Informatie over wifi- en gsm-straling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatie over wifi- en gsm-straling"

Transcriptie

1 Informatie over wifi- en gsm-straling 1

2 Inhoudstafel 1 Hoe werkt straling? 4 Wat is straling? 4 Hoe ontstaat straling? 5 Wat is het effect van straling? 5 Ioniserende en niet-ioniserde straling 5 2 Meer over radiostraling 6 Wat hebben we tot nu toe geleerd over radiostraling? 6 Wat is het effect bij zeer intensief en langdurig gebruik? 7 Wat is het verband tusen radiostraling en koffie? 7 Wat zijn de gevolgen van gsm-gebruik bij kinderen? 8 Elektrostress, fabel of feit? 8 3 NORMEN VOOR STRALING 9 Wie stelt de normen op? 9 Welke normen zijn er? 9 Wat zijn de productnormen voor gsm s en smartphones? 10 Wat zijn de productnormen voor wifi, zowel voor publieke hotspots als voor een draadloos netwerk thuis? 10 Wat zijn de blootstellingsnormen voor gsm-antennes? STRALING IN HUIS: WAT KAN IK DOEN? 11 Wat kan ik doen om straling in mijn huis te verlagen? 11 Kan ik mijn huis of mijn slaapkamer afschermen tegen straling? 11 Bestaat er beschermende kledij tegen straling? 12 Kan ik de straling in mijn huis laten meten of zelf meten? 12 Veelgebruikte elektrische apparaten: wat straalt het meest? 13 Hoe zit het met de straling van mijn wifi? 13 2

3 5 MIJN ELEKTRISCHE APPARATEN EN HUN STRALING 13 Hoe zit het nu met de straling van mijn draadloze huistelefoon? 14 Hoe zit het met de straling van mijn Bluetooth-oortje? 14 Straalt mijn vaste telefoon ook zoals een draadloze telefoon? 14 Hoe werkt een wifi-netwerk? OVER WIFI-NETWERK EN STRALING 15 Kan ik de wifi-straling in mijn huis verlagen? 16 Is er minder straling als ik surf via wifi in plaats van 3G? 16 Hoe veel routers plaatst Telenet gemiddeld om een hotspot af te dekken? 16 Waar worden de routers voor publieke hotspots doorgaans geplaatst? 17 Zullen er nog veel nieuwe hotspots geactiveerd worden in de toekomst? 17 Straalt mijn modem harder als ik homespots inschakel? 17 Kan ik homespots uitschakelen? 17 Waar vind ik informatie over Telenet hotspots en homespots? 17 7 OVER GSM S, GSM-NETWERKEN EN STRALING 18 Hoe werkt een mobiel netwerk? 18 Hoe veel gsm-masten zijn er in Vlaanderen? 19 Waarom zijn er zo veel gsm-masten nodig? 19 Waar vind ik informatie over gsm-masten in mijn omgeving? 20 Kan ik mijn blootstelling aan straling van mijn gsm verlagen? 21 Straalt een smartphone harder dan een gewone gsm? 22 Wat is de SAR-waarde van mijn gsm en waar vind ik deze terug? 22 Mag ik mijn gsm s nachts op mijn nachtkastje leggen? 22 Warmt mijn gsm mijn hersenen op? 22 Wat zijn de aanbevelingen in verband met bellen in de trein of in de auto? 22 8 Basisbegrippen en bronnen 23 3

4 1 Hoe werkt straling? Bij het woord straling denken veel mensen meteen aan hun gsm of aan wifi. Straling is echter een veel breder begrip. Straling is overal om ons heen. We spreken niet voor niets over zonnestralen of lichtstralen. En wist je bijvoorbeeld dat ook je babyfoon of de toegangspoortjes van de supermarkt stralen uitzenden? De laatste jaren maken meer en meer mensen zich zorgen over wat de toenemende straling voor ons betekent. Is het schadelijk? Worden we er ziek van? En hoe kunnen we ons ertegen beschermen? In deze brochure gaan we dieper in op deze bezorgheden. We verklaren eerst wat straling precies is. Daarna beantwoorden we de meest voorkomende vragen in verband met straling in het algemeen en gsm- en wifi-straling in het bijzonder. De informatie in deze brochure is gebaseerd op de studie Blootstelling aan niet-ioniserende straling in huis, geschreven door professoren van de UGent in opdracht van viwta Samenleving en technologie. Wat is straling? Straling kan je best vergelijken met golven. Heel veel apparaten die we elke dag gebruiken zoals onze gsm, de afstandsbediening van de televisie of onze computer, zenden golven uit. Soms zijn de golven lang en traag, bijvoorbeeld bij radiogolven. Zij bevatten een beperkte hoeveelheid elektromagnetische energie. Röntgengolven zijn dan weer heel kort en snel: zij bevatten erg veel elektromagnetische energie. Het geheel van alle golven die uitgezonden kunnen worden, noemen we het elektromagnetisch spectrum. Op de pagina hiernaast zie je wat voor type straling verschillende voorwerpen gebruiken. 4

5 Hoe ontstaat straling? Overal waar elektrische stroom aanwezig is, ontstaat elektromagnetische straling. Alle elektrische appraten die je aansluit op het stroomnet, zoals een koffiezet, droogkast, scheerapparaat... zenden dus een kleine hoeveelheid elektromagnetische energie uit. Naast dergelijke kunstmatige bronnen bestaan er ook natuurlijke bronnen. Gekende voorbeelden zijn het zonlicht en velden die ontstaan hoog in de atmosfeer bij bliksems. Wat is het effect van straling? We moeten altijd voorzichtig omgaan met straling, vooral wanneer we er intensief mee in aanraking komen. De natuur beschermt ons automatisch tegen bepaalde soorten straling: zo houdt de ozonlaag een groot deel van de gevaarlijkste zonnestralen tegen. Voor sommige stralingsgolven moeten we meer voorzorgen nemen dan voor andere. Dit hangt af van het energiegehalte van de straling. In de zomer, wanneer de zonnestralen op hun felste zijn, moeten we ons bijvoorbeeld nog extra beschermen met zonnecrème. Ioniserende en niet-ioniserde straling We verdelen de stralingsgolven in twee soorten: met veel energie ( ioniserende straling ) en met minder energie ( nietioniserende straling ). Bij ioniserende straling bevat de golf erg veel energie. Deze straling kan blijvende schade aanrichten in het menselijk lichaam. Zo kan te lange blootstelling aan x-stralen, huidkanker veroorzaken. Gelukkig kunnen we ons hiertegen beschermen met de nodige voorzorgsmaatregelen, want vaak kent deze straling ook nuttige toepassingen. We denken dan bijvoorbeeld aan röntgenfoto s. De niet-ioniserende straling bevat daarentegen te weinig energie om directe schade aan de lichaamscellen aan te richten. De straling kan wel andere effecten veroorzaken, bijvoorbeeld opwarming. Dit effect kennen we allemaal: wie heeft er nog nooit zijn avondeten opgewarmd in de microgolfoven? niet-ioniserend minder energie ioniserend meer energie 5

6 2 Meer over radiostraling Wat hebben we tot nu toe geleerd over radiostraling? In deze informatiebrochure gaan we dieper in op de straling met minder energie (niet-ioniserende radiostraling). Radiostralen worden ondermeer gebruikt om informatie zoals spraak, muziek, televisiebeelden en andersoortige data over te brengen van een zender naar een of meer ontvangers. Apparaten zoals gsm s, een bluetooth-oortje of de wifi-router werken met deze stralen. De afgelopen jaren zijn vele studies gepubliceerd over de effecten van niet-ioniserende straling. Deze studies zijn zeer divers: op basis van één onderzoek of één type onderzoek kan men immers geen definitieve conclusies trekken. De verschillende studies rond straling leveren totnogtoe uiteenlopende, niet herhaalde en soms zelfs ronduit tegenstrijdige uitkomsten op. Op gebied van radiogolven werd wel al een aantal effecten erkend door de Wereldgezondheidsorganisatie. Opwarming is het voornaamste korte-termijn effect van radiogolven. Als we in hoge mate met deze stralen geconfronteerd worden, zal een deel van de straling in ons lichaam indringen. Als een reactie hierop voert ons lichaam de warmte automatisch af. Dit doen we onder andere door te zweten, zoals wanneer we het in de zomer te warm hebben. Zo blijft onze lichaamstemperatuur constant. Het opwarmingseffect kan dan ook enkel schadelijk zijn als de straling zeer intensief is of als we er erg lang aan blootgesteld worden. In de gewone leef- en werkomgeving komt deze situatie niet voor. 6

7 Wat is het effect bij zeer intensief en langdurig gebruik? In het kader van zeer intensief en langdurig blootstelling aan de radiogolven van een mobiele telefoon hebben twee grote studies gewezen op een verhoogd risico op glioma (kwaadaardige hersentumor), en in minder mate, op akoestisch neuroma (goedaardige tumor op het gehoororgaan). Ook onderzoek op dieren heeft beperkte aanwijzingen geleverd voor een mogelijk verband. Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IAKO) heeft radiogolven van mobiele telefoons daarom geklasseerd als mogelijk kankerverwekkend bij mensen. De organisatie onderstreept wel dat verder onderzoek nodig is. Het advies van IAKO spitste zich toe op mobiele telefoons. Het gaat niet over andere apparaten zoals draadloze huishoudtelefoons, microgolfovens of over andere technologieën zoals wifi of bluetooth. Ook zendmasten van mobiele telefonie zijn niet opgenomen in de classificatie. Het IAKO vindt het onderzoek naar de gevolgen van deze bronnen niet voldoende om er conclusies uit te trekken. Wat zijn de gevolgen van gsm-gebruik bij kinderen? Er is geen sluitend bewijs geleverd over de gevolgen van gsm-gebruik bij kinderen. Kinderen en jongeren komen vandaag wel veel meer in contact met gsm-straling dan vorige generaties. De recente classificatie van gsm stralling als mogelijk kankerwekkend is een bijkomende reden tot voorzichtigheid. De belangrijkste actoren betreffende onderzoek en normering: WHO / WGO De Wereldgezondheidsorganisatie stelt een aantal voorzorgsmaatregelen voor. Zij benadrukken het belang van informatie en communicatie tussen wetenschappers, overheden, bevolking en betrokken industrietakken. IARC / IAKO Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek maakt deel uit van de Wereldgezondheidsorganisatie. Zij heeft als taak om het onderzoek naar de oorzaken van kanker bij de mens te coördineren en aan te sturen. ICNIRP Internationale Commissie voor Bescherming tegen Niet-Ioniserende Straling is een politiek onafhankelijke organisatie, formeel erkend door de WGO. Ze stelt limietwaarden voor niet-ioniserende straling op basis van wetenschappelijk onderzoek. 7

8 Wat is het verband tusen radiostraling en koffie? Het IAKO evalueerde een breed gamma van stoffen op basis van hun eventuele invloed op het ontstaan van kanker. Dit gebeurt volgens een classificatiemethode met de volgende vier categorieën: Groep Voorbeeld Kwalificatie 1 Asbest, zonlicht, roken (actief en passief) In totaal 108 middelen is kankerverwekkend bij de mens 2a 2b 3 Zonnelampen In totaal 64 middelen Koffie, radiogolven van mobiele telefoons, uitlaatgassen van benzinemotoren, enz In totaal 271 middelen Sacharine, kwikzilver, thee In totaal 508 middelen is waarschijnlijk kankerverwekkend bij de mens is mogelijk kankerverwekkend bij de mens is niet classificeerbaar wat betreft de kankerverwekkende eigenschappen bij de mens 4 Caprolactam (een chemische verbinding) In totaal 1 middel is waarschijnlijk niet kankerverwekkend bij de mens 2b, mogelijk kankerverwekkend bij mensen, wordt toegekend als studies beperkte statistische aanwijzingen opleveren in verband met kanker. Volgens het IAKO horen koffie en de uitlaatgassen van benzinemotoren ook thuis in die groep. Bij beperkte aanwijzingen is het nog mogelijk dat het gevonden verband slechts schijnbaar is en dat toeval of een vertekening de resultaten kleurt. Meer onderzoek is dus aangewezen. Elektrostress, fabel of feit? Een mogelijk effect van radiostralen dat niet door de WGO erkend wordt, is elektrostress. De negatieve perceptie van stralingsrisico s uit zich bij sommige personen in de vorm van vermoeidheid, hoofdpijn, slapeloosheid, concentratieproblemen,... Deze symptomen zijn afhankelijk van persoon tot persoon en zijn dus zeer divers. 8

9 3 NORMEN VOOR STRALING Wie stelt de normen op? De meeste Europese landen baseren zich op de richtlijnen van de ICNIRP. Deze normen houden rekening met cumulatieve straling. Vaak komen immers verschillende stralingsbronnen tegelijkertijd voor. Welke normen zijn er? Er zijn productnormen en blootstellingsnormen. Productnormen zijn limieten voor de maximale ongewenste straling van een product; dit is straling die lekt uit de beschermende omhulling, bijvoorbeeld uit de microgolfoven. Blootstellingsnormen zijn maximumlimieten voor straling in een omgeving. 9

10 Wat zijn de productnormen voor gsm s en smartphones? Volgens ICNIRP mag de lokale stralingsabsorptiewaarde (SAR) van elektronische communicatieapparatuur zoals gsm s en draadloze telefoons (DECT) niet hoger zijn dan 2 W/kg. Deze grenswaarde beschermt het hoofd tegen de warmte van de uitgezonden radiogolven. Zie ook in hoofdstuk 7 Wat is de SAR-waarde en waar vind ik deze terug? Wat zijn de productnormen voor wifi, zowel voor publieke hotspots als voor een draadloos netwerk thuis? Wifi-routers werken op een zeer laag vermogen en zijn beperkt tot 100 of 200 mw. Deze normen hebben echter niets met gezondheidseffecten te maken: ze zijn louter opgesteld om interferentie tussen verschillende apparaten te minimaliseren. Wifi werkt namelijk op twee verschillende frequenties: in de 2,4 en in de 5GHz-band. Vooral op 2,4GHz zitten ook andere draadloze toepassingen zoals hoofdtelefoons, luidsprekers, bewakingscamera s, microgolfovens, babyfoons Al deze toestellen delen dezelfde bandbreedte en kunnen dus in elkaars weg lopen. Vandaar dat je wifi soms plots trager gaat. Wat zijn de blootstellingsnormen voor gsm-antennes in België? Elke Belgische regio heeft zijn eigen blootstellingsnormen. De Belgische normen behoren tot de strengste in Europa. Hieronder geven we een korte samenvatting. Er zijn echter veel uitzonderingen op de regels. Meer gedetailleerde informatie vind je in de brochure op de website van overheid Vlaanderen Sinds januari 2011 geldt in Vlaanderen een norm van 3 V/m bij 900 MHz per antenne in verblijfplaatsen en een totaalnorm voor alle antennes samen van 20,6 V/m bij 900MHz. Op eender welk gemeten punt mag het totaal aan straling, afkomstig van alle zendmasten, dus niet groter zijn dan 20,6 V/m. Wallonië In Wallonië heeft men sinds april 2009 eveneens gekozen voor een norm van 3 V/m per operator/antenne in verblijfplaatsen. Er is geen totaalnorm, en dus geen beperking voor de straling van alle antennes op een willekeurig gemeten punt. Brussel In 2007 besliste het Brusselse Parlement om de totaalnorm in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te verlagen naar 3 V/m bij 900MHz per mast, in plaats van per antenne. In september 2009 werd deze norm effectief van kracht. 10

11 4. STRALING IN HUIS: WAT KAN IK DOEN? Wat kan ik doen om straling in mijn huis te verlagen? Koop toestellen met lage straling. Let bijvoorbeeld op de SAR-waarde wanneer je een gsm koopt. Deze waarde staat steeds vermeld in de handleiding van de gsm. Ze is ook te vinden op de website Zorg voor een goede plaatsing van de draadloze toestellen. Zet deze niet vlak naast je luie zetel, bureaustoel of je nachtkastje. Gebruik je draadloze toestellen correct: lees de tips in de volgende hoofdstukken. Kan ik mijn huis of mijn slaapkamer afschermen tegen straling? Ja, je kan in principe je huis afschermen tegen straling met metaal of speciaal behangpapier met metalen vezels. Voor in de slaapkamer brengen bepaalde merken zelfs speciale bedden en beddegoed op de markt. Toch moet je hier altijd voorzichtig mee zijn: je schermt je huis weliswaar af tegen stralingen van buitenaf, maar de stralingen binnenshuis van onder andere je gsm, draadloze telefoon of WiFi kunnen juist hoger worden in hun poging connectie te maken met de antenne. 11

12 Bestaat er beschermende kledij tegen straling? Ja. Deze is wel niet bedoeld voor alledaags gebruik, maar voor bijvoorbeeld arbeiders die bijvoorbeeld werken aan gsmantennes. De speciale pakken bestaan uit overalls, handschoenen en een kap voor het hoofd om het lichaam optimaal te beschermen. Kan ik de straling in mijn huis laten meten of zelf meten? Ja, hieronder vind je de organisaties die metingen uitvoeren. Hiervoor is dikwijls dure en gecalibreerde apparatuur nodig. Voor aanvragen van metingen in uw woning van het magnetisch veld afkomstig van elektrische voorzieningen op hoge spanning, of voor meer algemene informatie: Elia, de beheerder van het Belgische hoogspanningsnet Tel.: 02/ Fax: 02/ > Veiligheid en milieu > Contact Milieu & Gezondheid Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Tel.: 02/ Fax: 02/ Studiebureaus (metingen tegen betaling) GD-EMF-Consulting Tel. & Fax: 011/ iminds WiCa (Universiteit Gent) Tel.: 09/ , fax: 09/ ANPI Tel.: 010/ , fax: 010/ BIPT, Belgisch Instituut voor Postdienten en Telecommunicatie 12

13 5 MIJN ELEKTRISCHE APPARATEN EN HUN STRALING Veelgebruikte elektrische apparaten: wat straalt het meest? We tonen de blootstellingen op 20 centimeter en op 1 meter afstand van een paar veelgebruikte elektrische, al dan niet draadloze apparaten. We zien dat de sterkte van de straling snel afneemt met de afstand. Veel hangt bovendien af van het vermogen (uitgedrukt in volt per meter) waarop de toestellen werken. De draadloze huistelefoon, babyfoon en gsm stralen meer dan wifi, Bluetooth en de draadloze muis van je computer. Dit komt omdat deze laatste drie apparaten op een lager vermogen werken. (Let op: V/m in de linkeras geeft de waarden van het elektrisch veld van toestellen; en mag dus niet vergeleken worden met de omgevingsnorm van 3V/m) V/m 8 20 cm 1 meter Hoe zit het met de straling van mijn wifi? Wifi-routers zorgen ervoor dat je via radiogolven gegevens van bijvoorbeeld je computer of tablet draadloos kan verzenden naar het internet. Een wifi-netwerk reikt enkele tientallen meters ver en dekt meestal een specifieke locatie zoals een station, café, een huis De routers werken op een zeer laag vermogen en de straling is dan ook beperkt. Mobiel surfen via wifi geeft minder straling dan via 2G of 3G. Thuis is het aangeraden de modem niet vlakbij de plaats waar je lange tijd verblijft op te stellen, zoals op je nachtkastje of je bureau. Vanaf 1 meter afstand daalt de straling tot zijn laagste niveau binnen de ruimte waarin de modem zich bevindt. 13

14 Hoe zit het nu met de straling van mijn draadloze huistelefoon? De meeste draadloze huistelefoons werken volgens de zogenaamde DECT-standaard ( Digital Enhanced Cordless Telecommunication ). Er is een draadloze verbinding tussen de draagbare telefoon en het DECT-station, het kastje dat aangesloten wordt op het telefoonnet en waar je de telefoon oplaadt. Net zoals gsm s moeten DECT-telefoons voldoen aan de normen: de stralingsabsorbtiewaarde mag niet groter zijn dan 2 W/kg. Omdat de vermogens van zowel de telefoon als het DECTstation lager zijn dan van een gsm voldoen ze ruimschoots aan deze vereiste. Om onnodige blootstelling aan deze straling te vermijden, plaats je het DECT-station beter niet vlakbij je bureau of bed. De sterkte van de straling neemt immers snel af met de afstand. Je kan ook altijd kiezen voor een gewone telefoon met draad. Een andere optie is een model te kopen dat geen signalen uitzendt wanneer de handset op het station ligt. Dit is het geval bij onder andere telefoons zoals Eco DECT. Hoe zit het met de straling van mijn Bluetooth-oortje? Ideale afstand = 1 meter Bluetooth dient om stemgeluid en data over korte afstanden te verzenden. Je kan via deze technologie verschillende toestellen draadloos met elkaar verbinden, bijvoorbeeld een gsm met een oortje of een laptop met een printer of een muis. Bluetooth werkt op een heel laag vermogen en heeft een gering stralingsniveau. Het is zelfs aan te raden een Bluetoothoortje te gebruiken bij mobiel bellen om zo de blootstelling aan de radiogolven van je gsm bij je hoofd te beperken. Een andere optie is om oortjes met een draad te gebruiken. Hoe zit het met de straling van mijn microgolfoven? Een microgolfoven werkt op dezelfde elektromagnetische frequentie (2.4GHz) als een wifi-router. Microgolfovens werken echter met veel hogere vermogens, gemiddeld tussen de 750 en 900 Watt. Dat is 50 keer hoger dan het vermogen van een wifi-router. Het hogere vermogen zorgt ervoor dat deze stralen in staat zijn om een opwarmingseffect te veroorzaken. Microgolfovens voldoen aan strenge productnormen. Enkel ovens die aan de normen voldoen, komen op de markt. Door veroudering en slechtere dichtingen aan de deur van de microgolfoven kan de lekstraling (dit is de straling die uit je microgolfoven lekt ) groter worden. Straalt mijn vaste telefoon ook zoals een draadloze telefoon? Je vaste telefoon zendt, zoals alle elektrische apparaten die je aansluit op het stroomnet (koffiezet, wasmachine, mixer...) een kleine hoeveelheid elektromagnetische energie uit. Een vaste telefoon gebruikt wel geen elektromagnetische straling om te communiceren met een zendmast, maar stuurt de gesprekken via de vaste lijn door. 14

15 6. OVER WIFI-NETWERK EN STRALING Hoe werkt een wifi-netwerk? Om een wifi-verbinding op te zetten, heb je twee elementen nodig: aan de ene kant een router, en aan de andere kant een toestel met wifi-kaart, bijvoorbeeld een pc, printer, spelconsole, smartphone of tablet. De mail wordt verzonden via radiosignalen naar de router De router stuurt de mail verder door via vaste kabel tot bij de router van de onvanger De computer van de ontvanger pikt de radiosignalen op. De mail zit in zijn inbox Stel dat je een mail verzendt via wifi. Je mail wordt dan via radiosignalen doorgestuurd naar de router. De router zet deze radiosignalen om in data en geeft deze verder door via de vaste kabel en het internet tot aan de router van de ontvanger. Als de ontvanger thuis ook via wifi werkt, wordt de data daar weer omgezet naar radiosignalen, die vervolgens naar de computer verzonden worden. 15

16 Kan ik de wifi-straling in mijn huis verlagen? Ja, dat kan met de volgende maatregelen: - Schakel de draadloze netwerkverbinding op je laptop alleen aan als dit nodig is. Zo vermijd je onnodige blootstelling. Bovendien zal de batterij van je laptop hierdoor langer meegaan. - Gebruik waar mogelijk internet via de kabel. - Plaats de modem niet vlakbij de plaats waar je lange tijd verblijft, zoals op je nachtkastje of je bureau. Vanaf 1 meter afstand daalt de straling tot zijn laagste niveau binnen de ruimte waarin de modem zich bevindt. - Zoek een plaats met goede ontvangst. Muren en plafonds zorgen voor verzwakking van het signaal. Wanneer je je te ver van de modem bevindt, zal je laptop, smartphone of tablet extra stralen in een poging om verbinding te maken met de modem. Is er minder straling als ik surf via wifi in plaats van 3G? Onderstaande figuur toont gemiddelde blootstellingen van draadloze technologieën voor 300 locaties in België, Nederland en Zweden. We zien dat WiFi lagere blootstellingsniveaus levert dan 2G of 3G netwerken. Dit komt omdat Wifi werkt op een heel laag vermogen. 0,6 0,5 V/m 0,4 0,3 0,2 0,1 FM Radio Televisie GSM UMTS Wifi DECT 2G 3G Is er meer wifi-straling wanneer ik een document download of video stream? Ja. Wanneer je video streamt of files downloadt, zal je toestel meer stralen dan wanneer je gewoon surft op een webpagina. Het signaal moet immers continu aanwezig zijn om de nodige gegevens op te halen. Hoe veel routers plaatst Telenet gemiddeld om een hotspot af te dekken? Dit is afhankelijk van hoe groot de locatie is die moet afgedekt worden en van het aantal gelijktijdige gebruikers van de Hotspot dienst die er verwacht worden. 16

17 Wat is het effect om naast een publieke hotspot te wonen of hier dagelijks lange tijd in door te brengen? Telenet plaatst de routers altijd op de best mogelijke locatie. Deze routers werken op een heel laag vermogen. De straling van een publieke hotspot is doorgaans niet hoger dan die van je eigen draadloos netwerk thuis: beiden moeten voldoen aan dezelfde normen. De hoeveelheid straling neemt wel toe wanneer het aantal gebruikers op de publieke hotspot significant stijgt. De straling zal wel nooit de norm overschrijden. De hoeveelheid straling is bovendien steeds afhankelijk van hoe ver je je bevindt van de router. Vanaf 1 meter afstand daalt de straling van de router tot zijn laagste niveau in de ruimte. Waar worden de routers voor publieke hotspots doorgaans geplaatst? Telenet plaats de routers steeds op de meest aangewezen plaats om een zo goed mogelijk bereik te garanderen, rekening houdende met de aanwezige kabel- en elektriciteitsinfrastructuur en eventuele visuele vereisten van de locatie. Zullen er nog veel nieuwe hotspots geactiveerd worden in de toekomst? Ja, Telenet streeft ernaar om een zo goed mogelijk publieke Wifi service aan zijn klanten aan te bieden. Hiervoor zullen er nog heel wat extra sites via WiFi toegankelijk worden. Straalt mijn modem harder als ik homespots inschakel? Als je Telenet-modem geschikt is voor homespots, stuurt deze twee beveiligde signalen uit: een voor jou en je gezinsleden, en een ander voor publiek gebruik. Op homespots is het aantal publieke gebruikers beperkt tot 4 gelijktijdige sessies waardoor bijkomende straling zeer gering is. Kan ik homespots uitschakelen? Ja. Elke klant kan het publieke signaal dat zijn modem uitstuurt, beheren via Mijn Telenet. Wie dit signaal uitzet, kan wel zelf ook geen gebruik meer maken van homespots van andere klanten. Waar vind ik informatie over Telenet hotspots en homespots? Alle informatie over Telenet hotspots en homespots is te vinden op de volgende websites: 17

18 7 OVER GSM S, GSM-NETWERKEN EN STRALING Kan ik mijn blootstelling aan straling van mijn gsm verlagen? Ja, dat kan op verschillende manieren: Koop een gsm met lage SAR-waarde. Zie vraag Wat is de SAR-waarde en waar vind ik deze terug? Gebruik een headset of oortje. Bluetooth headsets stralen minder dan gsm s. Bovendien houd je de gsm zo verder van je lichaam. Stuur een sms je in plaats van te telefoneren: zo hou je de gsm automatisch verder van je lichaam. Bovendien zendt de gsm slechts kort een signaal uit. Zoek plaats met beter signaalkwaliteit op. Wanneer je betere ontvangst hebt, zal je gsm minder hard stralen om de gsm-atenne te bereiken. Op plaatsen met een goede ontvangst kan het zendvermogen duizend keer kleiner zijn dan het maximale vermogen Bespreek met je kind de manier waarop hij of zij de gsm mag gebruiken. Bijvoorbeeld: berichten sturen of spelletjes spelen mag, maar bellen enkel als het echt nodig is, best met oortje of luidsprekertje aan. 18

19 Gebruik niet de valse antenne-afschermers of dummytoestelletjes zoals anti-stralingsstickers of chips die zogezegd de straling van uw mobilofoon verlagen. Vaak wordt het omgekeerde effect bereikt. Je gsm zal net harder stralen in zijn poging om verbinding te maken met de gsm-antenne. Een bijkomend nadeel is dat de batterij van je gsm hierdoor sneller leeg zal zijn. Je gsm straalt het meest bij het opstarten van een telefoongesprek, wanneer je de beltoon hoort. Na verloop van tijd daalt de straling weer. Je kan dus de blootstelling beperken door de gsm weg te houden van je hoofd tot je je gesprekspartner hoort. Als je gebruik maakt van een oortje of luidspreker, doe je dit automatisch. Hoe werkt een mobiel netwerk? Een mobiel netwerk bestaat uit twee essentiële onderdelen: een gsm-mast en een gsm-toestel. Aan de ene kant zenden de antennes op de gsm-mast radiogolven uit die door je gsm-toestel worden opgepikt. Deze golven reiken tot een bepaald zendgebied. Wanneer je aan de grens van zo n zendgebied komt, zoekt je gsm-toestel automatisch het signaal van de volgende mast zodat je ongehinderd kan blijven bellen. Aan de andere kant straalt je gsm-toestel om de antenne te bereiken. Hoe hard je toestel straalt, is afhankelijk van de ontvangst die je hebt. Hoe beter de ontvangst, hoe minder straling. Goed bereik = minder straling Weinig bereik = meer straling Probeer je gsm dus altijd te gebruiken op een plaats waar met een goede signaalkwaliteit. Wanneer je betere ontvangst hebt, zal je toestel minder hard stralen. Zou men niet beter de gsm-masten beter heel ver van de bewoonde regio s plaatsen? Dit scenario zou twee negatieve effecten met zich meebrengen. Als de gsm-masten ver van de huizen staan, moet enerzijds het vermogen van de antenne veel groter zijn en zal deze harder stralen. Anderzijds zal ook de gsm harder stralen in zijn poging om een goed signaal te ontvangen. De straling zal dus absoluut niet verminderen wanneer de masten ver van de bebouwde gebieden staan. 19

20 Waarom zijn er zo veel gsm-masten nodig? Elke gsm-mast bestrijkt een bepaald zendgebied. Deze gebieden overlappen elkaar gedeeltelijk om er voor te zorgen dat je kan blijven bellen, ook als je van het ene gebied overgaat naar het andere. Voor elke gsm-mast, kunnen slechts een beperkt aantal gesprekken tegelijkertijd gevoerd worden. In drukke stedelijke gebieden bellen echter vaak veel mensen tegelijkertijd. Daarom zijn er in stedelijke regio s meer gsm-masten dan in landelijke regio s. Het vermogen van de masten in stedelijke regio s ligt wel lager. Immers, gezien de zendgebieden daar kleiner zijn, hoeft de straling minder ver te reiken. Stedelijk gebied Meerdere masten met minder zendvermogen bedienen verschillende kleinere gebieden Meer gesprekken tegelijkertijd mogelijk Landelijk gebied 1 mast met meer zendvermogen bedient een groot gebied Minder gesprekken tegelijkertijd mogelijk Zou men niet beter 1 GSM mast in Brussel plaatsen die alle mobilofoons in België bedient? Dit is onmogelijk. Elke gsm-mast bestrijkt een bepaald zendgebied. Deze gebieden overlappen elkaar gedeeltelijk om er voor te zorgen dat je kan blijven bellen, ook als je van het ene gebied overgaat naar het andere. Voor elke gsm-mast kunnen slechts een beperkt aantal gesprekken tegelijkertijd gevoerd worden. Uiteraard bellen in drukke gebieden vaak veel mensen tegelijkertijd. Dus: hoe meer mensen (tegelijkertijd) gebruik maken van mobiele communicatiediensten, des te meer antenne-installaties er nodig zijn. Daarom staan er meer masten in stedelijk gebied. Kan ik blootstelling aan straling verminderen door meer afstand te houden van de antennes? De straling van een antenne is afhankelijk van twee factoren: richting en afstand. Meer afstand houden zal zorgen voor verzwakking van de straling. In het hele zendgebied van de antenne, zal theoretisch een gelijkmatige straling voorzien zijn: Maar het signaal kan wel afgezwakt worden door hindernissen als bomen of gebouwen. 20

Reglementering voor draadloze telecommunicatie-apparatuur

Reglementering voor draadloze telecommunicatie-apparatuur Draadloze toestellen Reglementering voor draadloze telecommunicatie-apparatuur * Draadloze huistelefoons * Babyfoons * Draadloos op internet * Bluetooth * Vergelijking van SAT-waarden Inleiding Vraagt

Nadere informatie

GSM s en GSM-antennes: Schadelijk voor je gezondheid?

GSM s en GSM-antennes: Schadelijk voor je gezondheid? GSM s en GSM-antennes: Schadelijk voor je gezondheid? GSM s en GSM-antennes: Schadelijk voor je gezondheid? In deze brochure vind je antwoorden op de meest gestelde vragen over GSM-antennes, maar ook over

Nadere informatie

De straling van mijn gsm. in vragen en antwoorden

De straling van mijn gsm. in vragen en antwoorden De straling van mijn gsm in vragen en antwoorden Mobiel bellen en straling Mobiel bellen, draadloos internet, babyfoons, gps maar ook radio, televisie en walkie talkies. We kunnen niet meer zonder draadloze

Nadere informatie

Bestek nr LNE/OL /12031/M&G. WiCa - Universiteit Gent/iMinds

Bestek nr LNE/OL /12031/M&G.  WiCa - Universiteit Gent/iMinds Infosessie onderwijs 28 november te Brussel Opzetten van een meetcampagne om de stralingsblootstelling van nieuwe technologieën en Wifi in scholen te bepalen Bestek nr LNE/OL201100024/12031/M&G Prof. Luc

Nadere informatie

Mobiele telefoon en gezondheid. Normen, wetenschappelijke feiten en tips voor verstandig gebruik

Mobiele telefoon en gezondheid. Normen, wetenschappelijke feiten en tips voor verstandig gebruik Mobiele telefoon en gezondheid Normen, wetenschappelijke feiten en tips voor verstandig gebruik Wat vindt u in deze brochure? Wenst u een gsm te kopen? Wilt u weten of de elektromagnetische golven van

Nadere informatie

Mobiele telefoon en gezondheid. Normen, wetenschappelijke feiten en tips voor verstandig gebruik

Mobiele telefoon en gezondheid. Normen, wetenschappelijke feiten en tips voor verstandig gebruik Mobiele telefoon en gezondheid Normen, wetenschappelijke feiten en tips voor verstandig gebruik Wat vindt u in deze brochure? Wenst u een gsm te kopen? Wilt u weten of de elektromagnetische golven van

Nadere informatie

Floww health technology

Floww health technology Floww health technology Straling en Gezondheid Gerenommeerde wetenschappers zeggen dat straling de gezondheid kan beïnvloeden. Er zijn inmiddels vele duizenden wetenschappelijke onderzoeken die een verband

Nadere informatie

KENNISBERICHT 2013-1. Elektromagnetische velden bij 24-uurs stralers Michiel Haas

KENNISBERICHT 2013-1. Elektromagnetische velden bij 24-uurs stralers Michiel Haas Stichting Kennisplatform EMS High Tech Campus 9 5656 AE Eindhoven www.kennisplatformems.org KENNISBERICHT 2013-1 Eindhoven, 19 juni 2012 Elektromagnetische velden bij 24-uurs stralers Michiel Haas Op elektromagnetisch

Nadere informatie

http://ec.europa.eu/dgs/health_food-safety/dyna/enews/enews.cfm?al_id=1581

http://ec.europa.eu/dgs/health_food-safety/dyna/enews/enews.cfm?al_id=1581 Geen bewijs voor gezondheidsproblemen door elektromagnetische straling Laatst bijgewerkt: mei 2015 Het Europese SCENIHR (Scientific Committee on Emerging and Newly Identified Health Risks), een wetenschappelijk

Nadere informatie

GSM-straling - wat weten we zeker!

GSM-straling - wat weten we zeker! GSM-straling - wat weten we zeker! Prof. Dr. ir. Guy Vandenbosch ESAT-TELEMIC, K.U.Leuven tel.: 32-(0)16-32.11.10 email: guy.vandenbosch@esat.kuleuven.ac.be Guy Vandenbosch departement Elektrotechniek,

Nadere informatie

uitgevoerd met behulp van een smalbandmeettoestel. Met dit meettoestel kan de bijdrage van elke zendantenne afzonderlijk in kaart gebracht worden.

uitgevoerd met behulp van een smalbandmeettoestel. Met dit meettoestel kan de bijdrage van elke zendantenne afzonderlijk in kaart gebracht worden. Q & A 1. Metingen Hoeveel zendantennes voor gsm zijn er in Vlaanderen? In België zijn er in totaal een 50.000 vast opgestelde zendantennes van gsm-operatoren. Ongeveer 3/5 hiervan bevindt zich in Vlaanderen.

Nadere informatie

STRALING IN HUIS: EEN STAND VAN ZAKEN

STRALING IN HUIS: EEN STAND VAN ZAKEN STRALING IN HUIS: EEN STAND VAN ZAKEN 1. INLEIDING Dagelijks worden we blootgesteld aan verschillende soorten van straling. Denk maar aan gsmgolven, hoogspanningsmasten en -cabines, microgolven, draadloos

Nadere informatie

Nieuwe regels voor de verkoop van mobiele telefoons

Nieuwe regels voor de verkoop van mobiele telefoons Nieuwe regels voor de verkoop van mobiele telefoons Veelgestelde vragen Vanaf 1 maart 2014 moet de stralingswaarde (SAT-waarde, of SAR-waarde in het Engels) van elke mobiele telefoon (gsm of smartphone)

Nadere informatie

Alles over antennes. voor mobiele communicatie. Antennebureau

Alles over antennes. voor mobiele communicatie. Antennebureau Alles over antennes voor mobiele communicatie Antennebureau 2 Inhoud Inleiding 5 Waarom zijn antennes nodig? 6 Antennes zijn overal 6 Kleine antennes 7 Nieuwe technieken 7 Hoe werken antennes? 8 Draadloze

Nadere informatie

Antennebureau. Bart Huizing. Bleskensgraaf 8 oktober 2013

Antennebureau. Bart Huizing. Bleskensgraaf 8 oktober 2013 Antennebureau Bart Huizing Bleskensgraaf 8 oktober 2013 Inhoud Wat is het Antennebureau? Wat zijn antennes? Hoe zit het met de gezondheid? De rol van de gemeente Wat is het Antennebureau? Het bureau van

Nadere informatie

Rapport Veldsterktemeting

Rapport Veldsterktemeting Zeewolde - Juttepeerlaan Plaats: Zeewolde Aanleiding: Steekproefmeting Datum meting: 22 september 2014 Copyright: AgentschapTelecom 2014 Onderdeel Ministerie van Economische Zaken Agentschap Telecom Samenvatting

Nadere informatie

Mobiele telefoon en gezondheid. Normen, wetenschappelijke feiten en tips voor verstandig gebruik

Mobiele telefoon en gezondheid. Normen, wetenschappelijke feiten en tips voor verstandig gebruik Mobiele telefoon en gezondheid Normen, wetenschappelijke feiten en tips voor verstandig gebruik Wat vindt u in deze brochure? Wenst u een gsm te kopen? Wilt u weten of de elektromagnetische golven van

Nadere informatie

Mobiel bellen.... voorkom. klachten

Mobiel bellen.... voorkom. klachten Mobiel bellen... voorkom klachten Gezondheid Mobiel bellen kan schade geven aan je gezondheid. Wetenschappers in meerdere landen hebben daar aanwijzingen voor gevonden, zoals is na te lezen op in deze

Nadere informatie

Mijn GSM? (niet) altijd even nuttig... praktische tips voor een gezond en verantwoord gebruik van je draagbare 11telefoon

Mijn GSM? (niet) altijd even nuttig... praktische tips voor een gezond en verantwoord gebruik van je draagbare 11telefoon Mijn GSM? (niet) altijd even nuttig... praktische tips voor een gezond en verantwoord gebruik van je draagbare 11telefoon Een uitgave van het gemeentebestuur van Watermaal-Bosvoorde, op voorstel van de

Nadere informatie

Elektromagnetische velden en volksgezondheid Basisstations en draadloze technologieën

Elektromagnetische velden en volksgezondheid Basisstations en draadloze technologieën Fact sheet Nr 304 Mei 2006 Elektromagnetische velden en volksgezondheid Basisstations en draadloze technologieën Tegenwoordig is mobiele telefonie over de hele wereld gemeengoed. Deze draadloze technologie

Nadere informatie

A n t e n n e b u r e a u

A n t e n n e b u r e a u A n t e n n e b u r e a u Alles over antennes voor draadloze en mobiele communicatie Inhoud Inleiding 1 Waarom antennes? 2 Zonder antennes geen verbinding 3 Werking van een antenne 4 Antennes en gezondheid

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N HANDELSPR - SAT A Brussel, 17 oktober 2011 MH/EDJ/AS 671.2011 ADVIES over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE DE BESCHIKBAARHEID VAN CONSUMENTENINFORMATIE

Nadere informatie

Snelstartgids CJB26Q0ALAEB

Snelstartgids CJB26Q0ALAEB Snelstartgids CJB26Q0ALAEB Welkom! In deze beknopte gebruiksaanwijzing wordt uw USB-modem beschreven, wordt informatie gegeven over hoe u de beheerparameters kunt instellen en hoe u helpinformatie op de

Nadere informatie

Bijlage bij memo van wethouder J. Helms aan de commissie Economie en Mobiliteit ten behoeve van de vergadering van 22 maart 2011.

Bijlage bij memo van wethouder J. Helms aan de commissie Economie en Mobiliteit ten behoeve van de vergadering van 22 maart 2011. Zendmast Croy Bijlage bij memo van wethouder J. Helms aan de commissie Economie en Mobiliteit ten behoeve van de vergadering van 22 maart 2011. AANVULLENDE INFORMATIE A Eigenschappen en toepassingen van

Nadere informatie

Elektrische en magnetische velden

Elektrische en magnetische velden Elektrische en magnetische velden 10 veelgestelde vragen EnergieNed Elektrische en magnetische velden 10 veelgestelde vragen EnergieNed januari 2003 2 Inleiding Elektriciteit is nauwelijks meer weg te

Nadere informatie

Het netwerk van T-Mobile

Het netwerk van T-Mobile Het netwerk van T-Mobile µ Het netwerk van T-Mobile T-Mobile is één van de grootste internationale aanbieders van mobiele communicatie en beschikt in Nederland over een eigen fijnmazig mobiel netwerk van

Nadere informatie

De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM)

De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) Uw kenmerk : - Bijlagen : - Geachte minister, In het overleg op 27 september met de leiding van de Gezondheidsraad bracht u

Nadere informatie

vervolg VEILIG werken in de buurt van antennes

vervolg VEILIG werken in de buurt van antennes ELEKRTOMAGNETISCH SPECTRUM Het elektromagnetische spectrum bevat de volgende frequenties, gerangschikt van uiterst lage tot ultrahoge frequentie: extreem lage frequenties laagfrequente golven radiogolven

Nadere informatie

Rapport Veldsterktemeting

Rapport Veldsterktemeting Rapport Veldsterktemeting Plaats meting gemeente Heerde Plaats: Heerde Datum Meting: 19 maart 2014 Copyright: Agentschap Telecom 2014 Onderdeel Ministerie van Economische Zaken Agentschap Telecom Samenvatting

Nadere informatie

Vragen en antwoorden over elektromagnetische velden en gezondheid

Vragen en antwoorden over elektromagnetische velden en gezondheid Vragen en antwoorden over elektromagnetische velden en gezondheid Elektromagnetische velden en gezondheid 1. Hoe zit het met de elektromagnetische velden zoals die uitgestraald worden door zenders voor

Nadere informatie

betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz

betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz CONFORMITEITSATTEST betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz De eigenaar: Belgacom N.V. KONING ALBERT II-LAAN 27 1030 Brussel heeft

Nadere informatie

De eigenaar: BASE Kolonel Bourgstraat, 115 1140 Brussel

De eigenaar: BASE Kolonel Bourgstraat, 115 1140 Brussel Ontvangstbewijs Pagina 1 De eigenaar: BASE Kolonel Bourgstraat, 115 1140 Brussel heeft bij het B.I.P.T. een technisch antennedossier ingediend, overeenkomstig de bepalingen in het bovenvermelde koninklijk

Nadere informatie

Rapport Veldsterktemeting

Rapport Veldsterktemeting Rapport Veldsterktemeting Plaats meting gemeente Amsterdam Plaats: Amsterdam Aanleiding: Verzoek Antennebureau Datum Meting: 29 augustus 2013 Copyright: Agentschap Telecom 2013 Onderdeel Ministerie van

Nadere informatie

betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz

betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz CONFORMITEITSATTEST betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz De eigenaar: Belgacom N.V. KONING ALBERT II-LAAN 27 1030 Brussel heeft

Nadere informatie

vervolg VEILIG werken in de buurt van antennes

vervolg VEILIG werken in de buurt van antennes ELEKRTOMAGNETISCH SPECTRUM Het elektromagnetische spectrum bevat de volgende frequenties, gerangschikt van uiterst lage tot ultrahoge frequentie: extreem lage frequenties laagfrequente golven radiogolven

Nadere informatie

Even voorstellen. Tjaden woonbiologie. onderwerpen. Hoogfrequent. Verstoringen buiten. Ontmoetings- en bijscholingsdag Lecherantenne

Even voorstellen. Tjaden woonbiologie. onderwerpen. Hoogfrequent. Verstoringen buiten. Ontmoetings- en bijscholingsdag Lecherantenne 21-05-2011 Tjaden woonbiologie Ontmoetings- en bijscholingsdag Lecherantenne 21 mei 2011 onderwerpen Introductie Woonbiologische verstoringen Buiten Binnen Oplossingen Vuile stroom of dirty power Cursus

Nadere informatie

Workshop Straling Go!

Workshop Straling Go! Workshop Straling Go! Workshop straling Dienst Milieu & Gezondheid, Afd. LHRMG, LNE i.s.m. Medische Milieukundigen van de Logo s en VIGeZ Voorstellingsrondje Wie ben jij en hoe sta je in het dagelijkse

Nadere informatie

Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie - Sterrenkundelaan 14 bus 21-1210 Brussel 02/226 88 88 Sectie RF-straling.

Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie - Sterrenkundelaan 14 bus 21-1210 Brussel 02/226 88 88 Sectie RF-straling. Ontvangstbewijs betreffende de ontvangst van een technisch antennedossier, overeenkomstig de bepalingen in het koninklijk besluit houdende de normering van zendmasten voor elektromagnetische golven tussen

Nadere informatie

Onderwerp : WiFi in Zeeland, open brief. Zierikzee, 18 oktober 2011. Aan Delta NV VVV Walcheren/Noord-Beveland Gemeente Veere Provincie Zeeland

Onderwerp : WiFi in Zeeland, open brief. Zierikzee, 18 oktober 2011. Aan Delta NV VVV Walcheren/Noord-Beveland Gemeente Veere Provincie Zeeland Onderwerp : WiFi in Zeeland, open brief. Zierikzee, 18 oktober 2011 Aan Delta NV VVV Walcheren/Noord-Beveland Gemeente Veere Provincie Zeeland Geachte mevrouw/mijnheer, Het voornemen van Delta om in Zeeland

Nadere informatie

Radiofrequente velden: risico s en voorzorgbeginsel. L.Reijnders

Radiofrequente velden: risico s en voorzorgbeginsel. L.Reijnders Radiofrequente velden: risico s en voorzorgbeginsel L.Reijnders Soorten velden 4 G: ~ 800 MHz GSM: ~ 900 & 1800 MHz UMTS: ~2100 MHz Bluetooth: 2400-2500 MHz Veldsterkte/flux in relatie tot zendmast voorbeeld:

Nadere informatie

Gids De Telenet Wireless Modem gebruiken

Gids De Telenet Wireless Modem gebruiken Gids De Telenet Wireless Modem gebruiken In deze gids Je hebt je Telenet Wireless Modem reeds geinstalleerd en je verbinding met de modem ingesteld met behulp van het stappenplan. Krijg je de verbinding

Nadere informatie

Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie - Sterrenkundelaan 14 bus 21-1210 Brussel 02/226 88 88 Sectie RF-straling.

Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie - Sterrenkundelaan 14 bus 21-1210 Brussel 02/226 88 88 Sectie RF-straling. Ontvangstbewijs betreffende de ontvangst van een technisch antennedossier, overeenkomstig de bepalingen in het koninklijk besluit houdende de normering van zendmasten voor elektromagnetische golven tussen

Nadere informatie

Zonnestraling. Samenvatting. Elektromagnetisme

Zonnestraling. Samenvatting. Elektromagnetisme Zonnestraling Samenvatting De Zon zendt elektromagnetische straling uit. Hierbij verplaatst energie zich via elektromagnetische golven. De golflengte van de straling hangt samen met de energie-inhoud.

Nadere informatie

TRUST WIRELESS AUDIO / VIDEO TRANSMITTER 100V

TRUST WIRELESS AUDIO / VIDEO TRANSMITTER 100V 1 Inleiding Deze handleiding is bedoeld voor gebruikers van de TRUST WIRELESS AUDIO / VIDEO TRANSMITTER 100V. De WIRELESS AUDIO / VIDEO TRANSMITTER 100V kan gebruikt worden voor het draadloos door sturen

Nadere informatie

Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie - Sterrenkundelaan 14 bus 21-1210 Brussel 02/226 88 88 Sectie RF-straling.

Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie - Sterrenkundelaan 14 bus 21-1210 Brussel 02/226 88 88 Sectie RF-straling. Ontvangstbewijs betreffende de ontvangst van een technisch antennedossier, overeenkomstig de bepalingen in het koninklijk besluit houdende de normering van zendmasten voor elektromagnetische golven tussen

Nadere informatie

Rapport Veldsterktemeting

Rapport Veldsterktemeting Tjerkgaast - Gaestdijk Plaats: Tjerkgaast Aanleiding: Steekproefmeting Datum Meting: 6 maart 2013 Copyright: Agentschap Telecom 2013 Onderdeel Ministerie van Economische Zaken Agentschap Telecom Samenvatting

Nadere informatie

GSM- of UMTS-repeaters: vragen en antwoorden

GSM- of UMTS-repeaters: vragen en antwoorden GSM- of UMTS-repeaters: vragen en antwoorden V: Mag ik zelf een repeater aanschaffen en installeren bij slechte GSM- of UMTSontvangst? Ik ondervind op bepaalde plaatsen bij mij thuis of in mijn firma slechte

Nadere informatie

PRO-ACTIEF RAPPORT GSM-MASTEN. Door. De Bont, R., Van Larebeke, N.

PRO-ACTIEF RAPPORT GSM-MASTEN. Door. De Bont, R., Van Larebeke, N. PRO-ACTIEF RAPPORT GSM-MASTEN Door De Bont, R., Van Larebeke, N. 2002 Luik 1: Beleidsondersteuning 1 De Gezondheidseffecten van straling van GSM s en GSM-masten 1. Inleiding: Mobiele telecommunicatie heeft

Nadere informatie

Elektromagnetische straling en kanker: is er een verband?

Elektromagnetische straling en kanker: is er een verband? Met wie kan ik erover praten? Zoekt u hulp of andere informatie? Behoefte om uw hart eens te luchten? Zoekt u informatie over een type kanker of de behandelingsmogelijkheden? Wilt u weten hoe u op een

Nadere informatie

GSM- of UMTS-repeaters: vragen en antwoorden

GSM- of UMTS-repeaters: vragen en antwoorden GSM- of UMTS-repeaters: vragen en antwoorden V: Mag ik zelf een repeater aanschaffen en installeren bij slechte GSM- of UMTSontvangst? Ik ondervind op bepaalde plaatsen bij mij thuis of in mijn firma slechte

Nadere informatie

Welkom. Informatieavond Basisschool Burgemeester Willeme i.r.t. zendmast

Welkom. Informatieavond Basisschool Burgemeester Willeme i.r.t. zendmast Welkom Informatieavond Basisschool Burgemeester Willeme i.r.t. zendmast 1 Blootstelling aan elektromagnetische straling in Nieuwstadt drs. Adèle Dummer 14 augustus 2012 2 Inhoud Nationaal Antennebeleid

Nadere informatie

Protocol onderzoek installatiemogelijkheden FHT. Voorbeeld Meetrapport Stralingsanalyse Woning en Manege

Protocol onderzoek installatiemogelijkheden FHT. Voorbeeld Meetrapport Stralingsanalyse Woning en Manege Protocol onderzoek installatiemogelijkheden FHT Voorbeeld Meetrapport Stralingsanalyse Woning en Manege Naam Adres Woonplaats Breda, 7 juli 2014 Geachte heer en mevrouw, Naar aanleiding van het meten van

Nadere informatie

16 november 2011 - Persconferentie. Controle van 450 bestaande gsm-antennes in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Technische bijlage

16 november 2011 - Persconferentie. Controle van 450 bestaande gsm-antennes in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Technische bijlage 16 november 2011 - Persconferentie Controle van 450 bestaande gsm-antennes in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Technische bijlage 1) Context Ordonnantie van 1 maart 2007: o Doelstelling: legt op dat

Nadere informatie

Straling en Gezondheid

Straling en Gezondheid Straling en Gezondheid Beperk je straling TIPS! Marloes van Mensvoort 1 Inleiding Na een poosje me steeds zwakker, wattiger en lustelozer te zijn gaan voelen, ben ik een aantal jaren geleden achter de

Nadere informatie

betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz

betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz CONFORMITEITSATTEST betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz De eigenaar: Base Company NV Neerveldstraat 105 1200 Brussel heeft bij

Nadere informatie

Meten van elektromagnetische velden, een vak apart

Meten van elektromagnetische velden, een vak apart Meten van elektromagnetische velden, een vak apart Een handreiking voor het beoordelen van veldsterktemetingen. Inleiding Medewerkers van het Antennebureau, de GGD en en gemeentes krijgen geregeld vragen

Nadere informatie

meten van elektromagnetische velden, een vak apart Een handreiking voor het beoordelen van veldsterktemetingen

meten van elektromagnetische velden, een vak apart Een handreiking voor het beoordelen van veldsterktemetingen meten van elektromagnetische velden, een vak apart Een handreiking voor het beoordelen van veldsterktemetingen 2 inhoud 3 Inleiding Voorwaarden voor een goede oplossing Een goed omschreven meetprocedure

Nadere informatie

GEBRUIKSHANDLEIDING versie 1.1 AWMR-230 MINI INBOUW SCHAKELAAR

GEBRUIKSHANDLEIDING versie 1.1 AWMR-230 MINI INBOUW SCHAKELAAR GEBRUIKSHANDLEIDING versie 1.1 AWMR-230 MINI INBOUW SCHAKELAAR D A C * B * Afbeelding van de AYCT-102 (niet inbegrepen) A: Zoekmodus-knop B: Aansluiting wandschakelaar C: Aansluiting verlichting D: Indicator

Nadere informatie

betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz

betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz CONFORMITEITSATTEST betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz De eigenaar: Base Company NV Neerveldstraat 105 1200 Brussel heeft bij

Nadere informatie

Nieuwe regels voor de verkoop van mobiele telefoons

Nieuwe regels voor de verkoop van mobiele telefoons Nieuwe regels voor de verkoop van mobiele telefoons Praktische gids voor verkopers en verdelers I. Maatregelen... 2 1. Wat houden de maatregelen precies in?... 2 2. Waarom deze maatregelen?... 2 3. Wat

Nadere informatie

Rapport Veldsterktemeting ambulancevoertuig

Rapport Veldsterktemeting ambulancevoertuig Rapport Veldsterktemeting ambulancevoertuig Meetlocatie: Meetveld Leusden Agentschap Telecom Plaats : Amersfoort Aanleiding : Voorlichting Datum : Meting 18 mei 2010 Copyright : Agentschap Telecom 2010

Nadere informatie

Attest van conformiteit

Attest van conformiteit Attest van conformiteit Pagina 1 Het Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie (BIPT) bevestigt dat de hieronder vermelde antennes aan de volgende eisen voldoen: - het technisch dossier

Nadere informatie

Wonen in nabijheid van hoogspanning. Elektrische en magnetische velden

Wonen in nabijheid van hoogspanning. Elektrische en magnetische velden Wonen in nabijheid van hoogspanning Elektrische en magnetische velden Inleiding TenneT heeft als elektriciteitstransporteur vanuit de overheid de taak gekregen om in Nederland iedereen van elektriciteit

Nadere informatie

Geachte Voorzitter, SAS/HSL/2007060785. 11 juni 2007 2060717660

Geachte Voorzitter, SAS/HSL/2007060785. 11 juni 2007 2060717660 Afschrift aan Directoraat-Generaal Milieu HSl Heemskerk EZ Directie Stoffen, Afvalstoffen, Straling GD hsnb Straling, Nuclaire en Bioveiligheid hakb Rijnstraat 8 Postbus 30945 2500 GX Den Haag de Voorzitter

Nadere informatie

Thuis het beste beeld en geluid?

Thuis het beste beeld en geluid? www.hcc.nl/home-entertainment Syllabus home entertainment Thuis het beste beeld en geluid? Deze syllabus geeft achtergrondinformatie over de lezing home entertainment. De onderwerpen die aan bod komen

Nadere informatie

Hardell: mobiel bellen en hersentumoren aan de belzijde

Hardell: mobiel bellen en hersentumoren aan de belzijde Hardell: mobiel bellen en hersentumoren aan de belzijde Kennisbericht over een publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift: Hardell L, Carlberg M, Söderqvist F, Hansson Mild K, Meta-analysis of long-term

Nadere informatie

Elektromagnetische velden in het distributienet

Elektromagnetische velden in het distributienet Elektromagnetische velden in het distributienet Informatiebrochure Inleiding Inhoud De beheersing van elektrische stroom is een essentiële factor geweest in de ontwikkeling van de maatschappij. Elektrische

Nadere informatie

1. Wie zijn wij? 2. Waarom zijn we hier? 3. Hoe werkt onze oplossing en wat bieden we aan? 4. Wat is er nodig om van start te kunnen gaan? 5.

1. Wie zijn wij? 2. Waarom zijn we hier? 3. Hoe werkt onze oplossing en wat bieden we aan? 4. Wat is er nodig om van start te kunnen gaan? 5. alles is bereikbaar 1. Wie zijn wij? 2. Waarom zijn we hier? 3. Hoe werkt onze oplossing en wat bieden we aan? 4. Wat is er nodig om van start te kunnen gaan? 5. Wat is de planning? 6. Vragen Wie is Greenet?

Nadere informatie

[6] Zoekmode activeren [7] Aanmelden zender

[6] Zoekmode activeren [7] Aanmelden zender [6] Zoekmode activeren [7] Aanmelden zender Druk met een puntig voorwerp kort op de Zend met de KlikAanKlikUit zender een AAN - verbindknop. De LED-indicator gaat knipperen signaal. Druk bijvoorbeeld op

Nadere informatie

Straling: hele bevolking onvrijwillig proefkonijn

Straling: hele bevolking onvrijwillig proefkonijn Tekst 1 Straling: hele bevolking onvrijwillig proefkonijn 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 85 (1) Een man die vaak zijn mobieltje gebruikt, heeft een slechte kwaliteit sperma, blijkt uit

Nadere informatie

HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet.

HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet. HiFi over 8,33 khz channel spacing? Ik dacht het niet. Op veler verzoek heb ik me verdiept in het fenomeen 8,33 khz. Waarom komt dit op ons af, en wat betekent dit voor de techniek van zenders en ontvangers.

Nadere informatie

Elektromagnetische straling voorrang voor gezondheid!

Elektromagnetische straling voorrang voor gezondheid! Elektromagnetische straling voorrang voor gezondheid! Stefaan Van Gool, M.D., Ph.D.; Kliniekhoofd kinderhemato-oncologie UZL Buitengewoon Hoogleraar KUL; Fundamenteel Klinisch Navorser FWO-V 400 nm

Nadere informatie

Grondslagen mobiele communicatie

Grondslagen mobiele communicatie De Wetenschapswinkel heeft de leerstoel Signalen & Systemen, verbonden aan de Universiteit Twente, verzocht om advies te geven over de plaatsing van een UMTS-mast aan de rand van het dorp A, nabij een

Nadere informatie

Draadloze digitale audio overdracht systeem

Draadloze digitale audio overdracht systeem Draadloze digitale audio overdracht systeem zender ontvanger Inhoud Uw AquaSound Produkt Blz 2 Wat zit er in de verpakking Blz 2 De ilink zender Blz 3 Plaatsing van de ilink zender Blz 3 Aansluiten van

Nadere informatie

27/03/2014. GSM102 2 relais GSM OPENER PROGRAMMATIE HANDLEIDING

27/03/2014. GSM102 2 relais GSM OPENER PROGRAMMATIE HANDLEIDING 27/03/2014 GSM102 2 relais GSM OPENER PROGRAMMATIE HANDLEIDING 1. Aansluitschema s 2. Specificaties Voedingsspanning -24 Vac-dc Stroomverbruik Maximum 250 ma, nominaal 55 ma GSM frequentie GSM 850/900/1800/1900

Nadere informatie

Verhuizen. De verhuizing van uw Ziggo-diensten in vier stappen

Verhuizen. De verhuizing van uw Ziggo-diensten in vier stappen Verhuizen. De verhuizing van uw Ziggo-diensten in vier stappen Beste abonnee, Wij zijn blij dat u ook in uw nieuwe woning gekozen heeft voor Ziggo. We begrijpen dat een verhuizing veel werk en geregel

Nadere informatie

Handleiding voor verbeteren draadloos bereik Wi-Fi modem

Handleiding voor verbeteren draadloos bereik Wi-Fi modem Handleiding voor verbeteren draadloos bereik Wi-Fi modem De ZeelandNet helpdesk biedt geen telefonische ondersteuning op de in dit document beschreven handelingen. Om deze reden is dit document opgesteld.

Nadere informatie

Aan de slag met Anna. versie PW 1.5

Aan de slag met Anna. versie PW 1.5 Aan de slag met Anna. versie PW 1.5 In het pakket van Anna. Anna Smile Adapter Bevestigingsplaatje 2x Extra installatiekabel voor de cv-ketel Adapterkabel Draadstripper Schroevendraaier Installeer Anna

Nadere informatie

Uw internetaansluiting

Uw internetaansluiting Studio Visual Steps Uw internetaansluiting Een overzicht van de mogelijkheden 1 Voorwoord Beste lezers en lezeressen, In deze gids krijgt u informatie over de verschillende aansluitmogelijkheden waaruit

Nadere informatie

Elektromagnetische velden en gezondheid. Uw wegwijzer in het elektromagnetische landschap

Elektromagnetische velden en gezondheid. Uw wegwijzer in het elektromagnetische landschap Elektromagnetische velden en gezondheid Uw wegwijzer in het elektromagnetische landschap Inhoud Voorwoord............................................. 5 Elektromagnetisch spectrum...................................

Nadere informatie

betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz

betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz CONFORMITEITSATTEST betreffende de normering van vast opgestelde zendantennes voor elektromagnetische golven tussen 10 MHz en 10 GHz De eigenaar: NV Mobistar Bourgetlaan 3 1140 Brussel heeft bij de Vlaamse

Nadere informatie

Elektrische en magnetische velden

Elektrische en magnetische velden Elektrische en magnetische velden Inhoudsopgave pagina Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Wat zijn elektrische en magnetische velden? 4 Hoofdstuk 2 Wat doen elektrische en magnetische velden? 6 Hoofdstuk 3 Elektrische

Nadere informatie

Zorg dat alle elektrische apparaten correct bedraad en geaard zijn.

Zorg dat alle elektrische apparaten correct bedraad en geaard zijn. Waarschuwingen, voorzorgsmaatregelen en richtlijnen met betrekking tot elektromagnetische storingsbronnen (EMI) bij patiënten met een neurostimulator of medicijnpomp Indien u als patiënt met een neurostimulator

Nadere informatie

Stralingshygiëne bij het gebruik van radiofrequente (RF-) stralingsbronnen door radiozendamateurs. EMC/EMF-commissie Willem J. van Gaalen, PAØWJG

Stralingshygiëne bij het gebruik van radiofrequente (RF-) stralingsbronnen door radiozendamateurs. EMC/EMF-commissie Willem J. van Gaalen, PAØWJG Introductie tot de.. Stralingshygiëne bij het gebruik van radiofrequente (RF-) stralingsbronnen door radiozendamateurs EMC/EMF-commissie Willem J. van Gaalen, PAØWJG 18 September 2010 N-WG001B Agenda In

Nadere informatie

Productbeschrijving. Voorkant van de camera. Onderkant van de camera. Achterkant van de camera

Productbeschrijving. Voorkant van de camera. Onderkant van de camera. Achterkant van de camera Inhoud Productbeschrijving...2 Instellen van de camera...6 Instellen van de ontvanger...8 Instellen van andere toepassingen... 11 Oriëntatie van de toestellen voor een optimale werking... 12 Autosequentiefunctie

Nadere informatie

KPN Mobiel Internet Kaart 820 (MIK820) Quick Start Handleiding

KPN Mobiel Internet Kaart 820 (MIK820) Quick Start Handleiding KPN Mobiel Internet Kaart 820 (MIK820) Quick Start Handleiding MIK820 Quick Start Handleiding, V1.0 Page 1 of 14 Inhoudsopgave De inhoud van het pakket...3 Kennismaken met de KPN MIK820 data-kaart...3

Nadere informatie

Vraag 3: Een radioamateur mag volgende andere radiostations contacteren :

Vraag 3: Een radioamateur mag volgende andere radiostations contacteren : Vraag 1: Het doel van een radioamateurvergunning is : A. communiceren met andere radioamateurs B. zich te bekwamen in de radiocommunicatie en radiotechniek C. commerciële activiteiten te ontwikkelen op

Nadere informatie

Thema: kom er maar eens achter. Moeilijkheid : **** Tijdsduur : *** Juf Yvonne. Natuurkunde en techniek Licht en geluid Geluid&communicatie

Thema: kom er maar eens achter. Moeilijkheid : **** Tijdsduur : *** Juf Yvonne. Natuurkunde en techniek Licht en geluid Geluid&communicatie Thema: kom er maar eens achter Natuurkunde en techniek Licht en geluid Geluid&communicatie Moeilijkheid : **** Tijdsduur : *** Juf Yvonne Doel: Na deze opdracht weet je hoe de ontwikkeling van tele-communicatie

Nadere informatie

Snelstart Gids SignaalPlus Plug&Play

Snelstart Gids SignaalPlus Plug&Play Snelstart Gids SignaalPlus Plug&Play SignaalPlus Plug&Play Optimaal inpandig 3G-signaal voor alle 3G-apparaten met een Vodafone simkaart, thuis of op kantoor. SignaalPlus Plug&Play met de Femtocel 1.0

Nadere informatie

Gebruikshandleiding Sitecom Wifi-router

Gebruikshandleiding Sitecom Wifi-router Gebruikshandleiding Sitecom Wifi-router Dat is handig. Alles wat u moet weten over Wifi. Ik kijk vooruit. Ondanks alle aan deze handleiding bestede zorg kan Caiway geen aansprakelijkheid aanvaarden voor

Nadere informatie

VEMES protocol voor het meten van elektromagnetische straling

VEMES protocol voor het meten van elektromagnetische straling VEMES protocol voor het meten van elektromagnetische straling Versie 4. Datum: 15 maart 2016 Doel van dit protocol: Het vastleggen van de te hanteren meetmethoden voor het onderzoek naar laag- en hoogfrequente

Nadere informatie

Hoe moet ik mijn Telenet Wireless Modem instellen?

Hoe moet ik mijn Telenet Wireless Modem instellen? Hoe moet ik mijn Telenet Wireless Modem instellen? http://klantenservice.telenet.be/content/hoe-moet-ik-mijn-telenet-wireless-modem-instellen Tip: wanneer u deze instructies wilt gebruiken om uw ebode

Nadere informatie

Energieke medewerkers, een bloeiend bedrijf

Energieke medewerkers, een bloeiend bedrijf Energieke medewerkers, een bloeiend bedrijf Als ik me goed voel, presteer ik beter. En dat heeft weer invloed op mijn collega s. Een vitale medewerker is winst voor iedereen E en bedrijf kan de grootste

Nadere informatie

Installatiehandleiding Internet en telefonie op glasvezel

Installatiehandleiding Internet en telefonie op glasvezel Installatiehandleiding Internet en telefonie op glasvezel Krimpen aan den IJssel & Loenen aan de Vecht e.o. Dat is handig. Het wordt stap voor stap uitgelegd. Ik ga voor glas. Ondanks alle aan deze handleiding

Nadere informatie

4 HELP! IK HEB GEEN LOZE LEIDINGEN... 7 4.1 KABELS?... 7 4.2 POWERLINE... 7 4.3 VERBINDINGEN... 7 5 GEBRUIK VAN EEN WIFI REPEATER...

4 HELP! IK HEB GEEN LOZE LEIDINGEN... 7 4.1 KABELS?... 7 4.2 POWERLINE... 7 4.3 VERBINDINGEN... 7 5 GEBRUIK VAN EEN WIFI REPEATER... Inhoudsopgave File: Project_09.doc 16 september 2015 1 PROBLEEM... 2 1.1 WONING BESCHRIJVING... 2 1.2 ROUTER... 3 2 WLAN EN LAN UITBREIDINGEN... 4 2.1 NIEUWE SITUATIE 1... 4 2.2 NIEUWE SITUATIE 2... 5

Nadere informatie

Elektromagnetische (omgevings-)compatibiliteit

Elektromagnetische (omgevings-)compatibiliteit Elektromagnetische (omgevings-)compatibiliteit Inhoud Elektrische spanning veroorzaakt elektrische velden en elektrische stroom veroorzaakt magnetische velden. Aangezien ook alle menselijke functies (spiercontractie,

Nadere informatie

Problemen met de stand-by tijd van uw iphone met ios 7.

Problemen met de stand-by tijd van uw iphone met ios 7. Problemen met de stand-by tijd van uw iphone met ios 7. versie 1.2 - februari 2014 Inleiding Voor u ziet u nu het document Problemen met de stand-by tijd van uw iphone met ios 7. Dit document is u aangeleverd

Nadere informatie

INSTALLATIEGIDS Telefoon adapter

INSTALLATIEGIDS Telefoon adapter INSTALLATIEGIDS Telefoon adapter 3 Inhoudsopgave Introductie 4 Productoverzicht van de telefoon adapter 5 Aansluiten op netstroom 6 Aansluiten van de telefoonlijn 7 SoundGate voorbereiden voor het luisteren

Nadere informatie