QBMT. De intelligente robot verovert de wereld. Fabrice Goffin Tommy Deblieck Oprichters OVERDRACHT DRIES VAN NOTEN SUCCESS STORY SOCIAAL RECHT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "QBMT. De intelligente robot verovert de wereld. Fabrice Goffin Tommy Deblieck Oprichters OVERDRACHT DRIES VAN NOTEN SUCCESS STORY SOCIAAL RECHT"

Transcriptie

1 # 208 oktober > december 2014 INGOnderneming QBMT Fabrice Goffin Tommy Deblieck Oprichters De intelligente robot verovert de wereld SOCIAAL RECHT Het eenheidsstatuut: tekst en uitleg OVERDRACHT Voorrang voor bedrijfsschenkingen DRIES VAN NOTEN Een atypische modeontwerper SUCCESS STORY Lampiris: een onder neming boordevol energie

2 INHOUDSTAFEL NEWS 04 In het kort Actualiteit van het kwartaal Een interessante of verrassende greep uit de economische actualiteit. SUCCESS STORY 06 QBMT De robot die de wereld zal veroveren Zora, de intelligente en autonome kleine robot, maakt zijn intrede in rust- en ziekenhuizen. Het begin van een mooi succesverhaal? 10 Lampiris Van klein duimpje tot electriciteitsreus Lampiris is één van de eerste energieleveranciers die profiteerden van de liberalisering van de markt, en bouwde in de loop van de jaren een stevige reputatie op. FOCUS 09 ING International Business Forum Het event voor internationaal zakendoen Deze jaarlijkse hoogmis in het teken van de internationalisering een partnerschap met het VBO en een gespecialiseerde boekhoudconsulent wint nog aan uitstraling. INSIGHT 13 Maatschappelijk verantwoord ondernemen Een 'business'-kijk op MVO MVO vormt vandaag de kern van het businessmodel van ondernemingen. Tekst en uitleg. ING AT YOUR SIDE 14 Online bankieren Zeg niet meer Home'Bank Plus, maar Business'Bank Sinds eind augustus is de website voor online professionele bankverrichtingen van ING nog uitgebreid en heeft ze een nieuwe naam. TAX & FINANCE 16 Familiale overdracht Schenking of nalatenschap voor familiebedrijven? Vlaanderen en Wallonië willen voortaan een goede overdrachtsplanning aanmoedigen. TIPS & TRICKS 19 Harmonisering van de statuten Eenheidsstatuut arbeiders-bedienden: welke balans? Welke conclusies moeten we trekken in verband met het nieuwe 'eenheidsstatuut' voor arbeiders en bedienden, enkele maanden nadat de nieuwe wet van kracht werd? EVENT 22 The Power of Object(s) De dagelijkse leefwereld van Belgisch design Een tentoonstelling georganiseerd door ING België en het Mode and Design Art Center biedt een andere kijk op Belgisch design. 24 Dries Van Noten Tussen Antwerpen en Parijs Een tentoonstelling in Parijs en Antwerpen schetst het parkoers en de persoonlijkheid van één van de beroemdste Belgische modeontwerpers. Wilt u reageren op een bepaald artikel of ons gewoon een vraag stellen? Stuur dan een mail naar Redactiecomité S. De Launois, C. De Moor, R. Den Dooy, K. Flament, I. Neu, M. Staelens, A. Van Brakel, F. Wauters, D. Zeghers Hoofdredacteur V. Mol Redactie C. De Kock, N. Garcia-Sequeira, F. Petitjean, P. Segaert, F. Wauters Uitgever M. Staelens Foto s L. Bazzoni, L. Boegli, Corbis, J. Dolan, ING, F. Raevens, Thinkstock Layout M. Bourgois, C. Harmignies, F. Anzalone Realisatie Elixis sprl Rodenbachstraat Brussel ING Onderneming Reproductie is toegestaan, mits bronvermelding. Alle rechten voorbehouden voor de reproductie van foto s, de lay-out en de illustraties, die eigendom zijn van Elixis. ING Onderneming paraît également en français. ISSN-nummer: Gratis abonnement ing-onderneming.be Contactpersoon ING V. Mol, Marnixlaan 24 - B-1000 Brussel Tel.: Internet: ing-onderneming.be Verantwoordelijke uitgever Inge Ampe, Sint-Michielswarande 60, B-1040 Brussel ING België nv Vennootschapszetel: Marnixlaan 24, B-1000 Brussel RPR Brussel Btw BE Tel.: BIC: BBRUBEBB IBAN: BE Verzekeringsmakelaar, ingeschreven bij FSMA onder het codenummer 12381A * De ING-producten en -diensten, vermeld in dit magazine, worden u aangeboden onder voorbehoud van aanvaarding door ING België (of desgevallend, de betrokken verzekeraar) en mits wederzijds akkoord. De voorwaarden en modaliteiten van de ING-producten en -diensten (algemene voorwaarden of reglementen, essentiële spaarders- of beleggersinformatie, productfiches, tarieven en alle andere aanvullende informatie) zijn beschikbaar in uw ING-kantoor of op 02 INGOnderneming

3 EEN BEWOGEN ZOMER Beste ondernemers, Nu het nieuwe schooljaar zich stilaan op gang trekt, moet ik toch toegeven dat het voor de Belgische en buitenlandse bedrijven geen zorgeloze zomer is geweest. De geopolitieke gebeurtenissen volg(d)en elkaar immers in ijltempo op. De crisis in Oekraïne loopt steeds meer uit de hand en leidde ondertussen tot een 'sanctieoorlog' waar de Europese ondernemingen niet ongehavend zullen uitkomen. En verder: de ebolaepidemie die steeds harder toeslaat in West-Afrika, de situatie in Syrië en Irak die met de dag verergert, het gewelddadige Israëlisch-Palestijnse conflict dat weer in alle hevigheid oplaait Al die crisissen treffen onze ondernemingen van dichtbij of van ver. Daardoor moeten heel wat ondernemers extra waakzaam blijven, kwestie van de impact op hun businessmodel en hun toekomstige inkomsten te evalueren. Bovendien maken veel bedrijfsleiders zich ook zorgen over de Belgische politieke situatie. Zullen de nieuwe Gewest- en gemeenschapsregeringen zich bekommeren om het lot van onze ondernemingen? En hoe zit het federaal? Als de politieke wereld zich niet duidelijk engageert, vrezen de bedrijven dat hun concurrentiepositie geleidelijk zal verslechteren. Maar ook al is optimisme niet langer troef, toch moeten we blijven werken aan het herstel van onze economie. Vandaar dat we vasthouden aan de uitgestippelde koers: een bondgenoot blijven van de ondernemingen en hen vernieuwende financieringsoplossingen aanbieden om hun projecten in goede banen te leiden. Onze halfjaarresultaten bewijzen het eens te meer, want we hebben het volume van onze leningen aan bedrijven nog verhoogd. Een goed relancebeleid is uiteraard onmogelijk zonder export. Vandaar dat we begin oktober eens te meer ons International Business Forum organiseren, een evenement dat zich richt tot alle bedrijven die hun activiteiten willen uitbreiden (lees verder op pagina 09). Zoals altijd zijn we er trots op om dag na dag en maand na maand aan uw zijde te mogen staan en bij te dragen tot het herstel van onze economie. Erik Van Den Eynden General Manager Midcorporates & Institutionals ING België P.S. Om het u nog makkelijker te maken, hebben we onze PC Banking-interface voor ondernemingen volledig vernieuwd. U leest er meer over in ons artikel op pagina 14. Market update Wilt u dagelijks op de hoogte blijven van de trends op de financiële markten? Surf naar https://businessnews.ing.be en registreer u gratis op onze publicaties. 03

4 NEWS FINANCIERING Europese ondernemingen houden van de Beurs Volgens een recente studie van consultant PwC hebben de nieuwe aandelenuitgiften (IPO s) in Europa een record bereikt. Zo telt de consultant alleen al voor het tweede kwartaal van IPO s voor in totaal 22,3 miljard euro. Zo n hoog niveau was niet meer bereikt sinds Sinds begin dit jaar waren er in Europa niet minder dan 213 nieuwe uitgiften voor een totaal van 33,7 miljard euro. Dat de IPO-markt het zo uitstekend doet, is te danken aan de goede gezondheid van de financiële markten en aan het feit dat heel wat Private Equity-fondsen de bedrijven in hun portefeuille willen lanceren op de Beurs. Tal van operaties zitten nog in de pijplijn, en het jaar zou dan ook moeten worden afgesloten met een nieuw record. 4% Uit de recentste statistieken van de FOD Economie blijkt dat de industriële productie (de bouwsector niet meegerekend) in mei % hoger lag dan in mei Ze lag ook 0,3% hoger dan de maand voordien. De stijgende trend houdt sinds begin 2013 aan. HUMAN RESOURCES Nieuwe wetgeving inzake psychosociale arbeidsrisico s Sinds 1 september is er een nieuwe wet van kracht over de preventie van psychosociale arbeidsrisico s. Tot de belangrijkste veranderingen behoort een uitbreiding van het oude begrip 'psychosociale belasting door het werk'. Dat begrip werd omgedoopt tot 'psychosociale arbeids risico s' en omvat voortaan alle psychologische risico s, onder meer stress die verband houdt met: - de organisatie en de inhoud van het werk - de werkomstandigheden - de leefomstandigheden op het werk en de interpersoonlijke relaties. De nieuwe wetgeving verduidelijkt ook de rol van de verschillende actoren inzake risicopreventie. Info (snelkoppeling): INTERNATIONALE HANDEL De Russische sancties onder de loep De Europese Commissie heeft 125 miljoen euro vrijgemaakt om de Europese groente- en fruittelers te helpen om de schok op te vangen van het invoerverbod dat Rusland heeft opgelegd. Maar zijn zij de enigen die getroffen worden door het Russische embargo? De economisten van ING bestudeerden de vraag en formuleerden hun conclusies in een studie die online beschikbaar is. Info (snelkoppeling): DE FINANCIËLE DIRECTEURS BLIJVEN OPTIMISTISCH De resultaten van de driemaandelijkse enquête van consultant Deloitte bij de Belgische CFO s blijven positief. Zo verwacht 70% een stijging van hun bedrijfsomzet, terwijl 40% ervan uitgaat dat de resultaten van het tweede kwartaal de vast gelegde budgetten zullen overschrijden. MAALTIJDCHEQUES: WEG MET PAPIER De dagen van de papieren maaltijdcheques zijn geteld: vanaf 1 januari 2016 zijn ze niet langer geldig. Deze beslissing, genomen in overleg met de sociale partners, zou de administratieve lasten die wegen op ondernemingen en winkeliers aanzienlijk moeten verminderen. HARMONISERING VAN DE STATUTEN: DE AANVULLENDE PENSIOENEN AAN DE BEURT Op 1 januari 2015 start het proces voor de harmonisering van de regels inzake de toekenning van aanvullende pensioenen. Gezien de complexiteit van het dossier koos de regering voor een staps gewijze aanpak, binnen een tijdsbestek van tien jaar. 04 INGOnderneming

5 INGsider STEVIGE RESULTATEN VOOR HET EERSTE SEMESTER 2014 Op 8 augustus publiceerde ING haar halfjaarresultaten. De winst vóór belastingen bedraagt 649 miljoen euro, 16 miljoen minder dan vorig jaar, maar deze daling is te wijten aan een stijging van de banktaksen met 41 miljoen euro. Het aantal klanten blijft stijgen, net als het deposito- en het kredietvolume. Info (snelkoppeling): DE MEDEWERKERS VAN ING LIEPEN MEE VOOR UNICEF Afgelopen juni deden medewerkers van ING in 14 landen mee aan een loopwedstrijd in het kader van het project 'ING Run for UNICEF'. Deze actie bracht euro op die zal worden besteed aan beter onderwijs in Zambia, Ethiopië en Nepal. Info (snelkoppeling): ONLINE BEVEILIGING ING werkt mee aan de veiligheidscampagne van Febelfin Febelfin, de Belgische federatie van de financiële sector, heeft een nieuwe nationale campagne gelanceerd om bedrijven en particulieren bewust te maken van de risico s van phishing. Het gaat om een techniek waarbij fraudeurs de identificatie- en bevestigingscodes van PC Banking-gebruikers proberen te bemachtigen Info: ADMINISTRATIEVE VEREENVOUDIGING De federale staat schakelt over op elektronische facturen Op 17 juli ontving de federale staat zijn eerste factuur in UBL-formaat (Universal Business Language), d.w.z. een factuur die volledig automatisch wordt verwerkt. Meteen het officiële startschot van een proeffase waarbij alle leveranciers van drie federale overheidsdiensten (FOD Begroting en Beheerscontrole, Fedict en Kanselarij) hun facturen alleen nog digitaal versturen. Na die proefperiode wordt het project uitgebreid naar de andere federale diensten. om er frauduleuze transacties mee op te zetten en de rekeningen van hun slachtoffers te plunderen. Vorig jaar werden maar liefst gevallen geregistreerd. Gelukkig werpen de sensibilisatiecampagnes hun vruchten af. Zo telde Febelfin voor de eerste zes maanden van 2014 nog slechts 183 phishing-slachtoffers. FAMILIEBEDRIJVEN Zijn er nog opvolgers? Zo luidt de ietwat provocerende titel die het Instituut voor het Familiebedrijf (IFB) koos voor zijn elfde colloquium. Dat heeft plaats op 7 oktober aanstaande, zoals steeds met de steun van ING, en zal in het teken staan van de nog altijd netelige opvolgingskwestie binnen familiebedrijven. Kernvraag in het debat: koestert de nieuwe generatie echt nog ondernemingsambities? Info: oktober-11de-dag-van-het-familiebedrijf READING TIPS De relatie werknemerswerkgevers in het tijdperk van de sociale netwerken Dit boek, met Reid Hoffman, een van de ters van LinkedIn, als coauteur, oprich- pleit voor een nieuw soort relatie tussen ondernemingen en hun medewerkers. Beide partijen zouden er namelijk belang bij hebben om hun relatie te zien als een win-winpartnerschap. Het boek biedt een nieuwe kijk op rekrutering en talentontwikkeling. Info: The Alliance: Managing Talent in the Networked Age, door Reid Hoffman, Ben Casnocha en Chris Yeh Harvard Business Review Press ISBN-13 : ) Wegwijs in de jungle van de opzegtermijnen De website van het advocatenbureau Laga biedt een systeem om de opzegtermijnen te berekenen, rekening houdend met alle mogelijke scenario s. Info: Een inspiratiebron voor managers? De 'managementblog' van Business Week bevat artikels van managementspecialisten over de nieuwste trends op het gebied van leadership en management. Info: businessweek.com/blogs/ the-management-blog 05

6 SUCCESS STORY QBMT DE ROBOT DIE DE WERELD ZAL VEROVEREN Met hun Zora Robot staan innovatieve ondernemers Fabrice Goffin en Tommy Deblieck aan de rand van de grote doorbraak. Na 2,5 jaar voorbereiding is Zora de eerste, humanoïde robot die klaar is voor wereldwijde commercialisering. Ze is 58 cm groot, wandelt, herkent mensen, spreekt, zingt. Enkel zwemmen en springen lukt niet. Voor de rest kan ze alles. Haar naam: Zora, de eerste humanoïde robot ter wereld die gecommercialiseerd wordt voor het grote publiek. Achter de schermen zit QBMT, de Oostendse vennootschap van Fabrice Goffin en Tommy Deblieck. Wanneer we elkaar in juni ontmoeten, in het Economisch Huis in Oostende, is het gesprek doorspekt van jongensachtig enthousiasme en passie voor de kleine Zora. OP DE RAND VAN DE GROTE DOORBRAAK Want Zora staat op de rand van de grote doorbraak. Sinds maart 2014 hebben een paar Vlaamse zorginstellingen Zora op proef: het UZ Gent, enkele West-Vlaamse woon- en zorgcentra, een school voor kinderen met autisme en revalidatieziekenhuis Inkendaal in Sint-Pieters-Leeuw. Zora toont er revalidatie-oefeningen, leidt een bingospel, slaat alarm als een bewoner valt of zijn kamer verlaat, verdrijft ook de eenzaamheid De eerste positieve reacties op de Zora Robot hebben voor een tsunami aan persaandacht gezorgd. Niet alleen de Vlaamse media, ook de Vara en De Telegraaf uit Nederland, en het Duitse magazine Capital kwamen al op reportage. OPRICHTINGSJAAR 2011 ACTIVITEITEN Ontwikkeling van een autonome, intelligente robot LOCATIE Hoofdzetel in Oostende PERSONEEL 2 vennoten en 8 programmeurs (van wie 6 in het Roemeense Craiova) 06 INGOnderneming

7 2,5 JAAR VOORBEREIDING "Eind 2011 hoorden we voor de eerste keer van de Zora Robot", vertelt Fabrice Goffin. "Een Frans wetenschapscentrum heeft de zorgrobot in 2009 ontwikkeld. De Fransen zochten een partner om de robot te commercialiseren. Zelf zijn ze enkel geïnteresseerd in wetenschappelijk onderzoek." Tommy Deblieck en Fabrice Goffin waren op dat moment ook toe aan een nieuw project. Beide ondernemers leerden elkaar acht jaar geleden kennen, werden goede vrienden en beleefden samen enkele lucratieve avonturen in Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten en Azië. "We lanceerden onder andere een virtuele butler, verkochten een Mediabox, ontwikkelden een ipod tour guide voor musea en een virtueel winkelmandje." "DIE MANNEN VAN ZORA" "De keerzijde van Qatar was dat we er meer dan 300 dagen per jaar verbleven. Om zaken te doen in het Midden-Oosten moet je er nu eenmaal fysisch aanwezig zijn. Maar voor onze gezinnen was dat niet houdbaar. Bovendien hadden we in ons eigen bedrijf nauwelijks iets te zeggen. Als buitenlander mag je in Qatar maximaal 49% van de aandelen hebben, maar met die 49% heb je niets in de pap te brokken." Ondertussen is de band met Qatar helemaal doorgeknipt, maar de 'Q' blijft gewoon in 'QBMT', voluit 'Qatar Belgium Modern Technologies'. "Dankzij die 'Q' gingen veel deuren open en kwamen de Franse wetenschappers ons op het spoor. Maar in de praktijk gebruiken we de naam 'QBMT' niet meer. Mensen kennen ons nu als 'die mannen van Zora'," lacht Tommy Deblieck. AANKOPEN EN PROGRAMMEREN De commercialisering van de Zora Robot betekent dat QBMT de robots aankoopt, ze programmeert op maat van de klant, en vervolgens verkoopt of verhuurt. In principe kan de Zora Robot voor om het even welke taken geprogrammeerd worden. Voorwaarde voor de Franse wetenschappers was echter steeds dat de robot een sociale toepassing zou krijgen. "Een vriend bij een ziekenfonds dacht aan woon- en zorgcentra", vertelt Fabrice Goffin. "Door de vergrijzing hebben we daar steeds meer handen nodig, terwijl het budget niet evenredig stijgt. Tegen 2020 dreigt een groot personeelstekort. De Zora Robot helpt dat probleem oplossen. Zora is perfect voor repetitieve en ondersteunende taken. Denk aan de krant voorlezen, vertellen welk weer het wordt of wat er deze middag op het menu staat, revalidatie-oefeningen tonen, de nummers trekken uit een bingospel Zo krijgt het personeel meer tijd voor complexe en 'warme' taken, die met emotie gepaard gaan." Tommy Deblieck en Fabrice Goffin geven toe dat Zora al eens een ethische snaar raakt. "Wie voor het eerst van Zora hoort, vreest soms dat we de zorg voor senioren straks helemaal aan robots overlaten. En dat er heel wat jobs op de tocht komen te staan. Maar van de rusthuizen die Zora tot nu toe getest hebben, is er geen enkele die Zora doorgestuurd heeft. De reacties zijn enkel positief", aldus Tommy Deblieck. LEASING EN PETERSCHAP Het enige probleem dat de zorginstellingen met Zora ondervinden, is haar financiering. Zora kost euro. In tijden van crisis vallen dergelijke bedragen moeilijk te slijten bij een raad van bestuur. Fabrice Goffin: "Dankzij ING hebben we die drempel sterk verlaagd. Via de ING Vendor Lease (zie kader op pagina 8) bieden we Zora aan voor 270 euro per maand, of slechts 9 euro per dag. Dat is een enorm commercieel voordeel. De vijf Zora Robots die momenteel in proefprojecten gebruikt worden, zijn alle gefinancierd via ING Vendor Lease. Daar zijn we ING uiteraard heel erkentelijk voor." Ondernemerstips ALS U IN IETS GELOOFT, MOET U ERVOOR GAAN Als u een droom hebt, moet u af en toe eens durven springen. Wij hebben ook serieus schrik gehad. LAAT U DOOR ZOVEEL MOGELIJK MENSEN INFORMEREN En maak er vervolgens uw eigen verhaal van. Ons businessplan is de eerste twee jaar wel twintig keer aangepast, telkens met nieuwe data. UW GROOTSTE KAPITAAL ZIJN DE MENSEN MET WIE U SAMENWERKT Om vooruit te gaan, moet u goede medewerkers selecteren, zeker als start-up. Kies mensen met passie voor hun werk, en geef ze vertrouwen. Wie zijn Fabrice en Tommy? Fabrice Goffin begon zijn carrière als directeur van het World Trade Center Antwerpen en leerde daarna als import- en exportconsultant de Qatarese markt kennen. Vervolgens stichtte hij enkele bedrijven op de Arabische markt. Van augustus 2012 tot april 2014 was hij mede-eigenaar en gedelegeerd bestuurder van de Brugse kaarsenfabriek Hautekiet Candles nv. Tommy Deblieck stopte op zijn 18 e met school, ging een jaar in de horeca werken en gooide zich toen op de informatica. Hij werd programmeur en later intern consultant automatisering bij een producent van voedingssupplementen. Tot hij vijftien jaar geleden zijn eigen consultancybedrijf oprichtte. Zo liep hij Fabrice Goffin tegen het lijf, met wie hij samen naar Qatar trok. 07

8 SUCCESS STORY Wat is ING Vendor Lease? ING Vendor Lease kort samengevat: u verkoopt een product aan uw klant. ING betaalt de factuur in de plaats van uw klant. Vervolgens betaalt de klant gedurende een afgesproken termijn maandelijks een beperkt bedrag aan ING. Op het einde van het contract koopt u het product terug. Vervolgens kan de klant het product definitief van u aankopen, of een nieuw leasen. Via ING Vendor Lease ligt de financiële drempel voor uw klant dus niet alleen lager, u kunt uw klant ook aan u binden door op het einde van het contract een nieuw product aan te bieden. Bovendien krijgt u de kans om een tweedehandsmarkt voor uw producten op te zetten, en kunt u in het leasingcontract extra diensten opnemen, en zo uw omzetcijfer per klant een duwtje in de rug geven. Uw ING Relationship Manager geeft u graag meer info over ING Vendor Lease. Om Zora financieel nog toegankelijker te maken, hebben de twee Oostendse ondernemers een peterschap door bedrijven bedacht. Voor diezelfde 270 euro per maand wordt een onderneming peter van een zorgrobot. In ruil draagt Zora de bedrijfsnaam als familienaam en staat het logo op de zorgrobot. De sponsor krijgt ook een maandelijks verslag van Zora's activiteiten en af en toe komt Zora op bezoek in de onderneming. In de boekhouding wordt het peterschap ingebracht als publiciteit. "Op amper een maand mogen we al vier peterschappen noteren. Vooral kleinere bedrijven blijken gecharmeerd om zo hun merk lokaal te versterken", geeft Tommy Deblieck aan. De eerste Zora Robots werden ingezet in zorgcentra, waar ze het personeel helpen bij repetitieve taken. Zo komt er meer tijd vrij voor de patiënten. 100 ZORA'S TEGEN BEGIN 2015 Voor Fabrice Goffin en Tommy Deblieck doet het positieve onthaal van de Zora Robot zichtbaar deugd. Al 2,5 jaar steken ze al hun energie in de robot. Ook hun Qatarese spaarcenten gingen op aan Zora, meer dan ze aan hun partners durfden te vertellen. "Eind maart kregen we wel euro steun van het Vlaams Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie (IWT). En er lopen gesprekken met externe investeerders. Ook qua verkoop gaat de bal stilaan aan het rollen. Op enkele weken tijd hebben we acht Zora's verkocht. Tegen begin 2015 willen we er honderd geplaatst hebben, niet alleen in België, maar ook in Nederland, Duitsland en Finland. Zora geraakt nu echt in een stroomversnelling", besluit Fabrice Goffin met glinsterende ogen. Foto's: Frédéric Raevens, V.R. SVEN VERSTRAETEN Relationship Manager ING "Ondersteuning aan innovatieve ondernemers" "ING is begin 2014 'de' preferente financiële partner van QBMT bvba, een innovatieve onderneming met een niet alledaags, doch zeer toekomstgericht product. Het ING Business Center Brugge is sterk verweven met de lokale ondernemingen. Bovendien is er een belangrijke link met de zorgsector via onze afdeling ING institutionelen. Zora was dan ook een uitgelezen kans om onze kennis van de zorgsector in te zetten voor een groeibedrijf uit de regio. Na een eerste verkennend gesprek werd een meeting ingepland met onze specialisten van ING Lease, die een oplossing op maat aanboden onder de vorm van 'vendor lease'. Hiermee werd ING de eerste bankinstelling ter wereld die een humanoïde robot leaset. Als relatiegelastigde is het uitermate boeiend om ervoor te zorgen dat ING kansen kan bieden aan innovatieve groeibedrijven." 08 INGOnderneming

9 FOCUS ING INTERNATIONAL BUSINESS FORUM HET EVENT VOOR INTERNATIONAAL ZAKENDOEN De ING International Business Day kreeg naast een nieuwe naam ook een nieuwe invulling. Op het ING International Business Forum geven straks niet alleen de experts van ING u advies en tips over internationaal ondernemen, ook het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) en de accountants van BDO komen langs. Al een aantal jaar is de International Business Day van ING een vaste prik voor ondernemingen die internationaal zakendoen. Ook op de editie 2014 in Brussel krijgen zij opnieuw tonnen praktische en gedetailleerde informatie. Zo staat op 2 oktober onder andere een plenaire infosessie gepland met Peter Vanden Houte, Chief Economist van ING België, Pieter Timmermans, gedelegeerd bestuurder van het VBO, en Michèle Sioen, voorzitter van het VBO en CEO van Sioen Industries. Er is ook een debat tussen ondernemers over internationaal zakendoen. Wie wil, kan enkele specifieke workshops volgen, bijvoorbeeld over het beheer van wisselkoersrisico s. FACE-TO-FACE GESPREKKEN Ondernemers zullen ook kunnen spreken met lokale medewerkers van ING en BDO uit een aantal landen, waaronder al zeker Polen, Roemenië, Rusland en Turkije; India, China en Hongkong; en Frankrijk en Duitsland. Tijdens een persoonlijk contact krijgen ondernemers antwoorden over het oprichten van vennootschappen in het buitenland, het optimaliseren van betaalstromen, de financiering van projecten enz. SAMENWERKING MET VBO EN BDO Nieuw dit jaar is de samenwerking met het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) en accountancykantoor BDO, waardoor het evenement ook een nieuwe naam kreeg. International Business Manager Annemie Nolf, die het evenement coördineert voor ING, vertelt waarom. "Elk jaar publiceren VBO en BDO samen een themaboekje voor ondernemers met praktische tips en getuigenissen. Vorig jaar was dat bijvoorbeeld over de financiering van ondernemingen. In 2014 gaat de gids over internationaal zakendoen. Op vraag van het VBO en BDO hebben we meegeschreven aan deze editie, die trouwens gelanceerd wordt op het International Business Forum." 250 PLAATSEN BESCHIKBAAR Door de samenwerking met het VBO en BDO wordt het evenement ook opengesteld voor bedrijven die geen klanten zijn van ING. "Op de onderste verdieping van het ING-gebouw Marnix in Brussel kunnen we bovendien maximaal 300 gasten ontvangen. We verwachten daarom dat het evenement snel vol zal lopen", legt Annemie Nolf uit. EVENEMENT BLIJFT GRATIS Ondanks de beperkte plaatsen blijft het evenement gratis. Inschrijven kan bij het VBO. De klanten van ING krijgen daarvoor binnenkort de nodige richtlijnen in een officiële uitnodiging. ANNEMIE NOLF International Business Manager ING België Foto s: Jessica Hilltout, Reporters, V.R. 09

10 SUCCESS STORY LAMPIRIS VAN KLEIN DUIMPJE TOT ELEKTRICITEITSREUS OPRICHTINGSJAAR 2003 ACTIVITEITEN Levering van energie (gas en elektriciteit) en gebruiksklare isolatieoplossingen LOCATIE Luik OMZET Iets meer dan 1 miljard euro in 2013 PERSONEEL 270 medewerkers 10 INGOnderneming

11 Wie zijn de twee Bruno s eigenlijk? Bruno Venanzi Bruno Venanzi studeerde geschiedenis aan de Université de Liège en geeft toe dat zijn eerste passie journalistiek was! Tijdens zijn studies werkt hij als jobstudent in een callcenter, maar uiteindelijk helpt hij zijn baas bij het dagelijkse bedrijfsbeheer. Dit eerste contact met de ondernemingswereld is bepalend voor het vervolg van zijn carrière. Na een tijdelijke passage bij Belgacom ontmoet hij Bruno Vanderschueren bij WorldCom, waarna hij overstapt naar Certipost. In 2003 kruisen ze opnieuw elkaars pad en richten ze samen Lampiris op. Bruno Vanderschueren Bruno Vanderschueren behaalt een master in de Economische Wetenschappen aan de KUL en start zijn carrière in de telecomsector. Eerst bij IBM, dan bij WorldCom, waar hij Bruno Venanzi ontmoet. Na een tijdelijke overstap naar Electrabel lanceren ze samen Lampiris. Lampiris werd opgericht in 2003 en is een van de eerste ondernemingen die doorbrak op de Belgische energiemarkt na de doorgevoerde liberalisering. Toch heeft dit 100% Belgische bedrijf zijn pioniersgeest weten te bewaren, ondanks een duizelingwekkende groei. Ondernemerstips LAAT U ADVISEREN DOOR DE JUISTE PERSONEN Aarzel nooit om externe hulp te vragen, dat verruimt uw blik. Wanneer Bruno Venanzi en Bruno Vanderschueren beslissen om hun talenten te bundelen en een van de eerste challengers te lanceren op de pas geliberaliseerde energiemarkt, lijkt hun project zo goed als onmogelijk. "We hadden allebei enorm veel zin om erin te vliegen en een onderneming uit de grond te stampen op basis van het concept groene elektriciteit", herinnert Bruno Venanzi zich, gedelegeerd bestuurder van Lampiris. "Daarvoor moesten we wel eerst de vereiste licenties krijgen in elk van de drie Gewesten, en dus de nodige financiële garanties kunnen bieden. Die hadden we toen helaas nog niet." Maar er is meer nodig om de twee jonge ondernemers te ontmoedigen. EEN BEURS EN EEN TELECOMBEDRIJF? Om de nodige geloofwaardigheid en fondsen te verwerven, hanteren beide vennoten een op zijn zachtst gezegd originele aanpak. "Eerst lanceerden we een energiebeurs, die we vervolgens doorverkochten. Later deden we hetzelfde met een telefonieaanbod. Dat leverde ons voldoende kapitaal op om Lampiris boven de doopvont te houden", vertelt Bruno Venanzi. Zo n beurs opstarten, was uiteraard niet zomaar een onschuldig idee. "Ons plan groeide uit twee vaststellingen. Eén: er bestond toen nog geen enkele beurs voor groene energie in ons land. Twee: we moesten de nodige contacten leggen om ons toekomstig project te lanceren. De beurs was in dat opzicht een optimale oplossing." EEN REËLE TEST In 2003, vlak na de liberalisering, lanceren de twee partners Lampiris. "De situatie was toen ideaal voor een reële test", vervolgt Bruno Venanzi. "We wilden een 100% groen project ontwikkelen. In Wallonië bleef de liberalisering echter beperkt tot een zeer klein marktsegment: de levering van 100% groene elektriciteit aan particulieren. Onze eerste klanten waren dan ook papa, mama en de vrienden. Die kozen veeleer voor ons om ons plezier te doen dan om geld te besparen. Beetje bij beetje deed de mond-tot-mondreclame haar werk. In de herfst van 2006 hadden we al klanten. Maar we hadden nooit verwacht dat er zo n succes verhaal op zou volgen!" KLANTEN IN DRIE MAANDEN Nu de volledige liberalisering er aankomt, komen de zaken in een stroomversnelling terecht. "We hadden een ander profiel: we leverden niet alleen 100% groene elektriciteit, maar hanteerden ook een vaste prijs, voor die tijd een primeur. En last but not least waren we een 100% Belgische onderneming, opgericht met een gelijke inbreng van een Vlaming en een Waal. Dat creëerde een zeker sympathiekapitaal bij journalisten en consumentenorganisaties. Resultaat: tussen LANCEER U! Van durf krijgt men achteraf nooit spijt. UW BANKIER IS ER OM U TE HELPEN Uw bank is wel degelijk uw natuurlijke bondgenoot, in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt. Het is niet omdat u een negatieve opmerking krijgt over een project, dat u op de boodschapper moet schieten. Uw bankier helpt u om uw project te verfijnen. En als hij garanties vraagt, doet hij dat zowel voor hemzelf als voor u. Het risico moet nu eenmaal aanvaardbaar blijven in verhouding tot zijn potentiële rendement. 11

12 SUCCESS STORY oktober 2006 en 1 januari 2007, de datum van de liberalisering, trokken we niet minder dan nieuwe klanten aan. We hebben tientallen nieuwe medewerkers moeten aanwerven en opleiden, om zeker klaar te zijn op 1 januari!" HET DNA BEHOUDEN Tien jaar later is Lampiris actief in de drie Gewesten, zowel op de gas- als op de elektriciteitsmarkt, en telt het iets meer dan klanten. "Gelukkig hebben we ons DNA behouden en ons anders kunnen positioneren. Zo waren we de eersten om een vaste prijs aan te bieden. Bovendien werkten we als eersten met contracten van onbepaalde duur, lang voor de regering daar alle bedrijven toe verplichtte. Vandaag blijven we nog altijd onze eigen aanpak hanteren. Met onze businessklanten bijvoorbeeld: net als onze concurrenten bieden we het personeel van onze klanten korting aan. Maar we kennen die korting ook toe aan personeelsleden die al klant zijn bij ons. En in de regel blijven eenvoud en transparantie onze handelsmerken. Zo hebben we bij Lampiris slechts één enkele prijsformule voor particulieren, met een automatische korting zodra het contract zijn derde verjaardag ingaat. Onze filosofie luidt dat die klanten weten hoe we werken en ons minder kosten inzake beheer. Vandaar dat we hen een korting kunnen toestaan. Een goede manier om hen tevreden te stellen en te binden." GROEI IN GOEDE BANEN LEIDEN Lampiris startte met een kapitaal van euro, maar moest een herkapitalisatie doorvoeren om zijn groei in goede banen te leiden. "We hebben onze winst altijd geherinvesteerd, maar op een bepaald moment volstond dat niet langer. Onze bankiers raadden ons aan om een kapitaalsverhoging door te voeren, omdat we geen bijkomende leningen meer loskregen", vervolgt Bruno Venanzi. "Op het moment zelf is dat vervelend, maar tegelijk is het een uitdaging Nieuwe medewerkers aanwerven en de teams structureren: het was een van de grote groeiuitdagingen van Lampiris. die u de juiste vragen doet stellen. In ons geval was het cruciaal om meerderheidsaandeelhouder te blijven, om de controle over het bedrijf te behouden. Opdracht volbracht: na een kapitaalsverhoging van 30 miljoen euro houden we nog altijd 65% van het kapitaal in eigen handen. GIMV en SRIW bezitten elk 16,5%, de rest is eigendom van onze medewerkers. Daarnaast hebben we onze werkmethode moeten aanpassen aan de groei van onze teams. "Het moeilijkste moment komt er tussen 30 en 60 medewerkers. Zolang we onder de 30 personeelsleden zaten, konden Bruno en ik nog alles zelf doen en beheren. Maar zodra je de kaap van de 30 overschrijdt, wordt dat moeilijker. Vanaf 60 medewerkers wordt het mogelijk om eigen teams op te richten onder leiding van managers. En de behaalde winst is ruim voldoende om externe consultants in te huren om te helpen bij de herstructurering." NIEUWE MARKTEN Vandaag wil Lampiris nieuwe markten veroveren. Zo heeft het zich gelanceerd in de isolatiesector. "Heel wat klanten vroegen ons om hen te helpen, omdat ze niet wisten hoe ze dat moesten aanpakken, welke werkzaamheden voor hen het nuttigst waren, welke aannemers ze moesten kiezen enz. We hebben al hun vragen beantwoord. Vandaag werken we samen met meer dan 30 aannemers op 600 werven per jaar, om onze klanten sleutelklare oplossingen te kunnen aanbieden." Lampiris lonkt ook naar de Franse markt. "Die is nog maar zeer weinig geliberaliseerd, dus is er nog plaats voor nieuwkomers. We hebben ook een interessant contract voor gegroepeerde gasaankopen kunnen bedingen met de consumentenorganisatie 'UFC-Que Choisir?'. Dat leverde ons in één klap klanten op. We hopen binnenkort de grens van de klanten te overschrijden." De toekomst ziet er dus stralend uit en steekt boordevol nieuwe uitdagingen voor onze twee ondernemers FRANÇOISE BRÉSART-WALHEER Relationship Manager ING Partners sinds de oprichting Lampiris en ING zijn al partners sinds de oprichting van het bedrijf. "Onze relatie is in de loop van de tijd steeds intenser geworden. We spitsen ons toe op cashmanagementproducten in een seizoenscontext. Lampiris kent een zeer snelle groei, dus zijn die producten van cruciaal belang." Snelle groei "De communicatie verloopt uitstekend. Buiten de halfjaarlijkse vergaderingen tussen Lampiris en zijn drie hoofdbankiers, om de balans op te maken en de bedrijfsprojecten te bespreken, komen we ook regelmatig samen met onze productspecialisten om onze dagelijkse werkrelatie in goede banen te leiden en ons partnerschap voortdurend te verbeteren." Foto s: Laetizia Bazzoni, V.R. 12 INGOnderneming

13 INSIGHT MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN EEN 'BUSINESS'-KIJK OP MVO Vroeger bestond maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) erin om gewoon een paar humanitaire activiteiten toe te voegen aan het jaarverslag. Vandaag is die tijd voorgoed voorbij. Voortaan vormt MVO de kern van het businessmodel van onze bedrijven. Ook al blijft MVO niet langer beperkt tot gewone humanitaire activiteiten, toch verdwijnen die niet volledig van de kaart. "Zowel ING als haar medewerkers blijven dergelijke activiteiten organiseren", aldus Marie Godts, Corporate Social Responsibility Specialist. EEN NIEUW BUSINESSMODEL "Vandaag is MVO veel breder dan filantropie. Vandaar dat we onze aanpak voortaan baseren op vijf pijlers: klantgerichtheid, businessaanpak, werkomgeving, milieuafdruk en impact op de gemeenschap." "Vandaag vormt MVO de kern van het DNA van ondernemingen en hun businessmodel, zoals Michael Porter, hoogleraar in Harvard en strategiespecialist, benadrukt", vervolgt Marie Godts. "Deze koerswijziging wil inspelen op nieuwe maatschappelijke verwachtingen. Zo krijgt ING vandaag veel meer vragen van de pers, ngo s en de burgersamenleving over onze bijdrage aan duurzame ontwikkeling. Naast initiatieven om bijvoorbeeld onze CO 2 -voetafdruk te verminderen, hebben we een debat gelanceerd over hoe we als bank kunnen bijdragen tot een betere samenleving, door de manier waarop wij de economie financieren. Zo denken we aan mogelijke partnerschappen met spelers uit het verenigingsleven en de bedrijfswereld. Deze dynamiek is wel degelijk zinvol nu duidelijk wordt dat bedrijven, sociale ondernemers en verenigingen samen extra waarde kunnen creëren voor onze burgers." Vandaag vormt MVO de kern van het DNA van ondernemingen en hun businessmodel MARIE GODTS Corporate Social Responsibility Specialist ING België PRESTATIEMETING MVO integreren in het businessmodel houdt ook in dat de resultaten geëvalueerd worden. "Zo hebben we bij ING kritieke prestatie-indicatoren (KPI) ingevoerd om de CO 2 -voetafdruk te meten van de energieprojecten die we financieren. In 2008 bevatte onze energieportefeuille 20% projecten op basis van steenkool en 20% op basis van hernieuwbare energiebronnen. Vandaag bedragen die percentages respectievelijk 13% en 39%. Meteen het bewijs dat er wel degelijk concrete acties mogelijk zijn!" Foto s: Corbis, V.R. 13

14 AT YOUR SIDE ONLINE BANKIEREN ZEG NIET MEER HOME MAAR BUSINESS BANK Te onthouden Home'Bank Plus maakt plaats voor Business Bank, en dat voor al uw bedrijfstransacties. Sedert eind augustus heeft Home Bank Plus, de online dienst voor het zakelijke internetbankieren bij ING, een flinke update ondergaan. Zelfs de naam veranderde: Home Bank Plus heet voortaan Business Bank. De belangrijkste vernieuwingen worden uit de doeken gedaan door Lieven Haesaert, General Manager Direct Channels bij ING België. Dankzij een verrijkte versie van Home Bank kunt u nu ook uw privérekeningen beheren. Het is kinderspel om tijdens eenzelfde sessie over te schakelen van de ene applicatie naar de andere. LIEVEN HAESAERT General Manager Direct Channels ING België Nadat Home Bank vorig jaar al een volledige facelift onderging, is het nu de beurt aan Home Bank Plus. De online dienst kreeg een nieuwe naam: Business Bank, waarmee de vlag veel beter de lading dekt. VOLLEDIG HERDACHT "De klantenervaring werd volledig herdacht", zo omschrijft Lieven Haesaert de vernieuwingen bij Business Bank. "De functionaliteiten blijven min of meer dezelfde", zegt hij. "Maar Business Bank zal er helemaal anders uitzien, overzichtelijker zijn en de toegang tot de functionaliteiten zal makkelijker worden. Het design is een stuk moderner. De meeste icoontjes zijn nu geïnspireerd op icoontjes van apps, zodat het meteen duidelijk is waarvoor ze dienen." Zoals in het verleden in Home Bank Plus het geval was, zijn er ook in Business Bank specifieke businessdiensten beschikbaar die het financieel beheer van businessklanten eenvoudiger maakt. Daarnaast is alle informatie die terug te vinden was op ing.be/business, nu ook beschikbaar in Business Bank. SPLITSING PRIVATE EN ZAKELIJKE REKENINGEN De grootste verandering die werd doorgevoerd, is de volledige splitsing tussen private en zakelijke rekeningen. "Veel ondernemers gebruikten Home Bank Plus voor zowel hun private als zakelijke rekeningen", legt Haesaert uit. "Of omgekeerd: er werden ook heel wat zakelijke rekeningen beheerd in Home Bank. Dat is in Business Bank niet meer mogelijk, u kunt daar enkel nog uw zakelijke rekeningen beheren. Wie persoonlijke rekeningen wil beheren, moet naar Home Bank. Om het gebruiksgemak te verhogen, hoeft de gebruiker zich echter maar één keer aan te melden om zowel Home Bank als Business Bank te gebruiken. Met een druk op de navigatieknop schakelt u van Home Bank naar Business Bank." Deze splitsing heeft ook gevolgen voor de gewone Home Bank. "Er waren ook privéklanten die absoluut van Home Bank Plus wilden gebruikmaken omdat bepaalde functionaliteiten alleen daar te vinden waren", zegt Haesaert. "Twee handtekeningen ingeven bij het beheer van rekeningen bijvoorbeeld. Deze functionaliteiten bieden wij vanaf nu ook aan in Home Bank." DE EFFECTIEVE OMSCHAKELING Ongeveer 15% van onze klanten moeten de overschakeling maken, schat Haesaert, ongeveer driekwart daarvan gebruikte Home Bank voor 14 INGOnderneming

15 BANK PLUS, Veilig bankieren via Business Bank Ontdek nu al een preview van Business Bank Benieuwd hoe de nieuwe Business Bank er uitziet? Surf naar ing.be/ businessbank en ontdek de nieuwe lay-out en mogelijkheden. ING doet natuurlijk alles om Business Bank zo veilig mogelijk te houden. Maar een optimale beveiliging bereiken we samen. Volg daarom altijd deze drie gouden regels om veilig te bankieren op het internet: Log altijd in op Business Bank via de website ing.be Geef nooit persoonlijke gegevens of codes door. Gebruik altijd het nummer op de achterkant van uw ING-bankkaart als u de Business Bank Helpdesk wilt bellen. het beheer van zakelijke rekeningen. Door deze groep over te zetten naar Business Bank hebben zij nu ook toegang tot een heleboel nieuwe functionaliteiten. Om de klanten zo goed mogelijk te begeleiden, wordt de omschakeling in verschillende fases uitgevoerd. Elke klant zal via en een bericht in Home Bank of Business Bank verwittigd worden op de dag van de omschakeling. De eerste fase is gestart einde augustus en tegen midden oktober zullen alle betrokken klanten Business Bank kunnen gebruiken. ACHTTIEN MAANDEN VOORBEREIDING Voor de lancering van Business Bank werd niet over één nacht ijs gegaan. Er werd meer dan achttien maanden aan gewerkt door een heel team van mensen binnen ING. "De gebruikers zelf hoeven voor de overschakeling niks te doen of niks aan te passen", zegt Haesaert, "de volledige overdracht van rekeningen wordt door ING zelf verzorgd." MOBIELE KANALEN "Met de nieuwe Business Bank is de inspiratie bij ING wat betreft de digitale diensten ook nog lang niet opgedroogd", zegt Haesaert. "Zo zijn er de mobiele kanalen waar onze businessklanten vandaag al hun rekeningen kunnen opvolgen. In de volgende weken zullen hieraan ook een aantal bijkomende businessfunctionaliteiten worden toegevoegd, zoals het beschikbaar maken in de app van rekeningen met beperkte mandaten en het uitvoeren van betalingen met een dubbele handtekening." Foto's: V.R. 15

16 TAX & FINANCE FAMILIALE OVERDRACHT SCHENKING OF NALAT VOOR FAMILIEBEDRIJV In 2012 besliste het Vlaamse Gewest om het schenken van aandelen in familiebedrijven voortaan fiscaal te bevoordelen ten opzichte van nalatenschappen. Doel: bedrijfsleiders stimuleren om tijdig na te denken over de toekomst van hun onderneming. Maar hoe zit het in de andere Gewesten? Vroeger was de berekening van de successie- of schenkingsrechten op aandelen van familiebedrijven onderworpen aan een barema dat dergelijke overdrachten 'onfinancierbaar' maakte. "Dat zorgde voor ernstige continuïteitsproblemen", aldus Evelyn Van de Boel, Wealth Analysis & Planning Consultant bij ING Private Banking. "Al is de situatie in de loop van de voorbije tien jaar geleidelijk verbeterd." LAGERE AANSLAGVOET Zo bedraagt de belasting op testamentaire erfenissen van bedrijfsaandelen in Wallonië 0%, terwijl het Brusselse en het Vlaamse Gewest een voorkeurtarief hanteren van 3%. In Vlaanderen worden successies zwaarder belast als ze niet gebeuren in rechte lijn (grootouders, ouders, kinderen), of tussen echtgenoten of samenwonenden, terwijl Brussel en Wallonië geen enkel verschil maken naargelang de verwantschapsgraad, ook niet als er van verwantschap geen sprake is. Schenkingen van hun kant worden 3% belast in Brussel en 0% in Vlaanderen en Wallonië; ook hier hoeft er geen verwantschapsband te bestaan. Te onthouden De federale Staat en de Gewesten willen al jaren de overdracht van familiebedrijven vergemakkelijken. Vlaanderen en Wallonië willen daarbij schenkingen bevoordelen ten opzichte van nalatenschappen. Dankzij aangepaste structuren kunnen ondernemers economische eigendom en controle van elkaar scheiden. VERDRIEVOUDIGING VAN HET AANTAL SCHENKINGEN IN VLAANDEREN Op die manier willen Vlaanderen en Wallonië ondernemers aansporen om de continuïteit van hun bedrijf veilig te stellen vóór hun overlijden, aangezien nalatenschappen er voortaan duurder zijn dan schenkingen. Een beleidsmaatregel die afgestemd is op de demografische evolutie. "Volgens de recentste statistieken is 40% van de Belgische ondernemingen nog altijd in handen van babyboomers", benadrukt onze gesprekspartner. "Dat zegt genoeg over de omvang van het probleem. Vandaar dat Vlaanderen in INGOnderneming

17 ENSCHAP EN? 40% VAN DE BELGISCHE ONDERNEMINGEN ZIJN NOG ALTIJD IN HANDEN VAN BABYBOOMERS beslist heeft om de fiscale druk om te keren: in plaats van 2% belasting op schenkingen en 0% op nalatenschappen in geval van overlijden geldt er voortaan een belasting van 0% op schenkingen en van 3% op nalatenschappen in rechte lijn. Deze maatregel is een groot succes, want in 2011 waren er 300 bedrijfsschenkingen, in 2012 maar liefst 1.053, een verdrievoudiging dus, en in 2013 liep het cijfer al op tot " HET ERFDEEL: EEN NETELIGE KWESTIE Toch botsen zowel schenkingen als nalatenschappen op een hinderpaal: de gelijke behandeling van de erfgenamen. "Het burgerlijk recht bepaalt dat sommige erfgenamen de 'reservataire erfgenamen' recht hebben op een 'gereserveerd' gedeelte van het vermogen van de overledene. Daardoor is het voor een ondernemer vaak onmogelijk om zijn bedrijf na te laten aan een van zijn kinderen indien slechts één kind belangstelling toont voor de onderneming." 'Opzijgezette' reservataire erfgenamen zouden voor de rechter kunnen eisen dat het erfenisdeel van het (de) begunstigde kind(eren) verminderd wordt ('inkorting'). Deze regeling geldt ook voor schenkingen. "Ook al dateren de schenkingen van een hele tijd voor het overlijden, toch moet de waarde ervan worden opgeteld bij de waarde van de bestaande goederen van de nalatenschap op het moment van EVELYN VAN DE BOEL Wealth Analysis & Planning Advisor ING Private Banking het overlijden, om te garanderen dat de belangen van de reservataire erfgenamen worden gerespecteerd", vervolgt Evelyn Van de Boel. "Een paar jaar geleden was de situatie zelfs nog complexer. Er werd immers rekening gehouden met de waarde van de schenkingen bij het overlijden en niet bij de schenking. Met andere woorden: indien een bedrijfsleider de onderneming schonk aan een van zijn kinderen en een gelijkwaardig geldbedrag aan het andere kind, kon de waarde van het bedrijf sterk gestegen zijn op het ogenblik van zijn overlijden, en kon het andere kind een 'inkorting' eisen." 'KLIKKEN' EN COMPENSATIE IN CONTANTEN Sindsdien is de situatie grondig veranderd. "Allereerst bepaalt artikel 922 van het Burgerlijk Wetboek dat de waarde van de aandelen van familiebedrijven voortaan moet worden 'vastgeklikt' bij de schenking. Het is die waarde die wordt gehanteerd bij het overlijden, om de gelijke behandeling tussen erfgenamen te waarborgen", licht Evelyn Van De Boel toe. "Die aanpassing geeft schenkingen eindelijk de veiligheid die ze tot dan toe niet hadden. Bovendien mag de inkorting, die vroeger in natura moest gebeuren, voortaan in contanten gebeuren indien er sprake is van een ongelijke verdeling. Op die manier kan de aangewezen erfgenaam zijn aandelen en dus ook de controle over de onderneming behouden." Hoe zit het met holdingmaatschappijen? Holdingmaatschappen blijven een delicaat geval. De behandeling van schenkingen van die maatschappijen hangt af van de aard van de holding en van het Gewest: In Wallonië komen holdingmaatschappijen alleen in aanmerking voor verlaagde tarieven indien zowel zijzelf als hun dochtermaatschappijen een 'reële' activiteit (industrie, handel, ambacht, land- of bosbouw, een vrij beroep, een ambt of een dienst) uitoefenen in hoofdberoep. In Vlaanderen is de schenking van een holdingmaatschappij geen probleem zolang de maatschappij een reële economische activiteit uitoefent of minstens een participatie bezit van 30% in een vennootschap met een reële activiteit. In dat laatste geval geldt de vrijstelling van rechten alleen voor de aandelen van de holding in vennootschappen met een reële economische activiteit. De andere aandelen genieten geen gunsttarief. In Brussel zijn holdingmaatschappijen sowieso uitgesloten van het stelsel van bedrijfs schenkingen. 17

18 TAX & FINANCE Welk fiscaal domicilie? Het is het fiscale domicilie van de schenker of de overledene dat in aanmerking komt, en niet dat van de vennootschap. Ingeval hij in verschillende Gewesten heeft gewoond, tellen de vijf jaar vóór de schenking of het overlijden. Het bevoegde Gewest is dat waar hij het langst verbleef tijdens deze periode. Met andere woorden: indien een ondernemer verhuist van Brussel naar Gent of Charleroi, blijft hij fiscaal gezien nog gedurende twee en een half jaar een Brusselse ingezetene. EEN SCHENKING IN TWEE AKTEN Maar wat met de talrijke ondernemers voor wie het bedrijf een zeer belangrijk deel vormt van het vermogen? De financiële compensatie die gestort wordt door de erfopvolger die door de ondernemer wordt gekozen binnen de familie, kan immers financieel onhoudbaar blijken indien het verschil tussen de erfgenamen te groot is. "Toch bestaat er wel degelijk een oplossing voor dit probleem", benadrukt Evelyn Van De Boel. "Zo kan de ondernemer, met goedkeuring van de erfgenamen, twee gelijklopende akten laten verlijden. De eerste akte is een schenking aan de erfgenamen, in onverdeeldheid, van het volledige vermogen dat hij wil schenken, inclusief de bedrijfsaandelen. De tweede akte wordt gesloten tussen de erfgenamen en is bedoeld om uit de onverdeeldheid te treden, eventueel mits betaling van een compensatie door de erfopvolger. Het is zelfs mogelijk om die financiële compensatie te spreiden in de tijd en op die manier de operatie betaalbaar te maken voor de erfopvolger. DE CONTROLEKWESTIE Toch blijft er nog een netelige kwestie. Veel ondernemers willen immers hun nalatenschap plannen, om de gevolgen van een onverwacht overlijden te vermijden, en tegelijk hun bedrijf blijven leiden. "De eenvoudigste oplossing in dat geval is: een schenking doen met voorbehoud van vruchtgebruik. Maar opgelet: alleen Vlaanderen en Wallonië kennen aan deze operatie hetzelfde fiscale statuut toe als een schenking in volle eigendom." Ingezetenen van het Brusselse Gewest worden dus benadeeld en moeten: - ofwel een andere oplossing kiezen, bijvoorbeeld een type vennootschap oprichten die de bevoegdheden van de bestuurder versterkt, zoals een bvba of een commanditaire vennootschap op aandelen; - ofwel een gewone roerende schenking doen (buiten het gunstige kader van de bedrijfsschenking), met voorbehoud van vruchtgebruik; - ofwel verhuizen uit Brussel (zie kadertekst); - ofwel hopen op een wetswijziging. En de stichting? Een bijzonder mechanisme dat ondernemers hanteren, is de certificatie van aandelen door een privéstichting. Bij de oprichting van de stichting worden de aandelen van het familiebedrijf ondergebracht in de stichting; die geeft certificaten uit die deze aandelen vertegenwoordigen. Deze operatie maakt het mogelijk om onderscheid te maken tussen financiële rechten (dividenden) en politieke rechten (stemrecht). Toch blijft deze oplossing praktisch moeilijk uitvoerbaar en is ze gezien de kostprijs pas echt interessant voor zeer grote vermogens. EN DE BURGERLIJKE MAATSCHAP? Evelyn Van de Boel: "Een andere mogelijkheid om de controle te behouden, is de oprichting van een burgerlijke maatschap. Zo n maatschap is fiscaal transparant en verandert dus niets aan de successie- of schenkingsrechten. Ze maakt het wel mogelijk om de rollen duidelijker te bepalen. Kort samengevat komt het erop neer dat de bedrijfsleider alle aandelen van het familiebedrijf onderbrengt in een burgerlijke maatschap die hij speciaal daartoe opricht. Vervolgens schenkt hij de aandelen van de maatschap aan zijn kinderen, eventueel met voorbehoud van vruchtgebruik. De statuten van de burgerlijke maatschap stellen hem aan als bestuurder, waardoor hij de controle over het familiebedrijf behoudt. Wat deze formule interessant maakt in vergelijking met de gewone schenking van de bedrijfsaandelen met voorbehoud van vruchtgebruik, is de flexibiliteit van de statuten van een burgerlijke maatschap. Die statuten kunnen immers worden aangepast op maat, bijvoorbeeld om te vermijden dat de kinderen te vroeg aan het roer zouden komen te staan van het familiebedrijf, als ze daarvoor nog te jong zijn. Er kan ook bepaald worden dat het de burgerlijke maatschap in haar geheel is die het stemrecht uitoefent in de onderneming, via haar statutaire bestuurder. Dat vermijdt een verwatering van het vermogen van de familie indien ze niet de enige bedrijfsaandeelhouder is. Voor welke oplossing er ook wordt gekozen, het is in elk geval aan te raden om een expert te raadplegen. Een dergelijke planning mag zeker niet overhaast gebeuren!" De wet op de successierechten maakt de overdracht van familiebedrijven voortaan gemakkelijker. Foto's: Getty Images, V.R. 18 INGOnderneming

19 TIPS & TRICKS Welke balans kunnen we maken van de harmonisering van het arbeiders- en het bediendestatuut, meer dan zes maanden na de invoering van het eenheidsstatuut? Terugblik op een brandend dossier HARMONISERING VAN DE STATUTEN EENHEIDSSTATUUT ARBEIDERS-BEDIENDEN: WELKE BALANS? Voor Olivier Rijkaert, advocaat en expert in sociaal recht, bestaat er nog geen echte eenheidsstatuut. "Er blijven nog altijd heel wat verschillen bestaan tussen arbeiders en bedienden", Toch gaat het hier om een belangrijke stap naar een harmonisering van de statuten." EÉN ENKELE OPZEGTERMIJN "Ook al moeten de teksten nog aangevuld worden door de rechtspraak, ze hebben alvast de verdienste dat ze duidelijkheid scheppen over de berekening van de opzegtermijn", vervolgt Olivier Rijckaert. Voortaan volstaat het inderdaad om zich daarvoor te baseren op een referentietabel. Te onthouden De wet houdt niet alleen nieuwe verplichtingen in, maar biedt ook meer duidelijkheid bij de berekening van de opzegtermijn. Compensatiemaatregelen zijn onvoldoende om de ondernemingen te ondersteunen. Het is tijd voor een nieuwe aanwervingsen ontslagcultuur. Welke nieuwigheden? Een van de kernpunten van het compromis is het feit dat werknemers die al aangeworven zijn op het moment dat de wet van kracht wordt, hun rechten behouden. Maar wat met de toekomst? De opzegtermijnen voor contracten van onbepaalde duur zijn voortaan dezelfde voor alle werknemers. De 'carenzdag' voor arbeiders, d.w.z. de eerste dag ziekteverzuim, die niet vergoed wordt, wordt definitief geschrapt. De proefperiode verdwijnt, op twee uitzonderingen na: studentenarbeid en uitzendarbeid. Outplacement, vroeger alleen voorbehouden voor 45-plussers, wordt uitgebreid naar alle werknemers met een opzegtermijn van minstens 30 weken. Hierbij zijn er twee scenario s mogelijk: ofwel worden de 60 outplacementuren gevolgd tijdens de opzegtermijn, ofwel, als het om een breuk gaat, kunnen de outplacementkosten afgetrokken worden van de vergoeding (met name vier weken loon) die de werkgever moet betalen. Sinds 1 april 2014 moeten werkgevers zich aan nieuwe regels houden inzake ontslagmotivering. 19

20 TIPS & TRICKS BART BUYSSE Algemeen directeur Verbond van Belgische Ondernemingen HET ONTSLAG- DOSSIER WAS MAAR HET TOPJE VAN DE IJSBERG: ER ZITTEN NOG EEN AANTAL GROTE DOSSIERS IN DE KAST DIE ONVER- MIJDELIJK OP TAFEL ZULLEN KOMEN Bovendien wordt het opzeggen van een contract van een werknemer die na 1 januari 2014 in dienst is genomen, iets gemakkelijker: bij het begin (tot 5 jaar anciënniteit) en aan het einde van de loopbaan (na 20 jaar). Voor werknemers die al op 31 december 2013 in dienst waren, is de situatie echter complexer en zou een ontslag duurder kunnen uitvallen. Er moeten immers twee opzegtermijnen samengeteld worden: - die op basis van de nieuwe bepalingen, - de eind 2013 verworven opzegtermijn, die berekend wordt op basis van de vroegere regels. "Dat zou echter veel hoger geweest zijn als de totale anciënniteit van arbeiders had moeten worden herberekend op basis van het nieuwe regime", merkt Bart Buysse, algemeen directeur van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO), op. ONVOLDOENDE COMPENSATIE- MAATREGELEN Deze harmonisering brengt extra kosten mee voor de werkgevers, aangezien het ontslag van een arbeider duurder kan uitvallen. Om de balans in evenwicht te brengen, heeft de regering een aantal compensatiemaatregelen toegestaan. Zo wordt er een budget uitgetrokken van 80 miljoen euro om de afschaffing van de carenzdag te compenseren (zie verder). "Globaal gezien is de som voldoende", beklemtoont Bart Buysse, "maar ze dreigt versnipperd te raken en niet de extra kosten te dekken waarmee de betrokken werkgevers worden opgezadeld. Vandaar dat het VBO ervoor pleit om het beschikbare budget specifiek te besteden voor de ondersteuning van sectoren die meer arbeiders tewerkstellen." De regering heeft twee bijkomende maatregelen genomen. Enerzijds worden de hoogste ontslagvergoedingen voortaan onderworpen aan een speciale bijdrage, die gebruikt wordt om de werkgeversbijdragen te verminderen voor ondernemingen met minder dan 20 werknemers. Anderzijds wordt de ontslagvergoeding de vroegere 'crisispremie' die de RVA toekent aan ontslagen arbeiders, in sommige gevallen geschrapt. "De middelen die op die manier vrijkomen, zullen gebruikt worden om de werkgeversbijdragen te verminderen voor de jaarlijkse vakantie van de arbeiders", aldus nog de algemeen directeur van het VBO. Tot slot hebben de werkgevers bedongen dat ze een fiscaal vrijgesteld 'sociaal passief' mogen aanleggen. Zo mogen de ondernemingen het equivalent van drie weken loon (en één week na een loopbaan van 20 jaar) per jaar en per werknemer besteden aan het aanleggen van een provisie voor toekomstige ontslagen. Wel heeft de regering een aantal plafonds ingevoerd: 100% vrijstelling voor bruto loonschijven van minder dan euro, 30% tot euro en niets daarboven. "Bovendien zal deze maatregel pas voelbaar worden vanaf 2019, aangezien ze geldt voor werknemers die vanaf 1 januari 2014 vijf jaar anciënniteit hebben", nuanceert Bart Buysse. 20 INGOnderneming

21 OLIVIER RIJCKAERT Geassocieerd advocaat Sotra GEMENGDE BALANS Volgens de baas van het VBO blijft de balans duidelijk gemengd. "We zijn ontsnapt aan een grondwettelijke impasse en zijn juridisch ingedekt voor wat het verleden betreft. Voor werkgevers die bedienden in dienst hebben, is de verdwijning van de formule Claeys eveneens een stap vooruit. Volgens die formule mocht er voor hogere bedienden een specifieke opzegtermijn worden vastgelegd per contract. Toch blijft er nog veel werk aan de winkel, onder meer inzake compensaties." EN DE TOEKOMST? "Het ontslagdossier was maar het topje van de ijsberg!" oordeelt Olivier Rijckaert. "Een aantal grote dossiers, die momenteel nog in de kast zitten, zullen onvermijdelijk op tafel komen: aanvullende pensioenen, jaarlijkse vakantie, organisatie van de collectieve arbeidsverhoudingen, eenmaking van de sociale overlegstructuren, loonschalen Het worden ongetwijfeld moeilijke discussies zolang de economische belangen zo groot zijn." De volledige harmonisering van het De volledige harmonisering van het arbeiders- en het bediendestatuut zal nog jarenlange moeilijke onderhandelingen tussen de sociale partners vergen. AFSCHAFFING VAN DE CARENZDAG De afschaffing van de carenzdag, de nietbezoldigde eerste dag ziekteverlof van arbeiders, zal het absenteïsmebeheer bemoeilijken. Bart Buysse: "De carenzdag had een ontradend effect op het ziekteverzuim bij arbeiders. Anderzijds vormen bedienden sowieso al twee derde van alle werknemers. De werkgevers zullen in elk geval strenger toezien op het ziekteverzuim, temeer omdat er ondertussen striktere maatregelen gelden om misbruiken te vermijden. Zo moeten werknemers voortaan onmiddellijk hun werkgever op de hoogte brengen en zich op vooraf bekendgemaakte tijdstippen aanmelden voor een controle, zo niet verliezen ze hun recht op gewaarborgd loon." HET AANTAL AANWERVINGEN IN DALENDE LIJN? Het is nog te vroeg om uit te maken of ondernemingen sinds de hervorming minder personeel aanwerven. Toch zouden de nieuwe opzegtermijnen en de afschaffing van de proefperiode bedrijven kunnen aanzetten om meer te kiezen voor uitzendarbeid of voor contracten van bepaalde duur (CBD). "We zien nog geen significante toename van het aantal uitzendcontracten", aldus nog Bart Buysse, "al is het wel mogelijk dat de werkgevers hun houding aanpassen, in die zin dat ze selectiever worden bij de keuze van hun medewerkers". Ontslagmotivering Sinds 1 april 2014 hebben werknemers met minstens zes maanden dienst het recht om de redenen van hun ontslag te kennen (uitgezonderd uitzendkrachten en studenten). "Werkgevers die een ontslag niet uit eigen beweging motiveren, moeten voortaan binnen twee maanden en per aangetekende brief antwoorden op het verzoek tot rechtvaardiging van de werknemer", licht Olivier Rijckaert, advocaat en expert in sociaal recht, toe. "Als hij niet of te laat antwoordt, riskeert hij een forfaitaire boete die gelijkstaat aan twee weken loon." De werkgever moet zijn beslissing motiveren met concrete argumenten, zo niet kan de rechtbank hem dwingen om een schadevergoeding te betalen van 3 tot 17 weken loon, boven op de forfaitaire boete. Acht weken "Sinds de hervorming van kracht is, zien we dat er akkoorden worden gesloten waarbij werkgevers die het ontslag van een werknemer niet geldig kunnen rechtvaardigen, hem of haar gemiddeld ongeveer acht weken loon moeten uitbetalen", vervolgt Olivier Rijckaert. "Vandaar dat werkgevers meer dan in het verleden voor elk ontslag een dossier zullen moeten samenstellen. Een nieuwe cultuur die zeker tot een systeem van schriftelijke waarschuwingen zal leiden, om de werknemer te wijzen op zijn tekortkomingen." Voor Bart Buysse heeft dit nieuwe systeem de verdienste dat het een te zware procedure vermijdt. "Bij geschillen beschikken rechters trouwens over een zekere appreciatiemarge, om het onredelijke karakter van het ontslag te beoordelen. Het wordt voor werkgevers dan ook belangrijk om de echte reden van het ontslag mee te delen of die nu te maken heeft met het gedrag of de competenties van de werknemer, of met de behoeften van de onderneming en correct toe te lichten." Foto s: Corbis, V.R. 21

22 EVENTS THE POWER OF OBJECT(S) DE DAGELIJKSE LEEFWERELD VAN BELGISCH DESIGN The Power of Object(s) Design Bestsellers in Belgium Van 4 september 2014 tot 11 januari 2015 Alle dagen open van u. tot u, ook op feestdagen, Kerst- en Nieuwjaarsdag. Elke woensdag nocturne tot u. Wat is design? Wanneer wordt een product een bestseller of blijft het in het geheugen gegrift? Hoe komt het dat het Belgische design vandaag zoveel succes heeft? ING België en MAD Brussels, het Mode and Design Art Center organiseren een tentoonstelling die een antwoord probeert te geven op deze vragen. ING Art Center Koningsplein Brussel 2 1 Design heeft vandaag alle aspecten van ons dagelijks leven ingepalmd. En het aantal talentrijke Belgische designers die internationaal doorbreken, neemt nog voortdurend toe. Een verheugend succes, dat ook heel wat vragen doet rijzen. Het is die uitdaging die Danny Venlet, designer en artistiek directeur van MAD Brussels (Mode and Design Art Center), is aangegaan, in samenwerking met ING Art Center. De tentoonstelling die het resultaat is van die vraagstelling kreeg de titel 'The Power of Object(s) - Design Bestsellers in Belgium' en opent haar deuren naar aanleiding van het Design September Festival. DESIGN KRITISCH BEVRAAGD Vanaf wanneer wordt een voorwerp design? En wat verklaart het succes van een product: zijn omvorming tot icoon dat in het geheugen gegrift blijft, of zijn commercieel succes? Waarom wordt een icoon niet automatisch een bestseller en omgekeerd? Om die vragen te beantwoorden, onderzocht de curator van de tentoonstelling het werk van 25 hedendaagse Belgische designers (zie kadertekst). De deelnemers werden niet alleen geselecteerd op basis van hun naam, hun reputatie of de mate waarin ze het Belgische design vertegenwoordigen, maar vooral op grond van het aantal producten dat ze in de loop van hun carrière al op de markt hebben gebracht. DRIE WERKEN DRIE INVALSHOEKEN Van elke designer laat de tentoonstelling drie voorwerpen zien: De 'Iconen' zijn producten die designers als symbolisch voor hun werk beschouwen of die het publiek bijna spontaan associeert met hun naam. De 'Bestsellers' worden onderverdeeld in twee subcategorieën. Enerzijds het meest verkochte product, anderzijds de bestseller die de designer het meest geld heeft opgebracht. De confrontatie tussen die voorwerpen doet een vraag rijzen: hoe komt het dat het beroemdste 22 INGOnderneming

23 product van een designer niet per se het best verkoopt, het meest opbrengt of omgekeerd? "We hebben de deelnemende designers geïnterviewd en de gesprekken verwerkt in een bezoekersgids en een film", aldus Patricia De Peuter, adjunct-curator van de tentoonstelling. "Op die manier kunnen de bezoekers hun reacties lezen tijdens het bezoek zelf, en zich een concreter idee vormen van de werkomgeving van een designer." IS DESIGN AUTOMATISCH KUNST? Wie als designer een product ontwerpt dat zijn doelgroep niet bereikt, mist een kans. En daarin schuilt nu net het verschil tussen design en kunst: de zoektocht naar het 'kleinste gemene veelvoud' tussen het beginideaal van de designer en de vele, vaak tegenstrijdige wensen en interesses van de doelgroep voor wie het werk uiteindelijk bestemd is. Dat zoekproces, de interactie tussen ontwerper, gebruiker en producent, vormt de essentie zelf van design. 3 DE BELG: EEN GEBOREN DESIGNER? Belgische designers zijn overigens veel marktgerichter dan bijvoorbeeld onze noorderburen. Het calvinistische verleden van Nederland speelt daarbij ongetwijfeld mee. Heel wat Belgische designers hebben trouwens hun eigen productiebedrijf opgericht. In tegenstelling tot hun Nederlandse collega's zijn ze dus veel minder geneigd om hun creaties te 'conceptualiseren'. Ze zetten zich af tegen de opvatting dat een ontwerp functioneel moet zijn, met als argument dat ze de materiële wereld afwijzen. Een gevolg van onze typisch Belgische compromiscultuur? We mogen daaruit hoe dan ook zeker niet concluderen dat het Belgische design stereotiep of eenvormig zou zijn, integendeel! "In zijn meest flatterende vorm lijkt een Belgisch designvoorwerp op een omstreden gedicht vol tegenstrijdigheden. Het wil immers tegelijk verleiden en ergeren", aldus Danny Venlet, een Australische designer die sinds de jaren 1990 in België woont en de Belgische designwereld door en door aanvoelt. 4 REGELS WERKEN NET BEVRIJDEND VOOR DESIGN Dat de ontwerpen van Belgische designers minder media-aandacht krijgen dan de onconventionele prototypes van buitenlandse designers met een radicalere aanpak, verklaart wellicht waarom het Belgische design lange tijd in een hoekje is geduwd. Maar het is waarschijnlijk net die compromistraditie die ontstaan gaf aan de alchemie die de Belgische designers vandaag naar de internationale top stuwt. De specifieke wensen van gebruikers en producenten, en de beperkingen die daarmee samengaan, remmen hun creativiteit niet af, maar zorgen er net voor dat ze zichzelf overstijgen en als het ware hun vele interesses 'sublimeren'. Dat levert een uniek voorwerp op dat tegelijk functioneel en artistiek is. De deelnemende designers Marina Bautier Alain Berteau Big-Game Bram Boo Nathalie Dewez Jean-François D'Or Anthony Duffeleer Nedda El-Asmar Axel Enthoven Alain Gilles Davy Grosemans Vincent Jalet Charles Kaisin Bart Lens Xavier Lust Christa Reniers Stefan Schöning Diane Steverlynck Piet(er) Stockmans Maarten Van Severen Danny Venlet Luc Vincent Sylvain Willenz Dirk Wynants Michael Young 1 Xavier Lust, Bestseller volume, Turner - Driade 2 Danny Venlet, Icoon, Easy Rider - Bulo 3 Big-Game, Bestseller marge, Pen - Praxis 4 Bram Boo, Icoon, Overdose - Bulo Een designvoorwerp kopen op de tentoonstelling? De tentoonstelling host de MAD POP-UP Store, opgericht door Studio Helder en Galerie Valerie Traan. ING wil hiermee de bezoekers stimuleren om de creaties van Belgische designers te leren appreciëren en er trots op te zijn. Design is vandaag de dag niet meer weggelegd voor een elite, maar maakt deel uit van een nieuwe life style. "In de MAD POP-UP Store kunnen bezoekers interessante kleine voorwerpen kopen", zo vertelt Patricia De Peuter enthousiast. "De filosofie sluit perfect aan bij die van de tentoonstelling: de Belg beter vertrouwd maken met design en, zo hopen we, hem trots maken op de talrijke creaties waarop ons land prat kan gaan." Foto's: V.R. 23

24 EVENTS DrIes van noten Dries van noten - Inspirations tot 2 november 2014 van 13 februari tem 19 juli 2015 Tussen Antwe Musée des arts Décoratifs de Paris rue de rivoli Paris ModeMuseum nationalestraat antwerpen In 1985 opende Dries van noten zijn eerste boetiek in een winkelgalerij in antwerpen. volgend jaar zal hij dus dertig jaar actief zijn binnen de internationale modewereld. vanaf februari 2015 kunnen we zijn bijzonder parcours ontdekken in het ModeMuseum van antwerpen. De man is discreet, bijna zwijgzaam. Een spaarzaamheid aan woorden die in contrast staat met de exuberantie van zijn stijl die van zijn creaties wel te verstaan, want in zijn eigen kleding staat soberheid voorop. Dries Van Noten nodigde ons voor dit interview uit in zijn hoofdkantoor, een robust havenpand aan de Godefriduskaai, op het Eilandje in Antwerpen. Toen de stille ontwerper, met een al even bescheiden handdruk en glimlach, zich lang geleden in deze wijk vestigde, was deze allesbehalve trendy. Vandaag tekent het imposante MAS zich af aan de overkant van de straat. Helemaal bovenaan, net onder het panoramaterras, zit het tweesterrenrestaurant t Zilte. In de ooit zo rustige, verlaten buurt is het nu een drukte van jewelste zodat men onder de kaai zelfs een openbare parking heeft moeten aanleggen. Hierdoor werd zijn tuin in Lier meer dan ooit de belangrijkste bron van evenwicht voor de meest emblematische van de Antwerpse Zes (zie pagina 25). Een tuin die tot aan de publicatie van zijn boek een goed bewaard geheim bleef. 24 ingonderneming

nr. 360 van BART SOMERS datum: 16 juli 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM Overdracht familiebedrijf - Schenkingsrechten

nr. 360 van BART SOMERS datum: 16 juli 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM Overdracht familiebedrijf - Schenkingsrechten SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 360 van BART SOMERS datum: 16 juli 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BEGROTING, FINANCIËN EN ENERGIE Overdracht familiebedrijf

Nadere informatie

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap

DOSSIER. De Burgerlijke Maatschap DOSSIER De Burgerlijke Maatschap U wil uw beleggingsportefeuille nu al aan uw kinderen schenken, maar tegelijk wenst u ook controle te blijven houden en inkomsten te ontvangen? In dat geval kan de burgerlijke

Nadere informatie

nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten

nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten De nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten Aan uw testament werken is niet altijd gemakkelijk. Het is echter voor ieder van u de enige manier om te garanderen dat uw wensen perfect gerespecteerd

Nadere informatie

Private Banking. ten dienste van ondernemers. Paul Bradbury/Ojo Images/GraphicObsession

Private Banking. ten dienste van ondernemers. Paul Bradbury/Ojo Images/GraphicObsession Private Banking ten dienste van ondernemers Paul Bradbury/Ojo Images/GraphicObsession Private Banking ten dienste van ondernemers In elke fase van uw leven en dat van uw onderneming komt u dagelijks grote,

Nadere informatie

berekening en tarieven

berekening en tarieven Page 1 of 6 Leven - Schenken en Erven Schenkingsrechten in Vlaanderen: tarieven Net zoals bij successies worden de heffingen op schenkingen, de belastbare basis en de eventuele vrijstellingen door elk

Nadere informatie

7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt?

7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt? 7. Hoe vermijdt u dat uw vermogen bij uw schoonfamilie terechtkomt? 7.1. Wat is het? Als u aan vermogens- en successieplanning doet, wilt u ervoor zorgen dat uw vermogen bij uw eigen familie (met name

Nadere informatie

Schenkingsrechten op onroerende goederen in de drie gewesten van het land: wat is er nieuw?

Schenkingsrechten op onroerende goederen in de drie gewesten van het land: wat is er nieuw? Schenkingsrechten op onroerende goederen in de drie gewesten van het land: wat is er nieuw? Eind 2015 werden de schenkingsrechten op onroerende goederen in het Brussels Hoofdstedelijk en Waalse Gewest

Nadere informatie

De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende?

De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende? De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende? De laatste tijd komen steeds vaker testamenten voor waarbij de ene echtgenoot aan de andere 99,6 % van de gezinswoning in volle eigendom legateert

Nadere informatie

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1.1. WAT HOUDT ZO N HAND- OF BANKGIFT PRECIES IN? 1.1.1. Schenken zonder schenkingsrechten! Schenking is in principe notarieel. Dat is in ieder geval het basisprincipe

Nadere informatie

A. Algemeen 13. B. Vorm en voorwerp van de schenking 15. C. Grenzen en modaliteiten 32

A. Algemeen 13. B. Vorm en voorwerp van de schenking 15. C. Grenzen en modaliteiten 32 Inhoud 1. Voorwoord 11 2. De schenking 13 A. Algemeen 13 Vraag 1 Wat is een schenking? 13 B. Vorm en voorwerp van de schenking 15 Vraag 2 Onder welke vorm kan men een schenking verrichten? 15 Vraag 3 Zijn

Nadere informatie

ING, partner van familiale ondernemers

ING, partner van familiale ondernemers ING, partner van familiale ondernemers Familiebedrijven, de motor van de economie Leidt u een familiebedrijf? Familiebedrijven professionaliseren In België vertegenwoordigen familiebedrijven maar liefst

Nadere informatie

integrale vermogensbegeleiding

integrale vermogensbegeleiding integrale vermogensbegeleiding l In familiekapitaal staat familie voorop l Een onderneming van de KBC-groep integrale vermogensbegeleiding Bij Integrale Vermogensbegeleiding staat de begeleiding centraal

Nadere informatie

ING PERSONAL BANKING EEN GLOBALE EN PERSOONLIJKE BENADERING VAN UW FINANCIËLE VERMOGEN

ING PERSONAL BANKING EEN GLOBALE EN PERSOONLIJKE BENADERING VAN UW FINANCIËLE VERMOGEN ING PERSONAL BANKING EEN GLOBALE EN PERSOONLIJKE BENADERING VAN UW FINANCIËLE VERMOGEN www.ing.be 1 2 ADVIES VOOR HET BEHEER VAN UW PORTEFEUILLE 6 DOELSTELLINGEN, RISICO S EN BELEGGINGSHORIZON UW BELEGGERSPROFIEL

Nadere informatie

FAQ Schenkingen en Legaten

FAQ Schenkingen en Legaten FAQ Schenkingen en Legaten SCHENKINGEN EN LEGATEN AAN DOMINIEK SAVIO Waarom kiezen voor Dominiek Savio voor een schenking of (duo)legaat? Dominiek Savio wil voor kinderen, jongeren en volwassenen met een

Nadere informatie

Heeft uw vennootschap nog effecten aan toonder? Onderneem samen met Belfius Bank tijdig actie!

Heeft uw vennootschap nog effecten aan toonder? Onderneem samen met Belfius Bank tijdig actie! Heeft uw vennootschap nog effecten aan toonder? Onderneem samen met Belfius Bank tijdig actie! Inhoud Inleiding 3 Onder welke vorm kunt u uw effecten aanhouden? 4 Welke vennootschappen moeten hun effecten

Nadere informatie

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be Beleef verschillende levens in één leven Op een serene manier verschillende levens beleven in één leven vol ervaringen

Nadere informatie

KEUZEDIVIDEND INFORMATIEDOCUMENT TER ATTENTIE VAN DE AANDEELHOUDERS VAN COFINIMMO

KEUZEDIVIDEND INFORMATIEDOCUMENT TER ATTENTIE VAN DE AANDEELHOUDERS VAN COFINIMMO Woluwedal 58 1200 Brussel BE 0 426 184 049 RPR Brussel Naamloze vennootschap en Openbare Vastgoedbeleggingsvennootschap met vast kapitaal naar Belgisch Recht KEUZEDIVIDEND INFORMATIEDOCUMENT TER ATTENTIE

Nadere informatie

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt PERSDOSSIER Inhoud 1. Samenvatting... 2 2. De Belgische energiemarkt... 2 3. Hoe maakt Poweo het verschil?... 3 4. Poweo: meest competitieve elektriciteitsaanbod in Wallonië volgens Test-Aankoop... 4 5.

Nadere informatie

Ann Claes Manager Wealth Services Beobank 14 november 2015

Ann Claes Manager Wealth Services Beobank 14 november 2015 Beobank Workshop Successieplanning in samenwerking met EY Private Client Services Ann Claes Manager Wealth Services Beobank 14 november 2015 Hoe kan u uw vermogensplanning veiligstellen door middel van

Nadere informatie

De overdracht van familiale ondernemingen Artikelen 140 bis W. Reg en 60/1 Vl. W. Succ.

De overdracht van familiale ondernemingen Artikelen 140 bis W. Reg en 60/1 Vl. W. Succ. De overdracht van familiale ondernemingen Artikelen 140 bis W. Reg en 60/1 Vl. W. Succ. 22 april 2014 Jan Tuerlinckx Advocaat-Vennoot Stephanie Gabriel Advocaat De continuïteit van ondernemingen kan in

Nadere informatie

DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TARIEVEN

DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TARIEVEN DE SUCCESSIE- EN SCHENKINGSRECHTEN: OFFICIËLE TRIEVEN De successie- en schenkingsrechten verschillen per gewest.. DE SUCCESSIERECHTEN EN DE SCHENKINGSRECHTEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1. SUCCESSIERECHTEN

Nadere informatie

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet Exact Online Uw financiële cockpit op internet Eenvoudig online boekhouden Een onderneming staat of valt met haar financiële beleid. Met inzicht in de omzet, winst en cashflow nu en in de toekomst. Een

Nadere informatie

Deel 1 - Waarom zou een vennootschap hiervoor interessant kunnen zijn?

Deel 1 - Waarom zou een vennootschap hiervoor interessant kunnen zijn? Inhoudstafel Voorwoord... 1 Deel 1 - Waarom zou een vennootschap hiervoor interessant kunnen zijn? 1. Belastingen besparen?.... 5 1.1. Alle kosten van onroerende goederen in principe aftrekbaar... 5 1.1.1.

Nadere informatie

StepStone in cijfers September 2015

StepStone in cijfers September 2015 StepStone in cijfers September 2015 Finding great people for great jobs StepStone in cijfers Enkele cijfers Bezochte pagina s 1.077.987 Aantal bezoeken 384.782 Unieke bezoekers 275.829 Aantal vacatures

Nadere informatie

Veranderingen sinds Di Rupo I

Veranderingen sinds Di Rupo I Veranderingen sinds Di Rupo I Start van de carrière : pensioenopbouw De bedrijfsleider en zijn vennootschap De ondernemer en zijn kapitaal Successie : begin er op tijd aan!! Start van de carrière re :

Nadere informatie

DIT DOCUMENT IS NIET BESTEMD VOOR VRIJGAVE, PUBLICATIE OF VERSPREIDING IN OF NAAR DE VERENIGDE STATEN, CANADA, JAPAN EN AUSTRALIË

DIT DOCUMENT IS NIET BESTEMD VOOR VRIJGAVE, PUBLICATIE OF VERSPREIDING IN OF NAAR DE VERENIGDE STATEN, CANADA, JAPAN EN AUSTRALIË VOORWAARDEN BETREFFENDE HET KEUZEDIVIDEND Persbericht Gereglementeerde informatie Maandag 18 mei 2015 (na beurstijd) Montea Management NV, met maatschappelijke zetel in 9320 Erembodegem, Industrielaan

Nadere informatie

Inhoudstafel. DEEL 1 Inleiding... 1

Inhoudstafel. DEEL 1 Inleiding... 1 Inhoudstafel Inhoudstafel WAARSCHUWING................................................ HANDLEIDING.................................................. vii ix DEEL 1 Inleiding....................................................

Nadere informatie

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen?

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen? Inhoudstafel Voorwoord 1 Deel 1 - U bent gehuwd Wat betekent dit voor uw bezittingen? 1 U bent gehuwd zonder huwelijks contract 5 11 Wat betekent dit eigenlijk? 5 12 Welke goederen zijn van wie? 5 121

Nadere informatie

In 10 stappen naar een vermogen zonder zorgen

In 10 stappen naar een vermogen zonder zorgen In 10 stappen naar een vermogen zonder zorgen Wie is Optima? Opgericht in 1991 Onafhankelijk 13.160 klanten per 01/09/2010 316 medewerkers Trends Gazelle in: 2002-2003 - 2004-2006 2007-2008 2009 In 2010

Nadere informatie

KEUZEDIVIDEND INFORMATIEDOCUMENT TER ATTENTIE VAN DE AANDEELHOUDERS VAN COFINIMMO

KEUZEDIVIDEND INFORMATIEDOCUMENT TER ATTENTIE VAN DE AANDEELHOUDERS VAN COFINIMMO Woluwedal 58 1200 Brussel BE 0 426 184 049 RPR Brussel Naamloze vennootschap en Openbare Vastgoedbeleggingsvennootschap met vast kapitaal naar Belgisch Recht KEUZEDIVIDEND INFORMATIEDOCUMENT TER ATTENTIE

Nadere informatie

Uw Personal Banker staat steeds voor u klaar.

Uw Personal Banker staat steeds voor u klaar. Uw Personal Banker staat steeds voor u klaar. Welke begeleiding biedt uw Personal Banker? I. Wie is uw Personal Banker? p. 4 II. De bescherming van uw gezin p. 6 III. Uw pensioen p. 8 IV. Spaar- en beleggingsadvies

Nadere informatie

1. De Belgische Energiecrisis

1. De Belgische Energiecrisis 1. De Belgische Energiecrisis Storm Storm Coöperatieve Westerlo Voorjaar 2014 Najaar/Winter 2009 Inhoud 1. Windpark Westerlo 2. Over Storm 3. De coöperatieve Storm CVBA 4. Groene stroom 5. Volgende stappen

Nadere informatie

StepStone in cijfers Juni 2015

StepStone in cijfers Juni 2015 StepStone in cijfers Juni 2015 Finding great people for great jobs StepStone in cijfers Enkele cijfers Bezochte pagina s 1.120.283 Aantal bezoeken 425.093 Unieke bezoekers 304.291 Aantal vacatures 1172

Nadere informatie

Het verdriet kunt u hen niet besparen. De kosten wel.

Het verdriet kunt u hen niet besparen. De kosten wel. Het verdriet kunt u hen niet besparen. De kosten wel. kosten noch zorgen voor uw nabestaanden Families bijstaan tijdens een van de moeilijkste momenten in hun leven. Dat is de specialiteit van DELA. We

Nadere informatie

Bescherm uw onderneming tegen fraude.

Bescherm uw onderneming tegen fraude. Bescherm uw onderneming tegen fraude. 1 Fraude aan bedrijven 1 Fraude aan bedrijven 3 Welke informatie vindt u in deze brochure? Hoe gebruikt u deze brochure? 2 Social engineering of CEO-fraude 4 Wat is

Nadere informatie

Het Vlaams Decreet van 19 december 2003 in werking sinds 1 januari 2004 wijzigt het schenkingsrecht in Vlaanderen.

Het Vlaams Decreet van 19 december 2003 in werking sinds 1 januari 2004 wijzigt het schenkingsrecht in Vlaanderen. DE NIEUWE VLAAMSE SCHENKINGSRECHTEN Wettelijk kader Het Vlaams Decreet van 19 december 2003 in werking sinds 1 januari 2004 wijzigt het schenkingsrecht in Vlaanderen. Tariefherschikking : art 131 W.Reg

Nadere informatie

De Mobile Banking-oplossing van ING Versie 3.0

De Mobile Banking-oplossing van ING Versie 3.0 De Mobile Banking-oplossing van ING Versie 3.0 Gebruiksaanwijzing Nederlandse versie Inhoudsopgave 1. Inleiding tot... 3 2. Welke toestellen worden ondersteund?... 4 3. Hoe installeert u?... 5 4. Hoe maakt

Nadere informatie

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N.

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven Uitgave 2013 C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. 2013 by Euro Books Uitgegeven door Euro Trans Lloyd Kaleshoek 8 8340 Damme

Nadere informatie

moneytalk Mediargus met docroom pdf SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET

moneytalk Mediargus met docroom pdf SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET moneytalk SCHENKEN U doet er verstandig aan uw successie te plannen. GET SUCCESSIEPLANNING VOOR ROERENDE EN ONROERENDE GOEDEREN SCHENKEN DOET U GOEDKOOP Als u wilt vermijden dat uw kinderen een hoge erf

Nadere informatie

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Testamenten en legaten Een gebaar voor het leven 1 IS ER LEVEN NA DE DOOD? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS

Nadere informatie

Niet-preferentiële certificaten van oorsprong

Niet-preferentiële certificaten van oorsprong Niet-preferentiële certificaten van oorsprong Eerste zes maanden van 2015 De opdracht van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie bestaat erin de voorwaarden te scheppen voor een competitieve,

Nadere informatie

Opleiding. Duur van de cursus: 1 dag. Opties: Formule In-house (tot 3 deelnemers) Opleiding op maat in het bedrijf.

Opleiding. Duur van de cursus: 1 dag. Opties: Formule In-house (tot 3 deelnemers) Opleiding op maat in het bedrijf. Opleiding Hoe succesvol jaarlijkse evaluatie/functioneringsgesprekken voeren? Verandert het onderhoud van evaluatie in hoeksteen van het individuele management! Duur van de cursus: 1 dag Opties: Formule

Nadere informatie

INFORMATIENOTA OVER HET KEUZEDIVIDEND KEUZEPERIODE VAN 30 NOVEMBER TOT EN MET 11 DECEMBER 2015 (16.00 UUR (CET))

INFORMATIENOTA OVER HET KEUZEDIVIDEND KEUZEPERIODE VAN 30 NOVEMBER TOT EN MET 11 DECEMBER 2015 (16.00 UUR (CET)) Brussel, 19 november 2015 INFORMATIENOTA OVER HET KEUZEDIVIDEND KEUZEPERIODE VAN 30 NOVEMBER TOT EN MET 11 DECEMBER 2015 (16.00 UUR (CET)) Gereglementeerde informatie - Informatienota De informatie in

Nadere informatie

ESTATE PLANNING. Meester in advies. Huwelijkse voorwaarden. Schenken. Testament

ESTATE PLANNING. Meester in advies. Huwelijkse voorwaarden. Schenken. Testament ESTATE PLANNING Schenken Huwelijkse voorwaarden Testament Wat is estate planning? Estate planning is het nemen van maatregelen gericht op de besparing van schenk- en erfbelasting bij de overgang of overdracht

Nadere informatie

Hoe beveilig ik mijn partner?

Hoe beveilig ik mijn partner? Hoe beveilig ik mijn partner? Brussel, 22 oktober 2011 2 Agenda Planning tussen partners Samenwonenden Echtgenoten Civiel- en fiscaal statuut Instrumenten Van testament tot contract 3 Wettelijke bescherming

Nadere informatie

Beleggen op uw eigen tempo.

Beleggen op uw eigen tempo. Flexinvest Beleggen op uw eigen tempo. FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. 2 De voordelen van beleggen en het gemak van sparen Flexinvest is een beleggingsplan waarmee u maandelijks een klein bedrag opzij

Nadere informatie

Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1

Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1 Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1 Een vaste gewaarborgde rentevoet gedurende 8 jaar Met Safe Return+ kiest u voor de absolute zekerheid van een aantrekkelijk rendement op

Nadere informatie

Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop

Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop De zgn. gesplitste aankoop van een onroerend goed door ouders en kinderen is een efficiënte manier om later veel successierechten te besparen. Nu de fiscus

Nadere informatie

Europese Domiciliëring SEPA voor schuldeisers in Home Bank en/of Business Bank. Versie augustus 2014. ing.be/sepa

Europese Domiciliëring SEPA voor schuldeisers in Home Bank en/of Business Bank. Versie augustus 2014. ing.be/sepa Financial Supply Chain SEPA Europese Domiciliëring SEPA voor schuldeisers in Home Bank en/of Business Bank Versie augustus 2014 ing.be/sepa Doel van het document 3 Hoe een nieuwe invordering invoeren?

Nadere informatie

Zin in ondernemen? Kies voor de Starters-bvba en ga van start met slechts 1 euro!

Zin in ondernemen? Kies voor de Starters-bvba en ga van start met slechts 1 euro! Zin in ondernemen? Kies voor de Starters-bvba en ga van start met slechts 1 euro! De StarterS-bvba: mooie kansen voor ambitieuze ondernemers U hebt beslist om uw eerste onderneming uit de grond te stampen?

Nadere informatie

VIVIUM Non-Stop Plan. Verzeker het voortbestaan van uw zaak

VIVIUM Non-Stop Plan. Verzeker het voortbestaan van uw zaak VIVIUM Non-Stop Plan Verzeker het voortbestaan van uw zaak Maandelijkse uitkering tijdens arbeidsongeschiktheid Tot 80% van uw bedrijfskosten betaald door VIVIUM Hét redmiddel voor uw onderneming tijdens

Nadere informatie

Inhoudstafel. Deel I. U stapt in in een vennootschap. dossier. 1. Waar start u?... 1. 2. Wat laat u op papier zetten?... 9

Inhoudstafel. Deel I. U stapt in in een vennootschap. dossier. 1. Waar start u?... 1. 2. Wat laat u op papier zetten?... 9 Inhoudstafel Deel I. U stapt in in een vennootschap 1. Waar start u?... 1 1.1. U stapt in in een bestaande vennootschap... 1 1.1.1. Via een overname van aandelen... 1 1.1.2. Via een kapitaalverhoging...

Nadere informatie

Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen. Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming.

Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen. Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming. Een goed doel opnemen in uw testament? Voordelen Alles is goed geregeld. Uw nalatenschap krijgt een zinvolle bestemming. Uw begunstigden genieten van een fiscaal voordeel. Informatiebrochure 1 Een goed

Nadere informatie

o jaaromzet: 7.300.000 excl. btw; o balanstotaal: 3.650.000; o gemiddeld personeelsbestand: 50.

o jaaromzet: 7.300.000 excl. btw; o balanstotaal: 3.650.000; o gemiddeld personeelsbestand: 50. Toch nog dividend uitkeren aan 15 procent? Is dat nog mogelijk? Inhoud De regering wil kapitaalverhogingen bij, en de oprichting van, kmo's aanmoedigen door een verlaagd tarief in de roerende voorheffing

Nadere informatie

Trading update Q3 2006/2007 Aedifica

Trading update Q3 2006/2007 Aedifica 16 mei 2007 na sluiting van de beurs Trading update Q3 2006/2007 Aedifica Waarde van de portefeuille (in reële waarde) 205,4 miljoen Omzet van 8,8 miljoen voor de eerste 9 maanden Acquisities voor 7,5

Nadere informatie

1. De Belgische Energiecrisis

1. De Belgische Energiecrisis 1. De Belgische Energiecrisis Storm Bewonersparticipatie Windpark Dilsen-Stokkem September 2015 Najaar/Winter 2009 Jan Caerts Gedelegeerd bestuurder Kristof Moens Financieel directeur 2 Inhoud 1. Windpark

Nadere informatie

Deel 1 - Wat zegt de vernieuwde federale antimisbruikbepaling precies? 1. Hoe is de antimisbruikbepaling geformuleerd?... 5

Deel 1 - Wat zegt de vernieuwde federale antimisbruikbepaling precies? 1. Hoe is de antimisbruikbepaling geformuleerd?... 5 Inhoudstafel Voorwoord... 1 Deel 1 - Wat zegt de vernieuwde federale antimisbruikbepaling precies? 1. Hoe is de antimisbruikbepaling geformuleerd?... 5 1.1. Hoe luidt die antimisbruikbepaling precies?...

Nadere informatie

www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief

www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief vastgoed Brussel, 16 november 2013 J. Ruysseveldt 2 Agenda Problematiek bij overdracht Via klassieke technieken: schenking, verkoop, inbreng,

Nadere informatie

1. De Belgische Energiecrisis

1. De Belgische Energiecrisis 1. De Belgische Energiecrisis Storm Najaar/Winter 2009 Storm Coöperatieve Windpark Desselgem (Waregem) Januari 2015 Jan Caerts Gedelegeerd bestuurder Kristof Moens Financieel directeur 2 Inhoud 1. Windpark

Nadere informatie

Gautier Kristof vdvaccountants.be 24

Gautier Kristof vdvaccountants.be 24 3.5. De holding en onroerende goederen. De holding hoeft niet noodzakelijk enkel het beheer van de aandelen van andere ondernemingen uitoefenen. Het is ook mogelijk dat de holding fungeert als patrimoniumvennootschap.

Nadere informatie

Opladen van XML bestanden in Business Bank. Versie augustus 2014. ing.be/sepa

Opladen van XML bestanden in Business Bank. Versie augustus 2014. ing.be/sepa Financial Supply Chain SEPA Opladen van XML bestanden in Business Bank Versie augustus 2014 ing.be/sepa Introductie 3 Hoe laadt u een XML bestand op via Business Bank en hoe stuurt u deze door naar ING?

Nadere informatie

Tax shelter voor startende ondernemingen

Tax shelter voor startende ondernemingen Newsflash Tax shelter voor startende ondernemingen Via de tax shelter wil de Federale overheid natuurlijke personen fiscaal aanmoedigen om risicokapitaal te verschaffen aan startende ondernemingen binnen

Nadere informatie

ENKELE MOGELIJKHEDEN OM NOG TE GENIETEN VAN VERLAAGDE ROERENDE VOORHEFFING

ENKELE MOGELIJKHEDEN OM NOG TE GENIETEN VAN VERLAAGDE ROERENDE VOORHEFFING Editie 19 september 2013. ENKELE MOGELIJKHEDEN OM NOG TE GENIETEN VAN VERLAAGDE ROERENDE VOORHEFFING Inleiding Dividenden worden sinds 01.01.2012 uitgekeerd aan 25% roerende voorheffing. Ook het tarief

Nadere informatie

Inhoudstafel. 1. De handgift... 1. 2. De bankgift... 6

Inhoudstafel. 1. De handgift... 1. 2. De bankgift... 6 Inhoudstafel 1. De handgift... 1 1.1. Wanneer is een handgift mogelijk en wanneer niet?... 1 1.1.1. Wat kunt u schenken via een handgift?... 1 1.1.2. Wat is niet mogelijk?... 1 1.2. Hoe zorgt u voor een

Nadere informatie

Care Invest Een andere manier om te investeren in immobiliën

Care Invest Een andere manier om te investeren in immobiliën Care Invest Een andere manier om te investeren in immobiliën Care Invest, Een mooi vooruitzicht in de beleggingsmarkt In deze tijden is het niet gemakkelijk om nog een stabiel en renderend beleggingsproduct

Nadere informatie

Europese domiciliëring in PC banking Pro: De eerste stappen. Werken met SDD in PC banking Pro

Europese domiciliëring in PC banking Pro: De eerste stappen. Werken met SDD in PC banking Pro domiciliëring in PC banking Pro: De eerste stappen Werken met SDD in PC banking Pro Inhoud Stap 1: De functies voor begunstigden openen. 3 Stap 2: De mandaten van uw betalers invoeren. 5 Stap 3: Een groep

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N KMO beleid - BVBA Starter A04 Brussel, 22.10.2009 MH/MG/JDH ADVIES OP EIGEN INITIATIEF over EEN WETSONTWERP TOT WIJZIGING VAN HET WETBOEK VAN VENNOOTSCHAPPEN

Nadere informatie

FAMILIEVERMOGEN MOET EEN ZEGEN ZIJN

FAMILIEVERMOGEN MOET EEN ZEGEN ZIJN ANTWERP MANAGEMENT SCHOOL HEEFT EEN FAMILY WEALTH INSTITUTE FAMILIEVERMOGEN MOET EEN ZEGEN ZIJN Veel ondernemende families willen zich professioneel laten begeleiden om hun patrimonium samen te houden,

Nadere informatie

NIEUW! SEPA Service Center

NIEUW! SEPA Service Center NIEUW! SEPA Service Center SEPA: een nieuwe uitdaging voor uw onderneming! Een progressieve uniformisering van de betalingsinstrumenten binnen de Europese Unie Met het SEPA-project SEPA staat voor Single

Nadere informatie

Kruispuntbank van ondernemingen : het ondernemingsnummer

Kruispuntbank van ondernemingen : het ondernemingsnummer Kruispuntbank van ondernemingen : het ondernemingsnummer 1. Wat is het ondernemingsnummer? Het ondernemingsnummer, dat sedert 1 juli 2003 werd ingevoerd, is een uniek identificatienummer (bestaande uit

Nadere informatie

ING Personal Banking. Profiteer van een persoonlijke aanpak van uw financiële patrimonium. Le Personal Banking ING

ING Personal Banking. Profiteer van een persoonlijke aanpak van uw financiële patrimonium. Le Personal Banking ING ING Personal Banking Profiteer van een persoonlijke aanpak van uw financiële patrimonium. Le Personal Banking ING KENT U UW SPAARCAPACITEIT OF HET GLOBALE RENDEMENT VAN UW BELEGGINGSPORTEFEUILLE? KUNT

Nadere informatie

1.1. De Code Napoléon aan vernieuwing toe... 1 1.2. Een grondige hervorming, in drie fasen... 1

1.1. De Code Napoléon aan vernieuwing toe... 1 1.2. Een grondige hervorming, in drie fasen... 1 Inhoudstafel Inleiding 1. Meer flexibiliteit voor u als erflater... 1 1.1. De Code Napoléon aan vernieuwing toe... 1 1.2. Een grondige hervorming, in drie fasen... 1 2. Meer maatwerk mogelijk... 1 Deel

Nadere informatie

Schenkings- en successierecht

Schenkings- en successierecht Page 1 of 5 Netwerk Notarissen Centrale Organisatie Lt. Gen. Van Heutszlaan 8 3743 JN Baarn T: (035) 577 27 07 F: (035) 695 28 95 E: info@nnco.nl Schenkings- en successierecht Inhoudsopgave: Schenkingsrecht

Nadere informatie

Werken met SDD in PC banking Pro. professionelen

Werken met SDD in PC banking Pro. professionelen Werken met SDD in PC banking Pro professionelen Inhoud Stap 1: De functies voor begunstigden openen. 3 Stap 2: De mandaten van uw betalers invoeren. 5 Stap 3: Een groep invorderingen aanmaken. 8 Stap 4:

Nadere informatie

exclusief Registratierecht

exclusief Registratierecht Belasting op uw tweede verblijf 4 Droomt u ook van een chalet in de Ardennen om er gedurende de zomermaanden samen met uw kinderen uw vakantie door te brengen? Of denkt u eraan om een appartementje aan

Nadere informatie

Het successiedecreet 2012 - ommezwaai fiscaal beleid inzake overdracht van familiebedrijf in Vlaanderen

Het successiedecreet 2012 - ommezwaai fiscaal beleid inzake overdracht van familiebedrijf in Vlaanderen 1 Whitepaper Het successiedecreet 2012 - ommezwaai fiscaal beleid inzake overdracht van familiebedrijf in Vlaanderen Traditiegetrouw is ook 2012 van start gegaan met een aantal nieuwe fiscale maatregelen.

Nadere informatie

VASTGOED EN VENNOOTSCHAP AANKOOP VAN VASTGOED DOOR DE VENNOOTSCHAP

VASTGOED EN VENNOOTSCHAP AANKOOP VAN VASTGOED DOOR DE VENNOOTSCHAP VASTGOED EN VENNOOTSCHAP AANKOOP VAN VASTGOED DOOR DE VENNOOTSCHAP Iven De Hoon VASTGOED EN VENNOOTSCHAP 2 INLEIDING 2 DE AANKOOP DOOR DE VENNOOTSCHAP 3 VOOR- EN NADELEN VAN EEN ONROEREND GOED IN EEN VENNOOTSCHAP

Nadere informatie

Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang!

Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang! Begunstigingsclausules: een zaak van levensbelang! KVK Pieter DEBBAUT Maart 2015 ERGO slide master 2010 1 1. Inleiding 2. Gevolgen wijziging begunstigingsclausule: wettelijke erfgenamen vs de nalatenschap

Nadere informatie

De maaltijdcheques worden elektronisch: val niet uit de boot!

De maaltijdcheques worden elektronisch: val niet uit de boot! De maaltijdcheques worden elektronisch: val niet uit de boot! Beste handelaar, beste restauranthouder, Het is officieel: op 31/12/2015 zal er geen enkele papieren maaltijdcheque meer in omloop zijn. De

Nadere informatie

ING LIFELONG INCOME. Lang leven is goed. Lang en goed leven is nog beter! ing.be/personalbanking

ING LIFELONG INCOME. Lang leven is goed. Lang en goed leven is nog beter! ing.be/personalbanking ING LIFELONG INCOME Lang leven is goed. Lang en goed leven is nog beter! ing.be/personalbanking Hebt u al eens nagedacht over wat u de volgende jaren en decennia met uw spaargeld en beleggingsinkomsten

Nadere informatie

DIVIDEND Wanneer moet u een dividend toekennen? Wanneer mag u geen dividend toekennen? Wanneer fiscaal gezien een goede keuze?

DIVIDEND Wanneer moet u een dividend toekennen? Wanneer mag u geen dividend toekennen? Wanneer fiscaal gezien een goede keuze? Binnenkort moet u op de jaarvergadering een bestemming geven aan de winst voor boekjaar 2014. U kunt die winst uitkeren als dividend of tantième of ze reserveren. Wanneer is een bepaalde winstbestemming

Nadere informatie

En als zij nu één van uw erfgenamen zouden zijn? Geef kwetsbare kinderen een thuis en een toekomst!

En als zij nu één van uw erfgenamen zouden zijn? Geef kwetsbare kinderen een thuis en een toekomst! En als zij nu één van uw erfgenamen zouden zijn? Geef kwetsbare kinderen een thuis en een toekomst! Via een legaat kan u zowel uw dierbaren als kinderen die er helemaal alleen voor staan iets moois nalaten.

Nadere informatie

Ontdek. de nieuwe versie van uw e-banking solution. Pay@Finpost. Grondige actualisering. Nieuwe functionaliteiten. Informatie in realtime

Ontdek. de nieuwe versie van uw e-banking solution. Pay@Finpost. Grondige actualisering. Nieuwe functionaliteiten. Informatie in realtime Pay@Finpost Ontdek de nieuwe versie van uw e-banking solution Grondige actualisering Nieuwe functionaliteiten Informatie in realtime Efficiënter en gebruiksvriendelijker Inhoud 1. De evolutie van de nieuwe

Nadere informatie

Starten als zelfstandige in 10 stappen

Starten als zelfstandige in 10 stappen Starten als zelfstandige in 10 stappen Hoe begin ik eraan? Wil je een eigen zaak starten, maar zit je met de handen in het haar omdat je niet weet waar eerst beginnen? De volgende 10 stappen leiden je

Nadere informatie

Enquête rond het familiebedrijf in België

Enquête rond het familiebedrijf in België www.pwc.be Enquête rond het familiebedrijf in België December 2010 Kernbevindingen 1. 1 op 2 respondenten ziet overheidsbeleid en regulering als één van de voornaamste externe uitdagingen voor hun onderneming.

Nadere informatie

StepStone in cijfers Augustus 2014

StepStone in cijfers Augustus 2014 StepStone in cijfers Augustus 2014 StepStone feiten & cijfers Enkele cijfers Bezochte pagina s 961,662 Aantal bezoeken 342,486 Unieke bezoekers 236,063 Aantal vacatures 957 Afgelopen maand in een notendop

Nadere informatie

Dexia NV/SA Naamloze vennootschap naar Belgisch recht

Dexia NV/SA Naamloze vennootschap naar Belgisch recht Dexia NV/SA Naamloze vennootschap naar Belgisch recht Rogierplein 11 1210 Brussel RPR Brussel BTW BE 0458.548.296 Rekening 068-2113620-17 BIJZO NDER VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR - 14 mei 2008 - O pgesteld

Nadere informatie

Financiële leasing professionelen

Financiële leasing professionelen Financiële leasing professionelen Voor personenwagens, bedrijfswagens en alle materieel gebruikt in een professionele omgeving FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Leasing, de aangewezen financieringstechniek

Nadere informatie

nieuw Tax Shelter-product:

nieuw Tax Shelter-product: PREMIUM FILMS FOR FAST & SECURE RETURNS nieuw Tax Shelter-product: het beste scenario voor uw investeringen. Waarschuwing De aandacht van de Investeerders wordt in het bijzonder op de volgende punten gevestigd:

Nadere informatie

PERSBERICHT. Lampiris heeft opnieuw een spectaculaire groei geboekt op het einde van het boekjaar 2012.

PERSBERICHT. Lampiris heeft opnieuw een spectaculaire groei geboekt op het einde van het boekjaar 2012. embargo 14/06 07:30 PERSBERICHT Lampiris heeft opnieuw een spectaculaire groei geboekt op het einde van het boekjaar 2012. Gimv en SRIW investeren in het kapitaal van de leverancier van groene energie

Nadere informatie

Inhoudstafel. 1. Vier schenkingstechnieken... 1

Inhoudstafel. 1. Vier schenkingstechnieken... 1 Inhoudstafel 1. Vier schenkingstechnieken... 1 1.1. Handgift... 1 1.1.1. Wat is het?... 1 1.1.2. Wat is het verschil met een cadeau?.... 1 1.1.3. Hoe doet u concreet een handgift en hoeveel kost dat?....

Nadere informatie

Kinderen in armoede aan het woord

Kinderen in armoede aan het woord Kinderen in armoede aan het woord INHOUD VAN HET KANDIDAATSDOSSIER ON LINE IN TE DIENEN De velden met een * moet u verplicht invullen. Enkele vragen over uw organisatie Contactgegevens Uw organisatie:

Nadere informatie

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5

4.1. Vooraf: soorten adoptie... 4. 4.2. De adoptanten gezamenlijk... 4 4.3. Eén adoptant... 5. 5.1. Wat is voogdij?... 5 Inhoudstafel Deel 1: Het beheer over de goederen van het minderjarige kind 1. Belang... 1 2. Wie is minderjarig?... 1 3. Bevoegdheid van de ouders... 2 3.1. Ouderlijk gezag... 2 3.2. Wettelijk genot...

Nadere informatie

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen 35 Enkele belangrijke begrippen en afkortingen De volgende lijst geeft een beknopte omschrijving 3 van enkele juridische termen die in dit boek aan bod komen, en dient enkel om die begrippen beter te kunnen

Nadere informatie

Is er leven na de dood?

Is er leven na de dood? Is er leven na de dood? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS IK NU PLOTS ZOU OVERLIJDEN? WAT HEB IK EN AAN WIE WIL IK WAT GEVEN? OF LAAT IK ALLES AAN DE STAAT? IS ER

Nadere informatie

Voor wat dividenduitkeringen uit vennootschappen betreft, zijn er verregaande wijzigingen aan het fiscaal regime dat die ondergaan.

Voor wat dividenduitkeringen uit vennootschappen betreft, zijn er verregaande wijzigingen aan het fiscaal regime dat die ondergaan. Beste klant, Voor wat dividenduitkeringen uit vennootschappen betreft, zijn er verregaande wijzigingen aan het fiscaal regime dat die ondergaan. 1. De belangrijkste wijziging betreft de roerende voorheffing

Nadere informatie

Crelan: 100 % coöperatief verankerd

Crelan: 100 % coöperatief verankerd B R U S S E L, 1 8 j u n i 2015 Crelan: 100 % coöperatief verankerd Ruim een jaar geleden kondigde Crelan aan dat er een akkoord bereikt was tussen de Franse en de Belgische aandeelhouders van de bank,

Nadere informatie

Kan u deze nieuwsbrief niet lezen, klik dan hier

Kan u deze nieuwsbrief niet lezen, klik dan hier mei - juni Kan u deze nieuwsbrief niet lezen, klik dan hier Welkom! Nieuwsbrief van Fidelis, uw verzekeringsmakelaar. Boordevol tips en nuttige weetjes. Inhoudsopgave U ONTVING DE BELASTINGAANGIFTE? WAT

Nadere informatie