Better Place: relaas van een innovatiefiasco

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Better Place: relaas van een innovatiefiasco"

Transcriptie

1 Trefwoorden Innovatie Start-up Elektrische auto Better Place Shai Agassi Auteur Max Chafkin Accu-oplaad- en verwisselstation (Foto: Better Place) Better Place: relaas van een innovatiefiasco Bijna 1 miljard dollar aan financiering en de ambitie om auto s met benzine- en dieselmotoren de wereld uit te helpen. De Israëlische, elektrische auto-startup Better Place was opmerkelijk tot en met de manier waarop het bedrijf ten onder ging. Het verhaal van Better Place is een tragikomische casestudy over de beperkingen van innovatie, over hoe moeilijk het is om consumenten aan nieuwe technologieën te krijgen en over hoe gevaarlijk het is om in je eigen bullshit te geloven. 32

2 Better Place had de wereld moeten veranderen zoals ooit de stoommachine dat had gedaan, of de gloeilamp. Voor minder dan dat deed oprichter Shai Agassi het niet. De Israëliër concipieerde zijn onderneming in 2005 door zichzelf af te vragen: Hoe zou je een land runnen als er geen olie was? Als een soort next-generation visionair à la Steve Jobs Agassi zag zichzelf graag zo zou hij de wereld transformeren en miljoenen elektrische auto s verkopen. Het zou het equivalent worden van de afschaffing van de slavernij en zelfs uitmonden in een nieuwe industriële revolutie. Zijn boodschap sloeg aan, hier zat de wereld op te wachten, en hij wist meer dan 900 miljoen dollar aan financiering binnen te halen. Het kon niet op tot het geld in 2013 op was. Er waren 1400 auto s verkocht. Wat ging er mis? Agassi s grote visie creëerde Better Place, zeggen betrokkenen, maar richtte het ook te gronde. Tegen ondernemers wordt vaak gezegd: geloof niet in je eigen praatjes. Mooie verhalen zijn niet meer dan dat: mooie verhalen; focus verder vooral op de kleine dingen, verdien meer geld dan je uitgeeft, beheers je kosten en verkas naar een winstgevendere business als dat nodig is. Het probleem was dat Agassi in zijn eigen praatjes geloofde. Alles wat goed moest gaan om het tot een succes te maken ging mis, zegt een voormalige werknemer. Alle kosten pakten twee keer zo hoog uit en alles duurde twee keer zo lang als voorzien. Er werd geld over de balk gesmeten, er waren marketingproblemen, personele problemen, problemen met werkelijk élk element van het bedrijf. De board had geen grip en geen overzicht. Er was ook gewoon pech. En er was hoogmoed. Better Place is tot nu toe de meest spectaculaire opkomst en ondergang van een startup in de 21e eeuw. Het ging als volgt. Stap 1: Roep de overwinning uit Shai Agassi (1968), geboren en opgegroeid in Tel Aviv, was als kind al ambitieus en redelijk briljant. Op 7-jarige leeftijd kon hij programmeren met ponskaarten, op 15-jarige leeftijd ging hij naar de prestigieuze Technion-universiteit. Later startte hij samen met zijn vader (een telecom-executive) enkele kleine softwarebedrijven. In 1995 verhuisde hij naar de San Francisco Bay-regio, voor een consulting-opdracht bij Apple. Weliswaar trok de Apple-manager de stekker uit Agassi s project, maar hij interpreteerde dat vooral als bewijs van zijn technische brille. U heeft misschien wel eens gehoord van de technologie die mijn team bij Apple aanbeval, stond vorig jaar op zijn Linkedin-pagina te lezen, het werd internet genoemd. Agassi s grote begaafdheid lag in het verkopen van nieuwe producten, op basis van zijn enorme charisma. Agassi gelooft in zijn product, en mensen geloven in Agassi. Dat legde hem geen windeieren in Silicon Valley, waar hij na zijn Appleklus TopTier oprichtte, dat interne webportals voor grote ondernemingen leverde en al snel klanten had als Universal In minder dan 50 woorden Better Place is het verhaal van een innovatieve start-up die het ambitieuze plan had goedkope, elektrische auto s te produceren en te verkopen. De Israëliër Shai Agassi was het brein achter Better Place. O.a. hoogmoed, arrogantie, weinig kennis van de auto-industrie en een chaotische organisatie leidden tot de ondergang. Studios, Wells Fargo en HP. In 2001 nam de Duitse softwaregigant SAP Agassi s startup over voor 400 miljoen dollar. In cash. Agassi, indertijd 32, werd een van SAP s young guns. Hij werd hoofd van SAP s mondiale productontwikkeling, waar engineers werkten. Agassi stortte zich in het wilde jetsetleven en bazuinde rond dat hij snel CEO van SAP zou worden. In 2005 werd hij uitgenodigd om aan het World Economic Forum deel te nemen, in de Young Global Leaders-groep (executives onder de 40). Hier raakte hij geïnteresseerd in alternatieve energie. Hij kwam er Andrey Zarur tegen, toentertijd CEO van biotechbedrijf BioProcessors. Samen deden ze anderhalf jaar lang onderzoek naar nieuwe vormen van transport, waarna ze een white paper presenteerden: Transforming global transportation. De twee belangrijkste ideeën: de range anxiety (angst om zonder stroom te komen zitten) moet worden weggenomen en elektrische auto s moeten goedkoop zijn. De paper verwierf al snel enige faam, ondanks de bijna ridicule pretenties. Zo plaatsten Agassi en Zarur hun idee op het niveau van Thomas Edison s gloeilamp, James Watt s stoommachine en het internet. Op dat moment bestond de electric-only auto-industrie bijna geheel uit de Tesla Roadster, een sportwagen waarvan het instapmodel al $ kostte. Agassi wilde bescheiden gezinswagens verkopen die goed betaalbaar zouden zijn voor de gemiddelde forens. De auto zou een kilometer of 150 moeten kunnen rijden zonder opladen, ondersteund door een groot netwerk van oplaadstations. Het idee was om eerst bij een handjevol landen belastingvoordelen en subsidies los te peuteren. Israël was een perfecte plek om te starten, mede vanwege de gespannen verhoudingen met zijn olieproducerende buren. En Agassi kwam er vandaan. Zonder verder ook maar enig begin te hebben gemaakt met iets als een bedrijf, ging Agassi openbaar met zijn idee. Eind 2006 gaf hij een presentatie op het jaarlijkse Brookings Institution Saban Forum. De aanwezigen, onder wie ex-president Bill Clinton en ex-premier Shimon Peres, vielen als een blok voor Agassi s idee. Clinton stelde voor om de auto gratis weg te geven. En Peres spoorde hem aan om een bedrijf te starten. Een paar dagen later zegde ik m n baan bij SAP op, vertelde Agassi later in Fortune. In werkelijkheid deed hij dat pas eind maart 2007, nadat bij SAP een van Agassi s rivalen tot deputy CEO was benoemd. 33

3 Begin 2007 regelde Peres op het World Economic Forum in Davos voor Agassi een meeting met Carlos Ghosn, CEO van Nissan en Renault. Ghosn wilde Toyota s dominantie in hybride auto s doorbreken door 100% elektrisch te gaan. Er werd een voorlopig partnership aangegaan. Ghosn stelde voor om auto s per jaar te bouwen voor de Israëlische markt, Peres ging voor het dubbele. Beide cijfers waren veel te optimistisch nattevingerwerk. In Israël werden jaarlijks nieuwe auto s verkocht, in een markt waarin de grootste speler (Hyundai) een aandeel van slechts 15% had. Agassi nam het echter serieus: hij voorspelde in Time Magazine zelfs dat er in 2015 in Israël geen enkele benzine- en dieselauto meer zou worden verkocht. In september 2009 werd de deal met Ghosn afgerond: Better Place verplichtte zich om tussen 2011 en Renaults af te nemen voor verkoop in Israël en Denemarken. Dat was nog steeds zeer ambitieus, maar in theorie haalbaar. Stap 2: Lanceer in een vroeg stadium en lanceer vaak Een van Agassi s eerste geldschieters was durfkapitalist Michael Granoff, die elektrische auto s zag als oplossing voor Israël om van het terrorisme af te komen. Hij introduceerde Agassi in 2007 bij Idan Ofer, eigenaar en baas van Israel Shai Agassi (Photo by Dai Sugano) waren. Polen werd bewerkt, al had Better Place nog geen cent verdiend en deed het bedrijf daar geen zaken. Er werden aparte groepen managers ingehuurd voor Israël, de VS, Dene marken en Australië. Er werden demonstratieprojecten gepland voor China, Japan en Hawaii. De organisatie zelf was even versplinterd. Zo was de R&Dafdeling gevestigd in Israël maar rapporteerde aan Agassi in het hoofdkantoor in Palo Alto, VS. Better Place huurde in hoog tempo mensen in tegen te hoge salarissen, volgens insiders. Slechts één soort mensen werd niet in dienst genomen: managers met praktijk ervaring in de auto-industrie of de infrastructuur-ontwikkeling. Bij Better Place werkte niemand die De 60 accuverwisselstations kostten niet $ per stuk, maar $2 miljoen per stuk. Corp., een voormalig Israëlisch staatsbedrijf. In zijn pitch legde Agassi uit dat Better Place het model van de mobiele telefonie ging volgen: je geeft de auto weg voor een lage (gesubsidieerde) prijs en verdient het geld met abonnementen op een netwerk van oplaad- en accuverwisselpunten. Ofer stapte erin met 100 miljoen dollar, waar hij later nog 30 miljoen privékapitaal aan toevoegde. Granoff, venturefirma VantagePoint en Morgan Stanley stopten er samen 200 miljoen dollar in. In oktober 2007 lanceerde Agassi het bedrijf met een fancy persconferentie op een prestigieuze locatie in New York. Dat was vroeg, want Better Place bestond alleen in rudimentaire vorm. Een paar maanden later lanceerde Agassi het bedrijf nog een keer, in Israël dit keer. Hij vertelde de journalisten dat de Better Place-auto de helft zou kosten van de benzineversie, al was er nog helemaal geen deal met Renault over de prijzen. Stap 3: Denk lokaal en mondiaal tegelijkertijd Dankzij de financiers was geld geen issue, dus Agassi kon het zich permitteren om met alle windrichtingen mee te zeilen terwijl de zaken in Israël nog niet eens geregeld iets van auto s afwist. De man die de bouw van de accuverwisselstations leidde, was een jonge SAP-account manager zonder enige ervaring met energie- en bouwprojecten. Zijn voornaamste prestatie was dat hij Agassi s jongste broer was. In het senior team zaten ook zijn vader en zijn zus. Stap 4: Beloften, beloften, beloften Goedkope auto s, dat was de essentie. En Agassi blééf in de media goedkope auto s beloven. De Better Place-auto zou $ gaan kosten. Maar dat was domweg onmogelijk. In de deal met Renault ging Better Place bijna $ betalen voor een auto plus verwisselbare accu. Zelfs met een enorme korting van Renault zou onhaalbaar zijn. En inderdaad: de auto ging uiteindelijk $ kosten in Denemarken, exclusief accukosten. De prijs voor Israël werd $ plus $ voor de eerste vier jaar toegang tot Better Place s accu-oplaad- en -verwisselstations. Agassi s achterliggende idee was om deals met andere automakers te sluiten, waardoor hij Ghosn kon dwingen om de prijzen te verlagen. Daar kwam echter niets van terecht. 34

4 Agassi was namelijk een slechte onderhandelaar. Hij joeg mensen tegen zich in het harnas en snapte bovendien niets van de mores in de auto-industrie. Veelbelovende leads met BMW, Mercedes en General Motors hielp hij op die manier om zeep. GM, dat Chevy Volt aan het ontwikkelen was (een hybride auto à la Toyota Prius), vroeg aan Agassi of hij in de VS een netwerk met oplaadpunten voor de Volt wilde opzetten en managen. Een enorme kans, maar Agassi weigerde en zei: Het gaat jullie nooit lukken met de Volt. Het is een domme auto. Hoe ga je jullie auto van $ verkopen tegenover mijn gratis auto? Granoff, die bij de meeting aanwezig was, dacht verbijsterd: gratis auto? Daar hadden ze wel eens over gefilosofeerd, maar er was verder nooit serieus sprake van geweest Stap 5: Ontwricht degenen die het dichtst bij je staan In 2008 brak de crisis uit en werd GM bijna weggevaagd. In een speech bood Agassi de aankomende nieuwe Amerikaanse president aan (het zou Obama worden) om een Better Place-netwerk in de VS te bouwen voor $100 miljard. De Amerikaanse overheid ging niet op het voorstel in (vooral omdat Agassi geen deal had met een Ameri kaanse automaker) en stak in plaats daarvan $50 miljard in de redding van GM. Ondertussen publiceerde de prominente New York Timescolumnist Thomas Friedman een himmelhoch jauchzend stuk over Agassi en zijn bedrijf, waarin hij aangaf dat Better Place met de auto-industrie ging doen wat Steve Jobs met de ongenade. Zij werd ontslagen en niemand zou haar functie nog overnemen. Het mondiale hoofdkantoor kreeg zijn eigen verdieping in het gebouw van het Israëlische hoofdkantoor en werd extreem luxueus ingericht. Stap 6: Het antwoord als je veel geld opmaakt? Nog meer geld opmaken In februari opende Better Place in Tel Aviv een high-techbezoekerscentrum, gevestigd in een gigantische olieopslagtank. Bezoekers konden er onder meer een proefrit in een prototype maken. Het centrum had $5 miljoen gekost maar trok veel publiek: meer dan bezoekers. Zo n mensen hadden een gesprek met een verkoper en ondertekenden een formulier waarin ze aangaven een Better Place-auto te willen kopen waarvan de prijs dus nog niet eens bekend was. Deze reserveringen waren echter niet bindend en dus niets waard. Agassi baseerde er echter hoge verwachtingen op veel te optimistisch, zoals al zijn projecties. De auto zou bijna twee keer zo duur worden en het bereik van de accu 20% kleiner dan hij verwachtte. De kosten van de bouw van de accuverwisselstations (40 in Israël en 20 in Denemarken) waren geprojecteerd op $ per stuk. De werkelijke kosten waren $2 miljoen per stuk. De bouw van het eigen Oscar-navigatie systeem had tientallen miljoenen gekost. Wij gaven $60 miljoen uit aan iets wat TomTom levert voor $29,95, zegt een voormalig boardlid. Drastische kostenbesparingen bleven uit. Ondertussen Slechts één soort mensen werd niet aangenomen: managers met ervaring in de auto-industrie. muziek industrie had gedaan. Dat, in combinatie met de bijnaondergang van GM, bekrachtigde Agassi s idee dat hij een profeet was. In januari 2010 kondigde hij een tweede financieringsronde van $350 miljoen aan wat hij ook binnenhaalde. Zijn gedrag was ondertussen labiel geworden. In de zomer van 2009 was hij op vakantie naar Israël gegaan en daar min of meer gebleven. In februari 2010 mailde hij zijn mensen in Palo Alto dat het hoofdkantoor naar Israël werd verplaatst. Uiteindelijk raakte hij met die verhuizing de helft van zijn leiderschapsteam kwijt, waaronder de CFO en het hoofd van de juridische dienst. Het duurde twee jaar voordat er een nieuwe CFO was benoemd. Hij begon ook rond te vertellen dat hij gescheiden was van zijn vrouw en nu een vriendin had: Tami Chotoveli, eigenares van een bedrijf in luxehorloges. Hij nam haar mee naar meetings en nam enkele van haar vrienden in dienst op topposities. Ondertussen viel Aliza Peleg, vice-president operaties, zijn belangrijkste klankbord en de enige die hem tegengas mocht geven, bij hem in haalde Agassi in het voorjaar van 2011 nog eens $200 miljoen op bij de bestaande investeerders. Het doel was $350 miljoen maar dat werd niet gehaald. In januari 2012, toen eindelijk de eerste auto te koop was, had Better Place een burn rate (de hoeveelheid geld die het kwijt was aan operationele uitgaven als verkoop, R&D, salarissen en betalingen aan leveranciers) van ruim $ per dag. Stap 7: Als al het andere mislukt, ga dan voor de tactiek van de verschroeide aarde De eerste twee maanden verkocht Better Place zo n 100 auto s voornamelijk aan eigen medewerkers. Ze waren simpelweg veel duurder dan altijd was beloofd. Agassi s uitgangspunt mensen willen autodiensten kopen zoals ze mobiele telefoons kopen was sowieso altijd al twijfelachtig, zoals een betrokkene aangeeft: Niemand houdt van zijn telecombedrijf. Mensen houden van hun iphone. 35

5 De verkoop kwam nooit echt op gang, de cash raakte op en het bouwwerk stortte langzaam in. Bovendien bleken er zeer ongunstige contracten met toeleveranciers te zijn afgesloten. Er werd nog gewerkt aan deals, waaronder een project om voor $100 miljoen een netwerk in Nederland te bouwen, maar die ketsten allemaal af. De spanningen in de board en met de investeerders namen toe en in oktober 2012 werd Shai Agassi de laan uitgestuurd door Ofer, die Better Place in wezen controleerde onder de paraplu van Israel Corp. Ofer investeerde nog eens $100 miljoen en benoemde een nieuwe CEO. In november 2012 waren er in Israël 500 auto s verkocht. Het operationele verlies over 2012 bedroeg $386 miljoen. In mei 2013 werd Better Place failliet verklaard. Er waren 1400 auto s verkocht. De bezitters ervan met een kater achterlatend. Stap 8: Toon geen wroeging Agassi weigert om verder nog over het Better Place-verhaal te praten. Komt hij nog terug? Vorig jaar schreef hij in elk geval een serie van vier artikelen voor LinkedIn over de toekomst van auto s. Centrale boodschap: de grote Amerikaanse autofabrikanten moeten een elektrische auto van onder de $ naar de massamarkt brengen en het geld verdienen door een netwerk van oplaadpunten te exploiteren. Klonk bekend in de oren, maar hij verwees op geen enkele manier naar de white paper van hem en Zarur alsof er de afgelopen zeven jaar niets was gebeurd. Agassi is niet de enige die aan zijn idee vasthoudt ook veel ex-medewerkers geloven er ondanks alles nog steeds heilig in. Sterker: ook Tesla Motors, dat inmiddels zijn e auto heeft verkocht, lijkt in die richting te werken. Tesla zet sinds eind 2012 in hoog tempo zogeheten superchargers neer in de VS, Europa en Azië. Op deze sneloplaadstations kun je je auto in een half uur laden met een lading elektriciteit die goed is voor zo n 270 km. Deze netwerken lijken meer dan een beetje op wat Agassi in zijn hoofd had. Eind 2015 is volgens Tesla 98% van de Amerikaanse populatie gedekt. Tesla s model S heeft bovendien een accu die binnen 90 seconden kan worden verwisseld. Het plan is om dit jaar tussen Los Angeles en San Francisco een handjevol accuverwisselstations neer te zetten. Klanten kunnen dan kiezen tussen gratis opladen of betaald van accu wisselen. De volgende uitdaging voor Tesla is een benzineloze massamarktauto te bouwen. Tesla werkt daar aan: model E moet een gezinswagen worden met een prijskaartje van $ De introductie van model E is voorzien voor 2017, tien jaar na de lancering van Better Place. Bron: Fast Company, mei 2014, A broken Place, door Max Chafkin. Vertaling en samenvatting: drs. E. Kerkman UNBOSS je organisatie, je afdeling, je project én jezelf Get used to it: The future is called unboss Unboss daagt uit om zelf na te denken en verantwoordelijkheid te nemen UNBOSS is een boek over leiderschap dat alles wat vanzelfsprekend lijkt ter discussie stelt. Lars Kolind, Jacob Bøtter Bestel nu: 36

Nederlandse startupkoers

Nederlandse startupkoers I Nederlandse startupkoers moet zich richten van Silicon Valley naar Silicon Wadi 'Schrijnend om te zien dat geen enkele startup uit Israël aanwezig is bij Startup Fest Europa' 16-05-2016, 17:30 Tags:

Nadere informatie

Pitch formulier Small Cap Award: Aandeelhouders verkopen meerderheidsbelang in Salarisprofs aan Manpower

Pitch formulier Small Cap Award: Aandeelhouders verkopen meerderheidsbelang in Salarisprofs aan Manpower Pitch formulier Small Cap Award: Aandeelhouders verkopen meerderheidsbelang in Salarisprofs aan Manpower Wat is beste Small Cap Deal in de periode 1/11/2013 1/11/2014 (

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

ALLE DAGEN DUURZAAM OP WEG NAAR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE. Eric Schoones

ALLE DAGEN DUURZAAM OP WEG NAAR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE. Eric Schoones ALLE DAGEN DUURZAAM OP WEG NAAR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE Eric Schoones 150 Mondial Aad de Wit Verhuizingen elektrisch verhuizen Verhuizer in transitie Mondial Aad de Wit Verhuizingen elektrisch verhuizen

Nadere informatie

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten Arm en Rijk Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten 2.1 Rijk en arm in de Verenigde Staten De rijke Verenigde Staten Je kunt op verschillende manieren aantonen dat de VS een rijk land is. Het BNP

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

Over schulden gesproken

Over schulden gesproken Over schulden gesproken Verhalen uit de praktijk Sandra van der Stege 8 Inleiding In Nederland zijn veel mensen met schulden. Ongeveer 1 op de 5 mensen heeft moeite om elke maand rond te komen. In de schulden

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Vraag 1 Hoe heb je zielsliefde ontdekt, en ontdekte je zielsliefde het ook op dat moment? Ik ontmoette haar op mijn werk in de rookruimte. We konden

Nadere informatie

Nummer 76/2015. zondag 10 mei 2015. Duitse wagens meest verkocht op Belgische tweedehandsmarkt

Nummer 76/2015. zondag 10 mei 2015. Duitse wagens meest verkocht op Belgische tweedehandsmarkt Nummer 76/2015 zondag 10 mei 2015 Duitse wagens meest verkocht op Belgische tweedehandsmarkt VW, OPEL EN BMW, Duitse wagens blijven het populairst op de Belgische tweedehandsautomarkt, met ruim vier op

Nadere informatie

KLEM. Katja en Udo in de schulden. Anne-Rose Hermer

KLEM. Katja en Udo in de schulden. Anne-Rose Hermer KLEM Katja en Udo in de schulden Anne-Rose Hermer Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Katja ontmoet Udo Katja is bijna negentien jaar. Ze woont nog bij haar ouders. Katja werkt in een warenhuis.

Nadere informatie

Getuigend christen zijn (1)

Getuigend christen zijn (1) Getuigend christen zijn (1) blok E - nivo 3 - avond 7 Tijd Wat gaan we doen 19.00 Mentorkwartiertje 19.15 Terugblik, meningen peilen 19.30 God wil ervaringen van mensen gebruiken 19.40 Jouw ervaringen

Nadere informatie

Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze

Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze Vrienden, Kameraden, Socialisten, Laat mij beginnen met jullie allemaal een gelukkig en gezond 2017 te wensen. Vandaag zijn we hier niet toevallig in

Nadere informatie

Paranormale ervaringen. Joke Mol

Paranormale ervaringen. Joke Mol Paranormale ervaringen Joke Mol Eerdere uitgaven: Oorlogsdagboek van mijn vader 2013 Gedichtenbundel Vanuit de ziel 2015 Ontwerp cover : Frank Wansink Auteur: Joke Mol ISBN: 9789402140835 Eerste druk:

Nadere informatie

Elektrische oplaadpunten

Elektrische oplaadpunten Elektrische oplaadpunten Lunchbijeenkomst Vexpan 13 februari 2014 Stijn Otten The New Motion Jeroen Quee Grontmij Inhoud De zin en onzin van elektrisch vervoer Marktcijfers en ontwikkelingen Techniek Oplaadpalen

Nadere informatie

Wat Sibomat doet, doet het goed. www.sibomat.be

Wat Sibomat doet, doet het goed. www.sibomat.be Wat Sibomat doet, doet het goed. www.sibomat.be Koen (34) en Eva (31) zijn fervente wereldreizigers. Vier continenten bezoeken in tien maanden? Dat is voor het koppel een kleintje. Zo reisden ze deze zomer

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer 30 september 2009 WTC Rotterdam Ir. Klaas Strijbis, Lid groepsdirectie Movares klaas.strijbis@movares.nl tel. 030 265 3003 www.movares.nl/elektrischrijden

Nadere informatie

Waarom? Wat willen we? En hoe? Position paper Vereniging Elektrische Rijders

Waarom? Wat willen we? En hoe? Position paper Vereniging Elektrische Rijders Waarom? Wat willen we? En hoe? Position paper Vereniging Elektrische Rijders Najaar 2016 Waarom een vereniging voor elektrische rijders? Elektrisch rijden is in opmars. Elektrisch rijden is cool, het is

Nadere informatie

R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 R10 R11 R12

R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 R10 R11 R12 Race 12 28-12-2014 Vandaag staat op het programma de laatste race van het seizoen 2014. In de vorige race was het al duidelijk dat m_m racer de kampioen is. De race van vandaag is daarom niet minder spannend.

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Ze mogen haar zo niet laten afzien

Ze mogen haar zo niet laten afzien Ze mogen haar zo niet laten afzien AFSCHEIDSBRIEF VERKLAART WAAROM 74 JARIGE MET DEMENTERENDE VROUW UIT LEVEN STAPT Baert Marc Geen dag langer kon hij aanzien hoe de 75 jarige vrouw met wie hij zovele

Nadere informatie

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan

Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Verregaande strategische samenwerking Daimler AG en Renault-Nissan Alliantie gaan verregaande strategische samenwerking aan Datum: 8 april 2010 Samenwerking bij de volgende generatie van de smart fortwo

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

Kennisbijeenkomst Elektrisch Rijden

Kennisbijeenkomst Elektrisch Rijden Kennisbijeenkomst Elektrisch Rijden Mobiel VTO Buurtnetwerk voor delen vervoer in de wijken Veemarkt - Voordorp - Tuindorp - Tuindorp Oost Han Ellenbroek PROGRAMMA Kennismaken Presentaties Mobiel VTO Introductie

Nadere informatie

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Wat dienstverlenende organisaties kunnen leren van de manier waarop Toyota zijn auto s maakt. Wees bereid anders te denken Wij nodigen u uit om eens

Nadere informatie

04. Tablets kun je niet meer negeren

04. Tablets kun je niet meer negeren WHITEPAPER IN 5 MINUTEN J U L I 2 0 1 2 04. Tablets kun je niet meer negeren Inleiding Tablets zijn als medium niet meer weg te denken. Maar nog te weinig bedrijven beseffen dit. Vroeger kwam het gebruik

Nadere informatie

Wijkgemeente Ichthus Noordwijk EEN LIEFLIJKE. LEER HEM KENNEN 7, bewaarexemplaar. Ds. F. van Roest, zondag 26 januari

Wijkgemeente Ichthus Noordwijk EEN LIEFLIJKE. LEER HEM KENNEN 7, bewaarexemplaar. Ds. F. van Roest, zondag 26 januari LEER HEM KENNEN 7, bewaarexemplaar Wijkgemeente Ichthus Noordwijk EEN LIEFLIJKE NAAM 1 Ds. F. van Roest, zondag 26 januari Als God naar Zijn grote genade en in Zijn oneindige wijsheid geen middel en Middelaar

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een overstroomd Iquitos de tweede tamtam van 2012. Twee dagen geleden schreef ik onderstaand stukje: Manguaré kampt met wateroverlast! Zoals Yolanthe in de vorige

Nadere informatie

Workshop EVSE and Charging

Workshop EVSE and Charging Workshop EVSE and Charging Wie ben ik? Wido den Hollander (1986) Mede-eigenaar van hosting bedrijf Fan van elektrisch rijden (Model S sinds 26 Sept) Ontwikkelaar van Open Source software Werk tegenwoordig

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 4 vers Zit je in de put? Praat es met Jezus!

Bijbellezing: Johannes 4 vers Zit je in de put? Praat es met Jezus! Bijbellezing: Johannes 4 vers 7-27 Zit je in de put? Praat es met Jezus! Wij hadden vroeger een waterput Vroeger is meer dan 55 jaar geleden Naast ons huis aan de Kerkstraat in Harkema Ik weet nog hij

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

CEO Cimpress, Robert Keane, geeft zijn eerste keynote presentatie ooit! Thema: co-op-e-ti-tion

CEO Cimpress, Robert Keane, geeft zijn eerste keynote presentatie ooit! Thema: co-op-e-ti-tion CEO Cimpress, Robert Keane, geeft zijn eerste keynote presentatie ooit! Thema: co-op-e-ti-tion Munchen, 26 maart 2015 Dat Cimpress (o.a. vistaprint.com, druck.at en drukwerkdeal.nl/printdeal.be) duidelijk

Nadere informatie

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag.

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Onze vragen: 1. Wanneer bent u met uw schrijfcarrière begonnen? 8 jaar geleden ben ik begonnen met het schrijven.

Nadere informatie

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7)

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Liturgie aangepaste dienst Baflo, 28-09-14 om 14.30 uur Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Welkom en mededelingen a. Opw. 334 Heer, uw licht en uw liefde schijnen b. Opw. 88 Een rivier vol

Nadere informatie

Presentatie Feedback. Door: Tim Janssen Klas: GDD1A

Presentatie Feedback. Door: Tim Janssen Klas: GDD1A Presentatie Feedback Door: Tim Janssen Klas: GDD1A Inhoud Reflecties Voorbereiding presentatie Reflecties Silver Huber: Breakdance Goede duidelijke presentatie. Heel helder en goed te horen. Leuk dat ie

Nadere informatie

Mag ik jou een vraag stellen?

Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou, die dit leest, een zeer belangrijke vraag stellen? Stel dat je vandaag zou sterven, doordat er iets verschrikkelijks gebeurt, bijvoorbeeld een auto ongeluk of

Nadere informatie

Vermogen per Spanning Stroom Type auto Prijs (ex btw) contactdoos

Vermogen per Spanning Stroom Type auto Prijs (ex btw) contactdoos Easy Lichtgrijs Afmetingen: 49,5 x 24 x 16,3cm (HxBxD) Aantal auto s: 1 Wand & paal Geschikt voor: Binnen & buiten (IP54) Online functies: Nee Bediening: Aansluiten is laden Vermogen per Spanning Stroom

Nadere informatie

LES 6. Nu zie je Hem wel, nu zie je Hem niet.

LES 6. Nu zie je Hem wel, nu zie je Hem niet. LES Nu zie je Hem wel, Sabbat Doe Lees Lukas 4. 40 nu zie je Hem niet. Heb je weleens een moment gehad dat je het gevoel had dat God heel dicht bij je was? Misschien door een liedje, een bijbelvers, een

Nadere informatie

Investeer in start-ups en jongeren

Investeer in start-ups en jongeren Het jaar 2033 - Bilderbergconferentie 2015 Stef van Grieken, tech-ondernemer Investeer in start-ups en jongeren Stef van Grieken (1986) studeerde Industrial Engineering aan de Rijksuniversiteit Groningen

Nadere informatie

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 1 Brochure ALD electric INLEIDING Ons ALD electric aanbod is bijzonder volledig, met zowel oplaadbare hybrides (plug-in), elektrische auto s met verlengde

Nadere informatie

Nic Van Broekhoven- Portfolio Manager Value Square Fund Equity World 4 oktober / VFB Dag van de Tips 5 VALUE TIPS

Nic Van Broekhoven- Portfolio Manager Value Square Fund Equity World 4 oktober / VFB Dag van de Tips 5 VALUE TIPS Nic Van Broekhoven- Portfolio Manager Value Square Fund Equity World 4 oktober / VFB Dag van de Tips 5 VALUE TIPS Inhoud 5 Value Tips van Value Square 4 vragen voor elk bedrijf Geschiedenis van het bedrijf?

Nadere informatie

5 Dit is de boodschap die we van Hem gehoord hebben en u bekend maken: dat God licht is en in Hem totaal geen duisternis is.

5 Dit is de boodschap die we van Hem gehoord hebben en u bekend maken: dat God licht is en in Hem totaal geen duisternis is. 1 JOHANNES vertaling dr. A. Dirkzwager 1 Wat er was vanaf het begin, wat we gehoord hebben, wat we met onze ogen gezien hebben, wat we bekeken hebben en onze handen aangeraakt hebben in verband met het

Nadere informatie

Dat had ik nooit gedacht en nog steeds kan ik het niet zo goed bevatten.

Dat had ik nooit gedacht en nog steeds kan ik het niet zo goed bevatten. Wow! 17.597,14 euro in drie dagen... Dat had ik nooit gedacht en nog steeds kan ik het niet zo goed bevatten. 17.597,14 euro in drie dagen tijd... de meeste mensen zouden hier een heel jaar voor moeten

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

Maar hier bij Jakob gaat de hemel open. Opeens is daar die ladder met Gods boodschappers, die omhoog gaan en afdalen.

Maar hier bij Jakob gaat de hemel open. Opeens is daar die ladder met Gods boodschappers, die omhoog gaan en afdalen. Genesis 28: 10-22 Liturgie: Welkom Lied 314: 1,2,3 Begroeting Klein gloria (Lied 195) Lied 146c: 1,3,7 Geloofsbelijdenis Lied 871: 1,2,3,4 Gebed Lezen: Genesis 28: 10-22 Themalied: 1,2 Preek: Lied 913:

Nadere informatie

Hoe denken Nederlandse consumenten over commerce via sociale media? Bronto.co.uk

Hoe denken Nederlandse consumenten over commerce via sociale media? Bronto.co.uk Is Nederland klaar voor de koopknop? Hoe denken Nederlandse consumenten over commerce via sociale media? 1 Rapport: Is Nederland klaar voor de koopknop? Hoe denken Nederlandse consumenten over commerce

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

Verlag van de reis naar Amerika (EVS26 en Detroit) Verslag reis naar Amerika, Electrical Vehicle Symposium (EVS26) en Detroit

Verlag van de reis naar Amerika (EVS26 en Detroit) Verslag reis naar Amerika, Electrical Vehicle Symposium (EVS26) en Detroit Verslag reis naar Amerika, Electrical Vehicle Symposium (EVS26) en Detroit Deel 2, 6, 7 en 8 mei 2012 Roeland Hogt, Zondagavonnd 11 uur Net terug van een avond aan de kust van Santa Monica kan ik nog wel

Nadere informatie

2.2. Het Nieuwe Testament, of het verhaal van Jezus en de eerste kerk 1

2.2. Het Nieuwe Testament, of het verhaal van Jezus en de eerste kerk 1 2.2. Het Nieuwe Testament, of het verhaal van Jezus en de eerste kerk 1! " #$% & #& '$' '& + ()" *% $, $ -% 1 H. Jagersma en M. Vervenne, Inleiding in het Oude Testament, Kampen, 1992. J. Bowker, Het verhaal

Nadere informatie

Elektriciteitopslag ZX ronde 4 december 2016

Elektriciteitopslag ZX ronde 4 december 2016 Elektriciteitopslag ZX ronde 4 december 2016 In een van eerdere verhaaltje heb ik iets verteld over alternatieve vormen van elektriciteit opwekking en opslag daarvan. Wel het is zover, momenteel wordt

Nadere informatie

Makers van biodiesel en bioethanol

Makers van biodiesel en bioethanol De Standaard Makers van biodiesel en bioethanol verzuipen donderdag 12 maart 2009 Auteur: BRUSSEL - Verscheidene biodiesel- en bioethanolbedrijven dreigen over de kop te gaan. Hun installaties draaien

Nadere informatie

Opmerkingen voor bestuurders en leidinggevenden 95 Vragen aan de auteur 99 Dankwoord 103 Over de auteur 107

Opmerkingen voor bestuurders en leidinggevenden 95 Vragen aan de auteur 99 Dankwoord 103 Over de auteur 107 Inhoud Voorwoord 7 Het Goede Boek 13 Max 19 Zeno 23 Waarom 27 Zelfs het onmogelijke 35 Omhoog 39 Reus 45 Eruit 49 Wie heeft mijn kaas gepikt? 53 Ik heb jouw kaas gepikt 59 Muren 65 De doolhof in de muis

Nadere informatie

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker klaagde nooit. Hij was te arm om vlees te kopen. Elke

Nadere informatie

't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail.

't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail. 't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail.com Het aapje en de sleutels Er was eens een man en die had de sleutels

Nadere informatie

Welkom in een wereld zonder grenzen

Welkom in een wereld zonder grenzen Welkom in een wereld zonder grenzen Truphone is het eerste bedrijf dat daadwerkelijk één wereldwijd communicatiesysteem aanbiedt. Daarnaast bespaart het ons meer kosten dan welk ander bedrijf ook zou kunnen.

Nadere informatie

De drie zakenmanagers

De drie zakenmanagers LES De drie zakenmanagers Heeft iemand jou ooit iets heel waardevols toevertrouwd? Wat heb je ermee gedaan? Was de persoon die het jou had gegeven blij met wat je ermee gedaan had? (zie Matteüs 25:4-28;

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Technologie: Winner takes all?

Technologie: Winner takes all? Technologie: Winner takes all? ING Investment Office Amsterdam, April 2016 Winner takes all? In steeds meer deelgebieden binnen de technologie staat er één winnaar op, die een steeds groter deel van de

Nadere informatie

Interview met de heer J.W. Wesselius

Interview met de heer J.W. Wesselius Interview met de heer J.W. Wesselius Op 4 mei jl. is de heer J.W. Wesselius in de Hofkamer komen wonen. Samen met zijn dochter heb ik hem uitgenodigd voor een interview, want twee weten altijd meer dan

Nadere informatie

Lokaal, Europa en Internationaal

Lokaal, Europa en Internationaal www.socialbiz.eu Sociale Onderneming Informatiefiche SWISSLEG (ZWITSERLAND) Opgericht in 2012 Rechtsvorm Sector Werkgebied Sector Website Vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Handicaps/artificiële

Nadere informatie

open +verk kopen eigen huis maga eigen hu is maga i z ne september 2014 ne septem

open +verk kopen eigen huis maga eigen hu is maga i z ne september 2014 ne septem kopen+verkopen 52 eigen huis magazine september 2014 Scheiden wordt (te) duur voor huisbezitter Bij elkaar blijven voor de hypotheek Sinds de crisis op de woningmarkt, is scheiden toch al naar en duur

Nadere informatie

Iedereen overal en altijd laden

Iedereen overal en altijd laden Iedereen overal en altijd laden Jorrit Zijdewind 19-11-2015 1 1 intro zelf 19-11-2015 Allego template Even voorstellen 2 Geboren en getogen in Utrecht Onrustig en reislustig Van fysiotherapeut naar communicatiefanaat

Nadere informatie

8 Succesfactoren voor een Online Onderneming

8 Succesfactoren voor een Online Onderneming 8 Succesfactoren voor een Online Onderneming Je kent vast wel ondernemers die actief zijn online en nu een deel van hun inkomen of zelfs hun hele inkomen online verdienen met hun kennis en content. Misschien

Nadere informatie

DINEREN IN DE HOFTRAMMM

DINEREN IN DE HOFTRAMMM DINEREN IN DE HOFTRAMMM De bijzondere creatie van Bobby van Galen en Pierre Wind Foto s en tekst: Martien Versteegh Eigenaar en gastheer Bobby van Galen heet u van harte welkom Het begon met een droom

Nadere informatie

3 Jullie moeten jezelf niet beter vinden dan een ander, of opscheppen

3 Jullie moeten jezelf niet beter vinden dan een ander, of opscheppen 3 Jullie moeten jezelf niet beter vinden dan een ander, of opscheppen over jezelf. Nee, jullie moeten bescheiden zijn, en een ander belangrijker vinden dan jezelf. 4 Denk niet alleen aan jezelf, maar zorg

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

3-jan-2017 Amsterdam Ford kondigt grootschalige introductie van elektrische auto s aan inclusief F-150, Mustang en Transit

3-jan-2017 Amsterdam Ford kondigt grootschalige introductie van elektrische auto s aan inclusief F-150, Mustang en Transit 3-jan-2017 Amsterdam Ford kondigt grootschalige introductie van elektrische auto s aan inclusief F-150, Mustang en Transit Ford bevestigt dat zeven van dertien nieuwe elektrische auto's in komende vijf

Nadere informatie

Vermogen per Spanning Stroom Type auto Prijs (ex btw) contactdoos

Vermogen per Spanning Stroom Type auto Prijs (ex btw) contactdoos Easy Afmetingen: 49 x 32 x 17cm (HxBxD) Aantal auto s: 1 Wand & paal Geschikt voor: Binnen & buiten (IP54) Online functies: Nee Bediening: Aansluiten is laden Vermogen per Spanning Stroom Type auto Prijs

Nadere informatie

LES 2. De reus en de steen. Sabbat

LES 2. De reus en de steen. Sabbat Sabbat Doe Leer de powertext. De reus en de steen Denk aan een keer toen je gestuurd werd voor een speciale booodschap. Was het iets dat graag wilde doen of had je er geen zin in? Liep het heel anders

Nadere informatie

Special: Toekomstige EV modellen

Special: Toekomstige EV modellen Special: Toekomstige EV modellen De afgelopen jaren is het aantal elektrische voertuigen in Nederland flink gestegen. Ook het aanbod vanuit de voertuigfabrikanten groeit: steeds meer merken bieden een

Nadere informatie

Wie is de Heilige Geest (1) les 8a FOLLOW

Wie is de Heilige Geest (1) les 8a FOLLOW Wie is de Heilige Geest (1) les 8a DEEL 2B FOLLOW DE GEEST DIE GOD VERTEGENWOOR- DIGT De Heilige Geest wordt vaak gezien als een gevoel, een heerlijke ervaring, enzovoorts. Hoe wordt de Heilige Geest hier

Nadere informatie

Reflectieverslag Zonnepomp

Reflectieverslag Zonnepomp Reflectieverslag Zonnepomp Kevin de Ram Reflectieverslag Zonnepomp Kevin de Ram Culemborg Unica Installatietechniek B.V. mei 2016 Kevin de Ram Reflectieverslag Zonnepomp 1 Voorwoord Mijn naam is Kevin

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

Geachte lezer, Voor meer uitleg over mijn presentatie Ga kathedralen bouwen! verwijs ik u graag naar de website http://www.quakernaat.nl.

Geachte lezer, Voor meer uitleg over mijn presentatie Ga kathedralen bouwen! verwijs ik u graag naar de website http://www.quakernaat.nl. Geachte lezer, Voor meer uitleg over mijn presentatie Ga kathedralen bouwen! verwijs ik u graag naar de website http://www.quakernaat.nl. Deze presentatie is bedoeld als naslagwerkje voor aanwezigen. Daan

Nadere informatie

ZOMERKAMP. onderzoek 2012

ZOMERKAMP. onderzoek 2012 ZOMERKAMP onderzoek 2012 Lorem Ipsum 2 Het gaat goed met de zomerkampen in Nederland! Door jeugdkamp.net In maart 2012 benaderde jeugdkamp.net ruim 80 organisatoren van jeugd- en zomerkampen met het verzoek

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

Om een of andere reden zijn ze daar allebei heel tevreden

Om een of andere reden zijn ze daar allebei heel tevreden Tweelingen Anna en Thijs wonen in de Verlegenstraat. Zo heet hun straat niet echt. Ze is vernoemd naar een Franse schilder. Fer. Léger staat er op het straatnaambordje. Maar als je de naam hardop uitspreekt

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management

LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management Beschrijving van de leeractiviteit De docent biedt de leerlingen leesmateriaal en inspirerende video s over het aantrekken van investeringen

Nadere informatie

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Liturgie: Welkom EL 142: Majesteit, groot is zijn majesteit Begroeting Psalm 47: 2,3 Gedicht Luisterlied Gebed Lezen: Lucas 24: 36-53 Psalm 93:

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Gemeente van Jezus Christus, gasten, luisteraars,

Gemeente van Jezus Christus, gasten, luisteraars, Gemeente van Jezus Christus, gasten, luisteraars, We zijn begonnen aan een bijbelboek dat niet makkelijk is, dat was ook de ervaring van sommigen vorige week, toen ik heb uitgelegd over die schijnapostelen,

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Samenvatting hoofdstuk 1

Samenvatting hoofdstuk 1 Samenvatting hoofdstuk 1 Eva de Valk Silicon Valley Samenvatting door Vincent Beers Voorwoord Ik heb gemerkt dat het boek het hoofdstuk zelf al samenvat aan het eind van het hoofdstuk. Maar ik begrijp

Nadere informatie

Kennis Bijeenkomst elektrisch rijden

Kennis Bijeenkomst elektrisch rijden Kennis Bijeenkomst elektrisch rijden 28-1-2017 Natuur & Milieu Brengt een mooie, gezonde en duurzame wereld dichterbij Maakt duurzame keuzes haalbaar, aantrekkelijk en toegankelijk Werkt samen met consumenten,

Nadere informatie

Terug in de tijd op de Antoniusschool.

Terug in de tijd op de Antoniusschool. Terug in de tijd op de Antoniusschool. Oud en nieuw In het kader van het 50 jarig jubileumfeest van de Antoniusschool was er op donderdag 25 september een middag gereserveerd voor de kinderen van groep

Nadere informatie

Bindende voordrachten

Bindende voordrachten Leden van de raad van bestuur Leden van de raad van commissarissen In verband met de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Koninklijke Philips Electronics N.V. Te houden op 30 maart 2006 2 Bindende

Nadere informatie

chevy stevens bij uitgeverij cargo

chevy stevens bij uitgeverij cargo Onwetend chevy stevens bij uitgeverij cargo Vermist Chevy Stevens Onwetend Vertaald door Paul Witte 2011 de bezige bij amsterdam Cargo is een imprint van uitgeverij De Bezige Bij, Amsterdam Copyright 2011

Nadere informatie

Adyen haalt 250 miljoen dollar op om de groei van zijn wereldwijde betalingsplatform te versnellen

Adyen haalt 250 miljoen dollar op om de groei van zijn wereldwijde betalingsplatform te versnellen Adyen haalt 250 miljoen dollar op om de groei van zijn wereldwijde betalingsplatform te versnellen Financieringsronde geleid door General Atlantic, met substantiële investeringen door Temasek, Index Ventures,

Nadere informatie

Nieuwe Energie Aanboren. PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011

Nieuwe Energie Aanboren. PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011 Nieuwe Energie Aanboren PvdA Aanvalsplan Aardwarmte 17 februari 2011 Verduurzaming van onze energievoorziening hapert De zekerstelling van onze energievoorziening is één van de grootste uitdagingen voor

Nadere informatie

Drive v n b y n ature

Drive v n b y n ature Driven by nature Voorstelling Joachim Saelens, mede-oprichter van BeCharged Bedrijfsactiviteit: Het produceren, het installeren, het onderhouden en het internationaal verdelen van oplaadstations voor elektrische

Nadere informatie

H E T V E R L O R E N G E L D

H E T V E R L O R E N G E L D H E T V E R L O R E N G E L D Personen Evangelieschrijver Vrouw (ze heet Marie) Haar buurvrouwen en vriendinnen; o Willemien o Janny o Sjaan o Sophie (Als het stuk begint, zit de evangelieschrijver op

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Versie van 20 juni. 17 uur

Versie van 20 juni. 17 uur Spreektekst voor bijeenkomst Vereniging van Hogere Functionarissen Jaarbeurs Utrecht, 28 juni 2012 [1190 woorden] [Introductie] Beste mensen, Hartelijk dank voor de uitnodiging om met jullie van gedachten

Nadere informatie