beschermt meervoudig onverzadigde vetzuren. 1 eetlepel zonnebloemolie 10 g 65 halvarine voor 4 sneden 20 g 40 noten 50 g 30 ADH: 9,3 mg (vrouw) en 11,8 mg (man) Veilig: 300 mg *Gebaseerd op gemiddelde ADH. Vitamine K (fylochinon) Bloedstolling. Botten. Aanmaak door darmbacteriën. groene groenten aardappelen plantaardige oliën ADH: geen aanbeveling Uitleg afkortingen Veilig: niet aan te geven ADH= aanbevolen dagelijkse hoeveelheid Veilig= veilige bovengrens per dag mg= milligram (0,001 gram) µg= microgram (0,001 milligram) Bron= Gezondheidsraad

5 Vitamines en mineralen komen van nature voor in onze voeding. Het lichaam kan ze niet of onvoldoende zelf maken. Gezond, voldoende en gevarieerd eten is dus belangrijk. Het belangrijkste verschil tussen vitamines en mineralen is een scheikundig verschil. Vitamines komen uit de levende natuur en kunnen door sommige planten of dieren zelf gemaakt worden. Mineralen komen uit de dode natuur en moeten door planten worden opgenomen uit de aarde en door dieren uit voeding of water. Van de meeste vitamines en mineralen is bekend hoeveel je ervan nodig hebt, waar het in zit en wat de veilige bovengrens is. Die informatie staat bij elkaar in twee overzichten, onder de kopjes vitamines en mineralen. In bepaalde levensfasen en onder bijzondere omstandigheden is extra aandacht voor vitamines en mineralen nodig. Ook daar gaat deze brochure op in. Veel meer informatie staat op de website van het Vitamine Informatie Bureau: mineralen iets extra nodig hoeveel & waarin Calcium (Ca) Opbouw van skelet en gebit. Bloedstolling. Spierwerking. 2 plakken Goudse kaas 30 g 25 glas halfvolle melk 150 ml 20 sperziebonen 150 g 10 ADH: 1000 mg Veilig: 2500 mg Chloride (Cl) Vochtbalans. Vorming maagzuur. Chloride komt in vrijwel alle producten voor. ADH: geen aanbeveling Chroom (Cr) Goede werking insuline. Veilig: niet aan te geven (volkoren) graanproducten groenten vlees ADH: geen aanbeveling Veilig: niet aan te geven Fosfor (P) Opbouw skelet. Energievoorziening. gehaktbal 100 g 20 glas halfvolle melk 150 ml 15 2 plakken Goudse kaas 30 g 15 ADH: mg Veilig: 4000 mg *Gebaseerd op gemiddelde ADH (1050 mg). IJzer (Fe) Bloedvorming. Energievoorziening. Spieren. varkenslever 100 g sneden volkorenbrood 140 g 25 boerenkool 150 g 10 ADH: 15 mg (vrouw) en 9 mg (man) Veilig: mg *Gebaseerd op ADH vrouwen. Jodium (I) Vorming schildklierhormonen voor groei en stofwisseling. gejodeerd (keuken)zout brood zeevis ADH: geen aanbeveling Veilig: 600 µg Kalium (K) Werking lichaamscellen en spieren. Vochtbalans. Kalium komt in vrijwel alle producten voor. ADH: geen aanbeveling Koper (Cu) Bloedvorming. Immuunsysteem. Veilig: niet aan te geven noten 50 g 25 4 sneden volkorenbrood 140 g 10 sperziebonen 150 g 5 ADH: 1,5-3,5 mg Veilig: 5 mg *Gebaseerd op gemiddelde ADH (2,5 mg). Magnesium (Mg) Opbouw skelet en gebit. Spieren. Energievoorziening. gemengde noten 50 g 35 4 sneden volkorenbrood 140 g 30 broccoli 150 g 5 ADH: mg (v) en (m) Veilig: 250 mg, dit geldt alleen voor magnesium uit supplementen of verrijkte voeding. *Gebaseerd op gemiddelde ADH. Mangaan (Mn) Opbouw en afbraak van eiwitten, cholesterol en koolhydraten. graanproducten rijst noten ADH: geen aanbeveling Veilig: 11 mg Molybdeen (Mo) Werking enzymen. Stofwisseling. peulvruchten granen noten ADH: geen aanbeveling Veilig: 600 µg Natrium (Na) Vochtbalans. Zenuwstelsel. Natrium komt in vrijwel alle producten voor. ADH: geen aanbeveling Veilig: bij voorkeur niet meer dan 2,4 g natrium (6 g keukenzout) per dag. Seleen (Se) Onschadelijk maken van zware metalen. Antioxidant. scholfilet 100 g 60 kipfilet 100 g 20 1 ei 50 g 10 ADH: µg Veilig: 300 µg *Gebaseerd op gemiddelde ADH (100 µg). Zink (Zn) Onderdeel van enzymen. Weefselherstel. Immuunsysteem. oesters 25 g 220 hamlapje 100 g 20 4 sneden volkorenbrood 140 g 20 ADH: 9 mg (vrouw) en 10 mg (man) Veilig: 25 mg *Gebaseerd op gemiddelde ADH. Uitleg afkortingen ADH= aanbevolen dagelijkse hoeveelheid Veilig= veilige bovengrens per dag mg= milligram (0,001 gram) µg= microgram (0,001 milligram) Bron= Gezondheidsraad

6 Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen (zogenaamde micronutriënten) die onmisbaar zijn voor het lichaam. Ze spelen een rol bij de groei, het herstel en het goed functioneren van het lichaam. Daarnaast zijn ze belangrijk voor het in stand houden van een goede gezondheid. Vitamines en mineralen kunnen ook helpen om bepaalde ziektes te voorkómen. Voorbeelden hiervan zijn vitamine D en calcium in relatie tot botontkalking (osteoporose). van jong tot oud vitamines Soms is de gewone voeding niet toereikend Gezonde voeding is de beste basis voor voldoende vitamines en mineralen. Maar soms zijn er omstandigheden waarin die onmisbare voedingsstoffen in het gedrang komen. Zwangere vrouwen Gezond eten is in deze periode extra belangrijk en bevat in principe alle vitamines en mineralen. Vitamine D en foliumzuur kunnen echter niet voldoende uit de voeding worden gehaald. Voor deze vitamines is aanvulling met een supplement noodzakelijk. Om de kans op een kind met een open ruggetje te verkleinen wordt - vanaf vier weken voor de bevruchting tot tenminste acht weken daarna (10e week van de zwangerschap) - een supplement van 400 microgram foliumzuur aanbevolen. Voor de botopbouw is het nodig om dagelijks 10 microgram extra vitamine D te nemen. Vitamine A is nodig voor een goede ontwikkeling van het kind. Maar teveel vitamine A is schadelijk. Omdat lever zeer veel vitamine A bevat wordt het eten van lever tijdens de zwangerschap afgeraden. Matig gebruik van leverproducten kan geen kwaad. Lijners Een langdurig en eenzijdig vermageringsdieet kan leiden tot tekorten aan allerlei vitamines en mineralen. Ook bij het lijnen is het dus zaak om gezond en gevarieerd te eten. Bij een (langdurig) dieet waarbij veel van de aanbevolen hoeveelheden voor voedingsmiddelen niet worden gehaald, is een multivitaminesupplement het overwegen waard. (Top)sporters Sporters hebben meer energie nodig. Als ze in deze behoefte voorzien met eenzijdige voeding, kan de voeding te weinig vitamines en mineralen bevatten. In zulke (bijzondere) gevallen kan een supplement zinvol zijn. Vegetariërs en veganisten Vegetariërs hoeven in principe geen extra vitamines of mineralen te gebruiken, zolang ze maar voldoende en gevarieerd genoeg eten. Veganisten kunnen een tekort aan vitamine B12 ontwikkelen, omdat deze vitamine alleen in dierlijke producten voorkomt. Verder kan een veganistische voeding gemakkelijk te weinig calcium, fosfor en vitamine B2 bevatten. Het risico op een tekort aan deze voedingsstoffen kan opgevangen worden door het gebruik van een (multivitamine) supplement.

7 Vitamines en mineralen komen van nature voor in onze voeding. Het lichaam kan ze niet of onvoldoende zelf maken. Gezond, voldoende en gevarieerd eten is dus belangrijk. Het belangrijkste verschil tussen vitamines en mineralen is een scheikundig verschil. Vitamines komen uit de levende natuur en kunnen door sommige planten of dieren zelf gemaakt worden. Mineralen komen uit de dode natuur en moeten door planten worden opgenomen uit de aarde en door dieren uit voeding of water. Van de meeste vitamines en mineralen is bekend hoeveel je ervan nodig hebt, waar het in zit en wat de veilige bovengrens is. Die informatie staat bij elkaar in twee overzichten, onder de kopjes vitamines en mineralen. In bepaalde levensfasen en onder bijzondere omstandigheden is extra aandacht voor vitamines en mineralen nodig. Ook daar gaat deze brochure op in. Veel meer informatie staat op de website van het Vitamine Informatie Bureau: mineralen iets extra nodig Extra vitamine D voor speciale risicogroepen Sommige mensen hebben meer vitamine D nodig dan ze binnenkrijgen via de voeding of aan kunnen maken in de huid. Zwangere vrouwen, kinderen tot 4 jaar, vrouwen boven de 50 jaar en mannen boven de 70 jaar, mensen met een donkere huid en mensen die onvoldoende of gesluierd buiten komen hebben dagelijks 10 microgram extra vitamine D nodig. Zieken en medicijngebruikers Mensen die ziek zijn eten vaak minder goed, terwijl goed eten juist dan erg belangrijk is. Een chronische ziekte, een operatie of het gebruik van antibiotica kan leiden tot een verhoogde behoefte aan vitamines en mineralen. Het gebruik van een supplement kan dan zinvol zijn. Bij hoge koorts en na operaties verlaat veel zink het lichaam met transpiratievocht, bloed en urine. Dit kan een verminderde afweer tot gevolg hebben, indien het niet voldoende wordt aangevuld door voeding of supplementen. Wie hebben extra vitamine D nodig? Leeftijdsgroep Wie Vitamine D (mcg) Kinderen 0 t/m 3 jaar Iedereen 10 Vrouwen 4 t/m 49 jaar Donkere huid* en/of niet voldoende buiten** t/m 69 jaar Iedereen jaar en ouder Iedereen 20 Zwangere vrouwen Iedereen 10 Mannen 4 t/m 69 jaar Donkere huid* en/of niet voldoende buiten** jaar en ouder Iedereen 20 * Een getinte of donkere huid maakt minder (snel) vitamine D aan uit zonlicht. Op de Fitzpatrick-schaal is dit huidtype IV, V, VI. Als vuistregel kun je stellen dat dit een huid is die niet verbrandt voor hij bruin wordt. Vaak zijn deze mensen (deels) van Zuid-Europese, Aziatische, Midden-Oostelijke, Indiase, Indonesische of negroïde afkomst. ** Voldoende buiten is dagelijks 15 tot 30 minuten met handen en hoofd onbedekt.

8 Vitamine Informatie Bureau Het Vitamine Informatie Bureau geeft informatie over vitamines en mineralen. Die zijn onmisbaar voor een goede gezondheid, en het is dus belangrijk om er het nodige over te weten. De adviezen van de Gezondheidsraad vormen de basis voor onze informatie en we volgen het wetenschappelijk onderzoek op de voet. Het meest uitgebreid is de informatie op onze website: Alles wat je wilt weten over vitamines en mineralen

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

van baby naar peuter met vitamines en mineralen

van baby naar peuter met vitamines en mineralen van baby naar peuter met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

De 27 onmisbare vitaminen en mineralen

De 27 onmisbare vitaminen en mineralen Page 1 of 5 De 27 onmisbare vitaminen en mineralen zaterdag 05 september 2009 Wist je dat een kiwi in verhouding veel meer vitamine C bevat dan een sinaasappel? Week&nd start het nieuwe schooljaar gezond,

Nadere informatie

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 4. Gezonde voeding

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 4. Gezonde voeding GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 4 Gezonde voeding 1 INLEIDING Thema 3 hoofdstuk Gezonde voeding blz. 149 Onderwerpen: -Persoonlijke verschillen -Voeding en levensfasen -Voedingsmiddelen en voedingsstoffen -Richtlijnen

Nadere informatie

Vitamines en mineralen

Vitamines en mineralen Vitamines en mineralen Is het nodig om extra vitamines en mineralen te slikken of krijg ik voldoende binnen via mijn voeding? Als we de reclame mogen geloven is er altijd wel een reden om vitaminepillen

Nadere informatie

Weerstandswaaier. zink. ijzer. seleen koper B12 B11. vitamines & mineralen. vitamine. vitamine. vitamine. vitamine. vitamine.

Weerstandswaaier. zink. ijzer. seleen koper B12 B11. vitamines & mineralen. vitamine. vitamine. vitamine. vitamine. vitamine. Het Vitamine Informatie Bureau geeft informatie over s en mineralen. ie zijn onmisbaar voor een goede gezondheid, en het is dus belangrijk om er het nodige over te weten. e adviezen van de Gezondheidsraad

Nadere informatie

Weerstandswaaier. zink. ijzer. seleen koper B12 B11. vitamines & mineralen. vitamine. vitamine. vitamine. vitamine. vitamine.

Weerstandswaaier. zink. ijzer. seleen koper B12 B11. vitamines & mineralen. vitamine. vitamine. vitamine. vitamine. vitamine. Het Vitamine Informatie Bureau geeft informatie over s en mineralen. ie zijn onmisbaar voor een goede gezondheid, en het is dus belangrijk om er het nodige over te weten. e adviezen van de Gezondheidsraad

Nadere informatie

Aanbevolen gebruik Dagelijks één kauwtablet. Geschikt voor kinderen van één tot dertien jaar.

Aanbevolen gebruik Dagelijks één kauwtablet. Geschikt voor kinderen van één tot dertien jaar. Aanbevolen gebruik Dagelijks één kauwtablet. Geschikt voor kinderen van één tot dertien jaar. Een gezonde levensstijl is belangrijk, evenals een gevarieerde, evenwichtige voeding, waarvoor voedingssupplementen

Nadere informatie

LES 16C VOEDINGSSTOFFEN: Beschermende (Bouw)stoffen en Mini lasagne

LES 16C VOEDINGSSTOFFEN: Beschermende (Bouw)stoffen en Mini lasagne [1] VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN LES 16C VOEDINGSSTOFFEN: Beschermende (Bouw)stoffen en Mini lasagne INLEIDING Deze les gaat over beschermende stoffen. Brandstoffen, bouwstoffen en beschermende

Nadere informatie

de voedingskundige samenstelling + onderbouwing

de voedingskundige samenstelling + onderbouwing de voedingskundige samenstelling + onderbouwing algemene informatie van de drinkvoeding, waarop de hoeveelheden van de ingrediënten zijn gebaseerd: Volledige voeding; drinkvoeding wordt zes keer op een

Nadere informatie

Een gezonde levensstijl is belangrijk, evenals een gevarieerde, evenwichtige voeding, waarvoor voedingssupplementen geen vervanging zijn.

Een gezonde levensstijl is belangrijk, evenals een gevarieerde, evenwichtige voeding, waarvoor voedingssupplementen geen vervanging zijn. Aanbevolen gebruik Flinndal Multi is afgestemd op de behoefte van mensen vanaf 14 tot ongeveer 50 jaar. Dagelijks één tablet is voldoende. Ook geschikt voor vegetariërs. Een gezonde levensstijl is belangrijk,

Nadere informatie

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Vitaminen en mineralen Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Vitaminen 3 Mineralen 4 Voeding 4 Dagelijkse behoefte 4 Wanneer extra vitaminen gebruiken

Nadere informatie

Wat is vitamine D? 3. Vitamine D tekort 3. Vitamine D, waar zit het in? 3. Naar buiten 3. Vitamine D-supplementen 3. Hoeveel vitamine D?

Wat is vitamine D? 3. Vitamine D tekort 3. Vitamine D, waar zit het in? 3. Naar buiten 3. Vitamine D-supplementen 3. Hoeveel vitamine D? Vitamine D Inhoud Wat is vitamine D? 3 Vitamine D tekort 3 Vitamine D, waar zit het in? 3 Naar buiten 3 Vitamine D-supplementen 3 Hoeveel vitamine D? 4 Vitamine D en calcium gaan hand in hand 5 Meer informatie

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen vitamines en mineralen?

Wat is het verschil tussen vitamines en mineralen? Vitaminen Wat zijn het? Kleine organische (levende natuur) stoffen. Onmisbaar/ noodzakelijk voor groei en ontwikkeling Op vitamine D na, kan ons lichaam geen vitamines maken. Er bestaan 13 vitamines. Oorsprong

Nadere informatie

Nut & Veiligheid vitamines en mineralen. Informatiegids voor consumenten. Jouw antwoord op de meestgestelde

Nut & Veiligheid vitamines en mineralen. Informatiegids voor consumenten. Jouw antwoord op de meestgestelde Jouw antwoord op de meestgestelde vragen & een handig overzicht met alle vitamines en mineralen Nut & heid vitamines en mineralen Informatiegids voor consumenten Met extra vitamines en mineralen het optimale

Nadere informatie

Nut & Veiligheid vitamines en mineralen

Nut & Veiligheid vitamines en mineralen Jouw antwoord op de meestgestelde vragen & een handig overzicht met alle vitamines en mineralen Nut & heid vitamines en mineralen Informatiegids voor consumenten Met extra vitamines en mineralen het optimale

Nadere informatie

Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren

Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren Pagina 1 / 5 Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren Energie Energie De basaal stofwisseling neemt tijdens de zwangerschap geleidelijk toe. Aan het eind van de zwangerschap is de basaal

Nadere informatie

Voeding en Osteoporose

Voeding en Osteoporose Voeding en Osteoporose Uit onderzoek blijkt dat u botontkalking heeft. Het is ook mogelijk dat u bepaalde medicijnen gebruikt of een ziekte heeft die botontkalking zouden kunnen veroorzaken. Op den duur

Nadere informatie

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten, rozijnen, gedroogde pruimen en andere gedroogde zuidvruchten bevatten veel gezonde vetten, vezels, vitamines en mineralen. Uit

Nadere informatie

Een gezonde levensstijl is belangrijk, evenals een gevarieerde, evenwichtige voeding, waarvoor voedingssupplementen geen vervanging zijn.

Een gezonde levensstijl is belangrijk, evenals een gevarieerde, evenwichtige voeding, waarvoor voedingssupplementen geen vervanging zijn. Aanbevolen gebruik Geschikt voor volwassenen met een verhoogde behoefte aan voedingsstoffen, zoals mensen vanaf 50 jaar. Maar ook bij stresssituaties, herstel na ziekte, roken of medicijngebruik (sommige

Nadere informatie

Multi Iron 120 tabletten Verkoopprijs 36,95

Multi Iron 120 tabletten Verkoopprijs 36,95 Multi Iron 120 tabletten Verkoopprijs 36,95 Multivitaminen en mineralen complex Geavanceerde multi vitaminen en mineralen spectrum op orthomoleculair basis, extra versterkt op Ijzer. IJzer is een belangrijk

Nadere informatie

Vitamines en Mineralen

Vitamines en Mineralen Vitamines en Mineralen Uw vrienden voor een gezond leven Diëtistenpraktijk Zwart & FitForMe Inhoudsopgave Waarom we u dit boek geven...3 Vitamines...4 Voedingstest...5 Vitamine A...6 Vitamine B...7 Vitamine

Nadere informatie

INHOUD VOORWOORD 5. EXTRA VITAMINES: NODIG OF NIET? 23 Supplementen 23 Toevoegingen 24 Claims 25

INHOUD VOORWOORD 5. EXTRA VITAMINES: NODIG OF NIET? 23 Supplementen 23 Toevoegingen 24 Claims 25 INHOUD VOORWOORD 5 WAT ZIJN VITAMINES EN MINERALEN? 7 Wat zijn vitamines? 7 Wat zijn mineralen en spoorelementen? 8 Wat zijn bioactieve stoffen? 8 Wat zijn antioxidanten? 8 Waarvoor heb je vitamines en

Nadere informatie

Sheet 3 Als jullie het advies lezen, komen waarschijnlijk deze vragen bij jullie op. In deze presentatie worden deze vragen beantwoord.

Sheet 3 Als jullie het advies lezen, komen waarschijnlijk deze vragen bij jullie op. In deze presentatie worden deze vragen beantwoord. Memo Aan: Van: Datum: Dit document hoort bij de presentatie Vitamine D. De presentatie is bedoeld om te geven tijdens een voorlichtingsbijeenkomst voor (laag opgeleide) consumenten met een getinte of donkere

Nadere informatie

MijnCoach Voedingsleer

MijnCoach Voedingsleer MijnCoach Voedingsleer MijnCoach: Voedingsleer Pagina 1 Inhoudsopgave Basis Voedingsleer... 3 Energie... 3 Voedingswaarden... 3 Vet... 4 Eiwit... 4 Koolhydraten... 4 Vezels... 5 Natrium... 5 Vitaminen...

Nadere informatie

Vezels, Vitaminen en Mineralen

Vezels, Vitaminen en Mineralen Vezels, Vitaminen en Mineralen Voedingsvezels Voedingsvezels zijn belangrijke stoffen voor een gezonde spijsvertering. Een tekort aan voedingsvezels kan allerlei spijsverteringsproblemen opleveren, waaronder

Nadere informatie

BEWAAR ADVIES Donker, afgesloten, koel en buiten bereik van jonge kinderen.

BEWAAR ADVIES Donker, afgesloten, koel en buiten bereik van jonge kinderen. GEBRUIK 3 capsules per dag in te nemen met een glas water. Houdt u aan de aanbevolen dagelijkse dosering. Een voedingssupplement is geen vervanging voor een gevarieerde voeding. Voor het behoud van een

Nadere informatie

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, capsule (gelatine), anti-klontermiddel (magnesiumstearaat, siliciumdioxide).

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, capsule (gelatine), anti-klontermiddel (magnesiumstearaat, siliciumdioxide). Multi Sport 120 Capsules Verkoopprijs 19,95 Multivitaminen en mineralen complex voor de sporter Geavanceerde multi vitaminen en mineralen spectrum op orthomoleculair basis, speciaal geformuleerd voor de

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen zwangerschap

Voedingsrichtlijnen zwangerschap Voedingsrichtlijnen zwangerschap Hoera! Je bent zwanger. Een nieuwe tijd breekt aan. Wat gaat deze zwangerschap brengen? Hoe zorg je dat je baby goed groeit? Hoe blijf je zelf fit tijdens je zwangerschap?

Nadere informatie

IJZERVERRIJKTE VOEDING

IJZERVERRIJKTE VOEDING IJZERVERRIJKTE VOEDING 278 Inleiding We weten het allemaal van Popeye: van ijzer wordt een mens sterk. IJzer is een stof die een belangrijke functie in het lichaam vervult. Het is een bestanddeel van hemoglobine,

Nadere informatie

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, bioflavonoïden, enzymen, aminozuren, plantenextracten, capsule (gelatine), glucosamine 2KCl (schaaldieren).

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, bioflavonoïden, enzymen, aminozuren, plantenextracten, capsule (gelatine), glucosamine 2KCl (schaaldieren). Multi Man 120 tabletten Verkoopprijs 34,95 Multivitaminen en mineralen complex voor de man Geavanceerde multivitaminen en mineralen complex op orthomoleculair basis, speciaal geformuleerd voor de man.

Nadere informatie

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, bioflavonoïden, enzymen, aminozuren, plantenextracten, capsule (gelatine), glucosamine 2KCl (schaaldieren).

Ingrediënten: Vitaminen, mineralen, bioflavonoïden, enzymen, aminozuren, plantenextracten, capsule (gelatine), glucosamine 2KCl (schaaldieren). Multi Vrouw 120 tabletten Verkoopprijs 34,95 Multivitaminen en mineralen complex voor de vrouw Geavanceerde multivitaminen en mineralen complex op orthomoleculair basis, speciaal geformuleerd voor de vrouw.

Nadere informatie

Vitamine E Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress

Vitamine E Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress multihealth complete - vervolg 30 tabletten Functie afzonderlijke ingrediënten: Vitamine E Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress Vitamine B1 Thiamine draagt bij tot

Nadere informatie

Voeding en osteoporose

Voeding en osteoporose Voeding en osteoporose 2 Voeding bij osteoporose Bij osteoporose (botontkalking) is de afbraak van de botten vergroot, waardoor de botten erg verzwakt zijn. De kans op botbreuken is verhoogd. Belangrijke

Nadere informatie

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op?

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Jolande van Teeffelen, diëtist Van de mensen met OSAS heeft 90% overgewicht Vetafzetting door overgewicht kan obstructie van de luchtweg veroorzaken. Maar de apneu

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Multi Senergy + 120 tabletten Verkoopprijs 38,95

Multi Senergy + 120 tabletten Verkoopprijs 38,95 Multi Senergy + 120 tabletten Verkoopprijs 38,95 Multivitaminen en mineralen complex Geavanceerde multivitaminen en mineralen spectrum op orthomoleculair basis. Multi Senergy+ biedt een zeer brede, structurele

Nadere informatie

Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes. diabetes gravidarum

Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes. diabetes gravidarum Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes diabetes gravidarum 2 Deze brochure is bedoeld voor vrouwen met diabetes gravidarum. In deze brochure wordt informatie gegeven over o.a. de richtlijnen voor de

Nadere informatie

Vitamine D IS EEN SUPPLEMENT NODIG. 11x vraag en antwoord over supplementen

Vitamine D IS EEN SUPPLEMENT NODIG. 11x vraag en antwoord over supplementen 11x vraag en antwoord over supplementen Vitamine D IS EEN SUPPLEMENT NODIG Om aan vitamine D te komen is vooral zonlicht erg belangrijk. Voeding speelt, zeker s zomers, een bijrol. Hoe krijg je niet te

Nadere informatie

Bloedarmoede. Oorzaken, behandeling en voeding

Bloedarmoede. Oorzaken, behandeling en voeding Bloedarmoede Oorzaken, behandeling en voeding 1 Inhoud Inleiding 3 Waar bestaat bloed uit? 3 Wat is bloedarmoede? 3 Oorzaken van bloedarmoede 3 Rol van ijzer bij bloedarmoede 4 IJzervoorraad en ijzertekort

Nadere informatie

Vitamine D Krijg jij het advies om extra vitamine D te gebruiken?

Vitamine D Krijg jij het advies om extra vitamine D te gebruiken? Vitamine D Krijg jij het advies om extra vitamine D te gebruiken? Zonlicht en goede voeding zijn nodig om vitamine D binnen te krijgen. Maar niet iedereen krijgt daarmee altijd genoeg vitamine D binnen.

Nadere informatie

Eiwitten. Voeding en Welzijn

Eiwitten. Voeding en Welzijn Eiwitten Voeding en Welzijn Vandaag Mindmap Maak een mindmap Wat weet je allemaal over eiwitten? Filmpje Filmpje Wat is je opgevallen in het filmpje? Wat wist je nog niet? Opdracht Pak ons voedsel erbij.

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

5.8 Mineralen en sporenelementen

5.8 Mineralen en sporenelementen 5.8 Mineralen en sporenelementen Mineralen en sporenelementen zijn anorganische stoffen die het lichaam zelf niet kan maken, maar die het wel nodig heeft. Anorganische stoffen zijn stoffen die voorkomen

Nadere informatie

Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding?

Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding? Vegetarisme Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding? Vegetarisme is een voedingsgewoonte die meer en meer

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over vitamine D-suppletie

Veelgestelde vragen over vitamine D-suppletie Dit zijn vragen die gesteld kunnen worden door mensen die al weten wat hun advies is. Wil je weten wat een gepast supplement zou zijn? Kijk dan op www.voedingscentrum.nl/vitamined. Algemeen Ik ben een

Nadere informatie

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 3. Gezonde voeding

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 3. Gezonde voeding GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 3 Gezonde voeding 1 INLEIDING Thema 3 hoofdstuk Gezonde voeding blz. 149 Onderwerpen: -Persoonlijke verschillen -Voeding en levensfasen -Voedingsmiddelen en voedingsstoffen -Richtlijnen

Nadere informatie

Loes Neven, Erika Vanhauwaert en Krista Morren BEWUST ETEN KIEZEN, KOPEN EN KLAARMAKEN

Loes Neven, Erika Vanhauwaert en Krista Morren BEWUST ETEN KIEZEN, KOPEN EN KLAARMAKEN Loes Neven, Erika Vanhauwaert en Krista Morren KIEZEN, KOPEN EN KLAARMAKEN DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK GROEP PER GROEP WEETJE DEHYDRATEREND EFFECT VAN ALCOHOL EN KOFFIE Alcoholische dranken hebben een

Nadere informatie

Dossier. Wetenschappelijke informatie op een begrijpelijke manier uitgelegd. Het belang van: VITAMINE D

Dossier. Wetenschappelijke informatie op een begrijpelijke manier uitgelegd. Het belang van: VITAMINE D Dossier Wetenschappelijke informatie op een begrijpelijke manier uitgelegd. Het belang van: VITAMINE D E-book Vitamine D Vitamine D: anders dan andere vitaminen 3 Vitamine D en zonlicht, hoe zit het precies?

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten Dit hoofdstuk bevat zeven vragen Hoofdstuk 1 gaat over het belang van een gezond voedingspatroon en de rol van vetten hierin. Na bestudering van dit hoofdstuk

Nadere informatie

"Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen."

Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen. Dagelijkse voeding Als je wat meer op je voeding wilt gaan letten, dan sta je vast stil bij wat je allemaal op een dag eet. En je vraagt je vast af wat heb je nu direct nodig en wat niet? Wat voor effect

Nadere informatie

Alles wat u moet weten voor het gebruik van WLS Maximum

Alles wat u moet weten voor het gebruik van WLS Maximum Alles wat u moet weten voor het gebruik van WLS Maximum Een vermageringsoperatie betekent voor steeds meer mensen de start van een nieuw leven. Om uw lichaam daarbij te ondersteunen, is het belangrijk

Nadere informatie

Zwangerschap. Wat kun je wel en niet eten?

Zwangerschap. Wat kun je wel en niet eten? Zwangerschap Wat kun je wel en niet eten? Gezond zwanger Tijdens je zwangerschap is goed eten belangrijk. Je baby gebruikt namelijk de voedingsstoffen uit jouw eten om te groeien. Jullie hebben dus samen

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over vitamine D-suppletie

Veelgestelde vragen over vitamine D-suppletie Dit zijn vragen die gesteld kunnen worden door mensen die al weten dat zij extra vitamine D moeten innemen. Voor vragen over een geschikt suppletie-advies, kijk op www.voedingscentrum.nl/vitamined. Algemeen

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij een tekort aan ijzer. Diëtetiek

Voedingsadviezen bij een tekort aan ijzer. Diëtetiek Voedingsadviezen bij een tekort aan ijzer Diëtetiek 1 Afdeling Diëtetiek Telefoon: 0591-69 12 57 Email: dietetiek@sze.nl 2 Voedingsadviezen bij een tekort aan ijzer IJzer is een mineraal dat voorkomt in

Nadere informatie

Aanbevelingen voor vitamines, mineralen en spoorelementen Factsheet

Aanbevelingen voor vitamines, mineralen en spoorelementen Factsheet Voedingscentrum De erkende autoriteit op het gebied van gezond, veilig en duurzaam eten Aanbevelingen voor vitamines, mineralen en spoorelementen Factsheet Vitamines, mineralen en spoorelementen zijn microvoedingsstoffen

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

Zeekraal. Beoordeling voedingswaarde en gezondheidsclaims. 11 september 2012

Zeekraal. Beoordeling voedingswaarde en gezondheidsclaims. 11 september 2012 Zeekraal Beoordeling en gezondheidsclaims 11 september 2012 Auteur: Dr. Stephan Peters Voedingscentrum Den Haag 2/16 1. Samenvatting Zeekraalmonsters (9 stuks) zijn geanalyseerd door Nutricontrol. Het

Nadere informatie

Nut vitaminenen voedingssupplementen na gastric bypass

Nut vitaminenen voedingssupplementen na gastric bypass Leven na de Gastric Bypass Nut vitaminenen voedingssupplementen na gastric bypass Apr. Depreitere Visie Supplementen zijn er in overvloed In specifieke gevallen hebben ze hun nut Gebruik met gezond verstand

Nadere informatie

boterham? Wat zit er op mijn de voedingswaarden van broodbeleg op een rij

boterham? Wat zit er op mijn de voedingswaarden van broodbeleg op een rij boterham? Wat zit er op mijn de voedingswaarden van broodbeleg op een rij Wat zit er op mijn boterham? de voedingswaarden van broodbeleg op een rij Over dit boekje De broodmaaltijd is een belangrijk onderdeel

Nadere informatie

Diab-eten. Voeding en hartchirurgie. Jacobien Hiemstra Diëtist, St Antonius Ziekenhuis 9 april 2013

Diab-eten. Voeding en hartchirurgie. Jacobien Hiemstra Diëtist, St Antonius Ziekenhuis 9 april 2013 Diab-eten Voeding en hartchirurgie Jacobien Hiemstra Diëtist, St Antonius Ziekenhuis 9 april 2013 Inhoud Belang goede voedingstoestand De voedingstoestand van diabeten Risico s intake bij diabeten Gevolgen

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

Voedingsadvies bij ijzertekort

Voedingsadvies bij ijzertekort Voedingsadvies bij ijzertekort Wat doet ijzer in het lichaam IJzer is een bestanddeel van het bloed. Het zit in de kleurstof van de rode bloedlichaampjes, het hemoglobine. Dit hemoglobine neemt de zuurstof

Nadere informatie

Bloedarmoede tijdens en na de zwangerschap

Bloedarmoede tijdens en na de zwangerschap Bloedarmoede tijdens en na de zwangerschap We omringen jou en je kind met de beste zorg Wat is bloedarmoede (anemie)? Bloedarmoede betekent dat er een te laag gehalte aan hemoglobine (Hb) in het bloed

Nadere informatie

vitamineralize yourself!

vitamineralize yourself! vitamineralize yourself! met ontdek de voordelen van het retard effect vitaminen en mineralen Folium zuur Niacine fem support hair potency hematinic sport potency stress complex total complex Vertraagde

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Dogscare. Buys Ballotstraat 18 4462 AP Goes 0113-213455 info@dogscare.nl K.v.K. 22060497

Dogscare. Buys Ballotstraat 18 4462 AP Goes 0113-213455 info@dogscare.nl K.v.K. 22060497 Dogscare Buys Ballotstraat 18 4462 AP Goes 0113-213455 info@dogscare.nl K.v.K. 22060497 D a t a s h e e t DOG LOVERS GOLD Ingrediënten: Alle geselecteerde ingrediënten van de allerhoogste kwaliteit zijn.

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

Botontkalking en voeding

Botontkalking en voeding Diëtetiek Botontkalking en voeding www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is calcium?... 3 Aanbevolen hoeveelheid calcium... 4 Hoe krijgt u voldoende calcium per dag binnen?... 4 Waarom vitamine D?... 7

Nadere informatie

Besluit van 24 mei 1996, houdende het Warenwetbesluit Toevoeging micro-voedingsstoffen aan levensmiddelen

Besluit van 24 mei 1996, houdende het Warenwetbesluit Toevoeging micro-voedingsstoffen aan levensmiddelen Besluit van 24 mei 1996, houdende het Warenwetbesluit Toevoeging micro-voedingsstoffen aan levensmiddelen (Warenwetbesluit Toevoeging micro-voedingsstoffen aan levensmiddelen [Versie geldig vanaf: 01-12-1999])

Nadere informatie

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 2 Doelstellingen De leerlingen weten welke voedingsstoffen het lichaam nodig heeft en waarom ze zo belangrijk zijn. De leerlingen zien in dat een gezonde voeding alle essentiële voedingsstoffen

Nadere informatie

Voeding en hardlopen

Voeding en hardlopen Voeding en hardlopen Sandra van der Westen- van Veltom, diëtiste Dieetvoorlichting de Grens www.dieetvoorlichting.nl Waar gaan we het vandaag over hebben? Voorstellen Gezonde voeding Voeding bij sport

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Afdeling Diëtetiek Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Inleiding Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal na de bevalling

Nadere informatie

Schijf van Vijf-spel. Opdracht 4C. Opdracht

Schijf van Vijf-spel. Opdracht 4C. Opdracht Opdracht 4C Schijf van Vijf-spel Opdracht Doel: Introductie: 15 min. Opdracht 1: Opdracht 2: Kinderen worden bewust gemaakt van wat gezonde basisvoeding is. Dit zijn producten uit de Schijf van Vijf. Als

Nadere informatie

Dia 1. Dia 2 Wat is voeding: Dia 3. Voeding - Alles over voeding - Voeding in de praktijk - Voedingsschema. Koolhydraten

Dia 1. Dia 2 Wat is voeding: Dia 3. Voeding - Alles over voeding - Voeding in de praktijk - Voedingsschema. Koolhydraten Dia 1 Voeding - Alles over voeding - Voeding in de praktijk - Voedingsschema Dia 2 Wat is voeding: Voeding = alle organische stoffen die je als mens of organisme nodig hebt om energie op te wekken in je

Nadere informatie

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat 1 SPORTVOEDING Zwat Inhoud: Wat is sportvoeding? Energiebehoefte Belang van Koolhydraten Praktisch Supplementen Atleet 1-2 2 WAAROM Voeding en sport Gezonde voeding: optimaal functioneren lichaam Extra

Nadere informatie

Etos Multi immuun bruistablet mandarijn Etos Zink tabletten

Etos Multi immuun bruistablet mandarijn Etos Zink tabletten boost jezelf! Met de wintermaanden voor de deur kun je wel een extra steuntje in de rug gebruiken. Etos lanceert daarom een geheel vernieuwde lijn op het gebied van vitamines, mineralen en supplementen

Nadere informatie

Mineralen & sporenelementen: wat zijn het precies?

Mineralen & sporenelementen: wat zijn het precies? Nog meer Plezier & Evenwicht op Nutrition square http://nutrition-square.foodinaction.com/nl Mineralen & sporenelementen, onmisbaar op elke leeftijd! Calcium, magnesium, ijzer, zink: we hebben er maar

Nadere informatie

Cellulaire voedingsstoffen

Cellulaire voedingsstoffen Cellulaire voedingsstoffen Dr. Rath's adviezen voor cellulaire gezondheid zijn gericht op de belangrijke rol die voedingsstoffen spelen bij de preventie en het ontstaan van vele chronische gezondheidsklachten

Nadere informatie

LifePak + 9 functies in 1 formule

LifePak + 9 functies in 1 formule LifePak + 9 functies in 1 formule Eén product voor Europa Vereenvoudigde uitleg voor EMEAactiviteiten Verbeterde formule Een uitgebreid voedings- en wellnessprogramma dat gebruik maakt van vernieuwende

Nadere informatie

Grafiek 1: Aanbeveling versus huidige inname. Gemiddelde aanbeveling per dag (ADH) voor volwassenen (19-59 jaar) 2 (uitgedrukt als 100 %)

Grafiek 1: Aanbeveling versus huidige inname. Gemiddelde aanbeveling per dag (ADH) voor volwassenen (19-59 jaar) 2 (uitgedrukt als 100 %) 1 2 Grafiek 1: Aanbeveling versus huidige inname 3 g groenten 2 stukken (of 25 g) fruit minstens 5 sneetjes (of 175 g) bruin brood of volkorenbrood 141 g of 47 % van de ADH (214 g incl. soepen en sappen)

Nadere informatie

Een handvol pompoenzaden per dag: goed op bijten. Pompoenpitten zijn lekker in yoghurt, slaatjes, brood of gebak, pastagerechten,...

Een handvol pompoenzaden per dag: goed op bijten. Pompoenpitten zijn lekker in yoghurt, slaatjes, brood of gebak, pastagerechten,... Toepassingen van pompoenpitten Werkt mee aan de instandhouding van normale testosterongehalten in het bloed door zink Dragen bij tot een normale vruchtbaarheid en voortplanting door zink Goed voor je blaas

Nadere informatie

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 1-4 JAAR

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 1-4 JAAR GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 1-4 JAAR Peuters en kleuters hebben een goede voeding nodig, dat is bekend. Maar waaruit moet deze voeding eigenlijk bestaan? In deze brochure wordt uiteengezet waaraan

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Dagelijkse inname van energie en voedingsstoffen door diverse bevolkingsgroepen naar locatie (berekening inclusief nulgebruikers)

Dagelijkse inname van energie en voedingsstoffen door diverse bevolkingsgroepen naar locatie (berekening inclusief nulgebruikers) Tabel 41 Dagelijkse inname van energie en voedingsstoffen door diverse bevolkingsgroepen naar locatie (berekening inclusief nulgebruikers) Project : basis rapportage VCP (SAS) Weergave: Gewogen, vast aantal

Nadere informatie

1. Voedingsadvies 1.1 Inleiding

1. Voedingsadvies 1.1 Inleiding 1. Voedingsadvies 1.1 Inleiding Op de pabo opleiding leren de studenten hoe ze kinderen de vaardigheden kunnen bijbrengen die ze nodig hebben om een succesvolle en evenwichtige volwassene te worden. In

Nadere informatie

Een gezonde start met het goede van melk

Een gezonde start met het goede van melk Een gezonde start met het goede van melk TIPS VOOR JONGE MOEDERS Natuurlijk en vol bouwstoffen CAMPAGNE GEFINANCIERD MET DE STEUN VAN DE EUROPESE UNIE Inhoud Voorwoord 3 Een goede start Vroege groeispurt

Nadere informatie

Gastro-Intestinal Diet

Gastro-Intestinal Diet GASTRO-INTESTINAL DIET Voeding speelt een belangrijke rol bij de behandeling van maag-darmaandoeningen. Daarom zal uw dierenarts uw hond meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven. Bij de behandeling

Nadere informatie

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015 Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Een bijdrage van: Fenny v.d. Bovenkamp van Vita-Health.

Een bijdrage van: Fenny v.d. Bovenkamp van Vita-Health. Nieuwsbrief, februari 2015 Een bijdrage van: Fenny v.d. Bovenkamp van Vita-Health. Als professioneel Vitaal Coach ondersteunt en begeleidt ze haar klanten bij het vinden van een gezondere levensstijl,

Nadere informatie

Voeding in de Sport. 1. Het belang van voeding in sport. 2. De basis. a Macro-nutriënten. b Micro-nutriënten. 4. Drinken

Voeding in de Sport. 1. Het belang van voeding in sport. 2. De basis. a Macro-nutriënten. b Micro-nutriënten. 4. Drinken Voeding in de Sport 1. Het belang van voeding in sport 2. De basis a Macro-nutriënten Koolhydraten Eiwitten Vetten b Micro-nutriënten Vitamines en Mineralen 4. Drinken 5. Tijdstip inname voedingsmiddelen

Nadere informatie

Zwavel als oorzaak van problemen? dr. Guillaume Counotte

Zwavel als oorzaak van problemen? dr. Guillaume Counotte Zwavel als oorzaak van problemen? dr. Guillaume Counotte Verslag van onderzoek naar mogelijke relatie tussen het opbrengen van baggerslib op percelen, gehalten van elementen in gras dat groeit op die percelen

Nadere informatie