Behoeftenonderzoek virtuele erfgoedbeleving bij de eindgebruikers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Behoeftenonderzoek virtuele erfgoedbeleving bij de eindgebruikers"

Transcriptie

1 Behoeftenonderzoek virtuele erfgoedbeleving bij de eindgebruikers Acroniem: Erfgoed2.0 Werkpakket: 1 Deliverable: D1.1 Datum: Auteur(s): Contact: Peter Mechant, Steve Paulussen, Laurence Hauttekeete (T) (E) 1

2 1. Situering en inleiding 5 2. Empirisch opzet Praktisch De focusgroep als kwalitatieve onderzoeksmethode 7 3. Resultaten van de focusgroepen Erfgoed-amateurs/heemkundigen in de rol van bezoeker Profiel en rekrutering Internet- en ICT-gebruik Voor-traject Tijdens-traject Na-traject User-generated content Medioren en senioren Profiel en rekrutering Internet- en ICT-gebruik Voor-traject Tijdens-traject Na-traject User-generated content Gezinnen Profiel en rekrutering Internet- en ICT-gebruik Voor-traject Tijdens-traject Na-traject User-generated content 23 2

3 3.4. Studenten hoger onderwijs Profiel en rekrutering Internet- en ICT-gebruik Voor-traject Tijdens-traject Na-traject User-generated content Leerkrachten Profiel en rekrutering Internet-en ICT-gebruik Voor-traject Tijdens-traject Na-traject User-generated content Studenten lagere school Profiel en rekrutering Internet- en ICT-gebruik Voor-traject Tijdens-traject Na-traject User-generated content Studenten middelbare school Profiel en rekrutering Internet- en ICT-gebruik Voor-traject Tijdens-traject Na-traject User-generated content 38 3

4 4. Algemene conclusies uit de serie focusgroepen Inzake ICT-ondersteuning bij erfgoedbeleving tijdens het voor-traject Inzake ICT-ondersteuning bij erfgoedbeleving tijdens het tijdens-traject Informatieaanbod op de PDA Het potentieel van de PDA: mogelijke functies Inzake ICT-ondersteuning bij erfgoedbeleving tijdens het na-traject User-generated content 46 4

5 1. Situering en inleiding In het Erfgoed2.0-projectvoorstel wordt expliciet verwezen naar een kennislacune rond de verwachtingen en noden inzake het gebruik van nieuwe media voor erfgoedontsluiting. Hiertoe werden de taken binnen het eerste werkpakket van het Erfgoed2.0-project op zodanige manier ingevuld dat de resultaten ons dieper inzicht moeten verschaffen om deze kenniskloof te dichten. Taak 1.1 wil daarom komen tot een overzicht van de verwachtingen en de wensen van de Vlaamse erfgoedbezoeker aangaande de inzet van ICT en internet. Tijdens een WP1-meeting met alle betrokken partners binnen het werkpakket (VUB, 02/07/2007) werd beslist om bovenstaande benadering uit te werken aan de hand van groepsgesprekken met een zevental types van stakeholders. Deze kwalitatieve methodologische aanpak laat ons toe te peilen naar het waarom van bepaalde uitspraken en houdingen. De uitspraken of houdingen van een respondent kunnen op die manier bovendien getoetst worden aan die van andere respondenten in de focusgroep. Voor elk soort stakeholder werd een groep van zes tot acht personen geselecteerd (met een evenwichtige spreiding wat betreft de adoptie en aanvaarding van nieuwe ICT s). Deze groepen werden aan de hand van een semi-gestructureerd groepsgesprek bevraagd naar hun behoeftes inzake erfgoedbeleving via nieuwe informatie- en communicatietechnologieën. Tijdens bovenvermelde meeting werden volgende stakeholders geïdentificeerd: o o o o o o o scholieren lagere school scholieren middelbare school leerkrachten lagere/middelbare school gezinnen medioren en senioren (personen ouder dan 50 jaar) studenten hoger onderwijs (personen ouder dan 18 jaar) erfgoedamateurs/heemkundigen in de rol van bezoeker 5

6 2. Empirisch opzet 2.1 Praktisch Met het oog op de kwalitatieve onderzoeksfase organiseerden we zeven focusgroepen met internetgebruikers die blijk gaven van een minimale interesse in erfgoed. Het criterium minimale interesse werd geoperationaliseerd door de selectievoorwaarde dat de participant minimaal enkele keren per jaar een erfgoedsite dient te bezoeken. De focusgroepen hadden plaats op: o donderdag 13 september 2007 erfgoedexperten in de rol van bezoeker; o maandag 17 september 2007 medioren en senioren; o donderdag 20 september 2007 gezinnen; o dinsdag 06 november 2007 studenten hoger onderwijs (+ 18 j.); o maandag 26 november 2007 leerkrachten lagere/middelbare school; o dinsdag 27 november 2007 scholieren lagere school (2 x); o woensdag 28 november 2007 scholieren middelbare school In totaal participeerden 55 personen aan deze groepsgesprekken. Na deelname ontving elk van deze personen een beloning van ca. 25 in de vorm van waardebonnen of cadeaus 1. De voornaamste doelstelling van de focusgroepen was dieper in te gaan op de behoeftes en verlangens aangaande ICT-ondersteuning in een erfgoedcontext. Elke focusgroep werd geleid door dezelfde moderator, aan de hand van een (bijna) identieke topiclijst 2. Per focusgroep waren er een of twee rapporteurs aanwezig en het hele gesprek werd ook digitaal opgenomen op een audiodrager en achteraf uitgeschreven. De topiclijst, en bijgevolg ook het verloop van de focusgroepen, bestond uit 4 grote delen. o Verwelkoming, kennismaking en inleiding tot het Erfgoed2.0 project 1 Met dank aan Erfgoed Vlaanderen en het Vlaams Centrum voor Volkscultuur voor het aanleveren van de incentives. 2 Voor de drie focusgroepen met participanten jonger dan 18 jaar gebruikten een enigszins aangepaste en vereenvoudigde versie van de topiclijst. 6

7 o o o Gebruik, verlangens en behoeftes aangaande het internet en andere nieuwe communicatietechnologieën Korte pauze met demonstratie van bestaande (demo-)applicaties rond mobiele erfgoedbeleving 3 Gebruik, verlangens en behoeftes aangaande het internet en andere nieuwe communicatietechnologieën in relatie met erfgoedbeleving. Dit laatste gedeelte werd verder gestructureerd door een onderscheid te maken tussen drie trajecten: Voor het erfgoedbezoek Tijdens het erfgoedbezoek Na het erfgoedbezoek Zoals hierboven reeds aangegeven was de voornaamste doelstelling van ons onderzoek de verkenning van de behoeftes en verlangens aangaande ICT-ondersteuning in een erfgoedcontext. Deze doelstelling werd in elk groepsgesprek bekeken vanuit drie perspectieven: behoeften en verlangens aangaande ICT-gemedieerde erfgoedbeleving voor, tijdens of na het fysieke erfgoedbezoek waarbij het voor- en na-traject werd ingevuld door het internet en het tijdens - traject door mobiele ICT s (PDA). Na een introductie tot het Erfgoed2.0-project werden de deelnemers op dit onderscheid gewezen. De begrippen erfgoed, cultureel erfgoed, ICT, web2.0 en gebruikersparticipatie werden vervolgens tijdens een korte voorstelling van ca. 10 minuten aan de deelnemers voorgesteld en uitgelegd. 2.2 De focusgroep als kwalitatieve onderzoeksmethode Focusgroepen zijn een methode om onderzoeksgegevens te verzamelen en bestaan in essentie uit groepsinterviews. Een moderator leidt het interview waarbij een kleine groep participanten over de thema's discussieert die worden aangebracht 4. Morgan 5 onderscheidt drie belangrijke eigenschappen die focusgroepen kenmerken. 3 Met dank aan The 8ight Day en Expertise Centrum Digitale Media (EDM) voor de aanlevering van demo-materiaal. 4 Morgan, D. & Krueger, R. (Eds.), 1998, The Focus Group Kit. Thousand Oaks, CA: Sage, p Ibid., p

8 Focusgroepen zijn: o o o een onderzoeksmethode om kwalitatieve data te verzamelen een gefocuste oefening om data te verzamelen datacreatie door middel van groepsdiscussies Sterke punten van kwalitatief onderzoek en focusgroepen in het bijzonder, zijn 6 : o o o Kansen voor exploratie en ontdekking: focusgroepen kunnen nuttig zijn om een thema of bevolkingsgroep te leren kennen. Men kan als onderzoeker veel leren zonder dat men op voorhand weet welke vragen men wil stellen. Inzicht in context en diepte van het onderwerp verwerven: vooral door de reacties op elkaars antwoorden, krijgt de onderzoeker een goed beeld van de meningen van een groep. Creatie van een interpretatiekader: focusgroepen geven een goed idee van waarom de dingen zijn zoals ze zijn. Focusgroepen zijn tot op zekere hoogte vergelijkbaar met enquêtes. In beide gevallen worden mensen ondervraagd, kiest de onderzoeker de topics waarover het gaat en leveren de respondenten of participanten de nodige informatie. Het is dan aan de onderzoeker om deze informatie te verwerken en te kaderen binnen de oorspronkelijke onderzoeksvragen. Maar er zijn ook zeer belangrijke verschillen 7, bvb. de manier van sampling, de flexibiliteit van de vragenlijsten en de manier waarop de data worden geanalyseerd. Focusgroepen zijn immers een veel minder gestandaardiseerde methode om informatie te verzamelen dan enquêtes. Dat wil zeggen dat focusgroepen meer open zijn en minder vastliggen, getuige daarvan ook de semi-gestructureerde topiclijst die we hanteerden. Hierbij werd de nodige zorg besteed aan de volgorde van de vragen en hielden we rekening met andere richtlijnen zoals het aanbrengen van voldoende achtergrondinformatie, het stellen van algemene vragen vóór specifieke, positieve vragen vóór negatieve vragen, (zie Morgan, 1998, p ). Bij focusgroepen hangt veel af van wie de respondenten zijn. Beslissingen over de samenstelling van de groepen zijn dan ook belangrijk voor het onderzoek. Wij maakten gebruik maken van een `purposive sample'. Bij een `purposive sample' worden respondenten gericht gekozen in functie van 6 Ibid., p Ibid., p

9 de doelstelling. De selectie van de deelnemers volgt dus rechtstreeks uit de doelstelling. Verder hanteerden we ook de convenience sampletechniek. In de literatuur spreekt men soms ook wel over grab of opportunity sampling. Deze techniek houdt in dat er niet of slechts in beperkte mate gestreefd wordt naar een accurate representatie van een grotere groep of populatie. De resultaten uit deze studie zijn dus niet zomaar te veralgemenen naar de gehele Vlaamse bevolking omwille van twee belangrijke redenen. Ten eerste participeerden in de focusgroepen enkel personen die al online actief zijn en die bereid waren mee te werken aan het onderzoek, en werden er geen gesprekken gevoerd met mensen die het internet niet gebruiken of die niet aan het onderzoek wensten deel te nemen. Ten tweede waren in de meeste focusgroepen bepaalde sociodemografische groepen (bvb. studenten en respondenten uit de provincie Oost-Vlaanderen) oververtegenwoordigd. 9

10 3. Resultaten van de focusgroepen 3.1 Erfgoedamateurs/heemkundigen in de rol van bezoeker Profiel en rekrutering De participanten aan deze focusgroep werden op twee manieren gerekruteerd. Enerzijds werden er na een deskresearch-fase verschillende personen aangeschreven met de uitnodiging om deel te nemen aan de focusgroep. Anderzijds werd er beroep gedaan op een ledenlijst van een Gentse heemkundige vereniging. Alle participanten aan de focusgroep zijn ofwel professioneel ofwel als amateur actief in het erfgoeddomein. Ongeveer de helft van de participanten is zeer actief online: zij houden weblogs bij, modereren fora en verzorgen de websites van erfgoedverenigingen Internet- en ICT-gebruik Webmaster is een deel van mijn professionele activiteit, een groot deel van mijn vrije tijd spendeer ik ook aan het maken van websites ik gebruik internet op alle mogelijke manieren maar ook vaak om informatie op te zoeken. Ik surf wat minder rond maar gebruik vooral een rss-reader om info te krijgen en de dingen die me interesseren er uit te pikken. (man, 52 jaar) De deelnemers aan het groepsgesprek erfgoedamateurs/heemkundigen gebruiken zeer intensief het internet, enerzijds om informatie op te zoeken en te communiceren. Ik ben een Google-aar; als ik ergens iets hoor/zie over een nieuwe of interessante site ga ik dat opzoeken. Ik doe electronic banking, als ik weg ga met de trein koop ik tickets via internet, ook opzoeken van uurrooster Enfin, ik doe alles via het internet. (man, 49 jaar) Anderzijds gebruiken ze het internet als publicatiekanaal om hun eigen digitaliseringsprojecten, rapporten of foto s te verspreiden en om aan hun activiteiten als (amateur)heemkundige ruchtbaarheid te geven. Hierdoor komen ze vaak in contact met anderen en wordt het internet ook een middel om netwerken uit te bouwen en te onderhouden. 10

11 Als je zelf vaak bezig bent met websites en blogs en zo zijn er vaak mensen die u contacteren voor bepaalde zaken, soms kunnen daar heel interessante samenwerkingen uit ontstaan. (man, 56 jaar) Verschillende deelnemers gaven aan dat ze mobiele toepassingen gebruiken wanneer ze actief met erfgoed bezig zijn. Ik ben ook begonnen met mijn moeder te interviewen, ze heeft een interessante geschiedkundige achtergrond: die heeft van alles meegemaakt maar ik ga ook vaak bij mijn gebuur (70 jaar) gaan spreken en dan heb ik mijn trouw bakje (PDA) die alles opneemt. (man, 42 jaar) De respondenten gaven aan dat ze frequent digitale (mobiele) toestellen gebruiken. Zo bezit bijna iedereen een digitaal fototoestel en een gsm. Verder gebruikten enkele deelnemers aan de focusgroep ook een PDA om inhoud te consulteren (passief) of om zelf (digitale) inhoud te creëren (actief). Ik loop soms rond als een elektronicawinkel: gsm, PDA, fototoestel, een stick hier en een stick daar ik gebruik PDA praktisch alle dagen, op de trein, ik gebruik hem om teksten te lezen. (man, 52 jaar) Als ik ergens naar toe ga heb ik altijd een camera mee, foto s van historische huizen plaats ik dan online. (man, 56 jaar) Het voor-traject De deelnemers aan de focusgroep zaten op dezelfde lijn wanneer we het hadden over hun verlangens en behoeften tijdens het voor-traject. Met deze term willen we verwijzen naar alle activiteiten die een gebruiker stelt alvorens een erfgoedsite te bezoeken (bvb. informatie zoeken over de openingsuren of de bereikbaarheid van de erfgoedsite). Tijdens dit voor-traject moet er vooral feitelijke, praktische en actuele informatie aangeboden worden. Dit kan gebeuren via een website, maar ook via infoborden op de locatie zelf. Openingsuren, hoe geraak je er met openbaar vervoer, Toegankelijkheid voor gehandicapten, de toegangsprijzen, het schoeisel dat je nodig hebt Inderdaad allemaal zeer praktische zaken, ik denk 11

12 dat het voortraject sowieso redelijk beperkt is. Mensen zijn redelijk terughoudend: zij gaan of willen geen persoonlijk profiel op voorhand aanmaken. (vrouw, 63 jaar) Zeer eenvoudig, gewoon visueel; als de balie goed is ingericht en er staat ergens aangeduid wat de structuur is van een museum dan ben je al veel vooruit geholpen, dan kan je zeggen dit interesseert me, dat niet (man, 56 jaar) Daarnaast zien de respondenten het voor-traject voornamelijk als warmmaker, als teaser voor het feitelijke bezoek, waarbij de erfgoedinstellingen er rekening mee dienen te houden niet te veel informatie of details te onthullen omdat anders de incentive/de drijfveer voor het bezoek wegvalt Het tijdens-traject In dit gedeelte van het groepsgesprek gingen we dieper in op de mogelijkheden die mobiele applicaties bieden tijdens het bezoek van een erfgoedsite. Verschillende respondenten wezen op het belang van de context waarin de mobiele applicaties worden ingezet. Bijvoorbeeld: beschikt de erfgoedsite over een rijke (visuele) inhoud of is het voornamelijk een opgravingsite met weinig visuele prikkels? Het hang een beetje van de context af natuurlijk: een erfgoedsite als die van Ename die grotendeels uit wat stenen bestaat, en waar er nauwelijks iets te zien is boven de grond zoiets is een zeer dankbaar onderwerp om te ontsluiten via mobiele applicaties. Je hebt een spectrum gaande van goed gedocumenteerde musea tot archeologische sites waar vrijwel niets te zien is de oplossingen die je kunt bieden moeten rekening houden met dit spectrum. (man, 27 jaar) Verder merken ze op dat het gebruik van een mobiele applicatie bij het bezoek aan een erfgoedsite niet te geleidend mag zijn: het mag de bezoeker niet in een keurslijf dwingen. De bezoeker moet een zekere vrijheid kunnen genieten om vrij en spontaan de erfgoedsite te bezoeken d.m.v. een mobiele applicatie. Een erfgoedroute: je wordt te veel geleid, je kan niks ontdekken. Ik wil wel de mogelijkheid hebben om te kiezen tussen bijvoorbeeld verschillende afstanden: 5 km, 10 km, (man, 27 jaar) 12

13 Het vrijwillige is belangrijk je mag niet te veel geleid of betutteld worden, de bezoeker moet zelf de keuze hebben en aangeven wat hij/zij wil weten, zien en bezoeken (vrouw, 26 jaar). Je mag niet verplicht worden om alles te doen, te lezen of te beluisteren. Je wordt toch ook niet gedwongen om bijvoorbeeld een pancarte naast een werk volledig te lezen (man, 56 jaar). Een andere opmerking die vaak werd vermeld had betrekking op het aanbieden van extra achtergrondinformatie via een mobiele applicatie. De respondenten gaven aan dat dit weinig zinvol is tijdens het erfgoedbezoek omdat de bezoeker zich op dat moment concentreert op wat hij ziet en beleeft. De bezoeker heeft op dat moment waarschijnlijk geen verlangen om diepgaandere informatie of achtergrondinformatie te consulteren via een mobiele applicatie. De mogelijkheid voor meer informatie moet er zijn, maar moet latent aanwezig zijn, enkel op verzoek: val me er niet mee lastig tot ik er zelf om vraag. (man, 62 jaar) Ik denk niet dat ik die dingen (diepgaandere informatie) zou bekijken, je bezoek zou 10 uur duren in plaats van 2 uur. (man, 42 jaar) In een museum koop je de catalogus pas ook achteraf, en niet voordat je aan de tentoonstelling begint? (vrouw, 26 jaar) Sociale interactie tijdens een erfgoedbezoek, gemedieerd door middel van ICT of een mobiele applicatie, werd door verschillende deelnemers als eerder problematisch gezien. Verschillende personen vertelden over hun eenzame, solitaire cultuur- of erfgoedbezoeken in het verleden: Mijn ervaring bij de tentoonstelling Vlaamse Primitieven in Antwerpen; je krijgt daar zo een hoofdtelefoon op en dan ben je het contact met de anderen, met het gezelschap kwijt, iedereen gaat solo en je komt er verdwaasd uit je bent alleen. (man, 52 jaar) Verder verwees de focusgroep naar interactie rond bijvoorbeeld statische infozuilen of grote touch screens waarrond verschillende mensen kunnen staan en die dan rond de inhoud, aangeboden via die kanalen, kunnen converseren en interageren. Vooral de beperkte afmetingen van een PDA leken hen dan ook een ware hinderpaal om dergelijke interactie mogelijk te maken via een mobiel toestel. 13

14 Tot slot dient ook opgemerkt te worden dat sommigen het belang of de noodzaak aan sociale interactie tijdens een erfgoedbezoek in vraag stelden: Ik vind het zeer interessant om meer informatie te weten over die dingen via bvb. een PDA, maar ben een beetje bang dat het sociaal aspect van uw bezoek vermindert dan heb je die tegenstelling waarvoor moet je kiezen. (vrouw, 26 jaar) Ok, het sociale aspect, als je naar iets gaat dat je persoonlijk interesseert, dat je wil bezichtigen, dan ga je toch vooral voor je eigen, persoonlijke beleving? (man, 52 jaar) Dat is waar, maar mijn beleving kan verrijkt worden door de persoon die meegaat en omgekeerd. (vrouw, 26 jaar) Het na-traject Het aanbieden van diepgaandere achtergrondinformatie is een goede strategie voor het na-traject. Vooral de mogelijkheid om items of inhoud tijdens het erfgoedbezoek te annoteren of te taggen kende veel bijval. Deze items kunnen vervolgens doorg d worden naar het adres van de bezoeker zodat die tijdens het na-traject verdere informatie ter beschikking heeft over de zaken die hem/haar interesseerden. Een PDA kan veel informatie aanbieden, bijvoorbeeld een reeks met hyperlinks die verwijzen naar verdere informatiebronnen. (man, 52 jaar) Ok, goed, maar op het moment dat je het museum bezoekt ga je die toch niet beginnen noteren? (vrouw, 26 jaar) Die links zouden dan kunnen worden doorg d naar je persoonlijk adres. (man, 52 jaar) Ik zie het wel zitten dat je dingen kan taggen, kan opslaan en dat die dan worden doorgestuurd naar je -adres. Als je zelf geen foto s kan of mag nemen is het ook wel interessant dat die achteraf kunnen worden nagestuurd naar je mailadres. (man, 27 jaar) User Generated Content Uit het groepsgesprek kwam het spanningsveld tussen de erfgoedexpert of erfgoedkenner en het gewone publiek, de doorsnee erfgoedbezoeker, naar boven. 14

15 Dit is misschien wel een probleem van de erfgoed- en museumsector: die komt altijd belerend over. Zo van: wij zijn de experten, wij weten hoe het is en wij zullen het jullie eens vertellen. Heel veel musea komen nog zo over, je gaat daar naar toe om iets te leren en that s it. (man, 27 jaar) Communicatie is soms heel moeilijk: ofwel heb je met een expert te doen die alles gaat monopoliseren, die je mailbox bij wijze van spreken gaat overspoelen met berichten, met zijn gegevens en de rest voelt zich daar dan ongemakkelijk bij en durft niet te reageren dat is zo een beetje mijn ervaring met samenwerking op het internet. (man, 52 jaar) De meerderheid van de respondenten uit deze groep beschikt over een online publicatiekanaal waarop ze eigen erfgoed gerelateerd werk (gedigitaliseerde foto s, digitale foto s, interviews, verwijzingen, besprekingen, e.d.) kunnen publiceren. Deze personen vertelden dat ze eigenlijk werken in een juridisch vacuüm omdat de wetgeving aangaande user generated content en in het bijzonder het fotograferen van erfgoed en het digitaliseren van bestaande foto s, onduidelijk is en praktisch niet te verwezenlijken is. Actief of passief deelnemen aan het internet als je actief deelneemt kan je zaken doen waarvan je eigenlijk niet weet of je nu wettig bezig bent. (man, 52 jaar) Je bent van goede wil, je wilt niet commercieel naar buiten komen, je wil info delen met mensen en er over discussiëren en zo, maar op een bepaald moment begeef je je op glad ijs. (man, 56 jaar) Ik weet dat er op onze website verschillende foto s staan van gebouwen waarvan ik weet dat je de fotos niet mag publiceren. Personen kunnen een klacht indienen en als ze klagen gaan we dat geval tot geval bekijken. Ik vind persoonlijk dat erfgoed van de gemeenschap is, dat het iedereen toebehoort. (man, 27 jaar) De meningen waren zeer verdeeld wanneer er gesproken werd over user generated content die wordt aangebracht door een anonieme internetgebruiker. Verschillende deelnemers wezen erop dat inhoud aangebracht door de gebruiker zelf in de meeste gevallen weinig relevant is en dat die dan ook weinig bijdraagt. Bovendien is er steeds het gevaar dat de gebruiker of de amateur foutieve informatie aanlevert. 15

16 Gebruikers die fait divers aanbrengen: voor wie is dat interessant, wie wil dat in godsnaam horen? (man, 62 jaar) Internet is gevaarlijk omdat je veel desinformatie of foute informatie vindt. Bijvoorbeeld Wikipedia over volkskunde: je ziet daar van alles staan dat soms in de verste verte niks te maken heeft met volkskunde. Een leek in de materie aanvaardt dat soms klakkeloos, maar er is geen enkele waarheid aan (man, 42 jaar) Anderen zagen dan weer wel nut in het verzamelen van user-generated content en de koppeling hiervan met de informatie die wordt aangeboden door de erfgoedinstelling. Fait divers, foto s scores geven, commentaar achterlaten ik denk dat je de kennis niet mag onderschatten die soms aanwezig is bij mensen. De substantiële informatie die ze soms kunnen aandragen rond een bepaald gebouw of een object is soms zeer relevant. (man, 27 jaar) Ze wijzen er echter op dat naast het zelfcorrigerend vermogen binnen grote groepen mensen, een doorgedreven controle op de correctheid van die informatie nodig is. Ik denk dat die informatie zich in grote groepen automatisch corrigeert. Inderdaad, oncorrecte informatie wordt dikwijls onderschept en gecorrigeerd door andere gebruikers. Maar je hebt natuurlijk voortdurend de inzet nodig van mensen, er moeten mensen zijn die voor een berg van informatie gaan staan en bereid zijn die te corrigeren. (vrouw, 63 jaar) 16

17 3.2 Medioren en senioren Profiel en rekrutering Op dinsdag 21 augustus 2007 verstuurden we een elektronische mailcampagne naar een convenience -sample van ongeveer adressen. De nodigde iedereen uit die interesse had in erfgoed & ICT en zin had om deel te nemen aan een groepsgesprek, om zich in te schrijven op een daarvoor aangemaakte webpagina. Op deze webpagina werd meer informatie geboden over het onderzoeksopzet en dienden de geïnteresseerden enkele sociodemografische gegevens in te vullen. Ongeveer 180 personen registreerden zich via deze webpagina. Vervolgens werd op basis van de aangeduide leeftijd (minimaal ouder dan vijftig jaar) en de geografische nabijheid bij Gent (Gent, Gentse randgemeenten of provincie Oost-Vlaanderen) een selectie respondenten persoonlijk uitgenodigd om deel te nemen aan het groepsgesprek. De gemiddelde leeftijd van de zeven deelnemers aan het gesprek was 58 jaar Internet- en ICT-gebruik Vrijwel alle respondenten in de focusgroep gebruiken dagelijks het internet om te communiceren via of Skype. Zij beschouwen als een goedkope, vlugge en niet-opdringerige manier van communicatie. Verder koopt deze groep regelmatig zaken online: vliegtuig- en theatertickets, boeken, muziek en reizen behoorden tot de meest genoemde items. Tot slot is het internet voor hen een belangrijk informatiekanaal: verschillende personen raadplegen dagelijks online kranten (1 deelneemster had om die reden haar krantenabonnement opgezegd). De meeste deelnemers gaven aan dat ze vooraleer ze een nieuwe stad, museum, tentoonstelling of erfgoedinstelling bezoeken online informatie trachtten te winnen. Ik sta versteld van de hoeveelheid informatie die te vinden is op het internet, zelfs bijvoorbeeld over iets als rommelmarkten als je iets echt niet wil missen, dan kan je het allemaal volgen via het internet. (vrouw, 66 jaar) Hoewel alle respondenten over een gsm beschikken gaven de meesten aan dat ze die zelden gebruiken en dat die vooral dient om bereikbaar te zijn. Ze vinden het gebruik van een gsm eerder storend, vooral op publieke plaatsen: In mijn vrije tijd wil ik met rust gelaten worden (vrouw, 58 17

18 jaar). Verschillende personen gebruikten hun gsm ook als elektronische zakagenda en één mevrouw vertelde hoe ze haar gsm gebruikt als notitieboekje of elektronische post-it. Een digitaal fototoestel is aantrekkelijk omdat het zo makkelijk wordt om foto s elektronisch door te sturen of te gebruiken als bijvoorbeeld schermachtergrond op de computer. Voor mijn afspraken bij te houden daarvoor gebruik ik mijn gsm ook. Dat vind ik zeer handig, daarvoor gebruik ik de gsm alle dagen. Het archief gebruik ik ook veel: welke pilletjes ik moet kopen, namen die ik moet onthouden Ik gebruik mijn gsm als een notitieboekje. Anders schrijf je dat op een los papiertje of in een agendake en dan vind je dat niet meer terug daar (gsm) zit het allemaal samen en je kan mappen maken per onderwerp. (vrouw, 65 jaar) Het voor-traject Verschillende deelnemers verwezen naar trailers zoals ze gebruikt worden door de filmindustrie als middel om website bezoekers warm te maken een erfgoedinstelling ook daadwerkelijk te gaan bezoeken. Verder is praktische en up-to-date informatie over bereikbaarheid, openingsuren, collectie, en dergelijke essentieel. Voorbeelden van kunst of cultuurwerken, een soort teasers zoals in de film, zijn misschien wel interessant. Maar je moet toch een beetje verrast kunnen worden ook. Als je alles op voorhand al weet (man, 54 jaar) De optie om voor het feitelijke bezoek reeds een profiel aan te maken op de website zodat de mobiele applicatie gepersonaliseerde informatie kan aanleveren tijdens het erfgoedbezoek - werd door niemand met enthousiasme onthaald. Ik geet niet graag informatie door, we worden al genoeg in de gaten gehouden door jan-enalleman. (man, 66 jaar) Het tijdens-traject De deelnemers zien verschillende voordelen in een persoonlijke PDA als erfgoedgids tijdens een erfgoedroute of erfgoedbezoek. In tegenstelling tot klassieke aanraak- of beeldschermen hoeft er 18

19 niet te worden aangeschoven wanneer er veel mensen aanwezig zijn op de erfgoedsite: Je moet niet staan wachten totdat het aan jouw beurt is.. (man, 61 jaar) Individuele toestellen maken het ook mogelijk om het bezoek te personaliseren: Als dit mogelijk is dan moet je ook de lengte van je bezoek kunnen selecteren. (man, 58 jaar). Tot slot laten PDA s toe informatie in verschillende fases of lagen aan te bieden. De meeste personen in de focusgroep stelden immers dat de informatieoverdracht via dergelijke toestellen niet (te) overweldigend mag zijn. De toestellen dienen summiere en essentiële informatie te presenteren, maar moeten de gebruiker ook toelaten diepgaandere informatie op te vragen. Ik wil niet teveel info van zo n gids, ik pleit meer voor actieve kunstbeleving. Bijvoorbeeld met schilderijen is dit eerder storend: ik wil zelf kunnen kijken. Maar voor andere soorten erfgoed of cultuurbeleving biedt het wel meerwaarde. (man, 66 jaar) De deelnemers stelden dat interactie met medebezoekers sowieso in het gedrag komt wanneer bezoekers elk een individueel toestel krijgen toegewezen. Het implementeren van spelletjes op de PDA die in groep kunnen gespeeld worden, werd door alle deelnemers als kinderachtig beschouwd en kan volgens hen enkel in de context van een schoolbezoek een oplossing aanreiken Het na-traject Vooral scenario s waarbij de bezoeker achteraf nog informatie in zijn mailbox krijgt over items of onderwerpen die hij tijdens het bezoek aanduidde kon op veel bijval rekenen. Achteraf nog eens online gaan is ook handig indien men zaken wil tonen aan mensen die de erfgoedsite- of route nog niet bezocht hebben User-generated content De houding van deze groep ten aanzien van inhoud die door gebruikers zelf wordt aangemaakt is eerder kritisch. User-generated content in de vorm van ratings of aanbevelingen kampt in hun opinie met een betrouwbaarheidsprobleem. Hoewel deze betrouwbaarheid kan verhoogd worden door aan te geven hoeveel mensen bijvoorbeeld een rating hebben gegeven, wijzen verschillende deelnemers 19

20 erop dat in tegenstelling tot klassieke recensies en aanbevelingen in de traditionele media de identiteit van de recensent niet of zelden bekend is. User-generated content in de vorm van bijdrages, anekdotes en achtergrondinformatie bij de reeds bestaande content die door de website/erfgoedinstelling wordt aangeleverd, kon dus op weinig bijval rekenen. Voor mij hoeft dat niet. Dat interesseert mij niet. Denk je niet dat je heel veel rommel binnenkrijgt? Van die anekdotes waar niemand boodschap aan heeft? (man, 54 jaar) Het is niet objectief. Is misschien wel leuk, maar biedt geen meerwaarde (vrouw, 58 jaar). Ik vrees dat ik hier maar beperkte interesse voor heb, dit zal vooral banale informatie zijn (vrouw, 65 jaar). 20

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97 Wanneer gebruiken we kwalitatieve interviews? Kwalitatief interview = mogelijke methode om gegevens te verzamelen voor een reeks soorten van kwalitatief onderzoek Kwalitatief interview versus natuurlijk

Nadere informatie

De resultaten van een online campagne

De resultaten van een online campagne De resultaten van een online campagne Het einde nadert voor de wedstrijd van Gentse Ondernemer van het jaar, de mogelijkheid tot stemmen is reeds afgelopen. Deze voorbije aantal weken heeft Rgbscape dan

Nadere informatie

Een website bouwen. De H@ndel en wij 5.3 Ha Google sites 1/19

Een website bouwen. De H@ndel en wij 5.3 Ha Google sites 1/19 Een website bouwen Inhoud 1 Aandachtspunten bij het bouwen van een website... 2 1.1 De structuur van de site... 2 1.2 De inhoud van de site... 2 1.2.1 Werk je site regelmatig bij... 2 1.2.2 Let op de taal!...

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE

KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE KUNSTENDAG VOOR KINDEREN 2013 : ENQUÊTE Onderstaande dat meewerkten evaluatie is gebaseerd op de resultaten van een enquête die op dinsdag 19 november, maandag is twee Methodologische 25 dagen aan november

Nadere informatie

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 7 ... Facebook, sociaal zijn op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 7 ... Facebook, sociaal zijn op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Les 7... Facebook, sociaal zijn op het internet Deze iconen tonen aan voor wie het document is Leerkrachten WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor de leerkracht

Nadere informatie

3. MAAK JE KAART MET GOOGLE MAP

3. MAAK JE KAART MET GOOGLE MAP EEN MULTIMODAAL TOEGANGSPLAN OPSTELLEN MET BEHULP VAN GOOGLE MAP 1. INLEIDING Het opstellen van een multimodaal toegangsplan is één van de verplichte maatregelen van het bedrijfsvervoerplan. Veel bedrijven

Nadere informatie

Les 5 ... Digitale fotografie, foto s delen met familie en vrienden. Iedereen online, van 9 tot 99 jaar.

Les 5 ... Digitale fotografie, foto s delen met familie en vrienden. Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. 5... Digitale fotografie, foto s delen met familie en vrienden Deze iconen tonen aan voor wie het document is Leerkrachten WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor

Nadere informatie

Les 4 ... E-mail, de elektronische brief. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Les 4 ... E-mail, de elektronische brief. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Les 4... E-mail, de elektronische brief Deze iconen tonen aan voor wie het document is WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor de leerkracht Waarom? Hoewel de opkomst

Nadere informatie

Website maken Mediawijsheid lessen Juli 2013

Website maken Mediawijsheid lessen Juli 2013 Website maken Mediawijsheid lessen Juli 2013 Website maken - Docent Sociale Media als Facebook/Twitter/Instagram is het medium waar veel pubers zich op begeven. Ouders zeggen wel eens dat de smartphone

Nadere informatie

Wat willen Rotarians met Social Media?; Resultaten van de recente enquête onder alle Nederlandse Rotarians

Wat willen Rotarians met Social Media?; Resultaten van de recente enquête onder alle Nederlandse Rotarians Wat willen Rotarians met Social Media?; Resultaten van de recente enquête onder alle Nederlandse Rotarians Henk Jaap Kloosterman & Sonia Drannikova Waarom een enquete? Social Media krijgen een steeds prominentere

Nadere informatie

Location Based Media

Location Based Media Location Based Media Introductie met 7scenes Minor Create Your Future Nieuwe Media 2028 Studiejaar 2011-2012 Inhoud 1 Inleiding en uitleg opdracht... 3 1.1 Wat gaan we doen?... 3 1.2 Over 7scenes... 3

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E.

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Page of 6 Enquête basisonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas zit je?

Nadere informatie

25 redenen om te starten met social media - Sven Van Santvliet blogger op Hypoconnect - www.hypoconnect.be

25 redenen om te starten met social media - Sven Van Santvliet blogger op Hypoconnect - www.hypoconnect.be 25 redenen om te starten met social media Over de zin en onzin van social media is al veel geschreven. Waarom besteden wij er dan nog een whitepaper over? Omdat we ervan overtuigd zijn dat het een communicatiekanaal

Nadere informatie

Blog handleiding voor de Groenteman

Blog handleiding voor de Groenteman Blog handleiding voor de Groenteman In deze speciale bloggers handleiding voor de groenteman leest u informatie over wat dit sociale medium precies inhoudt en hoe u als groente en/of fruitspecialist een

Nadere informatie

werkbladen, telefoons en opnametoestel

werkbladen, telefoons en opnametoestel DE BAAN OP! De jongeren organiseren zelf één of meerdere bedrijfsbezoeken. Ze verzamelen informatie over verschillende bedrijven en op basis hiervan kiezen ze met de hele klas het meest interessante bedrijf

Nadere informatie

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A 4 opdrachten! 60 minuten! Bij iedere opdracht zet iemand zijn wekker/ chronometer (op gsm of uurwerk), zodat je zeker niet veel langer dan een kwartier bezig bent.

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Uit de opmerkingen van de deelnemers blijkt dat zij de training als leerzaam, interactief en praktijkgericht

Nadere informatie

Portfolio Handleiding / faq

Portfolio Handleiding / faq Portfolio Handleiding / faq Wat is een portfolio? Waar vind ik het portfolio? Wat vind ik allemaal op mijn portfoliopagina? Hoe pas ik mijn introductietekst aan? Wat zijn portfoliomappen en portfolio-items?

Nadere informatie

10 FACEBOOK TIPS VOOR BEDRIJVEN

10 FACEBOOK TIPS VOOR BEDRIJVEN 10 FACEBOOK TIPS VOOR BEDRIJVEN Introductie Social media wordt steeds vaker door bedrijven gebruikt om beter contact met hun klanten te krijgen en uiteindelijk meer inkomsten te realiseren. Facebook is

Nadere informatie

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding 1 Looproute Microsoft OneNote 2010 Inleiding Dit document beschrijft de werking van het computerprogramma Microsoft OneNote (versie 2010) en is bedoeld voor docenten en leerlingen van het basis- en voortgezet

Nadere informatie

Moving Pictures: second screen en schermvoorkeur

Moving Pictures: second screen en schermvoorkeur Moving Pictures: second screen en schermvoorkeur Televisiekijken is een sociale activiteit.. Uit het kijkonderzoek blijkt dat heel vaak samen met het eigen gezin en gasten naar de televisie wordt gekeken.

Nadere informatie

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Tilburg en Kunst Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Projectnummer 529 1 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding 5 1 Jongeren

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL Bij werken, zowel betaald als vrijwillig, hoort leiding krijgen of leiding geven. De vraag wat effectief leiderschap is houdt dan ook veel mensen bezig. De meningen hierover

Nadere informatie

Facebook, Twitter en andere Sociale Media

Facebook, Twitter en andere Sociale Media Facebook, Twitter en andere Sociale Media Sociale Media zijn belangrijke promotiemiddelen geworden. Facebook, Twitter, Pinterest, Instagram, Hyves en LinkedIn zijn voorbeelden van Sociale Media op het

Nadere informatie

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 7 Introductie Visual Steps 8 Wat heeft u nodig? 8 Hoe werkt u met dit boek? 9 Uw voorkennis

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 7 Introductie Visual Steps 8 Wat heeft u nodig? 8 Hoe werkt u met dit boek? 9 Uw voorkennis Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 8 Hoe werkt u met dit boek?... 9 Uw voorkennis... 10 De website bij het boek... 10 Toets uw kennis... 10

Nadere informatie

V O O R W O O R D... 3 1 V O O R U Z I C H K U N T A A N M E L D E N B I J G O O G L E +... 4 2 D E E L N E M E N A A N G O O G L E +...

V O O R W O O R D... 3 1 V O O R U Z I C H K U N T A A N M E L D E N B I J G O O G L E +... 4 2 D E E L N E M E N A A N G O O G L E +... Handleiding Google+ Inhoud V O O R W O O R D... 3 1 V O O R U Z I C H K U N T A A N M E L D E N B I J G O O G L E +..... 4 2 D E E L N E M E N A A N G O O G L E +... 7 3 F O T O S B E K I J K E N... 14

Nadere informatie

Team Mirror. Handleiding - Jezelf online registreren. Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be

Team Mirror. Handleiding - Jezelf online registreren. Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be Team Mirror Handleiding - Jezelf online registreren Vertrouwelijk document uitgegeven door www.unicorngroup.be Handleiding Jezelf online registreren In deze handleiding leiden we je als facilitator door

Nadere informatie

Mama, mag ik op t internet?

Mama, mag ik op t internet? Mama, mag ik op t internet? Sofie Vandoninck Faculteit Sociale Wetenschappen Onderzoekproject Online risico s & online weerbaarheid Doel van het onderzoek? Welke kinderen zijn meer kwetsbaar online? Hoe

Nadere informatie

WHAT S HAPPENING 2013

WHAT S HAPPENING 2013 WHAT S HAPPENING 2013 INTERNETGEBRUIK PASSIEF INTERNETGEBRUIK Welkom bij dit onderzoek. Eerst willen we je wat vragen over jouw internetgebruik. Geef van de volgende zaken aan in hoeverre jij dit wel/niet

Nadere informatie

Jobbank Zuiddag 2012. Handleiding voor werkgevers

Jobbank Zuiddag 2012. Handleiding voor werkgevers Jobbank Zuiddag 2012 Handleiding voor werkgevers Inhoudstafel Account aanmaken Organisatiegegevens ingeven Een job posten Post uw job op Facebook Een job kopiëren Collega s uitnodigen Job onzichtbaar maken

Nadere informatie

OZO Handleiding 1. Voor gebruikers/deelnemers

OZO Handleiding 1. Voor gebruikers/deelnemers OZO Handleiding 1 Voor gebruikers/deelnemers Inleiding Deze handleiding legt u uit hoe u als gebruiker/deelnemer op overzichtelijke wijze de weg kunt vinden binnen de OZO website. Wilt u uitleg over de

Nadere informatie

HANDLEIDING voor WEBGEBASEERDE TESTING aan de hand van LIMESURVEY

HANDLEIDING voor WEBGEBASEERDE TESTING aan de hand van LIMESURVEY HANDLEIDING voor WEBGEBASEERDE TESTING aan de hand van LIMESURVEY LimeSurvey is niet-gecommercialiseerde software die zich ertoe leent testen te ontwikkelingen en verwerken. De software wordt beheerd door

Nadere informatie

Best Scene in Town. Projectvoorstel Earmap

Best Scene in Town. Projectvoorstel Earmap Best Scene in Town Best Scene in Town Projectvoorstel Earmap Inleiding 7scenes is in eerste instantie een applicatie om avontuurlijke augmented reality games mee te beleven. Dit gegeven augmented reality;

Nadere informatie

Pakket 5: auteursrechten

Pakket 5: auteursrechten Pakket 5: auteursrechten Inhoud 5. PAKKET 5: AUTEURSRECHTEN ENZ. 5.1 Eindtermen voor het lager onderwijs 3 5.2 Eindtermen voor het secundair onderwijs 4 5.3 Doelen 5 5.4 Links 6 5.5 Tip voor de leerkracht

Nadere informatie

Inloggen: Opbouw site: Een handleiding/introductie voor de nieuwe site van Fotoclub VPR.

Inloggen: Opbouw site: Een handleiding/introductie voor de nieuwe site van Fotoclub VPR. Een handleiding/introductie voor de nieuwe site van Fotoclub VPR. Inloggen: Als je de site opent dan zie je o.a. bovenstaande afbeelding met het logo van de club en het menu. Om in te loggen klik je helemaal

Nadere informatie

HANDLEIDING DMS. Handleiding DMS. Dit document is de handleiding voor het DMS (Document Management Systeem) op drie verschillende niveau s:

HANDLEIDING DMS. Handleiding DMS. Dit document is de handleiding voor het DMS (Document Management Systeem) op drie verschillende niveau s: HANDLEIDING DMS Dit document is de handleiding voor het DMS (Document Management Systeem) op drie verschillende niveau s: Gebruiker Coördinator Administrator end2end solutions pagina 1 Op het DMS van Ieper

Nadere informatie

Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden.

Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden. Testplan prototype Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden. Hierbij wordt een happy flow scenario aan de respondenten voorgelegd met daarin taken die

Nadere informatie

DE GROTE ZUIDDAG CHECKLIST

DE GROTE ZUIDDAG CHECKLIST DE GROTE ZUIDDAG CHECKLIST Gebruik deze checklist om te beslissen welke kanalen je zal gebruiken op je school om zowel leerlingen als collega s te informeren en motiveren over Zuiddag. Deze checklist bestaat

Nadere informatie

Serie handleidingen. "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") E-LEARNING. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti

Serie handleidingen. LbD4All (Leren door Ontwikkeling voor iedereen ) E-LEARNING. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") E-LEARNING Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese Commissie. De

Nadere informatie

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 8 ... Skype: Online bellen. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 8 ... Skype: Online bellen. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Les 8... Skype: Online bellen Deze iconen tonen aan voor wie het document is Leerkrachten WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor de leerkracht Waarom? Skype wordt

Nadere informatie

WHITEPAPER. Wat is een. Responsive website? Voordelen van een. Responsive website? Hoe start je met een. Responsive website? RESPONSIVE WEBSITES

WHITEPAPER. Wat is een. Responsive website? Voordelen van een. Responsive website? Hoe start je met een. Responsive website? RESPONSIVE WEBSITES WHITEPAPER RESPONSIVE WEBSITES Wat is een Responsive website? Voordelen van een Responsive website? Hoe start je met een Responsive website? INTRODUCTIE Met het downloaden van deze whitepaper kunnen we

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

!"#$%&'()*+,"#"-. 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +"7"#""- 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$<#),"$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)"/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$?

!#$%&'()*+,#-. 70-&6+*%#-!#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +7#- 9#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)$<#),$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$? 23'4)567/84 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$#/'$&#/#$? /01"-20%%+-3&45567$%(8&9!"#$%&'()*+,"#"-. +"7"#""- 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 D)E#'-)F!"#$$%&'($&!")*

Nadere informatie

3.3. Doelgroep Identiteit. Tools en en instructies. halve dag. Praktisch

3.3. Doelgroep Identiteit. Tools en en instructies. halve dag. Praktisch 3.3 Doelgroep Tijdens de workshop doelgroep baken je de groepen af waarvoor je wil werken. Dit kunnen primaire doelgroepen zijn: zij die rechtstreeks participeren in jouw werking, of secundaire doelgroepen

Nadere informatie

Kop. Romp. Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3

Kop. Romp. Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3 Lesbrief Zoekgedrag Leerjaar 1-Profiel 1,2,3 Tijd: 45 50 minuten Kop Introductie Introduceer de opdracht kort: Informatie opzoeken op internet gaat snel en is gemakkelijk toegankelijk. Soms is het niet

Nadere informatie

Basisles 4: Windows Movie Maker

Basisles 4: Windows Movie Maker Basisles 4: Windows Movie Maker Onderwerp Het hanteren van het programma Windows Live Movie Maker: foto s toevoegen, overgangen selecteren, muziek toevoegen, film opslaan Leeftijd/Doelgroep Alle leerjaren

Nadere informatie

Waarom dit e-book. De vele mogelijkheden van LinkedIn zal in dit e-book uitgebreid uitgelegd worden. Ik wens je veel leesplezier!

Waarom dit e-book. De vele mogelijkheden van LinkedIn zal in dit e-book uitgebreid uitgelegd worden. Ik wens je veel leesplezier! Waarom dit e-book Breng jezelf en je bedrijf onder de aandacht bij LinkedIn. LinkedIn is voor iedereen die zichzelf, product of dienst en bedrijf onder de aandacht wilt brengen. Met dit e-book laat ik

Nadere informatie

I. Algemeen deel: blog vs. Privacy

I. Algemeen deel: blog vs. Privacy Werken met een blog maandag 29 september 2014 Werken met een blog I. Algemeen deel: blog vs. Privacy We willen eerst enkele aandachtspunten bespreken i.v.m. privacy. Alle ouders gaven tot nu toe toestemming

Nadere informatie

Handleiding kasten Extern documentenbeheer

Handleiding kasten Extern documentenbeheer Handleiding kasten 1. Inleiding... 3 2. Voorbereiding en organisatie... 4 2.1. Fysieke locatie van de kast(en) bepalen... 4 2.1.1. Ftp of http-server instellingen... 4 2.1.2. Locatie op je eigen boekhoudserver

Nadere informatie

Sire Filmpjes maken - Docent

Sire Filmpjes maken - Docent Mediawijsheid lessen Juli 2013 Sire Filmpjes maken - Docent Sociale Media als Facebook/Twitter/Instagram is het medium waar veel pubers zich op begeven. Ouders zeggen wel eens dat de smartphone aan de

Nadere informatie

Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas)

Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas) Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas) Bij deze activiteit wordt een enquête gehouden bij mensen in de omgeving in verband met: het gaan stemmen bij verkiezingen, de deelname van burgers aan

Nadere informatie

Briefing V1. interactieve content

Briefing V1. interactieve content Briefing V1 interactieve content Marianne Meijers m.b.meijer-meijers@hva.nl Wat is interactieve Content?. Definitie Interactieve content is de inhoudelijke bijdrage van een medium die bestaat uit tekst,

Nadere informatie

De vragenlijst van de openbare raadpleging

De vragenlijst van de openbare raadpleging SAMENVATTING De vragenlijst van de openbare raadpleging Tussen april en juli 2015 heeft de Europese Commissie een openbare raadpleging gehouden over de vogel- en de habitatrichtlijn. Deze raadpleging maakte

Nadere informatie

Check je sociale media

Check je sociale media Check je sociale media Succesvol zakelijk communiceren via sociale netwerken Heidi Aalbrecht Eric Tiggeler Pyter Wagenaar Sdu Uitgevers, Den Haag 5 Inhoud 1 Inleiding Wat zijn sociale media en wat kun

Nadere informatie

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 6 ... YouTube: muziek en films. Deze iconen tonen aan voor wie het document is.

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 6 ... YouTube: muziek en films. Deze iconen tonen aan voor wie het document is. Les 6... YouTube: muziek en films Deze iconen tonen aan voor wie het document is Leerkrachten WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor de leerkracht YouTube is een

Nadere informatie

Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek

Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek E: info@malvee.com T: +31 (0)76 7002012 Het opzetten en uitvoeren van een medewerker tevredenheid onderzoek is relatief eenvoudig zolang de te nemen stappen bekend

Nadere informatie

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD 2014 Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD Inhoud Inleiding... 2 Aanmelden bij office 365 via het portaal.... 2 Het portaal en gebruikers:...

Nadere informatie

Gebruikershandleiding. e-kracht is ontwikkeld door:

Gebruikershandleiding. e-kracht is ontwikkeld door: Gebruikershandleiding e-kracht is ontwikkeld door: Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Het e-kracht account...4 2.1 Contacten toevoegen... 6 2.2 Een dagboek bijhouden... 7 2.3 Links beheren... 8 2.4 Een fotoalbum

Nadere informatie

Internet Fun & Veilig

Internet Fun & Veilig Internet Fun & Veilig AGENDA Pc & Internet = Fun Veilig op je pc Veilig op internet Veilig samen met je hele klas op internet Begin bij het begin: veilig pc-gebruik Laat je ouders de pc instellen Gebruikersprofielen

Nadere informatie

Natural Europe - Natuurlijk Europa

Natural Europe - Natuurlijk Europa Natural Europe - Natuurlijk Europa General Information Summary Natuurlijk Europa zet een aantal softwaretools in die het mogelijk maken voor leerkrachten om innovatieve online trajecten te ontwerpen via

Nadere informatie

ZET DE BOXEN AAN! Kijk op de week. Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS

ZET DE BOXEN AAN! Kijk op de week. Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS ZET DE BOXEN AAN! Jongeren verkennen verschillende manieren om radio te maken (podcasting, internetradio), beluisteren voorbeelden en zetten de grote lijnen uit voor een eigen radio-uitzending: voor wie?

Nadere informatie

Titanpad. Answergarden. Wordle. Tricider. Resultaten Workshop ICT & Aps

Titanpad. Answergarden. Wordle. Tricider. Resultaten Workshop ICT & Aps Titanpad Answergarden Wordle Tricider Resultaten Workshop ICT & Aps Rotterdam, Landelijke Lio-dag 9 februari 2012 Beste student van de lerarenopleidingen economie. Jullie hebben op 9 februari 2012 een

Nadere informatie

U bent nu aangemeld op het Chamilo leerplatform en hebt toegang tot de tabs in de blauwe balk (Home pagina, Cursussen, enz ).

U bent nu aangemeld op het Chamilo leerplatform en hebt toegang tot de tabs in de blauwe balk (Home pagina, Cursussen, enz ). Pagina 1 van 17 Surf naar http://chamilo.avondschool.be (vanaf september 2012) Tik bij Gebruikersnaam (Username) uw ecard gebruikersnaam. Tik bij Wachtwoord (Password) uw bijhorend ecard wachtwoord. Klik

Nadere informatie

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS Handleiding CMS 1 Inhoudsopgave 1. Inloggen... 3 2. Het CMS... 3 3. Websitecontent... 4 3.1 Een nieuwe pagina toevoegen... 4 3.2 Een pagina wijzigen... 4 3.3 Een pagina verwijderen... 5 4. De WYSIWYG editor...

Nadere informatie

Hoe kan je zelf een eigen filmpje maken en er muziek aan toevoegen?

Hoe kan je zelf een eigen filmpje maken en er muziek aan toevoegen? Voor wie kopiëren wil: U vindt deze cursus goed en wenst er kopieën van te maken. Bedenk dan ook eens: dat de auteurs met de opbrengst ervan hun kosten moeten dekken; dat kopiëren zonder toestemming niet

Nadere informatie

Handleiding - 1-kanaalaanvraag - juli 2011 -

Handleiding - 1-kanaalaanvraag - juli 2011 - jobs, overheid, screening, certificering, competenties, taaltesten Handleiding - 1-kanaalaanvraag - juli 2011 - Inhoudstafel 1. Login 03 2. Jouw aanvragen 04 a. Mijn behoeften en aanvragen 04 b. Overzicht

Nadere informatie

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT?

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? Wim Biemans Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie & Bedrijfswetenschappen 4 juni, 2014 2 Het doen van wetenschappelijk onderzoek Verschillende

Nadere informatie

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen Introductie Introductie Gamen, Hyven, informatie zoeken, filmpjes kijken, muziek luisteren, spullen kopen of verkopen. Internetten doen we allemaal. Soms voor de lol, soms serieus, soms thuis, soms op

Nadere informatie

LOLA REPORTER BOEK. Een didactisch proces waarbij we zoeken naar duurzame alternatieven voor alledaagse bezigheden.

LOLA REPORTER BOEK. Een didactisch proces waarbij we zoeken naar duurzame alternatieven voor alledaagse bezigheden. LOLA Looking for Likely Alternatives REPORTER BOEK Naam: Klas: Jaar: Een didactisch proces waarbij we zoeken naar duurzame alternatieven voor alledaagse bezigheden. Doelen: Veronderstel dat je een journalist

Nadere informatie

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180 ESSAY Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay Lexington Baly 1592180 Seminar: Dream Discover Do Essay Docent: Rob van den Idsert Effectief gebruik

Nadere informatie

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Defintie SocialMedia is een verzamelbegrip voor online platformen waar de gebruikers, zonder of met minimale tussenkomst van een professionele

Nadere informatie

1 Algemeen... 2. 2 Inloggen in Basecone... 2. 3 Aanleveren van documenten... 3. 4 Commentaar toevoegen aan documenten... 4. 5 Autoriseren...

1 Algemeen... 2. 2 Inloggen in Basecone... 2. 3 Aanleveren van documenten... 3. 4 Commentaar toevoegen aan documenten... 4. 5 Autoriseren... blz. 1 HANDLEIDING BASECONE Inhoudsopgave 1 Algemeen... 2 2 Inloggen in Basecone... 2 3 Aanleveren van documenten... 3 4 Commentaar toevoegen aan documenten... 4 5 Autoriseren... 5 6 Archiveren en opvragen

Nadere informatie

1. Inloggen op www.fedos.be

1. Inloggen op www.fedos.be 1 1. Inloggen op www.fedos.be Om uw eigen clubpagina te beheren dient u zich eerst aan te melden op het beheersysteem van uw clubpagina. Dit beheersysteem is een soort programma die u via het internet

Nadere informatie

Inhoudsopgave Welkom bij VHV Kompas 2 Hoe werkt VHV Kompas? 2 Uw accounts 4 Uw VHV Kompas account beheren 5

Inhoudsopgave Welkom bij VHV Kompas 2 Hoe werkt VHV Kompas? 2 Uw accounts 4 Uw VHV Kompas account beheren 5 Inhoudsopgave Welkom bij VHV Kompas 2 Hoe werkt VHV Kompas? 2 Een kleine greep uit de mogelijkheden van VHV- Kompas. 2 De hoofdpagina 2 De groepspagina en sectorpagina 4 Uw accounts 4 Uw VHV Kompas account

Nadere informatie

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten Bijlage 1: Methode In deze bijlage doen wij verslag van het tot stand komen van onze onderzoeksinstrumenten: de enquête en de interviews. Daarnaast beschrijven wij op welke manier wij de enquête hebben

Nadere informatie

Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs!

Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs! Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs! Informatie avond over mediawijsheid/sociale media op school Media zijn voor kinderen en jongeren de gewoonste zaak van de wereld. Ze nemen informatie

Nadere informatie

Enquête COMPUTERGEBRUIK THUIS. 1. Heb jij een computer thuis? Bijlage 30

Enquête COMPUTERGEBRUIK THUIS. 1. Heb jij een computer thuis? Bijlage 30 Enquête Omdat er nog maar heel weinig gegeven is over het computergebruik van de leerlingen van het lager onderwijs, heb ik een enquête gehouden bij de leerlingen van het derde tot en met het zesde leerjaar

Nadere informatie

Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix?

Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix? Heb ik die blog, Facebook, Twitter en RSS feed echt nodig in mijn communicatiemix? Enkele quotes die we de afgelopen jaren te horen kregen op directiecomités en bij verschillende communicatiedepartementen:

Nadere informatie

De Cues Filtered Out Theorie

De Cues Filtered Out Theorie De Cues Filtered Out Theorie Sommige mensen zien Computer mediated communication als een mindere vorm van communicatie, ook volgens de Cues Filtered Out theorie ontbreekt er veel aan deze communicatievorm.

Nadere informatie

Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen!

Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen! Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen! Introductie In een wereld die op alle vlakken steeds meer digitaal verbonden raakt,

Nadere informatie

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen E-resultaat aanpak Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen 2010 ContentForces Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

SMARTSCHOOL VOOR OUDERS Leidraad

SMARTSCHOOL VOOR OUDERS Leidraad SMARTSCHOOL VOOR OUDERS Leidraad Inhoudstafel A. Aanmelden 2 B. Profiel en wachtwoord aanpassen 3 C. Smartschool via e-mail 4 D. Startpagina 5 E. Berichten lezen, opmaken, verzenden 6 F. Lessenrooster

Nadere informatie

s t u d i e Jongeren en media Jongeren en media OIVO, januari 2009

s t u d i e Jongeren en media Jongeren en media OIVO, januari 2009 Jongeren en media Jongeren en media s t u d i e OIVO, januari 2009 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Percentage media-uitrusting (thuis, persoonlijk, op school) 4. Programma s beluisteren, bekijken

Nadere informatie

Handleiding. HetSchoolvoorbeeld.nl. HetSchoolvoorbeeld 2.1. Websites voor het onderwijs. Websites Social media Mediawijsheid Grafisch ontwerp

Handleiding. HetSchoolvoorbeeld.nl. HetSchoolvoorbeeld 2.1. Websites voor het onderwijs. Websites Social media Mediawijsheid Grafisch ontwerp HetSchoolvoorbeeld.nl Websites voor het onderwijs Handleiding HetSchoolvoorbeeld 2.1 Websites Social media Mediawijsheid Grafisch ontwerp Handleiding HetSchoolvoorbeeld 2.1 Pagina 1 Inhoud 1 Opbouw van

Nadere informatie

Competence Navigator - Individueel rapport. Piet Pienter 16.03.2015. Competence Navigator - Individueel rapport Piet Pienter 16.03.2015 11:05 1.

Competence Navigator - Individueel rapport. Piet Pienter 16.03.2015. Competence Navigator - Individueel rapport Piet Pienter 16.03.2015 11:05 1. 16.03.2015 16.03.2015 11:05 1. Algemene verdeling van de indicaties Aantal deelnemers: 7, Aantal indicaties 136 / 140 In het 360 diagnose proces over jouw competenties, hebben 7 mensen, waaronder jijzelf,

Nadere informatie

Ook mijn bibliotheek is een Ovinob-bibliotheek!

Ook mijn bibliotheek is een Ovinob-bibliotheek! 1 Ook mijn bibliotheek is een Ovinob-bibliotheek! Hoe surf ik in een wip naar mijn bib? Op http://oost-vlaanderen.bibliotheek.be kan je zien wat er aanwezig is in je bibliotheek of in andere Oost-Vlaamse

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 3. Werken met thema s 89 3.1 Het standaard thema bekijken... 90 3.2 Een thema zoeken... 91 3.3 Een thema installeren...

Inhoudsopgave. 3. Werken met thema s 89 3.1 Het standaard thema bekijken... 90 3.2 Een thema zoeken... 91 3.3 Een thema installeren... Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Nieuwsbrief... 5 Introductie Visual Steps... 6 Wat heeft u nodig?... 6 De website bij het boek... 7 Hoe werkt u met dit boek?... 7 Uw voorkennis... 8 Toets uw kennis... 8 Voor

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Thema-overzicht Drents Museum Groep 3 Essentie van het thema Beeldcultuur kan omschreven worden als een maatschappelijke

Nadere informatie

Risicofactoren, zelfbescherming en invloed van sociale context (6 oktober 2011) Sofie Vandoninck, K.U.Leuven

Risicofactoren, zelfbescherming en invloed van sociale context (6 oktober 2011) Sofie Vandoninck, K.U.Leuven Veilig online: negatieve ervaringen bij 9-16 jarigen Risicofactoren, zelfbescherming en invloed van sociale context (6 oktober 2011) Sofie Vandoninck, K.U.Leuven EU Kids Online: achtergrond en theoretisch

Nadere informatie

NME en Digitale Media

NME en Digitale Media NME en Digitale Media Een goeie combinatie! Workshop voor de Wisselwerkdag van het NME op 22 juni 2010 in Zeist Kennismaken Christel Otto en Anneke Groen Geen digitale media experts, wel enthousiast over

Nadere informatie

Dropbox installatie. Inhoud

Dropbox installatie. Inhoud Dropbox installatie Inhoud Inleiding... 2 U heeft nog geen Dropbox account... 3 U heeft een Dropbox account!... 8 Waar kan ik Dropbox nu vinden?... 14 Is Dropbox een veilig medium... 15 Kan ik met één

Nadere informatie

Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven)

Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven) Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven) Inhoud > Introductie > Wat is Wereld van Nestor? > Hoe werd het ontwikkeld? > Hoe ziet het er uit? > Wanneer te gebruiken?

Nadere informatie

INFORMAT WEBAPPLICATIE. ischoolcommunicatie

INFORMAT WEBAPPLICATIE. ischoolcommunicatie INFORMAT WEBAPPLICATIE ischoolcommunicatie Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Hoe verstuur ik een bericht?... 3 Stap1 ischoolcommunicatie aanvinken bij e-mail, adres en/of gsm.... 3 Via leerlingen consulteren

Nadere informatie

e-tip Workshops/bijeenkomst organiseren

e-tip Workshops/bijeenkomst organiseren e-tip Workshops/bijeenkomst organiseren Een workshop organiseren? Veel werk, maar ook erg leuk! Hieronder vindt je wat tips en aandachtspunten die je vast en zeker van pas zullen komen. De lijst is natuurlijk

Nadere informatie

Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden

Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden 1 Inleiding Per maand wordt er minder dan één open standaard aangemeld bij het Forum Standaardisatie. Daarnaast hebben we veel moeite om mensen te

Nadere informatie

Handleiding www.thomasmore.carpool.be

Handleiding www.thomasmore.carpool.be Handleiding www.thomasmore.carpool.be STIP Thomas More Versie augustus 2014 Registratie op carpool.be 1.1 Inschrijving Surf naar www.thomasmore.carpool.be. BEN JE AL GEREGISTREERD ALS GEBRUIKER BIJ CARPOOLPLAZA?

Nadere informatie

OZO Handleiding 2. Voor organisatoren

OZO Handleiding 2. Voor organisatoren OZO Handleiding 2 Voor organisatoren Inleiding Deze handleiding legt u uit hoe u als organisator gebruik kunt maken van de functies die u alleen als organisator hebt. Wilt u als organisator voor uzelf

Nadere informatie

Basiscursus SharePoint 2013 V1.0. Kim Snellink & Daan Legrand Fontys Hogescholen

Basiscursus SharePoint 2013 V1.0. Kim Snellink & Daan Legrand Fontys Hogescholen Basiscursus SharePoint 2013 V1.0 Kim Snellink & Daan Legrand Fontys Hogescholen SharePoint 2013 Basiscursus: Praktijk Werken met SharePoint Welkom bij de basiscursus voor SharePoint 2013! Voor we beginnen

Nadere informatie

LinkedIn. Voor Utrechtse initiatieven die bekender willen worden

LinkedIn. Voor Utrechtse initiatieven die bekender willen worden LinkedIn Voor Utrechtse initiatieven die bekender willen worden Deze informatie is opgesteld door Team 2015 Utrecht om Utrechtse initiatieven te ondersteunen bij hun PR. We verwelkomen het gebruik van

Nadere informatie