Grondslagen Administratieve Organisatie Deel A: algemene beginselen. Opgaven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Grondslagen Administratieve Organisatie Deel A: algemene beginselen. Opgaven"

Transcriptie

1 Grondslagen dministratieve Organisatie Deel : algemene beginselen Opgaven

2

3 Grondslagen dministratieve Organisatie Deel : algemene beginselen Opgaven drs. J.P.M. van der Hoeven Y.R.P. van de Voort Derde druk Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten, the Netherlands

4 Vormgeving omslag en binnenwerk: Total Identity, msterdam Omslagbeeld: Photodisc Wolters-Noordhoff bv voert voor het hoger onderwijs de imprints Wolters- Noordhoff, Stenfert Kroese, Martinus Nijhoff en Vespucci. Eventuele op- en aanmerkingen over deze of andere uitgaven kunt u richten aan: Wolters-Noordhoff bv, fdeling Hoger Onderwijs, ntwoordnummer 13, 9700 V Groningen, / J.P.M. van der Hoeven, Vlijmen en Y.R.P. van de Voort, Hedel, The Netherlands. ehoudens de in of krachtens de uteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van reprografische verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16h uteurswet 1912 dient men de daarvoor verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Reprorecht (postbus 3060, 2130 K Hoofddorp, Voor het overnemen van korte gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 uteurswet 1912) kan men zich wenden tot Stichting PRO (Stichting Publicatieen Reproductierechten Organisatie, postbus 3060, 2130 K Hoofddorp, Voor het overnemen van niet-korte gedeelte(n) dient men zich rechtstreeks te wenden tot de uitgever. ll rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording, or otherwise, without the prior written permission of the publisher. ISN NUR 780

5 Woord vooraf Deze opgaven zijn geschreven voor gebruik naast deel van de 20e druk van het boek Grondslagen van de administratieve organisatie van prof. E.O.J. Jans R. Deze opgaven geven kleine toepassingen (vraagstukken) voor (bijna) elke paragraaf van het bijbehorende theorieboek. In de marge wordt door middel van verwezen naar de betreffende paragraaf in het theorieboek. Studenten moeten zich in de theorie verdiepen om het vraagstuk te kunnen oplossen. Het gaat hierbij om het kunnen toepassen van het geleerde in concrete situaties. De vraagstukken zijn bewust beperkt van omvang gehouden; op deze manier kan de student het betreffende probleem goed overzien. Omdat de vraagstukken een beperkte omvang hebben is het mogelijk een groot (groter) aantal in het leerprogramma op te nemen. Overigens is er wel naar gestreefd de vraagstukken in moeilijkheidsgraad te laten opklimmen. De indeling van deze uitgave volgt de indeling van het theorieboek. Op deze manier kan het maken van de vraagstukken parallel lopen met het bestuderen van de leerstof en hoeft niet de totale stof bestudeerd te zijn alvorens aan de vraagstukken te kunnen beginnen. Daardoor kan de nadruk in de colleges, indien gewenst, gelegd worden op het in groepjes uitwerken en/of bespreken van de vraagstukken. Het bespreken van de theorie kan hierdoor tot een minimum worden beperkt; de studenten leren als het ware door te doen. ij vraagstukken met een sterretje zijn tevens de antwoorden opgenomen. ij deze opgaven is op de methodewebsite een (gratis) docentenhandleiding voor docenten te downloaden. De docent beschikt met deze handreiking over de antwoorden van de overige vraagstukken en over sheets in PowerPoint-formaat, die in de colleges gebruikt kunnen worden. Deze sheets geven (per hoofdstuk steeds) de rode draad aan. Deze kunnen desgewenst door de docent op een intranet worden gepubliceerd en op die wijze beschikbaar worden gesteld aan studenten. De sheets zijn ook op de cd-rom opgenomen. De auteurs zijn zeer geïnteresseerd in reacties van docenten en studenten met betrekking tot deze uitgave. U kunt schrijven naar Uitgeverij Wolters-Noordhoff Hoger Onderwijs Postbus M Groningen Of via Vlijmen/Hedel, januari 2007, Hans van der Hoeven en Yvonne van de Voort

6 Inhoud 1 Het functioneren van organisaties 1 2 Informatieverzorging 5 3 O: omgevingscondities 8 4 O: ontwerpvariabelen 12 5 O: realisatiecondities en effectuering 16 6 O: methoden en technieken 19 7 Overzicht van opvattingen inzake het ontwerpen van beheersings- en controlesystemen 21 8 Uitwerkingen van de gemarkeerde vraagstukken 24 Sheets 34

7 1 1 Het functioneren van organisaties 1.1* 1.1 Een importeur van een bekend Japans automerk bestaat 25 jaar. Deze mijlpaal wil de onderneming niet ongemerkt voorbij laten gaan en zij besluit tot het aanbieden van een aantal actiemodellen met veel accessoires. ij deze actie gaat het om het verder vergroten van de naamsbekendheid van het merk en meer direct om een stevige impuls voor het aantal verkochte auto s; men mikt op een stijging van 3%. De importeur besluit de actie volledig in samenwerking met haar dealernet uit te voeren en verklaart het betrokken jaar tot actiejaar; alleen in die periode zullen de actiemodellen worden aangeboden. D Noem de elementen die in dit vraagstuk duiden op doelbepaling en de elementen die duiden op doelrealisatie. Hoe kan in de gegeven situatie worden getoetst of het gestelde doel is bereikt? Welke sturing is mogelijk? Hoe passen de begrippen planning en control in dit vraagstuk? 1.2* 1.2 en Fashion V in s-hertogenbosch importeert trendy kleding, gericht op 1.3 een publiek in de leeftijdscategorie van 18 tot 25 jaar, dat over een ruim besteedbaar inkomen beschikt. Het bedrijf importeert dure lederen kleding uit Italië en een aantal andere landen en verkoopt deze kleding via exclusieve lederboetieks in een viertal grote steden. Het bedrijf kent de volgende bedrijfsprocessen: 1 Opleiden van verkooppersoneel 2 dministreren van voorraad en grootboekadministratie 3 Distributie van de kleding naar de filialen 4 Verkopen van de kleding in de filialen 5 Retourproces van de kleding (door klanten teruggebracht wegens klacht) 6 Opslaan van de kleding 7 Marketingactiviteiten 8 Investeren in kantoorinventaris, computers en dergelijke 9 annemen en ontslaan van personeel 10 Inkopen van de kleding 11 Investeren in winkelinventaris.

8 2 1 Het functioneren van organisaties Selecteer de in de vorige opsomming begrepen primaire processen voor Fashion V. Zijn alle genoemde bedrijfsprocessen functionele processen? Motiveer het antwoord. Is er bij Fashion V sprake van een transformatieproces? Motiveer het antwoord. ij Fashion V bestaan de volgende afdelingen: 1 Directie 2 dministratie 3 Secretariaat 4 Inkoop 5 Verkoop 6 Magazijn 7 Distributie 8 Marketing 9 Personeelszaken. D Teken een organisatiestructuurschema voor Fashion V, wanneer we uitgaan van een lijn/staf-organisatie Dit vraagstuk is een voortzetting van 1.1. Vul de concrete planning in voor de auto-importeur aan de hand van het model van Geert Stevens is magazijnchef bij QuickService V, een auto-onderdelenhandel in Groningen. Klanten die bij hem aan de balie komen voor onderdelen, hebben zich eerst gemeld bij de verkoopbalie, waar zij hun bestelling hebben geplaatst en tevens hebben afgerekend. Op basis van de door het verkooppersoneel afgetekende bestel/afleverbon haalt Geert de bestelde onderdelen uit het magazijn en geeft ze af aan de klant. D Is er in het voorgaande met betrekking tot Geert Stevens sprake van delegatie van bevoegdheden? Zo ja, welke bevoegdheden zijn door wie gedelegeerd? Op welk niveau functioneert Geert in zijn organisatie? Is er in het voorgaande sprake van kwalitatieve of kwantitatieve normen? Motiveer het antwoord en geef de uit de tekst blijkende voorbeelden. Wat kun je opmerken ten aanzien van de aanwezige waarden? Welke vragen zijn hierbij relevant?

9 1 Het functioneren van organisaties 3 Direct na het afgeven van de goederen toetst Geert het nummer van de bestel/afleverbon in op zijn terminal en de administratieve software verlaagt de voorraad van de uitgeleverde artikelen conform de bestelling en sluit deze order af. Hierbij wordt de inhoud van de bestelorder op Geerts beeldscherm getoond. E Wanneer kun je naar aanleiding van het voorgaande de gegevensverstrekking door Geert als niet-betrouwbaar classificeren? Geef enkele voorbeelden van mogelijke gevolgen, wanneer er besluiten worden genomen op basis van onjuiste berichtgeving door Geert Stevens In de matrix in van Grondslagen zou je in elke cel kunnen aangeven of er een relatie is tussen betreffende activiteit en functionaris. Maar je zou zelfs kunnen aangeven van welke aard een dergelijke relatie is. Deze aard kunnen we aanduiden met de term roltype. innen een aantal computerprogramma s waarmee de dministratieve Organisatie kan worden vastgelegd en geanalyseerd, geven deze roltypes onder andere het type betrokkenheid van een functionaris bij een activiteit aan. an elke activiteit binnen een organisatie kan een aantal functionarissen worden gekoppeld. ij elke koppeling wordt aangegeven in welke rol de functionaris bij de activiteit is betrokken. Deze rollen zijn van een bepaald roltype. Dit roltype wordt vervuld door minimaal één functionaris. Het roltype kan worden getoond in de relatiematrix van activiteiten en functionarissen, de zgn. RI-matrix, ook wel aangeduid met bevoegdhedenmatrix. Zo kan gebruik worden gemaakt van de volgende vier roltypen: 1 Responsible (R) Responsible is de persoon die de activiteit uitvoert of de beslissing neemt. 2 ccountable () ccountable is de persoon die vetorecht heeft en de eindverantwoordelijkheid van een bepaalde taak of beslissing draagt. Er kan maar één persoon accountable zijn per activiteit. 3 onsulted () onsulted is de persoon die de benodigde informatie verstrekt of adviseert voordat de taak wordt uitgevoerd of de beslissing wordt genomen. 4 Informed (I) Informed is de persoon die verplicht van een uitgevoerde handeling of genomen beslissing op de hoogte gebracht moet worden. In de matrix worden de beginletters gebruikt. We zullen een en ander toepassen in het volgende vraagstuk:

10 4 1 Het functioneren van organisaties Soho V in Utrecht richt zich bij de verkoop van kantoormeubilair op de Small Office/Home Office-markt. innen het inkoopproces worden onder andere de volgende activiteiten onderscheiden: 1 Ontvangen van interne bestelaanvragen, afkomstig van afdeling Verkoop 2 Het opmaken, verzenden en registreren van offerteaanvragen 3 Het beoordelen van ontvangen offertes en het maken van een leverancierskeuze 4 Het opmaken, verzenden en vastleggen van bestelorders 5 Het controleren van de afleveringen en het verzorgen van ontvangstmeldingen. ij Soho V zijn onder andere de volgende functionarissen werkzaam: I Hoofd Inkoopafdeling II Inkoper III Hoofd Verkoopafdeling IV dministrateur V Magazijnchef. Vul de RI-matrix in. Functionarissen/ I II II IV V activiteiten

11 5 2 Informatieverzorging 2.1* 2.3 Wanneer je informatievoorziening ook als gegevensverwerkend proces ziet, valt er een relatie te leggen tussen figuur 18 van Grondslagen en de volgende begrippen: controle control ist-situatie (as-is) soll-situatie (to-be) toetsen norm prestatie-indicator uitkomst. Teken figuur 18 over en probeer de hiervoor genoemde begrippen in te vullen Sprinter V in msterdam heeft enkele jaren geleden een ERP-systeem in gebruik genomen. Een van de onderdelen hiervan is het workflowmanagementsysteem (WFMS). De controller van Sprinter V heeft als aanpak gekozen voor een geleidelijke invoering. Het eerste proces is dat van het afhandelen van reisdeclaraties van personeelsleden. In het verleden moest een medewerker zijn reisdeclaratie indienen bij zijn directe chef aan de hand van een speciaal formulier. De chef moest dit formulier voorzien van zijn paraaf als bewijs van goedkeuring van de gemaakte kosten. Om te voorkomen dat de chef alle bedragen moet gaan narekenen, werd het formulier eerst gecontroleerd door een administratief medewerker. Na akkoord van de chef ging het formulier naar de financiële administratie waar het voor betaling werd gereedgemaakt. Voordat tot betaling over werd gegaan, moest eerst worden nagegaan of de vereiste parafen op het formulier stonden. eschrijf de manier waarop deze procedure gaat verlopen wanneer gebruik wordt gemaakt van een WFMS. Geef aan welke voordelen gerealiseerd kunnen worden ten opzichte van de oude situatie.

12 6 2 Informatieverzorging D Welke taken voert het WFMS-systeem uit? Waarom is het WFMS gekoppeld aan een ERP-pakket (dat onder meer de financiële administratie bevat)? 2.3* 2.4 en Holiday Parcs in Maastricht exploiteert vakantiebungalowparken in 2.5 Nederland en elgië. De parken zijn zeer luxe opgezet; een subtropisch zwemparadijs, vele buitenwatersporten en een uitgebreid recreatieprogramma. Daarnaast zijn bungalows en restaurants zeer ruim en compleet ingericht. oekingen lopen via (lokale) reisbureaus en worden on-line doorgesluisd naar het hoofdkantoor in Maastricht. Vanuit Maastricht worden de parken aangestuurd; de parken moeten uiteraard regelmatig verantwoording afleggen aan het hoofdkantoor. In figuur 23 in Grondslagen wordt onderscheid gemaakt in verschillende soorten informatiesystemen. Hierbij worden onder andere managementinformatiesystemen (MIS) en administratieve systemen (S) onderscheiden. De laatste categorie richt zich (in tegenstelling tot het onderste blok in figuur 23, de technische systemen) op het vastleggen van, verwerken van en rapporteren over de transacties/mutaties in de primaire processen. Naast kwantiteiten worden ook de bijbehorende financiële waarden vermeld; bijvoorbeeld het verkoopordersysteem registreert zowel de verkochte hoeveelheden als de bijbehorende prijzen. Vanwege het feit dat de gegevens uit dit soort systemen doorgaans ook worden doorgesluisd naar andere systemen, worden S vaak aangeduid met de term transactie(gerichte) systemen; bijvoorbeeld van verkoopordersysteem via afleveringssysteem, factureringssysteem, debiteurensysteem uiteindelijk naar het grootboek. Van daaruit kan managementinformatie worden verschaft. De grens tussen MIS en S is niet altijd scherp te trekken. Vaak verzorgen S ook rapportages voor het (midden)management; daarnaast zien we vaak geïntegreerde systemen die zowel transactieverwerking als managementrapportage verzorgen. Heeft een planningfunctionaris op het hoofdkantoor van Holiday Parcs voornamelijk te maken met het S of met het MIS? Welke gegevens heeft hij nodig om zijn werk goed te kunnen uitvoeren? (Let bij de beantwoording van deze vraag op figuur 24 van Grondslagen.) Hoe kunnen de gegevens van de planningfunctionaris geschikt worden gemaakt als managementinformatie? Geef ook enkele concrete voorbeelden van managementinformatie die in dit verband relevant zijn.

13 2 Informatieverzorging Handelsonderneming VO International V, gevestigd in Rotterdam, houdt zich bezig met de in- en verkoop van buitenlandse kwaliteitsproducten op het gebied van houdbare levensmiddelen. Op basis van een onderzoek van de interne accountantsdienst heeft de zojuist benoemde directeur opdracht gegeven om op korte termijn te komen tot verbetering van de kwaliteit van de maandelijkse verslagleggingen. Deze verslaggeving bestaat al jarenlang uit het zgn. Maandoverzicht, waarin naast de complete balans en resultatenrekening een uitgebreide toelichting en specificatie zijn opgenomen. lhoewel dit maandoverzicht steeds pas vier weken na het verstrijken van elke maand wordt uitgebracht, is het door de voormalige directie altijd als een nuttig naslagwerk beschouwd. In verband met de noodzakelijke verbeteringen in de O is recentelijk een nieuwe medewerker aangetrokken. Deze een pas afgestudeerde heo-er E heeft na een korte inwerkperiode en een gedegen inventarisatie en bestudering van de huidige gang van zaken een rapport opgesteld met de titel: Versnelling maandrapportage. Hierin komt hij onder andere tot de volgende voorstellen: 1 Het maandoverzicht blijft in onveranderde vorm verschijnen, maar door een aantal gegevens niet meer vooraf te controleren kan de uitgifte ervan met drie dagen worden versneld. 2 Het maandoverzicht blijft in onveranderde vorm verschijnen, maar door inzet van twee extra administratieve krachten kan nog eens drie dagen versnelling worden bereikt. 3 Het is gebleken dat bepaalde, in het maandoverzicht opgenomen specificaties niet meer worden gebruikt. Door het niet meer opnemen van deze specificaties kan nogmaals twee dagen versnelling worden bereikt. eantwoord naar aanleiding van het voorgaande de volgende vragen: Met betrekking tot de informatieverzorging maakt Jans onderscheid in drie verschillende kwaliteitseisen. Noem deze drie en geef van elk een korte omschrijving. Geef aan met welke van deze drie kwaliteitsaspecten bij elk van de drie hiervoor genoemde voorstellen rekening moet worden gehouden; geef hierbij tevens aan in hoeverre de drie kwaliteitsaspecten elkaar onderling beïnvloeden.

14 8 3 O: omgevingscondities en Koller Sales V in Utrecht richt zich sinds enige tijd ook op verkopen 3.3 via het internet (e-commerce). Daartoe heeft zij haar reclameafdeling opdracht gegeven een website te bouwen met daarin een elektronisch winkelwagentje waarin de klant zijn boodschappen kan deponeren. Ook moest worden voorzien in een elektronisch afrekensysteem. De reclameafdeling ziet zich geconfronteerd met een forse uitbreiding van haar taak en heeft om personeelsuitbreiding gevraagd. Pas op dat moment realiseert de directie van Koller Sales V zich dat e-commerce niet alleen opbrengsten genereert. Op welke wijze kan budgettering hier als instrument worden ingezet? Op welke wijze kan het budget van de reclameafdeling het beste tot stand komen? Welke rol spelen investeringsbudgetten en liquiditeitsbudgetten in dit vraagstuk? De automatiseringsafdeling van Flippo V in msterdam heeft van de directie de bevoegdheid gekregen om bestellingen te plaatsen tot een limietbedrag van per bestelling. De afgelopen maand heeft de directie van Flippo V geconstateerd dat er voor aan nieuwe apparatuur is besteld en afgeleverd en er tevens een nieuwe zonwering voor een bedrag van is besteld en aangebracht. De bestellingen werden in alle gevallen geplaatst door de automatiseringsafdeling. Heeft de automatiseringsafdeling binnen haar bevoegdheden geopereerd? Motiveer het antwoord. Wat ontbreekt er in de bevoegdheidsinstructie van de directie? Kan worden volstaan met totaalcontrole? Motiveer het antwoord.

15 3 O: omgevingscondities Meatball V in Rotterdam verkoopt voorverpakte gesneden vleeswaren. De onderneming koopt stukken vlees in (men spreekt hierbij van palen) die worden gesneden, verpakt en geëtiketteerd. De vleeswaren worden via diverse groothandels en grootwinkelbedrijven verkocht. Gezien de houdbaarheid van het product snijdt Meatball V niet meer palen dan voor de verkooporders van dat moment noodzakelijk is. Om bederf van gedeeltelijk gesneden palen tegen te gaan, zorgt de productieafdeling er echter wel voor dat aangesneden palen geheel tot verpakt eindproduct worden verwerkt. Hierdoor ontstaat een (geringe) voorraad eindproduct. Tijdens het snijden van de palen ontstaat onvermijdelijk snijverlies. De toetsing van juistheid en volledigheid van de productie en verkopen kan onder andere worden vastgesteld door middel van het uitvoeren van verbandscontroles. Noem gedetailleerd enkele verbandscontroles die de directie van Meatball V kan toepassen en leg ze uit. (etrek in het antwoord ook de snijverliezen.) 3.4* 3.4 Kijk&Koop in Den Haag is een zgn. toonzaalwinkel voor kunststofproducten voor huishoudelijk gebruik als diepvriesdozen, drinkbekers, opbergbussen, enzovoort. Het assortiment bestaat uit ongeveer 1500 verschillende artikelen. Van ieder artikel is een bepaalde voorraad aanwezig. De klant kijkt rond in de toonzaal en kan het verkooppersoneel (ongeveer tien medewerkers) advies vragen. Nadat de klant tot aankoop besloten heeft, vraagt hij een verkoopmedewerker om het artikel; deze haalt het uit het magazijn (dat direct achter de winkel gelegen is), rekent het met de klant af en overhandigt hem het artikel. Geef je oordeel over de controletechnische functiescheiding bij Kijk&Koop. Geef adviezen ter verbetering van de huidige gang van zaken. Let hierbij ook op de efficiency (zie hoofdstuk 2).

16 10 3 O: omgevingscondities In situaties waarin verbintenissen met derden worden aangegaan of herzien, is het van belang dat de daartoe bevoegde functionaris (de beschikker ) de verstrekte opdracht vastlegt of laat vastleggen. Tot de hier bedoelde verbintenissen behoren bijvoorbeeld: het verlenen van kwijtingen; het creëren van waardepapieren, zoals het laten drukken van toegangsbewijzen, het tekenen van polissen; het aangaan van verplichtingen, bijvoorbeeld het sluiten van inof verkoopcontracten, het aangaan van leningen. In een niet-geautomatiseerde (of niet volledig geautomatiseerde) situatie wordt door de beschikkende functionaris een creatieregister aangehouden waarin hij parafeert of tekent voor de door hem verstrekte opdracht. Zo zal een kassier nooit zelf een kwitantie mogen tekenen bij het ontvangen van geld of waardepapieren. De procuratiehouder die wel deze bevoegdheid heeft, zal hiervan in het creatieregister aantekening houden en deze aantekening voorzien van zijn paraaf. Er bestaat geen bezwaar om de kassier het creatieregister te laten invullen; de procuratiehouder parafeert ná controle met de te tekenen kwitantie, de vastlegging in het register. Met behulp van het creatieregister kan worden vastgesteld of de kassier de ontvangen bedragen (waardepapieren) tijdig, juist en volledig heeft verantwoord. In verband met het vorenstaande moet ook het delegatieregister worden genoemd. De kassier is namelijk evenmin bevoegd om zelfstandig betalingen te verrichten; hij dient hiertoe gemachtigd te zijn door de procuratiehouder. De procuratiehouder zal willen vastleggen welke machtigingen hij heeft verleend en doet deze vastlegging dan in het delegatieregister. an de hand van dit register kan controle op de kassier worden uitgeoefend. Kaasmakerij Het Stremsel in Gulpen produceert specifieke streekkaas die zowel in binnen- als buitenland wordt verkocht. De verkoper maakt regelmatig buitenlandse reizen. Voor de betaling van reis- en verblijfkosten neemt hij bij de kassier voorschotten op in euro s. Hij wisselt bij reizen buiten de EU zelf de benodigde bedragen om en betaalt daarmee de gemaakte kosten; hiervoor gebruikt hij overigens ook regelmatig zijn privécreditcard. Na terugkomst maakt de verkoper een afrekening, waarbij hij de hotelkosten en dergelijke declareert tegen de (voor hem voordeliger) contant-geld-koers. Het eindbedrag wordt verrekend met het eerder ontvangen voorschot. Moet er met betrekking tot de betalingen door de kassier sprake zijn van een creatieregister of een delegatieregister? Leg uit waarom. ls je bezwaar hebt tegen voorgaande procedure, geef dan suggesties ter verbetering.

17 3 O: omgevingscondities 11 D E Welke controleverrichtingen zijn er nodig met betrekking tot de declaratie? Is een standenregister toepasbaar/gewenst? Motiveer het antwoord. Wordt de controle op de betalingen gerekend tot de positieve of negatieve controle? Motiveer het antwoord. 3.6* 3.3 en FrisGroot V in Delft is een groothandel in frisdranken. De afnemersca- 3.4 tegorieën zijn horeca en (kleinere) winkelbedrijven in de regio. De aflevering van de goederen geschiedt met behulp van speciale frisdrankauto s. Eenmaal per week worden de (vaste) afnemers bezocht, zij plaatsen hun bestelling en de frisdrank wordt meteen vanuit de auto geleverd. De chauffeur vervaardigt een factuur die meteen door de afnemer contant moet worden voldaan. De leveranciers van FrisGroot V leveren de bestelde partij af bij het magazijn in Eindhoven. D ij FrisGroot V moeten waarden worden beveiligd. Geef aan welke waarden er moeten worden beveiligd en geef tevens aan hoe dat zou moeten gebeuren. Er worden bevoegdheden aan de chauffeurs gedelegeerd. Is hierbij een creatieregister nodig? Motiveer het antwoord. Geef enkele voorbeelden van verbandscontroles die bij FrisGroot V kunnen worden uitgevoerd. Geef een gedetailleerde beschrijving van deze verbandscontroles. Wat kun je in deze casus opmerken ten aanzien van controle op de tijdigheid van de afdracht van gelden door de chauffeurs?

18 12 4 O: ontwerpvariabelen 4.1* 4.4 OfficeSupplies V in Enschede heeft een magazijn voor de opslag van de door haar verhandelde kantoorartikelen. Het assortiment is zeer breed: van gummetjes tot en met complete kantoorinrichtingen. Office- Supplies V heeft 30 personeelsleden in dienst. Het bedrijf kent onder andere de volgende afdelingen: Sales, Marketing, Finance, Purchase en Warehousing. De inkoop van kantoorartikelen is voorbehouden aan de afdeling Purchase. De van de leverancier bij Warehousing (= magazijn) ontvangen artikelen moeten in het geautomatiseerde systeem worden opgenomen. Deze voorraadgegevens spelen bij OfficeSupplies V een grote rol bij de (vaak telefonische) verkoop. D E Wie heeft de bevoegdheid tot het invoeren van die goederenontvangstgegevens? Hoe kan worden vastgesteld of de gegevens worden ingevoerd door een geautoriseerde functionaris? Welke invoer ligt op het terrein van de afdeling Purchase? Voor welke andere processen zijn de ontvangstgegevens van belang? Kan de onderneming het best gebruikmaken van postgewijze verwerking of van seriegewijze verwerking van de voorraadmutaties? Motiveer het antwoord ShoeShops V in Utrecht is een onderneming die via een groot aantal filialen modieuze schoenen verkoopt. De filialen worden geleid door een filiaalmanager, die vrij grote bevoegdheden bezit. Hij heeft onder meer de bevoegdheid tot het aannemen en ontslaan van personeel, het zelfstandig vaststellen van kortingen en afprijzingen, enzovoort. an het einde van elke werkdag zorgt hij ervoor dat logistieke en financiële gegevens via datatransmissie naar het hoofdkantoor in Utrecht worden gestuurd. De informatie bestaat uit omzet, retouren, bijbestellingen en overige bijzonderheden.

19 4 O: ontwerpvariabelen 13 Is hier sprake van een gecentraliseerde of van een gedistribueerde gegevensverwerking? Motiveer het antwoord. Is het noodzakelijk/wenselijk om hierin wijziging aan te brengen, wanneer je kijkt naar de bevoegdheden die de filiaalmanagers hebben? Motiveer je antwoord De economische opleidingen van vans Hogeschool hebben gezamenlijk een zogenaamd Economisch Laboratorium (Econlab) opgezet. In dit Econlab kunnen geavanceerde softwareapplicaties worden getest op bruikbaarheid voor het onderwijs. Om allerlei redenen is de toegang tot het Econlab niet vrij. Noem fysieke maatregelen die kunnen worden getroffen om te bewerkstelligen dat alleen geautoriseerde gebruikers de gelegenheid krijgen met deze programma s te werken. Docent K. Swarts wil graag het nieuwe softwareprogramma FutureO in het Econlab gaan testen. Hij wil niet alleen zelf met het programma werken, maar ook een aantal studenten vragen ermee aan de slag te gaan, in het kader van hun afstudeeropdracht. Wat moet er worden geregeld om aan de verlangens van de heer Swarts tegemoet te kunnen komen? Ga ervan uit dat de apparatuur en software al aanwezig is en de fysieke maatregelen die je onder () genoemd hebt, inmiddels zijn aangebracht. N oncentreer je met name op de logische toegangsbeveiliging. Docente W. de Wit gebruikt het programma O-Drawing 4.0 in haar les. Studenten moeten hiermee opdrachten uitwerken en de prints daarvan bij haar inleveren. Inmiddels is versie 5.0 van O-Drawing uitgekomen; een versie die veel meer mogelijkheden biedt, maar in een onderwijssituatie ook mogelijke bezwaren heeft (foutgevoeliger). Ook zij wil het programma uittesten in het Econlab. D Op welke manier(en) kan worden voorkomen dat studenten al met versie 5.0 gaan experimenteren? Kan mevrouw De Wit ook op de prints zien of dit gebeurt? Op welke manier(en) kan deze docente voorkomen dat studenten prints bij haar inleveren die van andere studenten zijn geleend?

20 14 4 O: ontwerpvariabelen E-nieuwd is een mededelingenblad voor bedrijfseconomen. De abonnementenadministratie is geïntegreerd met de financiële administratie. Daartoe is in het computerprogramma dat de uitgeverij gebruikt, een controleregister opgenomen. Verdere gegevens: antal abonnees per 1 augustus 378 Nieuwe abonnees per 1 september 23 Stakers per 1 september 6 bonnementsprijs per maand 13 Waarom zouden beide administraties zijn geïntegreerd? espreek gedetailleerd op welke wijze de voorgaande gegevens gecontroleerd kunnen worden. 4.5* 4.6 Postorderbedrijf Otkamp V in Hengelo stuurt catalogi naar (vaste) klanten, die daaruit telefonisch kunnen bestellen. Een aan de telefoonlijn verbonden voice-response-system begeleidt de klant bij het bestellen. chtereenvolgens kan de klant met behulp van druktoetsen op zijn telefoontoestel opgeven: klantnummer; artikelnummer (staat bij elk artikel in de catalogus aangegeven); aantal artikelen dat de klant wil kopen; nummer van de pagina waarop het artikel in de catalogus is afgebeeld. In het voorgaande is sprake van de toepassing van application controls. Waar gebeurt dat en hoe gebeurt dat bij Otkamp V? In welk(e) geval(len) kan de klant zijn bestelling niet opgeven via het voice-response-system? Hoe moet er dan worden gehandeld? Ga er bij de beantwoording van deze vraag van uit dat de klant telefoon heeft en de apparatuur niet defect is. Het programma is voor een groot gedeelte gemaakt door eigen medewerkers van Otkamp V. Welke organisatorische beveiligingsmaatregel(en) vind je in dit verband noodzakelijk?

21 4 O: ontwerpvariabelen ToolTrade V in reda handelt in handgereedschap. Het bedrijf bezit een eigen magazijn waar de gereedschappen zijn opgeslagen. ToolTrade V beschikt over een geïntegreerd geautomatiseerd informatiesysteem met terminals door het hele bedrijf. Het programma werkt met behulp van een menustructuur. De gereedschappen worden door/namens de magazijnchef ontvangen en afgegeven. Dit gebeurt op basis van autorisaties die hij via zijn terminal krijgt. Wat moet er in de instructie voor de magazijnchef staan ten aanzien van de volgende punten: toegangsbeveiliging; controle op de juistheid en volledigheid van ingevoerde mutaties? Henk Wassing is medewerker van de administratie bij Wisom, een klein schoonmaakbedrijf in Hengelo. Wassing is pc-fanaat en heeft op niet onverdienstelijke wijze een programma (Wasd) ontwikkeld waarmee Wisom zowel zijn logistieke proces aanstuurt als de gegevens overstuurt naar het grootboekpakket. Het programma is heel klein en simpel begonnen, maar in de loop van anderhalf jaar heeft Wassing het laten uitgroeien tot een pakket met zeer veel mogelijkheden. Wasd is op alledrie de pc s van Wisom geïnstalleerd. Er bestaat geen documentatie: volgens Wassing is dat ook niet nodig, omdat hij het programma heel gebruikersvriendelijk heeft gemaakt, er steeds dezelfde mensen mee werken en de programmaroutines in zijn hoofd zitten. Is hier sprake van kleinschalige automatisering? Motiveer het antwoord. nalyseer de risico s, voorzover de gegevens dat mogelijk maken. Welke maatregelen stel je voor om deze situatie te verbeteren?

Uitwerkingen van de gemarkeerde vraagstukken

Uitwerkingen van de gemarkeerde vraagstukken Uitwerkingen van de gemarkeerde vraagstukken 1.1* Importeur auto s Doelbepaling: verder vergroten van de naamsbekendheid van het merk; stijging van het aantal verkochte auto s met 3%. Doelrealisatie: uitroepen

Nadere informatie

Inleiding Administratieve Organisatie. Opgavenboek

Inleiding Administratieve Organisatie. Opgavenboek Inleiding Administratieve Organisatie Opgavenboek Inleiding Administratieve Organisatie Opgavenboek drs. J.P.M. van der Hoeven Vierde druk Stenfert Kroese, Groningen/Houten Wolters-Noordhoff bv voert

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie

Bedrijfsadministratie Bedrijfsadministratie Opgaven Niveau 5 MBA Peter Kuppen Frans van Luit Bedrijfsadministratie MBA Niveau 5 Opgaven Opgaven Bedrijfsadminstratie MBA Niveau 5 P. Kuppen F. van Luit Eerste druk Noordhoff

Nadere informatie

Jaarrekening. Henk Fuchs UITWERKINGEN OPGAVEN. Tweede druk

Jaarrekening. Henk Fuchs UITWERKINGEN OPGAVEN. Tweede druk Jaarrekening Henk Fuchs UITWERKINGEN OPGAVEN Tweede druk Jaarrekening Uitwerkingen opgaven Jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Tweede druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Opmaak binnenwerk:

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren OPGAVEN Zevende druk Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Zevende druk Noordhoff

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren UITWERKINGEN Achtste druk Boekhouden geboekstaafd 2 Uitwerkingen Boekhouden geboekstaafd 2 Uitwerkingen Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren

Nadere informatie

Jaarrekening. Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Jaarrekening. Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Jaarrekening Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Jaarrekening Opgaven- en werkboek Jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Tweede druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Opmaak binnenwerk:

Nadere informatie

Elementaire praktijk van de Kostencalculatie Werkboek

Elementaire praktijk van de Kostencalculatie Werkboek Elementaire praktijk van de Kostencalculatie Werkboek Niveau 4 P Mariëlle de Kock elementaire praktijk van de kostencalculatie Niveau 4 (P) Werkboek Mariëlle de Kock Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

De basis van het Boekhouden

De basis van het Boekhouden De basis van het Boekhouden Werkboek Niveau 3 BKB/elementair boekhouden Hans Dijkink de basis van het boekhouden Niveau 3 BKB/elementair boekhouden Werkboek Hans Dijkink Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren OPGAVEN Achtste druk Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Achtste druk Noordhoff

Nadere informatie

Basisstudie in het boekhouden

Basisstudie in het boekhouden OPGAVEN Basisstudie in het boekhouden M.H.A.F. van Summeren, P. Kuppen, E. Rijswijk Zevende druk Basisstudie in het boekhouden Opgavenboek Opgavenboek Basisstudie in het boekhouden M.H.A.F. van Summeren

Nadere informatie

opgaven- en werkboek GECONSOLIDEERDE JAARREKENING Henk Fuchs 1e druk

opgaven- en werkboek GECONSOLIDEERDE JAARREKENING Henk Fuchs 1e druk opgaven- en werkboek Henk Fuchs GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 1e druk Geconsolideerde jaarrekening Opgaven- en werkboek Geconsolideerde jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Eerste druk Noordhoff

Nadere informatie

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Fiscale Jaarrekening Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Fiscale jaarrekening Opgaven- en werkboek Fiscale jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Yvonne van de Voort

Nadere informatie

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN. Tweede druk

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN. Tweede druk Fiscale Jaarrekening Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN Tweede druk Fiscale jaarrekening Uitwerkingen opgaven Fiscale jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Yvonne van de Voort Tweede

Nadere informatie

Basiskennis Calculatie

Basiskennis Calculatie Basiskennis Calculatie Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren UITWERKINGEN Derde druk Basiskennis Calculatie Uitwerkingen Basiskennis Calculatie Uitwerkingen Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Derde druk Noordhoff

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd 1 Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren UITWERKINGEN Twaalfde druk Boekhouden geboekstaafd 1 Uitwerkingen Boekhouden geboekstaafd 1 Uitwerkingen Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren

Nadere informatie

Belastingwetgeving 2015

Belastingwetgeving 2015 Belastingwetgeving 2015 Opgaven Niveau 5 MBA Peter Dekker RA Ludie van Slobbe RA Uitgeverij Educatief Belastingwetgeving Opgaven Niveau 5 MBA Peter Dekker RA Ludie van Slobbe RA Eerste druk Uitgeverij

Nadere informatie

Bestuurlijke informatievoorziening OPGAVEN. Willem Leijnse. Vierde druk

Bestuurlijke informatievoorziening OPGAVEN. Willem Leijnse. Vierde druk Bestuurlijke informatievoorziening OPGAVEN Willem Leijnse Vierde druk Bestuurlijke informatievoorziening Opgaven W. Leijnse Vierde druk Noordhoff Uitgevers Groningen Houten Ontwerp omslag: G2K, Groningen/Amsterdam

Nadere informatie

Periodeafsluiting. Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Periodeafsluiting. Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Periodeafsluiting Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Tweede

Nadere informatie

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING uitwerkingen Henk Fuchs GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 1e druk Geconsolideerde jaarrekening Uitwerkingen opgaven Geconsolideerde jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Eerste druk Noordhoff Uitgevers

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie met Excel

Bedrijfsadministratie met Excel Bedrijfsadministratie met Excel Basiscursus bedrijfsadministratie met behulp van digitale didactiek W.J. Broerse Derde druk Bedrijfsadministratie met Excel Bedrijfsadministratie met Excel Basiscursis

Nadere informatie

12 merken, 13 ongelukken

12 merken, 13 ongelukken 12 merken, 13 ongelukken Karel Jan Alsem & Robbert Klein Koerkamp Eerste druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Ontwerp omslag: G2K Designers, Groningen/Amsterdam Aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Basiskennis Boekhouden

Basiskennis Boekhouden Basiskennis Boekhouden Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren UITWERKINGEN Derde druk Basiskennis Boekhouden Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Uitwerkingen Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Derde druk Noordhoff

Nadere informatie

Basiskennis Calculatie

Basiskennis Calculatie Basiskennis Calculatie Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN Derde druk Basiskennis Calculatie Opgaven Basiskennis Calculatie Opgaven Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Derde druk Noordhoff Uitgevers

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2014

Belastingrecht voor het ho 2014 Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 7 Erfbelasting en schenkbelasting Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers

Nadere informatie

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie.

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Nederlands in beeld Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Vervolgmogelijkheid: Basiscursus 1 ISBN 9789461057228 www.nt2.nl

Nadere informatie

Controletechnische functiescheiding

Controletechnische functiescheiding Controletechnische functiescheiding A3040^1. Controletechnische functiescheiding drs. A.J.A. Hassing RE RA 1 1 Inleiding A3040 ^ 3 2 Functies A3040 ^ 4 2.1 Beschikken A3040 ^ 4 2.2 Bewaren A3040 ^ 4 2.3

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2014

Belastingrecht voor het ho 2014 Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 1 Inleiding belastingrecht Bart Kosters Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

WIJZIGINGSBLAD A2. BORG 2005 versie 2 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 2.2. Publicatiedatum : 31 maart 2010. Ingangsdatum : 1 april 2010

WIJZIGINGSBLAD A2. BORG 2005 versie 2 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 2.2. Publicatiedatum : 31 maart 2010. Ingangsdatum : 1 april 2010 WIJZIGINGSBLAD A2 Nationale Beoordelingsrichtlijn BORG 2005 versie 2 Procescertificaat voor het ontwerp, de installatie en het onderhoud van inbraakbeveiliging BORG 2005 versie 2 / A2 Publicatiedatum :

Nadere informatie

Belastingrecht MBA 2014

Belastingrecht MBA 2014 Belastingrecht MBA 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 6 Formeel belastingrecht Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht MBA 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 1

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie met Excel

Bedrijfsadministratie met Excel Bedrijfsadministratie met Excel Basiscursus bedrijfsadministratie met behulp van digitale didactiek W.J. Broerse Vierde druk Bedrijfsadministratie met Excel Bedrijfsadministratie met Excel Basiscursis

Nadere informatie

PROJECT. schaalrekenen. aardrijkskunde en wiskunde 1 vmbo-t/havo. naam. klas

PROJECT. schaalrekenen. aardrijkskunde en wiskunde 1 vmbo-t/havo. naam. klas schaalrekenen PROJECT aardrijkskunde en wiskunde 1 vmo-t/havo naam klas Auteurs Femke Trap José Spaan Bonhoeffer College, Castricum 2006 EPN, Houten, The Netherlands. Behoudens de in of krachtens de Auteurswet

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2012

Belastingrecht voor het ho 2012 Belastingrecht voor het ho 2012 Uitwerkingen opgaven Deel 9 Formeel belastingrecht Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen Belastingrecht voor het ho 2012 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen

Nadere informatie

De essentie van administratieve organisatie. Stappenplan offerte. Wim Fennis Jan-Pieter Schilderinck. u i t g e v e r ij coutinho.

De essentie van administratieve organisatie. Stappenplan offerte. Wim Fennis Jan-Pieter Schilderinck. u i t g e v e r ij coutinho. De essentie van administratieve organisatie Stappenplan offerte Wim Fennis Jan-Pieter Schilderinck u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2012 Dit stappenplan hoort bij De essentie van administratieve organisatie

Nadere informatie

Basisvaardigheden rekenen voor de pabo

Basisvaardigheden rekenen voor de pabo Basisvaardigheden rekenen voor de pabo Basisvaardigheden rekenen voor de pabo Ed de Moor Willem Uittenbogaard Sieb Kemme eindredactie Noordhoff Uitgevers Groningen Houten Eventuele op- en aanmerkingen

Nadere informatie

Examen PC 2 Bestuurlijke Informatievoorziening

Examen PC 2 Bestuurlijke Informatievoorziening Examen PC 2 Bestuurlijke Informatievoorziening Instructieblad Examen : Professional Controller 2 leergang 10 Vak : Bestuurlijke Informatievoorziening Datum : 16 december 2014 Tijd : 12.00 13.30 uur Deze

Nadere informatie

WIJZIGINGSBLAD A2. Regeling Brandmeldinstallaties 2002 BMI 2002 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 1.0. Publicatiedatum : 1 april 2012

WIJZIGINGSBLAD A2. Regeling Brandmeldinstallaties 2002 BMI 2002 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 1.0. Publicatiedatum : 1 april 2012 WIJZIGINGSBLAD A2 Regeling Brandmeldinstallaties 2002 BMI 2002 / A2 Publicatiedatum : 1 april 2012 Ingangsdatum : 1 april 2012 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING VOORWOORD A2:2012/BMI 2002 Pagina 2/5 Dit wijzigingsblad

Nadere informatie

Aan de slag. Handleiding Voorraadbeheer

Aan de slag. Handleiding Voorraadbeheer Aan de slag in beroep en bedrijf Handleiding Voorraadbeheer februari 2007 Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Projecthandleiding marketingcommunicatieplan

Projecthandleiding marketingcommunicatieplan Basisboek marketingcommunicatie Projecthandleiding marketingcommunicatieplan Esther de Berg (red.) Elyn Doornenbal Werner Kleiss Gabriëlle Kuiper Rutger Mackenbach bussum 2011 1/8 Deze hoort bij Basisboek

Nadere informatie

Installatiehandleiding. Installatiehandleiding voor de ODBC-driver

Installatiehandleiding. Installatiehandleiding voor de ODBC-driver Installatiehandleiding Installatiehandleiding voor de ODBC-driver van UNIT4 Multivers (Accounting) Online 8.1 Copyright 2013 UNIT4 Software B.V., Sliedrecht, The Netherlands Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID Goed- en afkeurcriteria bouwkundige brandveiligheid

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID Goed- en afkeurcriteria bouwkundige brandveiligheid INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID bouwkundige brandveiligheid Versie : 1.0 Publicatiedatum : 1 augustus 2014 Ingangsdatum : 1 augustus 2014 VOORWOORD Pagina 2/6 De Vereniging van Inspectie-instellingen

Nadere informatie

11 Het financiële proces

11 Het financiële proces 11 Het financiële proces 11.1 11.2 Detailhandelszaak Foxhol V in Roermond levert zowel aan particulieren als aan ondernemers. De verkoop aan ondernemers gaat veelal op rekening. De facturering geschiedt

Nadere informatie

administratie afdeling facturering Kaderberoepsgerichte leerweg en Gemengde leerweg

administratie afdeling facturering Kaderberoepsgerichte leerweg en Gemengde leerweg administratie afdeling facturering Kaderberoepsgerichte leerweg en Gemengde leerweg colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteurs: A. Bosma, P.F.C. Croese, M. van Esch, H. Kamerbeek, J.M. van der

Nadere informatie

Co-makership rond Leven Lang Leren in het hbo. Dr. Harm van Lieshout (redactie)

Co-makership rond Leven Lang Leren in het hbo. Dr. Harm van Lieshout (redactie) Co-makership rond Leven Lang Leren in het hbo Dr. Harm van Lieshout (redactie) Co-makership rond Leven Lang Leren in het hbo Januari 2012 Hanzehogeschool Groningen Colofon Titel Co-makership rond Leven

Nadere informatie

De koppeling tussen ING Internetbankieren en Unit4 Multivers Online. De versies Small, Medium, Large en XtraLarge

De koppeling tussen ING Internetbankieren en Unit4 Multivers Online. De versies Small, Medium, Large en XtraLarge De koppeling tussen ING Internetbankieren en Unit4 Multivers Online De versies Small, Medium, Large en XtraLarge Unit4 Software B.V. Telefoon 0184 444444 Postbus 102 Telefax 0184 444445 3360 AC Sliedrecht

Nadere informatie

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders Tekstboek DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders P.J. Meijer A.G. Sciarone Tekstboek Herziene editie

Nadere informatie

Audit & Assurance II

Audit & Assurance II Examen AA Audit & Assurance II DATUM: 15 januari 2016 TIJD: 13.30 15.30 uur Dit examen is bestemd voor studenten van de NBA Beroepsopleiding AA Belangrijke informatie: Dit examen bestaat uit 5 pagina s

Nadere informatie

De koppeling tussen ING Internetbankieren en UNIT4 Multivers Online. De versies Small, Medium, Large en XtraLarge

De koppeling tussen ING Internetbankieren en UNIT4 Multivers Online. De versies Small, Medium, Large en XtraLarge De koppeling tussen ING Internetbankieren en UNIT4 Multivers Online De versies Small, Medium, Large en XtraLarge De koppeling is verkrijgbaar in de volgende pakketversies: S(mall): M(edium): L(arge): XL

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Expert 2013. 2013, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: November 2013

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Expert 2013. 2013, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: November 2013 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Expert 2013 2013, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: November 2013 ISBN: 978-90-820856-4-8 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

Het verkoopproces *6.1 6.2. het uitgeven van spaarzegels, waarbij een volle spaarkaart 25 oplevert;

Het verkoopproces *6.1 6.2. het uitgeven van spaarzegels, waarbij een volle spaarkaart 25 oplevert; 20 6 Het verkoopproces *6.1 6.1 Jos Hustings is werkzaam bij Geppaart Handelsonderneming in Haarlem. Zijn activiteiten bestaan uit het onderzoeken van de voorkeuren van consumenten. Ook neemt hij enquêtes

Nadere informatie

Handleiding Programmeren en bewerken CAM (graveermachine) Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Programmeren en bewerken CAM (graveermachine)

Handleiding Programmeren en bewerken CAM (graveermachine) Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Programmeren en bewerken CAM (graveermachine) Aan de slag in beroep en bedrijf Handleiding Programmeren en bewerken CAM (graveermachine) Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in

Nadere informatie

Handleiding e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding e-mail

Handleiding e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding e-mail Aan de slag in beroep en bedrijf Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel openbaar gemaakt

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 4 naam: reken-wiskundemethode het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e k l o k k i j k e n Les 1 Hele en halve uren 1 Hoe laat is het? Vul in. 2 Hoe laat is het? Teken de wijzers. 2 5 8 6 9

Nadere informatie

OENOE WOENOE NOE WOENOE

OENOE WOENOE NOE WOENOE NOE WOENOE ENOE WOENOE OENOE WOENOE NOE WOENOE WOENOE WOE WOENOE WOENO WOENOE WO WOENOE IN WOENO DE OR Wel over eens, niet over eens Een luchtige inleiding in OR-land A. Maat Samensteller(s) en uitgever

Nadere informatie

Demo applicatie. Functionele Beschrijving SPITS

Demo applicatie. Functionele Beschrijving SPITS Demo applicatie Aantonen functioneren LogiFlor systematiek Functionele Beschrijving SPITS Standaardisatie Project Informatievoorziening Transport Sierteelt onderwerp: Functionele beschrijving Demo applicatie

Nadere informatie

Economie en handel. Assistent logistiek. Deel 6 van 6 Inventariseert de voorraad/magazijninventaris

Economie en handel. Assistent logistiek. Deel 6 van 6 Inventariseert de voorraad/magazijninventaris Economie en handel Assistent logistiek Deel 6 van 6 Inventariseert de voorraad/magazijninventaris Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Tessel Mulder,

Nadere informatie

De Kern van Veranderen

De Kern van Veranderen De Kern van Veranderen #DKVV De kern van veranderen marco de witte en jan jonker Alle rechten voorbehouden: niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand,

Nadere informatie

Opgave diamantair (behandeld op 23 oktober 2015)

Opgave diamantair (behandeld op 23 oktober 2015) Opgave diamantair (behandeld op 23 oktober 2015) Vraag: Welke AO/IC maatregelen zijn nodig in deze organisatie? Hoe kunnen we deze bekende vraag aanpakken? Bedenk dat het in principe gaat om alle meest

Nadere informatie

5 Het magazijnproces en het voorraadsysteem

5 Het magazijnproces en het voorraadsysteem uteurs: Jans, ast, Nijland isbn: 978-90-01-79718-8 5 Het magazijnproces en het voorraadsysteem 5.1 5.1 Meufab V in Leeuwarden produceert houten kleinmeubelen als kapstokken, paraplubakken, cd-rekjes, tv-kastjes.

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 ISBN: 978-90-817910-7-6 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

Handleiding Een Outlook.com-account aanmaken

Handleiding Een Outlook.com-account aanmaken Wegwijs in Windows 8.1 Handleiding Een Outlook.com-account aanmaken Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2015 Deze handleiding over het aanmaken van een Outlook.com-account

Nadere informatie

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot voorraden, inkopen en verkopen

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot voorraden, inkopen en verkopen Hoofdstuk 4 Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot voorraden, inkopen en verkopen Extra opgaven Opgave 4.8a hoort bij paragraaf 4.3, Tussenrekeningen. Opgave 4.8a In het grootboek van een

Nadere informatie

RESULTAATGERELATEERDE

RESULTAATGERELATEERDE erde OVER NO CURE NO PAY RESULTAATGERELATEERDE BELONING Resultaatgerelateerde beloning Over no cure no pay OVER NO CURE NO PAY RESULT AATGERELATEERDE BELONING RESULTAATGERELATEERDE BELONING 02 Resultaatgerelateerde

Nadere informatie

De hybride vraag van de opdrachtgever

De hybride vraag van de opdrachtgever De hybride vraag van de opdrachtgever Een onderzoek naar flexibele verdeling van ontwerptaken en -aansprakelijkheid in de relatie opdrachtgever-opdrachtnemer prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis ing. W.A.I.

Nadere informatie

NIEUWE SJABLONEN VOOR KLEOS GEBRUIKERSINSTRUCTIE

NIEUWE SJABLONEN VOOR KLEOS GEBRUIKERSINSTRUCTIE NIEUWE SJABLONEN VOOR KLEOS GEBRUIKERSINSTRUCTIE Kleos Postbus 23 7400 GA Deventer T: 0570 67 35 55 F: 0172 46 69 98 E: software@kluwer.nl I: kleos.kluwer.nl/ Hoewel bij deze uitgave de uiterste zorg is

Nadere informatie

Basiskennis Boekhouden

Basiskennis Boekhouden Basiskennis Boekhouden Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK Derde druk Basiskennis Boekhouden Opgaven- en werkboek Basiskennis Boekhouden Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren

Nadere informatie

Betrouwbaarheidstypologie. Stukproductie

Betrouwbaarheidstypologie. Stukproductie Betrouwbaarheidstypologie Stukproductie Toepassingsvraag 1 Noem een aantal belangrijke verschillen tussen stukproductie en massaproductie Belangrijkste aanknopingspunten voor betrouwbaarheid Als bij handelsbedrijf

Nadere informatie

Werken met Elobase Horeca

Werken met Elobase Horeca mbo Ondernemer Horeca Niveau 4 Werken met Elobase Horeca Catalogus 2011 Wegwijzer 2010 Handleiding Elobase Horeca Handige leerstofoverzichten Catalogus met projecten 01-04-10 09:44 Leerstofoverzicht ONDERNEMER

Nadere informatie

Les 7 Doen: Windows Live Mail

Les 7 Doen: Windows Live Mail Wegwijs in Windows 7 Les 7 Doen: Windows Live Mail Vervangende les voor Windows Live Mail versie 2011 Hannie van Osnabrugge bussum 2011 Deze vervangende les voor Windows Live Mail versie 2011 hoort bij

Nadere informatie

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRAND- VEILIGHEID Specifieke normen en verwijzingen

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRAND- VEILIGHEID Specifieke normen en verwijzingen INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRAND- VEILIGHEID Specifieke normen en verwijzingen Publicatiedatum : 1 augustus 2014 Ingangsdatum : 1 augustus 2014 VOORWOORD Pagina 2/5 De Vereniging van Inspectie-instellingen

Nadere informatie

UNIT4 MULTIVERS EXTENDED

UNIT4 MULTIVERS EXTENDED UNIT4 MULTIVERS EXTENDED PROCEDURE JAARAFSLUITING DOCUMENT Procedure Jaarafsluiting VERSIE Service Pack Editie DATUM 1 november 2013 AUTEUR J. van Heeren UNIT4 Multivers Extended is een product van: UNIT4

Nadere informatie

Woord vooraf. Zoetermeer, augustus 2005

Woord vooraf. Zoetermeer, augustus 2005 i Woord vooraf Op basis van het aantal in omloop gebrachte varianten in fittersboekjes kan verondersteld worden, dat aan dergelijke boekjes een grote behoefte bestaat. Een aantal bij de VOMI, Branchevereniging

Nadere informatie

Release notes UNIT4 Multivers XtraLarge (XL) 10.3.1 (Service Pack release)

Release notes UNIT4 Multivers XtraLarge (XL) 10.3.1 (Service Pack release) Release notes UNIT4 Multivers XtraLarge (XL) 10.3.1 (Service Pack release) UNIT4 Software B.V. Telefoon 0184 444444 Postbus 102 Telefax 0184 444445 3360 AC Sliedrecht Supportlijn 088 2472472 Supportfax

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Gevorderden 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: December 2013

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Gevorderden 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: December 2013 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Gevorderden 2013 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: December 2013 ISBN: 978-90-820856-9-3 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

Secretariaat: ECP Postbus 262 2260 AG Leidschendam 070-4190309 INHOUD

Secretariaat: ECP Postbus 262 2260 AG Leidschendam 070-4190309  INHOUD Secretariaat: ECP Postbus 262 2260 AG Leidschendam 070-4190309 jelle.attema@ecp.nl http://www.keurmerkafrekensystemen.nl/ INHOUD INHOUD... 1 INLEIDING... 2 DOEL... 2 BEGRIPPEN... 2 AANDACHTSGEBIED EN BEGRENZING...

Nadere informatie

Bedrijfseconomische thema s

Bedrijfseconomische thema s Bedrijfseconomische thema s P. de Boer M.P. Brouwers P.A.M. de Keijzer Vierde druk Noordhoff Uitgevers Groningen Houten Ontwerp omslag: G2K designers, Groningen/Amsterdam Omslagillustratie: istockphoto

Nadere informatie

Administratieve Organisatie Informatieverzorging

Administratieve Organisatie Informatieverzorging 13 4 dministratieve Organisatie Informatieverzorging *4.1 4.1 Mesman V in Gouda heeft een nieuwbouwproject gestart voor de vestiging van een verkoopkantoor met productiegedeelte. ij het bouwrijp maken

Nadere informatie

Grafentheorie voor bouwkundigen

Grafentheorie voor bouwkundigen Grafentheorie voor bouwkundigen Grafentheorie voor bouwkundigen A.J. van Zanten Delft University Press CIP-gegevens Koninklijke Bibliotheek, Den Haag Zanten, A.J. van Grafentheorie voor bouwkundigen /

Nadere informatie

Release notes UNIT4 Multivers Online 8.0

Release notes UNIT4 Multivers Online 8.0 Release notes UNIT4 Multivers Online 8.0 UNIT4 Multivers is een product van: UNIT4 Software B.V. Telefoon 0184 444444 Postbus 102 Telefax 0184 444445 3360 AC Sliedrecht Supportlijn 0184 444555 Supportfax

Nadere informatie

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn HOTEL HALLO Werkboek Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn, Amsterdam 2014, Uitgeverij Boom, Amsterdam, Kim Koelewijn Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde

Nadere informatie

Opgave MHP Parkeren tbv HOFAM najaar 2015

Opgave MHP Parkeren tbv HOFAM najaar 2015 Opgave MHP Parkeren tbv HOFAM najaar 2015 Wel proces-analyse, maar geen informatie-analyse (=infobehoeften) Vraag 2 (nieuw, staat niet de opgave) Vraag 3 Noem de hoofdprocessen en maak een decompositie

Nadere informatie

Rapportagetechniek. Schrijven voor lezers met weinig tijd Rien Elling Bas Andeweg Jaap de Jong Christine Swankhuisen. Vierde druk

Rapportagetechniek. Schrijven voor lezers met weinig tijd Rien Elling Bas Andeweg Jaap de Jong Christine Swankhuisen. Vierde druk Rapportagetechniek Schrijven voor lezers met weinig tijd Rien Elling Bas Andeweg Jaap de Jong Christine Swankhuisen Vierde druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten rapportagetechniek boek.indb 1 23-03-11

Nadere informatie

Handleiding Een e-mailadres van een provider toevoegen in de app E-mail

Handleiding Een e-mailadres van een provider toevoegen in de app E-mail Wegwijs in Windows 8 Handleiding Een e-mailadres van een provider toevoegen in de app E-mail Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2013 Deze handleiding over een e-mailadres

Nadere informatie

Debet/Credit. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren

Debet/Credit. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Debet/Credit H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Debet/Credit Debet/Credit Inleiding in de handmatige en geautomatiseerde boekhouding Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Tweede druk Wolters-Noordhoff Groningen

Nadere informatie

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version Introductie Quickscan De financiële organisatie moet, net zo als alle andere ondersteunende diensten, volledig gericht zijn

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Visio 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: maart 2012

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Visio 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: maart 2012 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Visio 2010 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: maart 2012 ISBN: 978-90-817910-1-4 Dit boek is gedrukt op een papiersoort die niet

Nadere informatie

PROCEDURE JAARAFSLUITING

PROCEDURE JAARAFSLUITING AGRESSO WHOLESALE PROCEDURE JAARAFSLUITING DOCUMENT Procedure Jaarafsluiting VERSIE Release 2010 (8.8) DATUM 29 november 2010 AUTEUR J. van Heeren Agresso Wholesale is een product van: UNIT4 Business Software

Nadere informatie

SYLLABUS CURRICULUM VITAE & DIPLOMA WORKSHOP

SYLLABUS CURRICULUM VITAE & DIPLOMA WORKSHOP 12/10/2012 TRIO SMC SYLLABUS CURRICULUM VITAE & DIPLOMA WORKSHOP Pagina 1 van 10 Verantwoording 2012 Uniformboard te Vianen en 2012 Trio SMC te Almere. Copyright 2012 voor de cursusinhoud Trio SMC te Almere

Nadere informatie

AOIB (administratieve organisatie en interne beheersing)

AOIB (administratieve organisatie en interne beheersing) AOIB (administratieve organisatie en interne beheersing) Stichting Week van de Chronisch Zieken 1 Algemeen... 2 2 Organisatiestructuur... 2 2.1 Projectmanagement... 2 2.2 Functiescheiding... 3 3 Richtlijnen...

Nadere informatie

PRAKTISCHE SECTORORIËNTATIE. Economie en Handel

PRAKTISCHE SECTORORIËNTATIE. Economie en Handel PRAKTISCHE SECTORORIËNTATIE Economie en Handel Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Tessel Mulder, Philein Educatieve Teksten Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

Release notes UNIT4 Multivers XtraLarge (XL) 10.3.1 (SP1)

Release notes UNIT4 Multivers XtraLarge (XL) 10.3.1 (SP1) Release notes UNIT4 Multivers XtraLarge (XL) 10.3.1 (SP1) UNIT4 Software B.V. Telefoon 0184 444444 Postbus 102 Telefax 0184 444445 3360 AC Sliedrecht Supportlijn 088 2472472 Supportfax 0184 414819 e-mail

Nadere informatie

Microsoft Security Essentials downloaden

Microsoft Security Essentials downloaden Wegwijs in internet Thuis in Windows Vista Thuis in Windows 7 Microsoft Security Essentials downloaden Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2011 Deze handleiding Microsoft Security

Nadere informatie

1Boekhouden geboekstaafd 1

1Boekhouden geboekstaafd 1 1Boekhouden geboekstaafd 1 Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren TENTAMENTRAINER Eerste druk Boekhouden Geboekstaafd 1 Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren Eerste druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Praktijkinstructie Beheer en installatie computersystemen/administratie 3 (CIN06.3/CREBO:50191)

Praktijkinstructie Beheer en installatie computersystemen/administratie 3 (CIN06.3/CREBO:50191) instructie Beheer en installatie computersystemen/administratie 3 (CIN06.3/CREBO:50191) pi.cin06.3.v1 ECABO, 1 augustus 1997 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd,

Nadere informatie

Belastingrecht MBA 2013

Belastingrecht MBA 2013 Belastingrecht MBA 2013 Uitwerkingen opgaven Deel 4 Loonbelasting Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht MBA 2013 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 1 Ontwerp binnenwerk

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013 ISBN: 978-90-817910-8-3 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Bestuurlijke informatievoorziening Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit

Nadere informatie