Eye-catching Anaphora

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eye-catching Anaphora"

Transcriptie

1 Eye-catching Anaphora

2 Published by LOT Janskerkhof BL Utrecht The Netherlands phone: fax: Cover illustration: M.C. Escher s Eye. Copyright 2008: The M.C. Escher Company B.V. - Baarn The Netherlands. All rights reserved. ISBN NUR 616 Copyright 2008: Arnout Willem Koornneef. All rights reserved

3 Eye-catching Anaphora Oogstrelende Anaforen (met een samenvatting in het Nederlands) Proefschrift ter verkrijging van de graad van doctor aan de Universiteit Utrecht op gezag van de rector magnificus, prof. dr. J.C. Stoof, ingevolge het besluit van het college voor promoties in het openbaar te verdedigen op woensdag 17 september 2008 des middags te 2.30 uur. door Arnout Willem Koornneef geboren op 16 februari 1978 te Amsterdam

4 Promotoren: Prof. dr. E. Reuland Prof. dr. F. Wijnen

5

6

7 Voor Maartje

8

9 Table of contents CHAPTER 1 ANAPHORIC DEPENDENCIES: A WINDOW INTO THE ARCHITECTURE OF THE LANGUAGE SYSTEM INTRODUCTION Linguists, psycholinguists and a virus Modularity Anaphoric dependencies STRUCTURAL CONSTRAINTS: FROM CLASSICAL BINDING TO PRIMITIVES OF BINDING Classical binding approach Primitives of Binding approach Syntactic anaphoric dependencies Semantic and discourse anaphoric dependencies Rule-I The POB framework in real time The economy principle DISCOURSE CONSTRAINTS: THE ACCESSIBILITY OF ANTECEDENTS EXPERIMENTAL METHODOLOGY Self-paced reading Eye tracking Different reading time measures Linking eye-movement behavior to the human mind MAIN RESEARCH QUESTIONS AND A QUICK PREVIEW Part 1: Evaluating the POB model Part 2: Studies on accessibility CHAPTER 2 CHEAP REFLEXIVES VERSUS PRICEY LOGOPHORS INTRODUCTION Logophoricity Reflexives and logophors in Dutch Studies on economy differences between true reflexives and logophors EXPERIMENT 1: COARGUMENT REFLEXIVES AND LOGOPHORS IN UNRESTRAINED READING Stimuli Method Results and discussion GENERAL DISCUSSION

10 CHAPTER 3 STRICTLY DISCOURSE OR SLOPPY SEMANTICS? INTRODUCTION A dual-route architecture for pronoun resolution STUDIES ON AGRAMMATIC APHASICS AND PRE- SCHOOL CHILDREN ONLINE STUDIES ON HEALTHY ADULTS Reactivation of antecedents Self-paced reading and the LF-only hypothesis SUMMARY OF EXPERIMENTAL STUDIES EXPERIMENT 2 AND The only-operator The stimuli Experiment 2: A sloppy questionnaire Method Results Selection procedure for eye-tracking stimuli Experiment 3: Sloppy eye tracking Method Results Discussion EXPERIMENT 4: BINDING VERSUS COREFERENCE, AND RULE-I The stimuli and predictions Method Results Discussion EXPERIMENT 5: ECONOMY VERSUS COMPLEXITY The stimuli and predictions Method Results Discussion Cross-modular versus intrinsic economy OVERVIEW OF THE EXPERIMENTAL RESULTS GENERAL CONCLUSION CHAPTER 4 THE BUILDING BLOCKS OF THE POB MODEL: ECONOMY, SEQUENTIALITY AND MODULARITY INTRODUCTION EVALUATING THE POB MODEL Economy Weak, intermediate and strong economy Blocking and preference Sequentiality Modularity Conclusion

11 4.3. IMPLEMENTING THE POB MODEL Competing models on anaphora resolution The POB versus the defeasible filter model The POB versus the syntactic prominence model CHAPTER 5 EXPLORING THE DISCOURSE PHASE: IMPLICIT CAUSALITY AND ACCESSIBILITY INTRODUCTION What is implicit causality? Clausal integration versus immediate focusing account The time course of the use of implicit causality information EXPERIMENT 6: SELF-PACED READING Method Results EXPERIMENT 7: EYE TRACKING Method Results INTERIM DISCUSSION EXPERIMENT 8: THREE CONNECTIVES Stimuli and predictions Method Results Discussion GENERAL DISCUSSION Overview and implications of the results Incremental integration, immediate focusing or prediction? Implicit causality, accessibility and the POB model CHAPTER 6 OVERVIEW, GENERAL CONCLUSION AND BEYOND OVERVIEW OF THE DISSERTATION Part 1: Evaluating the POB model Theoretical background The economy principle and its predictions Summary of Chapter Summary of Chapter Summary of Chapter Part 2: Exploring the discourse phase Summary of Chapter GENERAL CONCLUSION FUTURE RESEARCH BEYOND ANAPHORA Converging approaches: The POB and Friederici s neurocognitive model

12 Anticipation and prediction Language is a virus BIBLIOGRAPHY APPENDIX I APPENDIX II APPENDIX III APPENDIX IV APPENDIX V APPENDIX VI SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS

13 List of Figures FIGURE 1. A SIMPLE SYNTACTIC STRUCTURE FIGURE 2. C-COMMAND OR SISTERHOOD FIGURE 3. A-CHAIN FORMATION: TWO CROSS-MODULAR STEPS FIGURE 4. VARIABLE BINDING: THREE CROSS-MODULAR STEPS FIGURE 5. COREFERENCE: FOUR CROSS-MODULAR STEPS FIGURE 6. COMPUTATION OF DIFFERENT READING TIME MEASURES IN EYE-TRACKING STUDIES FIGURE 7. MEAN REGRESSION PATH DURATIONS (IN MS) FOR THE REFLEXIVE AND LOGOPHOR IN EXP FIGURE 8. SIMPLIFIED SYNTACTIC TREE OF EXAMPLE (1) FIGURE 9. MEAN FIRST FIXATION DURATIONS (IN MS) FOR REGION 3-9 FOR THE ELLIPSIS STORIES IN EXP FIGURE 10. MEAN REGRESSION PATH DURATIONS (IN MS) FOR THE ELLIPSIS REGIONS IN EXP FIGURE 11. MEAN SECOND-PASS DURATIONS (IN MS) FOR THE SECOND SENTENCE (I.E. REGION 1) OF THE STORIES IN EXP FIGURE 12. MEAN SECOND-PASS DURATIONS (IN MS PER CHARACTER) FOR THE VB- AND CR-BIAS CONDITIONS IN EXP FIGURE 13. MEAN SECOND-PASS DURATIONS (IN MS PER CHARACTER) FOR THE VB- AND CR-ONLY CONDITIONS IN EXP FIGURE 14. MEAN SECOND-PASS DURATIONS (IN MS PER CHARACTER) FOR THE UNAMBIGUOUS CONDITIONS IN EXP FIGURE 15. MEAN TOTAL FIRST GAZE AND TOTAL FIXATION DURATIONS (IN MS) FOR THE FIRST SPILLOVER REGION (REGION 6) OF THE RCC AND RNOCC CONDITIONS IN EXP FIGURE 16. THE POB MODEL FIGURE 17. MEAN READING TIMES (IN MS) FOR THE CONSISTENT AND INCONSISTENT CONDITION IN EXP FIGURE 18. MEAN FIRST FIXATION DURATIONS (IN MS) FOR THE CONSISTENT AND INCONSISTENT CONDITION IN EXP FIGURE 19. MEAN FIRST GAZE DURATIONS (IN MS) FOR THE CONSISTENT AND INCONSISTENT CONDITION IN EXP FIGURE 20. MEAN REGRESSION PATH DURATIONS (IN MS) FOR THE CONSISTENT AND INCONSISTENT CONDITION IN EXP FIGURE 21. MEAN FIRST GAZE DURATIONS (IN MS) FOR THE FIRST SPILLOVER REGION (REGION 3) OF THE WANT ( BECAUSE ) AND MAAR ( BUT ) CONDITIONS IN EXP FIGURE 22. MEAN TOTAL FIRST GAZE DURATIONS (IN MS) FOR THE FIRST SPILLOVER REGION (REGION 3) OF THE WANT ( BECAUSE ) AND MAAR ( BUT ) CONDITIONS IN EXP FIGURE 23. THE ERP RESULTS OF VAN BERKUM ET AL. (2007) FIGURE 24. THE POB MODEL

14 List of Tables TABLE 1. MEAN FIRST GAZE DURATIONS (IN MS) AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 2. MEAN TOTAL FIRST GAZE DURATIONS (IN MS) AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 3. MEAN REGRESSION PATH DURATIONS (IN MS) AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 4. MEAN TOTAL FIXATION DURATIONS (IN MS) AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 5. MEAN SECOND-PASS DURATIONS (IN MS) AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 6. MEAN DIFFICULTY AND PLAUSIBILITY RATINGS FOR THE STORIES IN EXP TABLE 7. MEAN BIAS TOWARDS CONSISTENT INTERPRETATION FOR THE STORIES IN EXP TABLE 8. MEAN RATINGS FOR THE SLOPPY AND STRICT INTERPRETATION OF THE STORIES IN EXP TABLE 9. MEAN BIAS TOWARDS CONSISTENT INTERPRETATION FOR EYE-TRACKING STIMULI (EXP. 3) TABLE 10. MEAN DIFFICULTY AND PLAUSIBILITY RATINGS FOR EYE-TRACKING STIMULI (EXP. 3) TABLE 11. MEAN FIRST FIXATION DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 12. MEAN FIRST GAZE DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 13. MEAN TOTAL FIRST GAZE DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 14. MEAN REGRESSION PATH DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 15. MEAN TOTAL FIXATION DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 16. MEAN SECOND-PASS DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 17. MEAN REGRESSION PATH DURATIONS (IN MS) FOR THE ELLIPSIS REGION FOR THE ENERGETIC AND LAZY GROUP (EXP.3) TABLE 18. MEAN FIRST GAZE, REGRESSION PATH, SECOND-PASS AND TOTAL FIXATION DURATIONS (IN MS PER CHARACTER) FOR THE VB-BIAS AND CR-BIAS CONDITION IN EXP TABLE 19. MEAN FIRST GAZE, REGRESSION PATH, SECOND-PASS AND TOTAL FIXATION DURATIONS (IN MS PER CHARACTER) FOR THE UNAMBIGUOUS CONDITIONS IN EXP

15 TABLE 20. MEAN FIRST FIXATION DURATIONS (IN MS) AND REPEATED MEASURES ANOVAS FOR EXP TABLE 21. MEAN FIRST GAZE DURATIONS (IN MS) AND REPEATED MEASURES ANOVAS FOR EXP TABLE 22. MEAN TOTAL FIRST GAZE DURATIONS (IN MS) AND REPEATED MEASURES ANOVAS FOR EXP TABLE 23. MEAN REGRESSION PATH DURATIONS (IN MS) AND REPEATED MEASURES ANOVAS FOR EXP TABLE 24. MEAN TOTAL FIXATION DURATIONS (IN MS) AND REPEATED MEASURES ANOVAS FOR EXP TABLE 25. MEAN SECOND-PASS DURATIONS (IN MS) AND REPEATED MEASURES ANOVAS FOR EXP TABLE 26. IMPLICIT CAUSALITY VERBS USED IN EXP. 6, 7 AND 8 WITH THEIR BIAS TABLE 27. MEAN SELF-PACED READING TIMES (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND MINF VALUES FOR EXP TABLE 28. MEAN FIRST FIXATION DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND MINF VALUES FOR EXP TABLE 29. MEAN FIRST GAZE DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND MINF VALUES FOR EXP TABLE 30. MEAN REGRESSION PATH DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND MINF VALUES FOR EXP TABLE 31. ADDITIONAL IMPLICIT CAUSALITY VERBS USED IN EXP. 8 WITH THEIR BIAS TABLE 32. MEAN FIRST GAZE DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 33. MEAN TOTAL FIRST GAZE DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP TABLE 34. MEAN REGRESSION PATH DURATIONS (IN MS), REPEATED MEASURES ANOVAS AND PAIRED-SAMPLE T-TESTS FOR EXP

16

17 Acknowledgements Imagine that you are a young graduate student, with an interest in language comprehension processes. What kind of guidance would you need to obtain your master s degree and to complete a PhD-project in experimental psycholinguistics successfully? First of all, you need to get inspired, preferably by a talented and welltrained researcher, who shows you some of the do s and don ts of your future job as an AiO. Second, since your project has some important roots in (syntactic) linguistics, you need somebody to acquaint you with the terminology, frameworks and quirks of this unfamiliar scientific field. Finally, it would be ideal if you could also consult someone with extensive knowledge of both linguistics and psychology, to help you to keep these two ingredients of your project balanced. If you are fortunate enough to have bumped into all of these people, then your name must be Arnout. Eric Reuland was my syntactic supervisor, although I should add that he was much more than that. I sincerely doubt whether I will meet another person who will show such a genuine and broad interest in science, people, or just the funny quirks of life. Frank Wijnen was my keep it all together supervisor. He happens to know a lot about everything and as such was very important for me to keep it all together. I have also been extremely fortunate to have Jos van Berkum as a supervisor at the University of Amsterdam. He helped me to obtain my master s degree in Cognitive Psychology and, more importantly, inspired me to pursue a scientific carrier. What these three guys seem to have in common is that they never give you the impression that they are the professors and you are student. They just discuss matters as if you were a professor too (or as if they were students pick your favorite). Of course, in addition to Eric, Frank and Jos there are others who helped me in one way or another. In fact, the list that will follow below cannot possibly be exhaustive. So, to those among you who have been

18 left out yet are convinced that they should be mentioned I apologize and, furthermore, I show my appreciation to all these outcasts with one general thank you. I am grateful to my colleagues (or work-related friends) Nina Versteeg, Nada Vasić, Arjen Zondervan, Hannah De Mulder, Saskia de Leeuw, Sergey Avrutin, Pim Mak, Theo Veenkers, Mante Nieuwland, Marte Otten, Willemijn Heeren, Martin Everaert, Maaike Schoorlemmer, Ted Sanders, Gerben Mulder, Andrea Gualmini, Natalie Boll-Avetisyan, Roberta Tedeschi, Oren Sadeh Leicht, Dimitra Papangeli and all my fellow-phd students who helped and supported me on this journey. A special thank you goes out to Iris Mulders who helped me set up the eye-tracking experiments and provided some important feedback on earlier versions of this dissertation. Another special thank you goes out to Jean Taylor for proofreading the entire (!) manuscript and commenting on my English. I certainly should not forget my friends Davy van der Elsken, Wouter Nieuwendijk, Jim Onverwagt, Roel van Goor, Ardan Aldershof, Janine de Jong and many others. They made sure I kept in contact with the real world and did not get lost somewhere between coreference and variable binding. Of course, I saved the best for last: my family. I m greatly indebted to my parents Hettie and Maarten. They have always supported me in every imaginable way and, perhaps more importantly, never pushed me into doing something I did not really want to do and they gave me a lot of money. Furthermore, I wish my little brother Joris all the best with his PhD project just watch him, he is going to be really big! You tend to see it in a lot of acknowledgement sections: the author has just written a book of some 300 pages, yet is lost for words when it comes to thanking his or her spouse. Being a (psycho)linguist it is especially difficult to acknowledge that I am one of those unfortunate authors. So, I keep it simple: Lies, you probably know how much I love you, but do you also know that I could not have done this without you? BUT, although it is certainly not my intention to trivialize the contribution of all those mentioned above, there is actually one very tiny person who inspired me in particular to finish this long endeavor in a reasonable timeframe. The funny thing is that I have only known her for a year-and-half, but apparently that is long enough to completely change your attitude towards a lot of things in life. Maartje, without you I sincerely doubt whether I would ever have finished this dissertation and,

19 therefore, I dedicate it to you. I hope you will read it someday probably not.

20

21 CHAPTER 1 Anaphoric dependencies: A window into the architecture of the language system Introduction Linguists, psycholinguists and a virus For decades or even centuries people have thought and written extensively about the intriguing ability of human beings to use language to, sometimes very effectively, communicate with each other. Just to get an impression of how much language-related information is actually out there, I conducted a quick Google search. The results were overwhelming as the string language returned a dazzling 686 million hits. To get an idea of how much this really is, death will only give you 416 million hits and even s x does not reach the 500 million. However, the romantics among us will be pleased to hear that at least love is more important than language. In fact, only life itself returned more hits (1270 million!) than the astonishing 1040 million links to articles, songs, books, movies, websites and forums about love. Having said that, most of the information on the internet is of course in a written form and, even worse, you have to enter a word to initiate your search. Thus, in fact you need language to find love, which according to Jean Baudrillard will eventually create a huge problem as he has warned us that if you say, I love you, then you have already fallen in love with language, which is already a form of break up and infidelity. 2 In other words, language will bring you love, but if you speak about it, the word itself will destroy the love just as a mistress would break up a marriage. 1 Eric Reuland (one of the supervisors of this dissertation) published an article under the same title (Reuland, 2003). Kindly enough he allowed me to commit plagiarism and recycle this enlightening title. 2 The citations in this section were found by surfing the internet. Since the primary sources were not consulted the exact formulation of Baudrillard, Whorf, Wittgenstein, Burroughs and Chomsky may have been slightly different.

22 22 CHAPTER 1 The mini experiment described above gives a striking example of how we are completely surrounded by language and Baudrillard s remark illustrates its potentially destructive power. Obviously, I am aware of the fact that searching the internet and counting the number of hits does not really tell you anything about language. Fundamental questions that keep some of us awake at night like how should we define language? and how do people process it?, remain unanswered. On the other hand, simply because almost every human being is constantly producing, processing, or blocking language in one way or another, we do all seem to share some sort of intuition about what language is. For instance, if you asked a stranger in the street to define human language, he or she could easily respond by saying something like oh that is easy, language is the way people communicate with each other, they talk about the world, share ideas, express inner thoughts, give instructions, make jokes and they can even talk to themselves without actually speaking (or get a life if you pose the question in a major city). This illustrates that people have the idea that language is mainly used to describe the world (to each other) and, furthermore, that there is a close relationship between language and thought. Many philosophers share this general intuition, although they sometimes take the importance of language even a step further. For instance, to quote Benjamin Lee Whorf: Language shapes the way we think, and determines what we can think about. Thus, according to Whorf language defines our world and not the other way around. The famous Ludwig Wittgenstein framed the same idea in a poetic way by saying: The limits of my language mean the limits of my world. You may or may not agree with these views, at the very least they illustrate that language is regarded as a very important, and perhaps defining, characteristic of our species. Therefore, dissecting language is crucial if we want to get closer to understanding human behaviour. Before we turn to the contribution of this dissertation to the latter quest I have to mention that some among us are actually very pessimistic about what we will eventually learn about the nature of human language. For instance, according to Jean Baudrillard, our language hater, a perfect world is a speechless one because:

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LM2GS4PWIR3FKEP-58-WWET11-PDF File Size 6,444 KB 117 Pages 27 Aug, 2016 TABLE OF CONTENT

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM READ ONLINE AND DOWNLOAD EBOOK : HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN Click button to download this ebook READ ONLINE AND DOWNLOAD

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 2.1: My family Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: brother, sister, cousin, mother, father, aunt, uncle, grandmother,

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Teksten van de liederen die gospelkoor Inspiration tijdens deze Openluchtdienst zingt.

Teksten van de liederen die gospelkoor Inspiration tijdens deze Openluchtdienst zingt. Don t you worry There s an eternity behind us And many days are yet to come, This world will turn around without us Yes all the work will still be done. Look at ever thing God has made See the birds above

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

NMOZTMKUDLVDKECVLKBVESBKHWIDKPDF-WWUS Page File Size 9,952 KB 29 May, 2016

NMOZTMKUDLVDKECVLKBVESBKHWIDKPDF-WWUS Page File Size 9,952 KB 29 May, 2016 NAVIJVEN MINILAMPJES OM ZELF TE MAKEN KERSTFIGUREN UIT DE LAPPENMAND VOOR DE KINDERSSALOON EN COWBOYS VAN LOLLYSTOKJES KAMERBREED BOEKENREK VOOR EEN SMAL BUDGETGEBAKKEN KOEKFIGUURTJES HANGEN WE IN DE KERSTBOOM

Nadere informatie

B1 Woordkennis: Spelling

B1 Woordkennis: Spelling B1 Woordkennis: Spelling Bestuderen Inleiding Op B1 niveau gaan we wat meer aandacht schenken aan spelling. Je mag niet meer zoveel fouten maken als op A1 en A2 niveau. We bespreken een aantal belangrijke

Nadere informatie

vrij gedeelte

vrij gedeelte Wanda Project: resultaten www.wanda.community: vrij gedeelte Algemene informatie Methode Doelgroep Getuigenissen als teaser Informatie over Wanda trainingen Vorming op maat Open training Wanda gecertificeerde

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

2010 Integrated reporting

2010 Integrated reporting 2010 Integrated reporting Source: Discussion Paper, IIRC, September 2011 1 20/80 2 Source: The International framework, IIRC, December 2013 3 Integrated reporting in eight questions Organizational

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 6 januari 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Bewijzen en Technieken 1 7 januari 211, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe.

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

> hele werkwoord > werkwoord +s, als het onderwerp he, she of it is. bevestigend vragend ontkennend

> hele werkwoord > werkwoord +s, als het onderwerp he, she of it is. bevestigend vragend ontkennend PRESENT SIMPLE TENSE ( onvoltooid tegenwoordige tijd ) Hoe? > hele werkwoord > werkwoord +s, als het onderwerp he, she of it is!! als een werkwoord eindigt op een s-klank ( s,ch x) werkw. + es!! als een

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

A2 Workshops Grammatica Toekomst

A2 Workshops Grammatica Toekomst Bestuderen Future Simple Normaal Hoe maak je de Future Simple? We beginnen met een rijtje voorbeelden. I will stay You will stay He will stay She will stay He will stay It will stay We will stay You will

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 1.1: On my way Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: train, tram, bus, car, bike, plane, boat, underground, stop,

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering.

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering. De L.Net s88sd16-n wordt via één van de L.Net aansluitingen aangesloten op de LocoNet aansluiting van de centrale, bij een Intellibox of Twin-Center is dat de LocoNet-T aansluiting. L.Net s88sd16-n aansluitingen

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

In the classroom. Who is it? Worksheet

In the classroom. Who is it? Worksheet In the classroom 1 Lees wat de meester doet als hij s morgens op school komt. Lees ook wat een leerling doet. Wie van de twee doet het meest voordat de les begint? First, I go to my desk and take out my

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Discover FILE 6 DISCOVER BK 2

Discover FILE 6 DISCOVER BK 2 Discover FILE 6 DISCOVER BK 2 Your favourite pizza, a Rolls Royce, your favourite movie... All these things have to be made before we can eat or enjoy them! In this file you will discover how things are

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Identiteit in de methode

Identiteit in de methode Identiteit in de methode Bram de Muynck Dit materiaal is onderdeel van het compendium over christelijk leraarschap, van het lectoraat Christelijk leraarschap van Driestar hogeschool. Zie ook www.christelijkleraarschap.nl.

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Educational Design as Conversation

Educational Design as Conversation 1 Educational Design as Conversation Inter-professional dialogue about the teaching of academic communications skills EATAW 2011 - Jacqueline van Kruiningen, University of Groningen Grading papers collaboratively

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Ruzie maken When children fight

Ruzie maken When children fight Ruzie maken When children fight Als kinderen ruzie maken When children fight Kinderen maken ruzie. Dat gebeurt in elk gezin. Ruzie om een stuk speelgoed, een spelletje dat uit de hand loopt, een jaloerse

Nadere informatie

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015 LDA Topic Modeling Informa5ekunde als hulpwetenschap 9 maart 2015 LDA Voor de pauze: Wat is LDA? Wat kan je er mee? Hoe werkt het (Gibbs sampling)? Na de pauze Achterliggende concepten à Dirichlet distribu5e

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

AN URBAN PLAYGROUND AFSTUDEERPROJECT

AN URBAN PLAYGROUND AFSTUDEERPROJECT AN URBAN PLAYGROUND 2005 Het vraagstuk van de openbare ruimte in naoorlogse stadsuitbreidingen, in dit geval Van Eesteren s Amsterdam West, is speels benaderd door het opknippen van een traditioneel stadsplein

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement Learnings from 2011 case for: Erdee Media Group Cebuco, Amsterdam BY Martin Leeflang (Validators) Esomar Paper Augustus 2011

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

You probably know animals can have best friends too. But what do you think about these special friendships?

You probably know animals can have best friends too. But what do you think about these special friendships? 1 Animal friends read Lees de tekst. Waar gaat deze tekst over? Animal friends You probably know animals can have best friends too. But what do you think about these special friendships? Look at this mouse

Nadere informatie

Geert Mul (Nederlandse tekst onderaan de pagina)

Geert Mul (Nederlandse tekst onderaan de pagina) NATUREALLY Commissioned work for the hospital of Enschede (MST) 2016 Transparent print and coloured backlight. 450 x 800 cm, Geert Mul 2016 (Nederlandse tekst onderaan de pagina) The work of art called

Nadere informatie

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 1 Grammatica les 12 THE FUTURE PAST TENSE DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 12.1 FUTURE PAST Als je over het verleden praat, maar iets wilt vertellen over wat toen in de toekomst was, gebruik je ook de Future,

Nadere informatie

Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo, het communicatie platform voor basisonderwijs.

Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo, het communicatie platform voor basisonderwijs. Handleiding Registratie Mijnschoolinfo en App Nederlandstalig pagina 1-7 Registration Procedure Mijnschoolinfo and App English version see page : 8-16 Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo,

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren )

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) PAST SIMPLE TENSE ( onvoltooid verleden tijd ) Hoe? vervoeging - werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) van bijv,

Nadere informatie

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties

Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als. Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Testattitudes van Sollicitanten: Faalangst en Geloof in Tests als Antecedenten van Rechtvaardigheidspercepties Test-taker Attitudes of Job Applicants: Test Anxiety and Belief in Tests as Antecedents of

Nadere informatie

Op het potje Potty training

Op het potje Potty training Op het potje Potty training Wat is zindelijkheid? Je kind is zindelijk als het: - niet meer in zijn broek plast. - overdag droog is. - zelf op het potje of het toilet gaat zitten wanneer het moet plassen.

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 File ID 446446 Filename Titlepage SOURCE (OR PART OF THE FOLLOWING SOURCE):

Nadere informatie

Satellite Orbit Determination with the Global Educational Network for Satellite Operations

Satellite Orbit Determination with the Global Educational Network for Satellite Operations Satellite Orbit Determination with the Global Educational Network for Satellite Operations Het project in het kort en de opgedane ervaringen Open Universiteit Nederland Faculteit Computer Science TouW

Nadere informatie

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming.

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming. Van: Jo Vermeulen Datum: 5 februari 2014 16:15 Onderwerp: Gebruik afbeelding reclamecampagne 'bushokje met weegschaal' Aan: receptie@nis5.nl Geachte Ik ben Jo Vermeulen, doctoraatsstudent

Nadere informatie

Consumer survey on personal savings accounts

Consumer survey on personal savings accounts Consumer survey on personal savings accounts April 04 GfK 04 Consumer survey on personal savings accounts April 04 Table of contents. Management Summary. Research design. Research findings GfK 04 Consumer

Nadere informatie

Free time! Better skills. Free time with Brenda and Brian. Worksheet

Free time! Better skills. Free time with Brenda and Brian. Worksheet 1 Free time! read a Stel je hebt een dag vrij van school. Schrijf op wat je dan gaat doen. b Lees de tekst en schrijf op welke dingen Brian en Brenda voorstellen om te doen op een vrije dag. Free time

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

LES 10. Naar onze buurt verhuisd. Sabbat Doe Lees Johannes 1 en Hebreeën 2.

LES 10. Naar onze buurt verhuisd. Sabbat Doe Lees Johannes 1 en Hebreeën 2. LES Naar onze buurt verhuisd Ben je ooit verhuisd naar eenn nieuw huis? Vroeg je je af of je in de nieuwe buurt zou passen? Misschien is er een nieuw persoon in jouw buurt komen wonen. Wat heb je gedaan

Nadere informatie

k ga naar school go to school

k ga naar school go to school Nederlandstalig onderwijs k ga naar school go to school Nederlands English k ga naar school go to school Wat heb ik goed geslapen. Mama helpt me bij het wassen en aankleden. Ze vertelt me dat ik mijn knuffel

Nadere informatie

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3 Chapter 1 Stone 1 Zo toon je interesse in iemand How do you feel? How is life? What's wrong with you? What's bothering them? You look happy. You seem worried. Hoe voel

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 3.1: School Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. - Nouns: school, teacher, playground, head teacher, classroom, pencil,

Nadere informatie

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education MARK SCHEME for the May/June 2012 question paper for the guidance of teachers 0503 FIRST LANGUAGE

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Toetsonderdeel R T1 T2 I Totaal aantal items Totaal aantal punten. Totaal percentage (%)

Toetsonderdeel R T1 T2 I Totaal aantal items Totaal aantal punten. Totaal percentage (%) Toetsonderdeel R T1 T2 I Totaal aantal items Totaal aantal punten A Vocabulary 2 6 8 8 B Vocabulary 2 4 2 8 8 C Grammar 2 5 1 8 8 D Grammar 1 8 1 10 10 E Grammar 3 7 10 10 F Grammar 1 7 8 8 G Grammar 7

Nadere informatie

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1 The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety De Rol van Gevarieerd Ontbijten en Consciëntieusheid in Angst

Nadere informatie

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Executive and social cognitive functioning of mentally

Nadere informatie